ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಎಜುಕೇಶನ್ ( ಸಿಬಿಎಸ್ಇ ) ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ .
ಸಿಬಿಎಸ್‌ಇ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಎನ್‌ಸಿಇಆರ್‌ಟಿ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅನುಸರಿಸಲು ಕೇಳಿದೆ .
 ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು 20,299 ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು 28 ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 220 ಶಾಲೆಗಳು ಸಿಬಿಎಸ್‌ಇಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿವೆ .
ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1921 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಮೊದಲ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಪ್ರೌಢ ಮತ್ತು ಪದವಿಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ರಜಪೂತಾನ, ಮಧ್ಯ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು .
 1929 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು "ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ಮೀಡಿಯೆಟ್ ಎಜುಕೇಶನ್,ರಜಪೂತಾನ " ಎಂಬ ಜಂಟಿ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು .
ಇದರಲ್ಲಿ ಅಜ್ಮೀರ್, ಮೆರ್ವಾರಾ, ಮಧ್ಯ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ .
ನಂತರ ಇದನ್ನು ಅಜ್ಮೀರ್, ಭೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ವಿಂಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು .
1952 ರಲ್ಲಿ, ಇದು " ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ " ಆಯಿತು .
ಸಿಬಿಎಸ್ಇ ಎಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, ಎಲ್ಲಾ ಜವಾಹರ್ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅನುಮೋದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ .
ಸಿಬಿಎಸ್‌ಇ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 10 ನೇ ತರಗತಿ ಮತ್ತು 12 ನೇ ತರಗತಿಯ ಅಂತಿಮ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ .
ಮೇ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ .
 ಭಾರತದಾದ್ಯಂತದ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಂಡಳಿಯು ಈ ಹಿಂದೆ ಎಐಇಇಇ (ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಎಂಟ್ರನ್ಸ್ ಎಕ್ಸಾಂ ) ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು .
ಆದರೆ ಎಐಇಇಇ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು 2013 ರಲ್ಲಿ ಐಐಟಿ - ಜಂಟಿ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ (ಜೆಇಇ - ಜಾಯಿಂಟ್ ಎಂಟ್ರನ್ಸ್ ಎಕ್ಸಾಂ )ಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು .
ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಈಗ ಜೆಇಇ (ಮುಖ್ಯ ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈಗ ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರೀಕ್ಷಾ ಸಂಸ್ಥೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ .
1 ್ ಎಕ್ಸಾಂ0 ನವೆಂಬರ್ 2017 ರಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ವಿವಿಧ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರೀಕ್ಷಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಎನ್‌ಟಿಎ ) ರಚಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು .
ಪ್ರಸ್ತುತ,ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ (ಸಿಬಿಎಸ್‌ಇ ) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರ್ಹತಾ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆ (ನೀಟ್ ) , ಕೇಂದ್ರ ಶಿಕ್ಷಕರ ಅರ್ಹತಾ ಪರೀಕ್ಷೆ (ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ) ಯುಜಿಸಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರ್ಹತಾ ಪರೀಕ್ಷೆ (ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ) ಮತ್ತು ಜವಾಹರ್ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ .
ಪ್ರೌಢ (10 ನೇ ತರಗತಿ ) ಹಾಗೂ ಪದವಿಪೂರ್ವ ತರಗತಿ (11 - 12 ನೇ ತರಗತಿ) ಗಳಿಗೆ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆಯಲು , ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ (ಅಥವಾ 6 ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ 5), ಕನಿಷ್ಠ 33 % ಅಂಕ ಪಡೆಯಬೇಕು .
ಮೊದಲು, ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗುವ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಲಿಖಿತ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ 33 % ಅಂಕ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು .
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಸಿಸಿಇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಹೋಗಿದ್ದರಿಂದ 2018 ರಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬರೆಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು .
 ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಿಬಿಎಸ್ಇ ನಂತರ 2019 ರಿಂದ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬರೆಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಈ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು .
12ನೇ ತರಗತಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಲು ಲಿಖಿತ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ (ಅನ್ವಯಿಸಿದರೆ )ಎರಡೂ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ 33 % ರಷ್ಟು ಅಂಕ ಪಡೆದು , ಒಟ್ಟು ಅಂಕಗಳಲ್ಲಿ 33 % ಅಂಕ ಗಳಿಸಬೇಕು .
ನಿಖರವಾಗಿ ಒಂದು ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ,ಅವನು/ಅವಳು ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಆ ವಿಷಯಕ್ಕಾಗಿ ಪೂರಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬರೆಯಬಹುದು .
ಆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಎರಡು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನುತ್ತೀರ್ಣರಾದವರಿಗೆ ಅವನು /ಅವಳು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಬರೆಯಬೇಕು .
ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಿಬಿಎಸ್‌ಇ 10 ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ :
ದೆಹಲಿ : ದೆಹಲಿ ಎನ್‌ಸಿಟಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಶಾಲೆಗಳು ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ .
ಚೆನ್ನೈ :ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು , ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ , ದಮನ್ ಮತ್ತು ದಿಯು ,ಗೋವಾ , ಕರ್ನಾಟಕ , ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ , ಪುದುಚೇರಿ , ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ .
ಗುವಾಹಟಿ :ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ,ಅಸ್ಸಾಂ,ಮಣಿಪುರ,ಮೇಘಾಲಯ,ಮಿಜೋರಾಂ,ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್,ಸಿಕ್ಕಿಂ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪುರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ .
ಅಜ್ಮೀರ್ :ದಾದ್ರಾ ಮತ್ತು ನಗರ ಹವೇಲಿ , ಗುಜರಾತ್ , ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ .
ಪಂಚಕುಲ:ಚಂಡೀಗಡ , ಹರಿಯಾಣ , ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ , ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ .
ಅಲಹಾಬಾದ್:ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ .
ಪಾಟ್ನಾ :ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ .
ಭುವನೇಶ್ವರ :ಛತ್ತೀಸ್ ಘಡ , ಒಡಿಶಾ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ .
ತಿರುವನಂತಪುರಂ :ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ .
ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ :ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಖಂಡವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ .ಸಿಬಿಎಸ್‌ಇಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ , ಭಾರತದ ಹೊರಗಿನ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 28 ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ .
ಅವರ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಕಾರಣ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದೆ .
ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ,ಬಹ್ರೇನ್,ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ,ಇಥಿಯೊಪಿಯ,ಘಾನಾ,ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ,ಇರಾನ್,ಇರಾಕ್,ಜಪಾನ್, ಕೀನ್ಯ,Kuwait,Liberia,Libya,ಮಲೇಶಿಯ, ಮಯನ್ಮಾರ್,ನೇಪಾಳ,ನೈಜೀರಿಯ,ಒಮಾನ್,ಕಟಾರ್,ಬೆನಿನ್,ರಷ್ಯಾ,ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ,ಸಿಂಗಾಪುರ,ಸೊಮಾಲಿಯ,ಟಾಂಜಾನಿಯ,ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್,ಉಗಾಂಡ,ಸಂಯುಕ್ತ ಅರಬ್ ಸಂಸ್ಥಾನ
ಯೆಮೆನ್ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ದೇಶದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮೀರಿದ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ , ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ , ಓಮನ್ , ಕತಾರ್ , ಬಹ್ರೇನ್ ಮುಂತಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಗಣನೀಯ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ , ಭಾರತೀಯ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗಳು ಸಿಬಿಎಸ್‌ಇ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಖಾಸಗಿ ಸಿಬಿಎಸ್‌ಇ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಭಾರತೀಯರು ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ .
ಆದರೆ , ಭಾರತೀಯರು ವಾಸಿಸದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ , ಭಾರತೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಇರಾನ್‌ನಂತಹ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿವೆ , ಅದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ .
