રાજ્યો દ્વારા ગ્રામીણ અર્થતંત્ર માટે ઘણા મહત્વપૂર્ણ કહી શકાય તેવા આ કાર્યો પૂરાં કરવા માટે સમયમર્યાદા લંબાવવાની વિનંતી કરવામાં આવી હતી .
સરકાર દ્વારા માર્ચ 2025 સુધીમાં કુલ 1,25,000 કિમી લંબાઇના માર્ગોનું મજબૂતીકરણ કરવા માટે વર્ષ 2019માં PMGSY-III નો પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો છે .
કુલ 6,45,627 કિમી લંબાઇના માર્ગો અને 7,523 પુલોના નિર્માણની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી જેમાંથી હવે 20,950 કિમી લંબાઇના માર્ગો અને 1,974 પુલોનું કામ પૂરું કરવાનું બાકી છે .
ઓછા ખર્ચાળ અને ઝડપી બાંધકામને પ્રોત્સાહન આપવા માટે માર્ગોના નિર્માણમાં સ્થાનિક રીતે ઉપલબ્ધ હોય તેવી સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે .
PMGSY ના હાલમાં ચાલી રહેલા હસ્તક્ષેપોનું કામ પૂરું કરવા માટે વર્ષ 2021-22 થી 2024-25 દરમિયાન કુલ રૂપિયા 1,12,419 કરોડનો ખર્ચ થવાનું અનુમાન છે .
તાજેતરના વર્ષોમાં સંતોષકારક કાર્યોની પ્રમાણ વધી રહ્યું હોવાનું વલણ જોવા મળી રહ્યું છે .
PMGSY-I અને II હેઠળ બાકી હોય તેવું મોટાભાગનું કામ પૂર્વોત્તર અને પહાડી રાજ્યોમાં જ છે જેના માટે જવાબદાર મુખ્ય પરિબળો કોવિડના કારણે લાગુ કરવામાં આવેલા લૉકડાઉન , વરસાદની મોસમમાં થયેલું લંબાણ , શિયાળો અને જંગલ સંબંધિત પ્રશ્નો છે .
આ માટે , સપ્ટેમ્બર 2022 સુધી મુદત લંબાવવાનો નિર્ણય લેવાયો હોવાથી તેના કારણે રાજ્યોમાં બાકી રહેલા કાર્યો સંપન્ન કરવામાં મદદ મળી રહેશે .
PMGSY હેઠળ ગ્રામીણ માર્ગોના નિર્માણમાં નવી અને ગ્રીન ( હરિત ) ટેકનોલોજીના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવે છે .
ઉત્તરપ્રદેશ રાજ્યને તાજેતરમાં ફુલ ડેપ્થ રિક્લેમેશન ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને 1,255 કિમી લંબાઇના માર્ગોનું નિર્માણ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે , આના કારણે ખર્ચ અને સમયનો બચાવ થશે અને સાથે સાથે , કુદરતી સંસાધનોનું સંરક્ષણ પણ થશે તેમજ કાર્બન ફૂટપ્રિન્ટમાં ઘટાડો આવશે .
આ યોજનાને માર્ચ 2023 સુધી લંબાવવામાં આવી છે જેથી કમ્યુનિકેશન અને સુરક્ષાના દૃષ્ટિકોણથી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ કહી શકાય તેવી આ પરિયોજનાઓનું બાકી રહેલું કામ પૂરું થઇ શકે .
9 રાજ્યમાં 44 LWE પ્રભાવિત જિલ્લાઓમાં કનેક્ટિવિટીમાં સુધારો લાવવા માટે 2016માં ડાબેરી ઉગ્રવાદ પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં માર્ગ કનેક્ટિવિટી પરિયોજના ( RCPLWEA ) નો પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો હતો .
CCEA દ્વારા ડાબેરી ઉગ્રવાદ પ્રભાવિત વિસ્તારો માટે માર્ગ કનેક્ટિવિટી પરિયોજના ( RCPLWEA ) ને પણ માર્ચ , 2023 સુધી ચાલુ રાખવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે .
કુલ 49,885 કિમી લંબાઇના માર્ગો અને 765 LSBને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી જેમાંથી 4,240 કિમી લંબાઇના માર્ગો અને 254 પુલોનું કામ બાકી છે .
પસંદગીના ડાબેરી ઉગ્રવાદ પ્રભાવિત તાલુકાઓ , વસાહતોમાં 100 કરતાં વધારે લોકોની વસતી હોય ત્યાં પણ કનેક્ટિવિટી પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે .
આ અંતર્ગત , પ્રધાનમંત્રી ગ્રામ સડક યોજના- I અને IIને સપ્ટેમ્બર 2022 સુધી લંબાવવામાં આવી છે જેથી બાકી રહેલા માર્ગો અને પુલોનું નિર્માણ કાર્ય સંપન્ન થઇ શકે .
PMGSY-II હેઠળ , 50,000 કિમીના ગ્રામીણ માર્ગ નેટવર્કને અપગ્રેડ કરવાનો વિચાર રાખવામાં આવ્યો હતો .
ભારત સરકારે મેદાની વિસ્તારોમાં 500 કરતાં વધારે લોકો અને પૂર્વોત્તર તેમજ હિમાલય રાજ્યોનાં ક્ષેત્રોમાં 250 કરતાં વધારે લોકોની વસ્તી ધરાવતી જે વસાહતો સાથે કનેક્ટિવિટી ના હોય તેમને કનેક્ટિવિટી પ્રદાન કરવાના ઉદ્દેશથી PMGSY-I યોજનાનો પ્રારંભ કર્યો છે .
PMGSY પાછળનો મૂળ વિચાર બાંધકામ દરમિયાન અને બાંધકામ પછીના માર્ગોના કામોની ગુણવત્તા સુનિશ્ચિત કરવા માટે ત્રણ સ્તરીય ગુણવત્તા ખાતરી પદ્ધતિનો અમલ કરવાનો છે .
5,714 કિમી લંબાઇના માર્ગો અને 358 પુલોનું કામ પૂરું કરવાનું હવે બાકી રહ્યું છે અને અન્ય 1,887 કિમી લંબાઇના માર્ગો અને 40 પુલોને મંજૂરી આપવામાં આવી રહી છે .
બહેતર ગુણવત્તા વ્યવસ્થાપન માટે કેન્દ્ર અને રાજ્ય , બંને સ્તરે ગુણવત્તા નિરીક્ષકોની સંખ્યામાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે તેમજ નિરીક્ષણોની ફ્રિક્વન્સીમાં પણ વધારો કરવામાં આવ્યો છે .
આજદિન સુધીમાં PMGSY-III હેઠળ લગભગ 72,000 કિમી લંબાઇના માર્ગોને મંજૂરી આપવામાં આવી છે , જેમાંથી 17,750 કિમી લંબાઇના માર્ગોનું કામ પૂરું થઇ ગયું છે .
કુલ 1,84,444 વસાહતોમાંથી હવે માત્ર 2,432 વસાહતોની કનેક્ટિવિટીનું કામ બાકી છે .
આજદિન સુધીમાં , નવી અને ગ્રીન ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને 1 લાખ કિમીથી વધુ લંબાઈના માર્ગોના નિર્માણનું કામ હાથ ધરવામાં આવ્યું છે , જેમાંથી 61,000 કિમીથી વધુ લંબાઇના માર્ગોનું કામ પૂર્ણ થઈ ગયું છે .
પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં આર્થિક બાબતોના મંત્રીમંડળ દ્વારા આજે ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલયના ગ્રામીણ વિકાસ વિભાગ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલી વિકાસની વિવિધ દરખાસ્તોને મંજૂરી આપવામાં આવી છે .
