କ୍ଷମତା ସଙ୍ଗେ ଭେଟ
ଚୌଧୁରୀ ହେମକାନ୍ତ ମିଶ୍ର
ତା: ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୬, ୨୦୧୯  
ମୂଳ ପୃଷ୍ଠା → ସ୍ମରଣୀୟ ଲେଖା → ଗଳ୍ପ →
ଫଗୁବାବୁ ଯେ ଦିନେ କ୍ଷମତାବାନ୍‌ ହୋଇଯିବେ ତାହା କେହି କେବେ ଅନୁମାନ କରି ନ ଥିବ ।
ଇତିହାସ ଏହିପରି କାହାକୁ ଉପରକୁ ଉଠାଏ, କାହାକୁ ବା ଅତଳାନ୍ତ ଖାତକୁ ଠେଲି ଫୋପାଡ଼ିଦିଏ ।
ହଠାତ୍‌ କେଉଁ ଏକ ଅଖ୍ୟାତ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଠିଆ ହୋଇ ସେ ନିର୍ବାଚିତ ହେଲେ ଏବଂ ଦଳ ଭିତରେ ଷଣ୍ଢା ଷଣ୍ଢା ନେତାଙ୍କ କନ୍ଦଳ ହେତୁ ତାଙ୍କ କପାଳରେ ଶିକା ଛିଣ୍ଡିଗଲା ।
ଫଳରେ ‘ମିଡିଅମ୍‌ ଧୋତି ଆଉ ଇସ୍ତ୍ରିକରା ଅଧା କାମିଜ୍‌ର’ (ରମାକାନ୍ତ ରଥଙ୍କ ଲଣ୍ଡନ ଶୀର୍ଷକ କବିତା ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ) ସେହି ଅତି ସାଧାରଣ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଉପରେ ଆଜି ମାଳମାଳ କୃପାପ୍ରାର୍ଥୀ କରଯୋଡ଼ି ଛିଡ଼ା ହୋଇଛନ୍ତି ।
ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ଅଚାନକ ଅନ୍ୟ ଏକ ସହରରେ ଭେଟ ହୋଇଗଲା ଯେଉଁଠି ସେ କିଛି ଗୋଟାଏ ଉଦ୍‌ଘାଟନ କରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ ।
ଇଏ ବି ବଡ଼ପଣର ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ଲକ୍ଷଣ ଜାଣିବ, କାରଣ ଖୁବ୍‌ ବଡ଼ ନ ହେଲେ କେହି ଉଦ୍‌ଘାଟନ କରିବାକୁ ଡକା ହୋଇ ଆସନ୍ତି ନାହିଁ ।
ମୋର ବି ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେବାର ନ ଥିଲା ।
ସେ ଗୋଟାଏ ଯୋଗ ।
ସଭାରେ ସେ ଗୋଟିଏ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାଷଣ ଦେଇ ତତ୍‌ପରେ କତୁରୀ ସାହାଯ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ନାଲିଫିତା କାଟିଥିଲେ ।
ଆଜିକାଲି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାଷଣ ବେଶି ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ ନାହିଁ ।
ତେଣୁ କରତାଳି ଦ୍ୱାରା ଗୃହଟି ଅଚିରେ ମୁଖରିତ ହୋଇଥିଲା ।
ସଭାଗୃହ ବାହାରେ ମୁଁ ଯାହାଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ଫେରିବାର ଥିଲା, ତାଙ୍କ ଲାଗି ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲି, ଏତିକି ବେଳେ ବାଇଶଜଣ ଗୋଡ଼ାଣିଆଙ୍କ ସମେତ ଫଗୁବାବୁ ବଡ଼ ଦରଜା ଦେଇ ବାହାରି ଆସୁଥିଲେ ।
ମୋତେ ଦେଖି ସେ ଖାଲି କହିଲେ, ‘ଆରେ ଆରେ!’ ଏବଂ ମୋ ହାତକୁ ମୁଠାଇ ଧରିଲେ ।
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ସେହି ଜନପ୍ରବାହରେ ସାମିଲ୍ ହୋଇଗଲି ।
କ୍ଷମତା ଯେ ଫଗୁବାବୁଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ବିଗାଡ଼ି ଦେଇ ନାହିଁ, ଏଯାକେ ନିଜର ପରିଚିତିମାନଙ୍କୁ ସେ ଚିହ୍ନି ପାରୁଛନ୍ତି, ପଦେ ଦୁଃଖସୁଖ ବି ହେଉଛନ୍ତି, ଏତିକି ଦେଖି ମୁଁ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇଗଲି ।
କ୍ଷମତାସଂପନ୍ନ ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ ଏସବୁ ମାନବିକ ଗୁଣ ଆଜିକାଲି କୋଉଠି ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି? ତାଙ୍କର ସରକାରୀ ବାହନରେ ଆରୋହଣ କରୁ କରୁ ଫଗୁବାବୁ ମୋତେ ବାରମ୍ବାର କହିଲାଗିଲେ, ମୁଁ ଯେପରି ସମୟ କରି ତାଙ୍କର ରାଜଧାନୀର ବସାକୁ ଆସେ ଓ ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗେ ଦି’ପଦ ଗପସପ ହୁଏ ।
ମୋ ସଙ୍ଗେ ଫଗୁବାବୁଙ୍କର ସେମିତି କିଛି ଅନ୍ତରଙ୍ଗତା ନ ଥିଲା, ଏଣେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏମିତି କିଛି ଧର୍ତ୍ତବ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ ନୁହେଁ, ତାହା ସତ୍ତ୍ୱେ ସେ ମୋତେ ଏତେ ସ୍ନେହରେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ, ଏତେ ସୁନ୍ଦର ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ, ଏହା ଦେଖି ମୁଁ କିଣି ହୋଇଯାଇଥିଲି ।
ତାଙ୍କର ମୋ ସଙ୍ଗେ ସୁମିଷ୍ଟ ବ୍ୟବହାର ଦେଖି ତାଙ୍କର ପାଖଲୋକ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ସାର୍‌ ସାର୍‌ ଡାକିଲେ ।
ମୋର କେହି କେହି ସହକର୍ମୀ ମଧ୍ୟ ଦୂରରୁ ଏହି ଆଲୌକିକ ଦୃଶ୍ୟଟି ଦେଖୁଥିଲେ ।
ପରେ ତାଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣିଲି, ମୁଁ କୁଆଡ଼େ ଗୋଟେ ‘ଛୁପେ ରୁସ୍ତମ୍‌’ ।
ସଦାବେଳେ ମୋ ସଙ୍ଗେ ଫାଇଲୀୟ ଖଗଡ଼ା ଲଗାଉଥିବା ମୋର ଅଳ୍ପ କନିଷ୍ଠ ସହକର୍ମୀ ମୁଠୁସ୍ୱାମୀ ମୋତେ ଶୁଣାଇ ଶୁଣାଇ କହୁଥିବାର ଶୁଣାଗଲା, ରାଜନୀତିକ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା ହିଁ ମୋର ସକଳ ଔଦ୍ଧତ୍ୟର ମୁଳସୂତ୍ର ।
ଏହି ଘଟଣର ଦୁଇମାସ ପରେ ମୋତେ ଫଗୁବାବୁଙ୍କ ସହରକୁ ଯିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଗଲା ।
ମୁଁ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବାକୁ ଢେର୍‌ ଇତସ୍ତତଃ ହେଲି ।
ଶେଷରେ ତାଙ୍କର ସେହି ଅମାୟିକ ଓ ସସ୍ନେହ ବ୍ୟବହାର ତଥା ମଦୀୟ ଦପ୍ତରର କେତେକ ଅବିଚାର କଥା ସ୍ମରଣ କରି ତାଙ୍କର ବଙ୍ଗଳା ଆଡ଼କୁ ଚାଲିଲି ।
ମୋର ଯେଉଁ ଆତ୍ମୀୟ ମୋ ପାଖକୁ ଦେଖା କରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ, ସେ ମୋର ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥଳ କଥା ଶୁଣି ବେଶ୍‌ ଆଖିଦୃଶିଆ ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ଜଣାଗଲେ ।
ଯେବେ ମୁଁ ସୁଯୋଗ ପାଏ, ତାଙ୍କର ପୁଅଟି ବିଜ୍ଞାନରେ ଯୋଗ୍ୟତା ହାସଲ କରି ବେକାର ବସିରହିଛି, ସେ କଥାଟି ଯେପରି ଫଗୁବାବୁଙ୍କ କାନରେ ପକାଇଦିଏ, ସେହି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଲି ।
ମୋର ଆତ୍ମୀୟ ଆକଟ କରି କହିଲେ, ଖାଲି ହାତରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଲୋକଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଦେଖା କରିବା ଠିକ୍‌ ନୁହେଁ ଏବଂ ସେ ତତ୍‌କ୍ଷଣାତ୍‌ ଅଧକିଲୋ ଛେନାପୋଡ଼ ବନ୍ଧାଇ ଗୋଟିଏ ଭୋଗେଇରେ ମୋ ହାତରେ ଧରାଇଦେଲେ ।
ସେ କହିଲେ, ଫଗୁବାବୁଙ୍କୁ ନିଜ ହାତରେ ଯେପରି ମୁଁ ମିଠାଟା ଦିଏ, କିଏ କେତେ ଚିଜ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେଇ ଗଦା ଭିତରୁ ମୁଁ କ’ଣ ଦେଲି, ସେଇଟା ଆଖିରେ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ ।
ଆମ ଗାଁର ଭଜିଆ ଗୁଡ଼ିଆ କୁଆଡ଼େ ତା’ ଜୋଇଁର ଟ୍ରାନ୍ସଫର୍‌ ରୋକାଇବାକୁ ଦୁଇଟା କିଲିକିଆ ଛେନା ପୋଡ଼ପିଠା ତିଆରି କରି ସମ୍ପୃକ୍ତ ବିଭାଗର କୌଣସି ବଡ଼ ଅଫିସରଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲା ।
ତେଣୁ ମିଠାର ଆଦର ସବୁଠାରେ ଅଛି ବୋଲି ଏକ ବଦ୍ଧମୂଳ ଧାରଣା ସମସ୍ତଙ୍କର ଅଛି ।
ତଥାପି ସୁଦାମାଙ୍କର ଖୁଦ ଚାଉଳ ଭଳି ଭୋଗେଇଟି ଧରି ଫଗୁବାବୁଙ୍କ ବଙ୍ଗଳାରେ ଓହ୍ଲାଇବା ବେଳକୁ ଲାଜ ଯେ ଲାଗୁ ନ ଥିଲା ତାହା ନୁହେଁ ।
ବିରାଟ ହତା ।
କେଉଁପଟେ ଦର୍ଶନାର୍ଥୀମାନେ ଯାଆନ୍ତି ପଚାରି ପଚାରି ଗୋଟିଏ ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାର ପାଇଗଲି ।
ସେଠାରେ ଗୋଟିଏ ପୁରୁଣା ଟେବୁଲ୍‌ ସାମ୍ନାରେ ଟେଲିଫୋନ୍‌ ଧରି ତାଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସହାୟକ ମହୋଦୟ ବସିଥିଲେ ।
ସେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ କାଗଜରେ କ’ଣ ଲେଖାଉଥାନ୍ତି ଆଉ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଘର ଭିତରକୁ ପଠାଉଥାନ୍ତି ।
ସକାଳ ଆଠଟା ବାଜିଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ବହୁତ ଭିଡ଼ ହୋଇଥାଏ ।
ଜଣାଗଲା, ଫଗୁବାବୁ ବାଥ୍‌ରୁମ୍‌ରେ ଅଛନ୍ତି ।
ମୋତେ ଗୋଡ଼ଠାରୁ ମୁଣ୍ଡ ଦିପଟା ଅନାଇନେଇ ସହାୟକ ବାବୁ ଖଣ୍ଡିଏ କାଗଜ ବଢ଼ାଇଦେଲେ ।
ତହିଁରେ ମୁଁ ନାମ ଲେଖିଲି, କିନ୍ତୁ ‘ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ’ ସ୍ଥାନରେ କିଛି ଲେଖିବାକୁ ନ ଥିଲା ।
ମୋର ଇତସ୍ତତଃ କରୁଥିବା ଭାବ ଦେଖି ସହାୟକ କହିଲେ ‘ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସାକ୍ଷାତ୍‌କାର’ ଲେଖିବାକୁ ।
ଆର ଘରଟିରେ ନାନା ରକମର ଲୋକ ବସିଥାନ୍ତି ।
ତିଳାର୍ଦ୍ଧ ଧାରଣର ସ୍ଥାନ ନାହିଁ ।
ଜଣେ ତରୁଣୀ ବଡ଼ ବ୍ୟସ୍ତ ଭାବରେ ଗୋଟିଏ ଦରଖାସ୍ତ ଲେଖୁଥାନ୍ତି, ସମ୍ଭବତଃ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ବଦଳି ସମ୍ବନ୍ଧରେ ।
ପଞ୍ଝାଏ ମଫସଲିଆ ଲୋକ ତାଙ୍କୁ ଅଣିଥିବା ମାମଲତକାରଙ୍କଠାରୁ କ’ଣ କ’ଣ କଥା କହିବେ, ତାହାର ଅଭ୍ୟାସ କରୁଥାନ୍ତି ।
ସେ ଘରର ଆରପଟେ ଗୋଟିଏ ଦରଜା ସାମ୍ନାରେ ଜଣେ ଚପ୍ରାସୀ ଗୋଟିଏ ଟୁଲ୍‌ ଉପରେ ବସି ଢୁଳାଉଥାଏ, ତାହାର ହୁକୁମ ହେଲେ ଲୋକେ ଆରପଟକୁ ଯିବେ ।
ଜଣେ ଖଦଡ଼ ପିନ୍ଧା ହୃଷ୍ଟପୁଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି ତା’ର କନରେ କ’ଣ କହୁଥାନ୍ତି ।
କାହାରି ହାତରେ ଛେନା ପୋଡ଼ପିଠା ନାହିଁ, କେବଳ ମୋହରି ପାଖରେ ମାଛି ଭଣଭଣ ହେଉଛନ୍ତି ବୋଧକରି ମୁଁ ପଦାକୁ ଚାଲିଆସିଲି ।
ସହାୟକ ବାବୁ ଆଉ ଜଣକୁ ବୁଝାଉଥିଲେ, ଆଜି ଅନ୍ୟ ଏକ ସହରକୁ ଯିବାକୁ ଥିବାରୁ ଫଗୁବାବୁଙ୍କ ଭେଟ ମିଳିବ ନାହିଁ ।
ତଥାପି ସେ ଚେଷ୍ଟା କରି ଦେଖିପାରନ୍ତି ।
ଆଉ ଜଣେ ଖୁବ୍‌ କାକୁସ୍ଥ ହୋଇ କହିଲେ, ଆଜି ଗାଡ଼ି ଧରିବାକୁ ଅଛି, ଦୁଇମିନିଟ୍‌ରୁ ବେଶି ଲାଗିବ ନାହିଁ, ଖାଲି ପଦେ କଥା କହି ସେ ବାହାରିଯିବେ ।
ସହାୟକ ବାବୁ କହିଲେ ଫଗୁବାବୁ ବାଥରୁମ୍‌ରୁ ବାହାରି ନାହାଁନ୍ତି, ସେ ନିରୁପାୟ ।
ମୋର ଏକାନ୍ତ ଅନୁରୋଧ ଯୋଗୁଁ ମୋର ଉପସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟ ଫୋନ୍‌ ଯୋଗେ ଜଣାଇ ଦିଆଗଲା ।
ଘଣ୍ଟାଏ ବିତିଗଲାଣି ।
ନିଶ୍ଚୟ ଫଗୁବାବୁଙ୍କ କୋଷ୍ଠବଦ୍ଧତା ରହିଛି ।
ଭେଟ ହେଲେ ତ୍ରିଫଳା ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଖାଇବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେବି ସ୍ଥିର କଲି ।
ସମସ୍ତଙ୍କୁ କିଛି କିଛି ସୁବଚନ କହିବା ମୋର ବଦ୍‌ଖୋଇ ।
ଏତିକିବେଳେ ବଜର୍‌ ବାଜିଲା ଓ ଫଗୁବାବୁ ଦୂର ସହରର କୌଣସି କଲେକ୍‌ଟରଙ୍କ ସଙ୍ଗେ କଥା ହେବାକୁ ଚାହିଁଲେ ।
ତାଙ୍କର ବାଥ୍‌ରୁମ୍‌ ମଧ୍ୟରେ ଟେଲିଫୋନ୍‌ ଆଦିର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିବ ।
ଏହିପରି ଆମ୍ଭେମାନେ ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀକୁ ଚାଲିଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛୁ ଜାଣି ଉଲ୍ଲସିତ ହେଲି ।
ଅଧଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ଗାଡ଼ି ଆସି ପହଞ୍ଚିଲା ।
ବ୍ୟସ୍ତ ଭାବରେ ତହିଁରୁ ଦୁଇ ଚାରିଜଣ ବାହାରି ଆସିଲେ ।
ଫଗୁବାବୁଙ୍କ ବାହନଟି ଆସି ସେହି ଗାଡ଼ି ପଛରେ ଠିଆହେଲା ।
ଭିତରୁ ଭିଡ଼ ଠେଲି, ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ପ୍ରତି ନମସ୍କାର ଓ ଚିହ୍ନା ଚିହ୍ନା ହାସ୍ୟ ବିତରଣ କରୁ କରୁ ଫଗୁବାବୁ ତାଙ୍କ ବାହନରେ ଆରୋହଣ କଲେ ।
ମୁଁ ସହାୟକ ବାବୁଙ୍କୁ ନେହୁରା ହୋଇ ବାରମ୍ବାର ଅନୁରୋଧ କଲି, ସେ ମୋତେ ଫଗୁବାବୁଙ୍କ ଗାଡ଼ିପାଖକୁ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବା ସଙ୍ଗେସଙ୍ଗେ ତାଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡେ ରହିଯିବାକୁ ଇଙ୍ଗିତ କରନ୍ତୁ, ମୁଁ କେବଳ ଭୋଗେଇଟି ତାଙ୍କୁ ଦେଇଦିଏ ।
ସେ ହାତେ ଲମ୍ବର ଜିଭ କାଢ଼ି ଏହା କିପରି ଅସମ୍ଭବ, ତାହା ଜଣାଇଲେ ।
ଫଗୁବାବୁଙ୍କ ବାହନଟି ଚାଲିଗଲା ପରେ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ପରି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଫାଟକ ବାହାରକୁ ଆସିଲି ।
ଏହି ଗଳ୍ପଟି ଅନେକ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଲେଖାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସମୟରେ ରହିଛି ।
