દેશમાં આર્થિક સમાવેશીતા ( FI ) કાર્યક્રમનો અમલ ત્રણ આધારસ્તંભ પર કરવામાં આવી રહ્યો છે .
ધિરાણ પ્રવાહના મુદ્દે રાજ્ય મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે , “ PMMY હેઠળ ધ્યાન આપવામાં આવતી અન્ય એક મહત્વની બાબત , નીતિ આયોગ દ્વારા ઓળખી કાઢવામાં આવેલા ‘ મહત્વાકાંક્ષી જિલ્લા ’ માંથી વધતી સંખ્યામાં લાભાર્થીઓ સુધી ધિરાણ લંબાવવા માટે સમર્થ બનવાની છે અને આ પ્રકારે આવા ધિરાણ ઇચ્છુક જિલ્લાઓમાં ધિરાણનો પ્રવાહ સક્ષમ કરવાની છે .
PMMY માં તમામ હિતધારકોની નાણાકીય જરૂરિયાતો પર ધ્યાન આપવામાં આવે છે જેમાં ઉભરતા ઉદ્યમીઓથી માંડીને સખત પરિશ્રમી ખેડૂતો સહિત તમામને આ યોજનાની વિવિધ પહેલ દ્વારા સમાવી લેવામાં આવે છે .
પાત્રતા ધરાવતા તમામ ઋણધારકો માટે 12 મહિનાના સમયગાળા સુધી PMMY હેઠળ આપવામાં આવેલી શિશુ લોનની ઝડપી પરત ચુકવણી પર 2 % વ્યાજ સબસિડીની જોગવાઇ .
ચાલો , આ PMMY ના મુખ્ય પરિબળો અને 7 વર્ષમાં તેણે પ્રાપ્ત કરેલી સિદ્ધિઓ પર એકનજર કરીએ : .
ભાગવત કિશનરાવ કરાડે જણાવ્યું હતું કે , “ પ્રધાનમંત્રી મુદ્રા યોજના ( PMMY ) શરૂ કરવા પાછળનું મુખ્ય પ્રેરક બળ સુક્ષ્મ , લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગોને કોઇપણ મુશ્કેલી વગર /વિના અવરોધે સંસ્થાકીય ધિરાણ પૂરું પાડવાનું છે .
આપણે આ યોજનીની 7મી વર્ષગાંઠની ઊજવણી કરી રહ્યાં છીએ ત્યારે , કેન્દ્રીય નાણાં અને કોર્પોરેટ બાબતોના મંત્રી શ્રીમતી નિર્મલા સીતારમણે જણાવ્યું હતું કે , “ આવક ઉભી કરવાની પ્રવૃત્તિઓનું સર્જન કરવા માટે આ યોજના હેઠળ 34.42 કરોડ લોન ખાતાઓ માટે રૂપિયા 18.60 લાખ કરોડ રૂપિયા મંજૂર કરવામાં આવ્યા તે ખરેખર ખૂબ જ નોંધનીય બાબત છે .
PMMY દ્વારા વ્યવસાયના માહોલની થીમ અને વ્યાપક સ્તરે રોજગારીની તકો અંગે નાણાં મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે , “ આ યોજનાથી સૌના માટે સક્ષમકર્તા માહોલનું સર્જન થયું છે જેમાં ખાસ કરીને લઘુ ઉદ્યોગોને મદદ મળી છે અને તનાથી પાયાના સ્તરે વ્યાપક પ્રમાણમાં રોજગારીનું સર્જન કરવામાં મદદ મળી છે .
658.25 કરોડ કરતાં વધારે રકમ SIDBI દ્વારા MLI ને ઋણધારકોના ખાતામાં સબસિડીની રકમ તરીકે જમા કરાવવા માટે આપવામાં આવ્યા છે .
આ ત્રણેય આધારસ્તંભ બેંકિંગથી વંચિતો માટે બેન્કિંગ , અસુરક્ષિતોને સુરક્ષા અને ભંડોળથી વંચિતો માટે ભંડોળ છે .
FI ના ત્રણ આધારસ્તંભોમાંથી એક – ભંડોળથી વંચિતોને ભંડોળ છે , જે PMMY દ્વારા FI ઇકોસિસ્ટમમાં પ્રતિબિંબિત થાય છે .
તેનો ઉદ્દેશ બિન-કોર્પોરેટ , બિન-કૃષિ લઘુ/સુક્ષ્મ ઉદ્યમોને રૂપિયા 10 લાખ સુધીનું ધીરાણ પૂરું પાડવાનો છે .
હાંસિયામાં ધકેલાયેલા અને સામાજિક-આર્થિક રીતે અવગણવામાં આવેલા વર્ગોને આર્થિક સહાય પૂરી પાડવાની દિશામાં હાથ ધરવામાં આવેલી આ પહેલ છે .
પ્રધાનમંત્રી મુદ્રા યોજના ( PMMY ) એ લાખો મહત્વાકાંક્ષીઓનાં સપનાંઓને પાંખો આપી છે અને તેમને પોતે મૂલ્યવાન હોવાનો તેમજ સ્વતંત્ર હોવાનો અહેસાસ કરાવ્યો છે .
પરફોર્મન્સ : 25.03.2022 સુધીમાં , SIDBI ને રીલિઝ કરવામાં આવેલા રૂપિયા 775 કરોડમાંથી રૂ .
આપણે હાલમાં પ્રધાનમંત્રી મુદ્રા યોજના ( PMMY ) ના આધારસ્તંભ દ્વારા નાણાકીય સમાવેશીતા પૂરી પાડવાની 7મી વર્ષગાંઠ ની ઊજવણી કરી રહ્યા છીએ ત્યારે , ચાલો આ યોજનાના કેટલાક મુખ્ય પરિબળો અને તેની સિદ્ધિઓ પર એકનજર કરીએ .
વર્ષ અનુસાર મંજૂર કરવામાં આવેલી રકમની વિગતો નીચે મુજબ છે : - .
PMMY ની શરૂઆત પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા 8 એપ્રિલ 2015ના રોજ કરવામાં આવી હતી .
આ યોજના નાના ઉદ્યમીઓને ધિરાણની પહોંચ પૂરી પાડવાના ઉદ્દેશ સાથે અમલમાં મૂકવામાં આવી રહી છે .
તમામ મુદ્રા લાભાર્થીઓને શુભેચ્છા અને અભિનંદન આપતા અને અન્ય સંભવિત ઋણધારકોને આગળ આવીને રાષ્ટ્રનિર્માણની પ્રક્રિયામાં સહભાગી થવા માટે અનુરોધ કરતા શ્રીમતી સીતારમણે કહ્યું હતું કે , “ પ્રધાનમંત્રી મુદ્રા યોજના કુલ મંજૂર કરવામાં આવેલી લોનમાંથી 51 % લોન SC / ST / OBC શ્રેણીના ઋણધારકોને મંજૂર કરવામાં આવી છે , તે સાથે આ યોજના સામાજિક ન્યાય માટે છે અને આદરણીય પ્રધાનમંત્રી દ્વારા પરિકલ્પના કરવામાં આવેલી ‘ સબકા સાથ , સબકા વિકાસ ’ ની ભાવનાને ખરા અર્થમાં સાકાર કરે છે .
68 % કરતાં વધારે લોન ખાતાઓ મહિલાઓના નામે મંજૂર કરવામાં આવ્યા છે અને 22 % લોન નવા ઉદ્યમીઓને આપવામાં આવી છે જેમણે આ યોજના શરૂ થઇ ત્યારથી અન્ય કોઇ લોન લીધી નહોતી .
હાલમાં ચાલી રહેલા આ કાર્યક્રમ હેઠળ , આ ત્રણેય હેતુઓને ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને અને બહુવિધ- હિતધારકોનો સહયોગપૂર્ણ અભિગમ અપનાવીને સિદ્ધ કરવામાં આવી રહ્યા છે , અને સાથે સાથે સેવાઓથી વંચિતોને સેવાઓ પણ પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે .
FY 2020-21 દરમિયાન કોવિડ-19 મહામારીના કારણે ઉભા થયેલા અવરોધને બાદ કરતા આ યોજના શરૂ થઇ ત્યારથી અત્યાર સુધીના લક્ષ્યો પ્રાપ્ત કરવામાં આવ્યા છે .
રાજ્ય મંત્રીએ ઉમેર્યું હતું કે , “ 34.42 કરોડ ખાતાધારકોને સહાય પૂરી પાડીને , આ યોજના શરૂ થઇ ત્યારથી છેલ્લા સાત વર્ષમાં , મહત્વાકાંક્ષી ઉદ્યોગસાહસિકો સુધી સફળતાપૂર્વક પહોંચી રહી છે .
