આ રકમ નાણાકીય વર્ષ 2020-21માં અપનાવવામાં આવેલી આવી જ સુવિધાના સિદ્ધાંત અનુસાર છે , જેમાં રાજ્યોને આવી જ વ્યવસ્થા કરવા માટે રૂ.1.10 લાખ કરોડની રકમ આપવામાં આવી હતી .
આ રકમ કુલ વાસ્તવિક ઉપકરના એકત્રીકરણમાંથી દર મહિને આપવામાં આવતી GST વળતરની સામાન્ય ચુકવણી ઉપરાંત છે .
રૂપિયા 2.59 લાખ કરોડ રૂપિયાની કુલ રકમ નાણાકીય વર્ષ 2021-22માં GST વળતર ઉપાર્જનની રકમ કરતા વધશે તેવી અપેક્ષા છે .
પાત્રતા ધરાવતા તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો ( વિધાનસભા સાથેના ) બેક-ટુ-બેક ધીરાણ સુવિધા અંતર્ગત વળતરની ઉણપના ફંડિંગ માટેની આ વ્યવસ્થા સાથે સંમત થયા છે .
28.05.2021ના રોજ યોજવામાં આવેલી GST પરિષદની 43મી બેઠક બાદ , એવો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો કે , કેન્દ્ર સરકાર રૂપિયા 1.59 લાખ કરોડનું ઋણ લેશે અને રાજ્યો તેમજ વિધાનસભા સાથેના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને બેક-ટુ-બેક ધોરણે આપશે જેથી વળતરના ભંડોળમાં અપર્યાપ્ત રકમના કારણે તેમના વળતરની ચુકવણીમાં ઉભી થતી અછત પૂરી કરવા માટે સંસાધન અંતરાય પૂરો કરી શકાય .
આ રકમ આપવાથી રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને આરોગ્ય માળખાકીય સુવિધાઓ સુધારવા માટે અને અન્ય માળખાકીય સુવિધાઓની પરિયોજનાઓ હાથ ધરવા માટે તેમના જાહેર ખર્ચા તેમજ અન્ય બાબતોનું પૂર્વાયોજન કરવામાં મદદ મળશે તેવી અપેક્ષા છે .
15.07.2021ના રોજ રાજ્ય/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ અનુસાર આપવામાં આવેલી “ GST વળતરની ઉણપના બદલે બેક ટુ બેક લોન ” તા .
કોવિડ-19 મહામારી સામે અસરકારક પ્રતિભાવ અને તેના વ્યવસ્થાપન માટે તેમજ મૂડી ખર્ચમાં એક ડગલું આગળ વધવા માટે તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ ખૂબ જ મહત્વની ભૂમિકા નિભાવવાની છે .
નાણાં મંત્રાલય દ્વારા આજે રાજ્યો અને વિધાનસભા સાથેના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને GST વળતરના બદલામાં બેક-ટુ-બેક ધીરાણ સુવિધા અંતર્ગત રૂ.75,000 કરોડની રકમ આપવામાં આવી છે .
રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને તેમના કાર્યોમાં સહાયતા કરવા માટે , નાણાં મંત્રાલયે નાણાંકીય વર્ષ 2021-22 માટે બેક-ટુ-બેક ધીરાણ સુવિધા અંતર્ગત સહાયતાની ચુકવણી કરી છે જેના માટે આજે રૂપિયા 75,000 કરોડ ( આખા વર્ષ માટે કુલ ઉણપમાંથી લગભગ 50 % ) એક જ હપતામાં આપવામાં આવ્યા છે .
આપવામાં આવી રહેલી રૂપિયા 75,000 કરોડની રકમનું ફંડિંગ હવે ભારત સરકારના ઋણમાંથી 5 વર્ષની સિક્યુરિટીમાં કરવામાં આવી રહ્યું , જેમાં વર્તમાન નાણાકીય વર્ષમાં કુલ રૂ.68,500 કરોડ અને 2 વર્ષ માટે રૂ.6,500 કરોડની સિક્યુરિટી ઇશ્યુ કરવામાં આવી છે , જે અનુક્રમે વાર્ષિક 5.60 અને 4.25 ટકાની ભારીત સરેરાશ ઉપજ પર છે .
રૂ.1.59 લાખ કરોડની આ રકમ આ નાણાકીય વર્ષમાં રાજ્યો/ વિધાનસભા સાથેના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને અંદાજે આપવામાં આવનારી રૂપિયા 1 લાખ કરોડની રકમ ( ઉપકર એકત્રીકરણના આધારે ) ના વળતર સિવાય અને તે ઉપરાંત રહેશે .
