આદરણીય પ્રધાનમંત્રી દ્વારા 12 એપ્રિલ , 2015ના રોજ રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ આરોગ્ય અભિયાનનો ( NRHM ) ગ્રામીણ વસ્તી , ખાસ કરીને સંવેદનશીલ જૂથો માટે સુલભ , સસ્તી અને ગુણવત્તાયુક્ત આરોગ્ય સંભાળ માટે પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો હતો .
રોજગારી નિર્માણની સંભાવનાઓ સહિત અસર : રોજગારી નિર્માણની સંભાવનાઓ સહિત અસર : .
તેનો એક ઉદ્દેશ એવો પણ છે કે , સુધારેલી આરોગ્ય માળખાગત સુવિધાઓ , માનવ સંસાધનોમાં વધારો અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં આરોગ્ય સેવઓ પહોંચાડવામાં સુધારો કરીને ગ્રામ્ય આરોગ્ય સંભાળ સેવાઓ વચ્ચે રહેલા અંતરાલને દૂર કરવામાં આવે .
NHM નો અમલ સાર્વત્રિક લાભાર્થે કરવામાં આવ્યો છે - અર્થાત , - સમગ્ર વસ્તી સમુદાય માટે છે ; આ અંતર્ગત જાહેર આરોગ્ય સંભાળ સુવિધાઓની મુલાકાત લેતી દરેક વ્યક્તિને સેવાઓ પૂરી પાડવામાં આવે છે જેમાં ખાસ કરીને સમાજના નબળા વર્ગ પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવે છે .
1 મે , 2013 ના રોજ યોજાયેલી બેઠકમાં કેન્દ્રિય મંત્રીમંડળે રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય અભિયાન ( NHM ) ના પેટા અભિયાન તરીકે રાષ્ટ્રીય શહેરી આરોગ્ય અભિયાન ( NUHM ) , જ્યારે રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય મિશનના અન્ય પેટા મિશન તરીકે રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ આરોગ્ય મિશન ( NRHM ) ને મંજૂરી આપી હતી .
નાણા મંત્રાલયના ખર્ચ વિભાગે તારીખ 10 જાન્યુઆરી , 2020 ના ઓફિસ મેમોરેન્ડમ નં .42 ( 02/PF-II.2014 ) થકી 31 માર્ચ , 2021 અથવા 15 માં નાણાં પંચની ભલામણો અમલમાં આવે ત્યાં સુધી , આ બન્નેમાંથી જે સમય વહેલો હોય ત્યાં સુધી વચગાળાના સમયગાળા માટે તેનો અમલ લંબાવવાની મંજૂરી પણ આપી છે .
મંત્રીમંડળે નોંધ્યું હતું કે , 2019-20 દરમિયાન NHM દ્વારા નવી પહેલોની પરિકલ્પના કરવામાં આવી તે અહીં ઉલ્લેખ કર્યા અનુસાર છે : મંત્રીમંડળે નોંધ્યું હતું કે , 2019-20 દરમિયાન NHM દ્વારા નવી પહેલોની પરિકલ્પના કરવામાં આવી તે અહીં ઉલ્લેખ કર્યા અનુસાર છે : .
વર્ષ 2019-20 દરમિયાન NHM હેઠળ વિગતો અને પ્રગતિ નીચે દર્શાવ્યા પ્રમાણે છે : વર્ષ 2019-20 દરમિયાન NHM હેઠળ વિગતો અને પ્રગતિ નીચે દર્શાવ્યા પ્રમાણે છે : .
1 એપ્રિલ , 2017થી 31 માર્ચ , 2020 સુધી અમલમાં રહે તે રીતે 21 માર્ચ , 2018ના રોજ યોજાયેલી મંત્રીમંડળની બેઠકમાં રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય અભિયાનની કામગીરી ચાલુ રાખવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે .
તેમણે એવું પણ નોંધ્યું હતું કે , ટીબી , મેલેરિયા , કાલા-અઝર , ડેંગ્યૂ , ક્ષય રોગ , રક્તપિત્ત , વાયરલ હિપેટાઇટિસ જેવા વિવિધ બીમારી નાબૂદી કાર્યક્રમોના સંદર્ભમાં પણ પ્રગતિ જોવા મળી છે .
NHM માળખા માટે મંત્રીમંડળની મંજૂરી વધુમાં જોગવાઇ કરે છે કે નાણાકીય નિયમોમાં વિચલન , ચાલી રહેલી યોજનાઓમાં ફેરફાર અને નવી યોજનાઓની વિગતોની સાથે સાથે એન ( આર ) એચએમ સંબંધિત પ્રગતિ અહેવાલ વાર્ષિક ધોરણે માહિતી માટે મંત્રીમંડળ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવશે .
NHM અંતર્ગત આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયની વ્યૂહનીતિઓનું અમલીકરણ રાજ્યો / કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો ( UT ) ને નાણાકીય અને ટેકનિકલ સહકાર આપવા માટે છે જેથી તેઓ જિલ્લા હોસ્પિટલો ( DH ) જેમાં ખાસ કરીને વસ્તી સમુદાયમાં ગરીબ અને નિઃસહાય લોકોને પહોંચપાત્ર , પરવડે તેવી , જવાબદારીપૂર્ણ અને અસરકારક આરોગ્ય સેવાઓ પૂરી પાડવા માટે સક્ષમ બની શકે .
આના માટે , જરૂરિયાત આધારિત હસ્તક્ષેપો , સુધારેલા આતંર ક્ષેત્રીય અને ક્ષેત્રની અંદર સુશાસનમાં સુધારો અને સંસાધનોના અસરકારક ઉપયોગની સુવિધા આપવા માટે જિલ્લા સ્તરે કાર્યક્રમોના વિકેન્દ્રીકરણની પરિકલ્પના કરવામાં આવી છે .
આ શરતોને આધીન રહીને સોપવામાં આવેલી સત્તાઓનો ઉપયોગ કરી શકાશે .
પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય મિશન ( NHM ) અંતર્ગત નાણાકીય વર્ષ 2019-20 દરમિયાન , માતૃત્વ મૃત્યુ દર ( MMR ) , નવજાત મૃત્યુ દર ( IMR ) , પાંચ વર્ષથી નીચે મૃત્યુ દર ( U5MR ) અને કુલ મૃત્યુ દર ( TFR ) માં થયેલા સતત થઇ રહેલા ઘટાડા સહિત અન્ય કાર્યોમાં નોંધાયેલી પ્રગતિનું મૂલ્યાંકન કર્યું હતું .
NHM માળખા માટે મંત્રીમંડળની મંજૂરી વધુમાં જોગવાઇ કરે છે કે નાણાકીય નિયમોમાં વિચલન , ચાલી રહેલી યોજનાઓમાં ફેરફાર અને નવી યોજનાઓની વિગતોની સાથે એન ( આર ) એચએમ સંબંધિત પ્રગતિ અહેવાલ વાર્ષિક ધોરણે માહિતી માટે મંત્રીમંડળ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવશે .
