જુલાઇ 2020માં પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી અને મોરેશિયસના પ્રધાનમંત્રી પ્રવિંદ જુગનાથ દ્વારા સંયુક્ત રીતે આ ઇમારતનું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું હતું .
આ પેકેજ અંતર્ગત પાંચ પરિયોજનાઓ હાથ ધરવામાં આવી છે જેમાંથી એક પરિયોજના સર્વોચ્ચ અદાલતની નવી ઇમારતનું નિર્માણ પણ છે .
મોરેશિયસને થીજવેલી માછલીઓ , વિશેષ ખાંડ , બિસ્કિટ , તાજા ફળો , જ્યૂસ , મિનરલ વોટર , બીઅર , આલ્કોહોલયુક્ત પીણાં , સાબુ , થેલા , મેડિકલ અને સર્જિકલના ઉપકરણો તેમજ વસ્ત્રો સહિત ભારતમાં 615 ઉત્પાદનોના પ્રાધાન્યતા બજાર ઍક્સેસથી ફાયદો થશે .
ભારત અને મોરેશિયસ વચ્ચે CECPA એ ભારત અને આફ્રિકાના કોઇ દેશ વચ્ચે થયો હોય તેવો પ્રથમ વેપાર કરાર હશે .
ભારત - મોરેશિયસ CECPA ના કારણે બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો વધુ નક્કર થશે અને વિશેષ સંબંધોમાં ઘનિષ્ઠતા વધશે .
ભારત અને મોરેશિયસ વચ્ચે ઉત્કૃષ્ટ દ્વિપક્ષીય સંબંધો છે અને આ સંબંધો ઐતિહાસિક સાંસ્કૃતિક જોડાણો , વારંવાર યોજાતા ઉચ્ચ સ્તરીય રાજકીય સંવાદો , વિકાસમાં સહકાર , સંરક્ષણ અને સમુદ્રી ક્ષેત્રમાં ભાગીદારી તેમજ લોકોથી લોકો વચ્ચેના જોડાણના કારણે ટકી રહ્યાં છે .
ભારત અને મોરેશિયસ વચ્ચે CECPAની મુખ્ય વિશેષતાઓ નીચે ઉલ્લેખ કર્યા અનુસાર છે : ભારત અને મોરેશિયસ વચ્ચે CECPA ની મુખ્ય વિશેષતાઓ નીચે ઉલ્લેખ કર્યા અનુસાર છે : .
ભારતે પ્રોફેશનલ સેવાઓ , સંશોધન અને વિકાસ , અન્ય વ્યાવસાયિક સેવાઓ , ટેલિકમ્યુનિકેશન , નાણાં , વિતરણ , ઉચ્ચ શિક્ષણ , પર્યાવરણ , આરોગ્ય , પર્યટન અને પ્રવાસ સંબંધિત સેવાઓ , મનોરંજન સેવાઓ અને પરિવહન સેવાઓ સહિત 11 વ્યાપક સેવા ક્ષેત્રોમાં અંદાજે 95 પેટા ક્ષેત્રોમાં સેવાઓ આપવાની રજૂઆત કરી છે .
સેવાઓના ક્ષેત્રમાં વેપારની વાત કરીએ તો , ભારતીય સેવા પ્રદાતાઓને પ્રોફેશનલ સેવાઓ , કોમ્પ્યૂટર સંબંધિત સેવાઓ , સંશોધન અને વિકાસ , અન્ય વ્યાવસાયિક સેવાઓ , ટેલિકમ્યુનિકેશન , બાંધકામ , વિતરણ , શિક્ષણ , પર્યાવરણ , નાણાં , પર્યટન અને પ્રવાસ સંબંધિત સેવાઓ , મનોરંજન , યોગ , દૃશ્ય - શ્રાવ્ય સેવાઓ અને પરિવહન સેવાઓ જેવા 11 વ્યાપક સેવા ક્ષેત્રોમાંથી 115 પેટા ક્ષેત્રોની પહોંચ પ્રાપ્ત થશે .
ઓક્ટોબર 2019માં પ્રધાનમંત્રી મોદી અને મોરેશિયસના પ્રધાનમંત્રીએ સંયુક્ત રીતે મોરેશિયસમાં નિર્માણ પામેલી મેટ્રો એક્સપ્રેસ પરિયોજનાના પ્રથમ તબક્કાનું અને 100 પથારીની પોતાના ક્ષેત્રમાં શ્રેષ્ઠ એવી ENT હોસ્પિટલ પરિયોજનાનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું .
2005 થી ભારત , મોરેશિયસમાં સૌથી મોટા વેપાર ભાગીદાર પૈકી એક છે અને મોરેશિયસમાં વસ્તુઓ તેમજ સેવાઓના સૌથી મોટા નિકાસકાર પૈકી એક છે .
આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર કેન્દ્ર ( ITC ) ના જણાવ્યા અનુસાર , 2019 માં મોરેશિયસના મુખ્ય આયાત ભાગીદારોમાં ભારત ( 13.85 % ) , ચીન ( 16.69 % ) , દક્ષિણ આફ્રિકા ( 8.07 % ) અને UAE ( 7.28 % ) હતા .
CECPA બંને દેશો વચ્ચે વેપારને પ્રોત્સાહન આપવા માટે અને સુધારો લાવવા માટે સંસ્થાગત વ્યવસ્થાતંત્ર પૂરું પાડે છે .
ભારત અને મોરેશિયસ વચ્ચે CECPA માં ભારત માટે નિકાસની 310 ચીજો આવરી લેવામાં આવી છે જેમાં ખાદ્યચીજો અને પીણા ( 80 લાઇન ) , કૃષિ ઉત્પાદનો ( 25 લાઇન ) , કાપડ અને કાપડની વસ્તુઓ ( 27 લાઇન ) , મૂળભૂત ધાતુઓ અને તેની વસ્તુઓ ( 32 લાઇન ) , ઇલેક્ટ્રિકલ્સ અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ વસ્તુઓ ( 13 લાઇન ) , પ્લાસ્ટિક અને રસાયણો ( 20 લાઇન ) , લાકડું અને તેની વસ્તુઓ ( 15 લાઇન ) અને અન્ય ચીજો સમાવિષ્ટ છે .
આ કરાર એક મર્યાદિત કરાર છે જેમાં માલસામાનનો વેપાર , ઉદ્ગમના નિયમો , સેવાઓનો વેપાર , વેપાર કરવામાં ટેકનિકલ અવરોધો ( TBT ) , સેનેટરી અને ફાયટોસેનેટરી ( SPS ) માપદંડો , તકરાર નિવારણ , મૂળવંશીય લોકોનું આવનજાવન , ટેલિકોમ , નાણાકીય સેવાઓ , કસ્ટમ્સની પ્રક્રિયા અને અન્ય ક્ષેત્રોમાં સહકારની બાબતોને આવરી લેવામાં આવી છે .
પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે ભારત અને મોરેશિયસ વચ્ચે વ્યાપક આર્થિક સહકાર અને ભાગીદારી કરાર ( CECPA ) પર હસ્તાક્ષર કરવાની મંજૂરી આપી દીધી છે .
બંને પક્ષો કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા તારીખથી બે વર્ષના સમયગાળામાં મર્યાદિત સંખ્યામાં ઉચ્ચ સંવેદનશીલ ઉત્પાદનો માટે સ્વયંચાલિત ટ્રિગર સેફગાર્ડ વ્યવસ્થાતંત્ર ( ATSM ) માટે વાટાઘાટ કરવાની સંમતિ વ્યક્ત કરી હતી .
બંને દેશોના સંબંધિત હોદ્દેદારો દ્વારા પારસ્પરિક અનુકૂળ હોય તેવી તારીખે આ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવશે અને તે પછીના મહિનાની 1 તારીખથી અમલમાં આવશે .
