ü નબળી કે નુકસાન કરતી સીપીએસઈને સમયસર બંધ કરવા માટે સંશોધિત વ્યવસ્થા સુનિશ્ચિત કરવી .
ü પ્રધાનમંત્રી આત્મનિર્ભર સ્વસ્થ ભારત યોજના અંતર્ગત મુખ્ય પહેલો નીચે મુજબ છેઃ .
ü એપીએમસીમાં મૂળભૂત માળખાગત સુવિધાઓ વધારવા માટે કૃષિ માળખાગત ભંડોળની સુવિધાનો લાભ મળશે .
ü સંપૂર્ણપણે તટસ્થ રીતે ખુલ્લી પહોંચના આધારે તમામ કુદરતી ગેસ પાઇપલાઇનની સામાન્ય વહન ક્ષમતાના બુકિંગની સુવિધા અને સંકલન માટે સ્વતંત્ર ધોરણે ગેસ ટ્રાન્સપોર્ટ સિસ્ટમ ઓપરેટરની સ્થાપના થશે .
ü આત્મનિર્ભર ભારત માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઉત્પાદનનું કેન્દ્ર બનાવવા અને આ માટે પ્રોત્સાહન આપવા .
ü વર્ષ 2024 સુધીમાં રિસાઇકલિંગ ક્ષમતા બમણી વધીને આશરે 4.5 મિલિયન લાઇટ ડિસપ્લેસમેન્ટ ટન ( એલડીટી ) થવાની અપેક્ષા , જેના પરિણામે વધુ 1.5 લાખ રોજગારીનું સર્જન થશે .
ü આગામી 3 વર્ષમાં શહેરી ગેસ વિતરણ નેટવર્કમાં વધુ 100 જિલ્લાઓ ઉમેરાશે .
ü આઇડીબીઆઈ બેંક ઉપરાંત બે સરકારી બેંક અને એક જનરલ વીમાકંપનીનું ખાનગીકરણ કરવામાં આવશે .
ü ભારતમાં બનેલી ન્યૂમોકોક્કલ રસી દેશભરમાં આપવામાં આવશે , જે અત્યારે 5 રાજ્યોમાં આપવામાં આવશે , જેનો ઉદ્દેશ દર વર્ષે 50,000 બાળકોનાં મૃત્યુને નિવારવાનો છે .
ü દેશમાં કોઈ પણ જગ્યાએ અનાજ મેળવવા માટે લાભાર્થીઓ માટે એક દેશ , એક રેશન કાર્ડ યોજના – એનો સૌથી વધુ લાભ પરપ્રાંતીય કામદારોને મળશે .
ü 139 ગિગાવોટની સ્થાપિત ક્ષમતા અને 1.41 લાખ સર્કિટ કિલોમીટરની ટ્રાન્સમિશન લાઇન ઉમેરવામાં આવી હતી અને વધુ 2.8 કરોડ કુટુંબોને છેલ્લાં 6 વર્ષમાં જોડવામાં આવ્યાં હતાં .
ü 13 ક્ષેત્રોમાં પીએલઆઈ યોજનાઓ માટે આગામી 5 વર્ષ માટે રૂ.1.97 કરોડ .
ü કંપની ધારા , 2013 અંતર્ગત લઘુ કંપનીઓની પરિભાષામાં સંશોધન કરવામાં આવશે , જે અંતર્ગત ચુકવવામાં આવેલી મૂડી રૂ.50 લાખથી વધારે ન હોવાને સ્થાન મહત્તમ રૂ.2 કરોડ તથા વેપારની લઘુતમ મર્યાદા 2 કરોડથી વધારે ન હોવાને સ્થાને રૂ.20 કરોડથી વધુ નહીં હોય એ નક્કી થશે .
ü વર્ષ 2021-22માં સરકારી બેંકોની નાણાકીય ક્ષમતાને મજબૂત કરવા માટે રૂ.20,000 કરોડની જોગવાઈ .
ü કુલ 702 કિલોમીટરની પરંપરાગત મેટ્રો કાર્યરત છે અને વધુ 1,016 કિલોમીટરની મેટ્રો અને આરઆરટીએસનું નિર્માણ 27 શહેરોમાં ચાલુ છે .
ü વર્ષ 2021ના અંત સુધીમાં બ્રોડ ગેજ રુટ કિલોમીટર ( આરકેએમ ) નું વીજળીકરણ 46,000 આરકેએમ થશે એટલે કે 72 ટકા થઈ જશે .
ü એફડીઆઇની મર્યાદા 49 ટકાથી વધારીને 74 ટકા કરવી તથા વિદેશી માલિકીને મંજૂરી આપવી તથા સલામતી સાથે નિયંત્રણ .
ü લડાખમાં ઉચ્ચ શિક્ષણની સુવિધા પ્રદાન કરવા માટે લેહમાં સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટીની સ્થાપના કરવામાં આવશે .
ü તમામ કોમોડિટીઓમાં ઉત્પાદન ખર્ચથી લઘુતમ 1.5 ગણી એમએસપી સુનિશ્ચિત કરી હતી .
ü શહેરી સ્વચ્છ ભારત અભિયાન 2.0 માટે 5 વર્ષ દરમિયાન રૂ.1,41,678 કરોડ .
ü નેશનલ રેલ પ્લાન ફોર ઇન્ડિયા ( 2030 ) : વર્ષ 2030 સુધીમાં ભવિષ્ય માટે સજ્જ રેલવે વ્યવસ્થા ઊભી કરવા .
ü એમએસએમઈ ક્ષેત્ર માટે રૂ.15,700 કરોડની બજેટ ફાળવણી , જે ચાલુ વર્ષના અંદાજિત બજેટથી બમણાથી વધારે છે .
ü મિલિયન ( દસ લાખ ) ની વસ્તી ધરાવતા 42 શહેરી કેન્દ્રો માટે હવાના પ્રદૂષણને નિયંત્રણમાં લેવા માટે રૂ.2,217 કરોડ .
ü આ ઉદ્દેશ પાર પાડવા એક ગ્લૂ ગ્રાન્ટ ઊભી કરવામાં આવશે .
ü એસેટ રિકન્સ્ટ્રક્શન કંપની લિમિટેડ અને એસેટ મેનેજમેન્ટ કંપનીની સ્થાપના થશે .
ü નાણાકીય વર્ષ 2021-22માં મુખ્ય બંદરોની કામગીરી માટે પીપીપી-મોડમાં રૂ.2,000 કરોડના 7 પ્રોજેક્ટ ઓફર કરવામાં આવશે .
ü ખરીદીમાં સતત વધારા સાથે ખેડૂતોની ચુકવણીમાં નીચે મુજબ વધારો થયો હતો : .
ü ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સ્પર્ધાત્મક બનશે , મોટું રોકાણ આકર્ષશે અને રોજગારીની તકોમાં વધારો થશે અને નિકાસને વેગ મળશે .
ü સરકારી બસ પરિવહનનું વિસ્તરણ કરવા એક નવી યોજના માટે રૂ.18,000 કરોડ .
“ વિશ્વાસ એ પક્ષી છે , જે પ્રકાશની અનુભૂતિ કરે છે અને જ્યારે પરોઢિયે અંધકાર હોય છે ત્યારે પણ ચહેકે છે . ” .
ü ગ્રામીણ માળખાગત વિકાસ ભંડોળ રૂ.30,000 કરોડથી વધારીને રૂ.40,000 કરોડ કરવામાં આવશે .
ü ડીઆઇસીજીસી ધારા , 1961માં સંશોધન કરવાની દરખાસ્ત છે , જેથી આ જોગવાઈઓને સ્ટ્રીમ લાઇન કરી શકાય અને બેંકમાં નાણાકીય જમા કરતાં લોકો સરળતાપૂર્વક સમયસર પોતાની જમા રકમને વીમાકવચની મર્યાદા સુધી મેળવી શકે .
ü નવરચિત , સુધારા આધારિત અને પરિણામ સાથે સંબંધિત નવી વીજ વિતરણ ક્ષેત્ર યોજના માટે 5 વર્ષ માટે રૂ.3,05,984 કરોડ .
ü દબાણના સમયે અને સામાન્ય સમયગાળામાં કોર્પોરેટ બોંડ માર્કેટમાં ભાગીદારો વચ્ચે વિશ્વાસ પેદા કરવા માટે તથા સેકન્ડરી માર્કેટ લિક્વિડિટીને વધારવા એક સ્થાયી સંસ્થાગત માળખું તૈયાર કરવામાં આવશે .
ü કેન્દ્ર સરકારની કંપનીઓનું 4 વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રોમાં ખાનગીકરણ સ્વીકાર કરવામાં આવ્યું .
ü મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં ઉત્પાદન વધારવું અને ઉત્પાદનને દુનિયામાં મહત્તમ દેશોમાં પહોંચાડવા .
ü તમામ સરકારી કોલેજો , યુનિવર્સિટીઓ અને સંશોધન સંસ્થાઓ દ્વારા ઘણા શહેરોમાં મુખ્ય માળખાની સ્થાપના કરવામાં આવશે , જેથી શ્રેષ્ઠ સમન્વય સ્થાપિત થઈ શકે .
ü હાલની રાષ્ટ્રીય એપ્રેન્ટિસશિપ તાલીમ યોજના ( એનએટીએસ ) ને સુંસગત કરવા રૂ.3,000 કરોડ , જેનો ઉદ્દેશ શિક્ષણ પૂર્ણ થયા પછી સ્નાતકો અને તથા એન્જિનીયરિંગમાં ડિપ્લોમાધારકોને એપ્રેન્ટિસશિપ અને તાલીમ .
o રાજકોષીય ખાધને ઘટાડવાના માર્ગે અગ્રેસર થવાની યોજના જાળવી રાખવામાં આવશે , વર્ષ 2025-26 સુધી રાજકોષીય ખાધ ઘટાડીને જીડીપીની 4.5 ટકા કરવાનો પ્રયાસ થશે , જે માટે સમયની સાથે તબક્કાવાર રીતે ઘટાડો કરવાનો અભિગમ અપનાવવામાં આવશે .
ü 5 મુખ્ય ફિશિંગ બંદરો – કોચી , ચેન્નાઈ , વિશાખાપટનમ , પારાદીપ અને પેતવાઘાટને આર્થિક કામગીરીના કેન્દ્ર સ્વરૂપે વિકસાવવામાં આવશે .
ü વર્ષ 2021-22માં ડેટા એનાલીટિક્સ , આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ , મશીન લર્નિંગગગ સંચાલિત એમસીએ21 વર્ઝન 3.0ની શરૂઆત કરવી .
1000 વધુ મંડીઓને પારદર્શક અને સ્પર્ધાત્મક બનાવવા માટે ઈ-નામ સાથે સંકલિત કરવામાં આવશે .
ü નાણાકીય વર્ષ 2021-22માં કૃષિ ક્રેડિટનો લક્ષ્યાંક 16.5 લાખ કરોડ કરવામાં આવ્યો છે .
ü 5.35 લાખ કરોડની ભારતમાલા પરિયોજના અંતર્ગત , 13,000 કિલોમીટરથી વધારે લાંબાઈના માર્ગોનું નિર્માણ કરવા માટે રૂ.3.3 લાખ કરોડના કોન્ટ્રાક્ટ આપવામાં આવ્યાં હતાં : .
ü આદિવાસી વિસ્તારોમાં 750 એકલવ્ય મોડલની રહેવાસી શાળાઓ સ્થાપિત કરવામાં આવશેઃ .
ü બીપીસીએલ , એર ઇન્ડિયા , શિપિંગ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા , કન્ટેઇનર કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા , આઇડીબીઆઈ બેંક , બીઇએમએલ , પવન હંસ , નીલાંચલ ઇસ્પાત નિગમ લિમિટેડ વગેરેનું વ્યૂહાત્મક ડિસઇન્વેસ્ટમેન્ટ 20200-21માં પૂર્ણ કરવામાં આવશે .
ü તમામ સ્તરે લાગુ કરવા માટે સ્વાયત્ત સંસ્થાઓ માટે ટ્રેઝરી સિંગલ એકાઉન્ટ ( ટીએસએ ) સિસ્ટમ .
o આગામી વર્ષ માટે બજારમાંથી કુલ ઋણ આશરે રૂ.12 લાખ કરોડ લેવામાં આવશે .
ü નીતિ આયોગ વ્યૂહાત્મક ડિસઇન્વેસ્ટમેન્ટ માટે સીપીએસઇની નવી યાદ પર કામ કરશે .
રોકાણ મેળવવા અને રોજગારીનું સર્જન કરવાની સાથે સાથે કરદાતાઓનું ભારણ ઘટાડવાના ઉદ્દેશ સાથે પારદર્શક અને અસરકારક કરવેરા વ્યવસ્થાનો દ્રષ્ટિકોણ .
આ એક મુખ્ય સંસ્થા હશે , જેમાં ધારાધોરણો સ્થાપિત કરવા , માન્યતા આપવા , નિયમન કરવા અને ભંડોળ આપવા માટે 4 અલગ માધ્યમો હશે .
ü કેન્દ્ર સરકારના ભંડોળનો ઉપયોગ કરતી સરકારી કંપનીઓનાં ડિસઇન્વેસ્ટમેન્ટ માટે રાજ્યોને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે .
કેન્દ્રીય નાણાં અને કોર્પોરેટ મંત્રી શ્રીમતી નિર્મલા સીતારમને સૌપ્રથમ ડિજિટલ યુનિયન બજેટ પ્રસ્તુત કરીને જણાવ્યું હતું કે , ભારતની કોવિડ-19 સામેની લડાઈ વર્ષ 2021માં જળવાઈ રહેશે અને કોવિડ પછીની દુનિયામાં રાજકીય , આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક સંબંધોમાં પરિવર્તન આવ્યું રહ્યું છે , ત્યારે ઇતિહાસમાં આ ક્ષણે નવા યુગનો આરંભ થયો – જેમાં ભારત ખરાં અર્થમાં આશા અને સમૃદ્ધિની ભૂમિ બનવા સારી રીતે સજ્જ છે .
ü નાના ઋણધારકોના હિતોને જાળવવા અને ધિરાણ વ્યવસ્થામાં સુધારો કરવા માટે એ એનબીએફસી માટે જેની લઘુતમ અસ્કયામત રૂ.100 કરોડ સુધી હોય શકે છે , સીક્યોરિટાઇઝેશન એન્ડ રિકન્સ્ટ્રક્શન ઓફ ફાઇનાન્સિયલ એસેટ્સ એન્ડ એન્ફોર્સમેન્ટ ઓફ સીક્યોરિટી ( સરફેસી ) કાયદા , 2002 અંતર્ગત ઋણની વસૂલાત માટે લઘુતમ ઋણની મર્યાદા હાલની રૂ.50 લાખથી ઘટાડીને રૂ.20 લાખ કરવામાં આવશે .
ü વન પર્સન કંપનીઝ ( ઓપીસી ) ની રચનાને પ્રોત્સાહન આપીને સ્ટાર્ટ-અપ્સ અને ઇનોવેટર્સને પ્રોત્સાહનઃ .
o રાષ્ટ્રીય સ્તરે મહત્ત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની સાથે સંપૂર્ણ સંશોધન વ્યવસ્થાને મજબૂત કરવા .
ü અનુસૂચિત જાતિઓ , અનુસૂચિત જનજાતિઓ અને મહિલાઓ માટે સ્ટેન્ડ અપ ઇન્ડિયા યોજના અંતર્ગત .
ü શહેરી વિસ્તારોમાં મેટ્રો રેલ નેટવર્ક વધારીને અને સિટી બસ સેવાનું વિસ્તરણ કરીને સરકારી પરિવહનનો હિસ્સો વધારવામાં આવશે .
ü બ્રોડ-ગેજ રુટોનું 100 ટકા વીજળીકરણ ડિસેમ્બર , 2023 સુધીમાં પૂર્ણ થશે .
ü યુવાનો માટે તકો વદારવા તાલીમ ધારામાં સુધારાની દરખાસ્ત રજૂ કરવામાં આવી .
ü તમામ નવા 4 અને 6 લેન રાજમાર્ગોમાં અદ્યતન ટ્રાફિક વ્યવસ્થાપન વ્યવસ્થાઃ .
o ચાલુ વર્ષે અનપેક્ષિત અને અભૂતપૂર્વ સ્થિતિસંજોગોને ધ્યાનમાં રાખીને એફઆરબીએમ ધારાના ખંડ 4 ( 5 ) અને 7 ( 3 ) ( બી ) અંતર્ગત વિચલન વિવરણ રજૂ કરવામાં આવ્યું .
ü ઓપરેશન ગ્રીન સ્કીમ ઝડપથી ખરાબ થનાર 22 ઉત્પાદનો સુધી લાગુ કરવામાં આવી , જેથી કૃષિ અને સંબંધિત ઉત્પાદનોમાં મૂલ્ય સંવર્ધનને પ્રોત્સાહન મળે .
1241 ગામડાઓમાં 1.80 લાખ મિલકતના માલિકોને કાર્ડ અગાઉથી ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યાં છે .
ü જલજીવન અભિયાન ( શહેરી ) માટે 5 વર્ષ દરમિયાન રૂ.2,87,000 કરોડ – આ યોજના નીચેના ઉદ્દેશો સાથે શરૂ કરવામાં આવી હતી : .
ü તમિલનાડુમાં સીવીડના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા બહુઉદ્દેશીય સીવીડ પાર્ક સ્થાપિત કરવામાં આવશે .
ü વેસ્ટર્ન ડેડિકેટેડ ફ્રેઇટ કોરિડોર ( ડીએફસી ) અને ઇસ્ટર્ન ડીએફસી જૂન , 2022 સુધીમાં કાર્યરત થઈ જશે , જેથી લોજિસ્ટિક ખર્ચમાં ઘટાડો થશે – જે મેક ઇન ઇન્ડિયાની વ્યૂહરચનાને સક્ષમ બનાવશે .
ü ભારતીય શિપિંગગ કંપનીઓને મંત્રાલયો અને કેન્દ્ર સરકારની કંપનીઓના આંતરરાષ્ટ્રીય ટેન્ડરમાં આગામી 5 વર્ષ દરમિયાન સબસિડી સ્વરૂપે રૂ.1624 કરોડનો ટેકો મળશે .
ü રેલવે માટે રૂ.1,10,055 કરોડની ફાળવણી , જેમાંથી રૂ.1,07,100 કરોડ મૂડીગગત ખર્ચ માટે .
ü અનુસૂચિત જાતિઓના કલ્યાણ માટે મેટ્રિક પછી શિષ્યાવૃત્તિ યોજનાઓને સુધારવામાં આવી .
ü રેગ્યુલેટેડ ગોલ્ડ એક્સચેન્જીસની સ્થાપના કરવામાં આવશેઃ આ માટે સેબીને એક નિયમનકાર સંસ્થા સ્વરૂપે અધિસૂચિત કરવામાં આવશે તથા વેર હાઉસિંગ ડેવલપમેન્ટ એન્ડ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટીને મજબૂત કરશે .
ü દરિયાઈ અને આંતરિક એમ બંને રીતે દેશમાં આધુનિક ફિશિંગ બંદરો અને ફિશ લેન્ડિંગ કેન્દ્રો વિકસાવવા રોકાણ કરવામાં આવશે .
ü અસંગઠિત શ્રમિકો , પરપ્રાંતીય કામદારો , ખાસ કરીને તેમના માટે યોજનાઓ બનાવવામાં મદદરૂપ થવા સરકાર માહિતી એકત્ર કરવા એક પોર્ટલ .
ü સ્પર્ધાત્મકતા વધારવા માટે ઉપભોક્તાઓને વિતરણ કંપની પસંદગી કરવાનો વિકલ્પ પ્રદાન કરવામાં આવશે .
ü ઈ-નામના માધ્યમથી લગભગ 1.68 કરોડ ખેડૂતોની નોંધણી કરવામાં આવી અને રૂ.1.14 લાખ કરોડના મૂલ્યનો વેપાર કરવામાં આવ્યો .
ü કંપનીઓ ઉત્પાદનમાં મદદ કરવા , જેથી તેઓ આંતરરાષ્ટ્રીય પુરવઠાની સાંકળનું અભિન્ન અંગ બને , મુખ્ય ક્ષમતાઓ હાંસલ કરે અને અત્યાધુનિક ટેકનોલોજીનો સ્વીકાર અને ઉપયોગ કરે .
ü કૌશલ્ય સંવર્ધનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે અન્ય દેશો સાથે ભાગીદારી માટેની પહેલો , જેને આગળ વધારવામાં આવશેઃ .
ü માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલય માટે અત્યાર સુધીની સૌથી વધુ રૂ.1,18,101 લાખ કરોડની ફાળવણ – જેમાંથી મૂડી માટે રૂ.1,08,230 કરોડ .
o આ લક્ષ્યાંક ઉચિત સમાધાન દ્વારા કરવેરાની આવક વધારીને તથા સરકારી કંપનીઓ અને જમીન સહિત અસ્કયામતોનું મુદ્રીકરણ કરીને હાંસલ કરવામાં આવશે .
ü ભારતીય ઉચ્ચ શિક્ષણ પંચ સ્થાપિત કરવા આ વર્ષે કાયદો રજૂ કરવામાં આવશે .
ü જૂના અને અનફિટ વાહનોનો તબક્કાવાર રીતે નિકાલ કરવા સ્વૈચ્છિક રીતે વાહનના નિકાલની નીતિ .
o લક્ષિત રાજકોષીય ખાધનું સ્તર હાંસલ કરવા એફઆરબીએમ કાયદામાં સુધારાની દરખાસ્ત રજૂ કરવામાં આવી .
ü બિનપરંપરાગત ઊર્જા ક્ષેત્રને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ભારતીય સૌર ઊર્જા નિગમમાં રૂ.1,000 કરોડ અને ભારતીય પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા વિકાસ સંસ્થામાં રૂ.1,500 કરોડની મૂડી ઉમેરવામાં આવશે .
ü સેવાભાવી સંસ્થાઓ/ખાનગી શાળાઓ/રાજ્યો સાથે ભાગીદારીમાં 100 નવી સૈનિક સ્કૂલોની સ્થાપના થશે .
ü સહકારી મંડળીઓ માટે વેપારવાણિજ્ય સરળ કરવા માટે અલગ વહીવટી માળખું .
ü ટિઅર-2 શહેરો અને ટિઅર-1 શહેરોની આસપાસના વિસ્તારોમાં મેટ્રો જેવો અનુભવ આપવા મેટ અતિ ઓછા ખર્ચે મેટ્રો રેલ સિસ્ટમ પ્રદાન કરવા મેટ્રોલાઇટ અને મેટ્રોનીયો ટેકનોલોજીસ .
ü એનઇપીના તમામ ઘટકોનો અમલ કરીને 15,000 શાળાઓમાં શિક્ષણની ગુણવત્તા સુધારવામાં આવશે , જેથી આ શાળાઓ અન્ય શાળાઓ તેમના વિસ્તારોમાં ઉદાહરણરૂપ બની શકે .
ü સરકાર જીઆઇએફટી – આઇએફએસસીમાં એક આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરનું ફિનટેક કેન્દ્ર વિકસાવવા માટે સાથસહકાર આપશે .
ü પ્રધાનંત્રી આત્મનિર્ભર સ્વસ્થ ભારત યોજના માટે 6 વર્ષ માટે રૂ.64,180 કરોડનો ખર્ચ કરવામાં આવશે – એનએચએમ ઉપરાંત આ કેન્દ્ર સરકારની નવી યોજના છે , જેને શરૂ કરવામાં આવશે .
ü એનઆઇપી માટે ફંડ વધધારવા મુખ્યત્વે ત્રણ ક્ષેત્રો પર ભાર મૂકવામાં આવ્યોઃ .
