વર્ષ 1950માં આજના જ દિવસે , આપણા સૌની આ ગૌરવશાળી ઓળખને ઔપચારિક સ્વરૂપ પ્રાપ્ત થયું હતું .
( 6 ) પ્રિય દેશવાસીઓ , ભારતનું બંધારણ 26 નવેમ્બર , 1949ના દિવસે બંધારણ સભા દ્વારા અંગીકૃત , અધિનિયમિત અને આત્માર્પિત કરવામાં આવ્યું .
( 11 ) દુર્ભાગ્યપણે , સંકટની સ્થિતિઓ આવતી રહી છે , કારણ કે વાયરસ પોતાના બદલાતા સ્વરૂપે પાછો ફરતો રહ્યો છે .
આપણા વૈવિધ્યપૂર્ણ અને સફળ લોકતંત્રની પ્રશંસા , સમગ્ર દુનિયામાં કરવામાં આવે છે .
( 5 ) આ જીવનમૂલ્યોને , મૂળ અધિકારો અને નાગરિકોના મૂળ કર્તવ્યો રૂપે , આપણા બંધારણ દ્વારા પાયાનું મહત્ત્વ આપવામાં આવ્યું છે .
આપણી સ્વાધીનતા માટે અનેક વીરાંગનાઓ અને સપૂતોએ પોતાના પ્રાણ ન્યોછાવર કર્યા છે .
વર્ષ 1930થી 1947 સુધી , દર વર્ષે 26 જાન્યુઆરીને ‘ પૂર્ણ સ્વરાજ દિવસ ’ તરીકે ઊજવવામાં આવતો હતો , અને તેથી એવું નક્કી કરવામાં આવ્યું , કે એ જ દિવસથી બંધારણને પૂર્ણપણે અમલી બનાવવામાં આવે .
મહામારીના કારણે આ વર્ષે ઉત્સવમાં ધૂમધામ ભલે થોડી ઓછી હોય , પરંતુ આપણી ભાવના હંમેશની જેમ સશક્ત છે .
( 22 ) મને વિશ્વાસ છે કે ભવિષ્યના પડકારોનો સામનો કરવા માટે ભારત આજે બહેતર સ્થિતિમાં છે .
( 24 ) આપણી સભ્યતા પ્રાચીન છે , પરંતુ આપણું આ પ્રજાસત્તાક નવીન છે .
કોવિડ મહામારી વિરુધ્ધની લડાઈમાં , વૈજ્ઞાનિકો અને વિશેષજ્ઞો દ્વારા જણાવવામાં આવેલી સાવધાનીઓનું પાલન કરવું , આજે પ્રત્યેક દેશવાસીનો રાષ્ટ્રધર્મ બની ગયો છે .
માસ્ક પહેરવું અને સોશ્યલ ડિસ્ટન્સ જાળવવું , એ કોવિડ-અનુરૂપ વ્યવહારના અનિવાર્ય અંગ રહ્યાં છે .
21મી સદીને જળવાયુ પરિવર્તનના યુગ રૂપે જોવામાં આવી રહી છે અને ભારતે અક્ષય ઊર્જા માટે પોતાના સાહસિક અને મહત્ત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યો સાથે , વિશ્વ મંચ પર નેતૃત્વની સ્થિતિ ઊભી કરી છે .
પોતાના ગામ એટલે કે પોતાની માતૃભૂમિ પ્રત્યે લગાવ અને કૃતજ્ઞતાનું આ એક અનુકરણીય ઉદાહરણ છે .
જ્યારે પણ કોઈ વીર સૈનિક શહીદ થાય છે , ત્યારે સમગ્ર દેશ શોક-સંતપ્ત થઈ જાય છે .
( 21 ) સશસ્ત્ર દળોના સર્વોચ્ચ કમાન્ડર રૂપે , મને એ ઉલ્લેખ કરતાં પ્રસન્નતા થઈ રહી છે કે આ વર્ષ સશસ્ત્ર દળોમાં મહિલા સશક્તિકરણની દ્રષ્ટિએ વિશેષ મહત્ત્વનું રહ્યું છે .
ઘણા બધા લોકોએ દેશમાં ગતિવિધિઓ સુચારુ રૂપે જારી રાખવા માટે એ સુનિશ્ચિત કર્યું છે , કે અનિવાર્ય સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ રહે અને સપ્લાય-ચેઇનમાં અવરોધ ઊભો ન થાય .
આ બાબત ગયા વર્ષે શરૂ કરવામાં આવેલા આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાનની સફળતા પણ સૂચવે છે .
પહેલા વર્ષ દરમ્યાન જ , આપણે આરોગ્ય સેવાના પાયાના માળખાને વિસ્તૃત અને મજબૂત બનાવ્યું , તથા બીજા દેશોને મદદ માટે પણ આગળ વધ્યા .
( 18 ) આ સંદર્ભમાં આપ સૌ દેશવાસીઓ સાથે હું મારા એક વ્યક્તિગત અનુભવની વાત કરવા માગું છું .
( 7 ) વર્ષ 1930માં , મહાત્મા ગાંધીએ દેશવાસીઓને ‘ પૂર્ણ સ્વરાજ દિવસ ’ ઊજવવાની રીત સમજાવી હતી .
આપણી દીકરીઓએ પરંપરાગત સીમાઓને પાર કરી છે , અને હવે નવાં ક્ષેત્રોમાં મહિલા અધિકારીઓ માટે સ્થાયી કમિશનની સુવિધાનો આરંભ થઈ ચુક્યો છે .
તેમની ઈચ્છા અનુસાર , પ્રજાસત્તાક દિવસનો ઉત્સવ ઊજવવાના દિવસે અને ત્યાર પછી પણ , આપણા સૌના વિચાર અને કાર્યોમાં રચનાત્મકતા હોવી જોઈએ .
મને વિશ્વાસ છે , કે આ જ ઊર્જા , આત્મવિશ્વાસ અને ઉદ્યમશીલતા સાથે , આપણો દેશ પ્રગતિ પથ પર આગળ વધતો રહેશે અને પોતાની ક્ષમતાઓને અનુરૂપ , વિશ્વ સમુદાયમાં પોતાનું અગ્રણી સ્થાન અવશ્ય પ્રાપ્ત કરશે .
આ રીતે , એ અસાધારણ મહિલાઓ અને પુરુષો , એક નવી જાગૃતિના અગ્રદૂતની ભૂમિકા નિભાવી રહ્યા હતા .
આપણો સ્વતંત્રતા સંગ્રામ , આપણી ગૌરવશાળી ઐતિહાસિક યાત્રાનો એક પ્રેરક અધ્યાય હતો .
જે રીતે એક પરિવારમાં હોય છે , એ જ રીતે એક રાષ્ટ્રમાં પણ હોય છે , કે એક પેઢી આવનારી પેઢીનું બહેતર ભવિષ્ય સુનિશ્ચિત કરવા માટે આકરી મહેનત કરે છે .
ગાંધીજી ઈચ્છતા હતા કે આપણે આપણી અંદર દ્રષ્ટિ કરીએ , આત્મ-નિરીક્ષણ કરીએ , અને બહેતર માનવી બનવાનો પ્રયાસ કરીએ , અને ત્યારપછી બહાર પણ જોઇએ , લોકોને સહયોગ આપીએ અને એક બહેતર ભારત તથા બહેતર વિશ્વના નિર્માણમાં પોતાનું યોગદાન આપીએ .
તેમણે બંધારણના પ્રારૂપના દરેક ફકરા , વાક્ય અને શબ્દ પર , સામાન્ય જનમાનસના હિતમાં વિસ્તૃત ચર્ચા કરી .
( 3 ) આપણે અત્યંત ભાગ્યશાળી છીએ કે આપણું બંધારણ ઘડનારી સભામાં , તે સમયની સર્વશ્રેષ્ઠ વિભૂતિઓનું પ્રતિનિધિત્વ હતું .
આ પ્રભાવશાળી આર્થિક પ્રદર્શનની પાછળ કૃષિ અને મેન્યુફેક્ચરિંગનાં ક્ષેત્રોમાં થઈ રહેલા બદલાવોનું મહત્ત્વનું યોગદાન છે .
સાથે જ , સૈનિક સ્કૂલો અને સુપ્રતિષ્ઠિત નેશનલ ડિફેન્સ એકેડમીમાંથી મહિલાઓનો આવવાનો માર્ગ પ્રશસ્ત થવાથી , સેનાઓની ટેલેન્ટ પાઇપલાઇન તો સમૃદ્ધ થશે જ , પરંતુ આપણા સશસ્ત્ર દળોને બહેતર જેન્ડર બેલેન્સનો લાભ પણ મળશે .
બીજા વર્ષ સુધીમાં આપણે સ્વદેશી રસી વિકસિત કરી લીધી , અને વિશ્વ ઇતિહાસમાં સૌથી મોટું રસીકરણ અભિયાન શરૂ કરી દીધું .
હિમાલયની અસહ્ય ઠંડીમાં અને રેગિસ્તાનની ભીષણ ગરમીમાં પોતાના પરિવારથી દૂર , તેઓ માતૃભૂમિની રક્ષા કાજે તત્પર રહે છે .
( 17 ) હાલના મહિનાઓમાં , આપણા દેશવાસીઓ દ્વારા વિવિધ ક્ષેત્રોમાં પોતાની પ્રતિબદ્ધતા અને કર્મઠતા વડે , રાષ્ટ્ર અને સમાજની મજબૂતી આપતા અનેક ઉલ્લેખનીય ઉદાહરણો મને જોવા મળી રહ્યા છે .
કૃતજ્ઞ લોકોના હ્રદયમાં પોતાની જન્મભૂમિ પ્રત્યે આજીવન મમતા અને શ્રદ્ધા જળવાઈ રહે છે .
પરંતુ બંધારણની સંક્ષિપ્ત પ્રસ્તાવનામાં લોકતંત્ર , ન્યાય , સ્વતંત્રતા , સમાનતા અને બંધુતાના માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતોનો , સારગર્ભિત રૂપે ઉલ્લેખ છે .
આવો , પ્રજાસત્તાક દિવસના અવસર પર આપણે સૌ શ્રધ્ધાપૂર્વક એ અમર બલિદાનીઓનું પણ સ્મરણ કરીએ .
કેન્દ્ર અને રાજ્ય સ્તર પર જનસેવકો , નીતિ-નિર્માતાઓ , પ્રશાસકો અને અન્ય લોકોએ સમયાનુસાર પગલાં લીધાં છે .
બધાં આર્થિક ક્ષેત્રોમાં સુધારો લાવવા અને જરૂરિયાત પ્રમાણે સહાયતા આપવાના ઉદ્દેશથી સરકાર નિરંતર સક્રિય રહી છે .
( 9 ) પ્રિય દેશવાસીઓ , માનવસમુદાયને એકબીજાની મદદની આટલી જરૂર ક્યારેય નહોતી પડી જેટલી આજે છે .
મને એ જાણીને પ્રસન્નતા થઈ રહી છે કે વિશ્વમાં સૌથી ઉપરની 50 ‘ ઇનોવેટિવ ઇકોનોમીઝ ’ માં ભારત પોતાનું સ્થાન બનાવી ચૂક્યું છે .
એ યુવા વિજેતાઓનો આત્મવિશ્વાસ આજે લાખો દેશવાસીઓને પ્રેરિત કરી રહ્યો છે .
સ્વાધીનતા દિવસ અને પ્રજાસત્તાક દિવસના રાષ્ટ્રીય પર્વો ન જાણે કેટલીય કઠોર યાતનાઓ અને બલિદાનો બાદ નસીબ થયા છે .
( 25 ) હું આપ સૌને ફરી એક વાર પ્રજાસત્તાક દિવસની હાર્દિક શુભકામનાઓ પાઠવું છું .
આપણા ઇનોવેટિવ યુવા ઉદ્યમીઓએ સ્ટાર્ટ-અપ ઇકો-સિસ્ટમનો અસરકારક ઉપયોગ કરીને સફળતાનાં નવાં કીર્તિમાન સ્થાપિત કર્યાં છે .
કારણ કે મારી માન્યતા છે કે મારા ગામની ધરતીના આશીર્વાદના બળ પર જ હું રાષ્ટ્રપતિ ભવન સુધી પહોંચી શક્યો છું .
કઠિન પરિસ્થિતિઓમાં લાંબા સમય સુધી કામ કરીને , ત્યાં સુધી કે દર્દીઓની સારસંભાળ માટે પોતાનો જીવ જોખમમાં નાખીને પણ , ડોક્ટરો , નર્સો અને પેરામેડિક્સે માનવતાની સેવા કરી છે .
હું વિશ્વમાં જ્યાં પણ જાઉં છું , મારું ગામ અને મારું ભારત મારા હ્રદયમાં વિદ્યમાન રહે છે .
મહામારીનો પ્રભાવ હજુ પણ વ્યાપક સ્તરે રહેલો છે , તેથી આપણે સતર્ક રહેવું જોઈએ અને પોતાના બચાવમાં જરા સરખી પણ ઢીલાશ વર્તવી ન જોઇએ .
( 14 ) લોકોને રોજગાર આપવામાં તથા અર્થવ્યવસ્થાને ગતિ પ્રદાન કરવામાં નાના અને મધ્યમ ઉદ્યમોએ મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા નિભાવી છે .
( 10 ) મહામારીનો સામનો કરવો , ભારતમાં અપેક્ષા મુજબ વધુ કઠિન થવાનો જ હતો .
આ સિદ્ધિ વધુ સંતોષજનક એટલા માટે છે , કે આપણે વ્યાપક સમાવેશ પર ભાર આપવાની સાથે યોગ્યતાને પ્રોત્સાહન આપવામાં સક્ષમ છીએ .
આવા ઉદાહરણથી મારો એ વિશ્વાસ દ્રઢ થાય છે , કે એક નવું ભારત ઊભરી રહ્યું છે – સશક્ત ભારત અને સંવેદનશીલ ભારત .
આહ્વાન કરવામાં આવતાં , રાષ્ટ્રની સેવા કરવાના મૂળ કર્તવ્યને નિભાવીને આપણા કરોડો દેશવાસીઓએ સ્વચ્છતા અભિયાનથી લઈને કોવિડ રસીકરણ અભિયાનને , જનઆંદોલનનું રૂપ આપ્યું છે .
આવી આધુનિક સૈન્ય ક્ષમતાના બળ પર , હવે ભારતની ગણના વિશ્વના પ્રમુખ નૌકાદળ-શક્તિ-સંપન્ન દેશોમાં કરવામાં આવે છે .
( 8 ) યથાશક્તિ રચનાત્મક કાર્ય કરવાનો ગાંધીજીનો આ ઉપદેશ સદૈવ પ્રાસંગિક રહેશે .
ભારતની તમામ સફળ વ્યક્તિઓ જો પોતપોતાના જન્મસ્થળના વિકાસ માટે નિષ્ઠાપૂર્વક કામ કરે , તો સ્થાનિક વિકાસના આધાર પર આખો દેશ વિકસિત થઈ જશે .
મને એ જાણીને આનંદ થઈ રહ્યો છે કે મોટા પાયા પર આપણા દેશવાસીઓ , ખાસ કરીને આપણા યુવાનો , આ ઐતિહાસિક આયોજનમાં ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લઈ રહ્યા છે .
( 16 ) બહેનો અને ભાઈઓ , ગયા વર્ષે ઓલિમ્પિક રમતોમાં આપણા ખેલાડીઓના શાનદાર પ્રદર્શનથી લોકોમાં ખુશીની લહેર દોડી ગઈ હતી .
( 15 ) જન-સંસાધનનો લાભ લેવા એટલે કે ડેમોગ્રાફિક ડિવિડન્ડ પ્રાપ્ત કરવા માટે , આપણા પારંપારિક જીવનમૂલ્યો અને આધુનિક કૌશલ્યના આદર્શ સંગમથી યુક્ત રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ દ્વારા , સરકારે યોગ્ય વાતાવરણ ઉપલબ્ધ કરાવ્યું છે .
અંતે ડોક્ટર બાબાસાહેબ આંબેડકરે પ્રારૂપ સમિતિના અધ્યક્ષની રૂએ , બંધારણને આધિકારિક સ્વરૂપ પ્રદાન કર્યું , અને એ આપણો આધારભૂત ગ્રંથ બની ગયો .
( 23 ) પ્રિય દેશવાસીઓ , આ વર્ષે જ્યારે આપણા દેશની આઝાદીના 75 વર્ષ પૂરા થશે , ત્યારે આપણે આપણા રાષ્ટ્રીય ઇતિહાસનો એક મહત્ત્વનો પડાવ પાર કરીશું .
આપણાં સશસ્ત્ર દળો અને પોલીસકર્મીઓ , દેશની સરહદોની રક્ષા કરવા અને આંતરિક વ્યવસ્થા જાળવવા રાત-દિવસ સાવધ રહે છે , જેથી અન્ય તમામ દેશવાસીઓ આરામની ઊંઘ પામી શકે .
મને ગયા વર્ષે જૂન મહિનામાં , કાનપુર દેહાત જિલ્લામાં આવેલી મારી જન્મભૂમિ અર્થાત્ મારા ગામ પરૌંખ જવાનું સૌભાગ્ય મળ્યું હતું .
તે દિવસે ભારત , વિશ્વના સૌથી મોટા પ્રજાસત્તાક રૂપે સ્થાપિત થયું અને આપણે , ભારતના લોકોએ , એક એવું બંધારણ અમલમાં મૂક્યું , કે જે આપણી સામૂહિક ચેતનાનો જીવંત દસ્તાવેજ છે .
( 1 ) 73મા પ્રજાસત્તાક પર્વની પૂર્વસંધ્યાએ , દેશ અને વિદેશમાં રહેતા આપ સૌ ભારતના લોકોને મારા હાર્દિક અભિનંદન ! આપણને સૌને એક સૂત્રમાં બાંધતી ભારતીયતાના ગૌરવનો આ ઉત્સવ છે .
બે દિવસ પહેલાં 23 જાન્યુઆરીએ આપણે સૌ દેશવાસીઓએ , ‘ જય હિંદ ’ નો ઉદ્ઘોષ કરનાર નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝની 125મી જયંતી , તેમનું પુણ્ય સ્મરણ કર્યું છે .
મને એ જાણીને પ્રસન્નતા થઈ છે કે આપણા ખેડૂતો , ખાસ કરીને નાની ખેતી ધરાવતા યુવા ખેડૂતો પ્રાકૃતિક ખેતીને ઉત્સાહપૂર્વક અપનાવી રહ્યા છે .
મને વિશ્વાસ છે કે આ ઉદાહરણથી પ્રેરણા મેળવીને , અન્ય સક્ષમ દેશવાસીઓ પણ પોતપોતાના ગામ અને નગરના વિકાસ માટે યોગદાન આપશે .
પરંતુ આવા કપરા સમયમાં જ કોઈ રાષ્ટ્રની સંઘર્ષ કરવાની ક્ષમતા નિખરે છે .
ગયા મહિને એક દુર્ઘટનામાં દેશના સૌથી બહાદુર કમાંડરોમાંના એક – જનરલ બિપિન રાવત – તેમનાં ધર્મપત્ની તથા અનેક વીર યોદ્ધાઓને આપણે ગુમાવી દીધા .
એ આદર્શોમાં એ ઠોસ આધારશિલાનું નિર્માણ થયેલું છે , જેના પર આપણું ભવ્ય ગણતંત્ર મજબૂતીથી ઊભું છે .
પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં ભારતની દ્રઢતાનું આ પ્રમાણ છે કે ગયા વર્ષે આર્થિક વિકાસમાં થયેલા ઘટાડા બાદ , આ નાણાકીય વર્ષમાં અર્થવ્યવસ્થા પ્રભાવશાળી દરથી આગળ વધવાનું અનુમાન છે .
આપણા દેશમાં વસ્તીની ગીચતા ઘણી વધુ છે , અને વિકાસશીલ અર્થવ્યવસ્થા હોવાને કારણે , આપણી પાસે આ અદ્રશ્ય શત્રુ સામે લડવા માટે યોગ્ય સ્તર પર પાયાનું માળખું , તથા જરૂરી સંસાધનો પૂરતા પ્રમાણમાં ઉપલબ્ધ નહોતા .
સાથે જ , આપ સૌ પોતાના જન્મસ્થળ અને દેશની જે પણ સેવા કરી શકતા હો , એ અવશ્ય કરજો .
સ્વાધીનતા માટેની તેમની લગની અને ભારતને ગૌરવશાળી બનાવવાની તેમની મહત્ત્વાકાંક્ષા , આપણા સૌને માટે પ્રેરણાસ્ત્રોત છે .
ત્યાં પહોંચ્યા પછી મારી અંદર એની જાતે જ , મારા ગામની માટી માથા પર લગાડવાની ભાવના જાગી ઊઠી .
( 19 ) પ્રિય દેશવાસીઓ , આજે આપણા સૈનિકો અને સુરક્ષા કર્મીઓ , દેશાભિમાનના વારસાને આગળ ધપાવી રહ્યા છે .
ભારતીય નૌકાદળ અને કોચિન શિપયાર્ડ લિમિટેડની સમર્પિત ટીમોએ , સ્વદેશી અને અત્યાધુનિક વિમાનવાહક જહાજ ‘ આઈ.એ.સી .
હરિયાણાના ભિવાની જિલ્લાના સુઈ નામના ગામમાં , તે ગામમાંથી નીકળેલા અમુક પ્રબુદ્ધ નાગરિકોએ સંવેદનશીલતા અને કર્મઠતાનો પરિચય આપતાં , ‘ સ્વ-પ્રેરિત આદર્શ ગ્રામ યોજના ’ અંતર્ગત પોતાના ગામનો કાયાકલ્પ કરી નાખ્યો છે .
( 2 ) પ્રજાસત્તાક પર્વનો આ દિવસ એ મહાનાયકોને યાદ કરવાનો પણ અવસર છે , જેમણે સ્વરાજના સપનાને સાકાર કરવા માટે બેજોડ સાહસનો પરિચય આપ્યો , અને એ માટે દેશવાસીઓમાં સંઘર્ષ કરવાનો ઉત્સાહ જગાડ્યો .
આપણા દેશમાં વિકસિત , વિશાળ અને સુરક્ષિત ડિજિટલ પેમેન્ટ પ્લેટફોર્મની સફળતાનું એક ઉદાહરણ એ છે , કે દર મહિને કરોડોની સંખ્યામાં ડિજિટલ ટ્રાંઝેક્શન કરવામાં આવી રહ્યા છે .
કારણ કે આપણે આપણા ધ્યેયને અહિંસાત્મક અને સાચા ઉપાયોથી જ પ્રાપ્ત કરવા માગીએ છીએ , અને આ કામ આપણે કેવળ આત્મ-શુદ્ધિ દ્વારા જ કરી શકીએ છીએ , તેથી આપણે એ દિવસે આપણો પૂરો સમય યથાશક્તિ કોઈ રચનાત્મક કાર્ય કરવામાં વિતાવવો જોઇએ .
મને વિશ્વાસ છે કે આપણા દેશવાસીઓ આવી જ કર્તવ્યનિષ્ઠા સાથે , રાષ્ટ્રહિતનાં અભિયાનોને પોતાની સક્રિય ભાગીદારીથી મજબૂત બનાવતા રહેશે .
( 13 ) આ પ્રયાસાનો બળ પર , આપણી અર્થવ્યવસ્થાએ ફરી ગતિ પકડી લીધી છે .
આ ન માત્ર આવનારી પેઢી માટે , પરંતુ આપણા સૌના માટે , આપણા અતીત સાથે પુનઃ સંધાન કરવાનો એક શાનદાર અવસર છે .
( 12 ) સંકટની આ ઘડીમાં આપણે એ જોયું છે કે કેવી રીતે આપણે સૌ દેશવાસીઓ એક પરિવારની જેમ એકબીજા સાથે જોડાયેલા છીએ .
આપ ડોક્ટર હો કે વકીલ , દુકાનદાર હો કે ઓફિસ-વર્કર , સફાઈ-કર્મચારી હો કે શ્રમિક , પોતાના કર્તવ્યનું નિર્વહન , નિષ્ઠા અને કુશળતાપૂર્વક કરવું , એ દેશ પ્રત્યે આપનું પ્રાથમિક અને સૌથી મહત્ત્વનું યોગદાન છે .
મને એ કહેતાં ગર્વ અનુભવાય છે , કે આપણે કોરોના વાયરસ વિરુદ્ધ અસાધારણ દ્રઢ સંકલ્પ અને કાર્યક્ષમતાનું પ્રદર્શન કર્યું છે .
( 4 ) જોકે આપણા બંધારણનું કલેવર વિસ્તૃત છે , કારણ કે તેમાં રાજ્યના કામકાજની વ્યવસ્થાનું પણ વર્ણન છે .
તેના બે મહિના પછી 26 જાન્યુઆરી , 1950થી , આપણું બંધારણ પૂર્ણરૂપે અમલી બન્યું .
મને વિશ્વાસ છે કે વિશ્વ બંધુત્વની આ જ ભાવના સાથે , આપણો દેશ અને સમગ્ર વિશ્વ સમુદાય , વધુ સમરસ અને સમૃદ્ધ ભવિષ્ય તરફ આગળ વધશે .
ભારતના જે લોકો પોતાના પરિશ્રમ અને પ્રતિભાથી જીવનની દોડમાં આગળ નીકળી શક્યા છે , તેમને મારો અનુરોધ છે કે પોતાનાં મૂળિયાંને , પોતાના ગામ-કસ્બા-શહેરને અને પોતાની માટીને હંમેશાં યાદ રાખો .
બંધારણમાં ઉલ્લેખ કરાયેલા મૂળ કર્તવ્યોનું નાગરિકો દ્વારા પાલન કરવાથી , મૂળ અધિકારો માટે યોગ્ય વાતાવરણ બને છે .
આ અવસરને આપણે ‘ આઝાદીના અમૃત મહોત્સવ ’ રૂપે ઊજવી રહ્યાં છીએ .
સંરક્ષણના ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભરતા તરફ અગ્રેસર હોવાનું આ એક પ્રભાવશાળી ઉદાહરણ છે .
- વિક્રાંત ’ નું નિર્માણ કર્યું છે , જેને આપણા નૌકાદળમાં સામેલ કરવામાં આવશે .
જ્યારે આપણે આઝાદી હાંસલ કરી હતી , તે સમય સુધી ઉપનિવેશી શાસનના શોષણે આપણને ઘોર ગરીબીની સ્થિતિમાં મૂકી દીધા હતા .
( 20 ) બહેનો અને ભાઈઓ , દેશપ્રેમની ભાવના દેશવાસીઓની કર્તવ્યનિષ્ઠાને વધુ મજબૂત બનાવે છે .
આપણે અનેક દેશોને વેક્સિન અને સારવાર સંબંધિત અન્ય સુવિધાઓ પ્રદાન કરી છે .
આ રાષ્ટ્રધર્મ આપણે ત્યાં સુધી નિભવવાનો જ છે , જ્યાં સુધી આ સંકટ દૂર ન થઈ જાય .
વ્યક્તિગત રૂપે , આપણામાંથી દરેક વ્યક્તિ ગાંધીજીની સલાહને અનુરૂપ , પોતાની આસપાસના પરિવેશને સુધારવામાં પોતાનું યોગદાન આપી શકે છે .
સ્વાધીનતાનું આ પંચોતેરમું વર્ષ , એ જીવન-મૂલ્યોને પુનઃ જાગૃત કરવાનો સમય છે , જેનાથી આપણા મહાન રાષ્ટ્રીય આંદોલનને પ્રેરણા મળી હતી .
પરંતુ એકમાત્ર સાંત્વના એ વાતની છે કે ઘણા બધા લોકોના જીવ બચાવી શકાયા છે .
આવું જ , વર્ષ 1930ના એ દિવસને યાદગાર બનાવવા માટે કરવામાં આવ્યું હતું , જે દિવસે ભારતવાસીઓએ સંપૂર્ણ આઝાદી હાંસલ કરવાનો સંકલ્પ લીધો હતો .
દર વર્ષે પ્રજાસત્તાક દિન પર , આપણે આપણા ગતિશીલ લોકતંત્ર અને રાષ્ટ્રીય એકતાની ભાવનાનો ઉત્સવ ઊજવીએ છીએ .
આપણા યુવાનોએ આ અવસરોનો લાભ લઈને સફળતાનાં નવા માપદંડો સ્થાપિત કર્યા છે .
સોશ્યલ ડિસ્ટન્સિંગના કપરા સમયગાળામાં આપણે સૌએ એકબીજા સાથે નિકટતાનો અનુભવ કર્યો છે .
હવે બે વર્ષ કરતાં પણ વધુ સમય વીતી ગયો છે , પરંતુ માનવતાનો કોરોના વાયરસ વિરુદ્ધ સંઘર્ષ હજુ પણ જારી છે .
આપણે અત્યાર સુધી જે સાવધાનીઓ રાખી છે , તેને જારી રાખવાની છે .
આ સ્થિતિ , માનવ જાતિ માટે એક અસાધારણ પડકાર બની રહી છે .
