દેશમાં આ મહામારી પર કાબૂ મેળવવામાં , તથા વિકસિત દેશોની સરખામણીએ મૃત્યુ દરને સીમિત રાખી શકવામાં પણ , આપણા વૈજ્ઞાનિકોએ ડોક્ટરો , વહીવટી તંત્ર અને અન્ય લોકોની સાથે મળીને અમૂલ્ય યોગદાન આપ્યું છે .
મારું માનવું છે કે બંધુતાના આપણા બંધારણીય આદર્શના બળ પર જ , આ સંકટનો અસરકારક રીતે સામનો કરવો શક્ય બન્યો છે .
આપણા સશસ્ત્ર દળો , અર્ધસૈનિક દળો અને પોલીસના જવાનો પોતાના પરિવારજનોથી દૂર રહીને તહેવાર ઊજવે છે .
આપણા સૈનિકોની બહાદુરી , દેશપ્રેમ અને બલિદાન પર , સૌ દેશવાસીઓને ગર્વ છે .
મેં અગાઉ પણ આ કહ્યું છે , અને હું આજે ફરી એ વાત કહીશ , કે રાષ્ટ્રપિતા મહાત્મા ગાંધીના જીવન અને વિચારો પર મનન કરવું , એ આપણી દિનચર્યાનો ભાગ હોવો જોઈએ .
બિહાર જેવા વધુ વસ્તી ધરાવતા રાજ્ય તથા જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખ જેવા દુર્ગમ અને પડકારભર્યા વિસ્તારોમાં , સ્વતંત્ર , નિષ્પક્ષ અને સુરક્ષિત ચૂંટણી કરાવવી , આપણા લોકતંત્ર અને ચૂંટણી પંચની પ્રશંસનીય સિદ્ધિ રહી છે .
આપણે માનીએ છીએ કે વિપરિત પરિસ્થિતિઓમાંથી કંઈક ને કંઈક શીખવાનું મળે છે .
આવનારી પેઢીઓના લોકો જ્યારે આ દોરનો ઈતિહાસ જાણશે , તો આ આકસ્મિક સંકટનો જે સાહસપૂર્વક આપ સૌએ સામનો કર્યો છે , તે પ્રત્યે તેઓ શ્રદ્ધાથી નતમસ્તક થઈ જશે .
હાલમાં જ નોંધાયેલી જી.એસ.ટી.ની રેકોર્ડ વૃદ્ધિ અને વિદેશી રોકાણ માટે આકર્ષક અર્થવ્યવસ્થા રૂપે ભારતનું ઊભરવું , એ ઝડપભેર થઈ રહેલી આપણી ઈકોનોમિક રિકવરીના સૂચક છે .
દિવસ-રાત પરિશ્રમ કરીને , કોરોના વાયરસને ડી-કોડ કરીને , અને બહુ ઓછા સમયમાં જ વેક્સિન તૈયાર કરીને , આપણા વૈજ્ઞાનિકોએ સમગ્ર માનવતાના કલ્યાણ માટે એક નવો ઇતિહાસ રચ્યો છે .
આપણું જીવંત લોકતંત્ર , આપણા કર્મઠ અને પ્રતિભાશાળી દેશવાસીઓ , ખાસ કરીને આપણો યુવા વર્ગ , આત્મનિર્ભર ભારતના નિર્માણના આપણા પ્રયાસોને ઊર્જા પ્રદાન કરી રહ્યા છે .
આટલી મોટી વસ્તી ધરાવતા આપણા દેશને , અનાજ અને ડેરી ઉત્પાદનોમાં આત્મનિર્ભર બનાવનાર આપણા ખેડૂત ભાઈ-બહેનોને , સૌ દેશવાસીઓ હૃદયપૂર્વક અભિનંદન પાઠવે છે .
તેથી આજે આપણા સૌના માટે , બંધારણના આધારભૂત જીવનમૂલ્યો પર ઊંડાણપૂર્વક વિચાર કરવાનો અવસર છે .
હું દેશવાસીઓને આગ્રહ કરું છું કે આપ સૌ , દિશાનિર્દેશોને અનુરૂપ , પોતાના સ્વાસ્થ્યના હિતમાં આ વેક્સિન રૂપી સંજીવનીનો લાભ અવશ્ય લેજો અને વેક્સિન જરૂરથી લેજો .
આપણે સૌએ બંધારણીય નૈતિકતાના એ પથ પર નિરંતર ચાલતા રહેવાનું છે , જેનો ઉલ્લેખ બાબાસાહેબ ડોક્ટર ભીમરાવ આંબેડકરે 4 નવેમ્બર , 1948ના રોજ બંધારણનું પ્રારૂપ પ્રસ્તુત કરતી વખતે , સંવિધાન સભાના પોતાના ભાષણમાં કર્યો હતો .
આ જ ભારતીય આદર્શને મહાન કવિ મૈથિલી શરણ ગુપ્તે આ શબ્દોમાં વ્યક્ત કર્યો છેઃ .
વસ્તુઓ અને સેવાઓ માટે આપણા દેશવાસીઓની માગને પૂરી કરવાના આપણા ઘરેલુ પ્રયાસો દ્વારા , તથા આ પ્રયાસોમાં આધુનિક ટેકનોલોજીના ઉપયોગથી પણ , આ અભિયાનને શક્તિ મળી રહી છે .
પડકારો હોવા છતાં , આ વાયરસના પ્રકોપ પર કાબૂ મેળવવામાં આપણે ઘણી હદે સફળ રહ્યા છીએ .
સમગ્ર માનવતા માટે સહાનુભૂતિ , સેવા અને બંધુતાની આ ઊંડી ભાવનાઓએ જ , હજારો વર્ષોથી આપણને એકજૂટ રાખ્યા છે .
પરસ્પર ભાઈચારાનો નૈતિક આદર્શ જ , આપણા પથ પ્રદર્શક રૂપે , આપણી ભાવિ સામૂહિક યાત્રાનો માર્ગ પ્રશસ્ત કરશે .
મને વિશ્વાસ છે , કે ભવિષ્યમાં આ પ્રકારની મહામારીઓના જોખમને ઓછું કરવાના ઉદ્દેશ્યથી , જળવાયુ પરિવર્તનના મુદ્દાને વિશ્વ સ્તર પર પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે .
આ જ સિદ્ધાંતોથી આલોકિત પથ પર , આપણી વિકાસ યાત્રાએ નિરંતર આગળ વધતાં રહેવું જોઈએ .
આર્થિક ગતિવિધિઓને સુનિશ્ચિત કરવા માટે , અનલોકિંગની પ્રક્રિયાને સાવધાનીપૂર્વક , તબક્કાવાર લાગુ કરવામાં આવી .
વિવિધતાઓથી સમૃદ્ધ આપણા દેશમાં અનેક તહેવાર ઊજવવામાં આવે છે , પરંતુ આપણા રાષ્ટ્રીય તહેવારોને સૌ દેશવાસીઓ , રાષ્ટ્રપ્રેમની ભાવના સાથે ઊજવે છે .
તેના દ્વારા એક એવા નૂતન ભારતની આધારશિલા મૂકવામાં આવી છે , જે આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર જ્ઞાન-કેન્દ્ર રૂપે ઊભરવાની આકાંક્ષા ધરાવે છે .
જે અસાધારણ સમર્થન મેળવીને આ વર્ષે ભારતે અસ્થાયી સભ્ય રૂપે સુરક્ષા પરિષદમાં પ્રવેશ કર્યો છે , તે આ વધી રહેલા પ્રભાવનું સૂચક છે .
બાલ ગંગાધર તિલક , લાલા લજપત રાય , મહાત્મા ગાંધી અને સુભાષચંદ્ર બોઝ જેવા અનેક મહાન જનનાયકો અને વિચારકોએ , આપણા સ્વતંત્રતા સંગ્રામને પ્રેરિત કર્યો હતો .
દરેક પરિવારને પાયાની સગવડો સહિતનું પાકું મકાન અપાવવાથી લઈને , ખેડૂતોની આવક બમણી કરવા સુધી , આવા મહત્ત્વપૂર્ણ લક્ષ્યો તરફ આગળ વધતાં , આપણે આપણી આઝાદીની 75મી વર્ષગાંઠના ઐતિહાસિક પડાવ સુધી પહોંચીશું .
કોરોનાની લગભગ એક વર્ષની અભૂતપૂર્વ અગ્નિ-પરીક્ષા છતાં પણ , ભારત હતાશ નથી થયું , પરંતુ આત્મવિશ્વાસથી ભરપૂર બનીને ઊભરી આવ્યું છે .
આર્થિક સમતાનો આદર્શ , સૌના માટે અવસરની સમાનતા અને પાછળ રહી ગયેલા લોકોને મદદ સુનિશ્ચિત કરવાની આપણી બંધારણીય જવાબદારીને સ્પષ્ટ કરે છે .
આ રીત કારગર સાબિત થઈ અને હવે ફરી અર્થવ્યવસ્થામાં મજબૂતીના સંકેત જોવા મળી રહ્યા છે .
પરંતુ એમાં કોઈ સંદેહ નથી કે ખેડૂતોના હિત માટે સરકાર સંપૂર્ણપણે સમર્પિત છે .
સરકારે મધ્યમ અને લઘુ ઉદ્યોગોને પ્રોત્સાહિત કર્યા છે , આસાન ઋણ પ્રદાન કરીને ઉદ્યમશીલતાને ઉત્તેજન આપ્યું છે અને વેપારમાં ઇનોવેશનને પ્રેરિત કરવા માટે અનેક પગલાં ભર્યાં છે .
પૂરી ગતિથી આગળ વધી રહેલા આપણા આર્થિક સુધારાઓના પૂરક રૂપે , નવા કાયદા ઘડીને કૃષિ અને શ્રમના ક્ષેત્રોમાં એવા સુધારા કરવામાં આવ્યા છે , જે લાંબા સમયથી અપેક્ષિત હતા .
વિપરિત પ્રાકૃતિક પરિસ્થિતિઓ , અનેક પડકારો અને કોવિડની આપત્તિ છતાં પણ , આપણા ખેડૂત ભાઈ-બહેનોએ કૃષિ ઉત્પાદનમાં કોઈ કમી આવવા ન દીધી .
ખાદ્ય સુરક્ષા , સૈન્ય સુરક્ષા , આપત્તિઓ અને બીમારીઓથી , સુરક્ષા તેમ જ વિકાસના વિવિધ ક્ષેત્રોમાં આપણા વૈ જ્ઞાનિકોએ પોતાના યોગદાનથી રાષ્ટ્રીય પ્રયાસોને શક્તિ પ્રદાન કરી છે .
આ રીતે , આપણા બધા ખેડૂતો , જવાનો અને વૈજ્ઞાનિકો વિશેષ અભિનંદનને પાત્ર છે .
આપ સૌના પૂર્વજોની ભૂમિ ભારતથી , હું આપને પ્રજાસત્તાક દિવસની હાર્દિક શુભકામનાઓ પાઠવું છું .
આ મહામારીને કારણે , આપણાં બાળકો અને યુવા પેઢીના શિક્ષણની પ્રક્રિયામાં અડચણ આવી જવાનું જોખમ ઊભું થઈ ગયું હતું .
જોકે આપણે શાંતિ માટેની આપણી પ્રતિબદ્ધતા પર અટલ છીએ , છતાં આપણું ભૂમિ દળ , વાયુ દળ અને નૌકા દળ આપણી સુરક્ષા વિરુદ્ધ કોઈ પણ દુઃસાહસને વિફળ બનાવવા માટે પૂરી તૈયારી સાથે તૈનાત છે .
રાષ્ટ્ર-નિર્માતાઓ માટે આદર્શ કેમ બન્યા ? આનો જવાબ સ્પષ્ટ છે , કે અનાદિ કાળથી આ ધરતી અને અહીંની સભ્યતા , આ જીવન-મૂલ્યોને ઉજાગર કરતી આવી છે .
પરંતુ ન્યાય , સ્વતંત્રતા , સમતા અને બંધુતાના મૂલ્યોએ તેમના સપનાંને એકસૂત્રમાં પરોવવાનું કામ કર્યું .
આ પ્રકલ્પને સફળ બનાવવામાં વહીવટી તંત્ર અને આરોગ્ય સેવાઓ સાથે સંકળાયેલા લોકો પૂરી તત્પરતાથી કાર્યરત છે .
હું અહીં એ ડોક્ટરો , નર્સો , આરોગ્યકર્મીઓ , આરોગ્ય સેવાઓ સાથે જોડાયેલા પ્રશાસકો અને સફાઈકર્મીઓનો ઉલ્લેખ કરવા માગું છું , જેમણે પોતાનો જીવ જોખમમાં નાખીને પીડિતોની સારસંભાળ કરી છે .
છેલ્લાં થોડાક વર્ષોમાં ભારતનું પ્રભાવ-ક્ષેત્ર વધુ વિસ્તૃત બન્યું છે અને તેમાં વિશ્વના વ્યાપક ક્ષેત્રો સામેલ થયા છે .
આપણા સ્વતંત્રતા સેનાનીઓએ આ દાયિત્વ , પોતાના સમયમાં ખૂબ સરસ રીતે નિભાવ્યું હતું .
કૃતજ્ઞ રાષ્ટ્ર પ્રજાસત્તાક દિવસના શુભ અવસર પર આ સર્વેને અભિનંદન પાઠવે છે .
બંધારણની ઉદ્દેશિકામાં રેખાંકિત ન્યાય , સ્વતંત્રતા , સમતા અને બંધુતાના જીવનમૂલ્યો આપણા સૌના માટે પુનિત આદર્શ છે .
નવા ભારતના સમાવેશી સમાજનું નિર્માણ કરવા માટે આપણે શિક્ષણ , આરોગ્ય , પોષક આહાર , વંચિત વર્ગોનું ઉત્થાન અને મહિલાઓના કલ્યાણ પર વિશેષ ભાર આપી રહ્યા છીએ .
આ અભિયાન આપણા એ રાષ્ટ્રીય સંકલ્પોને પૂરા કરવામાં પણ સહાયક બનશે , જેને આપણે નવલા ભારતની પરિકલ્પના અંતર્ગત , દેશની આઝાદીના 75મા વર્ષ સુધી , એટલે કે વર્ષ 2022 સુધી હાંસલ કરવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે .
ભારતના સુદ્રઢ અને સિદ્ધાંતમૂલક વલણ બાબતે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય પણ સારી રીતે અવગત છે .
કોરોના વાયરસ રૂપી શત્રુની સન્મુખ દેશવાસીઓએ પરિવારની જેમ એકજુટ થઈને , અનુકરણીય ત્યાગ , સેવા અને બલિદાનનો પરિચય આપતાં , એકબીજાની રક્ષા કરી છે .
ભારતની વિશાળ વસ્તી , સાંસ્કૃતિક પરંપરાઓની વિવિધતા તથા પ્રાકૃતિક અને ભૌગોલિક પડકારોને કારણે , કોવિડથી બચવાના ઉપાય કરવા એ આપણા સૌ માટે ઘણું વધારે પડકારજનક કામ હતું .
જે રીતે આપણા પરિશ્રમી ખેડૂતો દેશની ખાદ્ય સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવામાં સફળ રહ્યા છે , એ જ રીતે આપણી સેનાઓના બહાદુર જવાનો , અત્યંત કઠોર પરિસ્થિતિઓમાં દેશની સરહદોની સુરક્ષા કરતા રહે છે .
આપણા ગણતંત્રની સ્થાપનાનો ઉત્સવ ઊજવવાના આ અવસરે મારું ધ્યાન , વિદેશોમાં વસતા આપણા ભાઈ-બહેનો તરફ પણ જાય છે .
આ રીતે પ્રકૃતિએ બહુ સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો , કે નાના-નાના પ્રયાસ માત્ર મજબૂરી નહિ , પરંતુ મોટા પ્રયાસોના પૂરક હોય છે .
લદ્દાખ સ્થિત સિયાચિન અને ગલવાન ઘાટીમાં , માઇનસ 50 થી 60 ડિગ્રી સેન્ટીગ્રેડ તાપમાનમાં , બધું જ થિજાવી દે તેવી ઠંડીથી લઈને , જેસલમેરમાં 50 ડિગ્રીથી પણ વધુ તાપમાનમાં , આગઝરતી ગરમીમાં - ધરતી , આકાશ અને વિશાળ તટીય ક્ષેત્રોમાં – આપણા સૈનિકો ભારતની સુરક્ષાનું દાયિત્વ હર પળ નિભાવે છે .
એ જ રીતે , આજના સંદર્ભમાં આપણે પણ એ મૂલ્યોને સાર્થક અને ઉપયોગી બનાવવાનું છે .
અંતરિક્ષથી લઈને ખેતરો સુધી , શિક્ષણ સંસ્થાઓથી લઈને હોસ્પિટલો સુધી , વૈજ્ઞાનિક સમુદાયે આપણા જીવન અને કામકાજને બહેતર બનાવ્યા છે .
આત્મનિર્ભર ભારતે કોરોના વાયરસથી બચાવ માટે તેની પોતાની વેક્સિન પણ બનાવી લીધી છે .
પ્રજાસત્તાક દિવસનું રાષ્ટ્રીય પર્વ પણ , આપણે સંપૂર્ણ ઉત્સાહપૂર્વક ઊજવીને , આપણા રાષ્ટ્ર ધ્વજ અને બંધારણ પ્રત્યે સન્માન અને શ્રદ્ધા વ્યક્ત કરીએ છીએ .
આનો અવિરત પ્રવાહ આપણી સભ્યતાના આરંભકાળથી જ , આપણા સૌના જીવનને સમૃદ્ધ કરતો આવ્યો છે .
2020માં ઘોષિત રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિમાં , ટેકનોલોજીની સાથોસાથ પરંપરા ઉપર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે .
સામાજિક સમતાનો આદર્શ દરેક વ્યક્તિની ગરિમા સુનિશ્ચિત કરે છે , જેમાં આપણા ગ્રામવાસીઓ , મહિલાઓ , અનુસૂચિત જાતિ અને જનજાતિ સહિત આર્થિક રીતે નબળા વર્ગના લોકો , દિવ્યાંગજનો અને વૃદ્ધો , સૌનો સમાવેશ થાય છે .
આ પણ , કૃષિ અને શ્રમ સુધારાઓની જેમ જ મહત્ત્વપૂર્ણ છે , પરંતુ ઘણી વધુ મોટી સંખ્યામાં લોકોના જીવનને સીધી અસર કરનારા છે .
ન્યાય , સ્વતંત્રતા , સમતા અને બંધુતા - આપણા જીવન-દર્શનના શાશ્વત સિદ્ધાંતો છે .
આજે ભારતને ખરા અર્થમાં “ ફાર્મસી ઓફ ધ વર્લ્ડ ” કહેવામાં આવે છે , કારણ કે આપણે અનેક દેશોની પીડાને ઓછી કરવા અને મહામારી પર કાબૂ મેળવવા , દવાઓ અને આરોગ્ય સેવાઓના અન્ય ઉપકરણો , વિશ્વના ખૂણે-ખૂણે ઉપલબ્ધ કરાવી રહ્યા છીએ .
હવે મોટા સ્તર પર રસીકરણનું જે અભિયાન ચાલી રહ્યું છે , તે ઈતિહાસમાં આ પ્રકારનો સૌથી મોટો પ્રકલ્પ હશે .
આપણે હર સંભવ પ્રયાસ કરવાનો છે , કે સમાજનો એક પણ સભ્ય દુઃખી કે અભાવગ્રસ્ત ન રહી જાય .
એવી આશા રાખવામાં આવે છે કે માત્ર શાસનની જવાબદારી સંભાળતા લોકો જ નહિ , પરંતુ આપણે સૌ સામાન્ય નાગરિકો પણ આ આદર્શોનું , દૃઢતા અને નિષ્ઠાપૂર્વક પાલન કરીએ .
કોરોનાના મોરચે અગ્ર હરોળના યોદ્ધાઓ રૂપે , આપણા સાધારણ નાગરિકોએ અસાધારણ યોગદાન આપ્યું છે .
તેમની સાથોસાથ આ મહામારીએ દેશના લગભગ દોઢ લાખ નાગરિકોને પોતાની ઝપેટમાં લઈ લીધા .
સમયની માગને અનુરૂપ , આપણા દેશવાસીઓએ દરેક ક્ષેત્રમાં પોતાની ક્ષમતાઓ બતાવી , અને પોતાની પહેલાં બીજાઓના હિતને પ્રાથમિકતા આપી .
પરંતુ આપણાં સંસ્થાનો અને શિક્ષકોએ નવી ટેકનોલોજીને ઝડપથી અપનાવીને એ સુનિશ્ચિત કર્યું , કે વિદ્યાર્થીઓનું શિક્ષણ નિરંતર ચાલતું રહે .
તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું , કે બંધારણીય નૈતિકતાનો અર્થ છે – બંધારણમાં સ્થાપિત મૂલ્યોને સર્વોપરિ માનવા .
બધાં ક્ષેત્રોમાં સંકલ્પ અને દ્રઢતા સાથે આગળ વધતા જવાના સારા પરિણામ સામે આવી રહ્યા છે .
હું ફરી એક વાર , આપ સૌ દેશવાસીઓને પ્રજાસત્તાક દિવસની શુભકામનાઓ પાઠવું છું .
આજના જ દિવસે 71 વર્ષ પહેલાં , આપણે ભારતના લોકોએ , આપણા અદ્વિતીય બંધારણને અંગીકૃત , અધિનિયમિત અને આત્માર્પિત કર્યું હતું .
તેમાંથી અમુક લોકો રાજનૈતિક નેતૃત્વના ઉચ્ચ સ્તર સુધી પહોંચ્યા છે , અને અનેક લોકો વિજ્ઞાન , કલા , શિક્ષણ , સમાજસેવા અને વેપારના ક્ષેત્રોમાં બહુમૂલ્ય યોગદાન આપી રહ્યા છે .
આ સંદર્ભમાં , એ આપણા સૌના હિતમાં છે , કે આપણે આપણા બંધારણમાં સ્થાપિત આદર્શોને , સૂત્ર-વાક્યની જેમ , હંમેશાં યાદ રાખીશું .
ભારત પ્રગતિના પથ પર આગળ વધતાં , વિશ્વ સમુદાયમાં પોતાનું યોગ્ય સ્થાન બનાવી રહ્યું છે .
આપણે ભારતવાસીઓ , માનવતા માટે જીવીએ પણ છીએ અને મરીએ પણ છીએ .
ગયા વર્ષ દરમ્યાન પ્રકૃતિએ બહુ ઓછા સમયમાં જ પોતાનું સ્વચ્છ અને નિર્મળ સ્વરૂપ ફરી પ્રાપ્ત કરી લીધું હતું .
દરેક નવી પેઢીનું એ દાયિત્વ છે , કે સમયને અનુરૂપ , આ મૂલ્યોની સાર્થકતા સ્થાપિત કરે .
વીતેલા વર્ષની વિપરિત પરિસ્થિતિઓએ આપણા એ સંસ્કારોને જગાવ્યા છે , જે આપણા હૃદયમાં હંમેશાં જીવંત રહ્યા છે .
તે સૌના શોક સંતપ્ત પરિવારો પ્રત્યે હું મારી સંવેદના પ્રગટ કરું છું .
આ ગંભીર આપત્તિ હોવા છતાં , આપણે અનેક ક્ષેત્રોમાં આપણી ગતિવિધિઓને સફળતાપૂર્વક આગળ વધારી છે .
ગયા વર્ષે જ્યારે સમગ્ર માનવતા એક વિકરાળ આપત્તિનો સામનો કરતાં લગભગ થંભી ગઈ હતી , તે દરમ્યાન હું ભારતીય બંધારણના મૂળ તત્ત્વો પર મનન કરતો રહ્યો .
લોકતંત્રને આધાર આપતી આ ચારેય અવધારણાઓને , બંધારણના આરંભમાં જ પ્રમુખ રૂપે મૂકવાનો નિર્ણય , આપણા બંધારણના પ્રબુદ્ધ ઘડવૈયાઓએ બહુ જ સમજી-વિચારીને લીધો હતો .
દરેક પરિસ્થિતિમાં આપણા રાષ્ટ્રીય હિતોની રક્ષા કરવા માટે આપણે સંપૂર્ણપણે સક્ષમ છીએ .
આ કૃતજ્ઞ દેશ આપણા અન્નદાતા કિસાનોના કલ્યાણ માટે સંપૂર્ણપણે પ્રતિબદ્ધ છે .
પોતાના જીવંત લોકતંત્રના બળ પર ભારતે , એક જવાબદાર અને વિશ્વસનીય રાષ્ટ્ર રૂપે પોતાની સાખ વધારી છે .
નવી શિક્ષણ પદ્ધતિ , વિદ્યાર્થીઓની આંતરિક પ્રતિભાને વિકસિત કરશે અને તેમને જીવનના પડકારોનો સામનો કરવા સક્ષમ બનાવશે .
વિશ્વના સૌથી મોટા અને જીવંત લોકતંત્રના આપ સૌ નાગરિકોને દેશના 72મા પ્રજાસત્તાક દિવસની પૂર્વ સંધ્યાએ હાર્દિક અભિનંદન .
મને વિશ્વાસ છે , કે માનવમાત્ર માટે અસીમ પ્રેમ અને બલિદાનની આ ભાવના આપણા દેશને ઉન્નતિના શિખર સુધી લઈ જશે .
હું વિચારું છું કે આપણે સૌએ , ભૂતકાળમાં વધુ પાછા જઈને એ જાણવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ કે આ જ મૂલ્યો આપણા .
વિશ્વ સ્તર પર રાજનેતાઓ સાથે આપણા સંબંધોનું ઊંડાણ અનેક ગણું વધ્યું છે .
આ અભિયાન અંતર્ગત , સૂક્ષ્મ , લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગોને પ્રોત્સાહન આપીને , તેમ જ સ્ટાર્ટ-અપ ઇકો-સિસ્ટમને વધુ મજબૂત બનાવીને , આર્થિક વિકાસની સાથેસાથે રોજગારી ઉત્પન્ન કરવાના પણ પગલાં લેવામાં આવ્યા છે .
આપ સૌ પ્રવાસી ભારતીયો , પોતાની વર્તમાન કર્મભૂમિનું પણ ગૌરવ વધારી રહ્યા છો .
