પીએમજીકેએવાયના પહેલાથી પાંચમા તબક્કા સુધીમાં સરકાર લગભગ રૂ.2.60 લાખ કરોડનો ખર્ચ ભોગવશે .
અત્યાર સુધીમાં પીએમજીકેએવાય ( પહેલા થી ચોથા તબક્કામાં ) વિભાગે રાજ્યો/ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને કુલ લગભગ 600 લાખ મેટ્રિક ટન અનાજની ફાળવણી કરી છે , જે આશરે રૂ.2.07 લાખ કરોડની ફૂડ સબસિડીની સમકક્ષ થાય છે .
પ્રારંભિક તબક્કાના અનુભવના આધારે પીએમજીકેએવાય-5નો કાર્યદેખાવ અગાઉ પ્રાપ્ત થયેલા ઉચ્ચ સ્તરની જેટલો જ ઊચ્ચ રહેવાની સંભાવના છે .
પ્રધાનમંત્રીશ્રી દ્વારા 07.06.2021ના રોજ રાષ્ટ્રને કરાયેલા સંબોધનમાં કરેલી લોકાભિમુખ જાહેરાતના અનુસંધાને તથા કોવિડ-19ની સામે લેવાયેલા આર્થિક પગલાઓના ભાગરૂપે કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે વધુ 4 મહિનાના સમયગાળા ( એટલેકે ડિસેમ્બર 2021 થી માર્ચ 2022 સુધી ) માટે પ્રધાનમંત્રી ગરીબ કલ્યાણ અન્ન યોજના ( પીએમજીકેએવાય- પાંચમા તબક્કા ) ના વિસ્તરણને મંજૂરી આપી છે , જેમાં ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર ( ડીબીટી ) હેઠળ આવરી લેવાયેલા લોકો સહિત નેશનલ ફૂડ સિક્યોરિટી ઍક્ટ ( એનએફએસએ ) [ અંત્યોદય અન્ન યોજના અને પ્રાથમિકતાવાળા પરિવારો ] હેઠળ આવરી લેવાયેલા તમામ લાભાર્થીઓને દર મહિને વ્યક્તિદીઠ પાંચ કિલો અનાજ નિઃશુલ્ક મળે છે .
પીએમજીકેએવાયના પાંચમા તબક્કામાં અનાજની દૃષ્ટિએ આશરે કુલ 163 લાખ મેટ્રિક ટન અનાજનો ઉપયોગ થવાની શક્યતા છે .
અત્રે નોંધનીય છે કે પાછલા વર્ષે દેશમાં કોવિડ-19 મહામારી અણધારી ફાટી નીકળવાના કારણે જે આર્થિક વિક્ષેપ સર્જાયો હતો તેના લીધે સરકારે માર્ચ 2020માં નેશનલ ફૂડ સિક્યોરિટી એક્ટ ( એનએફએસએ ) હેઠળ માસિક ધોરણે નિયમિતપણે જે અનાજ મળે છે તે સિવાય અને તે ઉપરાંત પીએમ ગરીબ કલ્યાણ અન્ન યોજના ( પીએમ-જીકેએવાય ) હેઠળ દર મહિને વ્યક્તિદીઠ પાંચ કિલોના પ્રમાણમાં આશરે 80 કરોડ જેટલા એનએફએસએ લાભાર્થીઓને વિના મૂલ્યે વધુ અનાજ ( ચોખા / ઘઉં ) નું વિતરણ કરવાની જાહેરાત કરી હતી , જેથી આર્થિક કટોકટીના સમયમાં ગરીબ , જરૂરિયાતમંદ અને શોષિત પરિવારો / લાભાર્થીઓને પૂરતા અનાજની અપ્રાપ્યતાના કારણે ભોગવવું ન પડે .
આ યોજનાનો ચોથો તબક્કો જુલાઈ 2021 થી નવેમ્બર 2021 સુધી , એટલે કે અત્યારે કાર્યાન્વિત છે .
પીએમજીકેએવાય યોજનાના ડિસેમ્બર 2021 થી માર્ચ 2022 સુધીના પાંચમા તબક્કામાં અંદાજિતપણે વધારાની રૂ.53,344.52 કરોડની ફૂડ સબસિડીની જરૂર પડશે .
લગભગ 37.32 લાખ મેટ્રિક ટન ( જુલાઈ 2021માં 93.9 ટકા ) , 37.32 લાખ મેટ્રિક ટન ( ઓગસ્ટ 2021માં 93.6 ટકા ) , 36.87 લાખ મેટ્રિક ટન ( સપ્ટેમ્બર 2021માં 92.8 ટકા ) , 35.4 લાખ મેટ્રિક ટન ( ઓક્ટોબર 2021માં 89 ટકા ) અને 17.9 લાખ મેટ્રિક ટન ( નવેમ્બર 2021માં 45 ટકા ) અનાજનું અનુક્રમે 74.64 કરોડ , 74.4 કરોડ , 73.75 કરોડ , 70.8 કરોડ અને 35.8 કરોડ લાભાર્થીઓને વિતરણ કરવામાં આવ્યું છે .
આ યોજનાનો પહેલો અને બીજા તબક્કો અનુક્રમે એપ્રિલ 2020 થી જૂન , 2020 અને જુલાઈ 2020થી નવેમ્બર 2020 સુધી કાર્યાન્વિત હતો .
પીએમજીકેએવાય-5 હેઠળ હાલમાં વિતરણ ચાલી રહ્યું છે અને રાજ્યો/ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પાસેથી અત્યાર સુધીમાં મળેલા અહેવાલ અનુસાર 93.8 ટકા અનાજનો ઉપાડ થઈ ગયો છે .
આ યોજનાનો ત્રીજો તબક્કો મે 2021 થી જૂન 2021 સુધી કાર્યાન્વિત હતો .
