શ્રીમતી સિતારમણે પોતાના અંદાજપત્રના સંબોધન દરમિયાન જણાવ્યું હતું કે , છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં GSTનું વિક્રમી એકત્રીકરણ થયું છે .
મંત્રીશ્રીએ સોના અને ચાંદી પર કસ્ટમ ડ્યૂટીમાં તર્કસંગતતા લાવવાની પણ જાહેરાત કરી હતી .
તેમણે તાંબાના ભંગાર પર ડ્યૂટી 5 ટકાથી ઘટાડીને 2.5 ટકા કરવાની પણ જાહેરાત કરી હતી .
કસ્ટમ ડ્યૂટી નીતિ મુદ્દે , નાણાં મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે , સ્થાનિક વિનિર્માણને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને ભારતને વૈશ્વિક પૂરવઠા શ્રૃંખલામાં અને બહેતર નિકાસમાં મદદ કરવાનો બેવડો ઉદ્દેશ છે .
આબકારી તરફથી , પેટ્રોલ પર લીટર દીઠ રૂ.2.5 અને ડીઝલ પર લીટર દીઠ રૂ.4 AIDC લાગુ કરવામાં આવ્યો છે .
કેન્દ્રીય નાણાં અને કોર્પોરેટ બાબતોના મંત્રી શ્રીમતી નિર્મલા સિતારમણે આજે સંસદમાં કેન્દ્રીય અંદાજપત્ર 2021-22 રજૂ કર્યુ હતું .
તેમાં , કપડાં , ચામડું અને હસ્તકળાની વસ્તુઓના નિકાસકારોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ડ્યૂટી મુક્ત વસ્તુઓની આયાત પર મુક્તિને તર્કસંગત ઠેરવવાની પણ જોગવાઈ છે .
નાણાં મંત્રીએ પોતાના અંદાજપત્રના સંબોધનમાં જણાવ્યું હતું કે , ભારે મૂડી ઉપકરણના સ્થાનિક સ્તરે વિનિર્માણની અત્યંત સંભાવાનાઓ રહેલી છે .
તેનાથી 7.5 % કસ્ટમ ડ્યૂટી આવશે ; અને તેના પાર્ટ્સ પર 2.5 % ની ડ્યૂટી આવશે જ્યારે ચોક્કસ ઓટોપાર્ટ્સ પર ડ્યૂટી વધારીને 15 % કરવામાં આવશે જેથી તેમને ઓટો પાર્ટ્સના સામાન્ય દરોની સમકક્ષ લાવી શકાય .
માનવસર્જિત કાપડ માટે કાચામાલના ઇનપુટ્સ પરની ડ્યૂટીને વધુ તર્કસંગત કરવાની જરૂરિયાતનો ઉલ્લેખ કરીને નાણાં મંત્રીએ નાઇલોન ચેઇનને પોલિસ્ટર અને અન્ય માનવસર્જિત રેસાઓની હરોળમાં લાવવાની જાહેરાત કરી હતી .
કેપ્રોલેક્ટમ , નાઇલોન ચિપ્સ અને નાઇલોન રેસાઓ તેમજ યાર્ન પર 5 ટકાના એક સમાન BCD દર કપાતની પણ તેમણે જાહેરાત કરી હતી , મંત્રીશ્રીએ જણાવ્યું હતું કે , આનાથી કાપડ ઉદ્યોગ , MSME અને નિકાસને ઘણી મદદ મળી રહેશે .
તેમાં , ચોક્કસ પ્રકારના ચામડાંની આયાત પરની છૂટ પાછી ખેંચવાની અને તૈયાર કરાયેલા કૃત્રિમ રત્નો પર કસ્ટમ ડ્યૂટી વધારવાની પણ જોગવાઈ રાખવામાં આવી છે .
મંત્રીશ્રીએ નાની સંખ્યામાં ચીજવસ્તુઓ પર કૃષિ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને વિકાસ ઉપકર ( AIDC ) નો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો .
તેમણે કહ્યું હતું કે , આ સંબંધે દરના માળખામાં વ્યાપકપણે સમીક્ષા કરવામાં આવશે .
નાણાં મંત્રીએ જાહેરાત કરી હતી કે , ચાર્જરના પાર્ટ્સ અને મોબાઇલના પેટા-પાર્ટ્સમાં કેટલીક મુક્તિઓ પાછી ખેંચવામાં આવશે .
ખેડૂતોને લાભ આપવાના આશય સાથે , નાણાં મંત્રીએ કપાસ પર ડ્યૂટી વધારીને 10 % કરવાની અને કાચા રેશમ તેમજ રેશમના રેસા પર ડ્યૂટી વધારીને 15 % કરવાની જાહેરાત કરી હતી .
તેમણે પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો કે , કોઇપણ નવી કસ્ટમ ડ્યૂટી મુક્તિઓ અમલમાં મૂકવામાં આવે તેની માન્યતા તેને બહાર પાડવાં આવે તે પછીના બે વર્ષે આવતી 31 માર્ચ સુધીની રહેશે .
તેમણે ટનલ શારકામના મશીન પરથી મુક્તિ પાછી ખેંચવાનો પણ પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો .
તેમણે ઉમેર્યુ હતું કે , GSTમાં હજુ પણ વધારે સરળીકરણ કરવા માટે વધુ કેટલાક પગલાં લેવામાં આવ્યા છે .
અંદાજપત્રમાં MSMEને લાભો આપવા માટે કેટલાક ચોક્કસ ફેરફારોનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે જેમાં , સ્ટીલના સ્ક્રૂ , પ્લાસ્ટિક બિલ્ડર વાયરો અને પ્રોન ફીડ પર ડ્યૂટી વધારીને 15 % કરવાની દરખાસ્ત સામેલ છે .
મંત્રીશ્રીએ 31 માર્ચ , 2022 સુધીના સમયગાળા માટે સ્ટીલના ભંગાર પરથી ડ્યૂટી મુક્તિનો પ્રસ્તાવ પણ મૂક્યો હતો .
મંત્રીશ્રીએ જણાવ્યું હતું કે , 2020માં અમલમાં મૂકવામાં આવેલી તાત્કાલિક કસ્ટમ પહેલથી FTAના દુરૂપયોગને અંકુશમાં લેવામાં મદદ મળી છે .
તેમણે જાહેરાત કરી હતી કે , બિન-લોહ , લોહ અને સ્ટેઇનલેસ સ્ટીલના સેમી , ફ્લેટ અને લાંબા ઉત્પાદનો પર 7.5 ટકાની એકસમાન કસ્ટમ ડ્યૂટી લાગુ કરવામાં આવશે .
જોકે , પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર લાગુ કરવામાં આવેલા મૂળભૂત આબકારી જકાત ( BED ) અને વિશેષ વધારાની આબકારી જકાત ( SAED ) દરોને આ અંદાજપત્રમાં ઘટાડવામાં આવ્યા છે જેથી ગ્રાહકોને કોઇ વધારનું ભારણ સહન નહીં કરવું પડે .
નાણાં મંત્રીએ ગૃહને ખાતરી આપી હતી કે , GSTનું વધુ સરળીકરણ કરવા માટે અને વ્યસ્ત ડ્યૂટી માળખા જેવી અસંગતતાઓને દૂર કરવા માટે શક્ય હોય તેવા તમામ પગલાં લેવામાં આવશે .
તેમણે જાહેરાત કરી હતી કે , સ્થાનિક મૂલ્ય વર્ધનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે અને કોઇપણ પ્રકારની વ્યસ્ત સ્થિતિઓ ટાળવા માટે રસાયણ પર કસ્ટમ ડ્યૂટીના દરમાં સુધારો કરવામાં આવશે .
તેમણે ડિનેચર્ડ ( નામંજૂર ) કરેલા ઇથાઇલ આલ્કોહોલ પર છેવટના વપરાશ આધારિત મુક્તિ પાછી ખેંચવાની પણ જાહેરાત કરી હતી .
અનબ્રાન્ડેડ પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર લીટર દીઠ અનુક્રમે રૂ.1.4 અને રૂ.1.8નો BED જ્યારે લીટર દીઠ અનુક્રમે રૂ.11 અને રૂ.8 SAED લાગુ થશે .
આ સંદર્ભે , તેમણે આ વર્ષ કસ્ટમ ડ્યૂટીમાં 400 જુની મુક્તિની સમીક્ષા કરવાની દરખાસ્ત મૂકી છે .
કરચોરો અને ખોટા બિલ બનાવનારાઓને ઓળખી કાઢવા માટે ઊંડા એનાલિટિક્સ અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સનો અમલ કરવામાં આવ્યો છે અને તેમના વિરુદ્ધ વિશેષ કવાયતોનો પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો છે .
શ્રીમતી સિતારમણે કેટલાક સ્ટીલના ઉત્પાદનો પરથી ADD અને CVD પાછી ખેંચવાની પણ જાહેરાત કરી હતી .
કાર્યવાહીઓના સૂયોજન અને અનુપાલનમાં સરળતાના સંદર્ભમાં નાણાં મંત્રીએ ADD અને CVD વસૂલાત સંબંધિત કેટલીક જોગવાઇઓમાં ચોક્કસ ફેરફારોનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે .
તેમણે , સોલર ઇન્વર્ટર પર ડ્યૂટી 5 ટકાથી વધારીને 20 ટકા કરવાની અને સોલર લાનટેર્ન પર ડ્યૂટી 5 ટકાથી વધારીને 15 ટકા કરવાની પણ જાહેરાત કરી હતી .
કસ્ટમ ડ્યૂટીના માળખાને વધુ વ્યવહારુ બનાવવાના ઉદ્દેશ સાથે અને અનુપાલન વધુ સરળ બને તેમજ સ્થાનિક વિનિર્માણને વધુ વેગ આપવાના ઉદ્દેશ સાથે કેન્દ્રીય અંદાજપત્ર 2021-22માં કેટલાક અપ્રત્યક્ષ કરવેરાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે .
તેમણે કહ્યું હતું કે , “ આ ઉપકરનો અમલ કરતી વખતે , અમે ગ્રાહકો પર મોટાભાગની વસ્તુઓ પર વધારાનું ભારણ ના મૂકાય તેનું ધ્યાન રાખ્યું છે . ” કસ્ટમ તરફથીં , AIDC હેઠળ આવરી લેવામાં આવેલી ચીજોમાં સોનુ , ચાંદી , આલ્કોહોલયુક્ત પીણાં , ક્રૂડ પામ તેલ અને સૂર્યમુખીનું તેલ , સફરજન , કોલસો , લિગ્નાઇટ અને પીટ નિર્દિશ્ટ ખાતરો , વટાણા , કાબુલી ચણા , બંગાળી ચણા , મસૂર , કપાસ આ બધામાં ગ્રાહકો પર કોઇ વધારાનો બોજો પડશે નહીં .
તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે , કસ્ટમ્સ તપાસ પૂરી કરવા માટે , નિશ્ચિત સમયમર્યાદાઓ સૂચવવામાં આવી રહી છે .
નાણાં મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે , સોલર સેલ અને સોલર પેનલના તબક્કાવાર વિનિર્માણ પ્લાન અંગે અધિસૂચના આપવામાં આવશે જેથી સ્થાનિક ક્ષમતાનું નિર્માણ થઇ શકે .
વધુમાં , મોબાઇલના કેટલાક પાર્ટ્સને ‘ નીલ ’ માંથી ખસેડીને 2.5 ટકાના સામાન્ય દરના વર્ગમાં લઇ જવામાં આવશે .
તેમણે જાહેરાત કરી હતી કે , સઘન પરામર્શ યોજવામાં આવશે અને 1 ઓક્ટોબર , 2021ના રોજથી , કોઇપણ વિકૃતિઓ વગરનું સુધારેલુ કસ્ટમ ડ્યૂટી માળખું અમલમાં મૂકવામાં આવશે .
તેમણે ઉમેર્યું હતું કે , હવે કાચા માલની સરળ પહોંચ અને મૂલ્ય વર્ધિત ઉત્પાદનોની નિકાસ પર વેગ આપવામાં આવી રહ્યો છે .
