{"text_format":"2","workbook":"xlsx","n_sheets":9,"sheets":["Packet-1","Packet-2","Packet-3","Packet-5","Packet-6","Packet-7","Packet-8","Packet-9","Packet -10"],"not_rendered":{"charts":0,"images":0,"macros":0,"external_links":0,"defined_names":3,"comments":1,"pivot_tables":0},"unopened":[],"bounds":{"document_bytes":16777216,"sheet_cells":100000,"run_cost":"one","rows_first":2000,"rows_last":500,"rows_between":2000,"halvings":0,"cell_chars":16384,"cell_head_chars":4096},"cells_cut":0,"cells_raw":0,"read":"whole","date_system":"1900"}

{"sheet":"Packet-1","index":0,"n_rows":1000,"n_cols":2,"rows_kept":1000,"cut":false,"hidden":false,"merged":[]}
["सिक्‍किम विश्‍वविद्यालय अधिनियम, 2006","సిక్కిం విశ్వవిద్యాలయ చట్టం, 2006"]
["(2007 का अधिनियम संख्‍यांक 10)","(2007 యొక్క చట్టం 10)"]
["[10 जनवरी, 2007]","[10 జనవరి, 2007]"]
["23. शिक्षकों, आदि, की सेवा के निबंधन और शर्तें तथा आचार संहिता","23. ఉపాధ్యాయుల సేవ యొక్క నిబంధనలు మరియు షరతులు మరియు ప్రవర్తనా నియమావళి"]
["—(1) विश्‍वविद्यालय के सभी शिक्षक और अन्‍य शैक्षणिक कर्मचारिवृंद तत्‍प्रतिकूल किसी करार के अभाव में, परिनियमों, अध्‍यादेशों और विनियमों में विनिर्दिष्‍ट सेवा के निबंधनों और शर्तों तथा आचार संहिता द्वारा शासित होंगे ।","—(1) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అందరు ఉపాధ్యాయులు మరియు ఇతర విద్యా సిబ్బంది, ఎటువంటి ఒప్పందం లేనప్పుడు, సేవా నిబంధనలు, ఆర్డినెన్సులు మరియు నిబంధనలలో నిర్దిష్ట సేవా నిబంధనలు మరియు షరతులు ప్రవర్తనా నియమావళి ద్వారా నిర్వహించబడతాయి."]
["(2) शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के सदस्‍यों की उपलब्धियां वे होंगी जो अध्‍यादेशों द्वारा विहित की जाएं ।","(2) విద్యా సిబ్బంది సభ్యుల విజయాలు ఆర్డినెన్స్‌లచే సూచించబడినవి."]
["(3) विश्‍वविद्यालय का प्रत्‍येक शिक्षक और शैक्षणिक कर्मचारिवृंद का सदस्‍य लिखित संविदा के आधार पर नियुक्‍त किया जाएगा, जिसका प्ररूप अध्‍यादेशों द्वारा विहित किया जाएगा ।","(3) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ప్రతి ఉపాధ్యాయుడు మరియు విద్యా సిబ్బంది యొక్క సభ్యుడు వ్రాతపూర్వక ఒప్పందం ఆధారంగా నియమించబడతారు, దీని రూపం ఆర్డినెన్స్‌లచే సూచించబడుతుంది."]
["(4) खंड (3) में निर्दिष्‍ट प्रत्‍येक संविदा की एक प्रति कुलसचिव के पास रखी जाएगी ।","(4) నిబంధన (3) లో పేర్కొన్న ప్రతి ఒప్పందం యొక్క కాపీ రిజిస్ట్రార్ వద్ద ఉంచబడుతుంది."]
["24. अन्‍य कर्मचारियों की सेवा के निबंधन और शर्तें तथा आचार संहिता—","24. ఇతర ఉద్యోగుల సేవల యొక్క నిబంధనలు మరియు షరతులు మరియు ప్రవర్తనా నియమావళి-"]
["(1) शिक्षकों तथा अन्‍य शैक्षणिक कर्मचारिवृंद से भिन्‍न विश्‍वविद्यालय के सभी कर्मचारी, तत्‍प्रतिकूल किसी संविदा के अभाव में, परिनियमों, अध्‍यादेशों और विनियमों में विनिर्दिष्‍ट सेवा के निबंधनों और शर्तों तथा आचार संहिता द्वारा शासित होंगे ।","(1) ఉపాధ్యాయులు మరియు ఇతర విద్యా సిబ్బంది కాకుండా విశ్వవిద్యాలయంలోని ఉద్యోగులందరూ, ఏదైనా ఒప్పందం లేనప్పుడు, సేవా నిబంధనలు, ఆర్డినెన్సులు మరియు నిబంధనలలో నిర్దిష్ట సేవా నిబంధనలు మరియు షరతులు ప్రవర్తనా నియమావళి ద్వారా నిర్వహించబడతాయి."]
["(2) शिक्षकों तथा अन्‍य शैक्षणिक कर्मचारिवृंद से भिन्‍न कर्मचारियों की नियुक्‍ति की रीति और उपलब्‍धियां वह होंगी जो अध्‍यादेशों द्वारा विहित की जाएं ।","(2) ఉపాధ్యాయులు మరియు ఇతర విద్యా సిబ్బంది కాకుండా ఇతర ఉద్యోగుల నియామకం యొక్క విధానం మరియు విజయాలు ఆర్డినెన్స్‌లచే సూచించబడతాయి."]
["25. ज्‍येष्‍ठता सूची—","25. సీనియారిటీ యొక్క జాబితా-"]
["(1) जब कभी इन परिनियमों के अनुसार किसी व्‍यक्‍ति को ज्‍येष्‍ठता के अनुसार चक्रानुक्रम से विश्‍वविद्यालय का कोई पद धारण करना है या उसके किसी प्राधिकारी का सदस्‍य होना है, तो उस ज्‍येष्‍ठता का अवधारण उस व्‍यक्‍ति के, उसकी श्रेणी में लगातार सेवाकाल और ऐसे अन्‍य सिद्धांतों के अनुसार होगा, जो कार्य परिषद् समय-समय पर, विहित करे ।","(1) ఎప్పుడు ఈ నిబంధనల ప్రకారం, ఒక వ్యక్తి తన సీనియారిటీకి అనుగుణంగా విశ్వవిద్యాలయ పదవిని భ్రమణంలో ఉంచాలి లేదా దాని అధికారులలో ఎవరైనా సభ్యుడిగా ఉండటానికి, ఆ సీనియారిటీ యొక్క నిర్ణయం ఆ వర్గంలో ఆ వ్యక్తి యొక్క నిరంతర సేవకు అనుగుణంగా ఉండాలి మరియు కౌన్సిల్ ఎప్పటికప్పుడు సూచించే ఇతర సుత్రాలకు అనుగుణంగా ఉండాలి."]
["(2) कुलसचिव का यह कर्तव्‍य होगा कि जिन व्‍यक्‍तियों को इन परिनियमों के उपबंध लागू होते हैं उनके प्रत्‍येक वर्ग की बाबत एक पूरी और अद्यतन ज्‍येष्‍ठता सूची खंड (1) के उपबंध के अनुसार तैयार करे और बनाए रखे ।","(2) ఈ నిబంధనలు వర్తించే ప్రతి తరగతి వ్యక్తులకు సంబంధించి అధికార పరిధిలో నిర్వహించడం పూర్తి మరియు నవీకరించబడిన సీనియారిటీ విభాగం (1) యొక్క నిబంధన ప్రకారం సిద్ధం చేయడం మరియు నిర్వహించడం రిజిస్ట్రార్ యొక్క విధి."]
["(3) यदि दो या अधिक व्‍यक्‍तियों का किसी विशिष्‍ट श्रेणी में लगातार सेवाकाल बराबर हो अथवा किसी व्‍यक्‍ति या किन्‍हीं व्‍यक्‍तियों की सापेक्ष ज्‍येष्‍ठता के विषय में अन्‍यथा संदेह हो तो कुलसचिव स्‍वप्रेरणा से वह मामला कार्य परिषद् को प्रस्तुत कर सकेगा और यदि वह व्‍यक्‍ति ऐसा अनुरोध करता है तो वह मामला कार्य परिषद् को प्रस्‍तुत करेगा जिसका उस पर विनिश्‍चय अंतिम होगा ।","(3) ఒక నిర్దిష్ట తరగతిలో ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది వ్యక్తులు స్థిరమైన నిరంతర సేవను కలిగి ఉంటే లేదా ఒక వ్యక్తి లేదా ఏదైనా వ్యక్తి యొక్క సాపేక్ష సీనియారిటీ గురించి సందేహం ఉంటే, రిజిస్ట్రార్ ఈ విషయాన్ని వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌కు సమర్పించవచ్చు మరియు ఆ వ్యక్తి అలా అభ్యర్థిస్తే అది జరిగితే, అది ఈ విషయాన్ని వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌కు సమర్పిస్తుంది."]
["26. विश्‍वविद्यालय के कर्मचारियों का हटाया जाना—","26. విశ్వవిద్యాలయ ఉద్యోగుల తొలగింపు-"]
["(1) जहां विश्‍वविद्यालय के किसी शिक्षक, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के किसी सदस्‍य या किसी अन्‍य कर्मचारी के विरुद्ध किसी अवचार का अभिकथन हो वहां शिक्षक या शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के सदस्‍य के मामले में कुलपति और अन्‍य कर्मचारी के मामले में नियुक्‍ति करने के लिए सक्षम प्राधिकारी (जिसे इसमें इसके पश्‍चात् नियुक्‍ति प्राधिकारी कहा गया है) लिखित आदेश द्वारा, यथास्‍िथति, ऐसे शिक्षक, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के सदस्‍य या अन्‍य कर्मचारी को निलंबित कर सकेगा और कार्य परिषद् को उन परिस्‍थितियों की तुरंत रिपोर्ट देगा जिनमें वह आदेश किया गया था:","(1) ఒక విశ్వవిద్యాలయ ఉపాధ్యాయుడిపై, ఒక విద్యా సిబ్బంది సభ్యుడు లేదా మరే ఇతర ఉద్యోగిపై, ఒక ఉపాధ్యాయుడు లేదా విద్యా సిబ్బంది సభ్యుడిపై దుర్వినియోగం చేసిన సందర్భంలో మరియు మరొక ఉద్యోగి విషయంలో (ఇకపై నియామక అధికారం అని పిలుస్తారు), వ్రాతపూర్వక ఉత్తర్వు ద్వారా, అటువంటి ఉపాధ్యాయుడిని, విద్యా సిబ్బంది సభ్యుడిని లేదా ఇతర ఉద్యోగిని మరియు ఆ పరిస్థితులలో వర్క్ కౌన్సిల్‌ను సస్పెండ్ చేయడం, ఆర్డర్ చేసిన క్రమాన్ని వెంటనే నివేదిస్తుంది:"]
["परन्‍तु यदि कार्य परिषद् की यह राय है कि मामले की परिस्‍थितियां ऐसी नहीं हैं कि शिक्षक या शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के सदस्‍य का निलंबन होना चाहिए तो वह उस आदेश को प्रतिसंहृत कर सकेगी ।","కాని ఒకవేళ ఆ కేసు యొక్క పరిస్థితులు ఉపాధ్యాయుడు లేదా విద్యా సిబ్బంది యొక్క సభ్యుడిని సస్పెండ్ చేయకూడదని వర్కింగ్ కౌన్సిల్ అభిప్రాయపడితే, వారు ఆ ఉత్తర్వును ఉపసంహరించుకోవచ్చు."]
["(2) कर्मचारियों की नियुक्‍ति की संविदा के निबंधनों में या सेवा के अन्‍य निबंधनों और शर्तों में किसी बात के होते हुए भी, शिक्षकों और अन्‍य शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के संबंध में कार्य परिषद् और अन्‍य कर्मचारियों के संबंध में नियुक्‍ति प्राधिकारी को, यथास्‍थिति, शिक्षक या शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के सदस्‍य अथवा अन्‍य कर्मचारी को अवचार के आधार पर हटाने की शक्‍ति होगी ।","(2) ఉద్యోగుల నియామక ఒప్పందం యొక్క నిబంధనలలో లేదా ఇతర నిబంధనలు మరియు సేవా నిబంధనలలో, ఉపాధ్యాయులు మరియు ఇతర విద్యా సిబ్బందికి సంబంధించి, వర్క్ కౌన్సిల్ మరియు ఇతర ఉద్యోగులకు సంబంధించి నియామక అధికారం, ఒకవేళ, ఉపాధ్యాయుడిని లేదా విద్యా సిబ్బంది యొక్క సభ్యుడిని దుష్ప్రవర్తన కారణంగా లేదా ఇతర ఉద్యోగిని తొలగించే అధికారం ఉంటుంది."]
["(3) यथापूर्वोक्‍त के सिवाय, यथास्‍थिति, कार्य परिषद् या नियुक्‍ति प्राधिकारी किसी शिक्षक, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के सदस्‍य या अन्‍य कर्मचारी को हटाने के लिए तभी हकदार होगा जब उसके लिए उचित कारण हो, और उसे तीन मास की सूचना दे दी गई हो या सूचना के बदले में तीन मास के वेतन का संदाय किया गया हो, अन्यथा नहीं ।","(3) పేర్కొన్నట్లు తప్ప, ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ లేదా నియామక అధికారం, అకాడెమిక్ సిబ్బంది యొక్క సభ్యుడు లేదా ఇతర ఉద్యోగి దీనికి సహేతుకమైన కారణం ఉంటేనే తొలగించబడటానికి అర్హులు, మరియు అతనికి మూడు నెలల నోటీసు ఇవ్వబడుతుంది లేదా నోటీసుకు బదులుగా మూడు నెలల జీతం చెల్లించబబడుతుంది, లేకపోతే చేలించబడదు."]
["(4) किसी शिक्षक, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के सदस्‍य या अन्‍य कर्मचारी को खंड (2) या खंड (3) के अधीन तब तक नहीं हटाया जाएगा जब तक उसे उसके बारे में की जाने के लिए प्रस्‍तावित कार्रवाई के विरुद्ध हेतुक दर्शित करने का युक्‍तियुक्‍त अवसर न दे दिया गया हो ।","(4) ఏదైనా ఒక ఉపాధ్యాయుడు, విద్యా సిబ్బంది లేదా ఇతర ఉద్యోగిని నిబంధన (2) లేదా నిబంధన (3) కింద తొలగించకూడదు తప్ప అతని గురించి ప్రతిపాదించిన చర్యకు వ్యతిరేకంగా వ్యవహరించడానికి తన సుముఖతను చూపించడానికి అతనికి సహేతుకమైన అవకాశం ఇవ్వకపోతే."]
["(5) किसी शिक्षक, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के सदस्‍य या अन्‍य कर्मचारी का हटाया जाना उस तारीख से प्रभावी होगा, जिसको हटाए जाने का आदेश किया जाता है:","(5) తొలగింపు ఆదేశం చేసిన తేదీ నుండి ఒక ఉపాధ్యాయుడు, విద్యా సిబ్బందిని లేదా ఇతర ఉద్యోగిని తొలగించడం అమలులో ఉంటుంది:"]
["परन्‍तु जहां कोई शिक्षक, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद का सदस्‍य या अन्‍य कर्मचारी हटाए जाने के समय निलंबित है, वहां उसका हटाया जाना उस तारीख से प्रभावी होगा जिसको वह निलंबित किया गया था ।","కాని తొలగింపు సమయంలో ఒక ఉపాధ్యాయుడు, విద్యా సిబ్బంది లేదా ఇతర ఉద్యోగిని సస్పెండ్ చేసిన చోట, అతని తొలగింపు అతను సస్పెండ్ అయిన తేదీ నుండి అమలులోకి వస్తుంది."]
["(6) इस परिनियम के पूर्वगामी उपबंधों में किसी बात के होते हुए भी, कोई शिक्षक, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद का सदस्‍य या अन्‍य कर्मचारी,—","(6) ఈ చట్టం యొక్క పైన పేర్కొన్న నిబంధనలలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఏ ఉపాధ్యాయుడు, విద్యా సిబ్బంది యొక్క సభ్యుడు లేదా ఇతర ఉద్యోగి, —"]
["(क) यदि वह स्‍थायी कर्मचारी है तो, यथास्‍थिति, कार्य परिषद् या नियुक्‍ति प्राधिकारी को तीन मास की लिखित सूचना देने या उसके बदले में तीन मास के वेतन का संदाय करने के पश्‍चात् ही पद त्‍याग सकेगा;","(క) ఒకవేళ అతను శాశ్వత ఉద్యోగి అయితే, ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ లేదా నియామక అధికారికి మూడు నెలల వ్రాతపూర్వక నోటీసు ఇచ్చిన తరువాత లేదా మూడు నెలల జీతం చెల్లించినందుకు బదులుగా మాత్రమే అతను ఈ పదవిని వదులుకోవాలి;"]
["(ख) यदि वह स्‍थायी कर्मचारी नहीं है तो, यथास्‍थिति, कार्य परिषद् या नियुक्‍ति प्राधिकारी को एक मास की लिखित सूचना देने या उसके बदले में एक मास के वेतन का संदाय करने के पश्‍चात् ही पद त्‍याग सकेगा :","(ఖ) ఒకవేళ అతను శాశ్వత ఉద్యోగి కాకపోతే, ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ లేదా నియామక అధికారికి ఒక నెల వ్రాతపూర్వక నోటీసు ఇచ్చిన తరువాత లేదా ఒక నెల జీతం చెల్లించినందుకు బదులుగా అతను ఈ పదవిని వదులుకోవాలి:"]
["परन्‍तु ऐसा त्‍यागपत्र केवल उस तारीख से ही प्रभावी होगा जिसको, यथास्‍थिति, कार्य परिषद् या नियुक्‍ति प्राधिकारी द्वारा वह त्‍यागपत्र स्‍वीकार किया जाता है ।","కాని అటువంటి రాజీనామా ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ లేదా నియామక అధికారి చేత రాజీనామాను అంగీకరించిన తేదీ నుండి మాత్రమే అమలులోకి వస్తుంది."]
["27. मानद उपाधि","27. గౌరవ డిగ్రీ"]
["—(1) कार्य परिषद्, विद्या परिषद् की सिफारिश पर और उपस्‍थित तथा मतदान करने वाले सदस्‍यों के कम से कम दो तिहाई बहुमत से पारित संकल्‍प द्वारा कुलाध्‍यक्ष से मानद उपाधियां प्रदान करने की प्रस्‍थापना कर सकेगी :","—(1) వర్కింగ్ కౌన్సిల్, విద్యా పరిషత్ సిఫారసుపై మరియు హాజరైన మరియు ఓటు వేసే సభ్యులలో మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటితో ఆమోదించిన తీర్మానం ద్వారా, ఛాన్సలర్ నుండి గౌరవ డిగ్రీలను ఏర్పాటు చేయవచ్చు:"]
["परन्‍तु आपात स्‍थिति की दशा में, कार्य परिषद् स्‍वप्रेरणा से ऐसी प्रस्‍थापना कर सकेगी ।","కానీ అత్యవసర పరిస్థితుల్లో, వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ప్రేరణ ద్వారా అటువంటి సంస్థాపన చేయగలదు."]
["(2) कार्य परिषद्, उपस्‍थित और मतदान करने वाले सदस्‍यों के कम से कम दो-तिहाई बहुमत से पारित संकल्‍प द्वारा, कुलाध्‍यक्ष की पूर्व मंजूरी से, विश्‍वविद्यालय द्वारा प्रदत्त किसी सम्मानिक उपाधि को वापस ले सकेगी ।","(2) వర్కింగ్ కౌన్సిల్, కనీసం మూడింట రెండు వంతుల మంది సభ్యులు ఆమోదించిన తీర్మానం ద్వారా, ఓటు వేయడం, ఛాన్సలర్ యొక్క ముందస్తు అనుమతితో, విశ్వవిద్యాలయం ఇచ్చే గౌరవ డిగ్రీని ఉపసంహరించుకోవచ్చు."]
["28. उपाधियों, आदि का वापस लिया जाना—","28. డిగ్రీల ఉపసంహరణ మొదలైనవి—"]
["कार्य परिषद्, उपस्‍थित और मतदान करने वाले सदस्‍यों के दो-तिहाई से अन्यून बहुमत से पारित विशेष संकल्‍प द्वारा किसी व्‍यक्‍ति को विश्‍वविद्यालय द्वारा प्रदत्त कोई उपाधि या विद्या संबंधी विशेष उपाधि या दिए गए किसी प्रमाणपत्र या डिप्‍लोमा को उचित और पर्याप्‍त कारण से वापस ले सकेगी:","వర్కింగ్ కౌన్సిల్, ఓటు వేసే సభ్యులలో మూడింట రెండు వంతుల మంది ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించిన ప్రత్యేక తీర్మానం ద్వారా, విశ్వవిద్యాలయం ప్రదానం చేసిన ఏదైనా డిగ్రీ లేదా ప్రత్యేక డిగ్రీని లేదా విశ్వవిద్యాలయం ఇచ్చిన ఏదైనా సర్టిఫికేట్ లేదా డిప్లొమాను న్యాయమైన మరియు తగిన కారణంతో ఉపసంహరించుకోవచ్చు:"]
["परन्‍तु इस आशय का कोई संकल्‍प तभी पारित किया जाएगा जब उस व्‍यक्‍ति को ऐसे समय के भीतर जो उस सूचना में विनिर्दिष्‍ट किया जाए, यह हेतुक दर्शित करने की लिखित सूचना न दे दी जाए कि ऐसा संकल्‍प क्‍यों न पारित कर दिया जाए और जब तक कार्य परिषद् द्वारा उसके आक्षेपों पर यदि कोई हों, और किसी ऐसे साक्ष्‍य पर, जो वह उनके समर्थन में प्रस्‍तुत करे, विचार नहीं कर लिया जाता है ।","కాని అటువంటి తీర్మానం ఎందుకు ఆమోదించబడిందో చూపించడానికి మరియు ఆ నోటీసులో పేర్కొన్న సమయానికి పని పూర్తయ్యే వరకు వ్యక్తికి వ్రాతపూర్వక నోటీసు ఇవ్వకపోతే మాత్రమే ఈ ప్రభావానికి ఒక తీర్మానం ఆమోదించబడుతుంది. దాని అక్షేపణలపై ఏదైనా ఉంటే, మరియు అది వారికి మద్దతుగా సమర్పించే ఏవైనా ఆధారాలు కౌన్సిల్ పరిగణించదు."]
["29. विश्‍वविद्यालयों के छात्रों में अनुशासन बनाए रखना—","29. విశ్వవిద్యాలయాల విద్యార్థులలో క్రమశిక్షణను పాటించడం—"]
["(1) विश्‍वविद्यालय के छात्रों के संबंध में अनुशासन और अनुशासनिक कार्रवाई संबंधी सभी शक्‍तियां कुलपति में निहित होंगी ।","(1) విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థులకు సంబంధించి క్రమశిక్షణ మరియు క్రమశిక్షణా చర్యలకు సంబంధించిన అన్ని అధికారాలు వైస్ ఛాన్సలర్‌కు ఉంటాయి."]
["(2) खंड (1) में निर्दिष्‍ट शक्‍तियों का प्रयोग करने में कुलपति की सहायता करने के लिए विश्‍वविद्यालय का एक कुलानुशासक होगा जिसकी नियुक्‍ति अध्‍यादेशों द्वारा विहित रीति में आचार्यों और उपाचार्यों में से कार्य परिषद् द्वारा की जाएगी ।","(2) నిబంధన (1) లో పేర్కొన్న అధికారాలను వినియోగించడంలో వైస్-ఛాన్సలర్‌కు సహాయం చేయడానికి, విశ్వవిద్యాలయంలో రిజిస్ట్రార్ ఉండాలి, వారు ఆర్డినెన్స్‌ల ప్రకారం నిర్దేశించిన పద్ధతిలో ఆచార్యులు మరియు ఉపాచార్యుల నుండి కౌన్సిల్ చేత నియమించబడతారు."]
["(3) कुलपति खंड (1) में निर्दिष्‍ट सभी शक्‍तियां या उनमें से कोई, जो वह ठीक समझे, कुलानुशासक और ऐसे अन्य अधिकारियों को, जिन्हें वह इस निमित्त विनिर्दिष्‍ट करे, प्रत्यायोजित कर सकेगा ।","(3) వైస్-ఛాన్సలర్ నిబంధన (1) లో పేర్కొన్న అన్ని అధికారాలను లేదా వాటిలో దేనినైనా, అతను సరిపోతుందని అనుకున్నట్లుగా, రిజిస్ట్రార్ మరియు అతని తరపున అతను పేర్కొన్న ఇతర అధికారులకు అప్పగించవచ్చు."]
["(4) कुलपति, अनुशासन बनाए रखने की तथा ऐसी कार्रवाई करने की, जो उसे अनुशासन बनाए रखने के लिए समुचित प्रतीत हो, अपनी शक्‍तियों की व्‍यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, ऐसी शक्‍तियों के प्रयोग में आदेश द्वारा निदेश दे सकेगा कि किसी छात्र या किन्‍हीं छात्रों को किसी विनिर्दिष्‍ट अवधि के लिए निकाला या निष्‍कासित किया जाए अथवा विश्‍वविद्यालय के किसी महाविद्यालय, संस्‍था, विभाग या विद्यापीठ में किसी पाठ्यक्रम या पाठ्यक्रमों में कथित अवधि के लिए प्रवेश न दिया जाए अथवा उसे ऐसी रकम के जुर्माने से दंडित किया जाए, जो आदेश में विनिर्दिष्‍ट है अथवा उसे विश्‍वविद्यालय या महाविद्यालय, संस्‍था या विभाग या किसी विद्यापीठ द्वारा संचालित परीक्षा या परीक्षाओं में सम्‍मिलित होने से एक या अधिक वर्षों के लिए विवर्जित किया जाए अथवा संबंधित छात्र या छात्रों का, किसी परीक्षा या किन्‍हीं परीक्षाओं का, जिसमें वह या वे सम्‍मिलित हुआ है या हुए हैं, परीक्षाफल रद्द कर दिया जाए ।","(4) వైస్-ఛాన్సలర్, క్రమశిక్షణను కొనసాగించడానికి మరియు క్రమశిక్షణను కొనసాగించడానికి తగినట్లుగా భావించే చర్య తీసుకోవటానికి, తన అధికారాల సాధారణతకు పక్షపాతం లేకుండా, అటువంటి అధికారాలను వినియోగించుకునేటప్పుడు, ఒక విద్యార్థి లేదా ఏదైనా విద్యార్థిని నిర్దేశించిన కాలానికి బహిష్కరించాలని లేదా బహిష్కరించాలని లేదా ఏదైనా కోర్సు లేదా కోర్సులలో పేర్కొన్న కాలానికి విశ్వవిద్యాలయం యొక్క కళాశాల, సంస్థ, విభాగం లేదా పాఠశాలలో ప్రవేశం ఉండకూడదని ఒక ఉత్తర్వు సూచించవచ్చు. ఆర్డర్‌లో పేర్కొన్న మొత్తంలో జరిమానాతో ఇవ్వడం లేదా శిక్షించడం లేదా విశ్వవిద్యాలయం లేదా కళాశాల, సంస్థ లేదా విభాగం లేదా ఏదైనా పాఠశాల లేదా సంబంధిత నిర్వహించిన పరీక్షలు లేదా పరీక్షలలో చేరడానికి ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సంవత్సరాలు నిరోధించబడాలి. విద్యార్థి లేదా విద్యార్థుల పరీక్ష, ఏదైనా పరీక్ష లేదా అతను లేదా ఆమె ఉన్న పరీక్షలు రద్దు చేయబడవచ్చు."]
["(5) महाविद्यालयों, संस्‍थाओं के प्राचार्यों, विद्यापीठों के संकायाध्‍यक्षों तथा विश्‍वविद्यालय के अध्‍यापन विभागों के अध्‍यक्षों को यह प्राधिकार होगा कि वे अपने-अपने महाविद्यालयों, संस्‍थाओं, विद्यापीठों और विश्‍वविद्यालय के अध्‍यापन विभागों में छात्रों पर ऐसी सभी अनुशासनिक शक्‍तियों को प्रयोग करें जो उन महाविद्यालयों, संस्‍थाओं, विद्यापीठों और विभागों में अध्‍यापन के उचित संचालन के लिए आवश्‍यक हों ।","(5) కళాశాలల, సంస్థల ప్రధానోపాధ్యాయులు, పాఠశాలల డీన్స్ మరియు విశ్వవిద్యాలయ బోధనా విభాగాల అధ్యక్షులు తమ కళాశాలల, సంస్థల, పాఠశాలల మరియు విశ్వవిద్యాలయ బోధనా విభాగాలలోని విద్యార్థులపై అటువంటి క్రమశిక్షణా అధికారాలన్నింటినీ ఉపయోగించుకోవడం, ఆ కళాశాలలు, సంస్థలు, పాఠశాలలు మరియు విభాగాలలో బోధన యొక్క సరైన ప్రవర్తనకు అవసరమైనవి తయారుచేసే అధికారం కలిగి ఉంటారు."]
["(6) कुलपति तथा प्राचार्यों और खंड (5) में विनिर्दिष्‍ट अन्‍य व्‍यक्‍तियों की शक्‍तियों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, अनुशासन और उचित आचरण संबंधी विस्‍तृत नियम विश्‍वविद्यालय द्वारा बनाए जाएंगे । महाविद्यालयों, संस्‍थाओं के प्राचार्य, विद्यापीठों के संकायाध्‍यक्ष और विश्‍वविद्यालय के अध्‍यापन विभागों के अध्‍यक्ष ऐसे अनुपूरक नियम बना सकेंगे जो वे उसमें कथित प्रयोजनों के लिए आवश्‍यक समझें ।","(6) వైస్-ఛాన్సలర్ మరియు ప్రధానోపాధ్యాయులు మరియు నిబంధన (5) లో పేర్కొన్న ఇతర వ్యక్తుల అధికారాలకు పక్షపాతం లేకుండా, క్రమశిక్షణ మరియు సరైన ప్రవర్తనపై వివరణాత్మక నియమాలు విశ్వవిద్యాలయం తయారుచేస్తుంది. కళాశాలల ప్రధానోపాధ్యాయులు, సంస్థలు, పాఠశాలల డీన్స్ మరియు విశ్వవిద్యాలయ బోధనా విభాగాల అధిపతులు అటువంటి అనుబంధ నియమాలను వారు పేర్కొన్న ప్రయోజనాల కోసం అవసరమని భావించినందున వాటిని తయారు చేయవచ్చు."]
["(7) प्रवेश के समय, प्रत्‍येक छात्र से यह अपेक्षा की जाएगी कि वह इस आशय की घोषणा पर हस्‍ताक्षर करे कि वह अपने को कुलपति की तथा विश्‍वविद्यालय के अन्‍य प्राधिकारियों की अनुशासनिक अधिकारिता के अधीन अर्पित करता है ।","(7) ప్రవేశ సమయంలో, ప్రతి విద్యార్థి అతను లేదా ఆమె వైస్ ఛాన్సలర్ మరియు విశ్వవిద్యాలయ ఇతర అధికారుల క్రమశిక్షణా అధికార పరిధికి తనను తాను లోబడి ఉండేలా ఒక ప్రకటనపై సంతకం చేయవలసి ఉంటుంది."]
["30. विश्‍वविद्यालय द्वारा न चलाए जा रहे महाविद्यालय या संस्था के छात्रों में अनुशासन बनाए रखना—","30. విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహించని కళాశాల లేదా సంస్థ యొక్క విద్యార్థులలో క్రమశిక్షణను పాటించడం—"]
["ऐसे महाविद्यालय या संस्था के बारे में, जो विश्‍वविद्यालय द्वारा नहीं चलाई जाती हैं, अनुशासन तथा अनुशासनिक कार्रवाई संबंधी सभी शक्‍तियां, अध्यादेशों द्वारा विहित प्रक्रिया के अनुसार, यथास्थिति, महाविद्यालय या संस्था के प्राचार्य में निहित होंगी ।","అలాంటివిశ్వవిద్యాలయం నిర్వహించని కళాశాల లేదా సంస్థకు సంబంధించి, క్రమశిక్షణ మరియు క్రమశిక్షణా చర్యలకు సంబంధించిన అన్ని అధికారాలు ఆర్డినెన్స్‌లు సూచించిన విధానం ప్రకారం కళాశాల లేదా సంస్థ యొక్క ప్రిన్సిపాల్‌కు ఇవ్వబడతాయి."]
["31. महाविद्यालयों, आदि को विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकार देना—","31. కళాశాలలకు విశ్వవిద్యాలయ అధికారాలను మంజూరు చేయడం—"]
["(1) विश्‍वविद्यालय की अधिकारिता में स्थित महाविद्यालयों और अन्य संस्थाओं को विश्‍वविद्यालय के ऐसे विशेषाधिकार दिए जा सकेंगे जो कार्य परिषद् और महाविद्यालय विकास परिषद् निम्‍नलिखित शर्तों पर विनिश्‍चित करे, अर्थात्:—","(1) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క పరిధిలోని కళాశాలలు మరియు ఇతర సంస్థలకు విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అధికారాలను వర్కింగ్ కౌన్సిల్ మరియు కళాశాల అభివృద్ధి మండలి ఈ క్రింది నిబంధనలపై నిర్ణయించవచ్చు, అంటే:—"]
["(i) प्रत्येक ऐसे महाविद्यालय या संस्था का नियमित रूप से गठित एक शासी निकाय होगा जिसमें कार्य परिषद् द्वारा अनुमोदित पन्द्रह से अनधिक व्यक्‍ति होंगे तथा जिनमें, अन्य व्यक्‍तियों सहित कार्य परिषद् द्वारा नामनिर्दिष्‍ट विश्‍वविद्यालय के दो शिक्षक और अध्यापन कर्मचारिवृंद के तीन प्रतिनिधि होंगे जिनमें से एक महाविद्यालय या संस्था का प्राचार्य होगा । शासी निकाय के सदस्यों की नियुक्‍ति और महाविद्यालय या संस्था के प्रबंध पर प्रभाव डालने वाले अन्य मामलों के लिए प्रक्रिया अध्यादेशों द्वारा विहित की जाएगी:","(i) అటువంటి ప్రతి కళాశాల లేదా సంస్థ వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ఆమోదించిన పదిహేను మందికి మించని క్రమం తప్పకుండా ఏర్పాటు చేయబడిన పాలక మండలిని కలిగి ఉండాలి మరియు విశ్వవిద్యాలయంలోని ఇద్దరు ఉపాధ్యాయులు మరియు వర్కింగ్ కౌన్సిల్ నామినేట్ చేసిన బోధనా సిబ్బంది యొక్క ముగ్గురు ప్రతినిధులతో పాటు ఇతర వ్యక్తులతో ఉండాలి అందులో ఒకరు కళాశాల లేదా సంస్థకు ప్రిన్సిపాల్‌గా ఉంటారు. పాలకమండలి సభ్యుల నియామకానికి సంబంధించిన విధానం మరియు కళాశాల లేదా సంస్థ నిర్వహణను ప్రభావితం చేసే ఇతర విషయాలు ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా సూచించబడతాయి:"]
["परंतु सरकार द्वारा चलाए जाने वाले महाविद्यालयों और संस्थाओं की दशा में उक्‍त शर्त लागू नहीं होगी, तथापि, उनकी एक सलाहकार समिति होगी जिसमें पन्द्रह से अनधिक व्यक्‍ति होंगे तथा जिनमें अन्य व्यक्‍तियों सहित तीन शिक्षक होंगे जिनमें से एक महाविद्यालय या संस्था का प्राचार्य और कार्य परिषद् द्वारा नामनिर्दिष्‍ट विश्‍वविद्यालय के दो शिक्षक होंगे;","ప్రభుత్వం నిర్వహిస్తున్న కళాశాలలు మరియు సంస్థల విషయంలో, పై షరతు వర్తించదు, అయినప్పటికీ, వారు పదిహేను మందికి మించని సలహా కమిటీని కలిగి ఉంటారు మరియు ఇతర వ్యక్తులతో సహా ముగ్గురు ఉపాధ్యాయులను కలిగి ఉంటారు, వీటిలో ఒక కళాశాల లేదా సంస్థ యొక్క ప్రిన్సిపాల్‌గా మరియు వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ద్వారా విశ్వవిద్యాలయంలో ఇద్దరు ఉపాధ్యాయులు నామినేట్ చేయబడతారు;"]
["(ii) प्रत्येक ऐसा महाविद्यालय या ऐसी संस्था निम्‍नलिखित मामलों में कार्य परिषद् और महाविद्यालय विकास परिषद् का समाधान करेगी, अर्थात् :—","(ii) అటువంటి ప్రతి కళాశాల లేదా అటువంటి సంస్థ వర్కింగ్ కౌన్సిల్ మరియు కళాశాల అభివృద్ధి మండలిని ఈ క్రింది విషయాలలో పరిష్కరిస్తుంది, అంటే:—"]
["(क) इसकी वास-सुविधा की तथा अध्यापन के लिए उपस्कर की उपयुक्‍तता और पर्याप्‍तता;","(క) దాని నివాస స్థలం మరియు బోధన కోసం పరికరాల సముచితత మరియు సమర్ధత;"]
["(ख) अध्यापन कर्मचारिवृंद की अर्हताएं तथा उनकी पर्याप्‍तता और उनकी सेवा की शर्तें;","(ఖ) బోధనా సిబ్బంది అర్హతలు మరియు వారి సమర్ధత మరియు వారి సేవా నిబంధనలు:"]
["(ग) छात्रों के निवास, कल्याण, अनुशासन और पर्यवेक्षण की व्यवस्था;","(గ) విద్యార్థుల నివాసం, సంక్షేమం, క్రమశిక్షణ మరియు పర్యవేక్షణ వ్యవస్థ;"]
["(घ) महाविद्यालय या संस्था को निरंतर चलाने के लिए की गई वित्तीय व्यवस्था की पर्याप्‍तता; और","(ఘ) కళాశాల లేదా సంస్థ యొక్క నిరంతర నిర్వహణ కోసం చేసిన ఆర్థిక ఏర్పాట్ల యొక్క సమర్ధత; మరియు"]
["(ङ) ऐसे अन्य मामले, जो विश्‍वविद्यालय शिक्षा के स्तर बनाए रखने के लिए आवश्यक हों;","(ఙ) విశ్వవిద్యాలయ విద్య యొక్క ప్రమాణాలను నిర్వహించడానికి అవసరమైన ఇతర విషయాలు;"]
["(iii) विद्या परिषद् की सिफारिश के बिना किसी भी महाविद्यालय या संस्था को विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकार नहीं दिए जाएंगे जो विद्या परिषद् द्वारा इस प्रयोजनार्थ स्थापित निरीक्षण समिति की रिपोर्ट पर विचार करने के पश्‍चात् ही की जाएगी;","(iii) విద్యా పరిషత్ సిఫారసు లేకుండా ఏ కళాశాల లేదా సంస్థకు విశ్వవిద్యాలయ అధికారాలు ఇవ్వబడవు, విద్యా పరిషత్ ఈ ప్రయోజనం కోసం ఏర్పాటు చేసిన తనిఖీ కమిటీ నివేదికను పరిగణించిన తరువాత తయారు చేయబడుతుంది;"]
["(iv) विश्‍वविद्यालय का विशेषाधिकार प्राप्‍त करने के इच्छुक महाविद्यालयों और संस्थाओं से यह अपेक्षा की जाएगी कि वे ऐसा करने के अपने आशय की लिखित सूचना कुलसचिव को इस प्रकार दें ताकि वह उस वर्ष से जिससे आवेदित अनुज्ञा प्रभावी होनी है, पूर्ववर्ती 15 अगस्त तक उनके पास पहुंच जाएं;","(iv) విశ్వవిద్యాలయ అధికారాలను పొందాలనుకునే కళాశాలలు మరియు సంస్థలు అలా చేయాలనే ఉద్దేశ్యంతో వ్రాతపూర్వక నోటీసు ఇవ్వవలసి ఉంటుంది, ఈ విధంగా దరఖాస్తు చేసిన లైసెన్స్ ప్రభావవంతంగా ఉన్న సంవత్సరం నుండి ఆగస్టు 15 వరకు వారికీ చేరాలి."]
["(v) महाविद्यालय या संस्था, कार्य परिषद् और महाविद्यालय विकास परिषद् और विद्या परिषद् की पूर्व अनुज्ञा के बिना ऐसे किसी विषय या पाठ्यक्रम में शिक्षण देना निलंबित नहीं करेगी, जिसका अध्यापन करने के लिए वह प्राधिकृत है और जिसका वह अध्यापन करती है ।","(v) వర్కింగ్ కౌన్సిల్ మరియు కాలేజ్ డెవలప్‌మెంట్ కౌన్సిల్ మరియు విద్యా పరిషత్ యొక్క ముందస్తు అనుమతి లేకుండా, కళాశాల లేదా సంస్థ బోధించడానికి అధికారం ఉన్న మరియు బోధించే ఏ సబ్జెక్టు లేదా కోర్సులో బోధనను నిలిపివేయకూడదు."]
["(2) विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकार प्राप्‍त महाविद्यालयों या संस्थाओं में अध्यापन कर्मचारिवृंद और प्राचार्यों की नियुक्‍ति अध्यादेशों द्वारा विहित रीति से की जाएगी:","(2) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క విశేష కళాశాలలు లేదా సంస్థలలో బోధనా సిబ్బంది మరియు ప్రధానోపాధ్యాయులు ఆర్డినెన్స్‌లచే సూచించబడిన పద్ధతిలో నియమించబడతారు:"]
["परंतु इस खंड की कोई बात सरकार द्वारा चलाए जाने वाले महाविद्यालयों और संस्थाओं को लागू नहीं होगी ।","కానీ ఈ విభాగంలో ఏదీ ప్రభుత్వం నడుపుతున్న కళాశాలలు మరియు సంస్థలకు వర్తించదు."]
["(3) खंड (2) में निर्दिष्‍ट प्रत्येक महाविद्यालय या संस्था के प्रशासनिक तथा अन्य अशैक्षणिक कर्मचारिवृंद की सेवा की शर्तें वे होंगी जो अध्यादेशों में अधिकथित की जाएं:","(3) నిబంధన (2) లో సూచించబడిన ప్రతి కళాశాల లేదా సంస్థ యొక్క పరిపాలనా మరియు ఇతర బోధనేతర సిబ్బంది యొక్క సేవా పరిస్థితులు ఆర్డినెన్స్‌లలో పేర్కొన్నవి:"]
["(4) विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकार प्राप्‍त प्रत्येक महाविद्यालय या संस्था का निरीक्षण विद्या परिषद् द्वारा स्थापित समिति हर दो शैक्षणिक वर्षों में कम से कम एक बार करेगी और इस समिति की रिपोर्ट विद्या परिषद् को प्रस्तुत की जाएगी जो उसे अपनी ऐसी सिफारिशों के साथ, जिन्हें वह उचित समझे, महाविद्यालय विकास परिषद् और कार्य परिषद् को भेजेगी ।","(4) ప్రతి రెండు విద్యా సంవత్సరాల్లో కనీసం ఒక్కసారైనా విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అధికారాలతో విద్యా పరిషత్ ఏర్పాటు చేసిన కమిటీ ప్రతి కళాశాల లేదా సంస్థను తనిఖీ చేస్తుంది మరియు ఈ కమిటీ నివేదికను విద్యా పరిషత్‌కు సమర్పించాలి. కళాశాల సముచితమైనదిగా భావించి, అభివృద్ధి మండలికి మరియు వర్క్స్ కౌన్సిల్‌కు పంపాలి."]
["(5) रिपोर्ट तथा विद्या परिषद् की सिफारिशों, यदि कोई हों, पर विचार करने के पश्‍चात् महाविद्यालय विकास परिषद् और कार्य परिषद् रिपोर्ट की एक प्रति उस पर अपनी टिप्पणियों सहित, यदि कोई हों, जिन्हें वह उचित समझे, महाविद्यालय या संस्था के शासी निकाय को यथोचित कार्रवाई के लिए भेजेगी ।","(5) విద్యా పరిషత్ యొక్క నివేదిక మరియు సిఫారసులను పరిశీలించిన తరువాత, కళాశాల అభివృద్ధి మండలి మరియు వర్కింగ్ కౌన్సిల్ నివేదిక యొక్క కాపీని, దాని వ్యాఖ్యలతో సహా, ఏదైనా ఉంటే, అది సరిపోతుందని భావించినట్లయితే, కళాశాల లేదా సంస్థ యొక్క పాలకమండలి తగిన చర్య కోసం పంపబడుతుంది."]
["(6) महाविद्यालय विकास परिषद् और कार्य परिषद्, विद्या परिषद् से परामर्श करने के पश्‍चात् किसी महाविद्यालय या संस्था को दिए गए किन्हीं विशेषाधिकारों को वापस ले सकेगी यदि किसी भी समय उसका यह विचार है कि महाविद्यालय या संस्था उन शर्तों में से किन्हीं को पूरा नहीं कर रही है जिनके आधार पर महाविद्यालय या संस्था को ऐसे विशेषाधिकार दिए गए थे:","(6) కళాశాల అభివృద్ధి మండలి మరియు వర్క్స్ కౌన్సిల్, విద్యా పరిషత్‌ను సంప్రదించిన తరువాత, కళాశాల లేదా సంస్థకు ఇచ్చిన ఏవైనా హక్కులను ఉపసంహరించుకోవచ్చు, కళాశాల లేదా సంస్థకు అటువంటి అధికారాలను మంజూరు చేసిన షరతులలో ఏదీ కళాశాల లేదా సంస్థ ఏ సమయంలోనైనా నెరవేర్చలేదని దాని అభిప్రాయం:"]
["परंतु किन्हीं विशेषाधिकारों को इस प्रकार वापस लेने के पहले संबंधित महाविद्यालय या संस्था के शासी निकाय को कार्य परिषद् के समक्ष इस बारे में अभ्यावेदन करने का अवसर प्रदान किया जाएगा कि ऐसी कार्रवाई क्यों नहीं की जानी चाहिए ।","ఏదైనా అధికారాలను ఉపసంహరించుకునే ముందు, సంబంధిత కళాశాల లేదా సంస్థ యొక్క పాలకమండలికి వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ముందు ప్రాతినిధ్యం వహించే అవకాశం ఇవ్వబడుతుంది, అలాంటి చర్య ఎందుకు తీసుకోకూడదు అనే విషయంపైన."]
["(7) खंड (1) में दी गई शर्तों के अधीन रहते हुए, अध्यादेशों द्वारा,—","(7) నిబంధన (1) లో ఇచ్చిన షరతులకు లోబడి, ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా, -"]
["(i) ऐसी अन्य शर्तें, जो आवश्यक समझी जाएं;","(i) అవసరమని భావించే ఇతర పరిస్థితులు;"]
["(ii) विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकारों को महाविद्यालयों तथा संस्थाओं को देने और इन विशेषाधिकारों को वापस लेने से संबंधित प्रक्रिया,विहित की जा सकेगी ।","(ii) కళాశాలలు మరియు సంస్థలకు విశ్వవిద్యాలయ అధికారాలను మంజూరు చేయడం మరియు ఈ హక్కులను ఉపసంహరించుకోవడం వంటి విధానాలను సూచించబడుతుంది."]
["32. दीक्षांत समारोह—","32. కాన్వొకేషన్ -"]
["उपाधियां प्रदान करने या अन्‍य प्रयोजनों के लिए विश्‍वविद्यालय के दीक्षांत समारोह उस रीति से किए जाएंगे जो अध्‍यादेशों द्वारा विहित की जाए ।","డిగ్రీల ప్రదానం కోసం లేదా ఇతర ప్రయోజనాల కోసం విశ్వవిద్యాలయం యొక్క సమావేశం ఆర్డినెన్స్‌లచే సూచించబడిన పద్ధతిలో నిర్వహించబడుతుంది."]
["33. अधिवेशनों का कार्यकारी अध्‍यक्ष—","33. కన్వెన్షన్స్ ఎగ్జిక్యూటివ్ చైర్మన్-"]
["जहां विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी या ऐसे प्राधिकारी की किसी समिति के अधिवेशन की अध्‍यक्षता करने के लिए किसी अध्‍यक्ष या सभापति का उपबंध नहीं किया गया है अथवा जिस अध्‍यक्ष या सभापति के लिए इस प्रकार का उपबंध किया गया है वह अनुपस्‍थित है तो उपस्‍थित सदस्‍य ऐसे अधिवेशन की अध्‍यक्षता करने के लिए अपने में से एक सदस्‍य को निर्वचित कर लेंगे ।","విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఏదైనా అధికారం లేదా అటువంటి అధికారం యొక్క ఏ కమిటీ యొక్క సమావేశానికి అధ్యక్షత వహించడానికి ఏ అధ్యక్షుడు లేదా ఛైర్మన్ యొక్క నిబంధనలు లేనట్లయితే లేదా అలాంటి నిబంధనలు చేసిన అధ్యక్షుడు లేదా ఛైర్మన్ లేనప్పుడు, ఉన్న సభ్యులు అటువంటి సమావేశానికి అధ్యక్షత వహించడానికి ఆ సభ్యుల్లో ఒకరిని నామినేట్ చేస్తారు."]
["34. त्‍यागपत्र—","34. రాజీనామా—"]
["सभा, कार्य परिषद्, विद्या परिषद् या विश्‍वविद्यालय के किसी अन्‍य प्राधिकारी या ऐसे प्राधिकारी की किसी समिति के, पदेन सदस्‍य से भिन्‍न, कोई सदस्‍य कुलसचिव को संबोधित पत्र द्वारा पर त्‍याग कर सकेगा और ऐसा पत्र कुलसचिव को प्राप्‍त होते ही त्‍यागपत्र प्रभावी हो जाएगा ।","సభ, బిజినెస్ కౌన్సిల్, విద్యా పరిషత్ లేదా విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఏ ఇతర అధికారం లేదా అటువంటి అధికారం యొక్క ఏ కమిటీ అయినా కాకుండా ఒక సభ్యుడు, రిజిస్ట్రార్కు సంబోధించిన లేఖ ద్వారా రాజీనామా చేయవచ్చు మరియు రిజిస్ట్రార్కు అటువంటి లేఖ అందిన వెంటనే రాజీనామా అమలులోకి వస్తుంది."]
["35. निरर्हताएं","35. అనర్హతలు"]
["—(1) कोई भी व्‍यक्‍ति विश्‍वविद्यालय के प्राधिकारियों में से किसी का सदस्‍य चुने जाने और होने के लिए निरर्हित होगा यदि—","- (1) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఏదైనా అధికారులలో సభ్యుడిగా ఉన్నందుకు మరియు ఎన్నుకోబడినందుకు ఏ వ్యక్తి అయినా అనర్హులు."]
["(i) वह विकृतचित्त है;","(i) అతనికి వికృత మనస్సు ఉంది;"]
["(ii) वह अनुन्‍मोचित दिवालिया है;","(ii) అతను నిర్దేశించని దివాళాదారుడు;"]
["(iii) वह किसी ऐसे अपराध के लिए, जिसमें नैतिक अधमता अंतर्वलित है, किसी न्यायालय द्वारा दोषसिद्ध किया गया है और उसकी बाबत छह मास से अन्‍यून कारावास से दंडादिष्‍ट किया गया है ।","(iii) నైతిక హీనతతో కూడిన నేరానికి అతన్ని కోర్టు దోషిగా నిర్ధారించింది మరియు ఆరు నెలలు మించని కాలానికి జైలు శిక్ష విధించబడింది."]
["(2) यदि यह प्रश्‍न उठता है कि क्‍या कोई व्‍यक्‍ति खंड (1) में वर्णित निरर्हताओं में से किसी एक के अधीन है या रहा है तो वह प्रश्‍न कुलाध्‍यक्ष को विनिश्‍चय के लिए निर्देशित किया जाएगा और उसका विनिश्‍चय अंतिम होगा और ऐसे विनिश्‍चय के विरुद्ध किसी सिविल न्‍यायालय में कोई वाद या अन्‍य कार्यवाही नहीं होगी ।","(2) నిబంధన (1) లో వివరించిన ఏదైనా అనర్హతలకు లోబడి ఉన్నారా లేదా అనే ప్రశ్న తలెత్తితే, ప్రశ్న నిర్ణయం కోసం ప్రిన్సిపల్‌కు పంపబడుతుంది మరియు అతని నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది మరియు అలాంటి నిర్ణయానికి వ్యతిరేకంగా ఏ సివిల్ కోర్టులోనూ దావా లేదా ఇతర విచారణ జరగదు."]
["36. सदस्‍यता और पद के लिए निवास की शर्त—","36. సభ్యత్వం మరియు పదవి కోసం నివాస పరిస్థితి-"]
["परिनियमों में किसी बात के होते हुए भी, ऐसा कोई व्‍यक्‍ति जो भारत में मामूली तौर पर निवासी नहीं है, विश्‍वविद्यालय का कोई अधिकारी या विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी का सदस्‍य बनने के लिए पात्र नहीं होगा ।","నిబంధనలలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, భారతదేశంలో సాధారణంగా నివసించని వ్యక్తి విశ్వవిద్యాలయ అధికారి లేదా విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఏదైనా అధికారం యొక్క సభ్యుడు కావడానికి అర్హత పొందడు."]
["37. अन्‍य निकायों की सदस्‍यता के आधार पर प्राधिकारियों की सदस्‍यता—","37. ఇతర సంస్థల సభ్యత్వం ఆధారంగా అధికారుల సభ్యత్వం-"]
["परिनियमों में किसी बात के होते हुए भी, कोई व्‍यक्‍ति जो विश्‍वविद्यालय में कोई पद धारण करता है या विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी या निकाय का किसी विशिष्‍ट प्राधिकारी या निकाय के सदस्‍य की अपनी हैसियत में सदस्‍य है या कोई विशिष्‍ट नियुक्‍ति धारित करता है, केवल तब तक ऐसा पद धारण करेगा या तब तक ही सदस्‍य रहेगा जब तक वह, यथास्‍थिति, उस विशिष्‍ट प्राधिकारी या निकाय का सदस्‍य बना रहता है या उस विशिष्‍ट नियुक्‍ति को धारित करता रहता है ।","నిబంధనలలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, విశ్వవిద్యాలయంలో ఒక పదవిని కలిగి ఉన్న వ్యక్తి లేదా విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఒక నిర్దిష్ట అధికారం లేదా సంస్థ యొక్క సభ్యుడు ఒక నిర్దిష్ట అధికారం లేదా సంస్థ సభ్యుడిగా అతని స్థానంలో, ఒక నిర్దిష్ట నియామకాన్ని మాత్రమే కలిగి ఉంటాడు, ఒకవేళ అతను ఉన్నంతవరకు ఆ పదవిలో ఉంటాడు లేదా సభ్యుడిగా ఉంటాడు, అతను ఆ నిర్దిష్ట అధికారం లేదా సంస్థలో సభ్యుడిగా ఉంటాడు లేదా నిర్దిష్ట నియామకాన్ని కలిగి ఉంటాడు."]
["38. पूर्व छात्र संगम—","38. పూర్వ విద్యార్థుల సంఘం-"]
["(1) विश्‍वविद्यालय का एक पूर्व छात्र संगम होगा ।","(1) విశ్వవిద్యాలయంలో పూర్వ విద్యార్థుల సంఘం ఉంటుంది."]
["(2) पूर्व छात्र संगम की सदस्‍यता के लिए अभिदाय अध्‍यादेशों द्वारा विहित किया जाएगा ।","(2) పూర్వ విద్యార్థుల సంఘం సభ్యత్వానికి చందా ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా సూచించబడుతుంది."]
["(3) पूर्व छात्र संगम का कोई सदस्‍य मतदान करने या निर्वाचन के लिए खड़े होने का तभी हकदार होगा जब वह निर्वाचन की तारीख से पहले कम से कम एक वर्ष तक संगम का सदस्‍य रहा है और विश्‍वविद्यालय का कम से कम पांच वर्ष की अवस्थिति का डिग्री धारक है :","(3) పూర్వ విద్యార్థుల సంఘం సభ్యత్వం కోసం పూర్వ విద్యార్థుల సంఘం సభ్యుడు ఎన్నికల తేదీకి కనీసం ఒక సంవత్సరం ముందు సంఘంలో సభ్యుడిగా ఉంటేనే ఓటు వేయడానికి లేదా ఎన్నికలకు నిలబడటానికి అర్హత ఉంటుంది. విశ్వవిద్యాలయంలో కనీసం ఐదేళ్ల హోదా ఉన్న డిగ్రీ కలిగి ఉండాలి:"]
["परंतु एक वर्ष की सदस्‍यता पूरी करने संबंधी शर्त प्रथम निर्वाचन की दशा में लागू नहीं होगी ।","కానీ మొదటి ఎన్నికల విషయంలో ఒక సంవత్సరం సభ్యత్వం పూర్తి చేయాలనే షరతు వర్తించదు."]
["39. छात्र परिषद्—","39. స్టూడెంట్ కౌన్సిల్—"]
["(1) विश्‍वविद्यालय में प्रत्‍येक शैक्षणिक वर्ष के लिए एक विद्यार्थी परिषद् गठित की जाएगी, जिसमें निम्‍नलिखित होंगे—","(1) విశ్వవిద్యాలయంలోని ప్రతి విద్యా సంవత్సరానికి విద్యార్థి మండలిని ఏర్పాటు చేయాలి, ఇందులో కింద సూచించినవి ఉంటాయి-"]
["(i) छात्र कल्‍याण संकायाध्‍यक्ष, जो छात्र परिषद् का अध्‍यक्ष होगा;","(i) స్టూడెంట్ వెల్ఫేర్ ఫ్యాకల్టీ ప్రెసిడెంట్, అతను స్టూడెంట్ కౌన్సిల్ అధ్యక్షుడిగా ఉంటాడు;"]
["(ii) बीस छात्र, जो विद्या परिषद् द्वारा अध्‍ययन, खेलकूद, पाठ्येतर क्रियाकलापों में प्रतिभा के आधार पर नामनिर्दिष्‍ट किए जाएं;","(ii) అధ్యయనాలు, క్రీడలు, పాఠ్యేతర కార్యకలాపాలలో ప్రతిభ ఆధారంగా ఇరవై మంది విద్యార్థులను విద్యా పరిషత్ నామినేట్ చేస్తుంది;"]
["(iii) छात्रों के उतने निर्वाचित प्रतिनिधि जितने विद्या परिषद् द्वारा विनिर्दिष्‍ट किए जाएं:","(iii) విద్యా పరిషత్ పేర్కొన్న విద్యార్థులు ఎన్నికైన ప్రతినిధులు:"]
["परंतु विश्‍वविद्यालय के किसी छात्र को यदि अध्‍यक्ष ऐसा अनुज्ञात करे, विश्‍वविद्यालय से संबंधित किसी विषय को छात्र परिषद् के समक्ष लाने का अधिकार होगा और उसे किसी भी अधिवेशन में चर्चा में भाग लेने का उस समय अधिकार होगा, जब उस विषय के बारे में विचार किया जाए ।","కానీ,అధ్యక్షుడు విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అటువంటి విద్యార్థిని అనుమతిస్తే, విశ్వవిద్యాలయానికి సంబంధించిన ఏదైనా విషయాన్ని విద్యార్థి మండలికి తీసుకురావడానికి హక్కు ఉంటుంది. విషయం పరిగణనలోకి తీసుకున్నప్పుడు ఏదైనా సమావేశంలో చర్చలో పాల్గొనే హక్కు ఆయనకు ఉంటుంది."]
["(2) अध्‍ययन, छात्र कल्‍याण कार्यक्रमों और विश्‍वविद्यालय के साधारण कार्यकरण से संबंधित महत्व के अन्य विषयों के बारे में विश्‍वविद्यालय के समुचित प्राधिकारियों को सुझाव देना छात्र परिषद् के कृत्य होंगे और ऐसे सुझाव सर्वसम्मति से दिए जाएंगे ।","(2) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క సాధారణ పనితీరుకు సంబంధించిన అధ్యయనాలు, విద్యార్థి సంక్షేమ కార్యక్రమాలు మరియు ఇతర ప్రాముఖ్యత గల విషయాలకు సంబంధించి విశ్వవిద్యాలయం యొక్క తగిన అధికారులకు సూచనలు ఇవ్వడం విద్యార్థి మండలి యొక్క విధులు మరియు అలాంటి సూచనలు ఏకగ్రీవంగా చేయబడతాయి."]
["(3) छात्र परिषद् शैक्षणिक वर्ष में कम से कम एक बार अधिमानतः उस वर्ष के प्रारम्भ में अपना अधिवेशन करेगी ।","(3) స్టూడెంట్ కౌన్సిల్ తన సెషన్‌ను విద్యా సంవత్సరంలో కనీసం ఒక్కసారైనా, ఆ సంవత్సరం ప్రారంభంలోనే నిర్వహించాలి."]
["40. अध्‍यादेश कैसे बनाए जाएंगे—","40. ఆర్డినెన్స్‌లు ఎలా చేయబడతాయి-"]
["(1) धारा 30 की उपधारा (2) के अधीन बनाए गए प्रथम अध्‍यादेश, कार्य परिषद् द्वारा नीचे खंडों में विनिर्दिष्‍ट रीति से किसी भी समय, संशोधित, निरसित या परिवर्धित किए जा सकेंगे ।","(1) సెక్షన్ 30 లోని సబ్ సెక్షన్ (2) కింద చేసిన మొదటి ఆర్డినెన్స్‌ను వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ఎప్పుడైనా దిగువ విభాగాలలో పేర్కొన్న పద్ధతిలో సవరించవచ్చు, రద్దు చేయవచ్చు లేదా మెరుగుపరచవచ్చు."]
["(2) धारा 30 की उपधारा (1) में प्रगणित मामलों के बारे में कार्य परिषद् द्वारा कोई अध्‍यादेश तब तक नहीं बनाया जाएगा जब तक कि ऐसे अध्‍यादेश का प्रारूप विद्या परिषद् द्वारा प्रस्‍थापित नहीं किया गया हो ।","(2) విద్యా పరిషత్ చేత అటువంటి ఆర్డినెన్స్ ముసాయిదాను ఏర్పాటు చేయకపోతే, సెక్షన్ 30 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న విషయాలకు సంబంధించి వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ఎటువంటి ఆర్డినెన్స్ చేయదు."]
["(3) कार्य परिषद् को इस बात की शक्‍ति नहीं होगी कि वह विद्या परिषद् द्वारा खंड (2) के अधीन प्रस्‍थापित किसी अध्‍यादेश के प्रारूप का संशोधन करे किंतु वह प्रस्‍थापना को नामंजूर कर सकेगी या विद्या परिषद् के पुनर्विचार के लिए उस संपूर्ण प्रारूप को या उसके किसी भाग को ऐसे किन्‍हीं संशोधनों सहित जिनका सुझाव कार्य परिषद् दे, वापस भेज सकेगी ।","(3) విద్యా పరిషత్ చేత అటువంటి ఆర్డినెన్స్ ముసాయిదాను ఏర్పాటు చేయకపోతే, సెక్షన్ 30 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న విషయాలకు సంబంధించి వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ఎటువంటి ఆర్డినెన్స్ చేయదు లేదా విద్యా పరిషత్ యొక్క పునః పరిశీలన కోసం మొత్తం ముసాయిదా లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగాన్ని సవరణలతో పాటు కౌన్సిల్‌కు పంపవచ్చు."]
["(4) जहां कार्य परिषद् ने विद्या परिषद् द्वारा प्रस्‍थापित किसी अध्‍यादेश के प्रारूप को नामंजूर कर दिया है या उसे वापस कर दिया है वहां विद्या परिषद् उस प्रश्‍न पर नए सिरे से विचार कर सकेगी और उस दशा में जब मूल प्रारूप उपस्‍थित तथा मतदान करने वाले सदस्‍यों के कम से कम दो-तिहाई और विद्या परिषद् के सदस्‍यों की कुल संख्‍या के आधे से अधिक बहुमत से पुन: अभिपुष्‍ट कर दिया जाता है तब प्रारूप कार्य परिषद् को वापस भेजा जा सकेगा जो या तो उसे मान लेगी या उसे कुलाध्‍यक्ष को निर्देशित कर देगी, जिसका विनिश्‍चय अंतिम होगा ।","(4) విద్యా పరిషత్ ఏర్పాటు చేసిన ఆర్డినెన్స్ ముసాయిదాను ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ తిరస్కరించినా లేదా తిరిగి ఇచ్చినా, విద్యా పరిషత్ ప్రశ్నను కొత్తగా పరిగణించవచ్చు మరియు అసలు ముసాయిదా ఉన్నట్లయితే మరియు ఓటు వేసినప్పుడు విద్యా పరిషత్ సభ్యులలో కనీసం మూడింట రెండొంతుల మంది మరియు సగం కంటే ఎక్కువ మంది సభ్యులు మెజారిటీతో పునరుద్ఘాటించబడతారు, అప్పుడు ముసాయిదా పనిని తిరిగి కౌన్సిల్‌కు పంపవచ్చు, అది అంగీకరించవచ్చు లేదా ఛాన్సలర్‌కు నిర్దేశిస్తుంది, అదే తుది నిర్ణయం అవుతుంది."]
["(5) कार्य परिषद् द्वारा बनाया गया प्रत्‍येक अध्‍यादेश तुरंत प्रभावी होगा ।","(5) ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ చేసిన ప్రతి ఆర్డినెన్స్ వెంటనే అమలులోకి వస్తుంది."]
["(6) कार्य परिषद् द्वारा बनाया गया प्रत्‍येक अध्‍यादेश उसके अंगीकार किए जाने की तारीख से दो सप्‍ताह के भीतर कुलाध्‍यक्ष को प्रस्‍तुत किया जाएगा ।","(6) వర్కింగ్ కౌన్సిల్ చేసిన ప్రతి ఆర్డినెన్స్ అంగీకారం పొందిన తేదీ నుండి రెండు వారాల్లో ఛాన్సలర్‌కు సమర్పించబడుతుంది."]
["(7) कुलाध्‍यक्ष को, विश्‍वविद्यालय को यह निदेश देने की शक्‍ति होगी कि वह किसी अध्‍यादेश के प्रवर्तन को निंलबित कर दे ।","(7) ఏదైనా ఆర్డినెన్స్ అమలును నిలిపివేయడానికి విశ్వవిద్యాలయాన్ని ఆదేశించే అధికారం ఛాన్సలర్‌కు ఉంటుంది."]
["(8) कुलाध्‍यक्ष, कार्य परिषद् को खंड (7) में निर्दिष्‍ट अध्‍यादेश पर अपने आक्षेप के बारे में सूचित करेगा और विश्‍वविद्यालय से टिप्‍पणी प्राप्‍त कर लेने के पश्‍चात् वह या तो अध्‍यादेश का निलंबन करने वाले आदेश को वापस ले लेगा या अध्‍यादेश को नामंजूर कर देगा और उसका विनिश्‍चय अंतिम होगा ।","(8) నిబంధన (7) లో పేర్కొన్న ఆర్డినెన్స్‌పై ఛాన్సలర్ తన అభ్యంతరాలను వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌కు తెలియజేయాలి మరియు విశ్వవిద్యాలయం నుండి వ్యాఖ్యను స్వీకరించిన తరువాత, అతను ఆర్డినెన్స్‌ను నిలిపివేసే ఉత్తర్వును ఉపసంహరించుకోవాలి లేదా ఆర్డినెన్స్‌ను తిరస్కరించాలిమరియు అతనిదే తుది నిర్ణయం అవుతుంది."]
["41. विनियम—","41. నిబంధనలు—"]
["(1) विश्‍वविद्यालय के प्राधिकारी निम्‍नलिखित विषयों के बारे में इस अध्यादेश, परिनियमों और अध्‍यादेशों से संगत विनियम बना सकेंगे, अर्थात्:—","(1) విశ్వవిద్యాలయ అధికారులు ఈ ఆర్డినెన్స్, రెగ్యులేషన్స్ మరియు ఆర్డినెన్స్‌లకు సంబంధించిన నిబంధనలను కింద సూచించిన విషయాలకు సంబంధించినవిగా చేస్తారు, అంటే: -"]
["(i) उनके अधिवेशनों में अनुसरण की जाने वाली प्रक्रिया और गणपूर्ति के लिए अपेक्षित सदस्‍यों की संख्‍या अधिकथित करना;","(i) అనుసరించాల్సిన విధానం మరియు వారి సమావేశాలలో కోరం కోసం అవసరమైన సభ్యుల సంఖ్యను పెంచడం;"]
["(ii) उन सभी विषयों के लिए उपबंध करना जिनका इस अधिनियम, परिनियमों या अध्‍यादेशों के विनियमों द्वारा विहित किया जाना अपेक्षित है;","(ii) నిబంధనలు లేదా ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా సూచించాల్సిన అన్ని విషయాలకు ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనల ద్వారా సదుపాయం కల్పించడం;"]
["(iii) ऐसे सभी अन्‍य विषयों के लिए उपबंध करना, जो केवल ऐसे प्राधिकारियों या उनके द्वारा नियुक्‍त समितियों से संबंधित हों और जिनके लिए इस अधिनियम, परिनियमों या अध्‍यादेशों द्वारा उपबंध न किया गया हो ।","(iii) అటువంటి అన్ని ఇతర విషయాల కోసం అందించేందుకు అధికారులు లేదా వారు నియమించిన కమిటీలకు మాత్రమే సంబంధించిన మరియు వాటికి ఈ చట్టం శాసనాలు లేదా ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా అందించబడదు."]
["(2) विश्‍वविद्यालय का प्रत्‍येक प्राधिकारी ऐसे प्राधिकारी के सदस्‍यों को अधिवेशनों की तारीखों की और उन अधिवेशनों में विचारार्थ कार्य की सूचना देने और अधिवेशनों की कार्यवाही का अभिलेख रखने के लिए विनियम बनाएगा ।","(2) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ప్రత్యేక అధికారి సమావేశాల తేదీలలో అటువంటి అధికార సభ్యులకు తెలియజేయడానికి మరియు ఆ సెషన్లలో పరిశీలన కోసం పనిని రికార్డ్ చేయడానికి మరియు సమావేశాల కార్యకలాపాలను రికార్డ్ చేయడానికి నిబంధనలు చేస్తాడు."]
["(3) कार्य परिषद् इन परिनियमों के अधीन बनाए गए किसी विनियम का ऐसी रीति से, जो वह विनिर्दिष्‍ट करे, संशोधन या किसी ऐसे विनियम के निष्‍प्रभाव किए जाने का निदेश दे सकेगी ।","(3) ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ ఈ నిబంధనల ప్రకారం చేసిన ఏదైనా సవరణను నిర్దేశించిన విధంగా, సవరించడానికి లేదా తటస్థీకరించడానికి నిర్దేశించవచ్చు."]
["42. शक्‍तियों का प्रत्‍यायोजन—","42. అధికారాలను అప్పగించడం—"]
["अधिनियम और परिनियमों के उपबंधों के अधीन रहते हुए, विश्‍वविद्यालय का कोई अधिकारी या प्राधिकारी अपनी कोई शक्‍ति, अपने या उसके नियंत्रण में के किसी अन्‍य अधिकारी या प्राधिकारी या व्‍यक्‍ति को इस शर्त के अधीन रहते हुए प्रत्‍यायोजित कर सकेगा कि इस प्रकार प्रत्‍यायोजित शक्‍तियों के प्रयोग का संपूर्ण उत्तरदायित्‍व ऐसी शक्‍तियों का प्रत्‍यायोजन करने वाले अधिकारी या प्राधिकारी में निहित बना रहेगा ।","చట్టం యొక్క నిబంధనలకు మరియు నిబంధనలకు లోబడి, విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఒక అధికారి లేదా అధికారం దాని ఏదైనా శక్తి, లేదా మరే ఇతర అధికారి లేదా అధికారం లేదా దాని నియంత్రణలో ఉన్న వ్యక్తిని ప్రతినిధి చేయవచ్చు, అధికారాల వినియోగం అలా అప్పగించబడిన షరతుకు లోబడి అధికారి యొక్క పూర్తి బాధ్యత అటువంటి అధికారాలను అప్పగించే అధికారికి లేదా అధికారంలో ఉంటుంది."]
["सशस्‍त्र सीमा बल अधिनियम, 2007","సాయుధ సరిహద్దు దళాల చట్టం, 2007"]
["(2007 का अधिनियम संख्‍यांक 53)","(2007 యొక్క చట్టం సంఖ్య 53)"]
["[20 दिसंबर, 2007]","[డిసెంబర్ 20, 2007]"]
["भारत की सीमाओं की सुरक्षा सुनिश्‍चित करने के लिए संघ केसशस्‍त्र बल के गठन और विनियमन तथा उनसेसंबंधित विषयों का उपबंध करने के लिएअधिनियम","భారత సాయుధ దళాల నిర్మాణం మరియు నియంత్రణ మరియు భారతదేశ సరిహద్దుల భద్రతను నిర్ధారించడానికి సంబంధించిన విషయాలు అందించడానికి చట్టం."]
["भारत गणराज्‍य के अठावनवें वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो:––","రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క పద్దెనిమిదవ సంవత్సరంలో దీనిని పార్లమెంటు ఈ కింది విధంగా అమలు చేసింది: -"]
["अध्‍याय 1","1 వ అధ్యాయము"]
["प्रारंभिक","ప్రారంభం"]
["1. संक्षिप्‍त नाम और प्रारम्‍भ–","1. మొదటి మరియు చవరి పేరు-"]
["(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम सशस्‍त्र सीमा बल अधिनियम, 2007 है ।","(1) ఈ చట్టాన్ని సాయుధ సరిహద్దు దళాల చట్టం, 2007 అని పిలుస్తారు."]
["(2) यह उस तारीख को प्रवृत्त होगा, जो केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, नियत करे ।","(2) గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం పరిష్కరించే తేదీన ఇది అమల్లోకి వస్తుంది."]
["2. परिभाषाएं–","2. నిర్వచనాలు -"]
["–(1) इस अधिनियम में, जब तक कि संदर्भ से अन्‍यथा अपेक्षित न हो,––","-(1) ఈ చట్టంలో, సందర్భం అవసరమైతే తప్ప, -"]
["(क) इस अधिनियम के अधीन किसी व्‍यक्‍ति के संबंध में, “सक्रिय ड्यूटी” से बल के सदस्‍य के रूप में उसकी उस अवधि के दौरान की जिसमें वह व्‍यक्‍ति बल के किसी ऐसे यूनिट से,––","(క) ఈ చట్టం క్రింద ఒక వ్యక్తికి సంబంధించి, \"యాక్టివ్ డ్యూటీ\" నుండి దళం సభ్యుడిగా ఉన్న కాలంలో ఆ వ్యక్తి అటువంటి దళం యూనిట్ నుండి, -"]
["(i) जो किसी शत्रु के विरुद्ध संक्रियाओं में लगा हुआ है; या","(i) శత్రువుపై కార్యకలాపాలలో ఎవరు నిమగ్నమై ఉన్నారు; లేదా"]
["(ii) जो भारत की सीमाओं पर पिकेट की संक्रियाएं कर रहा है अथवा पेट्रोल (गश्‍त) या कोई अन्‍य रक्षा ड्यूटी करने में लगा हुआ है,संलग्‍न है या उसका भाग है, ड्यूटी अभिप्रेत है और इसके अंतर्गत ऐसे व्‍यक्‍ति द्वारा किसी ऐसी अवधि के दौरान की गई ड्यूटी है जो केन्‍द्रीय सराकर द्वारा, आदेश द्वारा, किसी ऐसे क्षेत्र के प्रति निर्देश से, जिसमें कोई व्‍यक्‍ति या व्‍यक्‍तियों का कोई वर्ग, जो इस अधिनियम के अधीन है, सेवा कर रहा हो, सक्रिय ड्यूटी की अवधि घोषित की गई है;","(ii) భారతదేశ సరిహద్దుల్లో ఎవరు పికెట్ ఆపరేషన్లు చేస్తున్నారు లేదా పెట్రోల్ (పెట్రోలింగ్) లేదా మరేదైనా రక్షణ విధులను నిర్వహిస్తున్నారు లేదా దానిలో కొంత భాగం, విధి అని అర్ధం మరియు అటువంటి వ్యక్తి చేసిన ఏ విధమైన విధిని అయినా కలిగి ఉంటుంది, ఇది కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు ద్వారా, ఆర్డర్ ద్వారా, ఏ వ్యక్తి లేదా ఒక తరగతి వ్యక్తులు, ఎవరు చట్టానికి లోబడి, సేవ చేయడం, క్రియాశీల విధి కాలం ప్రకటించబడింది;"]
["(ख) “बटालियन” से बल की वह यूनिट अभिप्रेत है जो केन्‍द्रीय सरकार द्वारा बटालियन के रूप में गठित की जाती है;","(ఖ) \"బెటాలియన్\" అంటే కేంద్ర ప్రభుత్వం బెటాలియన్‌గా ఏర్పడిన దళం యొక్క యూనిట్;"]
["(ग) “सिविल अपराध” से ऐसा अपराध अभिप्रेत है जो दंड न्‍यायालय द्वारा विचारणीय है;","(గ) \"సివిల్ నేరం\" అంటే క్రిమినల్ కోర్టు పరిగణించే నేరం;"]
["(घ) “सिविल कारागार” से ऐसी जेल या स्‍थान अभिप्रेत है जिसका किसी आपराधिक कैदी के निरोध के लिए कारागार अधिनियम, 1894 (1894 का 9) या तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि के अधीन प्रयोग किया जाता है;","(ఘ) \"సివిల్ జైలు\" అంటే జైలు లేదా స్థలం, ఇది జైళ్ల చట్టం, 1894 (1894 లో 9) లేదా అమలులో ఉన్న ఏ ఇతర చట్టం ప్రకారం నేర ఖైదీని నిర్బంధించడానికి ఉపయోగించబడుతుంది;"]
["(ङ) “कमान आफिसर” से ऐसा कोई कमांडेन्‍ट या कोई आफिसर अभिप्रेत है जो उस यूनिट या बल के किसी ऐसे पृथक् प्रभाग का तत्‍समय समादेशन कर रहा है जिससे ऐसा व्‍यक्‍ति संबंधित है या संलग्‍न है और इस अधिनियम या उसके अधीन बनाए गए नियमों के अधीन अपने कृत्‍यों का निर्वहन कर रहा है;","(ఙ) \"కమాండ్ ఆఫీసర్\" అంటే కమాండెంట్ లేదా యూనిట్ యొక్క ప్రత్యేక విభాగానికి కమాండ్‌లో ఉన్న ఒక అధికారి లేదా అలాంటి వ్యక్తికి సంబంధించిన దళం లేదా ఈ చట్టం లేదా దానిపై చేసిన నిబంధనల ప్రకారం జతచేయబడింది మరియు దాని విధులను నిర్వహిస్తోంది;"]
["(च) “दंड न्‍यायालय” से दण्‍ड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) के अधीन गठित भारत के किसी भाग में का मामूली दंड न्‍यायालय अभिप्रेत है;","(చ) \"పీనల్ కోర్టు\" అంటే 1973 (1974 లో 2) పీనల్ కోర్టు ప్రొసీజర్ కోడ్ కింద ఏర్పడిన భారతదేశంలోని ఏ ప్రాంతంలోనైనా ఒక చిన్న శిక్షా కోర్టు;"]
["(छ) “उपमहानिदेशक” और “अपर उपमहानिदेशक” से धारा 5 के अधीन नियुक्‍त बल का क्रमश: कोई उपमहानिदेशक और अपर महानिदेशक अभिप्रेत है;","(ఛ) \"డిప్యూటీ డైరెక్టర్ జనరల్\" మరియు \"అదనపు డిప్యూటీ డైరెక్టర్ జనరల్\" అంటే సెక్షన్ 5 కింద నియమించబడిన దళం యొక్క డిప్యూటీ డైరెక్టర్ జనరల్ మరియు అదనపు డైరెక్టర్ జనరల్;"]
["राजीव गांधी पेट्रोलियम प्रौद्योगिकी संस्‍था अधिनियम, 2007","రాజీవ్ గాంధీ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పెట్రోలియం టెక్నాలజీ చట్టం, 2007"]
["(2007 का अधिनियम संख्‍यांक 54)","(2007 యొక్క చట్టం సంఖ్య 54)"]
["राजीव गांधी पेट्रोलियम प्रौद्योगिकी संस्‍थान के नाम से ज्ञात संस्‍था को राष्‍ट्रीय महत्‍वकी संस्‍था घोषित करने के लिए और उससेनिगमन तथा उससे संबंधित विषयों का उपबंध करने के लिएअधिनियम","రాజీవ్ గాంధీ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పెట్రోలియం టెక్నాలజీగా పిలువబడే సంస్థను జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన జాతీయ సంస్థగా ప్రకటించడానికి మరియు దాని విలీనం మరియు దానికి సంబంధించిన విషయాలను అందించడానికి చట్టం."]
["भारत गणराज्‍य के अठावनवें वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो :—","రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క పద్దెనిమిదవ సంవత్సరంలో దీనిని పార్లమెంటు ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేయాలి: -"]
["1. संक्षिप्‍त नाम और प्रारंभ—","1. మొదటి మరియు చవరి పేరు-"]
["(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम राजीव गांधी पेट्रोलियम प्रौद्योगिकी संस्‍थान अधिनियम, 2007 है ।","(1) ఈ చట్టాన్ని రాజీవ్ గాంధీ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పెట్రోలియం టెక్నాలజీ చట్టం, 2007 అని పిలుస్తారు."]
["(2) यह उस तारीख को प्रवृत्त होगा जो केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, नियत करे और इस अधिनियम के भिन्‍न-भिन्‍न उपबंधों के लिए भिन्‍न-भिन्‍न तारीखें नियत की जा सकेंगी ।","(2) కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ఈ చట్టం యొక్క వివిధ నిబంధనలను నియమించడానికి మరియు వేర్వేరు తేదీలు సూచించబడే తేదీ నుండి ఇది అమల్లోకి వస్తుంది."]
["2. राजीव गांधी पेट्रोलियम प्रौद्योगिकी संस्‍थान को राष्‍ट्रीय महत्‍व की संस्‍था घोषित किया जाना—","2. రాజీవ్ గాంధీ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పెట్రోలియం టెక్నాలజీ జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన సంస్థగా ప్రకటించబడుతుంది."]
["राजीव गांधी पेट्रोलियम प्रौद्योगिकी संस्‍थान, जायस, जिला रायबरेली, उत्तर प्रदेश नामक संस्‍था के उद्देश्‍य ऐसे हैं, कि वे उसे राष्‍ट्रीय महत्‍व की संस्‍था बनाते हैं, अत: यह घोषित किया जाता है कि राजीव गांधी पेट्रोलियम प्रौद्योगिकी संस्‍थान नामक संस्‍था राष्‍ट्रीय महत्‍व की संस्‍था है ।","రాజీవ్ గాంధీ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పెట్రోలియం టెక్నాలజీ, జైస్, జిల్లా రాయ్ బరేలి, ఉత్తర ప్రదేశ్ అని పిలువబడే సంస్థ యొక్క లక్ష్యాలు అవి జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన సంస్థగా మారాయి, అందువల్ల రాజీవ్ గాంధీ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పెట్రోలియం టెక్నాలజీ అనే సంస్థ జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన సంస్థగా ప్రకటించబడింది."]
["3. परिभाषाएं—","3. నిర్వచనాలు—"]
["इस अधिनियम में, जब तक कि संदर्भ से अन्‍यथा अपेक्षित न हो,—","ఈ చట్టంలో, సందర్భం అవసరమైతే తప్ప, -"]
["(क) “नियत दिन” से धारा 1 की उपधारा (2) के अधीन इस अधिनियम के प्रवर्तन में आने के लिए नियत तारीख अभिप्रेत है ;","(క) \"నియమించబడిన రోజు\" అంటే సెక్షన్ 1 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కింద ఈ చట్టం అమల్లోకి రావడానికి గడువు తేదీ;"]
["(ख) “बोर्ड” से धारा 5 की उपधारा (1) के अधीन गठित संस्‍थान का शासक-बोर्ड अभिप्रेत है ;","(ఖ) \"బోర్డు\" అంటే సెక్షన్ 5 లోని సబ్ సెక్షన్ (1) కింద ఏర్పడిన సంస్థ యొక్క బోర్డ్ ఆఫ్ గవర్నర్స్;"]
["(ग) “अध्‍यक्ष” से महा-परिषद् का अध्‍यक्ष अभिप्रेत है ;","(గ) \"అధ్యక్షుడు\" అంటే మహా పరిషత్ అధ్యక్షుడు;"]
["(घ) “निदेशक” से धारा 20 के अधीन नियुक्‍त संस्‍थान का निदेशक अभिप्रेत है ;","(ఘ) \"డైరెక్టర్\" అంటే సెక్షన్ 20 కింద నియమించబడిన ఇన్స్టిట్యూట్ డైరెక్టర్;"]
["(ङ) “निधि” से धारा 24 के अधीन रखी जाने वाली संस्‍थान निधि अभिप्रेत है ;","(ఙ) \"ఫండ్\" అంటే సెక్షన్ 24 కింద నిర్వహించాల్సిన సంస్థ ఫండ్;"]
["(च) “महा-परिषद्” से धारा 15 की उपधारा (1) के अधीन स्‍थापित महा-परिषद् अभिप्रेत है ;","(చ) \"మహా పరిషత్\" అంటే సెక్షన్ 15 లోని సబ్ సెక్షన్ (1) కింద ఏర్పాటు చేసిన మహా పరిషత్;"]
["(छ) “संस्‍थान” से धारा 4 के अधीन निगमित राजीव गांधी पेट्रोलियम प्रौद्योगिकी संस्‍थान अभिप्रेत है ;","(ఛ) \"ఇన్స్టిట్యూట్\" అంటే రాజీవ్ గాంధీ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పెట్రోలియం టెక్నాలజీ సెక్షన్ 4 కింద విలీనం చేయబడింది;"]
["(ज) “सभापति” से धारा 5 की उपधारा (1) के खंड (क) के अधीन नियुक्‍त बोर्ड का सभापति अभिप्रेत है ;","(జ) \"ఛైర్మన్\" అంటే సెక్షన్ 5 లోని సబ్ సెక్షన్ (1) లోని క్లాజ్ (ఎ) కింద నియమించబడిన బోర్డు ఛైర్మన్;"]
["(झ) “कुल-सचिव” से धारा 21 में निर्दिष्‍ट संस्‍थान का कुल-सचिव अभिप्रेत है ;","(ఝ) \"సెక్రటరీ జనరల్\" అంటే సెక్షన్ 21 లో సూచించిన ఇన్స్టిట్యూట్ సెక్రటరీ జనరల్;"]
["(ఞ) “सिनेट” से धारा 17 में निर्दिष्‍ट संस्‍थान की सिनेट अभिप्रेत है ;","(ఞ) \"సెనేట్\" అంటే సెక్షన్ 17 లో పేర్కొన్న సంస్థ యొక్క సెనేట్;"]
["(ट) “सोसाइटी” से सोसाइटी रजिस्‍ट्रीकरण अधिनियम, 1860 (1860 का 21) के अधीन रजिस्‍ट्रीकृत राजीव गांधी पेट्रोलियम प्रौद्योगिकी संस्‍थान, जायस, जिला रायबरेली, उत्तर प्रदेश अभिप्रेत है ; और","(ట) \"సొసైటీ\" అంటే రాజీవ్ గాంధీ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పెట్రోలియం టెక్నాలజీ, జైస్, జిల్లా రాయ్ బరేలి, ఉత్తర ప్రదేశ్, సొసైటీస్ రిజిస్ట్రేషన్ యాక్ట్, 1860 (1860 లో 21) కింద నమోదు చేయబడింది; మరియు"]
["(ठ) “परिनियम” और “अध्‍यादेश” से इस अधिनियम के अधीन बनाए गए संस्‍थान के क्रमश: परिनियम और अध्‍यादेश अभिप्रेत हैं ।","(ఠ) \"చట్టం\" మరియు \"ఆర్డినెన్స్\" అంటే ఈ చట్టం క్రింద చేసిన సంస్థ యొక్క ఆర్డినెన్స్ మరియు చట్టాలు."]
["अध्‍याय 2","అధ్యాయం 2"]
["संस्‍थान","సంస్థ"]
["4. संस्‍थान का निगमन—","4. సంస్థల విలీనం—"]
["राजीव गांधी पेट्रोलियम प्रौद्योगिकी संस्‍थान एक निगमित निकाय होगा जिसका शाश्‍वत उत्तराधिकार और सामान्‍य मुद्रा होगी और जिसे इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन रहते हुए संपत्ति का अर्जन, धारण और व्‍ययन करने और संविदा करने की शक्‍ति होगी तथा उक्‍त नाम से वह वाद लाएगा और उस पर वाद लाया जाएगा ।","రాజీవ్ గాంధీ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పెట్రోలియం టెక్నాలజీ శాశ్వత వారసత్వం మరియు సాధారణ కరెన్సీ కలిగిన కార్పొరేట్ సంస్థగా ఉండాలి మరియు ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి ఆస్తిని సంపాదించడానికి, కలిగి ఉండటానికి మరియు పారవేసేందుకు మరియు ఒప్పందం కుదుర్చుకునే అధికారం కలిగి ఉంటుంది మరియు ఆ పేరుతొ సూట్ తీసుకురాబడుతుంది మరియు దానిపై కేసు పెట్టబడుతుంది."]
["5. शासक बोर्ड का गठन","5. సంస్థ బోర్డ్ యొక్క ఏర్పాటు"]
["—ऐसी तारीख से, जो केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा नियत करे, इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए केन्‍द्रीय सरकार द्वारा शासक बोर्ड के नाम से ज्ञात बोर्ड का गठन किया जाएगा जिसमें निम्‍नलिखित सदस्‍य होंगे, अर्थात् :—","—ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా సూచించిన తేదీ నుండి, కేంద్ర ప్రభుత్వం బోర్డ్ ఆఫ్ గవర్నర్స్ అని పిలువబడే ఒక బోర్డును ఏర్పాటు చేస్తుంది మరియు ఈ క్రింది సభ్యులను కలిగి ఉంటుంది, అవి :—"]
["(क) सभापति, जो केन्‍द्रीय सरकार द्वारा ऐसी रीति में नियुक्‍त किया जाएगा जो परिनियमों द्वारा उपबंधित की जाए :","(క) ఛైర్మన్, నిబంధనల ప్రకారం అందించబడే పద్ధతిలో కేంద్ర ప్రభుత్వం ద్వారా నియమించబడతారు:"]
["परंतु प्रथम सभापति, केन्‍द्रीय सरकार द्वारा, ऐसे निबंधनों और शर्तों पर, जो वह ठीक समझे, प्रथम परिनियमों के प्रवर्तन में आने की तारीख से छह मास से अनधिक की अवधि के लिए, नियुक्‍त किया जाएगा ;","కానీ, మొదటి నిబంధనలను అమల్లోకి వచ్చిన తేదీ నుండి ఆరు నెలలు మించని కాలానికి, మొదటి ఛైర్మన్‌ను అతను తగినట్లుగా భావించే నిబంధనలు మరియు షరతులపై కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమించాలి;"]
["(ख) संस्‍थान का निदेशक, पदेन ;","(ఖ) సంస్థ డైరెక్టర్, ఎక్స్-అఫిసర్;"]
["(ग) केन्‍द्रीय सरकार द्वारा नामनिर्देशित किए जाने वाले संप्रवर्तक कंपनियों के निदेशक बोर्ड से दो व्‍यक्‍ति ।","(గ) ప్రమోటర్ కంపెనీల డైరెక్టర్ల బోర్డు నుండి ఇద్దరు వ్యక్తులను కేంద్ర ప్రభుత్వం ద్వారా నామినేట్ చేయబడతారు."]
["स्‍पष्‍टीकरण","వివరణ"]
["—इस खंड के प्रयोजनों के लिए संप्रवर्तक कंपनियों से ऐसी कंपनियां अभिप्रेत हैं जो धारा 25 में निर्दिष्‍ट विन्‍यास निधि में अभिदाय कर रही हैं ;","—ఈ విభాగం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, పుట్టుకొచ్చే కంపెనీలు సెక్షన్ 25 లో పేర్కొన్న కాన్ఫిగరేషన్ ఫండ్‌కు తోడ్పడే సంస్థలుగా ఉండటానికి ఉద్దేశించబడ్డాయి;"]
["(घ) भारतीय प्रौद्योगिकी संस्‍थान, कानपुर के निदेशक द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किया जाने वाला उस संस्‍थान का एक आचार्य ;","(ఘ) కాన్పూర్ లోని ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ డైరెక్టర్ నామినేట్ చేయబోయే ఆ సంస్థ యొక్క ఒక ఉపాధ్యాయుడు;"]
["(ङ) पेट्रोलियम प्रौद्योगिकी के क्षेत्र में, जिसके अंतर्गत संपूर्ण हाइड्रोकार्बन मान श्रृंखला आती हैं, पांच विख्‍यात विशेषज्ञ जिनके पास शिक्षा, अनुसंधान, इंजीनियरी और प्रौद्योगिकी के संबंध में विशेषज्ञीय ज्ञान या प्रचालन का अनुभव हो, जिन्‍हें संस्‍थान के निदेशक के परामर्श से महा-परिषद् द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किया जाएगा ;","(ఙ) మొత్తం హైడ్రోకార్బన్ విలువ గొలుసును కప్పి ఉంచే పెట్రోలియం టెక్నాలజీ రంగంలో, విద్య, పరిశోధన, ఇంజనీరింగ్ మరియు సాంకేతిక రంగాలలో నిపుణుల జ్ఞానం లేదా కార్యాచరణ అనుభవం ఉన్న ఐదుగురు ప్రముఖ నిపుణులు, ఇన్స్టిట్యూట్ డైరెక్టర్ మహా- కౌన్సిల్ ద్వారా నామినేట్ చేయబడతారు;"]
["(च) संस्‍थान की सिनेट द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किए जाने वाले संस्‍थान के दो आचार्य ; और","(చ) ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క ఇద్దరు ఉపాధ్యాయులు ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క సెనేట్ చేత నామినేట్ చేయబడతారు; మరియు"]
["(छ) पूर्व छात्र संगम की कार्यकारी समिति द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किया जाने वाला संस्‍थान के स्‍नातकों का एक प्रतिनिधि ।","(ఛ) పూర్వ విద్యార్థుల సంఘం కార్యనిర్వాహక కమిటీ నామినేట్ చేయాల్సిన ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క గ్రాడ్యుయేట్ల ప్రతినిధి."]
["(2) संस्‍थान का कुल-सचिव, बोर्ड के सचिव के रूप में कार्य करेगा ।","(2) ఇన్స్టిట్యూట్ సెక్రటరీ జనరల్ బోర్డు కార్యదర్శిగా వ్యవహరించాలి."]
["(3) बोर्ड, सामान्‍यत: एक कलेन्‍डर वर्ष के दौरान चार बार अधिवेशन करेगा ।","(3) క్యాలెండర్ సంవత్సరంలో బోర్డు సాధారణంగా నాలుగుసార్లు సమావేశమవుతుంది."]
["7. संपत्तियों का निहित होना—","7. ఆస్తులను స్వాధీనం చేసుకోవడం—"]
["नियत दिन से ही और इस अधिनियम के अन्‍य उपबंधों के अधीन रहते हुए, सभी संपत्तियां जो उस दिन से ठीक पूर्व सोसाइटी में निहित थीं, उस दिन से ही संस्‍थान में निहित हो जाएंगी ।","నియమించబడిన రోజు నుండి మరియు ఈ చట్టం యొక్క ఇతర నిబంధనలకు లోబడి, ఆ రోజుకు ముందు సొసైటీలో ఉన్న అన్ని ఆస్తులు ఆ రోజు నుండి ఇన్స్టిట్యూట్లోనే ఉంటాయి."]
["8. संस्‍थान के निगमन का प्रभाव—","8. సంస్థ యొక్క విలీనం ప్రభావం—"]
["नियत दिन से ही,—","నిర్దేశించిన రోజు నుండి,—"]
["(क) किसी संविदा या किसी अन्‍य लिखत में सोसाइटी के प्रतिनिर्देश के बारे में यह समझा जाएगा कि वह संस्‍थान के प्रतिनिर्देश है ;","(క) ఏదైనా ఒప్పందంలో లేదా మరే ఇతర పరికరంలో సొసైటీ యొక్క ప్రాతినిధ్యం ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క సూచనగా పరిగణించబడుతుంది;"]
["(ख) सोसाइटी के सभी अधिकार और दायित्‍व संस्‍थान को अंतरित हो जाएंगे और वे उसके अधिकार और दायित्‍व होंगे ; और","(ఖ) సొసైటీ యొక్క అన్ని హక్కులు మరియు బాధ్యతలు ఇన్స్టిట్యూట్కు బదిలీ చేయబడతాయి మరియు అవి దాని హక్కులు మరియు బాధ్యతలు; మరియు"]
["(ग) नियत दिन के ठीक पहले सोसाइटी द्वारा नियोजित प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति अपना पद या सेवा संस्‍थान में उसी सेवाधृत्ति के अनुसार, उसी पारिश्रमिक पर और उन्‍हीं निबंधनों और शर्तों पर और पेंशन, छुट्टी, उपदान, भविष्‍य निधि और अन्‍य मामलों के बारे में उन्‍हीं अधिकारों और विशेषाधिकारों पर धारण करेगा जैसे कि वह उस दशा में धारण करता जिसमें यह अधिनियम पारित नहीं किया जाता और तब तक इसी प्रकार धारण करेगा जब तक उसका नियोजन समाप्‍त नहीं कर दिया जाता है या जब तक उसकी सेवाधृत्ति, पारिश्रमिक तथा निबंधन और शर्तें परिनियमों द्वारा सम्‍यक्‍त: परिवर्तित नहीं कर दी जाती हैं :","(గ) నిర్ణీత రోజుకు ముందు సొసైటీ నియమించిన ప్రతి వ్యక్తి, అదే పదవి లేదా సేవా సంస్థలో ఒకే పదవీ విరమణ ప్రకారం, అదే వేతనం మరియు అదే నిబంధనలు మరియు షరతులు మరియు పెన్షన్, సెలవు, గ్రాట్యుటీ, ప్రావిడెంట్ ఫండ్ మరియు చట్టం ఆమోదించబడని సందర్భంలో ఇతర విషయాలలో అదే హక్కులు మరియు అధికారాలను కలిగి ఉండాలి మరియు దాని ఉద్యోగం ముగిసే వరకు లేదా దాని పదవీ విరమణ వరకు కలిగి ఉంటుంది, వేతనము మరియు నిబంధనలు మరియు షరతులు నిబంధనల ద్వారా సమయానుకూలంగా మార్చబడవు:"]
["पंरतु यदि इस प्रकार किया गया परिवर्तन ऐसे कर्मचारी को स्‍वीकार्य नहीं है तो उसका नियोजन संस्‍थान द्वारा कर्मचारी से की गई संविदा के निबंधनों के अनुसार समाप्‍त किया जा सकता है या, यदि उसमें इस निमित्त कोई उपबंध नहीं किया गया है तो, स्‍थायी कर्मचारियों के संबंध में तीन मास के पारिश्रमिक के बराबर और अन्‍य कर्मचारियों के संबंध में एक मास के पारिश्रमिक के बराबर प्रतिकर देकर संस्‍थान द्वारा समाप्‍त किया जा सकता है ।","ఏదేమైనా, అటువంటి మార్పు అటువంటి ఉద్యోగికి ఆమోదయోగ్యం కాకపోతే, ఉద్యోగి ప్రవేశపెట్టిన ఒప్పంద నిబంధనలకు అనుగుణంగా అతని ఉద్యోగం ఇన్స్టిట్యూట్ చేత రద్దు చేయబడవచ్చు లేదా దాని తరపున ఎటువంటి నిబంధనలు చేయకపోతే, శాశ్వత ఉద్యోగులకు సంబంధించి మూడు నెలల వేతనానికి సమానమైన పరిహారం మరియు ఇతర ఉద్యోగులకు సంబంధించి ఒక నెల వేతనానికి సమానమైన పరిహారం ఇవ్వడం ద్వారా సంస్థ చేత ఆపివేయబడవచ్చు."]
["9. संस्‍थान के कृत्‍य—","9. ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క చర్యలు—"]
["संस्‍थान निम्‍नलिखित कृत्‍य करेगा, अर्थात् :—","ఇన్స్టిట్యూట్ ఈ క్రింది విధులను నిర్వర్తిస్తుంది, అంటే :—"]
["(i) पेट्रोलियम और हाइड्रोकार्बन के क्षेत्र में क्‍वालिटी को विकसित करना और उनका संवर्धन करना तथा शिक्षा और अनुसंधान में उत्‍कर्ष प्राप्‍त करना ;","(i) పెట్రోలియం మరియు హైడ్రోకార్బన్‌ల రంగంలో నాణ్యతను అభివృద్ధి చేయడం మరియు ప్రోత్సహించడం మరియు విద్య మరియు పరిశోధనలలో రాణించడం;"]
["(ii) जिसके परिणामस्‍वरूप पेट्रोलियम और हाइड्रोकार्बन के क्षेत्र में इंजीनियरी और प्रौद्योगिकी, प्रबंधन, विज्ञान और कला में स्‍नातक, मास्‍टर और डॉक्‍टर की डिग्रियां प्रदान करने के लिए, ऐसे प्रशिक्षण और अनुसंधान कार्यक्रमों और अनुक्रमों का उपबंध करना ;","(ii) ఫలితంగా, పెట్రోలియం మరియు హైడ్రోకార్బన్‌ల రంగంలో ఇంజనీరింగ్ మరియు టెక్నాలజీ, మేనేజ్‌మెంట్, సైన్స్ మరియు ఆర్ట్స్‌లో మాస్టర్స్, మాస్టర్స్ మరియు వైద్యుల డిగ్రీలను అందించడానికి ఇటువంటి శిక్షణ మరియు పరిశోధన కార్యక్రమాలు మరియు సన్నివేశాలను అందించడం;"]
["(iii) ऐसी शर्तों के अधीन रहते हुए जिन्‍हें संस्‍थान अवधारित करे, ऐसे अभ्‍यर्थियों को जिन्‍होंने परीक्षाओं के आधार पर या परीक्षण और मूल्‍यांकन के किसी अन्‍य आधार पर निर्णीत प्रवीणता के विहित स्‍तरमान पूरे कर लिए हैं, विभिन्‍न शैक्षणिक स्‍तरों पर डिग्रियां, डिप्‍लोमा, प्रमाणपत्र या अन्‍य विद्या संबंधी विशेष उपाधियां या खिताब प्रदान करना और अच्‍छे तथा पर्याप्‍त कारणों से ऐसी किसी डिग्री, डिप्‍लोमा, प्रमाणपत्र या अन्‍य विद्या संबंधी विशेष उपाधियां या खिताब को वापस लेना ;","(iii) ఇన్స్టిట్యూట్ నిర్ణయించే షరతులకు లోబడి, పరీక్షల ప్రాతిపదికన లేదా పరీక్షలు మరియు మూల్యాంకనం, డిగ్రీలు, డిప్లొమాలు, వివిధ విద్యా స్థాయిలలో ధృవపత్రాలు వంటి ఇతర ప్రాతిపదికన నిర్ణయించిన నైపుణ్యం యొక్క నిర్దేశిత ప్రమాణాలను పూర్తి చేసిన అభ్యర్థులు లేదా ఇతర విభాగాలలో ప్రత్యేక డిగ్రీలు లేదా డిగ్రీలను ఇవ్వడం మరియు మంచి మరియు తగినంత కారణాల వల్ల అలాంటి డిగ్రీలు, డిప్లొమాలు, ధృవపత్రాలు లేదా ఇతర విద్యా డిగ్రీలు లేదా డిగ్రీలను ఉపసంహరించుకోవడం;"]
["(iv) मानद डिग्रियां या अन्‍य उपाधियां प्रदान करना और अध्‍येतावृत्तियां, छात्रवृत्तियां, छात्र-सहायता वृत्तियां, पुरस्‍कार और पदक स्‍थापित करना और प्रदान करना ;","(iv) గౌరవ డిగ్రీలు లేదా ఇతర డిగ్రీలను మంజూరు చేయడం మరియు ఫెలోషిప్‌లు, స్కాలర్‌షిప్‌లు, విద్యార్థుల సహాయ వైఖరులు, అవార్డులు మరియు పతకాలను ఏర్పాటు చేయడం మరియు అందించడం;"]
["(v) संस्‍थान में परीक्षा या परीक्षण और मूल्‍यांकन की किसी अन्‍य पद्धति के माध्‍यम से प्रवेश के स्‍तरमान अधिकथित करना ;","(v) సంస్థలో పరీక్ష లేదా పరీక్ష మరియు ఇతర మూల్యాంకన పద్ధతుల ద్వారా ప్రవేశ ప్రమాణాలను నిర్ణయించడం;"]
["(vi) फीस और अन्‍य प्रभार नियत करना, उनकी मांग करना और उन्‍हें प्राप्‍त करना ;","(vi) ఫీజులు మరియు ఇతర ఛార్జీలు, డిమాండ్లు మరియు వాటిని స్వీకరించడం;"]
["(vii) अपने शैक्षणिक और अनुसंधान कार्यक्रमों की अंतर्वस्‍तु, क्‍वालिटी, डिजाइन का ऐसी से जो अंतरराष्‍ट्रीय स्‍तर का प्रत्‍यायन अर्जित करती हो, प्रबंध करना और उसका सतत् मूल्‍यांकन करना ;","(vii) అంతర్జాతీయ స్థాయి గుర్తింపు పొందిన వారి నుండి దాని విద్యా మరియు పరిశోధనా కార్యక్రమాల యొక్క విశ్లేషణ, నాణ్యత, రూపకల్పనను నిర్వహించడం మరియు నిరంతరం అంచనా వేయడం;"]
["(viii) अध्‍यापन और अनुसंधान के एकीकरण के माध्‍यम से तेल, गैस और पेट्रोरसायन उद्योग के फायदे के लिए अनुसंधान का संवर्धन और विकास करना ;","(viii) బోధన మరియు పరిశోధనల ఏకీకరణ ద్వారా చమురు, గ్యాస్ మరియు పెట్రోకెమికల్స్ పరిశ్రమ ప్రయోజనం కోసం పరిశోధనలను ప్రోత్సహించడం మరియు అభివృద్ధి చేయడం;"]
["(ix) तेल, गैस और पेट्रोरसायन उद्योग में राष्‍ट्रीय, प्रादेशिक और अंतरराष्‍ट्रीय उद्यमियों के साथ नेटवर्किंग के माध्‍यम से नजदीकी शैक्षणिक और अनुसंधान संपर्क बनाए रखना ;","(ix) చమురు, గ్యాస్ మరియు పెట్రోకెమికల్స్ పరిశ్రమలో జాతీయ, ప్రాంతీయ మరియు అంతర్జాతీయ పారిశ్రామికవేత్తలతో నెట్‌వర్కింగ్ ద్వారా సన్నిహిత విద్యా మరియు పరిశోధన పరిచయాలను నిర్వహించడం;"]
["(x) विश्‍व के किसी भाग में ऐसे शैक्षणिक और अनुसंधान संस्‍थाओं के साथ जिनके संपूर्ण या भागत: उद्देश्‍य इस संस्‍थान के उद्देश्‍यों के समरूप हैं, अध्‍यापकों और विद्वानों के आदान-प्रदान द्वारा सहयोग करना, संयुक्‍त अनुसंधान करना, प्रायोजित अनुसंधान तथा परामर्शी परियोजनाएं, आदि अपने हाथ में लेना ;","(x) ప్రపంచంలోని ఏ ప్రాంతంలోనైనా విద్య మరియు పరిశోధనా సంస్థలతో సహకరించడానికి, ఉపాధ్యాయులు మరియు పండితుల మార్పిడి ద్వారా సహకరించడం, ఉమ్మడి పరిశోధన, ప్రాయోజిత పరిశోధన మరియు కన్సల్టెన్సీ ప్రాజెక్టులు, మన చేతుల్లోకి తీసుకోవడం మొదలైనవి మొత్తంగా లేదా పాక్షికంగా లక్ష్యాలు ఈ సంస్థ యొక్క లక్ష్యాలకు సమానంగా ఉంటాయి."]
["(xi) पेट्रोलियम और हाइड्रोकार्बनों के क्षेत्र में राष्‍ट्रीय और अंतरराष्‍ट्रीय संगोष्‍ठियां, सेमिनार और सम्‍मेलन का आयोजन करना ;","(xi) పెట్రోలియం మరియు హైడ్రోకార్బన్‌ల రంగంలో జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ సమ్మేళనాలు, సెమినార్లు మరియు సమావేశాలను నిర్వహించడం;"]
["(xii) छात्रों के लिए हॉलों, निवासों और हॉस्‍टलों की स्‍थापना करना, उनका अनुरक्षण और प्रबंध करना ;","(xii) విద్యార్థుల కోసం హాళ్ళు, నివాసాలు మరియు హాస్టళ్ల స్థాపన, నిర్వహణ మరియు ఏర్పట్లుచేయడం;"]
["(xiii) शैक्षणिक, प्रशासनिक, तकनीकी और अन्‍य पदों का सृजन करना और उन पर नियुक्‍तियां करना ;","(xiii) విద్య, పరిపాలన, సాంకేతిక మరియు ఇతర పోస్టులను సృష్టించడం మరియు నియమించడం;"]
["(xiv) अध्‍यापकों और कर्मचारियों के अन्‍य प्रवर्गों के लिए सेवा की शर्तें अधिकथित करना जिनके अंतर्गत आचार संहिता भी है ;","(xiv) ప్రవర్తనా నియమావళితో సహా ఉపాధ్యాయులు మరియు ఇతర వర్గాల ఉద్యోగులకు సేవా పరిస్థితులను నిర్దేశించడం;"]
["(xv) संस्‍थान के कर्मचारियों के सभी प्रवर्गों में अनुशासन का पर्यवेक्षण, नियंत्रण और विनियमन करना तथा उनके स्‍वास्‍थ्य और सामान्‍य कल्‍याण के संवर्धन का प्रबंध करना ;","(xv) ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క అన్ని వర్గాల ఉద్యోగులలో క్రమశిక్షణ యొక్క పర్యవేక్షణ, నియంత్రణ మరియు నియంత్రించడం మరియు వారి ఆరోగ్యం మరియు సాధారణ సంక్షేమాన్ని ప్రోత్సహించడం;"]
["(xvi) छात्रों में अनुशासन का पर्यवेक्षण और विनियमन करना तथा उनके स्‍वास्‍थ्‍य, सामान्‍य कल्‍याण और सांस्‍कृतिक तथा सामूहिक जीवन के संवर्धन का प्रबंध करना ;","(xvi) విద్యార్థులలో క్రమశిక్షణను పర్యవేక్షించడం మరియు నియంత్రించడం మరియు వారి ఆరోగ్యం, సాధారణ సంక్షేమం మరియు సాంస్కృతిక మరియు సామూహిక జీవితాన్ని ప్రోత్సహించడం;"]
["(xvii) परिनियम और अध्‍यादेश बनाना और उनमें परिवर्तन, उपांतरण करना या उन्‍हें विखंडित करना ;","(xvii) ఆర్డినెన్స్‌లు మరియు ఆర్డినెన్స్‌లను తయారుచేయడానికి మరియు వాటిలో పరివర్తనకు, సవరించడానికి లేదా విచ్చిన్నంచేయడానికి;"]
["(xviii) संस्‍थान की या उसमें निहित किसी संपत्ति के साथ ऐसी रीति में व्‍यवहार करना जिसे संस्‍थान अपने उद्देश्‍यों को अग्रसर करने के लए ठीक समझे ;","(xviii) ఇన్స్టిట్యూట్ లేదా దాని వద్ద ఉన్న ఏదైనా ఆస్తితో ఒక పద్ధతిలో వ్యవహరించడానికి ఇన్స్టిట్యూట్ తన లక్ష్యాలను ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి తగినట్లుగా భావిస్తుంది;"]
["(xix) केन्‍द्रीय और राज्‍य सरकारों से दान, अनुदान, संदान या उपकृतियां प्राप्‍त करना और वसीयकर्ताओं, दाताओं, अंतरकों, पूर्वछात्र, उद्योग या किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति से जंगम या स्‍थावर संपत्तियों की वसीयतें, दान, अनुदान और अंतरण प्राप्‍त करना ;","(xix) కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల నుండి విరాళాలు, గ్రాంట్లు, విరాళాలు లేదా సాధనలు పొందడానికి మరియు నిబంధనలు, దాతలు, బదిలీ, పూర్వ విద్యార్థులు, పరిశ్రమ లేదా మరే వ్యక్తి నుండి స్థిర లేదా చరాస్తుల యొక్క పట్టుదలలు, విరాళాలు, గ్రాంట్లు మరియు బదిలీలను పొందడం;"]
["(xx) संस्‍थान के प्रयोजनों के लिए संस्‍थान की संपत्ति की प्रतिभूति सहित या बिना धन उधार लेना ;","(xx) ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క ఆస్తి యొక్క భద్రతతో సహా లేదా లేకుండా ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క ప్రయోజనాల కోసం డబ్బు తీసుకోవడం;"]
["(xxi) कक्षाओं में छात्र केन्‍द्रीकृत अध्‍ययन की युक्‍तियों को प्रोत्‍साहन देने के लिए और अध्‍ययन के लिए अभिवृत्ति विकसित करने के लिए नई प्रौद्योगिकी को एकीकृत करना ;","(xxi) తరగతి గదులలో విద్యార్థుల కేంద్రీకృత అధ్యయన చిట్కాలను ప్రోత్సహించడానికి మరియు అధ్యయనాల పట్ల వైఖరిని అభివృద్ధి చేయడానికి కొత్త సాంకేతికతను సమగ్రపరచడం;"]
["(xxii) पेट्रोलियम सेक्‍टर के क्षेत्र में, जिसके अंतर्गत संपूर्ण हाइड्रोकार्बन मान श्रृंखला के साथ ही विज्ञान और प्रौद्योगिकी के अन्‍य संबंधित क्षेत्र भी आते हैं, मुद्रित और अमुद्रित ज्ञान के संसाधनों के सूचना संसाधन केन्‍द्र का विकास और अनुरक्षण करना ;","(xxii) పెట్రోలియం రంగంలో ముద్రించిన మరియు ముద్రించని జ్ఞాన వనరుల సమాచార వనరుల కేంద్రాన్ని అభివృద్ధి చేయడం మరియు నిర్వహించడం, ఇది మొత్తం హైడ్రోకార్బన్ విలువ గొలుసుతో పాటు సైన్స్ మరియు టెక్నాలజీ యొక్క ఇతర సంబంధిత రంగాలతో కలిసి ఉంటుంది;"]
["(xxiii) तेल, गैस और संपूर्ण हाइड्रोकार्बन मान श्रृंखला से संबंधित प्रौद्योगिकी के उन्‍नत क्षेत्रों में संस्‍थान के कार्य वृत्तिकों और अन्‍य कर्मचारियों को और शिक्षा देना ;","(xxiii) చమురు, వాయువు మరియు మొత్తం హైడ్రోకార్బన్ విలువ గొలుసుకు సంబంధించిన సాంకేతిక పరిజ్ఞానం యొక్క అధునాతన రంగాలలో సంస్థ యొక్క పని నిపుణులు మరియు ఇతర ఉద్యోగులకు మరింత అవగాహన కల్పించడం;"]
["(xxiv) ऐसी सभी कृत्‍य करना जो विनिर्दिष्‍ट रूप से उपरोक्‍त कृत्‍यों के अंतर्गत नहीं आती हैं तथा जो संस्‍थान के सभी या किन्‍हीं उद्देश्‍यों की पूर्ति के लिए आवश्‍यक, आनुषंगिक या सहायक हों ।","(xxiv) ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క అన్ని లేదా ఏదైనా లక్ష్యాలను నెరవేర్చడానికి పైన పేర్కొన్న రచనల కోసం ప్రత్యేకంగా కవర్ చేయబడని మరియు అవసరమైన, యాదృచ్ఛిక లేదా సహాయక చర్యలన్నింటినీ నిర్వహించడం."]
["10. बोर्ड की शक्‍तियां—","10. బోర్డు అధికారాలు—"]
["(1) इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन रहते हुए, बोर्ड संस्‍थान के कार्यकलाप के साधारण अधीक्षण, निदेशन और नियंत्रण के लिए उत्तरदायी होगा और उन सभी शक्‍तियों का प्रयोग करेगा जिनका इस अधिनियम, परिनियमों और अध्‍यादेशों द्वारा अन्‍यथा उपबंध नहीं किया गया है और उसे सिनेट के कार्यों का पुनर्विलोकन करने की शक्‍ति होगी ।","(1) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, సంస్థ యొక్క పనితీరుపై సాధారణ పర్యవేక్షణ, దిశ మరియు నియంత్రణకు బోర్డు బాధ్యత వహించాలి మరియు ఈ చట్టం, శాసనాలు మరియు ఆర్డినెన్స్‌లు అందించని అన్ని అధికారాలను ఉపయోగించుకోవాలి. సెనేట్ పనులను సమీక్షించే అధికారం కలిగి ఉంటుంది."]
["(2) उपधारा (1) के उपबंधों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, बोर्ड,—","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) యొక్క నిబంధనలకు పక్షపాతం లేకుండా, బోర్డు, -"]
["(क) संस्‍थान के प्रशासन और कार्यकरण से संबंधित नीति विषयक प्रश्‍नों का विनिश्‍चय करेगा ;","(క) ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క పరిపాలన మరియు పనితీరుకు సంబంధించిన విధాన సంబంధిత ప్రశ్నలను నిర్ణయిస్తుంది;"]
["(ख) पाठ्यक्रमों की अवधि, संस्‍थान द्वारा प्रदान की जाने वाली डिग्रियों और अन्‍य उपाधियों के नाम के संबंध में नीति अधिकथित करेगा ;","(ఖ) ఇన్స్టిట్యూట్ ప్రదానం చేసిన కోర్సుల వ్యవధి, డిగ్రీల పేర్లు మరియు ఇతర డిగ్రీలకు సంబంధించిన విధానాన్ని నిర్దేశించడం;"]
["(ग) अध्‍ययन के पाठ्यक्रम संस्‍थित करना और संस्‍थान द्वारा प्रस्‍थापित पाठ्यक्रमों की बाबत दक्षता और अन्‍य शैक्षणिक विशिष्‍टियों के मानदंड अधिकथित करेगा ;","(గ) ఇన్స్టిట్యూట్ ఏర్పాటు చేసిన కోర్సులకు సంబంధించి స్టడీ కోర్సులు మరియు సామర్థ్యం మరియు ఇతర విద్యా వివరాల కోసం ప్రమాణాలను నిర్ణయించడం;"]
["(घ) संस्‍थान के अध्‍यापन और अनुसंधान संकाय के कर्मचारियों के साथ अन्‍य कर्मचारियों की काडर संरचना, अर्हता, भर्ती की पद्धति और सेवा की शर्तों के संबंध में नीति अधिकथित करेगा ;","(ఘ) ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క బోధన మరియు పరిశోధనా అధ్యాపకులతో పాటు ఇతర సిబ్బంది యొక్క కేడర్ నిర్మాణం, అర్హత, నియామక పద్ధతి మరియు సిబ్బంది యొక్క సేవా పరిస్థితులకు సంబంధించిన విధానాన్ని నిర్దేశించడం;"]
["(ङ) संस्‍थान के संसाधनों को सक्रिय बनाने के लिए मार्गदर्शित करेगा और विनिधान के लिए नीतियां अधिकथित करेगा ;","(ఙ) సంస్థ తన వనరులను చురుకుగా చేయడానికి మరియు పెట్టుబడి కోసం విధానాలను రూపొందించడానికి మార్గనిర్దేశం చేస్తుంది;"]
["(च) संस्‍थान के प्रयोजनों के लिए, संस्‍थान की संपत्ति की प्रतिभूति सहित या बिना उधार लेने के प्रस्‍तावों पर विचार करेगा और उनका अनुमोदन करेगा ;","(చ) ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, సంస్థ యొక్క ఆస్తుల కోసం ప్రతిపాదనలను పరిగణనలోకి తీసుకొని ఆమోదించాలి;"]
["(छ) परिनियम बनाना और उनमें परिवर्तन, उपांतरण करेगा या उन्‍हें विखंडित करेगा ;","(ఛ) నిబంధనలను తయారు చేయడం మరియు సవరించడం, సవరించడం లేదా విచ్ఛిన్నం చేయడం;"]
["(ज) संस्‍थान की वार्षिक रिपोर्ट, लेखाओं और आगामी वित्तीय वर्ष के बजट प्राक्‍कलनों पर, उनकी विकास योजनाओं के विवरण सहित विचार करेगा और ऐसे संकल्‍प पारित करेगा, जो वह ठीक समझे ;","(జ) ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క రాబోయే ఆర్థిక సంవత్సరం యొక్క వార్షిక నివేదిక, ఖాతాలు మరియు బడ్జెట్ అంచనాలను పరిగణింఛి, వాటి అభివృద్ధి ప్రణాళికల వివరాలతో సహా మరియు అటువంటి తీర్మానాలను తగినట్లుగా భావిస్తే ఆమోదించాలి;"]
["(झ) ऐसी सभी बातें करेगा जो पूर्वोक्‍त सभी या किन्‍हीं शक्‍तियों का पालन करने के लिए आवश्‍यक, आनुषंगिक या सहायक हों ।","(ఝ) పైన పేర్కొన్న అన్ని లేదా ఏదైనా అధికారాలను ఉపయోగించుకోవటానికి అవసరమైన, యాదృచ్ఛిక లేదా సహాయకమైనటువంటి అన్ని పనులను చేయాలి."]
["(3) बोर्ड को उतनी समितियां नियुक्‍त करने की शक्‍ति होगी जितनी वह इस अधिनियम के अधीन अपनी शक्‍तियों के प्रयोग और अपने कर्तव्‍यों के पालन के लिए आवश्‍यक समझे ।","(3) బోర్డుకు తన అధికారాలను వినియోగించుకోవటానికి మరియు ఈ చట్టం ప్రకారం తన విధులను నిర్వర్తించటానికి అవసరమని భావించే కమిటీలను నియమించే అధికారం ఉంటుంది."]
["(4) बोर्ड को भारत के भीतर या भारत से बाहर किसी स्‍थान पर शिक्षा संस्‍था या शिक्षा केन्‍द्र स्‍थापित करने की शक्‍ति होगी :","(4) భారతదేశంలో లేదా భారతదేశం వెలుపల ఏ ప్రదేశంలోనైనా విద్యా సంస్థ లేదా విద్యా కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేసే అధికారం బోర్డుకి ఉంటుంది:"]
["परंतु कोई भी शिक्षा संस्‍था या शिक्षा केन्‍द्र, भारत से बाहर केन्‍द्रीय सरकार के पूर्व अनुमोदन के बिना स्‍थापित नहीं किया जाएगा ।","కాని, కేంద్ర ప్రభుత్వ ముందస్తు అనుమతి లేకుండా భారతదేశం వెలుపల ఏ విద్యా సంస్థ లేదా విద్యా కేంద్రం ఏర్పాటు చేయరాదు."]
["(5) धारा 4 में किसी बात के होते हुए भी, बोर्ड, केन्‍द्रीय सरकार के पूर्व अनुमोदन के बिना संस्‍थान की किसी स्‍थावर संपत्ति का किसी भी रीति में व्‍ययन नहीं करेगा ।","(5) సెక్షన్ 4 లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, బోర్డు కేంద్ర సంస్థ యొక్క ముందస్తు అనుమతి లేకుండా ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క స్థిరమైన ఆస్తిని ఏ విధంగానైనా తీసివేయకూడదు."]
["(6) बोर्ड, इस प्रभाव के विनिर्दिष्‍ट संकल्‍प के माध्‍यम से, अपनी शक्‍तियों और कर्तव्‍यों में से किसी को संस्‍थान के सभापति, निदेशक, किसी अधिकारी या किसी प्राधिकारी को उस कार्य का, जो ऐसे प्रत्‍यायोजित प्राधिकार के अधीन किया जा सके पुनर्विलोकन करने के अधिकार को आरक्षित रखने के अधीन रहते हुए प्रत्‍यायोजित कर सकेगा ।","(6) ఈ ప్రభావానికి బోర్డు ఒక నిర్దిష్ట తీర్మానం ద్వారా, ఇన్స్టిట్యూట్ ఛైర్మన్, డైరెక్టర్, ఒక అధికారి లేదా అటువంటి అధికారంలో చేయగలిగే పనుల కోసం ఏదైనా అధికారాలను మరియు విధులను సమీక్షించవచ్చు, రిజర్వు చేయబడే హక్కుకు లోబడి, అది అప్పగించబడవచ్చు."]
["11. संस्‍थान का सभी मूलवंशों, पंथों और वर्गों के लिए खुला होना","11. ఈ సంస్థ అన్ని అసలు కులాలు, మతాలు మరియు తరగతులకు తెరిచి ఉంది."]
["—(1) संस्‍थान सभी स्‍त्रियों और पुरुषों के लिए खुला होगा चाहे वे किसी भी मूलवंश, पंथ, जाति या वर्ग के हों, और छात्रों को प्रवेश देने, शिक्षकों या कर्मचारियों को नियुक्‍त करने में या किसी भी अन्‍य बात के संबंध में धार्मिक विश्‍वास या मान्‍यता का कोई मानदंड या शर्त अधिरोपित नहीं की जाएगी ।","—(1) ఇన్స్టిట్యూట్ వారి మూలం, మతం, కులం లేదా తరగతి, మరియు విద్యార్థులకు ప్రవేశం కల్పించడంలో మత విశ్వాసం, ఉపాధ్యాయులు లేదా సిబ్బంది నియామకం లేదా మరే ఇతర విషయాలతో సంబంధం లేకుండా అందరు మహిళలు మరియు పురుషులకు తెరిచి ఉండాలి, లేదా గుర్తింపు యొక్క ప్రమాణం లేదా షరతులు విధించబడవు."]
["(2) कोई संस्‍थान किसी संपत्ति की कोई वसीयत, संदान या अंतरण स्‍वीकार नहीं करेगा जिसमें, बोर्ड की राय में, इस धारा के भाव और उद्देश्‍य के विरुद्ध कोई शर्त या बाध्‍यता अन्‍तर्ग्रस्‍त है ।","(2) బోర్డు యొక్క అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ విభాగం యొక్క భావానికి మరియు ఉద్దేశ్యానికి వ్యతిరేకంగా ఏదైనా షరతు లేదా బాధ్యత సూచించబడే ఏ ఆస్తి యొక్క సంకల్పం, మంజూరు లేదా బదిలీని ఏ సంస్థ అంగీకరించదు."]
["12. संस्‍थान में शिक्षा","12. సంస్థలో విద్య"]
["—संस्‍थान में सभी शिक्षण-कार्य और अन्‍य शैक्षणिक क्रियाकलाप संस्‍थान द्वारा या उसके नाम से इस निमित्त बनाए गए परिनियमों और अध्‍यादेशों के अनुसार किया जाएगा ।","—ఇన్స్టిట్యూట్లో అన్ని బోధన మరియు ఇతర విద్యా కార్యకలాపాలు ఇన్స్టిట్యూట్ ద్వారా లేదా పేరు మీద దాని తరపున రూపొందించిన నిబంధనలు మరియు శాసనాల ప్రకారం నిర్వహించబడతాయి."]
["13. कुलाध्‍यक्ष—","13.ఛాన్సలర్—"]
["(1) भारत का राष्‍ट्रपति संस्‍थान का कुलाध्‍यक्ष होगा ।","(1) భారత రాష్ట్రపతి ఇనిస్టిట్యూట్ ఛాన్సలర్ గా వ్యవహరిస్తారు."]
["(2) कुलाध्‍यक्ष संस्‍थान के कार्य और प्रगति का पुनर्विलोकन करने के लिए और उसके कार्यकलापों की जांच करने के लिए और उन पर रिपोर्ट ऐसी रीति से देने के लिए जैसी कुलाध्‍यक्ष निदेश दे, एक या अधिक व्‍यक्‍तियों को नियुक्‍त कर सकेगा ।","(1)ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క పని మరియు పురోగతిని సమీక్షించడానికి మరియు దాని కార్యకలాపాలను పరిశీలించడానికి మరియు ఛాన్సలర్ నిర్దేశించే విధంగా వారిపై నివేదించడానికి ఛాన్సలర్ ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది వ్యక్తులను నియమించవచ్చు."]
["(3) ऐसी किसी रिपोर्ट की प्राप्‍ति पर, कुलाध्‍यक्ष ऐसी कार्रवाई कर सकेगा और ऐसे निदेश जारी कर सकेगा जो वह रिपोर्ट में वर्णित किन्‍हीं विषयों की बाबत आवश्‍यक समझे और संस्‍थान ऐसे निदेशों का पालन करने के लिए आबद्ध होगा ।","(3) అటువంటి నివేదిక వచ్చిన తరువాత, ఛాన్సలర్ అటువంటి చర్య తీసుకోవచ్చు మరియు నివేదికలో వివరించిన ఏవైనా విషయాలకు సంబంధించి అవసరమని భావించినచో అలాంటి ఆదేశాలను జారీ చేయవచ్చు మరియు సంస్థ అటువంటి ఆదేశాలకు కట్టుబడి ఉండాలి."]
["14. संस्‍थान के प्राधिकारी—","14.సంస్థ యొక్క అధికారులు—"]
["संस्‍थान के प्राधिकारी निम्‍नलिखित होंगे, अर्थात् :—","సంస్థ యొక్క అధికారాలు ఈ క్రిందివి, అంటే :—"]
["(क) महा-परिषद् ;","(క) మహా-పరిషత్;"]
["(ख) शासक-बोर्ड ;","(ఖ) పాలకుడి బోర్డు ;"]
["(ग) सिनेट ; और","(గ) సెనేట్; మరియు"]
["(घ) ऐसे अन्‍य प्राधिकारी जिन्‍हें परिनियमों द्वारा संस्‍थान के प्राधिकारी घोषित किए जाएं ।","(ఘ) ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క అధికారులుగా నిబంధనల ద్వారా ప్రకటించబడే ఇతర అధికారులు."]
["15. महा-परिषद् की स्‍थापना—","15. మహా పరిషత్ యొక్క స్థాపన—"]
["(1) ऐसी तारीख से, जो केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा नियत करे, इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए महा-परिषद् के नाम से ज्ञात निकाय की स्‍थापना की जाएगी ।","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా సూచించిన తేదీ నుండి, ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం మహా-పరిషత్ అని పిలువబడే ఒక సంస్థను ఏర్పాటు చేయబడుతుంది."]
["(2) महा-परिषद्, निम्‍नलिखित सदस्‍यों से मिलकर बनेगी, अर्थात् :—","(2) మహా పరిషత్ కింది సభ్యులను కలిగి ఉంటుంది, అనగా: -"]
["(क) केन्‍द्रीय सरकार के पेट्रोलियम और प्राकृतिक गैस मंत्रालय का सचिव, पदेन जो अध्‍यक्ष होगा ;","(క) కేంద్ర ప్రభుత్వ పెట్రోలియం మరియు సహజ వాయువు మంత్రిత్వ శాఖ, ఎక్స్-అఫిషియో చైర్మన్ అధ్యక్షతవహిస్తారు;"]
["(ख) इंडियन ऑयल कारपोरेशन लिमिटेड का अध्‍यक्ष, पदेन ;","(ఖ) ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ యొక్క ఛైర్మన్, ఎక్స్-అఫిషియో;"]
["(ग) हिन्‍दुस्‍तान पेट्रोलियम कारपोरेशन लिमिटेड का अध्‍यक्ष और प्रबंध निदेशक, पदेन ;","(గ) చైర్మన్ మరియు మేనేజింగ్ డైరెక్టర్, హిందూస్తాన్ పెట్రోలియం కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ యొక్క ఎక్స్-అఫిషియో;"]
["(घ) भारत पेट्रोलियम कारपोरेशन लिमिटेड का अध्‍यक्ष और प्रबंध निदेशक, पदेन ;","(ఘ) భారత్ పెట్రోలియం కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ చైర్మన్ మరియు మేనేజింగ్ డైరెక్టర్, ఎక్స్-అఫిషియో;"]
["(ङ) आयल एंड नेचुरल गैस कारपोरेशन का अध्‍यक्ष और प्रबंध निदेशक, पदेन ;","(ఙ) ఆయిల్ అండ్ నేచురల్ గ్యాస్ కార్పొరేషన్ చైర్మన్ మరియు మేనేజింగ్ డైరెక్టర్, ఎక్స్-అఫిషియో;"]
["(च) गैस आथॉरिटी ऑफ इंडिया लिमिटेड का अध्‍यक्ष और प्रबंध निदेशक, पदेन ;","(చ) గ్యాస్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా లిమిటెడ్ చైర్మన్ మరియు మేనేజింగ్ డైరెక్టర్, ఎక్స్-అఫిషియో;"]
["(छ) ऑयल इंडिया लिमिटेड का अध्‍यक्ष और प्रबंध निदेशक, पदेन ;","(ఛ) ఆయిల్ ఇండియా లిమిటెడ్ చైర్మన్ మరియు మేనేజింగ్ డైరెక్టర్, ఎక్స్-అఫిషియో;"]
["(ज) महानिदेशक, हाइड्रोकार्बन, पदेन ;","(జ) డైరెక్టర్ జనరల్, హైడ్రోకార్బన్, ఎక్స్-అఫిషియో;"]
["(झ) प्रधान सलाहकार (ऊर्जा), योजना आयोग, पदेन ;","(ఝ) ప్రిన్సిపల్ అడ్వైజర్ (ఎనర్జీ), ప్లానింగ్ కమిషన్, ఎక్స్-అఫిషియో;"]
["(ఞ) कार्यकारी निदेशक, तेल उद्योग सुरक्षा निदेशालय, पदेन ;","(ఞ) ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్, ఆయిల్ ఇండస్ట్రీ సేఫ్టీ డైరెక్టరేట్, ఎక్స్-అఫిషియో;"]
["(ट) निदेशक, भारतीय प्रौद्योगिकी संस्‍थान, कानपुर, पदेन ;","(ట) డైరెక్టర్, ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, కాన్పూర్, ఎక్స్-అఫిషియో;"]
["(ठ) निदेशक, यूनिवर्सिटी इंस्‍टीट्यूट ऑफ केमिकल टेक्‍नालाजी, मुंबई विश्‍वविद्यालय, पदेन ;","(ఠ) డైరెక్టర్, యూనివర్శిటీ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ కెమికల్ టెక్నాలజీ, ముంబై విశ్వవిద్యాలయం, ఎక్స్-అఫిషియో;"]
["(ड) सचिव, तेल उद्योग विकास बोर्ड, पदेन ;","(డ) కార్యదర్శి, చమురు పరిశ్రమ అభివృద్ధి బోర్డు, ఎక్స్-అఫిషియో;"]
["(ढ) बोर्ड का सभापति, पदेन ;","(ఢ) బోర్డు ఛైర్మన్, ఎక్స్-అఫిషియో;"]
["(ण) संस्‍थान का निदेशक, पदेन ; और","(ణ) ఇన్స్టిట్యూట్ డైరెక్టర్, ఎక్స్-అఫిషియో; మరియు"]
["(त) देश में कार्य कर रहे पेट्रोलियम सेक्‍टर के क्षेत्र में निजी इकाइयों का प्रतिनिधित्‍व करने वाले दो से अन्‍यून किन्‍तु चार से अनधिक व्‍यक्‍ति, जो अध्‍यक्ष द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किए जाएं ।","(త) దేశంలో పనిచేస్తున్న పెట్రోలియం రంగంలో ప్రైవేటు సంస్థలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న ఇద్దరిని మించి నలుగురికి మించకుండా, ఛైర్మన్ నామినేట్ చేస్తారు."]
["(3) संस्‍थान का रजिस्‍ट्रार, महा-परिषद् का पदेन सचिव होगा ।","(3) ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క రిజిస్ట్రార్ మహా పరిషత్ యొక్క ఎక్స్-అఫిషియో కార్యదర్శిగా ఉంటారు."]
["(4) अध्‍यक्ष को ऐसे किसी व्‍यक्‍ति को, जो महा-परिषद् का सदस्‍य नहीं है महा-परिषद् के अधिवेशन में उपस्‍थित होने के लिए आमंत्रित करने की शक्‍ति होगी किन्‍तु ऐसा आमंत्रित व्‍यक्‍ति मत देने का हकदार नहीं होगा ।","(4) కౌన్సిల్ సభ్యుడు కాని వ్యక్తిని కౌన్సిల్ సమావేశానికి హాజరుకావటానికి స్పీకర్‌కు అధికారం ఉంటుంది, కాని అలాంటి ఆహ్వానితుడికి ఓటు హక్కు ఉండదు."]
["16. महा-परिषद् की शक्‍तियां और कृत्‍य—","16. మహా-పరిషత్ యొక్క అధికారాలు మరియు విధులు-"]
["इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन रहते हुए, महा-परिषद् की निम्‍नलिखित शक्‍तियां और कृत्‍य होंगे, अर्थात् :—","ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, మహా పరిషత్ కింది అధికారాలు మరియు విధులను కలిగి ఉంటుంది, అవి: -"]
["(क) समय-समय पर संस्‍थान की विस्‍तृत नीतियों और कार्यक्रमों का पुनर्विलोकन करना और उनमें सुधार और विकास के लिए उपायों का सुझाव देना ;","(క) ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క విస్తృత విధానాలు మరియు కార్యక్రమాలను ఎప్పటికప్పుడు సమీక్షించడం మరియు వాటి అభివృద్ధి మరియు అభివృద్ధి కోసం చర్యలను సూచించడం;"]
["(ख) लेखाओं के वार्षिक विवरण पर जिसके अंतर्गत उसकी संपरीक्षा रिपोर्ट के साथ तुलन-पत्र भी हैं और उन पर शासक-बोर्ड के संप्रेक्षणों पर विचार करना तथा संस्‍थान के वित्तीय प्रबंधन में सुधारों का सुझाव देना ;","(ఖ) బ్యాలెన్స్ షీట్లతో పాటు దాని ఆడిట్ నివేదిక మరియు వాటిపై పాలక మండలి పరిశీలనలతో సహా ఖాతాల వార్షిక ప్రకటనను పరిగణనలోకి తీసుకోవడం మరియు సంస్థ యొక్క ఆర్థిక నిర్వహణలో సంస్కరణలను సూచించడం;"]
["(ग) संस्‍थान की समस्‍त क्‍वालिटी और परिणामिता का पुनर्विलोकन और मूल्‍यांकन करना तथा कार्यपालन में सुधार के लिए उपायों की सलाह देना और संस्‍थान और उसके पणधारियों के बीच विश्‍वास कायम रखने के लिए उपायों की सलाह देना ;","(గ) ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క మొత్తం నాణ్యత మరియు సామర్థ్యాన్ని సమీక్షించడం మరియు అంచనా వేయడం మరియు పనితీరును మెరుగుపరచడానికి మరియు ఇన్స్టిట్యూట్ మరియు దాని వాటాదారుల మధ్య విశ్వాసాన్ని కొనసాగించే చర్యలపై సలహా ఇవ్వడం;"]
["(घ) संस्‍थान के लिए, विशेषकर छात्र नियोजन और संसाधन को सक्रिय बनाने के बारे में विश्‍वसनीयता, वातावरण, संबंध और संपर्क निश्‍चित करना ; और","(ఘ) సంస్థ కోసం విశ్వసనీయత, పర్యావరణం, సంబంధాలు మరియు పరిచయాలను మెరుగుపరచడం, ముఖ్యంగా విద్యార్థుల ప్రణాళిక మరియు వనరుల సమీకరణకు సంబంధించి; మరియు"]
["(ङ) संस्‍थान और उसके बोर्ड को, संपूर्ण हाइड्रोकार्बन मान श्रृंखला के अंतर्गत आने वाले पेट्रोलियम सेक्‍टर के क्षेत्र में प्रौद्योगिकी के उन्‍नत क्षेत्रों के संबंध में और ऐसे किसी अन्‍य विषय के संबंध में जो बोर्ड द्वारा सलाह के लिए उसके समक्ष भेजा जाए, सलाह देना ।","(ఙ) మొత్తం హైడ్రోకార్బన్ విలువ గొలుసులోని పెట్రోలియం రంగంలో సాంకేతిక పరిజ్ఞానం యొక్క అధునాతన రంగాలకు సంబంధించి ఇన్స్టిట్యూట్ మరియు దాని బోర్డుకు సలహా ఇవ్వడం మరియు బోర్డు సలహా కోసం దీనిని సూచించే ఏదైనా ఇతర విషయం."]
["17. सिनेट","17. సెనేట్"]
["—संस्‍थान की सिनेट, प्रधान शैक्षणिक निकाय होगी और उसकी संरचना ऐसी होगी जो परिनियमों द्वारा उपबंधित की जाए ।","—ఇన్స్టిట్యూట్ ప్రధాన విద్యాసంస్థగా ఉండాలి మరియు నిబంధనల ద్వారా అందించబడే నిర్మాణాన్ని కలిగి ఉంటుంది."]
["18. सिनेट के कृत्‍य—","18. సెనేట్ యొక్క విధులు—"]
["इस अधिनियम, परिनियमों और अध्‍यादेशों के उपबंधों के अधीन रहते हुए, सिनेट, संस्‍थान में शिक्षण, शिक्षा और परीक्षा के स्‍तरों का नियंत्रण और साधारण विनियमन करेगी और उनको बनाए रखने के लिए उत्तरदायी होगी और ऐसी अन्‍य शक्‍तियों का प्रयोग और ऐसे अन्‍य कर्तव्‍यों का पालन करेगी जो परिनियमों द्वारा प्रदत्त या अधिरोपित किए जाएं ।","ఈ చట్టం, నిబంధనలు మరియు శాసనాల యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, సెనేట్ ఇన్స్టిట్యూట్‌లో బోధన, విద్య మరియు పరీక్షల స్థాయిలను నియంత్రిస్తుంది మరియు సరళంగా సాగడం మరియు వాటిని నిర్వహించడం మరియు ఇతర అధికారాలను ఉపయోగించడం మరియు ఇతర విధులను నిర్వర్తించే బాధ్యత కలిగి ఉంటుంది. ఇది నిబంధనల ద్వారా అందించబడుతుంది లేదా విధించబడుతుంది."]
["19. बोर्ड का सभापति","19. బోర్డు యొక్క సభాపతి"]
["—(1) सभापति सामान्‍यतया बोर्ड के अधिवेशनों की और संस्‍थान के दीक्षांत समारोहों की अध्‍यक्षता करेगा ।","—(1) ఛైర్మన్ సాధారణంగా బోర్డు సమావేశాలకు మరియు ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క సమావేశాలకు అధ్యక్షత వహిస్తారు."]
["(2) सभापति का यह कर्तव्‍य होगा कि वह यह सुनिश्‍चित करे कि बोर्ड द्वारा किए गए विनिश्‍चयों का क्रियान्‍वयन हो रहा है ।","(2) బోర్డు తీసుకున్న నిర్ణయాలు అమలులో ఉన్నాయని నిర్ధారించడం ఛైర్మన్ యొక్క విధి."]
["(3) अध्‍यक्ष ऐसी अन्‍य शक्‍तियों का प्रयोग और ऐसे अन्‍य कर्तव्‍यों का पालन करेगा जो इस अधिनियम या परिनियमों द्वारा उसे सौंपे जाएं ।","(3) ఛైర్మన్ అటువంటి ఇతర అధికారాలను వినియోగించుకోవాలి మరియు ఈ చట్టం లేదా నిబంధనల ప్రకారం అతనికి కేటాయించిన ఇతర విధులను నిర్వర్తించాలి."]
["20. निदेशक—","20. డైరెక్టర్"]
["(ज) “महानिदेशक” और “अपर महानिदेशक” से धारा 5 के अधीन नियुक्‍त बल का क्रमश: कोई महानिदेशक और अपर महानिदेशक अभिप्रेत है;","(జ) \"డైరెక్టర్ జనరల్\" మరియు \"అదనపు డైరెక్టర్ జనరల్\" అంటే సెక్షన్ 5 కింద నియమించబడిన దళం యొక్క డైరెక్టర్ జనరల్ మరియు అదనపు డైరెక్టర్ జనరల్;"]
["(झ) “शत्रु” के अंतर्गत ऐसे सभी सैन्‍य विद्रोही, सायुध बागी, सायुध बलवाकारी, जल दस्‍यु आतंकवादी और ऐसा कोई सशस्‍त्र व्‍यक्‍ति भी है, जिसके विरुद्ध कार्रवाई करना किसी ऐसे व्‍यक्‍ति का कर्तव्‍य है जो इस अधिनियम के अधीन है;","(ఝ) అంతర్గత సైనిక తిరుగుబాటుదారులు, సాయుధతిరుగుబాటుదారులు, పోరాటశక్తివీరులు, పైరసీ ఉగ్రవాదులు మరియు ఏదైనా సాయుధ వ్యక్తి కూడా \"శత్రువు\" కిందకు వస్తారు, ఈ చట్టానికి లోబడి వ్యవహరించే వ్యక్తి యొక్క విధి వారికి వ్యతిరేకంగా ఉంటుంది;"]
["(ఞ) “अभ्‍यावेशित व्‍यक्‍ति” से इस अधिनियम के अधीन अभ्‍यावेशित कोई अवर आफिसर या अन्‍य व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है;","(ఞ) \"లొంగిపోయిన వ్యక్తి \" అంటే ఈ చట్టం క్రింద అభియోగాలు మోపిన ఏ నాసిరకం అధికారి లేదా ఇతర వ్యక్తి;"]
["(ट) “बल” से सशस्‍त्र सीमा बल अभिप्रेत है;","(ట)“బలం” అంటే సాయుధ దళాల శక్తి;"]
["(ठ) “बल न्‍यायालय” से धारा 76 में निर्दिष्‍ट न्‍यायालय अभिप्रेत है;","(ఠ) \"ఫోర్స్ కోర్ట్\" అంటే సెక్షన్ 76 లో సూచించబడిన కోర్టు;"]
["(ड) “बल अभिरक्षा” से धारा 69 के अधीन बल के किसी सदस्‍य की गिरफ्तारी या परिरोध अभिप्रेत है;","(డ) \"ఫోర్స్ కస్టడీ\" అంటే సెక్షన్ 69 కింద ఒక శక్తి సభ్యుడిని అరెస్టు చేయడం లేదా నిర్బంధించడం;"]
["(ढ) “महानिरीक्षक” से धारा 5 के अधीन नियुक्‍त बल का महानिरीक्षक अभिप्रेत है;","(ఢ) \"ఇన్స్పెక్టర్ జనరల్\" అంటే సెక్షన్ 5 కింద నియమించబడిన శక్తి యొక్క ఇన్స్పెక్టర్ జనరల్;"]
["(ण) “जज अटर्नी जनरल”, “अपर जज अटर्नी जनरल”, “उप जज अटर्नी जनरल” और “जज अटर्नी” से धारा 95 की उपधारा (2) के अधीन नियुक्‍त जज अटर्नी जनरल, अपर जज अटर्नी, उप जज अटर्नी जनरल और जज अटर्नी अभिप्रेत हैं;","(ణ) \"జడ్జి అటార్నీ జనరల్\", \"అదనపు న్యాయమూర్తి అటార్నీ జనరల్\", \"డిప్యూటీ జడ్జి అటార్నీ జనరల్\" మరియు \"జడ్జి అటార్నీ\" అంటే సెక్షన్ 95 లోని సబ్ సెక్షన్ (2) కింద నియమించబడిన జడ్జి అటార్నీ జనరల్, అదనపు జడ్జి అటార్నీ, డిప్యూటీ జడ్జి అటార్నీ జనరల్ మరియు జడ్జి అటార్నీ;"]
["(त) “बल का सदस्‍य” से कोई आफिसर, कोई अधीनस्‍थ आफिसर, कोई अवर आफिसर या अन्‍य अभ्‍यावेशित व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है;","(త) \"శక్తి సభ్యుడు\" అంటే ఒక అధికారి, సబార్డినేట్ ఆఫీసర్, దిగువ అధికారి లేదా ఇతర లొంగిపోయిన వ్యక్తికి ఉద్దేశింపబడినది;"]
["(थ) “अधिसूचना” से राजपत्र में प्रकाशित अधिसूचना अभिप्रेत है;","(థ) \"నోటిఫికేషన్\" అంటే గెజిట్‌లో ప్రచురించబడిన నోటిఫికేషన్;"]
["(द) “अपराध” से इस अधिनियम के अधीन दंडनीय कोई कार्य या लोप अभिप्रेत है और इसके अंतर्गत कोई सिविल अपराध भी है;","(ద) \"నేరం\" అంటే ఈ చట్టం ప్రకారం శిక్షార్హమైన ఏదైనా చర్య లేదా మినహాయింపు మరియు దాని క్రింద ఏదైనా పౌర నేరాన్ని కలిగి ఉంటుంది;"]
["(ध) “आफिसर” से बल के आफिसर के रूप में नियुक्‍त या वेतन पाने वाला कोई व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है, किन्‍तु इसके अंतर्गत कोई अधीनस्‍थ आफिसर या अवर आफिसर नहीं है;","(ధ) \"ఆఫీసర్\" అంటే ఫోర్స్ ఆఫీసర్‌గా నియమించబడిన లేదా వేతనం పొందే వ్యక్తి, కానీ సబార్డినేట్ ఆఫీసర్ లేదా దిగువ ఆఫీసర్‌ ఇందులోకి రారు;"]
["(न) “विहित” से इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों द्वारा विहित अभिप्रेत है;","(న) \"సూచించిన\" అంటే ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడుతుంది;"]
["(प) “नियम” से इस अधिनियम के अधीन बनाया गया कोई नियम अभिप्रेत है;","(ప) \"నియమం\" అంటే ఈ చట్టం క్రింద చేసిన ఏదైనా నియమం;"]
["(फ) “अधीनस्‍थ आफिसर” से बल के सूबेदार मेजर या निरीक्षक या उपनिरीक्षक और सहायक उपनिरीक्षक के रूप में नियुक्‍त या वेतन पाने वाला कोई व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है;","(ఫ) \"సబార్డినేట్ ఆఫీసర్\" అంటే సుబేదార్ మేజర్ లేదా ఇన్స్పెక్టర్ లేదా సబ్-ఇన్స్పెక్టర్ మరియు శక్తి యొక్క అసిస్టెంట్ సబ్-ఇన్స్పెక్టర్ గా నియమించబడిన లేదా వేతనం చెల్లించిన వ్యక్తి;"]
["(ब) “वरिष्‍ठ आफिसर” से, जब वह उस व्‍यक्‍ति के संबंध में प्रयुक्‍त हो जो इस अधिनियम के अधीन है, अभिप्रेत है––","(బ) \"సీనియర్ ఆఫీసర్\" అంటే, ఒక వ్యక్తికి సంబంధించినప్పుడు ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్నవి ఉపయోగించేవాడు, ఉద్దేశించబడినవి-"]
["(i) बल का कोई सदस्‍य, जिसके समादेश के अधीन नियमों के अनुसार तत्‍समय वह व्‍यक्‍ति है;","(i) శక్తి యొక్క ఏదైనా సభ్యుడు, ప్రస్తుతానికి ఒక వ్యక్తి ఎవరి ఆదేశాల మేరకు, నియమాలకు అనుగుణంగా ఉండే అతను;"]
["(ii) उस व्‍यक्‍ति से उच्‍चतर रैंक या वर्ग का अथवा एक ही वर्ग में उच्‍चतर ग्रेड का कोई आफिसर और जब ऐसा व्‍यक्‍ति आफिसर नहीं है तब इसके अंतर्गत उच्‍चतर रैंक, वर्ग या ग्रेड का कोई अधीनस्‍थ आफिसर या अवर आफिसर;","(ii) ఆ వ్యక్తి కంటే ఉన్నత హోదా లేదా తరగతి ఉన్న అధికారి లేదా ఒకే తరగతిలో ఉన్న ఉన్నత తరగతి మరియు అలాంటి వ్యక్తి అధికారి కానప్పుడు, ఒక అధీన అధికారి లేదా ఉన్నత పదవి, తరగతి లేదా గ్రేడ్ యొక్క దిగువ అధికారి;"]
["(भ) “अवर आफिसर” से बल का हैड कांस्‍टेबल अभिप्रेत है;","(भ) \"మా అధికారి\" అంటే శక్తి యొక్క హెడ్ కానిస్టేబుల్;"]
["(म) “यूनिट” के अंतर्गत,––","(म) \"యూనిట్\" కింద, -"]
["(i) बल के आफिसरों और अन्‍य सदस्‍यों का ऐसा कोई निकाय जिसके लिए कोई पृथक् प्राधिकृत स्‍थापन विद्यमान है;","(i) ప్రత్యేక అధికారం కలిగిన సంస్థలో ఉన్న అధికారులు మరియు ఇతర సభ్యుల సంఘం;"]
["(ii) ऐसे व्‍यक्‍तियों का, जो इस अधिनियम के अधीन है, कोई पृथक् निकाय, जो किसी सेवा में नियोजित है और पूर्वोक्‍त किसी यूनिट से संलग्‍न नहीं है;","(ii) ఈ చట్టానికి లోబడి, ఏదైనా సేవలో ఉద్యోగం పొందిన మరియు పైన పేర్కొన్న ఏ యూనిట్లతో జతచేయని వ్యక్తుల యొక్క ప్రత్యేక సంస్థ;"]
["(iii) व्‍यक्‍तियों का ऐसा कोई अन्‍य पृथक् निकाय, जो ऐसे व्‍यक्‍तियों से जो इस अधिनियम के अधीन हैं, पूर्णत: या भागत: गठित है और केन्‍द्रीय सरकार द्वारा यूनिट के रूप में विनिर्दिष्‍ट है ।","(iii) ఈ చట్టానికి లోబడి, పూర్తిగా లేదా పాక్షికంగా ఏర్పడిన మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వం ద్వారా యూనిట్లుగా నియమించిన వ్యక్తుల నుండి వేరే వ్యక్తుల యొక్క ఏదైనా ప్రత్యేక సంస్థ."]
["(2) उन सभी शब्‍दों और पदों के, जो इस अधिनियम में प्रयुक्‍त हैं और परिभाषित नहीं हैं किन्‍तु भारतीय दंड संहिता (1860 का 45), सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 46) या राष्‍ट्रीय सुरक्षक अधिनियम, 1986 (1986 का 47) में परिभाषित हैं, वही अर्थ हैं जो उस संहिता या उन अधिनियमों में हैं ।","(2) ఈ చట్టంలో అన్ని పదాలు మరియు నిబంధనలు ఉపయోగించినవి మరియు నిర్వచించబడలేదు కాని భారతీయ శిక్షాస్మృతి (1860 లో 45), ఆర్మీ చట్టం, 1950 (1950 లో 46) లేదా జాతీయ భద్రతా చట్టం, 1986 (1986 లో 47) ఆ కోడ్ లేదా ఆ చట్టాలలో ఉన్న అదే అర్థంలో నిర్వచించబడ్డాయి."]
["(3) इस अधिनियम में किसी ऐसी विधि के, जो जम्‍मू-कश्‍मीर राज्‍य में प्रवृत्त नहीं है, प्रति निर्देशों का यह अर्थ लगाया जाएगा कि वे उस राज्‍य में प्रवृत्त तत्‍स्‍थानी विधि के प्रति निर्देश हैं ।","(3) ఈ చట్టంలో, జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలో అమలులో లేని ఏ చట్టానికైనా ఆ రాష్ట్రంలో ప్రస్తుతం ఉన్న చట్టానికి సూచనగా పరిగణించబడుతుంది."]
["3. व्‍यक्‍ति जो इस अधिनियम के अधीन है––","3. ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న వ్యక్తి -"]
["1) बल में (चाहे प्रतिनियुक्‍ति पर या किसी अन्‍य रीति से) नियुक्‍त निम्‍नलिखित व्‍यक्‍ति, चाहे वे कहीं भी हों, इस अधिनियम के अधीन होंगे, अर्थात्:––","1) అమలులో నియమించబడిన కింది వ్యక్తులు (డిప్యుటేషన్‌లో లేదా మరేదైనా), వారు ఎక్కడ ఉన్నా, ఈ చట్టానికి లోబడి ఉండాలి, అంటే:––"]
["(क) आफिसर और अधीनस्‍थ आफिसर; और","(క) అధికారి మరియు సబార్డినేట్ అధికారి; మరియు"]
["(ख) अवर आफिसर और इस अधिनियम के अधीन अभ्‍यावेशित अन्‍य व्‍यक्‍ति ।","(ఖ) అండర్ ఆఫీసర్ మరియు ఈ చట్టం క్రింద అభియోగాలు మోపిన ఇతర వ్యక్తి."]
["(2) प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है, इस प्रकार तब तक अधीन बना रहेगा जब तक कि वह इस अधिनियम और नियमों के उपबंधों के अनुसार बल से संप्रत्‍यावर्तित नहीं कर दिया जाता है, सेवा से निवृत्त नहीं हो जाता है, निर्मुक्‍त, उन्‍मोचित या पदच्‍युत नहीं कर दिया जाता है या हटा नहीं दिया जाता है ।","(2) ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి ఈ చట్టం యొక్క నియమాలు మరియు నిబంధనలకు అనుగుణంగా బలవంతంగా మార్చబడేవరకు, అదే విధంగా లోబడి ఉండాలి, పదవి నుండి విడుదల చేయబడరు, పదవీ విరమణ చేయబడరు, విడుదల చేయబడరు లేదా తొలగించబడరు లేదా తీసివేయబడరు."]
["बल का गठन और बल के सदस्‍यों की सेवा की शर्तें","శక్తి యొక్క నిర్మాణం మరియు శక్తి సభ్యుల సేవ యొక్క పరిస్థితులు"]
["4. बल का गठन––","4. శక్తి నిర్మాణం -"]
["(1) संघ का एक सशस्‍त्र बल होगा जिसका नाम सशस्‍त्र सीमा बल होगा और जो भारत की सीमाओं की सुरक्षा सुनिश्‍चित करेगा तथा ऐसे अन्‍य कर्तव्‍यों का पालन करेगा जो केन्‍द्रीय सरकार द्वारा उसे सौंपे जाएं ।","(1) యూనియన్‌కు సాయుధ సరిహద్దు దళం అని పిలువబడే సాయుధ దళం ఉంటుంది మరియు ఇది భారతదేశ సరిహద్దుల భద్రతను నిర్ధారిస్తుంది మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వం కేటాయించిన ఇతర విధులను నిర్వర్తిస్తుంది."]
["(2) इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन रहते हुए, बल का गठन ऐसी रीति से किया जाएगा जो विहित की जाए और बल के सदस्‍यों की भर्ती और सेवा की शर्तें वे होंगी जो विहित की जाएं ।","(2) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, నిర్దేశించిన విధంగా బలవంతమైన శక్తి ఏర్పడుతుంది మరియు శక్తి సభ్యుల నియామకం మరియు సేవా పరిస్థితులు సూచించిన విధంగా ఉంటాయి."]
["5. नियंत्रण, निदेशन, आदि––","5. నియంత్రణ, దిశ, మొదలైనవి––"]
["(1) बल का साधारण अधीक्षण, निदेशन और नियंत्रण केन्‍द्रीय सरकार में निहित होगा और वही उसका प्रयोग करेगी और उसके तथा इस अधिनियम और इसके अधीन बनाए गए नियमों के उपबंधों के अधीन रहते हुए, बल का समादेशन और अधीक्षण ऐसे आफिसर में निहित होगा जिसे केन्‍द्रीय सरकार बल के महानिदेशक के रूप में नियुक्‍त करे ।","(1) శక్తి యొక్క సాధారణ సూపరింటెండెన్స్, దిశ మరియు నియంత్రణ కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఉంటుంది మరియు దాని ద్వారా ఉపయోగించబడుతుంది మరియు ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు మరియు దానిపై చేసిన నియమాలకు లోబడి, ఫోర్స్ యొక్క కమాండింగ్ మరియు సూపరింటెండెన్స్ ఫోర్స్ డైరెక్టర్ జనరల్ గా కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమించిన అటువంటి అధికారికి ఉంటుంది."]
["(2) इस अधिनियम के अधीन महानिदेशक के कर्तव्‍यों के निर्वहन में उसकी सहायता करने के लिए उतने अपर महानिदेशक, महानिरीक्षक, उपमहानिरीक्षक, अपर उपमहानिरीक्षक, कमांडेंट और अन्‍य आफिसर होंगे, जितने केन्‍द्रीय सरकार नियुक्‍त करे ।","(2) ఈ చట్టం ప్రకారం డైరెక్టర్ జనరల్ యొక్క విధులను నిర్వర్తించడంలో సహాయపడటానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమించగలిగినంత ఉన్నత డైరెక్టర్ జనరల్, ఇన్‌స్పెక్టర్ జనరల్, డిప్యూటీ ఇన్‌స్పెక్టర్ జనరల్, అదనపు డిప్యూటీ ఇన్‌స్పెక్టర్ జనరల్, కమాండెంట్లు మరియు ఇతర అధికారులు ఉంటారు."]
["6. अभ्‍यावेशन","6. లక్షణం"]
["––बल में अभ्‍यावेशित किए जाने वाले व्‍यक्‍ति, अभ्‍यावेशन का ढंग और अभ्‍यावेशन की प्रक्रिया वह होगी जो विहित की जाए ।","––బలవంతంగా లొంగిపోయిన వ్యక్తి, కార్యనిర్వహణ పధ్ధతి మరియు కార్యనిర్వహణ యొక్క విధానం సూచించబడతాయి."]
["7. भारत के बाहर सेवा करने का दायित्‍व–","7. భారతదేశం వెలుపల సేవ చేయడానికి బాధ్యత-"]
["–बल का प्रत्येक सदस्‍य भारत के किसी भाग में तथा भारत के बाहर भी, सेवा करने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","––శక్తి యొక్క ప్రతి సభ్యుడు భారతదేశంలోని ఏ ప్రాంతంలోనైనా మరియు భారతదేశం వెలుపల కూడా సేవ చేయవలసిన బాధ్యతకు లోబడి ఉండాలి."]
["8. पद त्‍याग और पद से अलग होना–","8. పదవి విరమణ మరియు పదవి నుండి వేరు కావడం––"]
["–विहित प्राधिकारी की लिखित पूर्व अनुज्ञा के बिना, बल के किसी सदस्‍य को,––","––సూచించిన అధికారి యొక్క ముందస్తు వ్రాతపూర్వక అనుమతి లేకుండా, బలవంతంగా ఏదైనా సభ్యుడు,––"]
["(क) उस अवधि के दौरान, जिसके लिए वह वचनबद्ध है, अपने पद का त्याग करने की; या","(క) అతను కట్టుబడి ఉన్న కాలంలో తన పదవిని వదులుకోవడం; లేదా"]
["(ख) अपने पद के सभी या किन्‍हीं कर्तव्‍यों से अलग होने की,स्‍वतंत्रता नहीं होगी ।","(ఖ) తన పదవి యొక్క అన్ని లేదా ఏదైనా విధుల నుండి విముక్తి పొందాలంటే, స్వేచ్ఛగా ఉండదు."]
["9. अधिनियम के अधीन सेवा की अवधि––","9. చట్టం క్రింద సేవా కాలపరిమితి––"]
["प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है, राष्‍ट्रपति के प्रसादपर्यन्‍त पद धारण करेगा ।","ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వులు వచ్చేవరకు పదవిలో ఉంటారు."]
["10. केन्‍द्रीय सरकार द्वारा सेवा की समाप्‍ति–","10. కేంద్ర ప్రభుత్వం ద్వారా సేవలను రద్దు చేయడం––"]
["इस अधिनियम और नियमों के उपबंधों के अधीन रहते हुए, केन्‍द्रीय सरकार इस अधिनियम के अधीन किसी व्‍यक्‍ति को सेवा से पदच्‍युत कर सकेगी या हटा सकेगी ।","ఈ చట్టం మరియు నిబంధనలకు లోబడి, కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఈ చట్టం ప్రకారం, ఒక వ్యక్తిని పదవి నుండి తొలగించవచ్చు లేదా తీసివేయవచ్చు."]
["11. महानिदेशक और अन्‍य आफिसरों द्वारा पदच्‍युत किया जाना, हटाया जाना या अवनत किया जाना–","11. డైరెక్టర్ జనరల్ మరియు ఇతర అధికారులను పదవినుండి తొలగించడం, తీసివేయడం లేదా తగ్గించడం––"]
["–(1) महानिदेशक या कोई अपर महानिदेशक या महानिरीक्षक इस अधिनियम के अधीन के किसी ऐसे व्‍यक्‍ति को, जो आफिसर नहीं है, सेवा से पदच्‍युत कर सकेगा या हटा सकेगा या निम्‍नतर ग्रेड या रैंक या रैंकों में अवनत कर सकेगा ।","–– (1) డైరెక్టర్ జనరల్ లేదా ఏదైనా అదనపు డైరెక్టర్ జనరల్ లేదా ఇన్స్పెక్టర్ జనరల్ చట్టం క్రింద ఉన్న ఏ వ్యక్తిని అయినా తొలగించవచ్చు లేదా తీసివేయవచ్చు లేదా తక్కువ గ్రేడ్లు లేదా ర్యాంకులు లేదా ర్యాంకులకు తగ్గించవచ్చు."]
["(2) कोई आफिसर, जो उपमहानिरीक्षक के रैंक से नीचे का नहीं है या कोई विहित आफिसर अपने समादेश के अधीन किसी ऐसे व्‍यक्‍ति को, जो ऐसे रैंक का आफिसर या अधीनस्‍थ आफिसर नहीं है जो विहित किया जाए, सेवा से पदच्‍युत कर सकेगा या हटा सकेगा ।","(2) డిప్యూటీ ఇన్స్పెక్టర్ జనరల్ హోదాలో లేని ఒక అధికారి లేదా అతని నాయకత్వంలో నిర్దేశించిన అధికారి, ఒక అధికారి లేదా సూచించిన ర్యాంకులో సబార్డినేట్ ఆఫీసర్ కానివారు, పదవి నుండి తొలగించవచ్చు లేదా తీసివేయబడవచ్చు."]
["(3) उपधारा (2) में वर्णित कोई आफिसर अपने समादेश के अधीन किसी ऐसे व्‍यक्‍ित को, जो आफिसर या अधीनस्‍थ आफिसर नहीं है, निम्‍नतर ग्रेड या रैंक में अवनत कर सकेगा ।","(3) సబ్-సెక్షన్ (2) లో వివరించిన ఒక అధికారి, అతని ఆదేశం ప్రకారం, అధికారి లేదా సబార్డినేట్ ఆఫీసర్ కాని వ్యక్తిని తక్కువ గ్రేడ్ లేదా ర్యాంకుకు తగ్గించవచ్చు."]
["(4) इस धारा के अधीन किसी शक्‍ति का प्रयोग, इस अधिनियम और नियमों के अधीन रहते हुए, किया जाएगा ।","(4) ఈ చట్టం మరియు నిబంధనలకు లోబడి ఈ విభాగం కింద ఒక శక్తి ఉపయోగించబడుతుంది."]
["12. सेवा की समाप्‍ति का प्रमाणपत्र–","12. పదవిని ముగించిన సర్టిఫికేట్ ––"]
["–किसी अधीनस्‍थ आफिसर या अवर आफिसर या अन्‍य अभ्‍यावेशित व्‍यक्‍ति को, जिसे सेवा से निवृत्त, उन्‍मोचित या निर्मुक्‍त कर दिया गया है या हटा दिया गया है या पदच्‍युत कर दिया गया है उस आफिसर द्वारा, जिसके समादेश के अधीन वह है, हिन्‍दी या अंग्रेजी भाषा में एक प्रमाणपत्र दिया जाएगा जिसमें निम्‍नलिखित उपवर्णित होंगे, अर्थात्:––","––ఒక సబార్డినేట్ ఆఫీసర్ లేదా అండర్ ఆఫీసర్ లేదా పదవీ విరమణ చేసిన, విడుదల చేయబడిన లేదా పదవి నుండి తీసివేయబడిన లేదా లోబడి ఉన్న అధికారి చేత తొలగించబడిన లేదా తీసివేయబడిన ఇతర నిందితులకు కింది వాటిని కలిగి ఉన్న హిందీ లేదా ఇంగ్లీషుకు భాషలో సర్టిఫికేట్ ఇవ్వబడుతుంది, అంటే:––"]
["(क) उसकी सेवा को समाप्‍त करने वाला प्राधिकारी;","(క) అతని పదవిని ముగించే అధికారం;"]
["(ख) ऐसी समाप्‍ति का कारण; और","(ఖ) అటువంటి రద్దుకు కారణం; మరియు"]
["(ग) बल में उसकी सेवा की पूर्ण अवधि ।","(గ) అతని పూర్తి పదవీ కాలం."]
["(1) कोई व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है, केन्‍द्रीय सरकार या विहित प्राधिकारी की लिखित पूर्व मंजूरी के बिना,––","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వ లేదా నిర్దేశిత అధికారం యొక్క వ్రాతపూర్వక అనుమతి లేకుండా ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఎవరైనా,––"]
["(क) किसी व्‍यवसाय संघ, श्रमिक संघ या राजनीतिक संगम का अथवा व्‍यवसाय संघों, श्रमिक संघों या राजनीतिक संगमों के किसी वर्ग का सदस्‍य और उससे किसी भी रूप में सहयोजित नहीं होगा; या","(క) ఏ ట్రేడ్ యూనియన్, ట్రేడ్ యూనియన్ లేదా పొలిటికల్ అసోసియేషన్ లేదా ఏ తరగతి వ్యాపార సంఘాలు, ట్రేడ్ యూనియన్లు లేదా రాజకీయ సంఘాల సభ్యుడిగా ఉండకూడదు మరియు దానితో అనుసంధానించబడిన ఏ రూపంలోనైనా ఉండకూడదు; లేదా"]
["(ख) किसी सोसाइटी, संस्‍था, संगम या संगठन का, जिसे बल के भाग के रूप में मान्‍यताप्राप्‍त नहीं है या जो केवल सामाजिक, आमोद-प्रमोदात्‍मक या धार्मिक स्‍वरूप का नहीं है, सदस्‍य और उससे किसी भी रूप में सहयोजित नहीं होगा; या","(ఖ) ఏదైనా సమాజం, సంస్థ, అసోసియేషన్ లేదా సంస్థ యొక్క శక్తిగా గుర్తించబడని లేదా సామాజిక, ఆహ్లాదకరమైన లేదా మత స్వభావం లేనిది, సభ్యుడిగా మరియు దానితో ఏ విధంగానైనా అనుబంధం ఉండకూడదు; లేదా"]
["(ग) प्रेस से न तो पत्र-व्‍यवहार करेगा और न कोई पुस्‍तक, पत्र या अन्‍य दस्‍तावेज प्रकाशित करेगा, न प्रकाशित कराएगा, किन्‍तु उस दशा में ऐसा कर सकेगा जब कि ऐसा पत्र-व्‍यवहार या प्रकाशन उसके कर्तव्‍यों के सद्भावपूर्वक निर्वहन के लिए हैं या केवल साहित्‍यिक, कलात्‍मक या वैज्ञानिक प्रकृति का है या विहित प्रकृति का है ।","(గ) ప్రెస్‌తో అనుగుణంగా ఉండకూడదు లేదా ఏదైనా పుస్తకం, లేఖ లేదా ఇతర పత్రాలను ప్రచురించకూడదు, లేదా ప్రచురణచేయించకూడదు, కానీ అలాంటి స్థితిలో చేయదగినవి పత్రిక సంబంధ ప్రచురణ తన విధులను మంచి విశ్వాసంతో నిర్వర్తించేటప్పుడు లేదా పూర్తిగా సాహిత్య, కళాత్మక లేదా శాస్త్రీయ స్వభావం లేదా సహజసిద్ధ స్వభావం గలవి."]
["स्‍पष्‍टीकरण––","వివరణ––"]
["यदि इस बारे में कोई प्रश्‍न उठता है कि इस उपधारा के खंड (ख) के अधीन कोई सोसाइटी, संस्‍था, संगम या संगठन केवल सामाजिक, आमोद-प्रमोदात्‍मक या धार्मिक स्‍वरूप का है या नहीं तो उस पर केन्‍द्रीय सरकार का विनिश्‍चय अंतिम होगा ।","ఈ విభాగం యొక్క నిబంధన (బి) ప్రకారం సమాజం, సంస్థ, సంఘం లేదా సంస్థ ఖచ్చితంగా వినోదం-ప్రచారం లేదా మత స్వభావం కలిగి ఉన్నాయా అనే ప్రశ్న తలెత్తితే, కేంద్ర ప్రభుత్వ నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది."]
["(2) कोई व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है, ऐसे किसी अधिवेशन में न तो भाग लेगा और न उसे संबोधित करेगा और न ऐसे किसी प्रदर्शन में भाग लेगा, जो किन्‍हीं राजनीतिक प्रयोजनों से या ऐसे अन्‍य प्रयोजनों से जो विहित किए जाएं, व्‍यक्‍तियों के किसी निकाय द्वारा, आयोजित किया गया है ।","(2) ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న వ్యక్తి అటువంటి సెషన్‌కు హాజరుకావడం లేదా ప్రసంగించకూడదు మరియు ఏ రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం లేదా సూచించిన ఇతర ప్రయోజనాల కోసం అలాంటి ప్రదర్శనలో పాల్గొనకూడదు, వ్యక్తుల సంఘం ద్వారా, నిర్వహించబడుతున్నాయి."]
["14. आफिसरों से भिन्‍न व्‍यक्‍तियों की शिकायतों का प्रतितोष––","14. అధికారులు కాకుండా ఇతర వ్యక్తుల నుండి వచ్చిన ఫిర్యాదుల పరిష్కారం––"]
["(1) आफिसर से भिन्‍न कोई व्‍यक्‍ति जो इस अधिनियम के अधीन है और जो यह समझता है कि किसी वरिष्‍ठ या अन्‍य आफिसर द्वारा उसके साथ अन्‍याय किया गया है, उस आफिसर से, जिसके समादेश के अधीन वह सेवा कर रहा है, परिवाद कर सकेगा ।","(1) ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఒక అధికారి కాకుండా, ఒక సీనియర్ లేదా ఇతర అధికారికి తనకు అన్యాయం జరిగిందని నమ్మే వ్యక్తి, అతను ఎవరి ఆదేశంలో పనిచేస్తున్నాడో ఆ అధికారికి ఫిర్యాదు చేయవచ్చు."]
["(2) जब वह आफिसर, जिसके विरुद्ध परिवाद किया गया है, ऐसा आफिसर है जिससे कोई परिवाद उपधारा (1) के अधीन किया जाना चाहिए तब व्‍यथित व्‍यक्‍ति उस आफिसर के अगले वरिष्‍ठ आफिसर से परिवाद कर सकेगा ।","(2) ఎవరికి వ్యతిరేకంగా ఫిర్యాదు చేసిన అధికారి అటువంటి అధికారి అయినప్పటి నుండి సబ్-సెక్షన్ (1) కింద ఏదైనా ఫిర్యాదు చేయాలి, అప్పుడు బాధిత వ్యక్తి ఆ అధికారి యొక్క తదుపరి సీనియర్ అధికారిని సంప్రదించవచ్చు."]
["(3) प्रत्‍येक आफिसर, जिसे कोई ऐसा परिवाद प्राप्‍त हो, परिवादी को पूरा प्रतितोष देने के लिए यथासंभव पूर्ण अन्‍वेषण करेगा या जब आवश्‍यक हो परिवाद वरिष्‍ठ प्राधिकारी को निर्देशित करेगा ।","(3) అటువంటి ఫిర్యాదును స్వీకరించిన ప్రతి అధికారి ఫిర్యాదుదారునికి పూర్తి పరిష్కారాన్ని ఇవ్వడానికి లేదా అవసరమైనప్పుడు ఫిర్యాదును ఉన్నతాధికారికి పంపించడానికి వీలైనంతవరకు సమగ్ర దర్యాప్తు చేయాలి."]
["(4) महानिदेशक पूर्वगामी उपधाराओं में से किसी के अधीन किए गए किसी विनिश्‍चय को पुनरीक्षित कर सकेगा किन्‍तु, उसके अधीन रहते हुए, ऐसा विनिश्‍चय अंतिम होगा ।","(4) డైరెక్టర్ జనరల్ పైన పేర్కొన్న ఏవైనా ఉపవిభాగాల క్రింద తీసుకున్న ఏ నిర్ణయాన్ని అయినా సవరించవచ్చు, కాని దానికి లోబడి, అలాంటి నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది."]
["15. आफिसरों की शिकायतों का प्रतितोष","15. అధికారుల ఫిర్యాదుల పరిష్కారం"]
["––कोई आफिसर, जो यह समझता है कि उसके कमान आफिसर या किसी अन्‍य वरिष्‍ठ आफिसर द्वारा उसके साथ अन्‍याय किया गया है और जिसको, अपने कमान आफिसर या ऐसे अन्‍य वरिष्‍ठ आफिसर से सम्‍यक् आवेदन करने पर, ऐसा प्रतितोष प्राप्‍त नहीं होता है जिसका वह स्‍वयं को हकदार समझता है, वह महानिदेशक या केन्‍द्रीय सरकार को उचित माध्‍यम से परिवाद कर सकेगा ।","––తన కమాండ్ ఆఫీసర్ లేదా మరే ఇతర సీనియర్ ఆఫీసర్ ద్వారా తనకు అన్యాయం జరిగిందని భావించే ఒక అధికారి మరియు తన కమాండ్ ఆఫీసర్ లేదా ఇతర సీనియర్ ఆఫీసర్ నుండి సరైన దరఖాస్తు చేసిన తరువాత, అతను అలాంటి పరిహారాన్ని పొందలేడు, అతను తనను తాను అర్హతగా భావిస్తాడు, అతను డైరెక్టర్ జనరల్ లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సరైన మార్గాల ద్వారా ఫిర్యాదు చేసుకోవచ్చు."]
["अध्‍याय 3","అధ్యాయం 3"]
["अपराध","నేరం"]
["16. शत्रु से संबंधित और मृत्‍यु से दंडनीय अपराध––","16. శత్రువుకు సంబంధించిన మరియు మరణశిక్ష నేరాలు ––"]
["कोई व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है निम्‍नलिखित अपराधों में से कोई अपराध करेगा, अर्थात्:––","ఎవరైనా వ్యక్తీ, ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న వ్యక్తి ఈ క్రింది నేరాలకు పాల్పడితే, అంటే: ––"]
["(क) किसी ऐसे पदस्‍थान, स्‍थान या गारद को जो उसके भारसाधन में सुपुर्द किया गया है या जिसकी रक्षा करना उसका कर्तव्‍य है, लज्‍जास्‍पद रूप से परित्‍यक्‍त या समर्पित करेगा; या","(క) తన భారం కింద పంపిణీ చేయబడిన లేదా రక్షించాల్సిన బాధ్యత ఉన్న ఏదైనా స్థలం, ప్రదేశం లేదా గార్డును సిగ్గుతో విడిచిపెట్టాలి లేదా అప్పగించాలి; లేదా"]
["(ख) ऐसे किसी व्‍यक्‍ति को, जो इस अधिनियम या सेना, नौसेना, वायुसेना से या संघ के किसी अन्‍य सशस्‍त्र बल से संबंधित किसी अन्‍य विधि के अधीन है, शत्रु के विरुद्ध कार्य करने से प्रवरित रहने के लिए या ऐसे व्‍यक्‍ति को शत्रु के विरुद्ध कार्य करने से निरुत्‍साहित करने के लिए विवश या उत्‍प्रेरित करने के लिए किन्‍हीं साधनों का साशय उपयोग करेगा; या","(ఖ) ఈ చట్టం లేదా సైన్యం, నావికాదళం, వైమానిక దళం లేదా యూనియన్ యొక్క ఏదైనా ఇతర సాయుధ దళానికి సంబంధించిన ఏదైనా వ్యక్తి, శత్రువుపై చర్య తీసుకోవడానికి లేదా అలాంటి వ్యక్తిని శత్రువుగా మార్చడానికి ప్రేరేపించబడాలి. దానికి వ్యతిరేకంగా పనిచేయడాన్ని నిరుత్సాహపరిచేందుకు బలవంతం చేయడానికి లేదా ప్రేరేపించడానికి ఏదైనా మార్గాన్ని ఉపయోగించాలి; లేదా"]
["(ग) शत्रु की उपस्‍थिति में अपने आयुधों, गोलाबारूद, औजारों या उपस्‍करों को लज्‍जास्‍पद रूप से संत्‍यक्‍त करेगा या ऐसी रीति से कदाचार करेगा जिससे कायरता दर्शित हो; या","(గ) పిరికితనం చూపించే రీతిలో తన ఆయుధాలు, మందుగుండు సామగ్రి, సాధనాలు లేదా సామగ్రిని శత్రువు సమక్షంలో లేదా దుష్ప్రవర్తనతో సిగ్గుతో వ్యక్తపరచడం; లేదా"]
["(घ) शत्रु, आतंकवादी या किसी ऐसे व्‍यक्‍ति से, जो संघ के विरुद्ध उद्यतायुध है, विश्‍वासघातपूर्वक वार्ताचार करेगा या उसे आसूचना देगा; या","(ఘ) శత్రువు, ఉగ్రవాది లేదా ఎవరైనా వ్యక్తీ, యూనియన్‌కు వ్యతిరేకంగా యుద్ధం చేసే ప్రయత్నంలో నమ్మకద్రోహంగా చర్చలు లేదా సూచనలను అందించడం; లేదా"]
["(ङ) धन, आयुध, गोलाबारूद, सामान या प्रदाय से या किसी भी अन्‍य रीति से शत्रु या आतंकवादी की प्रत्‍यक्षत: या अप्रत्‍यक्षत: सहायता करेगा; या","(ఙ) డబ్బు, ఆయుధాలు, మందుగుండు సామగ్రి, వస్తువులు లేదా సామాగ్రి లేదా మరేదైనా పద్ధతిలో శత్రువుకు ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా సహాయం చేయడం; లేదా"]
["(च) शत्रु या आतंकवादी के विरुद्ध सक्रिय संक्रिया के दौरान संघर्ष के समय, कैंप में, क्‍वार्टरों में मिथ्‍या एलार्म साशय होने देगा अथवा ऐसी रिपोर्ट जो एलार्म या नैराश्‍य पैदा करने के लिए प्रकल्‍पित हो, फैलाएगा या फैलवाएगा; या","(చ) శత్రువు లేదా ఉగ్రవాదికి వ్యతిరేకంగా చురుకైన ఆపరేషన్ సమయంలో, శిబిరంలో, నిర్బంధకులు తప్పుడు అలారాలను సృష్టించడానికి ప్రయత్నిస్తారు లేదా అలారం లేదా అనారోగ్యం, వ్యాప్తి లేదా వ్యాప్తి సృష్టించడానికి ఉద్దేశించిన నివేదికలు; లేదా"]
["(छ) संघर्ष के समय नियमित रूप से अवमुक्‍त हुए बिना या छुट्टी के बिना अपने कमान आफिसर या अन्‍य वरिष्‍ठ आफिसर को या अपने पदस्‍थान, गारद, पिकेट, पेट्रोल या दल को छोड़ेगा; या","(ఛ) తన కమాండ్ ఆఫీసర్ లేదా ఇతర సీనియర్ ఆఫీసర్ లేదా అతని స్టేషన్, గార్డ్, పికెట్, పెట్రోల్ లేదా పార్టీని క్రమం తప్పకుండా విడుదల చేయకుండా వదిలివేయడం లేదా సంఘర్షణ సమయంలో వదిలివేయడం; లేదా"]
["(ज) शत्रु द्वारा पकड़े जाने पर या युद्ध कैदी बनाए जाने पर स्‍वेच्‍छा से शत्रु पक्ष में सेवा करेगा या शत्रु की सहायता करेगा; या","(జ) శత్రువుల పక్షాన స్వచ్ఛందంగా సేవ చేయడం లేదా శత్రువు చేత పట్టుబడినప్పుడు లేదా యుద్ధ ఖైదీగా ఉన్నప్పుడు శత్రువుకు సహాయం చేయడం; లేదా"]
["(झ) ऐसे शत्रु को जो कैदी नहीं है, जानते हुए संश्रय देगा या उसका संरक्षण करेगा; या","(ఝ) ఖైదు చేయబడని శత్రువు, తెలిసి సంశయంతో లేదా రక్షణ ఇవ్వడం; లేదా"]
["(ఞ) शत्रु के विरुद्ध सक्रिय संक्रिया के समय या एलार्म के समय संतरी होते हुए अपने पदस्‍थान पर सो जाएगा या नशे में होगा; या","(ఞ) శత్రువుపై చురుకైన చర్య సమయంలో లేదా అలారం సమయంలో, అతను పంపిన ప్రదేశంలో నిద్రపోతాడు లేదా త్రాగి ఉంటాడు; లేదా"]
["(ट) जानते हुए कोई ऐसा कार्य करेगा जो बल की या भारत के सैनिक, नौसैनिक या वायु सैनिक बलों की या उनसे सहयोग करने वाले किन्‍हीं बलों की या ऐसे बलों के किसी भाग की सफलता को संकट में डालने के लिए प्रकल्‍पित हो,वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर मृत्‍यु दंड या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के लिए दायित्‍व के अधीन होगा ।","(ట) శక్తి లేదా సైనికులు, భారతదేశ నావికాదళం లేదా వైమానిక దళాలు లేదా వారికి మద్దతు ఇచ్చే దళాలు లేదా అటువంటి శక్తుల యొక్క ఏదైనా భాగాన్ని విజయవంతం చేసే ఏ చర్యనైనా అతను చేస్తాడని తెలుసుకోవడం, ఈ చట్టంలో వివరించబడిన చిన్న శిక్షకు భద్రతా దళం మరణశిక్ష లేదా కోర్టు శిక్షకు బాధ్యత వహిస్తుంది."]
["17. शत्रु से संबंधित अपराध, जो मृत्‍यु से दंडनीय नहीं है–","17. శత్రువుకు సంబంధించిన నేరాలు, మరణశిక్ష విధించబడనివి––"]
["–कोई व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है, निम्‍नलिखित अपराधों में से कोई अपराध करेगा, अर्थात्:––","––ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయిన, ఈ క్రింది వివరించిన నేరాలలో దేనికైనా పాల్పడితే, అంటే: ––"]
["(क) सम्‍यक् पूर्वावधानी के अभाव से या आदेशों की अवज्ञा या कर्तव्‍य की जानबूझकर उपेक्षा के कारण कैदी बना लिया जाएगा या शत्रु द्वारा पकड़ लिया जाएगा या कैदी बना लिए जाने पर या इस प्रकार पकड़े जाने पर उस समय, जब वह अपनी सेवा पर वापस आ जाने में समर्थ है, ऐसा करने में असफल रहेगा; या","(క) సరైన ముందస్తు అవసరం లేకపోవడం లేదా ఆదేశాల అవిధేయత లేదా ఉద్దేశపూర్వకంగా విధిని నిర్లక్ష్యం చేయడం వల్ల అతను తన సేవకు తిరిగి వచ్చినప్పుడు బందీగా లేదా శత్రువు చేత పట్టుబడ్డప్పుడు లేదా బందీగా ఉంచబడినప్పుడు, రాగల సామర్థ్యం, ​​అలా చేయడంలో విఫలమవుతుంది; లేదా"]
["(ख) सम्‍यक् प्राधिकार के बिना शत्रु के साथ या ऐसे व्‍यक्‍ति के साथ, जो शत्रु से मिला हुआ है, वार्ताचार करेगा या उसको आसूचना देगा या ऐसे किसी वार्ताचार या आसूचना का ज्ञान प्राप्‍त होने पर उसे तुरन्‍त अपने कमान आफिसर या अन्‍य वरिष्‍ठ आफिसर से प्रकट करने का जानबूझकर लोप करेगा,वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर कारावास, जिसकी अवधि चौदह वर्ष तक की हो सकेगी, या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","(ఖ) సరైన అధికారం లేకుండా, శత్రువుతో లేదా శత్రువుతో కలిసిన వ్యక్తితో కమ్యూనికేట్ చేయడం లేదా తెలివితేటలు చూపించడం, లేదా అలాంటి సంభాషణ లేదా తెలివితేటల గురించి జ్ఞానం పొందిన తరువాత, అతను వెంటనే తన కమాండెంట్ లేదా ఇతర సీనియర్ అధికారికి చెప్పాలి, బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది."]
["18. अन्‍य समयों की अपेक्षा सक्रिय ड्यूटी पर होते हुए अधिक कठोरता से दंडनीय अपराध–","18. ఇతర సమయాల్లో కంటే చురుకైన విధుల్లో ఉన్నప్పుడు నేరాలు మరింత కఠినంగా శిక్షించబడతాయి––"]
["–कोई व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है, निम्‍नलिखित अपराधों में से कोई अपराध करेगा, अर्थात्:––","–– ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయిన, ఈ క్రింది వివరించిన నేరాలలో దేనికైనా పాల్పడితే, అంటే:––"]
["(क) किसी संरक्षण गारद का अतिक्रमण करेगा या किसी संतरी का अतिक्रमण करेगा या उस पर आपराधिक बल का प्रयोग करेगा; या","(క) ఏదైనా ప్రొటెక్షన్ గార్డును ఆక్రమిస్తుంది లేదా ఏదైనా సెంట్రీని ఆక్రమిస్తుంది లేదా దానిపై క్రిమినల్ ఫోర్స్ ఉపయోగిస్తుంది; లేదా"]
["(ख) लूट-पाट की तलाश में किसी गृह या अन्‍य स्‍थान में अनधिकृत प्रवेश करेगा; या","(ఖ) దోపిడీ కోసం అన్వేషణలో అనధికారికంగా ఒక గృహం లేదా ఇతర ప్రదేశంలోకి ప్రవేశించడం; లేదా"]
["(ग) संतरी होते हुए अपने पदस्‍थान पर सो जाएगा या नशे में होगा; या","(గ) సెంట్రీగా ఉండికూడా, అతని స్థానంలో నిద్రపోవడం లేదా త్రాగి ఉండటం; లేదా"]
["(घ) अपने वरिष्‍ठ आफिसर के आदेशों के बिना अपनी गारद, पिकेट, पेट्रोल या पदस्‍थान को छोड़ेगा; या","(ఘ) తన ఉన్నతాధికారి ఆదేశాలు లేకుండా తన గార్డు, పికెట్, పెట్రోల్ లేదా స్టేషన్‌ను వదిలివేయడం; లేదా"]
["(ङ) कैंप में या क्‍वार्टरों में मिथ्‍या एलार्म साशय या उपेक्षा से होने देगा या ऐसी रिपोर्ट, जो अनावश्‍यक एलार्म या नैराश्‍य पैदा करने के लिए प्रकल्‍पित हो, फलाएगा या फैलवाएगा; या","(ఙ) శిబిరంలో లేదా క్వార్టర్స్ లో తప్పుడు అలారాల దుర్వినియోగం లేదా నిర్లక్ష్యం వల్ల సంభవిస్తాయి లేదా అనవసరమైన అలారాలు లేదా అనైక్యతను కలిగించే విధంగా రూపొందించబడే నివేదికలు వ్యాప్తి చెందుతాయి లేదా వ్యాప్తి చేయబడతాయి; లేదా"]
["(च) पैरोल, संकेत-शब्‍द या प्रतिसंकेत किसी ऐसे व्‍यक्‍ति को, जो उसे जानने का हकदार नहीं है, बताएगा या जो पैरोल, संकेत-शब्‍द या प्रतिसंकेत उसे बताया गया है उससे भिन्‍न पैरोल, संकेत-शब्‍द या प्रतिसंकेत जानते हुए देगा,वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर,––","(చ) తెలుసుకోవడానికి అర్హత లేని ఏ వ్యక్తి అయినా, పెరోల్ ద్వారా, సంకేత పదం ద్వారా, లేదా ఏ పెరోల్, సంకేత పదం నకిలీ అని చెప్పబడుతుందో అది కాకుండా పెరోల్ లేదా సంకేత పదం తెలుసుకోవడం, లేదా చిహ్నాన్ని తెలుసుకోవడం, అప్పుడు ఆ శక్తి కోర్టుచే శిక్షించబడుతుంది,––"]
["(i) उस दशा में जिसमें वह ऐसा कोई अपराध सक्रिय ड्यूटी पर होते हुए करेगा, कारावास, जिसकी अवधि चौदह वर्ष तक की हो सकेगी, या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा; और","(i) చురుకైన విధుల్లో ఉన్నప్పుడు అతను అలాంటి నేరానికి పాల్పడిన సందర్భంలో, పద్నాలుగు సంవత్సరాల వరకు పొడిగించిన కాలానికి జైలు శిక్ష; లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన చిన్న శిక్షలు బాధ్యతకు లోబడి ఉంటాయి; మరియు"]
["(ii) उस दशा में जिसमें वह ऐसा कोई अपराध सक्रिय ड्यूटी पर न होते हुए करेगा, कारावास, जिसकी अवधि सात वर्ष तक की हो सकेगी, या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","(ii) ఒకవేళ అతను చురుకైన విధుల్లో లేనప్పుడు అలాంటి నేరానికి పాల్పడితే, ఏడు సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్ష లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన విధంగా తక్కువ శిక్షను భరించే బాధ్యతకు లోబడి ఉంటాయి."]
["19. विद्रोह––","19. తిరుగుబాటు––"]
["कोई व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है, निम्‍नलिखित अपराधों में से कोई अपराध करेगा, अर्थात्:––","ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయిన ఈ క్రింది వివరించిన నేరాలలో దేనికైనా పాల్పడితే, అంటే:––"]
["(क) बल में या भारत के सैनिक, नौसैनिक या वायु सैनिक बलों में या उनसे सहायोग करने वाले किन्‍हीं बलों में विद्रोह आरंभ करेगा, उद्दीप्‍त करेगा, कारित करेगा या कारित करने के लिए किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति के साथ षड्यंत्र करेगा; या","(క) భారతదేశంలోని సైనిక, నావికాదళ లేదా వైమానిక దళాల బలగాలలో లేదా వారికి మద్దతు ఇచ్చే ఏ శక్తులలోనైనా తిరుగుబాటు ఉన్న ఏ ఇతర వ్యక్తితోనైనా ప్రారంభించాలి, ప్రేరేపించాలి, కట్టుబడి ఉండాలి లేదా కుట్ర చేయాలి; లేదా"]
["(ख) ऐसे किसी विद्रोह में सम्‍मिलित होगा; या","(ఖ) అటువంటి తిరుగుబాటులో పాల్గొంటుంది; లేదా"]
["(ग) ऐसे किसी विद्रोह में उपस्‍थित होते हुए, उसे दबाने के लिए अपने अधिकतम प्रयास नहीं करेगा; या","(గ) అటువంటి అణచివేతకు పాల్పడటం, దానిని అణచివేయడానికి తన వంతు కృషి చేయకపోవడం; లేదా"]
["(घ) यह जानते हुए या इस बात का विश्‍वास करने का कारण रखते हुए कि ऐसा कोई विद्रोह या ऐसा विद्रोह करने का आशय या ऐसा कोई षड्यंत्र अस्‍तित्‍व में है, उसकी जानकारी अपने कमान आफिसर या अन्‍य वरिष्‍ठ आफिसर को अविलंब नहीं देगा; या","(ఘ) తన కమాండ్ ఆఫీసర్ లేదా ఇతర సీనియర్ ఆఫీసర్ గురించి తెలియకుండా లేదా అలాంటి తిరుగుబాటు లేదా అలాంటి తిరుగుబాటుకు ఉద్దేశించిన ఉద్దేశ్యం లేదా అలాంటి కుట్ర ఉనికిలో ఉందని నమ్మడానికి కారణం లేకుండా; లేదా"]
["(ङ) बल के या भारत के सैनिक, नौसैनिक या वायु सैनिक के या उनसे सहयोग करने वाले किन्‍हीं बलों के किसी व्‍यक्‍ति को उसके कर्तव्‍य से या संघ के प्रति उसकी राजनिष्‍ठा से विचलित करने का प्रयास करेगा,वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर मृत्‍यु दंड या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","(ఙ) దళం లేదా భారత సైనికుడు, నావికాదళం లేదా వైమానిక సైనికుడు లేదా అతని విధి నుండి లేదా యూనియన్ పట్ల అతనికున్న భక్తి నుండి దృష్టి మరల్చడానికి ప్రయత్నించడం, బలవంతపు న్యాయస్థానం నేరారోపణపై మరణశిక్ష విధించే ఏ వ్యక్తినైనా లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన చిన్న శిక్షలు భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటాయి."]
["20. अभित्‍यजन और अभित्‍यजन में सहायता करना––","20. మద్దతు మరియు మద్దతులో సహాయం చేయడం––"]
["(1) कोई व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है, सेवा का अभित्‍यजन करेगा या करने का प्रयत्‍न करेगा, बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर––","(1) ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా న్యాయస్థానం చేత శిక్షించబడినప్పుడు, ప్రాతినిధ్యం వహించాలి లేదా సేవ చేయడానికి ప్రయత్నించాలి––"]
["(क) उस दशा में जिसमें वह ऐसा अपराध सक्रिय ड्यूटी पर रहते हुए करेगा या सक्रिय ड्यूटी पर जाने के आदेश के अधीन होते हुए करेगा, मृत्‍यु दंड या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा; और","(క) చురుకైన విధుల్లో ఉన్నప్పుడు లేదా చురుకైన విధుల్లోకి వెళ్ళే ఉత్తర్వులకు లోబడి అతను అలాంటి నేరానికి పాల్పడితే, ఈ చట్టంలో వివరించిన విధంగా మరణశిక్ష లేదా చిన్న శిక్షను భరించే బాధ్యతకు లోబడి ఉండాలి; మరియు"]
["(ख) उस दशा में जिसमें वह ऐसा अपराध किन्‍हीं अन्‍य परिस्‍थितियों में करेगा, कारावास जिसकी अवधि सात वर्ष तक की हो सकेगी या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","(ఖ) మరే ఇతర పరిస్థితులలోనైనా అతను అలాంటి నేరానికి పాల్పడిన సందర్భంలో, ఏడు సంవత్సరాల వరకు పొడిగించే కాలానికి జైలు శిక్ష లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన విధంగా చిన్న శిక్షను భరించాల్సిన బాధ్యత ఉంటుంది."]
["(2) कोई व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है, जानते हुए ऐसे किसी अभित्‍यजक को संश्रय देगा, बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर कारावास, जिसकी अवधि सात वर्ष तक की हो सकेगी या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","(2) ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా, అటువంటి నేరస్థుడిని, ఏడు సంవత్సరాల వరకు పొడిగించే లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన విధంగా స్వల్ప కాలానికి శిక్ష విధించిన, బలవంతపు న్యాయస్థానం జైలు శిక్ష, బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది."]
["(3) कोई व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है, ऐसे किसी व्‍यक्‍ति के, जो इस अधिनियम के अधीन है, किसी अभित्‍यजन का या अभित्‍यजन के प्रयत्‍न का संज्ञान रखते हुए तत्‍काल अपने या किसी अन्‍य वरिष्‍ठ आफिसर को सूचना नहीं देगा या ऐसे व्‍यक्‍ति को पकड़वाने के लिए अपनी शक्‍ति में की कोई कार्रवाई नहीं करेगा, बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर कारावास, जिसकी अवधि दो वर्ष तक की हो सकेगी, या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","(3) ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా, ఏదైనా ప్రతినిధుల లేదా ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న వ్యక్తి యొక్క ప్రయత్నాలను తెలుసుకున్న వెంటనే, వెంటనే లేదా మరే ఇతర సీనియర్ అధికారికి నోటీసు ఇవ్వకూడదు లేదా అలాంటి వ్యక్తిని పట్టుకోవటానికి అతని అధికారంలో ఎటువంటి చర్య తీసుకోకూడదు, రెండు సంవత్సరాల వరకు పొడిగించే కాలానికి శిక్ష విధించిన కోర్టు జైలు శిక్ష లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన చిన్న శిక్ష ఉంటుంది, అది బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది."]
["(4) इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए कोई व्‍यक्‍ति अभित्‍यजन करेगा––","(4) ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, ఏ వ్యక్తి అయినా ప్రతినిధిగా ఉండాలి––"]
["(क) यदि वह अपने यूनिट या कर्तव्‍य स्‍थान से किसी भी समय ऐसे यूनिट या स्‍थान को वापस रिपोर्ट न करने के आशय से अनुपस्‍थित रहेगा या जो किसी भी समय और किन्‍हीं परिस्‍थितियों में जब वह अपने यूनिट या कर्तव्‍य स्‍थान से अनुपस्‍थित हो, ऐसा कोई कार्य करेगा जो यह दर्शित करता है कि उसका ऐसे यूनिट या कर्तव्‍य स्‍थान को वापस रिपोर्ट न करने का आशय है;","(క) అటువంటి యూనిట్ లేదా ప్రదేశానికి లేదా ఎప్పుడైనా తిరిగి నివేదించకూడదనే ఉద్దేశ్యంతో అతను ఎప్పుడైనా తన యూనిట్ లేదా విధి ప్రదేశానికి హాజరు కాకపోతే, అతను తన యూనిట్ లేదా విధి ప్రదేశానికి హాజరుకానప్పుడు, అలాంటి ఏదైనా అటువంటి యూనిట్ లేదా విధి ప్రదేశానికి తిరిగి నివేదించకూడదని సూచించే చట్టం;"]
["(ख) यदि वह किसी सक्रिय ड्यूटी से बचने के आशय से छुट्टी के बिना अनुपस्‍थित रहता है ।","(ఖ) ఏదైనా చురుకైన విధిని తప్పించాలనే ఉద్దేశ్యంతో అతను సెలవు లేకుండా హాజరుకాకపోతే."]
["21. छुट्टी के बिना अनुपस्‍थिति––","21. సెలవు లేకుండా హాజరుకాకపోవడం––"]
["कोई व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है, निम्‍नलिखित अपराधों में से कोई अपराध करेगा, अर्थात्:––","ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయిన ఈ క్రింది వివరించిన నేరాలలో దేనికైనా పాల్పడితే, అంటే:––"]
["(क) छुट्टी बिना अपने को अनुपस्‍थित रखेगा; या","(క) సెలవు లేకుండా తాను హాజరుకాకపోవడం; లేదా"]
["(ख) अपने को अनुदत्त छुट्टी के उपरांत पर्याप्‍त हेतुक के बिना अनुपस्‍थित रहेगा; या","(ఖ) అతనికి ఇచ్చిన సెలవు తర్వాత తగిన పరిశీలన లేకుండా హాజరుకాకూడదు; లేదా"]
["(ग) अनुपस्‍थिति छुट्टी पर होते हुए और समुचित प्राधिकारी से यह जानकारी मिलने पर कि किसी बटालियन या उसके भाग को या बल की किसी अन्‍य यूनिट को, जिसका वह अंग है, सक्रिय ड्यूटी पर जाने का आदेश दे दिया गया है, काम पर अविलंब वापस आने में पर्याप्‍त हेतुक के बिना असफल रहेगा; या","(గ) హాజరుకాని సెలవులో ఉన్నప్పుడు మరియు బెటాలియన్ యొక్క అధికారి నుండి సమాచారం అందుకున్నప్పుడు లేదా దానిలో కొంత భాగం లేదా క్రియాశీల విధి నిర్వహణకు వెళ్ళమని ఆదేశించిన ఒక భాగం, ఆలస్యం లేకుండా పనికి తిరిగి రావడానికి తగిన కారణం లేకుండా విఫలమవుతుంది; లేదా"]
["(घ) परेड में नियत समय पर या अभ्‍यास या ड्यूटी के लिए नियुक्‍ति स्‍थान पर हाजिर होने में पर्याप्‍त हेतुक के बिना असफल रहेगा; या","(ఘ) కవాతు కోసం నిర్ణీత సమయంలో లేదా అభ్యాసం లేదా విధి కోసం నియమించబడిన స్థలంలో హాజరుకావడానికి తగిన పరిశీలన లేకుండా విఫలమవుతుంది; లేదా"]
["(ङ) उस दौरान जब वह परेड में या प्रगमन पथ पर है, पर्याप्‍त हेतुक के बिना या अपने वरिष्‍ठ आफिसर से इजाजत लिए बिना परेड या प्रगमन पथ छोड़ेगा; या","(ఙ) అతను కవాతులో లేదా పురోగతి మార్గంలో ఉన్న కాలంలో, అతను తగిన పరిశీలన లేకుండా లేదా తన ఉన్నతాధికారి అనుమతి లేకుండా కవాతు లేదా పురోగతి మార్గాన్ని వదిలివేయడం; లేదా"]
["(च) जब वह कैंप में या अन्‍यत्र है तब किसी साधारण, स्‍थानीय या अन्‍य आदेश द्वारा नियत किन्‍हीं परिसीमाओं से परे या किसी प्रतिषिद्ध स्‍थान में, पास के बिना या अपने वरिष्‍ठ आफिसर की लिखित इजाजत के बिना पाया जाएगा; या","(చ) అతను శిబిరంలో లేదా మరెక్కడైనా, ఏదైనా సాధారణ, స్థానిక లేదా ఇతర ఆర్డర్ ద్వారా లేదా నిషేధిత ప్రదేశంలో నిర్ణయించిన పరిమితులకు మించి, పాస్ లేకుండా లేదా అతని ఉన్నతాధికారి యొక్క వ్రాతపూర్వక అనుమతి లేకుండా కనుగొనబడితే; లేదా"]
["(छ) जब उसे किसी स्‍कूल या प्रशिक्षण संस्‍था में हाजिर होने के लिए सम्‍यक् रूप से आदेश दिया गया है तब अपने वरिष्‍ठ आफिसर की इजाजत के बिना या सम्‍यक् हेतुक के बिना अपने को उससे अनुपस्‍थित रखेगा,वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर कारावास, जिसकी अवधि तीन वर्ष तक की हो सकेगी, या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","(ఛ) తన ఉన్నతాధికారి అనుమతి లేకుండా పాఠశాల లేదా శిక్షణా సంస్థలో హాజరుకావాలని ఆదేశించినప్పుడు లేదా తగిన శ్రద్ధ లేకుండా తనను తాను హాజరు కానిచో, దళ న్యాయస్థానం ద్వారా నేరారోపణపై జైలు శిక్ష విధించబడుతుంది, అది మూడు సంవత్సరాల కాలపరిమితి వరకు ఉండవచ్చు, లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన చిన్న శిక్షలు భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉండాలి."]
["22. वरिष्‍ठ आफिसर पर आघात करना या उसे धमकी देना–","22. సీనియర్ అధికారిని కొట్టడం లేదా బెదిరించడం-"]
["(क) अपने वरिष्‍ठ आफिसर पर आपराधिक बल का प्रयोग करेगा या हमला करेगा; या","(క) అతని ఉన్నతాధికారిపై నేర శక్తిని ఉపయోగించడం లేదా దాడి చేయడం; లేదా"]
["(ख) ऐसे आफिसर के प्रति धमकी भरी भाषा का प्रयोग करेगा; या","(ఖ) అటువంటి అధికారిపై బెదిరింపు భాషను ఉపయోగించడం; లేదా"]
["(ग) ऐसे आफिसर के प्रति अनधीनता द्योतक भाषा का प्रयोग करेगा,वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर––","(గ) అటువంటి అధికారికి అనుగుణంగా లేదని సూచించే భాషను ఉపయోగించడం, ఆ నేరానికి కోర్టుచేత శిక్షించబడుతోంది-"]
["(i) उस दशा में जिसमें ऐसा आफिसर उस समय अपने पद का निष्‍पादन कर रहा है या उस दशा में जिसमें अपराध सक्रिय ड्यूटी पर किया जाता है, कारावास, जिसकी अवधि चौदह वर्ष तक की हो सकेगी, या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा; और","(i) అటువంటి అధికారి ఆ సమయంలో తన కార్యాలయాన్ని నిర్వహిస్తున్న సందర్భంలో లేదా చురుకైన విధుల్లో నేరం జరిగిన సందర్భంలో, అందుకు జైలు శిక్ష పద్నాలుగు సంవత్సరాల వరకు పొడిగించవచ్చు లేదా ఈ చట్టం ప్రకారం సూచించబడే చిన్న శిక్షలు వివరించబడింది, భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది; మరియు"]
["(ii) अन्‍य दशाओं में, कारावास, जिसकी अवधि दस वर्ष तक की हो सकेगी या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा :","(ii) ఇతర సందర్భాల్లో, పదేళ్ల వరకు జైలు శిక్ష లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన విధంగా చిన్న శిక్షలు భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉండాలి:"]
["परन्‍तु खंड (ग) में विनिर्दिष्‍ट अपराध की दशा में ऐसा कारावास पांच वर्ष से अधिक का नहीं होगा ।","నిబంధన (గ) లో పేర్కొన్న నేరం విషయంలో, అలాంటి జైలు శిక్ష ఐదు సంవత్సరాలు మించకూడదు."]
["23. वरिष्‍ठ आफिसर के प्रति अवज्ञा––","23. సీనియర్ అధికారులకు అవిధేయత-"]
["(1) इस अधिनियम के अधीन का कोई व्‍यक्‍ति, जो अपने वरिष्‍ठ आफिसर द्वारा अपने पद के निष्‍पादन में स्‍वयं दिए गए किसी विधिपूर्ण समादेश को, चाहे वह मौखिक रूप से या लिखकर या संकेत द्वारा या अन्‍यथा दिया गया हो, ऐसी रीति से अवज्ञा करेगा, जिससे प्राधिकार का जानबूझकर किया गया तिरस्‍कार दर्शित होता है, वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर कारावास, जिसकी अवधि चौदह वर्ष तक की हो सकेगी या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","(1) ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న వ్యక్తి, తన కార్యాలయ పనితీరులో తన ఉన్నతాధికారి ఇచ్చిన ఏదైనా చట్టబద్ధమైన ఆదేశాన్ని, మౌఖికంగా లేదా వ్రాతపూర్వకంగా లేదా సూచనల ద్వారా లేదా ఇతర పద్ధతిలో అవిధేయతను చూపిస్తే, ఇది ఉద్దేశపూర్వకంగా అధికారాన్ని తిరస్కరించడాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది, దళ కోర్టు ద్వారా నేరారోపణపై జైలు శిక్ష విధించబడాలి, ఇది పద్నాలుగు సంవత్సరాల కాలానికి లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన విధంగా చిన్న శిక్షకు గురవుతుంది."]
["(2) इस अधिनियम के अधीन कोई व्‍यक्‍ति, जो अपने वरिष्‍ठ आफिसर द्वारा दिए गए किसी विधिपूर्ण समादेश की अवज्ञा करेगा, वह बल न्‍यायालय द्वारा, दोषसिद्धि पर––","(2) ఈ చట్టం ప్రకారం, తన ఉన్నతాధికారి ఇచ్చిన చట్టబద్ధమైన ఉత్తర్వులకు అవిధేయత చూపే వ్యక్తి, నేరారోపణపై కోర్టు చేత శిక్షించబడాలి -"]
["(क) उस दशा में, जिसमें वह ऐसा अपराध सक्रिय ड्यूटी पर होते हुए करेगा, कारावास, जिसकी अवधि चौदह वर्ष तक की हो सकेगी या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा; और","(క) చురుకైన విధుల్లో ఉన్నప్పుడు అతను అలాంటి నేరానికి పాల్పడిన సందర్భంలో, ఈ చట్టంలో వివరించిన విధంగా పద్నాలుగు సంవత్సరాల వరకు లేదా తక్కువ శిక్ష విధించే జైలు శిక్ష, భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది; మరియు"]
["(ख) उस दशा में, जिसमें वह ऐसा अपराध सक्रिय ड्यूटी पर नहीं होते हुए करेगा, कारावास, जिसकी अवधि पांच वर्ष तक की हो सकेगी या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","(ఖ) చురుకైన విధుల్లో లేనప్పుడు అతను అలాంటి నేరం చేసిన సందర్భంలో, ఐదేళ్ల వరకు పొడిగించే కాలానికి జైలు శిక్ష లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన విధంగా చిన్న శిక్షలు భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది."]
["24. अनधीनता और बाधा––","24. అసభ్యత మరియు అడ్డంకి -"]
["कोई व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है, निम्‍नलिखित अपराधों में से कोई अपराध करेगा, अर्थात्:––","ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఎవరైనా, ఈ క్రింది నేరాలకు పాల్పడితే, అంటే: -"]
["(क) किसी झगड़े, दंगे या उपद्रव में संपृक्‍त होते हुए, किसी ऐसे आफिसर की, भले ही वह निम्‍नतर रैंक का हो, जो उसकी गिरफ्तारी का आदेश देता है, आज्ञा का पालन करने से इंकार करेगा अथवा ऐसे किसी आफिसर पर आपराधिक बल का प्रयोग करेगा या हमला करेगा; या","(క) ఏదైనా తగాదా, అల్లర్లు లేదా ఉపద్రవాలకు పాల్పడుతున్నప్పుడు, ఏ అధికారి అయినా, తక్కువ స్థాయికి చెందినవారైతే, అతన్ని అరెస్టు చేయమని ఆదేశించినా, ఆ అధికారిపై ఆజ్ఞను పాటించటానికి నిరాకరించడం, లేదా అలంటి ఎవరైనా ఆఫీసర్ పై బలప్రయోగం చేయడం లేదా దాడి చేయడం; లేదా"]
["(ख) किसी ऐसे व्‍यक्‍ति पर आपराधिक बल का प्रयोग करेगा या हमला करेगा, जिसकी अभिरक्षा में उसे विधिपूर्वक रखा गया है, चाहे वह व्‍यक्‍ति इस अधिनियम के अधीन हो या नहीं और चाहे वह उसका वरिष्‍ठ आफिसर हो या नहीं; या","(ఖ) అతను చట్టబద్ధంగా ఉంచబడిన ఏ వ్యక్తిపైనా, ఆ వ్యక్తి ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్నాడా లేదా అనే దానిపై మరియు అతను తన సీనియర్ అధికారా లేదా అనే దానిపై క్రిమినల్ ఫోర్స్‌ని ఉపయోగించడం లేదా దాడి చేయడం; లేదా"]
["(ग) ऐसे अनुरक्षक का प्रतिरोध करेगा, जिसका कर्तव्‍य उसे पकड़ना या अपने भारसाधक में लेना है; या","(గ) అటువంటి ఎస్కార్ట్‌ను నిరోధించినచో, బాధ్యత వహింఛి అతన్ని పట్టుకోవడం లేదా అదుపులోకి తీసుకోవడం అతని కర్తవ్యం; లేదా"]
["(घ) बैरकों, कैंप या क्‍वार्टरों में अनधिकृत रूप से निकलेगा; या","(ఘ) బ్యారక్స్, క్యాంప్స్ లేదా క్వార్టర్స్ నుండి అనధికార నిష్క్రమణ; లేదా"]
["(ङ) किसी साधारण, स्‍थानीय या अन्‍य आदेश के पालन की उपेक्षा करेगा; या","(ఙ) ఏదైనా సాధారణ, స్థానిక లేదా ఇతర ఆదేశాలను పాటించడాన్ని విస్మరించడం; లేదా"]
["(च) धारा 75 में निर्दिष्‍ट बल पुलिस के या उसकी ओर से विधिपूर्वक कार्य करने वाले किसी व्‍यक्‍ति के समक्ष अड़चन डालेगा अथवा बल पुलिस या उसकी ओर से विधिपूर्वक कार्य करने वाले किसी व्‍यक्‍ति के कर्तव्‍य के निष्‍पादन में उसकी सहायता की अपेक्षा किए जाने पर उससे इंकार करेगा, वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर कारावास, जिसकी अवधि उन अपराधों की दशा में, जो खंड (घ) और खंड (ङ) में विनिर्दिष्‍ट है, दो वर्ष तक की, और उन अपराधों की दशा में, जो अन्‍य खंडों में विनिर्दिष्‍ट हैं, दस वर्ष तक की हो सकेगी या दोनों में से प्रत्‍येक दशा में, ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","(చ) సెక్షన్ 75 లో సూచించిన పోలీసుల దళం లేదా అతని తరపున చట్టబద్ధంగా వ్యవహరించే ఏ వ్యక్తినైనా అడ్డుకుంటే లేదా పోలీసు దళం లేదా అతని తరపున చట్టబద్ధంగా ఏ వ్యక్తినైనా, విధులను నిర్వర్తించడంలో అతనికి సహాయం చేయాల్సిన అవసరం ఉంటే మరియు ఆ వ్యక్తి అతని సహాయం విషయంలో తిరస్కరిస్తే, వారు బలవంతంగా న్యాయస్థానం ద్వారా దోషిగా నిర్ధారించబడి జైలు శిక్ష విధించబడుతుంది, శిక్షా సమయం శిక్షను బట్టి, సెక్షన్ (ఘ) మరియు సెక్షన్ (ఙ) లో పేర్కొన్నట్టుగా రెండు సంవత్సరాల కాలానికి, మరియు శిక్షను బట్టి వేరే సెక్షన్ ప్రకారం కోర్టు ద్వారా శిక్ష విధించబడుతుంది, లేదా పదేళ్ల వరకు ఉందవచ్చు లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన విధంగా ఈ షరతులలో ఏదైనా చిన్న శిక్షకు బాధ్యత వహించాలి."]
["25. अभ्‍यावेशन के समय मिथ्‍या जानकारी देना–","25. ప్రవేశ సమయంలో తప్పుడు రిపోర్టింగ్ ఇవ్వడం-"]
["–यदि किसी व्‍यक्‍ति के बारे में, जो इस अधिनियम के अधीन हो गया है, यह पता चलेगा कि अपने अभ्‍यावेशन के समय अभ्‍यावेशन के लिए विहित प्ररूप में दिए गए किसी ऐसे प्रश्‍न की, जो अभ्‍यावेशन करने वाले उस आफिसर ने उससे पूछा था, जिसके समक्ष वह अभ्‍यावेशन के प्रयोजन के लिए हाजिर हुआ था, जानबूझकर मिथ्‍या जानकारी दी है, वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर कारावास, जिसकी अवधि पांच वर्ष तक की हो सकेगी, या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","- ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్నవారు ఎవరైనా ఉంటే, అతను ప్రవేశించిన సమయంలో ప్రవేశం కోసం నిర్దేశించిన ఫార్మాట్‌లో ఇచ్చిన ఏదైనా ప్రశ్నలకు, ప్రాక్టీస్ అధికారి ముందు హాజరైనప్పుడు అతనిని అడిగిన వాటికి స్వప్రయోజనం కోసం అతను తెలిసికూడా ఇచ్చిన తప్పుడు సమాచారం ఆరోపణ నేరంపై జైలు శిక్ష విధించడం, ఇది ఐదేళ్ల కాలానికి పొడిగించవచ్చు లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన చిన్న శిక్షకు లోబడి ఉంటుంది"]
["26. अशोभनीय आचरण––","26. అసభ్య ప్రవర్తన"]
["कोई आफिसर या अधीनस्थ आफिसर, जो ऐसी रीति से व्‍यवहार करेगा जो उसके पद और उससे प्रत्‍याशित शील की दृष्‍टि से अशोभनीय है, वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर, पदच्‍युत किए जाने का दायी होगा या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","ఒక అధికారి లేదా సబార్డినేట్ ఆఫీసర్, తన కార్యాలయం మరియు అతని నుండి ఆశించిన నమ్రత దృష్ట్యా అసభ్యంగా ప్రవర్తించేవారు, కోర్టు శిక్షార్హతపై తొలగించబడే బాధ్యత వహించాలి, లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన విధంగా తక్కువ శిక్ష, భరించే బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది."]
["27. कलंकास्‍पद आचरण के कुछ प्रकार–","27. కొన్ని రకాల అపవాదు ప్రవర్తన:"]
["(क) क्रूर, अशिष्‍ट या अप्राकृतिक प्रकार के किसी कलंकास्‍पद आचरण का दोषी होगा; या","(క) క్రూరమైన, మొరటుగా లేదా అసహజ స్వభావం యొక్క ఏదైనా అపవాదు ప్రవర్తనకు దోషిగా ఉంటే; లేదా"]
["(ख) कर्तव्‍य से बचने के लिए रोगी बन जाएगा या अपने में रोग या अंगशैथिल्य का ढोंग करेगा या अपने में उसे उत्‍पन्‍न करेगा या निरोग होने में साशय विलंब करेगा या अपने रोग या अंगशैथिल्‍य को गुरुतर बनाएगा; या","(ఖ) విధినుండి తప్పించుకోవడానికి రోగిగామారడం లేదా తనలో వ్యాధి లేదా అవయవాలు లేనట్లు నటించడం లేదా అతనిలోఉత్పన్నంచేసుకోవడం లేదా అనారోగ్యం పొందడంలో ఆలస్యంచేయడం లేదా అతని వ్యాధి లేదా అవయవాలను బాధ్యతగా చేయడం; లేదా"]
["(ग) अपने आपको या किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति को सेवा के अयोग्‍य बनाने के आशय से अपने आपको या उस व्‍यक्‍ति को स्‍वेच्‍छा से उपहति कारित करेगा,वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर कारावास का, जिसकी अवधि सात वर्ष तक की हो सकेगी, या ऐसे लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित हैं, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","(గ) తనను తాను లేదా వేరే వ్యక్తిని సేవ నుండి అనర్హులుగా చేయాలనే ఉద్దేశ్యంతో స్వచ్ఛందంగా తనను తాను రక్షించుకోవడం, ఏడు సంవత్సరాల వరకు పొడిగించిన కాలానికి దళ కోర్టు ద్వారా శిక్ష విధించబడుతుంది లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన విధంగా ఏదైనా చిన్న శిక్ష భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది."]
["28. अधीनस्‍थ के साथ बुरा बर्ताव करना––","28. సబార్డినేట్‌తో తప్పుగా ప్రవర్తించడం-"]
["कोई आफिसर, अधीनस्‍थ आफिसर या अवर आफिसर, जो किसी ऐसे व्‍यक्‍ति पर, जो इस अधिनियम के अधीन है, और जो रैंक या पद में उसके अधीनस्‍थ है, आपराधिक बल का प्रयोग करेगा या उसके साथ अन्‍यथा बुरा बर्ताव करेगा, बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर कारावास, जिसकी अवधि सात वर्ष तक की हो सकेगी, या ऐसा लघुतर दंड जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","ఒక అధికారి, సబార్డినేట్ ఆఫీసర్ లేదా కింది తరగతి అధికారి, ఈ చట్టానికి లోబడి, ర్యాంకు లేదా పదవిలో అతనికి అధీనంలో ఉన్న ఏ వ్యక్తితోనైనా క్రిమినల్ ఫోర్స్ ఉపయోగించుకోవడం లేదా దుర్వినియోగం చేయడం, ఏడు సంవత్సరాల వరకు పొడిగించిన కాలానికి దళ కోర్టు ద్వారా శిక్ష విధించబడుతుంది లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన విధంగా ఏదైనా చిన్న శిక్ష భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది."]
["29. मत्तता–","29. విషయాలు"]
["–(1) कोई व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है, मत्तता की हालत में पाया जाएगा, चाहे वह ड्यूटी पर हो या नहीं, बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर कारावास, जिसकी अवधि छह मास तक की हो सकेगी, या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","–(1)ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా, అతను విధుల్లో ఉన్నా లేకపోయినా, తాగిన స్థితిలో ఉన్నట్లు గుర్తించినట్లయితే, అతన్ని నేరారోపణపై, ఆరు నెలల వరకు దళ కోర్టు ద్వారా శిక్ష విధించబడుతుంది లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన విధంగా ఏదైనా చిన్న శిక్ష భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది."]
["(2) उपधारा (1) के प्रयोजनों के लिए कोई व्‍यक्‍ति मत्तता की हालत में समझा जाएगा, यदि वह एल्‍कोहल या किसी औषधि के अकेले या किसी अन्‍य पदार्थ के साथ प्रभाव के कारण अपनी ड्यूटी या कोई ऐसी ड्यूटी सौंपे जाने के, जिसका पालन करने के लिए उससे कहा जाए, अयोग्‍य है या विच्‍छृंखल रीति से या ऐसी रीति से व्‍यवहार करता है, जिससे बल के अविश्‍वसनीय होने की संभावना है ।","(2) ఉప-విభాగం (1) యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, ఎవరైనా ఒక వ్యక్తి శక్తి లేని పరిస్థితిలో ఉన్నట్లు భావించబడితే, అతను తన విధి నుండి అనర్హుడైతే లేదా మద్యం లేదా ఏదైనా మాదకద్రవ్యాల వల్ల ఒంటరిగా లేదా మరే ఇతర పదార్థంతోనైనా ఏదైనా విధిని నిర్వహించడానికి నియమించబడితే లేదా క్రమరహితంగా లేదా అలాంటి పద్ధతిలో ప్రవర్తిస్తే, ఇది శక్తిని నమ్మదగనిదిగా చేస్తుంది."]
["30. अभिरक्षा में से किसी व्‍यक्‍ति को निकल भागने देना–","30. అదుపులోనుండి ఒకవ్యక్తిని బయటకు పారిపోనిస్తే-"]
["–कोई व्‍यक्‍ित, जो इस अधिनियम के अधीन है, निम्‍नलिखित अपराधों में से कोई अपराध करेगा, अर्थात्:––","–ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఎవరైనా ఉంటే, కింది నేరాలకు పాల్పడతారు, అంటే: –"]
["(क) उस दौरान, जब उसके समादेश में कोई गारद, पिकेट, पेट्रोल, टुकड़ी या चौकी है, किसी ऐसे व्‍यक्‍ति को, जो उसके भारसाधन में सुपुर्द किया गया है, उचित प्राधिकार के बिना, चाहे जानबूझकर या युक्‍तियुक्‍त प्रतिहेतु के बिना, निर्मुक्‍त करेगा या किसी कैदी को या ऐसे सुपुर्द किए गए व्‍यक्‍ति को लेने से इंकार करेगा; या","(క) ఆ సమయంలో, అతని ఆదేశంలో ఒక గార్డు, పికెట్, పెట్రోల్, నిర్లిప్తత లేదా చెక్ పాయింట్ ఉన్నప్పుడు, అలాంటి వ్యక్తి ఎవరైనా, తన అభియోగం కింద ఎవరు విడుదల చేయబడ్డారు, సరైన అధికారం లేకుండా, అంతా తెలిసికూడా లేదా సహేతుకమైన ముందస్తు నిర్ణయం లేకుండా విడుదల చేయబడతారు, లేదా ఏ ఖైదీని లేదా అలాంటి వ్యక్తిని విడుదల చేయడానికి నిరాకరిస్తారు; లేదా"]
["(ख) ऐसे व्‍यक्‍ति को, जो उसके भारसाधन में सुपुर्द किया गया है या जिसे रखना या जिस पर पहरा रखना उसका कर्तव्‍य है, जानबूझकर या युक्‍तियुक्‍त प्रतिहेतु के बिना निकल भागने देगा,वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर कारावास, जिसकी अवधि दस वर्ष तक की हो सकेगी, या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के अधीन होगा और उस दशा में जब उसने ऐसा कार्य जानबूझकर नहीं किया है; कारावास, जिसकी अवधि दो वर्ष तक की हो सकेगी या एसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","(ఖ) తన భారాన్ని అప్పగించిన లేదా విధుల్లో ఉంఛిన లేదా ఉంచాల్సిన వ్యక్తి, ఉద్దేశపూర్వకంగా లేదా వ్యూహాత్మకంగా తెలియకుండా తప్పించుకుంటే, పదేళ్ల వరకు పొడిగించే కాలం దళ కోర్టు ద్వారా శిక్ష విధించబడుతుంది లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన విధంగా ఏదైనా చిన్న శిక్ష భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది మరియు అతను ఆ స్థితిలో ఆ పని ఉద్దేశపూర్వకంగా చేయబడలేదు, ఈ జైలు శిక్ష, రెండు సంవత్సరాల వరకు పొడిగించవచ్చు లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన విధంగా ఏదైనా చిన్న శిక్ష భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది."]
["31. गिरफ्तारी या परिरोध के संबंध में अनियमितता–","31. అరెస్టు లేదా నిర్బంధానికి సంబంధించిన అవకతవకలు––"]
["कोई व्‍यक्‍ति जो, इस अधिनियम के अधीन है, निम्‍नलिखित अपराधों में से कोई अपराध करेगा, अर्थात्:––","ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా,ఈ క్రింది నేరాలకు పాల్పడితే, అంటే: ––"]
["(क) किसी गिरफ्तारी या परिरुद्ध व्‍यक्‍ति को विचारण के लिए लाए बिना अनावश्‍यक रूप से निरुद्ध रखेगा या उसका मामला अन्‍वेषण के लिए उचित प्राधिकारी के समक्ष लाने में असफल रहेगा; या","(క) అనవసరంగా అరెస్టు చేయకుండా నిర్బంధిస్తారు లేదా విచారణకు పరిమితం చేయబడిన వ్యక్తిని తీసుకువస్తారు లేదా అతని కేసును దర్యాప్తు కోసం తగిన అధికారుల సమక్షంలోకి తీసుకురావడంలో విఫలమవుతారు; లేదా"]
["(ख) किसी व्‍यक्‍ति को बल अभिरक्षा के लिए सुपुर्द करके, ऐसी सुपुर्दगी के समय या यथासाध्‍य शीघ्र और किसी भी दशा में तत्‍पश्‍चात् अड़तालीस घंटे के भीतर उस आफिसर या अन्‍य व्‍यक्‍ति को, जिसकी अभिरक्षा में गिरफ्तार किए गए व्‍यक्‍ति को सुपुर्द किया गया है, उस अपराध का, जिसका इस प्रकार गिरफ्तार किए गए व्‍यक्‍ति पर आरोप है, लिखित और स्‍वहस्‍तारक्षरित वृत्तांत परिदत्त करने में युक्‍तियुक्‍त हेतुक के बिना असफल रहेगा,वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर कारावास का, जिसकी अवधि एक वर्ष तक की हो सकेगी, या ऐसे लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित हैं, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","(ఖ) ఒక వ్యక్తిని బలవంతంగా అదుపులో ఉంచడం, అటువంటి డెలివరీ సమయంలో లేదా వీలైనంత త్వరగా మరియు ఆ తరువాత ఏ సందర్భంలోనైనా అధికారి లేదా ఇతర వ్యక్తికి నలభై ఎనిమిది గంటలలోపు, అరెస్టు చేసిన వ్యక్తిని ఎవరి అదుపులో అప్పగించారు, అలా అరెస్టు చేసిన వ్యక్తి సహేతుకమైన కారణం లేకుండా వ్రాతపూర్వక మరియు స్వీయ- ధృవీకరించిన రికార్డు ఇవ్వడంలో విఫలమయ్యాడని ఆరోపించబడుతుంది, ఒక సంవత్సర కాలానికి దళ కోర్టు ద్వారా శిక్ష విధించబడుతుంది లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన విధంగా ఏదైనా చిన్న శిక్ష భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది."]
["32. अभिरक्षा से निकल भागना––","32. కస్టడీ నుండి పారిపోవడం -"]
["कोई व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है, विधिपूर्ण अभिरक्षा में होते हुए निकल भागेगा या निकल भागने का प्रयत्‍न करेगा, वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर कारावास का, जिसकी अवधि तीन वर्ष तक की हो सकेगी, या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా, చట్టబద్ధమైన కస్టడీలో ఉన్నప్పుడు, పారిపోవటానికి లేదా పారిపోవడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు, దళ కోర్టు ద్వారా మూడు సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్ష లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన విధంగా ఏదైనా చిన్న శిక్ష భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది."]
["33. संपत्ति संबंधी अपराध–","33. ఆస్తి సంబంధిత నేరాలు-"]
["–कोई व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है, निम्‍नलिखित अपराधों में से कोई अपराध करेगा, अर्थात्:––","–ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా ఈ క్రింది నేరాలకు పాల్పడితే, అంటే: –"]
["(क) सरकार की या किसी बल मेस, बैंड या संस्‍था की या ऐसे किसी व्‍यक्‍ति की, जो इस अधिनियम के अधीन है, किसी संपत्ति की चोरी करेगा; या","(క) ప్రభుత్వం యొక్క లేదా ఏదైనా శక్తి, మెస్, బ్యాండ్ లేదా సంస్థ లేదా ఏదైనా వ్యక్తియొక్క ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏదైనా ఆస్తిని దొంగిలించడం; లేదా"]
["(ख) किसी ऐसी संपत्ति का बेईमानी से दुर्विनियोग करेगा या अपने उपयोग के लिए संपरिवर्तन करेगा; या","(ఖ) అటువంటి ఆస్తిని మోసంతో దుర్వినియోగం చేస్తే లేదా తన ఉపయోగం కోసం మార్చుకుంటే; లేదా"]
["(ग) ऐसी किसी संपत्ति की बाबत आपराधिक न्‍यासभंग करेगा; या","(గ) అటువంటి ఆస్తి విషయంలో నేరపూరిత దుర్వినియోగం; లేదా"]
["(घ) ऐसी किसी संपत्ति को, जिसकी बाबत खंड (क), खंड (ख) और खंड (ग) के अधीन अपराधों में से कोई अपराध किया गया है, यह जानते हुए या विश्‍वास करने का कारण रखते हुए कि ऐसा अपराध किया गया है, बेईमानी से प्राप्‍त करेगा या रखेगा; या","(ఘ) నిబంధన (క), నిబంధన (ఖ) మరియు నిబంధనలకు సంబంధించి ఏదైనా ఆస్తి (గ) ఏదైనా నేరం జరిగిందని, తెలుసుకోవడం లేదా నమ్మడం లేదా అలాంటి నేరం జరిగిందని విశ్వసించడం, ఒక నేరానికి పాల్పడడం, మోసంతో తీసుకోవడం లేదా నిలుపుకోవడం; లేదా"]
["(ङ) सरकार की किसी संपत्ति को, जो उसे सौंपी गई है, जानबूझकर नष्‍ट करेगा या उसको क्षति पहुंचाएगा; या","(ఙ) ప్రభుత్వం అప్పగించిన ఏదైనా ఆస్తిని ఉద్దేశపూర్వకంగా నాశనం చేసినా లేదా దెబ్బతీసినా; లేదా"]
["(च) कपट-वंचन करने के या किसी व्‍यक्‍ति को सदोष अभिलाभ पहुंचाने या किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति को सदोष हानि पहुंचाने के आशय से कोई अन्‍य बात करेगा, तो वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर कारावास का, जिसकी अवधि दस वर्ष तक की हो सकेगी, या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","(చ) మోసానికి పాల్పడటం లేదా ఏదైనా వ్యక్తికి నేరపూరిత ప్రయోజనం కలిగించడం లేదా మరే వ్యక్తికి హాని కలిగించే ఉద్దేశ్యంతో మరేదైనా పని చేయడం, దళ కోర్టు ద్వారా పదేళ్ల వరకు పొడిగించే కాలానికి జైలు శిక్ష లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన విధంగా ఏదైనా చిన్న శిక్ష భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది."]
["34. उद्दापन और आहरण––","34. ఎత్తివేయడం మరియు ఉపసంహరణ -"]
["(क) उद्दापन करेगा; या","(క) ఎత్తివేస్తుంది; లేదా"]
["(ख) उचित प्राधिकार के बिना किसी व्‍यक्‍ति से धन, रसद या सेवा का आहरण करेगा,वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर कारावास का, जिसकी अवधि दस वर्ष तक की हो सकेगी, या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","(ఖ) సరైన అధికారం లేకుండా ఏదైనా వ్యక్తి నుండి డబ్బు, లాజిస్టిక్స్ లేదా సేవలను ఉపసంహరించుకోవడం, దళ కోర్టు ద్వారా దోషిగా నిర్ధారించబడి, పదేళ్ల వరకు పొడిగించే కాలానికి జైలు శిక్ష లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన విధంగా ఏదైనా చిన్న శిక్ష భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది."]
["35. उपस्‍कर गायब कर देना–","35. పరికరాలు కనుమరుగయ్యేలా చేయడం-"]
["–कोई व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है, निम्‍नलिखित अपराधों में से कोई अपराध करेगा, अर्थात्:––","–ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా ఈ క్రింది నేరాలకు పాల్పడితే, అంటే: –"]
["(क) किन्‍हीं आयुधों, गोलाबारूद, उपस्‍कर, उपकरणों, औजारों, कपड़ों या किसी अन्‍य वस्‍तु को, जो सरकार की संपत्ति होते हुए उसे अपने उपयोग के लिए दी गई है या उसे सौंपी गई है, गायब कर देगा या गायब कर देने से संपृक्‍त होगा; या","(క) ప్రభుత్వ ఆస్తిగా ఉన్న ఆయుధాలు, మందుగుండు సామగ్రి, పరికరాలు, ఉపకరణాలు, సాధనాలు, దుస్తులు లేదా ఏదైనా ఇతర వస్తువులను తన ఉపయోగంకోసం ఇవ్వబడినవి లేదా అప్పగించబదినవి, కనిపించకుండా చేయడం లేదా తొలగించడం జరుగుతుంది; లేదా"]
["(ख) खंड (क) में वर्णित किसी वस्‍तु को उपेक्षा से गंवा देगा; या","(ఖ) నిబంధన (క) లో వివరించిన ఏదైనా విషయాన్ని విస్మరించడం ద్వారా; లేదా"]
["(ग) अपने को अनुदत्त किसी पदक या अलंकरण को बेचेगा, गिरवी रखेगा, नष्‍ट करेगा या विरूपित करेगा,वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर कारावास जिसकी अवधि खंड (क) में विनिर्दिष्‍ट अपराधों की दशा में, दस वर्ष तक की हो सकेगी और अन्‍य खण्‍डों में विनिर्दिष्‍ट अपराधों की दशा में, पांच वर्ष तक की हो सकेगी, या दोनों में से प्रत्‍येक दशा में ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","(గ) అతనికి మంజూరు చేసిన ఏదైనా పతకం లేదా అలంకారాన్ని విక్రయించడం, కుదువబెట్టడం, నాశనం చేయడం లేదా రూపుమార్చడం,దళ కోర్టు ద్వారా నేరానికి శిక్ష నిబంధన (క) మరియు ఇతరులలో పేర్కొన్న నేరాల విషయంలో పదేళ్ల వరకు పొడిగించే కాలం జైలు శిక్ష, ఇతర విభాగాలలో పేర్కొన్న నేరాల విషయంలో, ఇది ఐదు సంవత్సరాల వరకు ఉండవచ్చు, లేదా ప్రత్యేక దశలో, ఈ చట్టంలో వివరించిన విధంగా ఒక చిన్న జరిమానా భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది."]
["36. संपत्ति आदि को क्षति––","36. ఆస్తి మొదలైన వాటికి నష్టం––"]
["(क) धारा 35 के खंड (क) में वर्णित कोई संपत्ति या किसी बल मेस, बैंड या संस्‍था की या किसी ऐसे व्‍यक्‍ति की, जो इस अधिनियम के अधीन है, कोई संपत्ति नष्‍ट करेगा या उसको क्षति पहुंचाएगा; या","(క) సెక్షన్ 32 లోని నిబంధన (క) లో వివరించిన ఏదైనా ఆస్తి లేదా ఏదైనా శక్తిమెస్, బ్యాండ్ లేదా సంస్థ లేదా ఏ వ్యక్తిది అయినా ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏదైనా ఆస్తిని నాశనం చేయడం లేదా దెబ్బతీయడం; లేదా"]
["(ख) कोई ऐसा कार्य करेगा, जिसके कारण अग्‍िन से सरकार की किसी संपत्ति को नुकसान होता है या वह नष्‍ट होती है; या","(ఖ) ప్రభుత్వంలోని ఏదైనా ఆస్తిని అగ్ని ద్వారా నష్టం కలిగించే లేదా దెబ్బతీసే ఏదైనా చర్య చేయడం; లేదా"]
["(ग) उसको सौंपे गए किसी जीवजंतु को मार देगा, क्षति पहुंचाएगा, गायब कर देगा या उससे बुरा बर्ताव करेगा या उसे गंवा देगा,वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर, उस दशा में, जिसमें उसने ऐसा कार्य जानबूझकर किया है, कारावास, जिसकी अवधि दस वर्ष तक की हो सकेगी, या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा, और उस दशा में, जिसमें उसने युक्‍तियुक्‍त प्रतिहेतु के बिना ऐसा कार्य किया है, कारावास, जिसकी अवधि, पांच वर्ष तक की हो सकेगी, या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","(గ) తనకు కేటాయించిన ఏదైనా జంతువును చంపడం, గాయపరచడం, అదృశ్యం చేయడం లేదా తప్పుగా ప్రవర్తించడం లేదా కోల్పోవడం, అప్పుడు అతను ఉద్దేశపూర్వకంగా అలాంటి చర్య చేసిన సందర్భంలో, రక్షణ దళం కోర్టు దోషిగాచేస్తే, ఈ చట్టంలో వివరించిన విధంగా పదేళ్ల వరకు జైలు శిక్షతో లేదా తక్కువ శిక్షతో శిక్షించబడాలి, భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది, మరియు సహేతుకమైన వ్యతిరేకత లేకుండా అతను అలాంటి చర్య చేసిన సందర్భంలో, ఐదు సంవత్సరాల జైలు శిక్ష ఈ చట్టంలో వివరించిన విధంగా లేదా అలాంటి చిన్న శిక్షను, భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది."]
["37. मिथ्‍या अभियोग लगाना–","37. తప్పుడు నేరారోపణ మోపడం–"]
["(क) किसी ऐसे व्‍यक्‍ति के विरुद्ध, जो इस अधिनियम के अधीन है, कोई मिथ्‍या अभियोग, यह जानते हुए या यह विश्‍वास करने का कारण रखते हुए लगाएगा कि ऐसा अभियोग मिथ्‍या है; या","(క) ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తికైనా వ్యతిరేకంగా, ఏదైనా తప్పుడు నేరారోపణలు, తెలిసికూడా లేదా అలాంటి ఆరోపణ అబద్ధమని నమ్మడానికి ఇది కారణం; లేదా"]
["(ख) किसी ऐसे व्‍यक्‍ति के विरुद्ध, जो इस अधिनियम के अधीन है, कोई परिवाद करने में कोई ऐसा कथन, जिससे ऐसे व्‍यक्‍ति के शील पर प्रभाव पड़ता है, यह जानते हुए या यह विश्‍वास करने का कारण रखते हुए करेगा कि ऐसा कथन मिथ्‍या है या किन्‍हीं तात्त्विक तथ्‍यों को जानते हुए और जानबूझकर दबाएगा,वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर कारावास, जिसकी अवधि तीन वर्ष तक की हो सकेगी, या ऐसा लघुतर दंड जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","(ఖ) ఈ చర్యకు లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తిపైనా ఫిర్యాదు చేయడంలో, అటువంటి వ్యక్తి యొక్క పాత్రను ప్రభావితం చేసే ఏ ప్రకటన చేసినా, అలాంటి ప్రకటన తప్పు అని నమ్మేందుకు లేదా తెలుసుకోవటానికి కారణం ఏదైనా భౌతిక వాస్తవాన్ని లేదా ఉద్దేశపూర్వకంగా మరియు తెలిసి దాచిపెడితే, భద్రతా దళం కోర్టు మూడు సంవత్సరాల వరకు పొడిగించే కాలం కోసం జైలు శిక్ష విధించటానికి లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన విధంగా తక్కువ శిక్షను భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది"]
["38. शासकीय दस्‍तावेजों का मिथ्‍याकरण तथा मिथ्‍या घोषणाएं––","38. ప్రభుత్వ పత్రాల తప్పుడు సమాచారం మరియు తప్పుడు ప్రకటనలు."]
["(क) उसके द्वारा तैयार की गई या हस्‍ताक्षरित किसी ऐसी रिपोर्ट, विवरणी, सूची, प्रमाणपत्र, पुस्‍तक या अन्‍य दस्‍तावेज में या उसकी विषय वस्‍तु में, जिसकी यथार्थता अभिनिश्‍चित करना उसका कर्तव्‍य है, कोई मिथ्‍या या कपटपूर्ण कथन जानते हुए करेगा या करने में संसर्गी होगा; या","(క) ఏదైనా నివేదిక, రిటర్న్, కేటలాగ్, సర్టిఫికేట్, పుస్తకం లేదా అతను తయారుచేసిన లేదా సంతకం చేసిన ఇతర పత్రంలో ఖచ్చితత్వాన్ని నిర్ధారించడం అతని కర్తవ్యం లేదా తెలుసుకోవడంలో లేదా ఏదైనా తప్పుడు ప్రకటన లేదా మోసపూరిత ప్రకటన చేయడం; లేదా"]
["(ख) कपट-वंचन करने के आशय से, खंड (क) में उल्‍लिखित वर्णन की किसी दस्‍तावेज में, कोई लोप जानते हुए करेगा या करने में संसर्गी होगा; या","(ఖ) మోసం యొక్క ప్రయోజనం కోసం, నిబంధన (క) లో పేర్కొన్న ఏదైనా పత్రాలలో, ఏదైనా లోపాన్నితెలిసికొని ఉండి చేయడం లేదా చేయడానికి ఆసక్తి ఉండడం; లేదా"]
["(ग) जानते हुए और किसी व्‍यक्‍ति को क्षति पहुंचाने के आशय से या जानते हुए और कपट-वंचन करने के आशय से किसी ऐसी दस्‍तावेज को, जिसे परिरक्षित रखना या प्रस्‍तुत करना उसका कर्तव्‍य है, दबा लेगा, विरूपित करेगा, परिवर्तित करेगा या उसे गायब कर देगा; या","(గ) ఒక వ్యక్తికి హాని కలిగించే లేదా హాని కలిగించే ఉద్దేశ్యంతో లేదా తెలుసుకోవడం మరియు మోసం చేయడం అనే ఉద్దేశ్యంతో, సంరక్షించడం లేదా సమకూర్చడం తన కర్తవ్యం అయిన ఏదైనా పత్రాన్ని అణచివేయడం, రూపం మార్చడం, మార్చడం లేదా దానిని అదృశ్యం చేయడం; లేదా"]
["(घ) जहां किसी बात की बाबत घोषणा करना उसका पदीय कर्तव्‍य है, वहां जानते हुए मिथ्‍या घोषणा करेगा; या","(ఘ) ఏదైనా విషయంలో ప్రకటించడం అతని అధికారిక కర్తవ్యం, అది తెలిసికూడా తప్పుడు ప్రకటనను ప్రకటించడం; లేదా"]
["(ङ) ऐसा कथन करके, जो मिथ्‍या है, और जिसके मिथ्‍या होने का या तो उसे ज्ञान है, या विश्‍वास है या जिसके सत्‍य होने का उसे विश्‍वास नहीं है अथवा किसी पुस्‍तक या अभिलेख में कोई मिथ्‍या प्रविष्‍टि करके या उसमें की मिथ्‍या प्रविष्‍टि का उपयोग करके, अथवा मथ्‍या कथन अंतर्विष्‍ट करने वाली कोई दस्‍तावेज बनाकर अथवा कोई सही प्रविष्‍टि करने का या सही कथन अन्‍तर्विष्‍ट करने वाली दस्‍तावेज बनाने का लोप करके, अपने लिए या किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति के लिए कोई पेंशन, भत्ता या अन्‍य फायदा या विशेषाधिकार अभिप्राप्‍त करेगा, वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर कारावास, जिसकी अवधि दस वर्ष तक की हो सकेगी, या ऐसा लघुतर दंड जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","(ఙ) తప్పుడు, మరియు జ్ఞానం ఉన్న, లేదా తప్పు అని నమ్మే, లేదా నిజమని నమ్మని, లేదా ఒక తప్పుడు ప్రకటనను పుస్తకం లేదా రికార్డులో చేర్చడం ద్వారా లేదా దాని తప్పుడు ప్రకటనను ఉపయోగించడం ద్వారా, లేదా ఒక వాస్తవిక ప్రకటనను కలిగి ఉన్న పత్రాన్ని తయారు చేయడం ద్వారా లేదా సరైన ప్రకటన లేదా సరైన ప్రకటనను కలిగి ఉన్న పత్రాన్ని తీసివేయడం ద్వారా, తనకు లేదా మరే వ్యక్తికైనా ఏదైనా పెన్షన్, భత్యం లేదా ఇతర ప్రయోజనం లేదా అధికారాన్ని ప్రేరేపిస్తే, ఆ దళ కోర్టు ద్వారా నేరారోపణపై జైలు శిక్ష పదేళ్ల వరకు పొడిగించే కాలం లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన విధంగా తక్కువ శిక్షను భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది."]
["39. रिक्‍त स्‍थान छोड़कर हस्‍ताक्षर करना और रिपोर्ट देने में असफल रहना––","39. ఖాళీ స్థలాన్ని వదిలి సంతకం చేయడం మరియు నివేదించడంలో విఫలమవడం-"]
["(क) वेतन, आयुध, गोलाबारूद, उपस्‍कर, कपड़े, प्रदाय या सामान से या सरकार की किसी संपत्ति से संबद्ध किसी दस्‍तावेज पर हस्‍ताक्षर करते समय किसी तात्त्विक भाग को, जिसके लिए उसका हस्ताक्षर प्रमाणक है, कपटपूर्वक रिक्‍त छोड़ देगा; या","(క) జీతం, ఆయుధాలు, మందుగుండు సామగ్రి, పరికరాలు, దుస్తులు, సామాగ్రి లేదా వస్తువులు లేదా ప్రభుత్వానికి చెందిన ఏదైనా ఆస్తికి సంబంధించిన పత్రంలో సంతకం చేసినప్పుడు, దాని సంతకం ప్రామాణీకరించబడిన ఏదైనా మౌళిక భాగంలో మోసపూరితంగా ఖాళీగా ఉంటే; లేదా"]
["(ख) ऐसी रिपोर्ट या विवरणी देने या भेजने से, जिसको देना या भेजना उसका कर्तव्‍य है, इंकार करेगा या ऐसा करने का लोप आपराधिक उपेक्षा से करेगा,वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर कारावास, जिसकी अवधि तीन वर्ष तक की हो सकेगी, या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","(ఖ) అటువంటి నివేదిక లేదా వివరణ ఇవ్వడం లేదా పంపడం అతని కర్తవ్యం, ఇవ్వడానికి నిరాకరించడం లేదా నేరపూరిత నిర్లక్ష్యం చేస్తే, దానికి దళ కోర్టు ద్వారా నేరారోపణ కింద జైలు శిక్ష, మూడు సంవత్సరాల వరకు లేదా ఈ చట్టంలో వివరించబడిన అలాంటి చిన్న శిక్ష, భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది."]
["40. बल न्‍यायालय के संबंध में अपराध–","40. దళ కోర్టుకు సంబంధించిన నేరాలు."]
["(क) किसी बल न्‍यायालय के समक्ष साक्षी के रूप में हाजिर होने के लिए सम्‍यक् रूप से समन या आदिष्‍ट किए जाने पर हाजिर होने में जानबूझकर या युक्‍तियुक्‍त प्रतिहेतु के बिना व्‍यतिक्रम करेगा; या","(క) ఏదైనా దళ కోర్టుకు సాక్షిగా హాజరుకావాలని పిలిచినప్పుడు మొత్తంగా సమన్లు లేదా అత్యవసరంగా పిలిచినప్పుడు హాజరు కావడంలో ఉద్దేశపూర్వకంగా లేదా సహేతుకమైన పక్షపాతం లేకుండా జోక్యం చేసుకోవడం; లేదా"]
["(ख) ऐसी कोई शपथ लेने से या प्रतिज्ञान करने से इंकार करेगा, जिसके लिए जाने या किए जाने की अपेक्षा बल न्‍यायालय द्वारा वैध रूप से की गई है; या","(ఖ) దళ న్యాయస్థానంలో చెల్లుబాటు అయ్యేది చట్టబద్ధంగా దీని కోసం అవసరమయ్యే ప్రమాణం చేయటానికి లేదా ధృవీకరణ తీసుకోవడానికి నిరాకరించడం; లేదా"]
["(ग) अपनी शक्‍ति या नियंत्रण में की ऐसी कोई दस्‍तावेज पेश या पदिदत्त करने से इंकार करेगा जिसके पेश या परिदत्त किए जाने की अपेक्षा बल न्‍यायालय द्वारा वैध रूप से की गई है; या","(గ) దళ న్యాయస్థానం ద్వారా చెల్లుబాటు అయ్యేది ఏదైనా పత్రాన్ని దాని శక్తి లేదా నియంత్రణలో సమర్పించడానికి లేదా ఇవ్వడానికి నిరాకరించడం; లేదా"]
["(घ) जब वह साक्षी है तब किसी ऐसे प्रश्‍न का उत्तर देने से इंकार करेगा जिसका उत्तर देने के लिए वह विधि द्वारा आबद्ध है; या","(ఘ) అతను సాక్షిగా ఉన్నప్పుడు, అతను చట్టానికి కట్టుబడి ఉన్న ఏ ప్రశ్నకైనా సమాధానం ఇవ్వడానికి నిరాకరిస్తే; లేదా"]
["(ङ) अपमानजनक भाषा या धमकी भरी भाषा का प्रयोग करके, या बल न्‍यायालय की कार्यवाहियों में कोई विघ्‍न या विक्षोभ कारित करके न्‍यायालय के अवमान का दोषी है,वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर कारावास, जिसकी अवधि तीन वर्ष तक की हो सकेगी, या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","(ఙ) అసభ్యకరమైన భాషను ఉపయోగించడం లేదా బెదిరించే భాష ద్వారా కోర్టు ధిక్కారానికి పాల్పడటం లేదా దళ న్యాయస్థానం యొక్క చర్యలలో ఏదైనా అవాంతరాలు లేదా అవాంతరాలు కలిగించడం, నేరారోపణపై దళ కోర్టు జైలు శిక్ష, ఇది మూడు సంవత్సరాల వరకు లేదా ఈ చట్టంలో వివరించబడిన అలాంటి చిన్న శిక్ష, భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది."]
["41. मिथ्‍या साक्ष्‍य–","41. తప్పుడు సాక్ష్యం"]
["कोई व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है, किसी बल न्‍यायालय या अन्‍य न्‍यायालय के समक्ष, जो शपथ दिलाने या प्रतिज्ञान कराने के लिए इस अधिनियम के अधीन सक्षम है, सम्‍यक् रूप से शपथ लेकर या प्रतिज्ञान करके कोई ऐसा कथन करेगा जो मिथ्‍या है, और जिसके मिथ्‍या होने का या तो उसे ज्ञान है या विश्‍वास है या जिसके सत्‍य होने का उसे विश्‍वास नहीं है, वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर कारावास, जिसकी अवधि सात वर्ष तक की हो सकेगी या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఎవరైనా వ్యక్తీ, ఏదైనా దళ కోర్టు లేదా ఇతర కోర్టు ముందు, ప్రమాణాలు లేదా ధృవీకరణలను నిర్వహించడానికి ఈ చట్టం ప్రకారం సమర్థులైన వారు, ప్రమాణం లేదా ధృవీకరణను సక్రమంగా తీసుకోవడం ద్వారా తప్పు అని ఒక ప్రకటన చేయాలి, జ్ఞానం ఉన్నవారు లేదా అబద్ధమని నమ్మేవారు లేదా నిజమని నమ్మని వారు ఏడు సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్ష లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన చిన్న శిక్షకు జైలు శిక్ష విధించబడతారు, భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది."]
["42. वेतन का विधिविरुद्धतया रोक जाना–","42. చట్టబద్ధంగా జీతం నిలిపివేయడం"]
["–कोई आफिसर, अधीनस्‍थ आफिसर या अवर आफिसर जो ऐसे व्‍यक्‍ति का, जो इस अधिनियम के अध्‍यधीन है वेतन प्राप्‍त करने के पश्‍चात् उसके शोध्‍य होने पर उसे विधिविरुद्धतया रोके रखेगा या देने से इंकार करेगा, वह, बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर कारावास, जिसकी अवधि पांच वर्ष तक की हो सकेगी, या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","- ఒక అధికారి, సబార్డినేట్ ఆఫీసర్ లేదా కింది తరగతి అధికారి అటువంటి వ్యక్తిని అతను పరిశోధన చేస్తున్నప్పుడు, అతని జీతం పొందిన తరువాత చట్టబద్ధంగా అతన్ని పట్టుకోవటానికి లేదా ఇవ్వడానికి నిరాకరిస్తే, ఈ చట్టానికి లోబడి, నేరారోపణపై దళ కోర్టు ద్వారా జైలు శిక్ష విధించబడుతుంది, దీని వ్యవధి ఐదేళ్ల వరకు, లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన చిన్న శిక్ష, భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది."]
["43. सुव्‍यवस्‍था और अनुशासन का अतिक्रमण––","43. ఆర్డర్ మరియు క్రమశిక్షణ ఉల్లంఘన––"]
["कोई व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है, बल की सुव्‍यवस्‍था और अनुशासन पर प्रतिकूल प्रभाव डालने वाले ऐसे कार्य या लोप का, जो इस अधिनियम में विनिर्दिष्‍ट नहीं है, दोषी होगा, तो वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर कारावास, जिसकी अवधि सात वर्ष तक की हो सकेगी या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న వ్యక్తి ఈ చట్టంలో పేర్కొనబడని శక్తి యొక్క క్రమబద్ధత మరియు క్రమశిక్షణను ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేసే ఒక చర్య లేదా మినహాయింపుకు పాల్పడితే, అతన్ని దళ న్యాయస్థానం ద్వారా ఏడు సంవత్సరాల కాలానికి జైలు శిక్ష విధిస్తుంది లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన చిన్న శిక్ష, భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది."]
["44. प्रकीर्ण अपराध––","44. దుర్వినియోగ నేరాలు––"]
["कोई व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है, निम्‍नलिखित अपराधों में से कोई अपराध करेगा, अर्थात्:––","ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న, ఎవరైనా, కింద తెలిపిన నేరాలకు పాల్పడి ఉంటే, అంటే:––"]
["(क) किसी चौकी पर या प्रगमन पर समादेशन करते हुए और यह परिवाद प्राप्‍त होने पर कि उसके समादेश के अधीन किसी व्‍यक्‍ति ने किसी व्‍यक्‍ति को पीटा है या उसके साथ अन्‍यथा बुरा बर्ताव किया है या उसे सताया है, या किसी मेले या बाजार में विघ्‍न डाला है या कोई बलवा या अतिचार किया है, क्षतिग्रस्‍त व्‍यक्‍ति की सम्‍यक् हानिपूर्ति करने में या मामले की रिपोर्ट उचित प्राधिकारी को करने में असफल रहेगा; या","(క) ఒక ఔట్‌పోస్టు వద్ద లేదా పురోగతిపై అతని ఆదేశంలో ఉన్న వ్యక్తి ఒక వ్యక్తిని కొట్టడం లేదా దుర్వినియోగం చేయడం లేదా హింసించడం, లేదా ఇబ్బందికలిగించడం లేదా మార్కెట్‌కు భంగం కలిగించినట్లు, బలవంతం లేదా అత్యాచారంచేసినట్లు ఫిర్యాదు అందుకున్న తరువాత లేదా ఏదైనా నేరం లేదా తగిన అధికారాన్ని నివేదించడంలో అతిక్రమణకు పాల్పడితే, దెబ్బతిన్న వ్యక్తికి సరైన పరిహారం ఇవ్వడంలో విఫలమవుతుంది లేదా; లేదా"]
["(ख) किसी उपासना स्‍थल को अपवित्र करके या अन्‍यथा किसी व्‍यक्‍ति के धर्म का साशय अपमान करेगा या उसकी धार्मिक भावनाओं को ठेस पहुंचाएगा; या","(ఖ) ప్రార్థనా స్థలాన్ని అపవిత్రం చేయడం ద్వారా లేదా ఒక వ్యక్తి యొక్క మతాన్ని అవమానించడం ద్వారా లేదా అతని మతపరమైన భావాలను దెబ్బతీయడం ద్వారా; లేదా"]
["(ग) आत्‍महत्‍या करने का प्रयत्‍न करेगा और ऐसा प्रयत्‍न करने में उस अपराध के किए जाने की दशा में कोई कार्य करेगा; या","(గ) ఆత్మహత్య చేసుకోవడానికి ప్రయత్నం మరియు అటువంటి ప్రయత్నం చేయడానికి ఎవరైనా ఒత్తిడి చేస్తే; లేదా"]
["(घ) अधीनस्‍थ आफिसर के रैंक से नीचे का होते हुए, जब वह ड्यूटी पर न हो, तब कैंप में या उसके आसपास अथवा किसी नगर या बाजार में या उसके आसपास या किसी नगर या बाजार को जाते हुए या उससे वापस आते हुए, कोई राइफल, तलवार या अन्‍य आक्रामक शस्‍त्र उचित प्राधिकार के बिना ले जाते हुए देखा जाएगा; या","(ఘ) సబార్డినేట్ ఆఫీసర్ హోదాలో ఉన్నప్పుడు, అతను విధుల్లో లేనప్పుడు, అప్పుడు శిబిరానికి లేదా చుట్టుపక్కల లేదా ఒక నగరం లేదా మార్కెట్ చుట్టూ లేదా ఒక నగరం లేదా మార్కెట్ నుండి లేదా వెళ్ళేటప్పుడు, ఏదైనా రైఫిల్, కత్తి లేదా ఇతర అనుమతి ఆయుధాలు సరైన అనుమతి లేకుండా మోసుకెళ్ళడం చూడవచ్చు; లేదా"]
["(ङ) किसी व्‍यक्‍ति के अभ्‍यावेदन या सेवा में किसी व्‍यक्‍ति के लिए अनुपस्‍थिति छुट्टी, प्रोन्‍नति या कोई अन्‍य फायदा या अनुग्रह उपाप्‍त कराने के लिए हेतु या इनाम के रूप में कोई पारितोषण अपने लिए या किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति के लिए प्रत्‍यक्षत: या अप्रत्‍यक्षत: प्रतिगृहीत करेगा या अभिप्राप्‍त करेगा या प्रतिगृहीत करने के लिए सहमत होगा या अभिप्राप्‍त करने का प्रयत्‍न करेगा; या","(ఙ) హాజరుకాని సెలవు, పదోన్నతి లేదా ఏదైనా వ్యక్తి యొక్క ప్రాతినిధ్యం లేదా సేవలో ఉన్న ఏ వ్యక్తికైనా, లేదా బహుమతి రూపంలో ఏదైనా బహుమతి ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా తనకోసం లేదా మరే వ్యక్తికైనా లేదా లొంగిపోవటానికి లేదా సంపాదించడానికి అంగీకరిస్తారు లేదా ప్రేరేపించడానికి ప్రయత్నిస్తారు; లేదా"]
["(च) उस देश में, जिसमें वह सेवा कर रहा है, किसी वासी या निवासी की संपत्ति या उसके शरीर के विरुद्ध कोई अपराध करेगा,वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर कारावास, जिसकी अवधि सात वर्ष तक की हो सकेगी या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","(చ) అతను పనిచేస్తున్న దేశంలో, ఒక వాసి లేదా నివాసి యొక్క ఆస్తి లేదా శరీరానికి వ్యతిరేకంగా నేరానికి పాల్పడితే, అతన్ని దళ న్యాయస్థానం ద్వారా ఏడు సంవత్సరాల కాలానికి జైలు శిక్ష విధిస్తుంది లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన చిన్న శిక్ష, భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది."]
["45. प्रयत्‍न–","45. ప్రయత్నాలు -"]
["–कोई व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है, धारा 16 से धारा 44 में (जिनमें ये दोनों धाराएं सम्‍मिलित हैं) विनिर्दिष्‍ट अपराधों में से कोई अपराध करने का प्रयत्‍न करेगा और ऐसा प्रयत्‍न करने में उस अपराध के किए जाने की दशा में कोई कार्य करेगा, उस दशा में जिसमें ऐसे प्रयत्‍न के दंड के लिए इस अधिनियम द्वारा कोई अभिव्‍यक्‍त उपबंध नहीं किया गया है, बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर,––","––ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న వ్యక్తి సెక్షన్ 16 నుండి సెక్షన్ 44 (ఈ రెండు విభాగాలను కలిగి ఉంటుంది) లో పేర్కొన్న ఏవైనా నేరాలకు పాల్పడటానికి ప్రయత్నించినా మరియు అలాంటి నేరం జరిగితే ఆ నేరం చేసిన పద్ధతిలో అటువంటి ప్రయత్నం యొక్క శిక్ష కోసం, ఈ చట్టం ద్వారా అభివ్యక్త నిబంధనలు చేయని సందర్భంలో, దళ న్యాయస్థానం శిక్షించినందుకు,-"]
["(क) यदि किए जाने के लिए प्रयत्‍नित अपराध मृत्‍यु से दंडनीय है तो कारावास, जिसकी अवधि चौदह वर्ष तक हो सकेगी या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा; और","(క) కట్టుబడి ఉండటానికి ఉద్దేశించిన నేరం మరణశిక్ష విధించినట్లయితే, పద్నాలుగు సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్ష లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన విధంగా చిన్న శిక్షలు విధించవలసి ఉంటుంది; మరియు"]
["(ख) यदि किए जाने के लिए प्रयत्‍नित अपराध कारावास से दंडनीय है तो कारावास, जिसकी अवधि उस अपराध के लिए उपबंधित दीर्घतम अवधि की आधी तक हो सकेगी, या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","(ఖ) కట్టుబడి ఉండటానికి ఉద్దేశించిన నేరం జైలు శిక్ష ద్వారా శిక్షించబడితే, జైలు శిక్ష అనేది ఆ నేరానికి అందించిన దీర్ఘకాలిక కాలానికి సగం వరకు పొడిగించే కాలం లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన చిన్న శిక్ష, భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది."]
["–कोई व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है, धारा 16 से धारा 44 में (जिनमें ये दोनों धाराएं सम्‍मिलित हैं) विनिर्दिष्‍ट अपराधों में से किसी अपराध के किए जाने का दुष्‍प्रेरण करेगा, वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर, उस दशा में जिसमें दुष्‍प्रेरित कार्य दुष्‍प्रेरण के परिणामस्‍वरूप किया गया है और ऐसे दुष्‍प्रेरण के दंड के लिए इस अधिनियम द्वारा कोई अभिव्‍यक्‍त उपबंध नहीं किया गया है, उस अपराध के लिए उपबंधित दंड, या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","- ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా, సెక్షన్ 16 నుండి సెక్షన్ 44 వరకు (ఈ రెండు విభాగాలను కలిగి ఉంటుంది), పేర్కొన్న ఏదైనా నేరాలకు, దళ న్యాయస్థానం చేసిన శిక్షపై, బలవంతపు కేసులో, ఈ చర్య యొక్క శిక్ష మరియు ఈ నేరానికి అందించిన జరిమానా లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన విధంగా చిన్న శిక్ష కోసం ఈ చట్టం ద్వారా అభివ్యక్త నిబంధనలు చేయబడలేదు మరియు భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది."]
["47. मृत्‍यु से दंडनीय ऐसे अपराधों का दुष्‍प्रेरण जो नहीं किए गए हैं––","47. నేరాలకు విముక్తి మరణశిక్ష కాదు."]
["कोई व्‍यक्‍ति जो इस अधिनियम के अधीन है, धारा 16, धारा 19 और धारा 20 की उपधारा (1) के अधीन मृत्‍यु से दंडनीय अपराधों में से किसी अपराध के किए जाने का दुष्‍प्रेरण करेगा, वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर, उस दशा में जिसमें वह अपराध ऐसे दुष्‍प्रेरण के परिणामस्‍वरूप नहीं किया गया है और ऐसे दुष्‍प्रेरण के दंड के लिए इस अधिनियम द्वारा कोई अभिव्‍यक्‍त उपबंध नहीं किया गया है, कारावास, जिसकी अवधि चौदह वर्ष तक की हो सकेगी, या ऐसा लघुतर दण्‍ड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా, సెక్షన్ 16, సెక్షన్ 19 మరియు సెక్షన్ 20 లోని సబ్ సెక్షన్ (1) కింద, మరణశిక్ష విధించే ఏవైనా నేరాలకు పాల్పడిన, నేరానికి పాల్పడితే, న్యాయస్థానం చేసిన శిక్షపై, ఈ సందర్భంలో అటువంటి అపరాధం ఫలితంగా ఆ నేరం జరగలేదు మరియు పద్నాలుగు సంవత్సరాల వరకు పొడిగించే జైలు శిక్ష లేదా ఈ చట్టంలో వివరించిన చిన్న శిక్షల కోసం ఈ చట్టం ద్వారా ఎటువంటి అభివ్యక్త నిబంధనలు చేయబడలేదు, మరియు భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది."]
["48. कारावास से दंडनीय ऐसे अपराधों का दुष्‍प्रेरण जो नहीं किए गए हैं–","48. జైలు శిక్షతో శిక్షించలేని నేరాలను తిప్పికొట్టడం–"]
["–कोई व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है, धारा 16 से धारा 44 में (जिनमें ये दोनों धाराएं सम्‍मिलित हैं) विनिर्दिष्‍ट और कारावास से दंडनीय अपराधों में से किसी अपराध के किए जाने का दुष्‍प्ररेण करेगा, वह बल न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि पर, उस दशा में जिसमें वह अपराध ऐसे दुष्‍प्रेरण के परिणामस्‍वरूप नहीं किया गया है और ऐसे दुष्‍प्रेरण के लिए दंड के लिए इस अधिनियम द्वारा कोई अभिव्‍यक्‍त उपबंध नहीं किया गया है, कारावास, जिसकी अवधि उस अपराध के लिए उपबंधित दीर्घतम अवधि की आधी तक हो सकेगी, या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","–ఈ చట్టానికి లోబడి, సెక్షన్ 16 నుండి సెక్షన్ 44 వరకు సూచించబడిన (ఈ రెండు విభాగాలను కలిగి ఉంటుంది) మరియు జైలు శిక్షతో కూడిన ఏదైనా నేరానికి పాల్పడాలి, ఆ సందర్భంలో దళ కోర్టు జైలు శిక్షతో శిక్షించబడాలి, అటువంటి అపరాధం ఫలితంగా నేరం జరగలేదు మరియు అటువంటి అపరాధానికి శిక్ష, ఈ నేరానికి అందించిన సుదీర్ఘ కాలంలో సగం వరకు పొడిగించే కాలానికి జైలు శిక్ష లేదా ఈ చట్టం ద్వారా అభివ్యక్త నిబంధనలు చేయలేదు. ఈ చట్టంలో వివరించబడిన చిన్నశిక్షలు భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటాయి."]
["49. सिविल अपराध–","49. సివిల్ నేరం–"]
["–धारा 50 के उपबंधों के अधीन रहते हुए, कोई व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है, भारत में या भारत से परे किसी स्‍थान पर कोई सिविल अपराध करेगा, वह इस अधिनियम के विरुद्ध अपराध का दोषी समझा जाएगा और यदि वह अपराध इस धारा के अधीन उस पर आरोपित किया जाता है तो वह बल न्‍यायालय द्वारा विचारण किए जाने के दायित्‍व के अधीन होगा और दोषसिद्धि पर निम्‍नलिखित रूप से दंडनीय होगा, अर्थात्:––","–సెక్షన్ 50 లోని నిబంధనలకు లోబడి, ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా భారతదేశంలో లేదా భారతదేశానికి వెలుపల ఏ ప్రదేశంలోనైనా ఏదైనా పౌర నేరానికి పాల్పడితే, ఈ చట్టానికి వ్యతిరేకంగా చేసిన నేరానికి పాల్పడినట్లు పరిగణించబడుతుంది మరియు ఆ నేరం ఉంటే అతడు దోషి కింద అభియోగాలు మోపబడితే, దళ కోర్టు ద్వారా విచారణ విధికి లోబడి ఉంటుంది మరియు ఈ క్రింది విధంగా శిక్షార్హమైన శిక్ష విధించబడుతుంది, అంటే:–"]
["(क) यदि अपराध ऐसा है जो भारत में प्रवृत्त किसी विधि के अधीन मृत्‍यु से दंडनीय है तो वह कोई ऐसा दंड, जो उस अपराध के लिए पूर्वोक्‍त विधि द्वारा समनुदिष्‍ट किया गया है, और ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा; और","(క) ఈ నేరం భారతదేశంలో అమలులో ఉన్న ఏదైనా చట్టం ప్రకారం మరణశిక్ష విధించేది అయితే, పైన పేర్కొన్న చట్టం ద్వారా ఆ నేరానికి కేటాయించిన ఏదైనా శిక్షను మరియు ఈ చట్టంలో వివరించిన చిన్న శిక్షను అనుభవించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది; మరియు"]
["(ख) किसी अन्‍य दशा में, वह कोई ऐसा दंड, जो उस अपराध के लिए भारत में प्रवृत्त विधि द्वारा समनुदिष्‍ट किया गया है, या कारावास, जिसकी अवधि सात वर्ष तक की हो सकेगी, या ऐसा लघुतर दंड, जो इस अधिनियम में वर्णित है, भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा ।","(ఖ) మరేదైనా సందర్భంలో, ఆ నేరానికి భారతదేశంలో అమలులో ఉన్న ఏదైనా శిక్ష, లేదా ఏడు సంవత్సరాల వరకు పొడిగించే కాలానికి జైలు శిక్ష లేదా ఈ చట్టంలో పేర్కొన్న చిన్న శిక్షను భరించాల్సిన బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది."]
["50. सिविल अपराध जो बल न्‍यायालय द्वारा विचारणीय नहीं हैं–","50. పౌర నేరాలు ఈ దళ న్యాయస్థానం ద్వారా విచారించబడవు-"]
["–कोई व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है, ऐसे व्‍यक्‍ति के विरुद्ध जो इस अधिनियम के अधीन नहीं हैं, हत्‍या का या हत्‍या की कोटि में न आने वाले आपराधिक मानव वध का या ऐसे व्‍यक्‍ति से बलात्‍संग करने का अपराध करेगा, वह इस अधिनियम के अधीन किसी अपराध का दोषी नहीं समझा जाएगा और बल न्‍यायालय द्वारा उसका विचारण तभी किया जाएगा जब वह उक्‍त अपराधों में से कोई अपराध,––","––ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా, ఈ చట్టానికి లోబడి లేని వ్యక్తికి వ్యతిరేకంగా, హత్య లేదా క్రిమినల్ నరహత్య నేరం హత్య పరిధిలోకి రాకపోవడం లేదా అలాంటి వ్యక్తిపై అత్యాచారం చేయడం, ఈ చట్టం ప్రకారం ఏదైనా నేరానికి పాల్పడినట్లు పరిగణించరాదు మరియు పైన చెప్పిన ఏవైనా నేరాలకు పాల్పడితే మాత్రమే బలవంతపు విచారణ జరుపబడుతుంది, –"]
["(क) सक्रिय ड्यूटी पर रहते समय करता है; या","(క) క్రియాశీల విధుల్లో ఉన్నప్పుడు; లేదా"]
["(ख) भारत के बाहर किसी स्‍थान पर करता है; या","(ఖ) భారతదేశం వెలుపల ఏదో ఒక చోట చేస్తుంది; లేదా"]
["(ग) केन्‍द्रीय सरकार द्वारा इस निमित्त अधिसूचना द्वारा विनिर्दिष्‍ट किसी स्‍थान पर करता है ।","(గ) నోటిఫికేషన్ ద్వారా దీనికోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం పేర్కొన్న ఏ ప్రదేశంలోనైనా అలా చేస్తుంది."]
["अध्‍याय 4","అధ్యాయం 4"]
["दंड","శిక్ష"]
["51. बल न्‍यायालयों द्वारा दंड–","51. దళ కోర్టుల ద్వారా జరిమానా"]
["–(1) ऐसे व्‍यक्‍तियों द्वारा, जो इस अधिनियम के अधीन हैं, और जो बल न्‍यायालयों द्वारा सिद्धदोष ठहराए गए हैं, किए गए अपराधों के बारे में दंड निम्‍नलिखित मापमान के अनुसार दिए जा सकेंगे, अर्थात्:––","-(1) ఈ చట్టానికి లోబడి, దళ న్యాయస్థానాలు దోషులుగా నిర్ధారించబడిన అటువంటి వ్యక్తులు చేసిన నేరాలకు సంబంధించి జరిమానాలు క్రింది స్కేల్ ప్రకారం వేయబడతాయి, అంటే: ––"]
["(क) मृत्‍यु;","(క) మరణం;"]
["(ख) कारावास, जो आजीवन या किसी अन्‍य लघुतर अवधि का हो सकेगा, किंतु इसके अंतर्गत बल की अभिरक्षा में तीन मास से अनधिक अवधि का कारावास नहीं है;","(ఖ) జైలు శిక్ష, ఇది జీవితకాలం లేదా మరేదైనా తక్కువ కాలానికి తగ్గించవచ్చు, కాని బలవంతపు అదుపులో మూడు నెలలు మించని కాలానికి జైలు శిక్షను కలిగి ఉండదు;"]
["(ग) सेवा से पदच्‍युति या हटाया जाना;","(గ) పదవి నుండి తొలగించడం లేదా తొలగించబడటం;"]
["(घ) अनिवार्य सेवानिवृत्ति;","(ఘ) నిర్బంధ పదవీ విరమణ;"]
["(ङ) बल की अभिरक्षा में तीन मास से अनधिक अवधि का कारावास;","(ఙ) బలవంతపు అదుపులో మూడు నెలలు మించని కాలానికి జైలు శిక్ష;"]
["(च) अवर आफिसर की दशा में, सामान्य सैनिक श्रेणी में या निम्‍नतर रैंक या श्रेणी में या उनके रैंक की सूची में किसी निम्‍नतर स्थान पर अवनति;","(చ) కింది తరగతి అధికారి విషయంలో, సాధారణ సైనిక విభాగంలో లేదా తక్కువ ర్యాంక్ లేదా వర్గంలో లేదా వారి ర్యాంక్ జాబితాలో తక్కువ స్థానం;"]
["(छ) किसी आफिसर या अधीनस्थ आफिसर की दशा में अगले निम्‍नतर रैंक में अवनति :","(ఛ) ఒక అధికారి లేదా సబార్డినేట్ ఆఫీసర్ విషయంలో, తదుపరి దిగువ హోదాలో ఉన్న తక్కువ స్థానం:"]
["परन्तु किसी आफिसर को ऐसे रैंक में अवनत नहीं किया जाएगा जो उस रैंक से निम्‍नतर है जिसमें उसे आरंभ में नियुक्‍त किया गया था;","కానీ ఏ అధికారిని అతను మొదట నియమించిన ర్యాంక్ కంటే తక్కువ ర్యాంకుకు తగ్గించకూడదు;"]
["(ज) रैंक में की ज्येष्‍ठता का समपहरण और संपूर्ण सेवाकाल का या उसके किसी भाग का इसलिए समपहरण कि वह प्रोन्‍नति के प्रयोजन के लिए न गिना जाए;","(జ) ర్యాంకులో సీనియారిటీని నిలిపివేయడం మరియు పదవీకాలం యొక్క మొత్తం లేదా ఏదైనా భాగం తద్వారా పదోన్నతి ప్రయోజనం కోసం లెక్కించబడదు;"]
["(झ) सेवाकाल का इसलिए समपहरण कि वह वेतनवृद्धि या पेंशन के प्रयोजन के लिए न गिना जाए;","(ఝ) ఇంక్రిమెంట్ లేదా పెన్షన్ ప్రయోజనం కోసం లెక్కించబడని విధంగా పదవీకాలం యొక్క రద్దు;"]
["(ఞ) सिविल अपराधों की बाबत जुर्माना;","(ఞ) పౌర నేరాలకు సంబంధించి జరిమానా;"]
["(ट) तीव्र द्यिग्दंड या द्यिगदण्‍ड, किंतु अवर आफिसर के रैंक से नीचे के व्यक्‍तियों को नहीं;","(ట) తీవ్రమైన శిక్షార్హత లేదా శిక్షార్హత, కానీ దిగువ అధికారి హోదా కంటే తక్కువ వ్యక్తులకు కాదు;"]
["(ठ) सक्रिय ड्यूटी के दौरान किए गए किसी अपराध के लिए तीन मास से अनधिक की अवधि के लिए वेतन और भत्तों का समपहरण;","(ఠ) క్రియాశీల విధి సమయంలో చేసిన నేరానికి మూడు నెలలు మించని కాలానికి జీతం మరియు భత్యాల నిలుపుదల చేయడం;"]
["(ड) सेवा से पदच्युति से दंडित व्यक्‍ति की दशा में वेतन और भत्तों की सभी बकाया और अन्य लोक धन का समपहरण, जो ऐसी पदच्युति के समय उसको शोध्य हों;","(డ) పదవి నుండి తొలగించడం ద్వారా శిక్షించబడిన వ్యక్తి విషయంలో, అన్ని బకాయిల జీతం మరియు భత్యాలు మరియు ఇతర ప్రజా ధనం యొక్క బకాయిలు, అటువంటి తొలగింపు సమయంలో అతనికి చెల్లించాలి;"]
["(ढ) वेतन और भत्तों का तब तक के लिए रोक दिया जाना जब तक उस साबित हुई हानि या नुकसान की प्रतिपूर्ति न हो जाए जो उस अपराध के कारण हुआ है जिसके लिए वह सिद्धदोष ठहराया गया है ।","(ఢ) నిరూపితమైన నష్టం లేదా నష్టాన్ని తిరిగి చెల్లించే వరకు జీతం మరియు భత్యాలను నిలిపివేయడం, అతను దోషిగా నిర్ధారించబడిన నేరం వల్ల సంభవించింది."]
["(2) उपधारा (1) में विनिर्दिष्‍ट प्रत्येक दंड उपरोक्‍त मापमान में अपने पूर्ववर्ती प्रत्येक दंड से कोटि में निम्‍नतर समझा जाएगा ।","(2) ఉప-విభాగం (1) లో పేర్కొన్న ప్రతి జరిమానాలు పై స్థాయిలో దాని ముందున్న ప్రతి ఒక్కరి కంటే తక్కువ ర్యాంకులో ఉన్నట్లు పరిగణించబడతాయి."]
["52. बल न्यायालयों द्वारा आनुकल्पिक दंड","52. దళ న్యాయస్థానాల ద్వారా శిక్షాత్మక జరిమానాలు"]
["इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन रहते हुए, बल न्यायालय ऐसे किसी व्यक्‍ति को, जो इस अधिनियम के अधीन है, धारा 16 से धारा 48 में (जिनमें ये दोनों धाराएं सम्मिलित हैं) विनिर्दिष्‍ट अपराधों में से किसी अपराध को सिद्धदोष ठहराए जाने पर, या तो वह विशिष्‍ट दंड जिससे उस अपराध के दंडनीय होने का कथन उक्‍त धाराओं में है या उसके बदले में धारा 51 में दिए गए मापमान में का कोई निम्‍नतर दंड, अपराध की प्रकृति और मात्रा को ध्यान में रखते हुए, अधिनिर्णीत कर सकेगा ।","ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, సెక్షన్ 16 నుండి సెక్షన్ 48 వరకు(ఈ రెండు విభాగాలను కలిగి ఉంటుంది) పేర్కొన్న ఏవైనా నేరాలకు పాల్పడినట్లు, లేదా నేరం యొక్క ప్రకటన పేర్కొన్న విభాగాలలో లేదా దానికి బదులుగా శిక్షార్హమైన నిర్దిష్ట శిక్ష సెక్షన్ 51 లో ఇచ్చిన స్థాయిలో ఏదైనా తక్కువ జరిమానాతో శిక్షించబడుతుంది, నేరం యొక్క స్వభావం మరియు పరిమాణాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుంటుంది."]
["53. दंडों का संयोजन—","53. జరిమానాల కలయిక-"]
["बल न्यायालय, किसी अन्य दंड के अतिरिक्‍त या उसके बिना, धारा 51 की उपधारा (1) के खंड (ग) में विनिर्दिष्‍ट दंड या उस उपधारा के खंड (च) से खंड (ढ) में विनिर्दिष्‍ट कोई एक या अधिक दंड अधिनिर्णीत कर सकेगा ।","దళ న్యాయస్థానం, ఇతర జరిమానాతో లేదా లేకుండా, సెక్షన్ 51 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) యొక్క నిబంధన (గ) లో పేర్కొన్న జరిమానా లేదా ఆ ఉప-విభాగం యొక్క నిబంధన (చ) నుండి నిబంధన (ఢ) లో పేర్కొన్న ఏదైనా ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ జరిమానాలను వేయవచ్చు."]
["54. सक्रिय ड्यूटी पर सिद्धदोष ठहराए गए व्यक्‍ति का बल में प्रतिधारण","54. చురుకైన విధుల్లో శిక్షార్హమైన వ్యక్తిని అమలులో ఉంచడం"]
["—जब किसी अभ्यावेशित व्यक्‍ति को उस समय के दौरान जब वह सक्रिय ड्यूटी पर है, बल न्यायालय द्वारा पदच्युति सहित या रहित कारावास का दंडादेश दिया गया हो, तब विहित आफिसर यह निदेश दे सकेगा कि ऐसे व्यक्‍ति को सामान्य सैनिक श्रेणी में सेवा करने के लिए प्रतिधृत रखा जाए और ऐसी सेवा उसके कारावास की अवधि के भाग के रूप में गिनी जाएगी ।","—ఎవరైనా దోషిగా తేలిన వ్యక్తి క్రియాశీల విధుల్లో ఉన్న సమయంలో దళ న్యాయస్థానం ఉపశమనంతో లేదా లేకుండా జైలు శిక్ష విధించినప్పుడు, నిర్దేశిత అధికారి అటువంటి వ్యక్తిని సాధారణ సైనిక హోదాలో పనిచేయమని నిర్దేశించవచ్చు, వంచనగా ఉంచడం మరియు అతని జైలు శిక్షలో భాగంగా అలాంటి సేవ లెక్కించబడుతుంది."]
["55. बल न्यायालयों द्वारा दंडित किए जाने से अन्यथा दंडित किया जाना—","55. దళ న్యాయస్థానాల ద్వారా శిక్షించబడకపోతే శిక్షించబడాలి—"]
["ऐसे व्यक्‍तियों द्वारा, जो इस अधिनियम के अधीन हैं, किए गए अपराधों के बारे में दंड, बल न्यायालय के मध्यक्षेप के बिना, धारा 56, धारा 58 और धारा 59 में कथित रीति से भी दिए जा सकेंगे ।","ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న వ్యక్తులు చేసిన నేరాలకు జరిమానాలు, దళ న్యాయస్థానం జోక్యం చేసుకోకుండా సెక్షన్ 56, సెక్షన్ 58 మరియు సెక్షన్ 59 లో ఆరోపించిన పద్ధతిలో వేయవచ్చు."]
["56. लघु दंड—","56. స్వల్ప జరిమానా—"]
["(1) धारा 57 के उपबंधों के अधीन रहते हुए, कंमाडेंट के रैंक का या उससे ऊपर के रैंक का कोई कमान आफिसर ऐसे व्यक्‍ति के विरुद्ध, जो इस अधिनियम के अधीन है और जो किसी आफिसर या अधीनस्थ आफिसर से भिन्‍न है और जिस पर इस अधिनियम के अधीन किसी अपराध का आरोप है, विहित रीति से कार्यवाही कर सकेगा और ऐसे व्यक्‍ति को निम्‍नलिखित एक या अधिक दंड विहित विस्तार तक अधिनिर्णीत कर सकेगा, अर्थात्:—","(1) సెక్షన్ 57 లోని నిబంధనలకు లోబడి, కమాండెంట్ హోదాలో లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కమాండ్ ఆఫీసర్, ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న వ్యక్తికి వ్యతిరేకంగా మరియు ఏ అధికారి లేదా సబార్డినేట్ ఆఫీసర్ నుండి భిన్నంగా ఉంటారో మరియు ఎవరిపై చట్టం ప్రకారం, ఏదైనా నేరం ఆరోపించబడితే, నిర్దేశించిన పద్ధతిలో చర్యలు తీసుకోవచ్చు మరియు అలాంటి వ్యక్తిని ఈ క్రింది ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ శిక్షా పరిమితులకు ప్రదానం చేయవచ్చు, అంటే:—"]
["(क) बल अभिरक्षा में अट्ठाईस दिन तक का कारावास;","(క) బలవంతంగా అదుపులో ఇరవై ఎనిమిది రోజుల వరకు ఉన్న జైలు శిక్ష;"]
["(ख) अट्ठाईस दिन तक का निरोध;","(ఖ) ఇరవై ఎనిమిది రోజుల నిర్బంధం;"]
["(ग) अट्ठाईस दिन तक का लाइन्स का परिरोध;","(గ) ఇరవై ఎనిమిది రోజుల వరకు పంక్తుల నిర్బంధం;"]
["(घ) अतिरिक्‍त पहरा या ड्यूटी;","(ఘ) అదనపు గార్డు లేదా డ్యూటీ;"]
["(ङ) किसी विशेष पद से या विशेष उपलब्धियों या किसी कार्यकारी रैंक से वंचित करना;","(ఙ) ఏదైనా ప్రత్యేక పదవి లేదా ప్రత్యేక విజయాలు లేదా ఏదైనా కార్యనిర్వాహక హోదాను తిరస్కరించడం;"]
["(च) तीव्र धिग्दंड या धिग्दंड;","(చ) తీవ్రమైన శిక్షార్హత లేదా శిక్షార్హత;"]
["(छ) किसी एक मास में चौदह दिन के वेतन तक का जुर्माना;","(ఛ) ఏదైనా ఒక నెలలో పద్నాలుగు రోజుల వేతనం వరకు జరిమాన;"]
["(ज) उसके वेतन और भत्तों में से ऐसी राशि की कटौती जो उसके द्वारा किसी अपराध के, जिसके लिए उसे दंडित किया गया है, किए जाने से हुई किसी हानि या नुकसान की प्रतिपूर्ति के लिए अपेक्षित है ।","(జ) అతను చేసిన నేరానికి అతని వల్ల కలిగే నష్టాన్ని లేదా నష్టాన్ని తిరిగి చెల్లించటానికి అవసరమైనది అతని జీతం మరియు భత్యాల నుండి తీసివేయడం."]
["(2) यदि बल के किसी यूनिट, प्रशिक्षण केन्द्र या अन्य स्थापन का समादेशन द्वितीय कमान आफिसर या उपकमांडेंट के रैंक के किसी आफिसर द्वारा अस्थायी रूप में किया जा रहा है तो ऐसे आफिसर को उपधारा (1) में विनिर्दिष्‍ट किसी कमान आफिसर की पूर्ण शक्‍ति प्राप्‍त होगी ।","(2) ఏదైనా శక్తి యొక్క ఒక యూనిట్, శిక్షణా కేంద్రం లేదా ఇతర స్థాపన యొక్క ఆదేశం రెండవ కమాండ్ ఆఫీసర్ లేదా సబ్ కమాండెంట్ యొక్క ర్యాంక్ యొక్క అధికారి ద్వారా తాత్కాలిక పద్ధతిలో చేస్తున్నట్లయితే, అటువంటి అధికారికి సబ్-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న ఏదైనా కమాండ్ ఆఫీసర్ యొక్క పూర్తి అధికారం ఉంటుంది."]
["(3) धारा 57 के उपबंधों के अधीन रहते हुए, किसी कंपनी या टुकड़ी या चौकी का समादेशन करने वाले उपकमांडेंट या सहायक कमांडेंट को किसी व्यक्‍ति के विरुद्ध, जो इस अधिनियम के अधीन है और जो आफिसर या अधीनस्थ आफिसर से भिन्‍न है और जिस पर इस अधिनियम के अधीन किसी अपराध का आरोप है, कार्यवाही करने की और उपधारा (1) के खंड (क) से खंड (घ) और खंड (ज) में विनिर्दिष्‍ट एक या अधिक दंड विहित विस्तार तक अधिनिर्णीत करने की शक्‍ति होगी परन्तु खंड (क), खंड (ख) और खंड (ग) में से प्रत्येक के अधीन अधिनिर्णीत दंड की अधिकतम सीमा चौदह दिन से अधिक नहीं होगी ।","(3) సెక్షన్ 57 లోని నిబంధనలకు లోబడి, ఈ చట్టానికి లోబడి మరియు అధికారి లేదా సబార్డినేట్ ఆఫీసర్ నుండి భిన్నమైన మరియు ఎవరిపై ఒక వ్యక్తికి వ్యతిరేకంగా ఒక కంపెనీ లేదా ట్రూప్ లేదా అవుట్పోస్ట్కు కమాండింగ్ చేసే సబ్ కమాండెంట్ లేదా అసిస్టెంట్ కమాండెంట్, ఈ చట్టం ప్రకారం ఒక నేరంపై చర్య తీసుకోవడానికి మరియు నిబంధన (క) నిబంధన (ఘ) మరియు సబ్-సెక్షన్ (1) లోని క్లాజ్ (జ) కు పేర్కొన్న ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పరిమితులను నిర్ణయించే అధికారం ఉందని ఆరోపించబడింది, కాని నిబంధన (క), నిబంధన (ఖ) మరియు నిబంధన (గ) కింద ఇవ్వబడిన జరిమానాల గరిష్ట పరిమితి పద్నాలుగు రోజులకు మించకూడదు."]
["(4) किसी ऐसे अधीनस्थ आफिसर को जो उप-निरीक्षक के रैंक से नीचे का नहीं है और जो किसी टुकड़ी या चौकी का समादेशन कर रहा है, किसी ऐसे व्यक्‍ति के विरुद्ध, जो इस अधिनियम के अधीन है और जो अधीनस्थ आफिसर या अवर आफिसर से भिन्‍न है और जिस पर इस अधिनियम के अधीन किसी अपराध का आरोप है, कार्यवाही करने की और उपधारा (1) के खंड (ग) और खंड (घ) के अधीन विनिर्दिष्‍ट एक या अधिक दंड विहित विस्तार तक अधिनिर्णीत करने की शक्‍ति होगी परन्तु खंड (ग) के अधीन अधिनिर्णीत दंड की अधिकतम सीमा चौदह दिन से अधिक नहीं होगी ।","(4) సబ్-ఇన్స్పెక్టర్ హోదాలో లేనటువంటి సబార్డినేట్ ఆఫీసర్ మరియు ట్రూప్ లేదా అవుట్పోస్ట్కు ఎవరు ఆదేశిస్తున్నారు అలాంటి వ్యక్తికి వ్యతిరేకంగా మరియు ఏ సబార్డినేట్ అధికారి లేదా అండర్ ఆఫీసర్ నుండి భిన్నమైన మరియు ఈ చట్టం ప్రకారం ఎవరు నేరానికి పాల్పడ్డారు చర్య తీసుకోవడానికి మరియు సబ్-సెక్షన్ (1) లోని నిబంధన (గ) మరియు నిబంధన (ఘ) కింద సూచించిన ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ జరిమానాలను నిర్ణయించే అధికారం ఉంటుంది, కానీ నిబంధన (గ) కింద ఇవ్వబడిన శిక్ష యొక్క గరిష్ట పరిమితి పద్నాలుగు రోజులకు మించకూడదు."]
["57. धारा 56 के अधीन दंड की परिसीमा—","57. సెక్షన్ 56 కింద శిక్ష యొక్క పరిమితి-"]
["(1) धारा 56 की उपधारा (1) के खंड (क), खंड (ख), खंड (ग) और खंड (घ) में विनिर्दिष्‍ट दो या अधिक दंड के अधिनिर्णयन की दशा में खंड (ग) या खंड (घ) में विनिर्दिष्‍ट दंड खंड (क) या खंड (ख) में विनिर्दिष्‍ट दंड के पूरा होने पर ही प्रभावशील होगा ।","(1) సెక్షన్ 56 లోని సబ్ సెక్షన్ (1) లోని నిబంధన (క), నిబంధన (ఖ), నిబంధన (గ) మరియు నిబంధన (ఘ) లో పేర్కొన్న రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ జరిమానాల తీర్పు విషయంలో నిబంధన (గ) లేదా నిబంధన (ఘ) లో పేర్కొన్న జరిమాన నిబంధన (క) లేదా నిబంధన (ఖ) లో పేర్కొన్న జరిమానా పూర్తయిన తర్వాత మాత్రమే ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది."]
["(2) जब किसी व्यक्‍ति को धारा 56 की उपधारा (1) के खंड (क), खंड (ख) और खंड (ग) में विनिर्दिष्‍ट दो या अधिक दंड संयुक्‍ततः अधिनिर्णीत किए गए हों अथवा तब अधिनिर्णीत किए गए हों जब वह उक्‍त एक या अधिक दंड पहले से ही भोग रहा हो, तब ऐसे दंड का संपूर्ण विस्तार कुल मिलाकर बयालीस दिन से अधिक नहीं होगा ।","(2) ఒక వ్యక్తికి ఉమ్మడిగా తీర్పు ఇచ్చినప్పుడు లేదా సెక్షన్ 56 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) లోని నిబంధన (క), నిబంధన (ఖ) మరియు నిబంధన (గ) లో పేర్కొన్న రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ జరిమానాలను ప్రదానం చేసినప్పుడు లేదా శిక్ష ఇప్పటికే అనుభవిస్తుంటే, అటువంటి శిక్ష పూర్తి మొత్తం ఇరవై రెండు రోజులకు మించకూడదు."]
["(3) धारा 56 की उपधारा (1) के खंड (क), खंड (ख) और खंड (ग) में विनिर्दिष्‍ट दंड किसी ऐसे व्यक्‍ति को अधिनिर्णीत नहीं किए जाएंगे जो अवर आफिसर के रैंक का है या जो उस अपराध के किए जाने के समय, जिसके लिए उसे दंडित किया जाए, ऐसे रैंक का था ।","(3) సెక్షన్ 56 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) లోని నిబంధన (క), నిబంధన (ఖ) మరియు నిబంధన (గ) లో పేర్కొన్న జరిమానాలు అతను శిక్షించబడే నేరానికి పాల్పడిన సమయంలో దిగువ అధికారి హోదాలో ఉన్న వ్యక్తి లేదా అటువంటి హోదాలో ఉన్న వ్యక్తికి తీర్పు ఇవ్వబడదు."]
["(4) धारा 56 की उपधारा (1) के खंड (च) में विनिर्दिष्‍ट दंड अवर आफिसर के रैंक के नीचे से किसी व्यक्‍ति को अधिनिर्णीत नहीं किया जाएगा ।","(4) సెక్షన్ 56 లోని సబ్ సెక్షన్ (1) లోని క్లాజ్ (చ) లో పేర్కొన్న జరిమానా దిగువ ఆఫీసర్ ర్యాంక్ క్రింద నుండి ఏ వ్యక్తికి నిర్ణయించకూడదు."]
["58. महानिरीक्षक और अन्य आफिसरों द्वारा कमांडेंट के रैंक के या उनसे नीचे के व्यक्‍तियों को दंडित किया जाना—","58.ఇన్‌స్పెక్టర్ జనరల్ మరియు ఇతర అధికారుల ద్వారా కమాండెంట్ హోదా లేదా అంతకంటే తక్కువ వ్యక్తులను శిక్షించడం—"]
["(1) ऐसा आफिसर, जो महानिरीक्षक के रैंक से नीचे का नहीं है, कमांडेंट के रैंक के या कमांडेंट के रैंक से नीचे के किसी ऐसे आफिसर के विरुद्ध जिस पर इस अधिनियम के अधीन किसी अपराध का आरोप है, विहित रीति से कार्यवाही कर सकेगा और निम्‍नलिखित एक या अधिक दंड अधिनिर्णीत कर सकेगा, अर्थात्:—","(1) ఇన్‌స్పెక్టర్ జనరల్ ర్యాంకుకు తక్కువ కాని ఒక అధికారి, కమాండెంట్ ర్యాంకు లేదా కమాండెంట్ ర్యాంక్ కంటే తక్కువ ఉన్న ఏ అధికారిపై అయినా విరుద్ధంగా ఈ చట్టం ప్రకారం నేరానికి పాల్పడినట్లయితే, నిర్దేశించిన పద్ధతిలో చర్యలు తీసుకోవచ్చు మరియు ఈ క్రింది వాటిలో ఒకటి లేదా ఎక్కువ జరిమానాలు వేయవచ్చు, అంటే:—"]
["(1) संस्‍थान का निदेशक, केन्‍द्रीय सरकार द्वारा ऐसी रीति से और ऐसे निबंधनों और शर्तों पर नियुक्‍त किया जाएगा जो परिनियमों द्वारा उपबंधित की जाएं :","(1) ఇన్స్టిట్యూట్ డైరెక్టర్‌, కేంద్ర ప్రభుత్వం ద్వారా అటువంటి పద్ధతిలో మరియు అటువంటి నిబంధనలు మరియు షరతులపై మరియు నిబంధనలద్వారా అందించబడే నియమాలపై నియమించబడతారు:"]
["परंतु प्रथम निदेशक, केन्‍द्रीय सरकार द्वारा ऐसे निबंधन और शर्तों पर, जो वह ठीक समझे, प्रथम परिनियमों के प्रवर्तन में आने की तारीख से छह मास से अनधिक की अवधि के लिए नियुक्‍त किया जाएगा ।","కానీ మొదట డైరెక్టర్‌, అతను తగినట్లుగా భావించే నిబంధనలు మరియు షరతులపై కేంద్ర ప్రభుత్వం, మొదటి చట్టాలు అమల్లోకి వచ్చిన తేదీ నుండి ఆరు నెలలు మించని కాలానికి నియమించబడతారు."]
["(2) निदेशक, संस्‍थान का प्रधान शैक्षणिक और कार्यपालक अधिकारी होगा और संस्‍थान के उचित प्रशासन और शैक्षणिक कार्य के लिए तथा शिक्षा प्रदान करने और उसमें अनुशासन बनाए रखने के लिए उत्तरदायी होगा ।","(2) డైరెక్టర్, ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క ప్రిన్సిపల్ ఎడ్యుకేషనల్ మరియు ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆఫీసర్ మరియు ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క సరైన పరిపాలన మరియు విద్యా పనులకు మరియు విద్యను అందించడానికి మరియు క్రమశిక్షణను నిర్వహించడానికి బాధ్యత వహించాలి."]
["(3) निदेशक, बोर्ड को वार्षिक रिपोर्टें और लेखा प्रस्‍तुत करेगा ।","(3) డైరెక్టర్, వార్షిక నివేదికలు మరియు ఖాతాలను బోర్డుకి సమర్పించాలి."]
["(4) निदेशक, ऐसी अन्‍य शक्‍तियों का प्रयोग और ऐसे अन्‍य कर्तव्‍यों का पालन करेगा जो इस अधिनियम, परिनियमों या अध्‍यादेशों द्वारा उसे सौंपे जाएं ।","(4) డైరెక్టర్, అటువంటి ఇతర అధికారాలను వినియోగించుకోవాలి మరియు ఈ చట్టం, నియమాలు లేదా ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా అతనికి కేటాయించిన ఇతర విధులను నిర్వర్తించాలి."]
["21. कुल-सचिव","21. సెక్రటరీ జనరల్"]
["—(1) संस्‍थान का कुल-सचिव ऐसी रीति से और ऐसे निबंधनों तथा शर्तों पर नियुक्‍त किया जाएगा जो परिनियमों द्वारा उपबंधित की जाएं और वह संस्‍थान के अभिलेख, उसकी सामान्‍य मुद्रा, निधि और ऐसी अन्‍य संपत्ति का अभिरक्षक होगा, जो बोर्ड उसके भारसाधन में सौंपे ।","- (1) ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క సెక్రటరీ జనరల్ అటువంటి పద్ధతిలో మరియు నిబంధనల ద్వారా అందించబడే నియమాలు మరియు షరతులపై నియమించబడతారు మరియు ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క రికార్డులు, దాని సాధారణ కరెన్సీ, ఫండ్ మరియు బోర్డు అతనికి అప్పగించిన ఇతర ఆస్తులకు సంరక్షకుడిగా ఉండాలి."]
["(2) कुल सचिव महा-परिषद्, बोर्ड, सिनेट और ऐसी समितियों के, जो परिनियमों द्वारा उपबंधित की जाएं सचिव के रूप में कार्य करेगा ।","(2) మొత్తం సెక్రటరీ జనరల్ కౌన్సిల్, బోర్డు, సెనేట్ మరియు కమిటీల, నిబంధనల ద్వారా అందించబడే సెక్రటరీగా వ్యవహరించాలి."]
["(3) कुल-सचिव अपने कृत्‍यों के उचित निर्वहन के लिए निदेशक के प्रति उत्तरदायी होगा ।","(3) సెక్రటరీ జనరల్ తన పనులను సక్రమంగా నిర్వర్తించటానికి డైరెక్టర్ బాధ్యత వహించాలి."]
["(4) कुल-सचिव ऐसी अन्‍य शक्‍तियों का प्रयोग करेगा और ऐसे अन्‍य कर्तव्‍यों का पालन करेगा जो उसे इस अधिनियम, परिनियमों या निदेशक द्वारा सौंपे जाएं ।","(4) సెక్రటరీ జనరల్ అటువంటి ఇతర అధికారాలను వినియోగించుకోవాలి మరియు ఈ చట్టం, నియమాలు లేదా డైరెక్టర్ ద్వారా అతనికి కేటాయించిన ఇతర విధులను నిర్వర్తించాలి."]
["22. अन्‍य प्राधिकारियों और अधिकारियों की शक्‍तियां और कर्तव्‍य","22. ఇతర అధికారులు మరియు అధికారుల అధికారాలు మరియు విధులు."]
["—इसमें इससे पहले वर्णित प्राधिकारियों और अधिकारियों से भिन्‍न प्राधिकारियों और अधिकारियों की शक्‍तियां और कर्तव्‍य परिनियमों द्वारा अवधारित किए जाएंगे ।","—ఇంతకుముందు వివరించిన అధికారులు మరియు అధికారులు కాకుండా ఇతర అధికారులు మరియు అధికారుల అధికారాలు మరియు విధులు నిబంధనల ద్వారా నిర్ణయించబడతాయి."]
["23. केन्‍द्रीय सरकार द्वारा अनुदान","23. కేంద్ర ప్రభుత్వ నిధులు"]
["—संस्‍थान को इस अधिनियम के अधीन अपने कृत्‍यों का दक्षतापूर्वक निर्वहन करने में समर्थ बनाने के प्रयोजन के लिए, केन्‍द्रीय सरकार, संसद् द्वारा इस निमित्त विधि द्वारा सम्‍यक् विनियोजन के पश्‍चात् संस्‍थान को प्रत्‍येक वित्तीय वर्ष में ऐसी धनराशि का और ऐसी रीति से, जो वह ठीक उचित समझे, संदाय करेगी ।","—ఈ చట్టం ప్రకారం ఇన్స్టిట్యూట్ తన విధులను సమర్థవంతంగా నిర్వర్తించే ఉద్దేశ్యంతో, కేంద్ర ప్రభుత్వం, దీనికోసం పార్లమెంటు ద్వారా తగిన విధంగా కేటాయించిన తరువాత, ప్రతి ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఇటువంటి మొత్తానికి మరియు అలాంటి పద్ధతిలో సంస్థకు సరిపోతుందని భావించిన దాన్ని, చెల్లిస్తుంది."]
["24. संस्‍थान की निधि—","24. ఇన్స్టిట్యూట్ ఫండ్—"]
["(1) संस्‍थान एक निधि रखेगा जिसमें निम्‍नलिखित जमा किए जाएंगे,—","(1) ఇన్స్టిట్యూట్ ఒక నిధిని కేటాయిస్తుంది దీనిలో కిందివి జమ చేయబడతాయి,—"]
["(क) केन्‍द्रीय सरकार द्वारा दिए गए सभी धन ;","(క) కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇచ్చిన అన్ని నిధులు;"]
["(ख) सभी फीस तथा अन्‍य प्रभार ;","(ఖ) అన్ని ఫీజులు మరియు ఇతర ఛార్జీలు;"]
["(ग) अनुदान, दान, संदान, उपकृति, वसीयत अथवा अंतरणों के रूप में संस्‍थान द्वारा प्राप्‍त सभी धन ; और","(గ) గ్రాంట్లు, దానాలు, విరాళాలు, కవర్, వీలునామా లేదా బదిలీల రూపంలో ఇన్స్టిట్యూట్ అందుకున్న అన్ని నిధులు; మరియు"]
["(घ) किसी अन्‍य रीति या स्रोत से संस्‍थान को प्राप्‍त सभी धन ।","(ఘ) ఇన్స్టిట్యూట్ ఇతర పద్ధతులు లేదా మూలం నుండి అందుకున్న అన్ని నిధులు."]
["(2) निधि में जमा किए गए सभी धन, ऐसे बैंकों में जमा या ऐसी रीति से विनिहित किए जाएंगे, जिसे बोर्ड विनिश्‍चित करे ।","(2) నిధిలో జమ చేసిన అంతా డబ్బు, అటువంటి బ్యాంకుల్లో జమ చేయబడతాయి లేదా బోర్డు నిర్ణయించే విధంగా కేటాయించబడుతుంది."]
["(3) निधि का उपयोग संस्‍थान के व्‍ययों की, जिनके अंतर्गत इस अधिनियम के अधीन उसकी शक्‍तियों के प्रयोग में और कृत्‍यों के निर्वहन में किए गए व्‍यय भी हैं, पूर्ति के लिए किया जाएगा ।","(3) ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క ఖర్చులను తీర్చడానికి ఈ నిధి ఉపయోగించబడుతుంది, ఈ చట్టం క్రింద దాని అధికారాలను వినియోగించుకోవటానికి మరియు దాని విధులను నిర్వర్తించటానికి చేసిన ఖర్చుతో సహా."]
["25. विन्‍यास निधि की स्‍थापना","25. కాన్ఫిగరేషన్ ఫండ్ ఏర్పాటు"]
["संस्‍थान, धारा 24 में किसी बात के होते हुए भी,—","ఇన్స్టిట్యూట్, సెక్షన్ 24 లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ,-"]
["(क) विन्‍यास निधि और विनिर्दिष्‍ट प्रयोजन के लिए किसी अन्‍य निधि की स्‍थापना कर सकेगा ; और","(క) ఒక నిర్దిష్ట ప్రయోజనం కోసం కాన్ఫిగరేషన్ ఫండ్ మరియు ఏదైనా ఇతర ఫండ్‌ను ఏర్పాటు చేయడం; మరియు"]
["(ख) अपनी निधि में से कोई धन विन्‍यास निधि या किसी अन्‍य विधि में अंतरण कर सकेगा ।","(ఖ) తన ఫండ్ నుండి కాన్ఫిగరేషన్ ఫండ్ లేదా ఏదైనా ఇతర పద్ధతికి నిధుల బదిలీ."]
["26. लेखा और संपरीक्षा","26. అకౌంటింగ్ మరియు ఆడిట్"]
["1) संस्‍थान उचित लेखा और अन्‍य सुसंगत अभिलेख रखेगा और लेखाओं का एक वार्षिक विवरण, जिसके अंतर्गत तुलनपत्र भी है, ऐसे प्ररूप में तैयार करेगा जैसा केन्‍द्रीय सरकार भारत के नियंत्रक-महालेखापरीक्षक से परामर्श करके विहित करे ।","1) ఇన్స్టిట్యూట్ సరైన అకౌంట్స్ మరియు ఇతర సంబంధిత రికార్డులను నిర్వహించాలి మరియు బ్యాలెన్స్ షీట్ తో సహా వార్షిక అకౌంట్స్ స్టేట్మెంట్ తయారుచేయాలి, ఇది భారత ప్రభుత్వం కంప్ట్రోలర్ మరియు ఆడిటర్ జనరల్తో సంప్రదించి కేంద్ర ప్రభుత్వం సూచించిన రూపంలో ఉంటుంది."]
["(2) संस्‍थान के लेखे की वार्षिक संपरीक्षा भारत का नियंत्रक-महालेखापरीक्षक करेगा और उस संपरीक्षा के संबंध में उपगत व्‍यय संस्‍थान द्वारा भारत के नियंत्रक-महालेखापरीक्षक को संदेय होगा ।","(2) ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క అకౌంట్స్ వార్షిక ఆడిట్ భారతదేశం యొక్క కంప్ట్రోలర్ మరియు ఆడిటర్ జనరల్ చేత చేయబడుతుంది మరియు ఆ ఆడిట్కు అయ్యే ఖర్చును ఇన్స్టిట్యూట్ కంప్ట్రోలర్ మరియు ఆడిటర్ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియాకు చెల్లించాలి."]
["(3) भारत के नियंत्रक-महालेखापरीक्षक और संस्‍थान के लेखे की संपरीक्षा के संबंध में उसके द्वारा नियुक्‍त व्‍यक्‍ति के उस संपरीक्षा के संबंध में वे ही अधिकार, विशेषाधिकार और प्राधिकार होंगे जो भारत के नियंत्रक-महालेखापरीक्षक के सरकारी लेखे की संपरीक्षा के संबंध में होते हैं और उसे विशिष्‍ट रूप से बहियां, लेखा संबंधित वाउचर तथा अन्‍य दस्‍तावेजों और कागज पेश किए जाने की मांग करने और संस्‍थान के किसी भी कार्यालय का निरीक्षण करने का अधिकार होगा ।","(3) భారత కంప్ట్రోలర్ మరియు ఆడిటర్ జనరల్ యొక్క ఆడిట్ మరియు ఆడిట్ కు సంబంధించి అతను నియమించిన వ్యక్తి యొక్క ఆడిట్ కు సంబంధించి, అతనికి కంప్ట్రోలర్ మరియు ఆడిటర్ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క ఆడిట్కు సంబంధించి అదే హక్కులు, అధికారాలు మరియు అధికారం ఉంటుంది, మరియు పుస్తకాలు, అకౌంట్స్ సంబంధించిన వోచర్లు మరియు ఇతర పత్రాలు మరియు పత్రాలను సమర్పించమని మరియు ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క ఏదైనా కార్యాలయాన్ని పరిశీలించే హక్కును కలిగి ఉంటుంది."]
["(4) भारत के नियंत्रक-महालेखापरीक्षक द्वारा या इस निमित्त उसके द्वारा नियुक्‍त किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति द्वारा यथाप्रमाणित संस्‍थान के लेखे, उनकी संपरीक्षा रिपोर्ट के साथ, प्रतिवर्ष केन्‍द्रीय सरकार को अग्रेषित किए जाएंगे और वह सरकार उन्‍हें संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष रखवाएगी ।","(4) ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క అకౌంట్స్, భారత కంప్ట్రోలర్ మరియు ఆడిటర్ జనరల్ లేదా ఈ ప్రయోజనం కోసం ఆయన నియమించిన ఏ ఇతర వ్యక్తి అయినా, వారి ఆడిట్ నివేదికతో పాటు, ప్రతి సంవత్సరం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పంపబడతాయి మరియు ప్రభుత్వం వాటిని ప్రతి పార్లమెంటు సభ ముందు ఉంచాలి."]
["27. पेंशन और भविष्‍य निधि—","27. పెన్షన్ మరియు ప్రావిడెంట్ ఫండ్-"]
["(1) संस्‍थान अपने कर्मचारियों के, जिनके अंतर्गत निदेशक भी है, फायदे के लिए ऐसी रीति से और ऐसी शर्तों के अधीन रहते हुए, जो परिनियमों द्वारा विहित की जाएं, ऐसी पेंशन, बीमा और भविष्‍य निधि स्‍कीम स्‍थापित करेगा, जो वह ठीक समझे ।","(1) ఇన్స్టిట్యూట్ అటువంటి పెన్షన్, ఇన్సూరెన్స్ మరియు ప్రావిడెంట్ ఫండ్ పథకాన్ని డైరెక్టర్‌తో సహా తన ఉద్యోగుల ప్రయోజనాలకు తగినట్లుగా భావిస్తుంది, అటువంటి పరిస్థితులకు లోబడి మరియు నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడే షరతులకు లోబడి ఉంటుంది."]
["(2) जहां कोई ऐसी भविष्‍य निधि इस प्रकार स्‍थापित की गई है वहां केन्‍द्रीय सरकार यह घोषित कर सकेगी कि भविष्‍य निधि अधिनियम, 1925 (1925 का 19) के उपबंध ऐसी निधि को इस प्रकार लागू होंगे मानो वह सरकारी भविष्‍य निधि हो ।","(2) అటువంటి ప్రావిడెంట్ ఫండ్ ఏ విధంగా ఏర్పాటు చేయబడితే, ప్రావిడెంట్ ఫండ్ యాక్ట్, 1925 (1925 లో 19) లోని నిబంధనలు ప్రభుత్వ ప్రావిడెంట్ ఫండ్ లాగా అటువంటి ఫండ్‌కు వర్తిస్తాయని కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించవచ్చు."]
["28. नियुक्‍तियां—","28. నియామకాలు—"]
["संस्‍थान के कर्मचारिवृंद की सभी नियुक्‍तियां, निदेशक की नियुक्‍ति को छोड़कर परिनियमों द्वारा अधिकथित प्रक्रिया के अनुसार निम्‍नलिखित द्वारा की जाएंगी,—","ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క సిబ్బందికి అన్ని నియామకాలు, డైరెక్టర్ నియామకం మినహా, నిబంధనల ప్రకారం నిర్దేశించిన విధానానికి అనుగుణంగా ఈ క్రింది వాటి ద్వారా చేయబడతాయి, -"]
["(क) यदि नियुक्‍ति सहायक आचार्य या उससे ऊपर के पद पर शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के बारे में की जाती है या यदि नियुक्‍ति गैर शैक्षणिक कर्मचारिवृंद में किसी काडर में की जाती है जिसका अधिकतम वेतनमान सहायक आचार्य के वेतनमान के समान या उससे उच्‍चतर है, तो बोर्ड द्वारा ; और","(క) అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ పోస్టులో లేదా అంతకంటే ఎక్కువ అకాడెమిక్ సిబ్బంది గురించి నియామకం జరిగితే లేదా అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ యొక్క పే స్కేల్ కంటే ఎక్కువ లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉన్న అకాడెమిక్ స్టాఫ్ కేడర్‌లో నియామకం జరిగితే, బోర్డు ద్వారా; మరియు"]
["(ख) किसी अन्‍य दशा में, निदेशक द्वारा ।","(ఖ) మరేదైనా సందర్భంలో, డైరెక్టర్ చేత."]
["29. परिनियम","29. చట్టపరిధి"]
["—इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन रहते हुए परिनियम निम्‍नलिखित सभी या किन्‍हीं विषयों के लिए उपबंध कर सकेंगे, अर्थात् :—","-ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, ఈ చట్టం ఈ క్రింది అన్ని లేదా ఏదైనా విషయాలను అందిస్తుంది, అంటే: -"]
["(क) शिक्षण विभागों और अन्‍य शैक्षणिक इकाइयों का बनाया जाना ;","(క) బోధనా విభాగాలు మరియు ఇతర విద్యా యూనిట్ల ఏర్పాటు;"]
["(ख) अध्‍येतावृत्तियों, छात्रवृत्तियों, छात्र सहायता वृत्तियों, पदकों और पुरस्‍कारों का संस्‍थित किया जाना ;","(ఖ) ఫెలోషిప్‌లు, స్కాలర్‌షిప్‌లు, విద్యార్థుల స్టైఫన్డ్స్, పతకాలు మరియు అవార్డులు ప్రదానం చేయడం;"]
["(ग) संस्‍थान के अधिकारियों के, जिनके अंतर्गत सभापति, निदेशक, कुल-सचिव और ऐसे अन्‍य अधिकारी भी हैं जो परिनियमों द्वारा संस्‍थान के अधिकारी के रूप में घोषित किए जाएं, पदों का वर्गीकरण, पदावधि, नियुक्‍ति की पद्धति, शक्‍तियां और कर्तव्‍य तथा सेवा के अन्‍य निबंधन और शर्तें ;","(గ) ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క అధికారులు, ఛైర్మన్, డైరెక్టర్, సెక్రటరీ జనరల్ మరియు ఇతర అధికారులతో సహా ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క అధికారులు నిబంధనల ప్రకారం, పదవుల వర్గీకరణ, కార్యాలయ కాలం, నియామక పద్ధతి, అధికారాలు మరియు విధులు మరియు పదవి యొక్క ఇతర నిబంధనలు మరియు షరతులు ప్రకటించవచ్చు;"]
["(घ) संस्‍थान के अधिकारियों, शिक्षकों और अन्‍य कर्मचारिवृंद का वर्गीकरण, नियुक्‍ति की पद्धति और सेवा के निबंधनों और शर्तों का अवधारण ;","(ఘ) ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క అధికారులు, ఉపాధ్యాయులు మరియు ఇతర సిబ్బంది వర్గీకరణ, నియామకం మరియు పదవి నిబంధనలు మరియు నిలుపుదల పద్ధతి;"]
["(ङ) अनुसूचित जातियों, अनुसूचित जनजातियों और ऐसे अन्‍य प्रवर्ग के व्‍यक्‍तियों के लिए पदों के आरक्षण जो केन्‍द्रीय सरकार द्वारा समय-समय पर अवधारित किए जाएं ;","(ఙ) షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగలు మరియు ఇతర వర్గాలకు చెందిన వ్యక్తుల కోసం పోస్టుల రిజర్వేషన్లు ఎప్పటికప్పుడు కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించగలదు;"]
["(च) संस्‍थान के अधिकारियों, शिक्षकों और अन्‍य कर्मचारिवृंद के फायदे के लिए पेंशन, बीमा और भविष्‍य निधियों की स्‍थापना ;","(చ) ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క అధికారులు, ఉపాధ్యాయులు మరియు ఇతర సిబ్బంది ప్రయోజనం కోసం పెన్షన్, బీమా మరియు ప్రావిడెంట్ ఫండ్ల స్థాపన;"]
["(छ) धारा 14 के खंड (घ) में निर्दिष्‍ट संस्‍थान के अन्‍य प्राधिकारियों का गठन, शक्‍तियां और कर्तव्‍य ;","(ఛ) సెక్షన్ 14 లోని నిబంధన (ఘ) లో పేర్కొన్న సంస్థ యొక్క ఇతర అధికారుల యూనియన్, అధికారాలు మరియు విధులు;"]
["(ज) शक्‍ति का प्रत्‍यायोजन ;","(జ) అధికారాన్ని అప్పగించడం;"]
["(झ) आचार संहिता, अवचार के लिए उनके विरुद्ध अनुशासनिक कार्रवाई जिसके अंतर्गत अवचार के कारण कर्मचारियों को सेवा से हटाया जाना भी है और संस्‍थान के अधिकारी या प्राधिकारी की कार्रवाई के विरुद्ध अपील के लिए प्रक्रिया ;","(ఝ) ప్రవర్తనా నియమావళి, దుష్ప్రవర్తనకు వ్యతిరేకంగా వారిపై క్రమశిక్షణా చర్యలు, దుష్ప్రవర్తన కారణంగా ఉద్యోగులను సేవ నుండి తొలగించడం మరియు ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క అధికారి లేదా అధికారం యొక్క చర్యకు వ్యతిరేకంగా అప్పీల్ చేసే విధానం;"]
["(ఞ) सम्‍मानिक डिग्रियां प्रदान करना ;","(ఞ) గౌరవప్రదమైన డిగ్రీల ప్రదానం;"]
["(ट) हॉलों, निवासों और छात्रावासों की स्‍थापना और उनका अनुरक्षण ;","(ట) హాళ్ళు, నివాసాలు మరియు హాస్టళ్ల స్థాపన మరియు వాటి నిర్వహణ;"]
["(ठ) बोर्ड के आदेशों और विनिश्‍चयों का अधिप्रमाणन ; और","(ఠ) బోర్డు ఆదేశాలు మరియు నిర్ణయాల ప్రామాణీకరణ; మరియు"]
["(ड) कोई अन्‍य विषय जो, इस अधिनियम के अधीन परिनियमों द्वारा उपबंधित किया जाना है या की जा सकता है ।","(డ) ఈ చట్టం క్రింద నిబంధనల ప్రకారం లేదా అందించబడిన లేదా అందించాల్సిన ఇతర విషయాలు."]
["30. परिनियम किस प्रकार बनाए जाएंगे","30. నిబంధనలు ఎలా తయారు చేస్తారు"]
["1) संस्‍थान के प्रथम परिनियम केन्‍द्रीय सरकार द्वारा बनाए जाएंगे और उनके बनाए जाने के पश्‍चात् उनकी एक प्रति संसद् के समक्ष यथाशक्‍य शीघ्र रखी जाएगी ।","1) ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క మొదటి నిబంధనలు కేంద్ర ప్రభుత్వం చేత చేయబడతాయి మరియు అవి తయారు చేయబడిన తరువాత, దాని కాపీని వీలైనంత త్వరగా పార్లమెంటు ముందు ఉంచబడుతుంది."]
["(2) बोर्ड, समय-समय पर नया या अतिरिक्‍त परिनियम बना सकेगा या इस धारा में इसके पश्‍चात् उपबंधित रीति से परिनियम को संशोधित या निरसित कर सकेगा ।","(2) బోర్డు ఎప్పటికప్పుడు, కొత్త లేదా అదనపు నిబంధనలు చేయవచ్చు లేదా ఆ తరువాత ఈ సెక్షన్లో అందించిన పద్ధతిలో నిబంధనలను సవరించవచ్చు లేదా రద్దు చేయవచ్చు."]
["(3) नए परिनियम के लिए या परिनियमों में परिवर्धन या परिनियम के किसी संशोधन या निरसन के लिए महा-परिषद् का पूर्व अनुमोदन अपेक्षित होगा जो उसके लिए सहमति दे सकेगी या सहमति रोक सकेगी या उसे बोर्ड को विचार के लिए भेज सकेगी ।","(3) కొత్త నిబంధనల కోసం లేదా నిబంధనల మార్పుల కోసం లేదా నిబంధనల యొక్క ఏదైనా సవరణ లేదా రద్దు కోసం కౌన్సిల్ యొక్క ముందస్తు అనుమతి అవసరం అందుకోసం సమ్మతిని తెలియజేయడం లేదా సమ్మతిని నిలిపివేయడం లేదా దానిని బోర్డు పరిశీలనకు పంపించడం జరుగుతుంది."]
["(4) नए परिनियम या विद्यमान परिनियम का संशोधन या निरसन करने वाला परिनियम तब तक विधिमान्‍य नहीं होगा जब तक कि महा-परिषद् उसके लिए सहमति नहीं दे देती है ।","(4) జనరల్ కౌన్సిల్ అంగీకరించకపోతే కొత్త నిబంధన లేదా ప్రస్తుత నిబంధన యొక్క సవరణ లేదా రద్దు చెల్లుబాటు కాదు."]
["31. अध्‍यादेश—","31. ఆర్డినెన్స్—"]
["इस अधिनियम और परिनियमों के उपबंधों के अधीन रहते हुए, अध्‍यादेश निम्‍नलिखित सभी या किन्‍हीं विषयों के लिए उपबंध कर सकेंगे, अर्थात् :—","ఈ చట్టం మరియు నిబంధనల యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, ఆర్డినెన్స్ కింది అన్ని లేదా ఏదైనా విషయాలకు అందిస్తుంది, అంటే: -"]
["(क) संस्‍थान में छात्रों का प्रवेश ;","(క) ఇన్స్టిట్యూట్ లో విద్యార్థుల ప్రవేశం;"]
["(ख) अनुसूचित जातियों, अनुसूचित जनजातियों और अन्‍य प्रवर्ग के व्‍यक्‍तियों के लिए आरक्षण ;","(ఖ) షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగలు మరియు ఇతర వర్గాలకు చెందినవారికి రిజర్వేషన్లు;"]
["(ग) संस्‍थान की सभी डिग्रियों, डिप्‍लोमाओं और प्रमाणपत्रों के लिए अधिकथित किए जाने वाले पाठ्यक्रम ;","(గ) ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క అన్ని డిగ్రీలు, డిప్లొమాలు మరియు ధృవపత్రాల కోసం నిర్వహించాల్సిన కోర్సులు;"]
["(घ) वे शर्तें जिनके अधीन छात्रों को डिग्री, डिप्‍लोमा और प्रमाणपत्र पाठ्यक्रमों में और संस्‍थान की परीक्षा में प्रवेश दिया जाएगा और उनको प्रदान किए जाने के लिए पात्रता की शर्तें ;","(ఘ) విద్యార్థులు డిగ్రీ, డిప్లొమా మరియు సర్టిఫికేట్ కోర్సులలో మరియు ఇన్స్టిట్యూట్ పరీక్షలో ప్రవేశం పొందే పరిస్థితులు మరియు వారికి అందించవలసిన అర్హత షరతులు;"]
["(ङ) अध्‍येतावृत्तियां, छात्रवृत्तियां, छात्र सहायता वृत्तियां, पदक और पुरस्‍कार प्रदान किए जाने की शर्तें ;","(ఙ) ఫెలోషిప్‌లు, స్కాలర్‌షిప్‌లు, విద్యార్థి సహాయ స్టైఫన్డ్స్, పతకాలు మరియు బహుమతులు ఇవ్వడానికి షరతులు;"]
["(च) परीक्षा निकायों, परीक्षकों और अनुसीमकों की नियुक्‍ति की शर्तें और ढंग तथा उनके कर्तव्‍य ;","(చ) పరీక్షా సంస్థలు, పరీక్షకులు మరియు అనుచరుల నియామకం యొక్క నిబంధనలు మరియు పద్ధతి మరియు విధులు;"]
["(छ) परीक्षाओं का संचालन ;","(ఛ) పరీక్షల యొక్క కార్యకలాపాలు;"]
["(ज) संस्‍थान के विद्यार्थियों में अनुशासन बनाए रखना ;","(జ) ఇన్స్టిట్యూట్ విద్యార్థులలో క్రమశిక్షణను పాటించడం;"]
["(झ) संस्‍थान में अध्‍ययन पाठ्यक्रमों के लिए और परीक्षाओं में प्रवेश के लिए प्रभारित की जाने वाली फीसें ;","(ఝ) ఇన్స్టిట్యూట్‌లోని స్టడీ కోర్సులకు మరియు పరీక్షలలో ప్రవేశానికి వసూలుచేయాల్సిన రుసుము;"]
["(ఞ) संस्‍थान के विद्यार्थियों के निवास की शर्तें और हॉलों तथा छात्रावासों में निवास के लिए फीसों और अन्‍य प्रभारों का उद्ग्रहण किया जाना ; और","(ఞ) ఇన్స్టిట్యూట్ విద్యార్థుల నివాస పరిస్థితులు మరియు హాళ్ళు మరియు హాస్టళ్ళలో నివసించడానికి ఫీజులు మరియు ఇతర ఛార్జీలు విధించడం; మరియు"]
["(ट) कोई अन्‍य विषय जो, इस अधिनियम या परिनियमों के अधीन अध्‍यादेशों द्वारा उपबंधित किया जाना है या किया जा सकता है ।","(ట) ఈ చట్టం లేదా నిబంధనలకు లోబడి ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా అందించాల్సిన లేదా చేయవలసిన ఇతర విషయాలు."]
["32. अध्‍यादेश किस प्रकार बनाए जाएंगे","32. ఆర్డినెన్స్‌లు ఎలా చేయాలి"]
["1) इस धारा में जैसा अन्‍यथा उपबंधित है उसके सिवाय, अध्‍यादेश सिनेट द्वारा बनाए जाएंगे ।","1) ఈ విభాగంలో అందించినవి తప్ప, ఆర్డినెన్స్‌లు సెనేట్ ద్వారా చేయబడతాయి."]
["(2) सिनेट द्वारा बनाए गए सभी अध्‍यादेश ऐसी तारीख से प्रभावी होंगे जो वह निर्दिष्‍ट करे परंतु इस प्रकार बनाया गया प्रत्‍येक अध्‍यादेश, बोर्ड को यथाशक्‍य शीघ्र, प्रस्‍तुत किया जाएगा और बोर्ड द्वारा अपने आगामी अधिवेशन में उस पर विचार किया जाएगा ।","(2) సెనేట్ చేసిన అన్ని ఆర్డినెన్స్‌లు పేర్కొన్న తేదీ నుండే అమలులోకి వస్తాయి, కాని అలా చేసిన ప్రతి ఆర్డినెన్స్‌ను ఆచరణీయమైన వెంటనే బోర్డుకి ప్రవేశపెడతారు మరియు బోర్డు దాని తదుపరి సెషన్‌లో అది పరిగణించబడుతుంది."]
["(3) बोर्ड को ऐसे किसी अध्‍यादेश को संकल्‍प द्वारा उपांतरित या रद्द करने की शक्‍ति होगी और ऐसे संकल्‍प की तारीख से ऐसा अध्‍यादेश, यथास्‍थिति, तद्नुसार उपांतरित या रद्द हो जाएगा ।","(3) తీర్మానం ద్వారా అటువంటి ఆర్డినెన్స్‌ను సవరించడానికి లేదా రద్దు చేయడానికి బోర్డుకి అధికారం ఉంటుంది మరియు అటువంటి తీర్మానం చేసిన తేదీ నుండి, అటువంటి ఆర్డినెన్స్, సవరించబడుతుంది లేదా తదనుగుణంగా రద్దు చేయబడుతుంది."]
["33. संस्‍थान के प्राधिकारियों द्वारा कारबार का संचालन—","33. ఇన్స్టిట్యూట్ అధికారుల ద్వారా కార్యనిర్వహణ."]
["संस्‍थान के प्राधिकारी अपने स्‍वयं के और उनके द्वारा नियुक्‍त ऐसी समितियों के, यदि कोई हों, जिनके लिए इस अधिनियम, परिनियमों या अध्‍यादेशों द्वारा उपबंध नहीं किया गया है, कारबार का संचालन करने के लिए इस अधिनियम, परिनियमों और अध्‍यादेशों के उपबंधों के संगत, प्रक्रिया के अपने स्‍वयं के नियम बना सकेंगे ।","ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క అధికారులు వారి స్వంత మరియు వారు నియమించిన కమిటీలు, ఏదైనా ఉంటే,వాటికి ఈ చట్టం, నిబంధనలు లేదా ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా అందించబడని, కార్యనిర్వహణ చేయడానికి ఈ చట్టం, నిబంధనలు మరియు ఆర్డినెన్స్‌లకు అనుగుణంగా, వారి స్వంత విధాన నియమాలను రూపొందించుకోవచ్చు."]
["34. माध्‍यस्‍थम् अधिकरण—","34. ఆర్బిట్రల్ ట్రిబ్యునల్-"]
["(1) संस्‍थान और उसके किन्‍हीं कर्मचारियों के बीच किसी संविदा से उद्भूत होने वाला विवाद संबद्ध कर्मचारी के अनुरोध पर या संस्‍थान की प्रेरणा पर ऐसे माध्‍यस्‍थम् अधिकरण को निर्देशित किया जाएगा जिसमें संस्‍थान द्वारा नियुक्‍त एक सदस्‍य और कर्मचारी द्वारा नामनिर्दिष्‍ट एक सदस्‍य तथा कुलाध्‍यक्ष द्वारा नियुक्‍त एक अधिनिर्णायक होगा ।","(1)ఇన్స్టిట్యూట్ మరియు దాని ఉద్యోగుల మధ్య ఏదైనా ఒప్పందం నుండి తలెత్తే వివాదాలు సంబంధిత ఉద్యోగి యొక్క అభ్యర్థన మేరకు లేదా ఇన్స్టిట్యూట్ చేత నియమించబడిన ఒక సభ్యుడు మరియు ఉద్యోగి చేత నామినేట్ చేయబడిన ఒక సభ్యుడు మరియు ప్రిన్సిపాల్ నియమించిన ఒక న్యాయాధికారిని కలిగి ఉన్న ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క ప్రేరణపై అటువంటి ఆర్బిట్రల్ ట్రిబ్యునల్కు పంపబడుతుంది."]
["(2) माध्‍यस्‍थम् अधिकरण का विनिश्‍चय अंतिम होगा ।","(2) ఆర్బిట్రల్ ట్రిబ్యునల్ నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది."]
["(3) उपधारा (1) द्वारा माध्‍यस्‍थम् अधिकरण को निर्देश किए जाने के लिए अपेक्षित किसी मामले की बाबत किसी न्‍यायालय में कोई वाद या कार्यवाही नहीं होगी ।","(3) ఆర్బిట్రల్ ట్రిబ్యునల్‌ను నిర్దేశించడానికి సబ్-సెక్షన్ (1) ద్వారా అవసరమైన ఏదైనా విషయానికి సంబంధించి ఏ కోర్టులోనూ దావా లేదా విచారణ ఉండదు."]
["(4) माध्‍यस्‍थम् अधिकरण को अपनी प्रक्रिया विनियमित करने की शक्‍ति होगी ।","(4) ఆర్బిట్రల్ ట్రిబ్యునల్ దాని విధానాన్ని నియంత్రించే అధికారాన్ని కలిగి ఉంటుంది."]
["(5) माध्‍यस्‍थम् से संबंधित तत्‍समय प्रवृत्त किसी विधि की कोई बात इस धारा के अधीन माध्‍यस्‍थमों को लागू नहीं होगी ।","(5) మాధ్యమానికి సంబంధించి ప్రస్తుతానికి ఏ చట్టమూ ఏదీ ఈ విభాగం కింద మాధ్యమాలకు వర్తించదు."]
["प्रकीर्ण","ప్రచురించబడింది"]
["35. रिक्‍तियों के कारण कार्यों और कार्यवाहियों का अविधिमान्‍य न होना—","35. ఖాళీలు కారణంగా విధులు మరియు చర్యలకు ఆటంకం కలుగకుండా——"]
["अधिनियम या परिनियमों के अधीन गठित संस्‍थान या महा-परिषद् या बोर्ड या सिनेट या किसी अन्‍य निकाय का कोई कार्य निम्‍नलिखित कारणों से अविधिमान्‍य नहीं होगा—","చట్టం లేదా నిబంధనల క్రింద ఏర్పడిన ఇన్స్టిట్యూషన్ లేదా జనరల్ కౌన్సిల్ లేదా బోర్డ్ లేదా సెనేట్ లేదా మరే ఇతర సంస్థ యొక్క పని ఈ క్రింది కారణాల వల్ల చెల్లదు—"]
["(क) उसमें कोई रिक्‍ति या उसके गठन में कोई त्रुटि है ; या","(క) అందులో ఏదైనా ఖాళీ లేదా దాని నిర్మాణంలో లోపం ఉంది; లేదా"]
["(ख) उसके सदस्‍य के रूप में कार्य करने वाले व्‍यक्‍ति के निर्वाचन, नामनिर्देशन या नियुक्‍ति में कोई त्रुटि है ; या","(ఖ) దాని సభ్యునిగా కార్యనిర్వహణచేసే ఒక వ్యక్తి ఎన్నిక, నామినేషన్ లేదా నియమించడంలో ఏదైనా లోపం; లేదా"]
["(ग) उसकी प्रक्रिया में कोई ऐसी अनियमितता है जो मामले के गुणागुण को प्रभावित नहीं करती है ।","(గ) అతని ప్రక్రియలో ఏదైనా అవకతవకలు ఉంటే, కేసు యొక్క యోగ్యతను ప్రభావితం చేయవు."]
["36. संस्‍थान द्वारा डिग्रियों, आदि का दिया जाना—","36. ఇన్స్టిట్యూట్ ద్వారా డిగ్రీలు, మొదలైనవి మంజూరు చేయడం—"]
["अनुदान आयोग अधिनियम, 1956 (1956 का 3) या तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि में किसी बात के होते हुए भी, संस्‍थान को इस अधिनियम के अधीन डिग्रियां और अन्‍य शैक्षिक विशिष्‍टियां तथा खिताब देने की शक्‍ति होगी ।","గ్రాంట్స్ కమిషన్ చట్టం, 1956 (1956 లో 3) లేదా ప్రస్తుతానికి ఏదైనా ఇతర చట్టం ఉన్నప్పటికీ, ఈ చట్టం ప్రకారం డిగ్రీలు మరియు ఇతర విద్యా ప్రత్యేకతలు మరియు బిరుదులను మంజూరు చేసే అధికారం ఈ ఇన్స్టిట్యూట్ కు ఉంటుంది."]
["37. प्रायोजित स्‍कीमें—","37. ప్రాయోజిత పథకాలు—"]
["अधिनियम में किसी बात के होते हुए भी, जब कभी संस्‍थान किसी सरकार, विश्‍वविद्यालय अनुदान आयोग या किसी अन्‍य अभिकरण से जिसमें ऐसा उद्योग भी सम्‍मिलित है जो संस्‍थान पर निष्‍पादित या प्रदान की जाने वाली किसी अनुसंधान स्‍कीम, परामर्शी समनुदेशन, अध्‍यापन कार्यक्रम या आसीन या आचार्य पद या छात्रवृत्ति प्रायोजित करता हो, निधियां प्राप्‍त करता है तब,—","ఈ చట్టంలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఇన్స్టిట్యూట్ ఏదైనా ప్రభుత్వం, విశ్వవిద్యాలయ నిధుల కమిషన్ లేదా ఏదైనా అటువంటి పరిశ్రమను కలిగి ఉన్న ఇతర ఏజెన్సీ, ఇన్స్టిట్యూట్‌లో అమలు చేసిన లేదా అందించిన ఏదైనా పరిశోధన పథకం కన్సల్టెన్సీ అప్పగింత, బోధనా కార్యక్రమం లేదా నిశ్చలతను లేదా ఒక ఆచార్య పదవిని లేదా స్కాలర్‌షిప్‌ను స్పాన్సర్ చేస్తుంది, అప్పుడు నిధులు పొందుతుంది—"]
["(क) संस्‍थान द्वारा प्राप्‍त रकम संस्‍थान की निधि से पृथक् रखी जाएगी और स्‍कीम के प्रयोजन के लिए ही उपयोग की जाएगी ;","(క) ఇన్స్టిట్యూట్ అందుకున్న మొత్తం ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క ఫండ్ నుండి వేరుగా ఉంచబడుతుంది మరియు పథకం యొక్క ప్రయోజనం కోసం మాత్రమే ఉపయోగించబడుతుంది;"]
["(ख) उस स्‍कीम को निष्‍पादित करने के लिए अपेक्षित कर्मचारिवृंद प्रायोजित करने वाले संगठन द्वारा अनुबंधित निबंधन और शर्तों के अनुसार भर्ती किया जाएगा :","(ఖ) పథకాన్ని అమలు చేయడానికి అవసరమైన సిబ్బంది స్పాన్సరింగ్ సంస్థ ఒప్పందం కుదుర్చుకున్న నిబంధనలు మరియు షరతుల ప్రకారం నియమించబడుతుంది:"]
["परंतु खंड (क) के अधीन उपयोग में न लिया गया शेष धन धारा 25 के अधीन सृजित विन्‍यास निधि को अंतरित कर दिया जाएगा ।","కాని నిబంధన (క) కింద ఉపయోగించని మిగిలిన నిధులు సెక్షన్ 25 కింద సృష్టించబడిన కాన్ఫిగరేషన్ ఫండ్‌కు బదిలీ చేయబడతాయి."]
["38. कठिनाइयों को दूर करने की शक्‍ति","38. ఇబ్బందులను తొలగించే శక్తి"]
["1) यदि इस अधिनियम के उपबंधों को प्रभावी करने में कोई कठिनाई उत्‍पन्‍न होती है तो केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में प्रकाशित आदेश द्वारा ऐसे उपबंध कर सकेगी या ऐसे निदेश दे सकेगी जो इस अधिनियम के उपबंधों से असंगत न हों और कठिनाई को दूर करने के लिए आवश्‍यक या समीचीन प्रतीत हों :","1) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేయడంలో ఏమైనా ఇబ్బందులు తలెత్తితే, కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో ప్రచురించిన ఉత్తర్వు ద్వారా, ఇటువంటి నిబంధనలు చేయవచ్చు లేదా ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు విరుద్ధంగా లేని ఆదేశాలను ఇవ్వవచ్చు మరియు ఇబ్బందులను తొలగించడానికి అవసరమైన లేదా ప్రయోజనకరమైనదిగా అనిపిస్తుంది:"]
["परंतु ऐसा कोई आदेश नियत दिन से दो वर्ष की समाप्‍ति के पश्‍चात् नहीं किया जाएगा ।","కానీ నియమించబడిన రోజు నుండి రెండేళ్ల గడువు ముగిసిన తరువాత అలాంటి ఉత్తర్వులు ఇవ్వబడవు."]
["(2) इस धारा के अधीन किया गया प्रत्‍येक आदेश, किए जाने के पश्‍चात् यथासंभवशीघ्र, संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष रखा जाएगा ।","(2) ఈ విభాగం కింద చేసిన ప్రత్యేక ఉత్తర్వు, చేసిన తరువాత వీలైనంత త్వరగా, ప్రత్యేక పార్లమెంటు సభ ముందు ఉంచబడుతుంది."]
["39. संक्रमणकालीन उपबंध—","39. పరివర్తన నిబంధనలు-"]
["अधिनियम में किसी बात के होते हुए भी,—","చట్టంలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ,-"]
["(क) इस अधिनियम के प्रारंभ के ठीक पहले सोसाइटी के शासक बोर्ड के रूप में कार्य करने वाला शासक बोर्ड उसी रूप में तब तक कार्य करता रहेगा जब तक इस अधिनियम के अधीन संस्‍थान के लिए कोई नया बोर्ड गठित नहीं कर दिया जाता है, किन्‍तु इस अधिनियम के अधीन किसी नए बोर्ड के गठन पर बोर्ड के ऐसे सदस्‍य, जो ऐसे गठन के पहले पद धारण कर रहे हों, पद धारण नहीं करेंगे ; और","(క) ఈ చట్టం ప్రారంభానికి ముందు, సొసైటీ యొక్క పాలక మండలిగా వ్యవహరించే బోర్డ్ ఆఫ్ గవర్నర్స్ ఈ చట్టం ప్రకారం సంస్థ కోసం కొత్త బోర్డును ఏర్పాటు చేసే వరకు అదే రూపంలో పనిచేస్తూనే ఉంటారు, కాని ఈ చట్టం క్రింద కొత్త బోర్డు ఏర్పాటుపై, అటువంటి ఏర్పాటుకు ముందు పదవిలో ఉన్న బోర్డు సభ్యులు పదవిలో ఉండరు; మరియు"]
["(ख) जब तक इस अधिनियम के अधीन प्रथम परिनियम और अध्‍यादेश नहीं बनाए जाते हैं, तब तक इस अधिनियम के प्रारंभ के ठीक पूर्व प्रवृत्त राजीव गांधी पेट्रोलियम प्रौद्योगिकी संस्‍थान सोसाइटी के परिनियम और अध्‍यादेश या अधिसूचना संस्‍थान को वहां तक लागू होती रहेंगी, जहां तक वे इस अधिनियम के उपबंधों से असंगत नहीं हैं ।","(ఖ) ఇదివరకు ఈ చట్టం క్రింద మొదటి నిబంధనలు మరియు శాసనాలు చేసే వరకు తప్ప, ఈ చట్టం ప్రారంభమయ్యే ముందు రాజీవ్ గాంధీ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పెట్రోలియం టెక్నాలజీ సొసైటీ యొక్క నిబంధనలు మరియు శాసనాలు లేదా నోటిఫికేషన్ అమలులో ఉండేవి, అవి ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు భిన్నంగా లేవు."]
["40. परिनियमों, अध्‍यादेशों और अधिसूचनाओं का राजपत्र में प्रकाशित किया जाना और संसद् के समक्ष रखा जाना—","40. నిబంధనలు, ఆర్డినెన్సులు మరియు నోటిఫికేషన్లను గెజిట్‌లో ప్రచురించి పార్లమెంటు ముందు ఉంచాలి-"]
["(1) इस अधिनियम के अधीन बनाया गया प्रत्‍येक परिनियम और अध्‍यादेश या जारी की गई प्रत्‍येक अधिसूचना राजपत्र में प्रकाशित की जाएगी ।","(1) ఈ చట్టం క్రింద చేసిన ప్రత్యేక శాసనం మరియు ఆర్డినెన్స్ లేదా జారీ చేసిన ప్రతి నోటిఫికేషన్ గెజిట్‌లో ప్రచురించబడతాయి."]
["(2) इस अधिनियम के अधीन बनाया गया प्रत्‍येक परिनियम और प्रत्‍येक अध्‍यादेश या जारी की गई अधिसूचना, बनाए या जारी किए जाने के पश्‍चात्, यथाशीघ्र, संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष, जब वह सत्र में हो, कुल तीस दिन की अवधि के लिए रखा जाएगा या रखी जाएगी । यह अवधि एक सत्र में अथवा दो या अधिक आनुक्रमिक सत्रों में पूरी हो सकेगी । यदि उस सत्र के या पूर्वोक्‍त आनुक्रमिक सत्रों के ठीक बाद के सत्र के अवसान के पूर्व दोनों सदन उस परिनियम, अध्‍यादेश या अधिसूचना में कोई परिवर्तन करने के लिए सहमत हो जाएं तो तत्‍पश्‍चात् वह ऐसे परिवर्तित रूप में ही प्रभावी होगा या होगी । यदि उक्‍त अवसान के पूर्व दोनों सदन सहमत हो जाएं कि वह परिनियम, अध्‍यादेश नहीं बनाया जाना चाहिए या अधिसूचना जारी नहीं की जानी चाहिए तो तत्‍पश्‍चात् वह निष्‍प्रभाव हो जाएगा या हो जाएगी । किन्‍तु परिनियम, अध्‍यादेश या अधिसूचना के ऐसे परिवर्तित या निष्‍प्रभाव होने से उस परिनियम, अध्‍यादेश या अधिसूचना के अधीन पहले की गई किसी बात की विधिमान्‍यता पर प्रतिकूल प्रभाव नहीं पड़ेगा ।","(2) ఈ చట్టం క్రింద చేసిన ప్రత్యేక శాసనం మరియు ప్రత్యేక ఆర్డినెన్స్ లేదా నోటిఫికేషన్, చేసిన లేదా జారీ చేసిన తరువాత, శీఘ్రమే ప్రత్యేక పార్లమెంటు సభకు, సెషన్‌లో ఉన్నప్పుడు, మొత్తం ముప్పై రోజుల పాటు పెట్టబడుతుంది లేదా ఉంచబడుతుంది. ఈ వ్యవధిని ఒక సెషన్‌లో లేదా రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వరుస సెషన్లలో పూర్తి చేయవచ్చు. ఆ సభ గడువుకు ముందే లేదా మునుపటి సెషన్ల తర్వాత ఆ చట్టం, ఆర్డినెన్స్ లేదా నోటిఫికేషన్‌లో ఏదైనా మార్పు చేయడానికి రెండు సభలు అంగీకరిస్తే, అది మార్చబడిన రూపంలో మాత్రమే ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది. ఆ చట్టం, ఆర్డినెన్స్ చేయరాదని లేదా నోటిఫికేషన్ జారీ చేయరాదని గడువుకు ముందే ఉభయ సభలు అంగీకరిస్తే, అది తటస్థీకరించబడుతుంది లేదా రద్దుచేయబడుతుంది. కాని శాసనం, ఆర్డినెన్స్ లేదా నోటిఫికేషన్ యొక్క అటువంటి మార్పు లేదా రద్దు చేయడం ఆ శాసనం, ఆర్డినెన్స్ లేదా నోటిఫికేషన్ క్రింద గతంలో చేసిన ఏదైనా చెల్లుబాటును ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేయదు."]
["(3) परिनियम या अध्‍यादेश बनाने या अधिसूचनाएं जारी करने की शक्‍ति के अंतर्गत उक्‍त परिनियमों, अध्‍यादेशों, अधिसूचनाओं या उनमें से किसी को उस तारीख से जो इस अधिनियम के प्रारंभ की तारीख से पूर्व की नहीं होगी, भूतलक्षी रूप से प्रभावी करने की शक्‍ति भी होगी किन्‍तु किसी ऐसे परिनियम, अध्‍यादेश या अधिसूचना को इस रूप में भूतलक्षी रूप से प्रभावी नहीं किया जाएगा जिससे ऐसे किसी व्‍यक्‍ति के हितों पर प्रतिकूल प्रभाव पड़ता हो जिसे ऐसा परिनियम, अध्‍यादेश या अधिसूचना लागू होती हो ।","(3) ఆర్డినెన్సులు లేదా ఆర్డినెన్స్‌లను తయారుచేసే లేదా జారీ చేసే అధికారం కింద, ఈ నిబంధనలు, ఆర్డినెన్స్‌లు, నోటిఫికేషన్‌లు లేదా వాటిలో దేనినైనా ఈ చట్టం ప్రారంభించిన తేదీ కంటే ముందే లేని తేదీలో, పునర్వినియోగ ప్రభావం చూపే అధికారం కూడా ఉంటుంది అటువంటి నియంత్రణ, ఆర్డినెన్స్ లేదా నోటిఫికేషన్ వర్తించే ఏ వ్యక్తి యొక్క ప్రయోజనాలను ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేసే అటువంటి చట్టం, ఆర్డినెన్స్ లేదా నోటిఫికేషన్‌ను పునరాలోచనగా ప్రభావితం చేయకూడదు."]
["माता-पिता और वरिष्‍ठ नागरिकों का भरणपोषण तथा कल्‍याण अधिनियम, 2007","తల్లిదండ్రులు మరియు సీనియర్ సిటిజన్స్ యొక్క నిర్వహణ మరియు సంక్షేమం చట్టం, 2007"]
["(2007 का अधिनियम संख्‍यांक 56)","(2007 చట్టం యొక్క సంఖ్య 56)"]
["29 दिसम्‍बर, 2007]","29 డిసెంబర్, 2007]"]
["संविधान के अधीन गारंटीकृत और मान्‍यताप्राप्‍त माता-पिता और वरिष्‍ठ नागरिकोंके भरणपोषण तथा कल्‍याण के लिए अधिक प्रभावीउपबंधों का और उनसे संबंधित या उनके आनुषंगिक विषयों का उपबंध करने केलिएअधिनियम","రాజ్యాంగం ప్రకారం హామీ ఇవ్వబడిన మరియు గుర్తింపు పొందిన తల్లిదండ్రులు మరియు సీనియర్ సిటిజన్ల నిర్వహణ మరియు సంక్షేమం కోసం మరియు దానికి సంబంధించిన లేదా యాదృచ్ఛిక విషయాల కోసం మరింత ప్రభావవంతమైన నిబంధనలను అందించడానికి చట్టం"]
["भारत गणराज्‍य के अठावनवें वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो :––","రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క పద్దెనిమిదవ సంవత్సరంలో దీనిని పార్లమెంటు ద్వారా ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేయబడింది: -"]
["1. संक्षिप्‍त नाम, विस्‍तार, लागू होना और प्रारम्‍भ––","1. చిన్న పేరు, పొడిగింపు, అమలుకావడం మరియు ప్రారంభం-"]
["(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम माता-पिता और वरिष्‍ठ नागरिकों का भरणपोषण तथा कल्‍याण अधिनियम, 2007 है ।","(1) ఈ చట్టం యొక్క సంక్షిప్తీకరణ తల్లిదండ్రుల మరియు సీనియర్ సిటిజన్స్ నిర్వహణ మరియు సంక్షేమం చట్టం, 2007."]
["(2) इसका विस्‍तार, जम्‍मू-कश्‍मीर राज्‍य के सिवाय संपूर्ण भारत पर है और यह भारत के बाहर भारत के नागरिकों को भी लागू होगा ।","(2) ఇది జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రం మినహా మొత్తం భారతదేశానికి విస్తరించింది మరియు భారతదేశం వెలుపల ఉన్న భారత పౌరులకు కూడా వర్తిస్తుంది."]
["(3) यह किसी राज्‍य में, उस तारीख को प्रवृत्त होगा, जो राज्‍य सरकार राजपत्र में अधिसूचना द्वारा नियत करे ।","(3) గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించే తేదీన ఇది ఒక రాష్ట్రంలో అమల్లోకి వస్తుంది."]
["2. परिभाषाएं","2. నిర్వచనాలు"]
["––इस अधिनियम में, जब तक कि संदर्भ से अन्‍यथा अपेक्षित न हो,––","–– ఈ చట్టంలో, సందర్భం లేకపోతే ఇంక అవసరం లేదు––"]
["(क) “बालक” के अंतर्गत पुत्र, पुत्री, पौत्र और पौत्री हैं, किंतु इसमें कोई अवयस्‍क सम्‍मिलित नहीं है ;","(క) \"బిడ్డ\" లో కుమారులు, కుమార్తెలు, మనవలు మరియు మనవరాళ్ళు ఉన్నారు, కాని ఇందులో ఎవరూ మైనర్ లేరు;"]
["(ख) “भरणपोषण” में आहार, वस्‍त्र, निवास और चिकित्‍सीय परिचर्या और उपचार उपलब्‍ध कराना सम्‍मिलित है ;","(ఖ) \"నిర్వహణ\" లో ఆహారం, దుస్తులు, నివాసాలు మరియు వైద్య సంరక్షణ మరియు చికిత్స అందించడం వంటివి;"]
["(ग) “अवयस्‍क” से ऐसा व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है, जिसके बारे में भारतीय वयस्‍कता अधिनियम, 1875 (1875 का 9) के उपबंधों के अधीन यह समझा जाता है कि उसने वयस्‍कता की आयु प्राप्‍त नहीं की है ;","(గ) \"మైనర్\" అంటే భారతీయ పెద్దల చట్టం, 1875 (1875 లో 9) లోని నిబంధనల ప్రకారం, యుక్తవయస్సు పొందలేదని భావించే వ్యక్తి;"]
["(घ) “माता-पिता” से पिता या माता अभिप्रेत है, चाहे वह, यथास्‍थित, जैविक, दत्तक या सौतेला पिता या सौतेली माता है, चाहे माता या पिता कोई वरिष्‍ठ नागरिक है या नहीं ;","(ఘ) \"తల్లి-తండ్రి\" అంటే తండ్రి లేదా తల్లి, అతను జీవసంబంధమైన, దత్తత తీసుకున్న లేదా సవతి తండ్రి లేదా సవతి తల్లి అయినా, తల్లి లేదా తండ్రి సీనియర్ సిటిజన్ అయినా;"]
["(ङ) “विहित” से इस अधिनियम के अधीन राज्‍य सरकार द्वारा बनाए गए नियमों द्वारा विहित अभिप्रेत है ;","(ఙ) \"సూచించిన\" అంటే ఈ చట్టం ప్రకారం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం రూపొందించిన నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడుతుంది;"]
["(च) “संपत्ति” से किसी प्रकार की संपत्ति अभिप्रेत है, चाहे वह जंगम या स्‍थावर, पैतृक या स्‍वयं अर्जित, मूर्त या अमूर्त हो और जिसमें ऐसी संपत्ति में अधिकार या हित सम्‍मिलित हैं ;","(చ)\"ఆస్తి\" అంటే ఏదైనా ఆస్తి, కదిలే లేదా స్థిరమైన, పూర్వీకుల లేదా స్వయం-పొందిన, స్పష్టమైన లేదా అసంపూర్తిగా మరియు అటువంటి ఆస్తిలో హక్కులు లేదా ఆసక్తులను కలిగి ఉంటుంది;"]
["(छ) “नातेदार” से नि:संतान वरिष्‍ठ नागरिक का कोई विधिक वारिस अभिप्रेत है, जो अवयस्‍क नहीं है तथा उसकी मृत्‍यु के पश्‍चात् उसकी संपत्ति उसके कब्‍जे में है या विरासत में प्राप्‍त करेगा ;","(ఛ) \"బంధువు\" అంటే మైనర్ కాని సీనియర్ సిటిజన్ యొక్క చట్టపరమైన వారసుడు మరియు అతని మరణం తరువాత అతని ఆస్తి అతని వద్ద లేదా వారసత్వంగా ఉంటుంది;"]
["(ज) “वरिष्‍ठ नागरिक” से कोई ऐसा व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है, जो भारत का नागरिक है और जिसने साठ वर्ष या अधिक आयु प्राप्‍त कर ली है ;","(జ) \"సీనియర్ సిటిజన్\" అంటే భారత పౌరుడు మరియు అరవై సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు పొందిన వ్యక్తి;"]
["(झ) किसी संघ राज्‍यक्षेत्र के संबंध में “राज्‍य सरकार” से संविधान के अनुच्‍छेद 239 के अधीन नियुक्‍त उसका प्रशासक अभिप्रेत है ;","(ఝ) కేంద్ర భూభాగానికి సంబంధించి \"రాష్ట్ర ప్రభుత్వం\" అంటే రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 239 ప్రకారం నియమించబడిన దాని నిర్వాహకుడు;"]
["(ఞ) “अधिकरण” से धारा 7 के अधीन गठित भरणपोषण अधिकरण अभिप्रेत है ;","(ఞ) \"ట్రిబ్యునల్\" అంటే సెక్షన్ 7 కింద ఏర్పాటు చేసిన నిర్వహణ ట్రిబ్యునల్;"]
["(ट) “कल्‍याण” से वरिष्‍ठ नागरिकों के लिए आवश्‍यक आहार, स्‍वास्‍थ्‍य देखरेख, आमोद-प्रमोद केन्‍द्रों और अन्‍य सुख-सुविधाओं की व्‍यवस्‍था करना अभिप्रेत है ।","(ట) \"సంక్షేమం\" అంటే సీనియర్ సిటిజన్లకు అవసరమైన ఆహారం, ఆరోగ్య సంరక్షణ, వినోద కేంద్రాలు మరియు ఇతర సౌకర్యాలు కల్పించడం."]
["3. अधिनियम का अध्‍यारोही प्रभाव होना–","3. చట్టం యొక్క అధిక ప్రభావాన్ని కలిగి ఉండటం-"]
["–इस अधिनियम के उपबंधों का, इस अधिनियम से भिन्‍न किसी अधिनियमिति में या इस अधिनियम से भिन्‍न किसी अधिनियमिति के कारण प्रभाव रखने वाली किसी लिखत में अंतर्विष्‍ट उससे असंगत किसी बात के होते हुए भी, प्रभाव होगा ।","- ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు ఈ చట్టం మినహా ఏదైనా చట్టంలో లేదా ఈ చట్టం మినహా ఏదైనా చట్టం కారణంగా ప్రభావం చూపే వ్రాయటంలో అస్థిరంగా ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ ప్రభావం చూపుతాయి."]
["माता-पिता और वरिष्‍ठ नागरिकों का भरणपोषण","తల్లి-తండ్రి మరియు సీనియర్ సిటిజన్ల నిర్వహణ"]
["4. माता-पिता और वरिष्‍ठ नागरिकों का भरणपोषण–","4. తల్లి-తండ్రి మరియు సీనియర్ సిటిజన్ల నిర్వహణ-"]
["–(1) कोई वरिष्‍ठ नागरिक, जिसके अन्‍तर्गत माता-पिता हैं, जो स्‍वयं के अर्जन से या उसके स्‍वामित्‍वाधीन संपत्ति में से स्‍वयं का भरणपोषण करने में असमर्थ है,––","- (1) ఏదైనా సీనియర్ సిటిజన్, తల్లి-తండ్రితో సహా వారు స్వంతంగా సంపాదించుకున్న లేదా సొంతం చేసుకున్న ఆస్తి నుండి తనను తాను నిర్వహించలేకపోతే,-"]
["(i) माता-पिता या पितामह-पितामही की दशा में, अपने एक या अधिक बालकों के विरुद्ध, जो अवयस्‍क नहीं हैं ;","(i) తల్లి-తండ్రి లేదా తాతా-నాన్నమ్మల విషయంలో, వారి పిల్లలలో ఒకరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మందికి వ్యతిరేకంగా, ఎవరు మైనర్ కాదు;"]
["(ii) किसी नि:सन्‍तान वरिष्‍ठ नागरिक की दशा में, अपने ऐसे नातेदार के विरुद्ध, जो धारा 2 के खंड (छ) में निर्दिष्‍ट है,","(ii) పిల్లలు లేని సీనియర్ సిటిజన్ విషయంలో,తమ బంధువుకు వ్యతిరేకంగా, సెక్షన్ 2 లోని క్లాజ్ (ఛ) లో సూచించబడినది,"]
["(2) किसी वरिष्‍ठ नागरिक का भरणपोषण करने के लिए, यथास्‍थिति, बालक या नातेदार की बाध्‍यता ऐसे नागरिक की आवश्‍यकताओं तक विस्‍तारित होती है, जिससे कि वरिष्‍ठ नागरिक एक सामान्‍य जीवन व्‍यतीत कर सके ।","(2) ఒక సీనియర్ పౌరుడిని నిర్వహించడం పిల్లల లేదా బంధువు యొక్క బాధ్యత అటువంటి పౌరుడి అవసరాలకు విస్తరిస్తుంది, తద్వారా సీనియర్ సిటిజన్ సాధారణ జీవితాన్ని గడపవచ్చు."]
["(3) अपने माता-पिता का भरणपोषण करने की बालक की बाध्‍यता, यथास्‍थिति, ऐसे माता-पिता अथवा पिता या माता या दोनों की आवश्‍यकता तक विस्‍तारित होती है, जिससे कि ऐसे माता-पिता, सामान्‍य जीवन व्‍यतीत कर सकें ।","(3) తమ తల్లి-తండ్రి యొక్క నిర్వహణ పిల్లల బాధ్యత, అట్టి పరిస్తితిలో, అలాంటి తల్లి-తండ్రి లేదా తండ్రి లేదా తల్లి లేదా ఇద్దరి అవసరానికి విస్తరిస్తుంది, తద్వారా అలాంటి తల్లిదండ్రులు, సాధారణ జీవితాన్ని గడపవచ్చు."]
["(4) कोई व्‍यक्‍ति, जो किसी वरिष्‍ठ नागरिक का नातेदार है और जिसके पास पर्याप्‍त साधन हैं, ऐसे वरिष्‍ठ नागरिक का भरणपोषण करेगा, परन्‍तु यह तब जब कि ऐसे वरिष्‍ठ नागरिक की संपत्ति उसके कब्‍जे में है या वह ऐसे वरिष्‍ठ नागरिक की संपत्ति को विरासत में प्राप्‍त करेगा :","(4) ఎవరైనా వ్యక్తి, ఒక సీనియర్ సిటిజన్ యొక్క బంధువు మరియు తగిన వనరులు ఉన్న వ్యక్తి అటువంటి సీనియర్ సిటిజన్‌ను కాపాడుకోవాలి, కానీ అలాంటి సీనియర్ సిటిజన్ యొక్క ఆస్తి అతని వద్ద ఉంటే లేదా అతను అలాంటి సీనియర్ సిటిజన్ యొక్క ఆస్తిని వారసత్వంగా మాత్రమే పొందగలరు:"]
["परन्‍तु जहां किसी वरिष्‍ठ नागरिक की संपत्ति को एक से अधिक नातेदार विरासत में प्राप्‍त करने के हकदार हैं, वहां भरणपोषण, ऐसे नातेदारों द्वारा उस अनुपात में संदेय होगा, जिसमें वे उसकी संपत्ति को विरासत में प्राप्‍त करेंगे ।","కానీఒక సీనియర్ సిటిజన్ యొక్క ఆస్తిని వారసత్వంగా పొందటానికి ఒకరి కంటే ఎక్కువ మంది బంధువులకు అర్హత ఉన్నచోట, అక్కడ నిర్వహణ, అటువంటి బంధువులకు నిష్పత్తిలో చెల్లించబడుతుంది, దీనిలో వారు అతని ఆస్తిని వారసత్వంగా పొందుతారు."]
["5. भरणपोषण के लिए आवेदन–","5. నిర్వహణ కోసం దరఖాస్తు -"]
["–(1) धारा 4 के अधीन भरणपोषण के लिए कोई आवेदन,––","- (1) సెక్షన్ 4 కింద నిర్వహణ కోసం ఏదైనా అప్లికేషన్, -"]
["(क) यथास्‍थिति, किसी वरिष्‍ठ नागरिक या किसी माता-पिता द्वारा किया जा सकेगा ; या","(క) యథాస్థితి, ఒక సీనియర్ సిటిజన్ లేదా ఏదైనా తల్లిదండ్రులచే కావచ్చు; లేదా"]
["(ख) यदि वह अशक्‍त है तो उसके द्वारा प्राधिकृत किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति या संगठन द्वारा किया जा सकेगा ; या","(ఖ) ఒకవేళ అది అసమర్థమైతే అతనిచే అధికారం పొందిన ఇతర వ్యక్తి లేదా సంస్థ చేత చేయబడవచ్చు; లేదా"]
["(ग) अधिकरण स्‍वप्रेरणा से संज्ञान ले सकेगा ।","(గ) ట్రిబ్యునల్ ఉద్దేశ్యం యొక్క అవగాహనను తీసుకోగలదు."]
["स्‍पष्‍टीकरण–","వివరణ-"]
["–इस धारा के प्रयोजनों के लिए “संगठन” से सोसाइटी रजिस्‍ट्रीकरण अधिनियम, 1860 (1860 का 21) या तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि के अधीन रजिस्‍ट्रीकृत कोई स्‍वैच्‍छिक संगम अभिप्रेत है ।","-ప్రయోజనాల కోసం \"సంస్థ\" అంటే సొసైటీస్ రిజిస్ట్రేషన్ యాక్ట్, 1860 (1860 లో 21) లేదా ప్రస్తుతానికి అమలులో ఉన్న ఏదైనా ఇతర చట్టం క్రింద నమోదు చేయబడిన ఏదైనా స్వచ్ఛంద సంఘం."]
["(2) अधिकरण, इस धारा के अधीन भरणपोषण के लिए मासिक भत्ते की बाबत कार्यवाही के लंबित रहने के दौरान, ऐसे बालक या नातेदार को ऐसे वरिष्‍ठ नागरिक के जिसके अन्‍तर्गत माता-पिता भी हैं, अन्‍तरिम भरणपोषण के लिए मासिक भत्ता देने और उसका ऐसे वरिष्‍ठ नागरिक को, जिसके अन्‍तर्गत माता-पिता भी हैं, संदाय करने का आदेश कर सकेगा, जो अधिकरण समय-समय पर निदेशित करे ।","(2) ట్రిబ్యునల్, ఈ విభాగం కింద నిర్వహణ కోసం నెలవారీ భత్యానికి సంబంధించి విచారణ పెండింగ్‌లో ఉన్నప్పుడు, అటువంటి బిడ్డ లేదా బంధువుకు తల్లిదండ్రులు ఉన్న సీనియర్ సిటిజన్‌కు తుది నిర్వహణకు నెలవారీ భత్యం మరియు అలాంటివి తల్లిదండ్రులతో సహా సీనియర్ సిటిజన్ కూడా చెల్లింపు చేయమని ఆదేశించవచ్చు, ఇది ఎప్పటికప్పుడు ట్రిబ్యునల్ నిర్దేశిస్తుంది."]
["(3) उपधारा (1) के अधीन भरणपोषण के लिए आवेदन की प्राप्‍ति पर, बालक या नातेदार को आवेदन की सूचना देने के पश्‍चात् और पक्षकारों को सुनवाई का अवसर देने के पश्‍चात्, भरणपोषण की रकम का अवधारण करने के लिए कोई जांच कर सकेगा ।","(3) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద నిర్వహణ కోసం దరఖాస్తు అందిన తరువాత, పిల్లవాడికి లేదా బంధువుకు దరఖాస్తు నోటీసు ఇచ్చిన తరువాత మరియు పార్టీలకు వినడానికి అవకాశం ఇచ్చిన తరువాత, నిర్వహణ మొత్తాన్ని నిర్ణయించడానికి ఒకరు విచారణ చేయవచ్చు."]
["(4) भरणपोषण के लिए मासिक भत्ते हेतु और कार्यवाही के खर्चे के लिए उपधारा (2) के अधीन फाइल किए गए किसी आवेदन का, ऐसे व्‍यक्‍ति को आवेदन की सूचना की तामील की तारीख से नब्‍बे दिन के भीतर निपटान किया जाएगा :","(4) నిర్వహణ మరియు కార్యకలాపాల ఖర్చుల కోసం నెలవారీ భత్యం కోసం సబ్-సెక్షన్ (2) కింద దాఖలు చేసిన ఏదైనా దరఖాస్తు అటువంటి వ్యక్తికి దరఖాస్తు నోటీసును అందజేసిన తేదీ నుండి తొంభై రోజులలోపు పరిష్కరించబడుతుంది:"]
["परन्‍तु अधिकरण, आपवादिक परिस्‍थितियों में उक्‍त अवधि को, कारणों को लेखबद्ध करते हुए एक बार में तीस दिन की अधिकतम अवधि के लिए, विस्‍तारित कर सकेगा ।","కానీ ట్రిబ్యునల్, అసాధారణమైన పరిస్థితులలో, చెప్పిన కాలాన్ని ఒకేసారి గరిష్టంగా ముప్పై రోజుల వరకు పొడిగించవచ్చు, కారణాలను వివరిస్తుంది."]
["(5) उपधारा (1) के अधीन भरणपोषण के लिए कोई आवेदन एक या अधिक व्‍यक्‍तियों के विरुद्ध फाइल किया जा सकेगा :","(5) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద నిర్వహణ కోసం ఒక దరఖాస్తు ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మందిపై దాఖలు చేయవచ్చు:"]
["परन्‍तु ऐसे बालक या नातेदार भरणपोषण के लिए आवेदन में माता-पिता का भरणपोषण करने के लिए दायी अन्‍य व्‍यक्‍ति को पक्षकार बना सकेंगे ।","కానీ అలాంటి పిల్లవాడు లేదా బంధువు నిర్వహణ కోసం దరఖాస్తులో తల్లిదండ్రులను జాగ్రత్తగా చూసుకోవటానికి ఇతర పార్టీని హక్కుగా చేసుకోగలుగుతారు."]
["(6) जहां भरणपोषण का आदेश एक या अधिक व्‍यक्‍तियों के विरुद्ध किया गया था, वहां उनमें से एक व्‍यक्‍ति की मृत्‍यु से भरणपोषण का संदाय जारी रखने के अन्‍य व्‍यक्‍तियों के दायित्‍व पर प्रभाव नहीं पड़ेगा ।","(6) ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది వ్యక్తులపై నిర్వహణ క్రమం చేయబడినప్పుడు, వారిలో ఒకరి మరణంతో నిర్వహణ కొనసాగించడం ఇతర వ్యక్తుల బాధ్యతను ప్రభావితం చేయదు."]
["(7) भरणपोषण के लिए कोई ऐसा भत्ता और कार्यवाही के खर्चे आदेश की तारीख से या यदि ऐसा आदेश किया जाता है, यथास्‍थिति, भरणपोषण या कार्यवाही के खर्चे, आवेदन की तारीख से संदेय होंगे ।","(7) నిర్వహణ కోసం కార్యకలాపాల యొక్క ఏదైనా భత్యం మరియు ఖర్చులు ఆర్డర్ తేదీ నుండి లేదా అలాంటి ఆర్డర్ చేయబడితే, యథాస్తితి, నిర్వహణ లేదా కార్యకలాపాల ఖర్చులు, దరఖాస్తు చేసిన తేదీ నుండి చెల్లించబడతాయి."]
["(8) यदि ऐसे बालक या नातेदार, जिन्‍हें ऐसा आदेश दिया जाता है, पर्याप्‍त हेतुक के बिना आदेश का पालन करने में असफल रहते हैं, तो कोई ऐसा अधिकरण, आदेश के प्रत्‍येक भंग के लिए, जुर्माने का उद्ग्रहण करने के लिए उपबंधित रीति में देय रकम के उद्ग्रहण का वारंट जारी कर सकेगा और ऐसे व्‍यक्‍ति को, यथास्‍थिति, प्रत्‍येक मास के संपूर्ण भरणपोषण भत्ते या उसके किसी भाग के लिए और कार्यवाही के खर्चे के लिए ऐसे वारंट के निष्‍पादन के पश्‍चात् असंदत्त शेष भाग के लिए कारावास से, जो एक मास तक का हो सकेगा या यदि संदाय शीघ्र किया जाता है तो संदाय करने तक, इनमें से जो भी पूर्वतर हो, दंडादिष्‍ट कर सकेगा :","(8) అటువంటి ఆర్డర్ ఇచ్చిన పిల్లవాడు లేదా బంధువు, తగిన పరిశీలన లేకుండా ఆదేశాన్ని పాటించడంలో విఫలమైతే, అటువంటి ట్రిబ్యునల్, ఆర్డర్ యొక్క ప్రతి ఉల్లంఘనకు, జరిమానా విధించటానికి అందించిన పద్ధతిలో ప్రతి నెలా లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగం యొక్క మొత్తం నిర్వహణ భత్యం కోసం మరియు కార్యకలాపాల ఖర్చుల కోసం అటువంటి వారెంట్ అమలు చేసిన తర్వాత మిగిలిన భాగానికి, బకాయిలు వసూలు చేయడం మరియు జైలు శిక్ష విధించడం కోసం వారెంట్లు జారీ చేయడం నెల వరకు ఉండవచ్చు లేదా త్వరలో చెల్లింపు జరిగితే, చెల్లింపు వరకు, ఇందులో ముందు ఏదయినా, శిక్షించబడవచ్చు."]
["परन्‍तु इस धारा के अपील शोध्‍य किसी रकम की वसूली के लिए कोई वारंट तब तक जारी नहीं किया जाएगा, जब तक उस तारीख से, जिसको यह रकम शोध्‍य हो जाती है, तीन मास की अवधि के भीतर उस रकम के उद्ग्रहण के लिए अधिकरण को आवेदन नहीं किया जाएगा ।","కానీ ఈ విభాగం యొక్క అప్పీల్ కారణంగా మొత్తాన్ని రికవరీ చేయడానికి ఎటువంటి వారెంట్ జారీ చేయబడదు, ఆ మొత్తాన్ని చెల్లించాల్సిన తేదీ నుండి మూడు నెలల వ్యవధిలో ఆ మొత్తాన్ని వసూలు చేయడానికి ట్రిబ్యునల్‌కు దరఖాస్తు చేస్తే తప్ప పూర్తి చేయబడదు."]
["6. अधिकारिता और प्रक्रिया–","6. సాధికారత మరియు విధానం -"]
["–(1) धारा 5 के अधीन बालकों या नातेदारों के विरुद्ध किसी जिले में कार्यवाही शुरू की जा सकेगी,––","-(1) సెక్షన్ 5 కింద, పిల్లలు లేదా బంధువులకు విరుద్ధంగా ఏ జిల్లాలోనైనా చర్యలు ప్రారంభించవచ్చు, -"]
["(क) जहां वह निवास करता है या उसने अंतिम बार निवास किया है ; या","(క) ఎక్కడ అతను నివసిస్తున్నాడు లేదా చివరిగా నివసించాడు; లేదా"]
["(ख) जहां बालक या नातेदार निवास करता है ।","(ఖ) ఎక్కడ పిల్లవాడు లేదా బంధువు నివసిస్తాడు."]
["(2) धारा 5 के अधीन आवेदन की प्राप्‍ति पर, अधिकरण, उस बालक या नातेदार, जिसके विरुद्ध आवेदन फाइल किया गया है, की उपस्‍थिति उपाप्‍त करने के लिए आदेशिका जारी करेगा ।","(2) సెక్షన్ 5 కింద దరఖాస్తు అందిన తరువాత, ట్రిబ్యునల్, పిల్లల లేదా బంధువులకు విరుద్ధంగా దరఖాస్తు చేయబడింది కాబట్టి, హాజరు కోసం ఒక ఉత్తర్వు జారీ చేస్తుంది."]
["(3) बालक या नातेदार की उपस्‍थिति सुनिश्‍चित करने के लिए अधिकरण को दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) के अधीन यथाउपबंधित प्रथम वर्ग न्‍यायिक मजिस्‍ट्रेट की शक्‍तियां होंगी ।","(3) పిల్లల లేదా బంధువుల ఉనికిని నిర్ధారించడానికి, ట్రిబ్యునల్కు మొదటి తరగతి జ్యుడిషియల్ మేజిస్ట్రేట్ యొక్క అధికారాలు కోడ్ ఆఫ్ క్రిమినల్ ప్రొసీజర్, 1973 (1974 లో 2) ప్రకారం అందించబడతాయి."]
["(4) ऐसी कार्यवाहियों के सभी साक्ष्‍य उस बालक या नातेदार की, जिसके विरुद्ध भरणपोषण के संदाय के लिए आदेश किया जाना प्रस्‍तावित है, उपस्‍थिति में लिए जाएंगे और समन मामलों के लिए विहित रीति में अभिलिखित किया जाएंगे :","(4) అటువంటి చర్యల యొక్క అన్ని ఆధారాలు పిల్లల లేదా బంధువుల సమక్షంలో తీసుకోబడతాయి, వీరిపై నిర్వహణ చెల్లింపు కోసం ఆర్డర్ సమన్లు ​​కేసుల కోసం నిర్దేశించిన పద్ధతిలో తయారు చేయబడాలని మరియు నమోదు చేయాలని ప్రతిపాదించబడుతుంది:"]
["परन्‍तु यदि अधिकरण का यह समाधान हो जाता है कि वह बालक या नातेदार जिसके विरुद्ध भरणपोषण के संदाय के लिए आदेश किया जाना प्रस्‍तावित है, जानबूझकर तामील से बच रहा है, या जानबूझकर अधिकरण में उपस्‍थित होने की उपेक्षा कर रहा है, तो अधिकरण मामले की एक पक्षीय रूप से सुनवाई करने और अवधारित करने के लिए कार्यवाही कर सकेगा ।","కానీ అప్పుడు ట్రిబ్యునల్ ఈ విషయాన్ని తీసుకుంటుందంటే పిల్లల లేదా బంధువులపై నిర్వహణ చెల్లింపు కోసం ఆర్డర్ ప్రతిపాదించబడిన, ఉద్దేశపూర్వకంగా సేవను తప్పించడం లేదా ట్రిబ్యునల్‌కు హాజరుకావడాన్ని ఉద్దేశపూర్వకంగా విస్మరించడం వంటివి జరిగితే, ట్రిబ్యునల్ ద్వారా ఏకపక్షంగా వినడానికి మరియు నిర్ణయించడానికి చర్య తీసుకోవచ్చు."]
["(5) जहां बालक या नातेदार भारत से बाहर निवास कर रहा है, वहां अधिकरण द्वारा समन ऐसे प्राधिकारी के माध्‍यम से तामील किए जाएंगे, जिसे केन्‍द्रीय सरकार राजपत्र में अधिसूचना द्वारा इस निमित्त विनिर्दिष्‍ट करे ।","(5) ఎక్కడ పిల్లవాడు లేదా బంధువు భారతదేశం వెలుపల నివసిస్తున్న చోట, ట్రిబ్యునల్ సమన్లు ​​గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా దీనిని కేంద్ర ప్రభుత్వం పేర్కొనవచ్చు."]
["(6) अधिकरण धारा 5 के अधीन आवेदन की सुनवाई करने से पूर्व उसे सुलह अधिकारी को निर्दिष्‍ट कर सकेगा और ऐसा सुलह अधिकारी अपने निष्‍कर्षों को एक मास के भीतर प्रस्‍तुत करेगा और यदि सौहार्द्रपूर्ण सुलह हो गई है तो अधिकरण उस आशय का आदेश पारित करेगा ।","(6)ట్రిబ్యునల్ సెక్షన్ 5 కింద దరఖాస్తును వినడానికి ముందు సయోధ్య అధికారికి సూచించవచ్చు మరియు అటువంటి సయోధ్య అధికారి తన పరిశోధనలను ఒక నెలలోపు సమర్పించాలి మరియు స్నేహపూర్వక సయోధ్య కుదిరితే, ట్రిబ్యునల్ ఆ మేరకు ఒక ఉత్తర్వు జారీ చేస్తుంది."]
["स्‍पष्‍टीकरण–","వివరణ-"]
["–इस उपधारा के प्रयोजनों के लिए “सुलह अधिकारी” से धारा 5 की उपधारा (1) के स्‍पष्‍टीकरण में निर्दिष्‍ट कोई व्‍यक्‍ति या संगठन का प्रतिनिधि या धारा 18 की उपधारा (1) के अधीन राज्‍य सरकार द्वारा अभिहित भरणपोषण अधिकारी या इस प्रयोजन के लिए अधिकरण द्वारा नामनिर्दिष्‍ट कोई अन्‍य व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है ।","- ఈ సబ్-సెక్షన్ యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, \"సయోధ్య అధికారి\" అంటే సెక్షన్ 5 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) యొక్క వివరణలో పేర్కొన్న ఏ వ్యక్తి లేదా సంస్థ యొక్క ప్రతినిధి లేదా సెక్షన్ 18 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) కింద రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నియమించిన నిర్వహణ అధికారి లేదా ఈ ప్రయోజనం కోసం ట్రిబ్యునల్ నియమించిన ఇతర వ్యక్తి."]
["7. भरणपोषण अधिकरण का गठन–","7. నిర్వహణ ట్రిబ్యునల్ ఏర్పాటు"]
["–(1) राज्‍य सरकार, इस अधिनियम में प्रारंभ की तारीख से छह मास की अवधि के भीतर, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, प्रत्‍येक उपखंड के लिए एक या अधिक अधिकरणों का, जो वह धारा 5 के अधीन भरणपोषण के आदेश के न्‍यायनिर्णयन और उसका विनिश्‍चय करने के लिए आवश्‍यक समझे, गठन करेगी ।","- (1) రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, ఈ చట్టం ప్రారంభమైన నాటి నుండి ఆరు నెలల వ్యవధిలో, గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ప్రతి ఉపవిభాగానికి ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ట్రిబ్యునల్స్, ఇది సెక్షన్ 5 కింద నిర్వహణ క్రమాన్ని నిర్ణయిస్తుంది మరియు తీర్పు ఇస్తుంది చేయవలసిన అవసరం ఉన్నట్లు భావించినట్లు ఉంటుంది."]
["(2) अधिकरण की अध्‍यक्षता राज्‍य के उपखंड अधिकारी से अन्‍यून पंक्‍ति के अधिकारी द्वारा की जाएगी ।","(2) ట్రిబ్యునల్ రాష్ట్ర సబ్ డివిజన్ ఆఫీసర్ కాకుండా వేరే లైన్ యొక్క అధికారి అధ్యక్షత వహించాలి."]
["(3) जहां, किसी क्षेत्र के लिए दो या अधिक अधिकरण गठित किए जाते हैं, वहां राज्‍य सरकार, साधारण या विशेष आदेश द्वारा, उनके बीच कारबार के वितरण को विनियमित कर सकेगी ।","(3) ఒక ప్రాంతానికి రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ట్రిబ్యునల్స్ ఏర్పాటు చేయబడినప్పుడు, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సాధారణ లేదా ప్రత్యేక ఉత్తర్వుల ప్రకారం, వాటి మధ్య వ్యవహార పంపిణీని నియంత్రించవచ్చు."]
["8. जांच की दशा में संक्षिप्‍त प्रक्रिया–","8. దర్యాప్తు విషయంలో సంక్షిప్త ప్రక్రియ-"]
["–(1) अधिकरण, धारा 5 के अधीन कोई जांच करने में, ऐसे किन्‍हीं नियमों के अधीन रहते हुए, जो इस निमित्त राज्‍य सरकार द्वारा विहित किए जाएं, ऐसी संक्षिप्‍त प्रक्रिया का अनुसरण करेगा, जो वह ठीक समझे ।","- (1) ట్రిబ్యునల్, సెక్షన్ 5 కింద ఏదైనా విచారణ చేసేటప్పుడు, దీనికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సూచించిన ఏదైనా నిబంధనలకు లోబడి, తగినట్లుగా భావించే సంక్షిప్త విధానాన్ని అనుసరించాలి."]
["(2) अधिकरण को शपथ पर साक्ष्‍य लेने और साक्षियों को हाजिर कराने तथा दस्‍तावेजों और भौतिक पदार्थों को प्रकट करने का पता कराने और उनको पेश करने के लिए बाध्‍य करने के प्रयोजन के लिए तथा ऐसे अन्‍य प्रयोजनों के लिए, जो विहित किए जाएं, सिविल न्‍यायालय की सभी शक्‍तियां होंगी और अधिकरण दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) की धारा 195 और अध्‍याय 26 के सभी प्रयोजनों के लिए सिविल न्‍यायालय समझा जाएगा ।","(2) ట్రిబ్యునల్ కు ప్రమాణం మీద సాక్ష్యమివ్వడానికి మరియు సాక్షులను హాజరుపరచడానికి మరియు పత్రాలు మరియు భౌతిక పదార్ధాలను బహిర్గతం చేయడానికి మరియు సమర్పించడానికి మరియు సూచించిన ఇతర ప్రయోజనాల కోసం బాధ్యత చేసే ప్రయోజనం కోసం, సివిల్ కోర్టుకు అన్ని అధికారాలు ఉండాలి మరియు ట్రిబ్యునల్ క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1973 (1974 లో 2) లోని సెక్షన్ 195 మరియు 26 వ అధ్యాయం యొక్క అన్ని ప్రయోజనాల కోసం సివిల్ కోర్టు పరిగణిస్తుంది."]
["(3) इस निमित्त बनाए जाने वाले किसी नियम के अधीन रहते हुए, अधिकरण भरणपोषण के लिए किसी दावे का न्‍यायनिर्णयन करने और उसका विनिश्‍चय करने के प्रयोजन के लिए, जांच करने में उसकी सहायता करने के लिए ऐसे किसी एक या अधिक व्‍यक्‍तियों को चुन सकेगा, जिनके पास जांच से सुसंगत किसी विषय का विशेष ज्ञान हो ।","(3) ఇందుకోసం చేసిన ఏదైనా నియమానికి లోబడి, ట్రిబ్యునల్, నిర్వహణ కోసం ఒక దావాను న్యాయనిర్ణయంచేయడం మరియు నిర్ణయించే ప్రయోజనం కోసం, దర్యాప్తులో సహాయపడటానికి అలాంటి ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది వ్యక్తులను ఎన్నుకోవచ్చు, దర్యాప్తుకు సంబంధించిన విషయంపై ప్రత్యేక జ్ఞానం ఉన్నవారు."]
["9. भरणपोषण का आदेश–","9. నిర్వహణకు ఆదేశం -"]
["–(1) यदि, यथास्‍थिति, बालक या नातेदार ऐसे वरिष्‍ठ नागरिक का, जो स्‍वयं अपना भरणपोषण करने में असमर्थ हैं, भरणपोषण करने से उपेक्षा या इन्‍कार करते हैं तो अधिकरण, ऐसी उपेक्षा या इन्‍कार के बारे में समाधान हो जाने पर, ऐसे बालकों या नातेदारों को ऐसे वरिष्‍ठ नागरिक के भरणपोषण के लिए ऐसी मासिक दर पर मासिक भत्ता देने का, जो अधिकरण ठीक समझे और ऐसे वरिष्‍ठ नागरिक को उस भत्ते का संदाय करने का आदेश दे सकेगा जो अधिकरण समय-समय पर निदेश दे ।","- (1) ఒకవేళ, తనను తాను చూసుకోలేక పోయిన, నిర్లక్ష్యం చేసిన లేదా నిర్వహణ తీసుకోవడానికి నిరాకరించిన ఒక సీనియర్ సిటిజన్ యొక్క పిల్లవాడు లేదా బంధువు అయితే, ట్రిబ్యునల్, అటువంటి నిర్లక్ష్యం లేదా తిరస్కరణ పరిష్కరించబడినప్పుడు, అటువంటి పిల్లలు లేదా బంధువులకు ట్రిబ్యునల్ సరిపోతుందని భావించిన నెలవారీ రేటుతో అటువంటి సీనియర్ సిటిజన్ను నిర్వహణ కోసం బంధువులకు నెలవారీ భత్యం ఇవ్వడం మరియు ఎప్పటికప్పుడు ట్రిబ్యునల్ నిర్దేశించే భత్యం చెల్లించాలని అటువంటి సీనియర్ సిటిజన్‌ను ఆదేశించవచ్చు."]
["(2) ऐसा अधिकतम भरणपोषण भत्ता, जिसका ऐसे अधिकरण द्वारा आदेश दिया जाए, वह होगा, जो राज्‍य सरकार द्वारा विहित किया जाए और जो दस हजार रुपए प्रति मास से अधिक नहीं होगा ।","(2) అటువంటి ట్రిబ్యునల్ ఆదేశించిన, గరిష్ట నిర్వహణ భత్యం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సూచించినది మరియు ఇది నెలకు పది వేల రూపాయలకు మించకూడదు."]
["10. भत्ते में परिवर्तन–","10. భత్యాలలో మార్పులు -"]
["–(1) भरणपोषण के लिए किसी तथ्‍य के दुर्व्‍यपदेशन या भूल के या धारा 5 के अधीन मासिक भत्ता प्राप्‍त करने वाले किसी व्‍यक्‍ति की अथवा भरणपोषण के लिए मासिक भत्ते का संदाय करने के लिए उस धारा के अधीन आदेशित व्‍यक्‍ति की परिस्‍थितियों में परिवर्तन पर, अधिकरण भरणपोषण के भत्ते में ऐसा परिवर्तन कर सकेगा, जो वह ठीक समझे ।","- (1) నిర్వహణ కోసం లేదా సెక్షన్ 5 కింద నెలవారీ భత్యం పొందిన వ్యక్తి యొక్క ఏదైనా వాస్తవాన్ని తప్పుగా సూచించడం లేదా విస్మరించడం కోసం లేదా నిర్వహణ కోసం నెలవారీ భత్యం చెల్లించడానికి ఆ విభాగం కింద ఆదేశించిన వ్యక్తి యొక్క పరిస్థితుల మార్పు వలన, ట్రిబ్యునల్ నిర్వహణ భత్యం విషయంలో ఇటువంటి మార్పులు చేయగలదు."]
["(2) जहां, अधिकरण को यह प्रतीत होता है कि किसी सक्षम सिविल न्‍यायालय के किसी विनिश्‍चय के परिणामस्‍वरूप धारा 9 के अधीन किए गए किसी आदेश को रद्द या परिवर्तित किया जाना चाहिए तो वह तदनुसार, यथास्‍थिति, उस आदेश को रद्द या परिवर्तित कर सकेगा ।","(2) ఎక్కడ, సమర్థ సివిల్ కోర్టు యొక్క ఏదైనా నిర్ణయం ఫలితంగా సెక్షన్ 9 కింద చేసిన ఏ ఉత్తర్వు అయినా రద్దు చేయబడాలి లేదా మార్చబడాలి అని ట్రిబ్యునల్‌కు కనిపిస్తే, అది ఆ ఉత్తర్వును రద్దు చేయవచ్చు లేదా మార్చవచ్చు."]
["11. भरणपोषण के आदेश का प्रवर्तन–","11. నిర్వహణ అదేశాన్ని అమలు చేయడం-"]
["–(1) भरणपोषण के आदेश और कार्यवाहियों के व्‍ययों के संबंध में आदेश की प्रति, यथास्‍थिति, उस वरिष्‍ठ नागरिक या माता-पिता को, जिसके पक्ष में वह आदेश किया गया है किसी फीस के संदाय के बिना दी जाएगी और ऐसा आदेश किसी अधिकरण द्वारा ऐसे किसी स्‍थान पर, जहां वह व्‍यक्‍ति है, जिसके विरुद्ध वह आदेश किया गया है, पक्षकारों की पहचान और, यथास्‍थिति, शोध्‍य भत्ते, या व्‍यय के असंदाय के बारे में उस अधिकरण का समाधान हो जाने पर प्रवृत्त किया जाएगा ।","- (1) మెయింటెనెన్స్ ఆర్డర్ మరియు ప్రొసీడింగ్స్ ఖర్చులకు సంబంధించి ఆర్డర్ యొక్క నకలు, సీనియర్ సిటిజన్ లేదా తల్లిదండ్రులకు ఇవ్వబడుతుంది, ఎవరికి అనుకూలంగా ఆ ఆర్డర్ చేయబడినా, ఎటువంటి రుసుము చెల్లించకుండా మరియు అటువంటి ఆర్డర్ ఏదైనా ట్రిబ్యునల్ ఏ ప్రదేశంలోనైనా ఇచ్చిన వ్యక్తికి వ్యతిరేకంగా ఆర్డర్ ఆమోదించబడితే, పాత్రికేయుల గుర్తింపు మరియు యథాస్తితి, పరిశోధన భత్యం లేదా ఖర్చు యొక్కవివారాలు నిస్సంకోచంగా ట్రిబ్యునల్ పరిష్కరించబడిన తర్వాత అమలులో ఉంటుంది."]
["(2) इस अधिनियम के अधीन किए गए भरणपोषण के आदेश का वही बल और प्रभाव होगा जो दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) के अध्‍याय 9 के अधीन पारित आदेश का होता है और वह उस संहिता द्वारा ऐसे आदेश के निष्‍पादन के लिए विहित रीति में निष्‍पादित किया जाएगा ।","(2) ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిర్వహణ క్రమం, క్రిమినల్ ప్రొసీజర్, 1973 (1974 లో 2) లోని 9 వ అధ్యాయం కింద జారీ చేసిన ఉత్తర్వు మరియు అదే విధమైన ఆ ప్రభావాన్ని కలిగి ఉంటుంది నిర్దేశించిన పద్ధతిలో అమలు చేయాలి."]
["12. कतिपय मामलों में भरणपोषण के संबंध में विकल्‍प–","12. కొన్ని సందర్భాల్లో నిర్వహణకు సంబంధించిన ఎంపికలు -"]
["–दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) के अध्‍याय 9 में किसी बात के होते हुए भी, जहां कोई वरिष्‍ठ नागरिक या माता-पिता उक्‍त अध्‍याय के अधीन भरणपोषण के लिए हकदार हैं और इस अधिनियम के अधीन भरणपोषण के लिए भी हकदार हैं, वहां, वह उक्‍त संहिता के अध्‍याय 9 के उपबंधों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, उन दोनों अधिनियमों में से किसी के अधीन ऐसे भरणपोषण का दावा कर सकेगा, किन्‍तु दोनों के अधीन नहीं ।","-కోడ్ ఆఫ్ క్రిమినల్ ప్రొసీజర్, 1973 (1974 లో 2) లోని 9 వ అధ్యాయంలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఇక్కడ ఒక సీనియర్ సిటిజన్ లేదా తల్లిదండ్రులు చెప్పిన అధ్యాయం కింద నిర్వహణకు అర్హులు మరియు ఈ చట్టం ప్రకారం నిర్వహణకు కూడా అర్హులు, అక్కడ, చెప్పిన కోడ్ యొక్క 9వ అధ్యాయం యొక్క నిబంధనలకు ఎటువంటి పక్షపాతం లేకుండా, అతను ఆ రెండు చట్టాలలో రెండింటిలోనూ అలాంటి నిర్వహణను క్లెయిమ్ చేయగలడు, కాని రెండింటికి లోబడి ఉండడు."]
["13. भरणपोषण की रकम का जमा किया जाना–","13. నిర్వహణ డబ్బు డిపాజిట్-"]
["–जब इस अध्‍याय के अधीन कोई आदेश किया जाता है तब ऐसा बालक या नातेदार, जिससे ऐसे आदेश के निबंधनों के अनुसार किसी रकम का संदाय करना अपेक्षित है, अधिकरण द्वारा आदेश सुनाए जाने की तारीख से तीस दिन के भीतर आदेशित संपूर्ण रकम ऐसी रीति में जमा करेगा, जो अधिकरण निदेश दे ।","–ఈ అధ్యాయం కింద ఒక ఆర్డర్ చేసినప్పుడు, అటువంటి ఆర్డర్ యొక్క నిబంధనల ప్రకారం ఏదైనా చెల్లించాల్సిన పిల్లవాడు లేదా బంధువు, ట్రిబ్యునల్ ఆర్డర్ విన్న తేదీ నుండి, ముప్పై రోజులలోపు ఆర్డర్ చేసిన మొత్తం ట్రిబ్యునల్ అథారిటీ నిర్దేశించిన విధంగా జమ చేయబడుతుంది."]
["14. जहां कोई दावा अनुज्ञात किया जाता है वहां ब्‍याज का अधिनिर्णय–","14. ఎక్కడైతే దావా అనుమతించబడినదో అక్కడ వడ్డీ అవార్డు-"]
["–जहां कोई अधिकरण इस अधिनियम के अधीन भरणपोषण का कोई आदेश करता है, वहां ऐसा अधिकरण यह निदेश दे सकेगा कि भरणपोषण की रकम के अतिरिक्‍त, ऐसी दर पर और ऐसी तारीख से, जो आवेदन की तारीख से पूर्व की तारीख न हो और जो अधिकरण द्वारा अवधारित की जाए, साधारण ब्‍याज का भी संदाय किया जाएगा जो पांच प्रतिशत से कम और अठारह प्रतिशत से अधिक नहीं होगा :","–ఈ చట్టం ప్రకారం ఏదైనా ట్రిబ్యునల్ ఏదైనా నిర్వహణ క్రమాన్ని చేస్తే, అటువంటి ట్రిబ్యునల్ నిర్వహణ మొత్తానికి అదనంగా, అటువంటి రేటుతో మరియు దరఖాస్తు తేదీ కంటే ముందే మరియు ట్రిబ్యునల్ నిర్ణయించిన ప్రకారం, సాధారణ వడ్డీ కూడా చెల్లించబడుతుంది, ఇది ఐదు శాతం కంటే తక్కువ కాకుండా మరియు పద్దెనిమిది శాతానికి మించకూడదు:"]
["परंतु जहां दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) के अध्‍याय 9 के अधीन भरणपोषण के लिए कोई आवेदन इस अधिनियम के प्रारंभ पर किसी न्‍यायालय के समक्ष लंबित है, वहां न्‍यायालय माता-पिता के अनुरोध पर ऐसे आवेदन को वापस लेने के लिए अनुज्ञात करेगा और ऐसे माता-पिता अभिकरण के समक्ष भरणपोषण के लिए आवेदन फाइल करने के हकदार होंगे ।","కానీఈ చట్టం ప్రారంభంలో క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ 1973 (1974 లో 2)యొక్క 9 వ అధ్యాయం కింద నిర్వహణ కోసం ఒక దరఖాస్తు పెండింగ్‌లో ఉన్నట్లయితే, తల్లిదండ్రుల అభ్యర్థన మేరకు అటువంటి దరఖాస్తును ఉపసంహరించుకోవడానికి కోర్టుకు అనుమతి ఉంది, మరియు అలాంటి తల్లిదండ్రులు ట్రిబ్యునల్ ముందు నిర్వహణ కోసం ఒక దరఖాస్తును దాఖలు చేయడానికి అర్హులు."]
["15. अपील अधिकरण का गठन","15. అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ ఏర్పాటు"]
["1) राज्‍य सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा अधिकरण के आदेश के विरुद्ध अपील की सुनवाई करने के लिए प्रत्‍येक जिले के लिए एक अपील अधिकरण का गठन कर सकेगी ।","(1) రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ప్రతి జిల్లాకు ట్రిబ్యునల్ ఆదేశానికి వ్యతిరేకంగా అప్పీల్ వినడానికి అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్‌ను ఏర్పాటు చేయవచ్చు."]
["(2) अपील अधिकरण का अध्‍यक्ष ऐसा अधिकारी होगा, जो जिला मजिस्‍ट्रेट की पंक्‍ति से नीचे का न हो ।","(2) అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ ఛైర్మన్ జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ హోదాకు తగ్గని అధికారిగా ఉంటాడు."]
["16. अपीलें","16. అప్పీల్స్"]
["1) अधिकरण के किसी आदेश द्वारा व्‍यथित, यथास्‍थिति, कोई वरिष्‍ठ नागरिक या कोई माता-पिता आदेश की तारीख से साठ दिन के भीतर अपील अधिकरण को अपील कर सकेगा :","(1) ట్రిబ్యునల్ యొక్క ఏదైనా ఉత్తర్వులతో యథాస్తితిలో, బాధపడుతున్న, ఏదైనా సీనియర్ సిటిజన్ లేదా తల్లిదండ్రులు, ఆర్డర్ తేదీ నుండి అరవై రోజులలోపు అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్కు అప్పీల్ చేయవచ్చు:"]
["परंतु अपील पर, वह बालक या रिश्‍तेदार, जिससे ऐसे भरणपोषण के आदेश के निबंधनों के अनुसार किसी रकम का संदाय किए जाने की अपेक्षा की गई है, ऐसे माता-पिता को इस प्रकार आदेशित रकम का संदाय अपील अधिकरण द्वारा निदेशित रीति से करता रहेगा :","కానీఅప్పీల్‌పై, అటువంటి నిర్వహణ యొక్క నిబంధనల ప్రకారం ఏదైనా చెల్లించాల్సిన పిల్లవాడు లేదా బంధువు, అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ నిర్దేశించిన పద్ధతిలో అటువంటి తల్లిదండ్రులకు ఆదేశించిన మొత్తాన్ని చెల్లించడం కొనసాగించాలి:"]
["परंतु यह और कि अपील अधिकरण, यदि उसका यह समाधान हो जाता है कि अपीलार्थी समय के भीतर अपील करने से पर्याप्‍त कारण से कारण से निवारित हुआ था, साठ दिन की उक्‍त अवधि की समाप्‍ति के पश्‍चात् अपील ग्रहण कर सकेगा ।","కానీఅరవై రోజుల వ్యవధి ముగిసిన తరువాత, అప్పీలేట్ తగిన సమయంలో అప్పీల్ చేయకుండా నిరోధించబడిందని పరిష్కరించబడితే, అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ అప్పీల్ అంగీకరిస్తుంది."]
["(2) अपील अधिकरण, अपील की प्राप्‍ति पर, प्रत्‍यर्थी पर सूचना की तामील करवाएगा ।","(2) అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్, అప్పీల్ అందిన తరువాత, అభ్యర్థికి సంబంధించిన సమాచారాన్ని అందించాలి."]
["(3) अपील अधिकरण उस अधिकरण से, जिसके आदेश के विरुद्ध अपील की जाती है, कार्यवाहियों का अभिलेख मंगा सकेगा ।","(3) అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్, ఆ ట్రిబ్యునల్ నుండి ఏ ఆదేశానికి వ్యతిరేకంగా అప్పీల్ చేయబడుతుందో, విచారణ యొక్క రికార్డును అడగవచ్చు."]
["(4) अपील अधिकरण, अपील और मंगाए गए अभिलेख की परीक्षा करने के पश्‍चात् या तो अपील को मंजूर कर सकेगा या खारिज कर सकेगा ।","(4) అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్, అప్పీల్ మరియు కోరిన రికార్డులను పరిశీలించిన తరువాత, అప్పీల్ను ఆమోదించవచ్చు లేదా కొట్టివేయవచ్చు."]
["(5) अपील अधिकरण, अधिकरण के आदेश के विरुद्ध फाइल की गई अपील का न्‍यायनिर्णयन और विनिश्‍चय करेगा तथा अपील अधिकरण का आदेश अंतिम होगा :","(5) ట్రిబ్యునల్ యొక్క ఉత్తర్వుకు వ్యతిరేకంగా దాఖలు చేసిన అప్పీల్‌ను అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ తీర్పు చెప్పాలి మరియు అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ యొక్క ఉత్తర్వు అంతిమంగా ఉంటుంది:"]
["परंतु कोई अपील तब तक खारिज नहीं की जाएगी, जब तक कि दोनों पक्षकारों को वैयक्‍तिक रूप से या सम्‍यक् रूप से प्राधिकृत प्रतिनिधि के माध्‍यम से सुने जाने का अवसर न दे दिया गया हो ।","కానీ వ్యక్తిగతంగా లేదా అధీకృత ప్రతినిధి ద్వారా రెండు పార్టీలకు వినడానికి అవకాశం ఇవ్వకపోతే ఎటువంటి అప్పీల్ కొట్టివేయబడదు."]
["(6) अपील अधिकरण अपना आदेश अपील की प्राप्‍ति के एक मास के भीतर लिखित में सुनाने का प्रयास करेगा ।","(6) అప్పీల్ అందిన తరువాత ఒక నెలలోపు అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ తన ఉత్తర్వులను లిఖితపూర్వకంగా తెలియజేయడానికి ప్రయత్నిస్తుంది."]
["(7) उपधारा (5) के अधीन किए गए प्रत्‍येक आदेश की एक-एक प्रति दोनों पक्षकारों को नि:शुल्‍क भेजी जाएगी ।","(7) సబ్-సెక్షన్ (5) కింద చేసిన ప్రతి ఆర్డర్ యొక్క ఒక కాపీని రెండు పార్టీలకు ఉచితంగా పంపబడుతుంది."]
["17. विधिक अभ्‍यावेदन का अधिकार–","17. చట్టపరమైన ప్రాతినిధ్య హక్కు -"]
["–किसी अन्‍य विधि में किसी बात के होते हुए भी, अधिकरण या अपील अधिकरण के समक्ष कार्यवाहियों के किसी पक्षकार का प्रतिनिधित्‍व किसी विधि व्‍यवसायी द्वारा नहीं किया जाएगा ।","-మరే ఇతర చట్టంలోనైనా ఉన్నప్పటికీ, విచారణ యొక్క ఏ పార్టీని ట్రిబ్యునల్ లేదా అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ ముందు ఏ చట్టపరమైన అభ్యాసకుడు ప్రాతినిధ్యం వహించకూడదు."]
["18. भरणपोषण अधिकारी–","18. నిర్వహణ అధికారి–"]
["–(1) राज्‍य सरकार, जिला समाज कल्‍याण अधिकारी या जिला समाज कल्‍याण अधिकारी की पंक्‍ति से अन्‍यून पंक्‍ति के किसी अधिकारी को, चाहे वह किसी नाम से ज्ञात हो, भरणपोषण अधिकारी के रूप में पदाभिहित करेगी ।","–(1) రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, జిల్లా సాంఘిక సంక్షేమ అధికారి లేదా జిల్లా సాంఘిక సంక్షేమ అధికారి యొక్క హోదాగల ఏదైనా పేరుతో ఉన్న ఇతర అధికారిని నిర్వహణ అధికారిగా నియమించాలి."]
["(2) उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट भरणपोषण अधिकारी, यदि कोई माता-पिता ऐसी वांछा करे, उसका, यथास्‍थिति, अधिकरण या अपील अधिकरण के समक्ष कार्यवाहियों के दौरान प्रतिनिधित्‍व करेगा ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న మెయింటెనెన్స్ ఆఫీసర్, ఏదైనా తల్లిదండ్రులు కోరుకుంటే, ట్రిబ్యునల్ లేదా అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ ముందు విచారణలో, అతనికి ప్రాతినిధ్యం వహించాలి."]
["वृद्धाश्रमों की स्‍थापना","వృద్ధాప్య గృహాల స్థాపన"]
["19. वृद्धाश्रमों की स्‍थापना––","19. వృద్ధాప్య గృహాల స్థాపన–"]
["(1) राज्‍य सरकार, ऐसी पहुंच के भीतर के स्‍थानों पर, चरणबद्ध रीति में, उतने वृद्धाश्रम स्‍थापित करेगी और उनका अनुरक्षण करेगी, जितने वह आवश्‍यक समझे और आरंभ में प्रत्‍येक जिले में कम-से-कम एक ऐसे वृद्धाश्रम की स्‍थापना करेगी, जिसमें न्‍यूनतम एक सौ पचास ऐसे वरिष्‍ठ नागरिकों को आवास सुविधा दी जा सके, जो निर्धन हैं ।","(1) రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, దశలవారీగా, అవసరమయ్యేంత వృద్ధాప్య గృహాలను స్థాపించి, నిర్వహించాలి మరియు ప్రారంభంలో ప్రతి జిల్లాలో కనీసం ఒక వృద్ధాప్య గృహాన్ని ఏర్పాటు చేయాలి, కనీసం నూట యాభై మంది సీనియర్ సిటిజన్లకు గృహనిర్మాణ సౌకర్యం కల్పించవచ్చు, నిరుపేదలకోసం."]
["(2) राज्‍य सरकार, वृद्धाश्रमों के प्रबंध की एक स्‍कीम विहित करेगी, जिसके अंतर्गत उनके द्वारा प्रदान की जाने वाली सेवाओं के मानदंड और विभिन्‍न प्रकार की सेवाएं भी हैं, जो ऐसे आश्रमों के निवासियों को चिकित्‍सीय देखरेख और मनोरंजन के साधनों के लिए आवश्‍यक हैं ।","(2) రాష్ట్ర ప్రభుత్వం వారు వృద్ధాప్య గృహాల నిర్వహణ కోసం అందించే సేవల ప్రమాణాలు మరియు వివిధ రకాల సేవలతో సహా, అటువంటి ఆశ్రమాల నివాసితులకు వైద్య సంరక్షణ మరియు వినోద మార్గాలకు అవసరమైన పథకాన్ని సూచించాలి."]
["–इस धारा के प्रयोजनों के लिए, “निर्धन” से कोई ऐसा वरिष्‍ठ नागरिक अभिप्रेत है, जिसके पास स्‍वयं के भरणपोषण करने के लिए उतने पर्याप्‍त साधन नहीं हैं, जो राज्‍य सरकार द्वारा, समय-समय पर अवधारित किए जाएं ।","–ఈ విభాగం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, \"పేద\" అంటే ఎప్పటికప్పుడు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించినట్లుగా, తనకు సొంతంగా నిర్వహించుకోవడానికి తగిన మార్గాలు లేని సీనియర్ సిటిజన్."]
["वरिष्‍ठ नागरिकों की चिकित्‍सीय देखरेख के लिए उपबंध","సీనియర్ సిటిజన్ల వైద్య సంరక్షణ కోసం సదుపాయం"]
["20. वरिष्‍ठ नागरिकों के लिए चिकित्‍सा सहायता–","20. సీనియర్ సిటిజన్లకు వైద్య సహాయం -"]
["–राज्‍य सरकार यह सुनिश्‍चित करेगी कि,––","–రాష్ట్ర ప్రభుత్వం దీనిని నిర్ధారించాలి, -"]
["(i) सरकारी अस्‍पताल या सरकार द्वारा पूर्णत: या भागत: वित्तपोषित अस्‍पताल, सभी वरिष्‍ठ नागरिकों को, यथासंभव, बिस्‍तर प्रदान करेंगे ;","(i) ప్రభుత్వ ఆసుపత్రి లేదా ప్రభుత్వం ద్వారా పూర్తిగా లేదా పాక్షికంగా నిధులు సమకూర్చబడిన ఆసుపత్రిలో, సీనియర్ సిటిజన్లందరికీ, వీలైనంతవరకూ, పడకలను అందించాలి;"]
["(ii) वरिष्‍ठ नागरिकों के लिए पृथक् पंक्‍तियों की व्‍यवस्‍था की जाएगी ;","(ii) సీనియర్ సిటిజన్లకు ప్రత్యేక పంక్తులు అందించబడతాయి;"]
["(iii) चिरकारी, जानलेवा और ह्रासी रोगों के उपचार के लिए सुविधाएं वरिष्‍ठ नागरिकों तक विस्‍तारित की जाएं ;","(iii) దీర్ఘకాలిక, ప్రాణాంతక మరియు దీర్ఘకాలిక వ్యాధుల చికిత్సకు సౌకర్యాలు సీనియర్ సిటిజన్లకు విస్తరించాలి;"]
["(iv) चिरकारी वृद्धावस्‍था के रोगों और वृद्धावस्‍था के संबंध में अनुसंधान क्रियाकलापों का विस्‍तार किया जाए ;","(iv) దీర్ఘకాలిక వృద్ధాప్య వ్యాధులు మరియు వృద్ధాప్యానికి సంబంధించి పరిశోధన కార్యకలాపాలను విస్తరించడం;"]
["(v) जराचिकित्‍सीय देखरेख में अनुभव रखने वाले चिकित्‍सा अधिकारी की अध्‍यक्षता वाले प्रत्‍येक जिला अस्‍पताल में जराचिकित्‍सा के रोगियों के लिए निर्दिष्‍ट सुविधाएं नि:शुल्‍क दी जाएं ।","(v) వృద్ధాప్య సంరక్షణలో అనుభవం ఉన్న వైద్య అధికారి నేతృత్వంలో ప్రతి జిల్లా ఆసుపత్రిలో, వృద్ధాప్యంలో ఉన్న రోగులకు నిర్దేశిత సౌకర్యాలు ఔషధాలు ఉచితంగా ఇవ్వాలి."]
["अध्‍याय 5","అధ్యాయం 5"]
["वरिष्‍ठ नागरिकों के जीवन और संपत्ति की संरक्षा","సీనియర్ సిటిజన్ల జీవితం మరియు ఆస్తి రక్షణ"]
["21. वरिष्‍ठ नागरिकों के कल्‍याण के लिए प्रचार, जागरुकता, आदि के उपाय–","21. సీనియర్ సిటిజన్ల సంక్షేమం కోసం ప్రచారం, అవగాహన, మొదలైన వాటికి చర్యలు–"]
["–राज्‍य सरकार, यह सुनिश्‍चित करने के लिए सभी उपाय करेगी कि,––","–రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, వీటిని నిర్ధారించడానికి అన్ని చర్యలు తీసుకుంటుంది, –"]
["(i) इस अधिनियम के उपबंधों का जनमाध्‍यम, जिसके अंतर्गत टेलीविजन, रेडियो और मुद्रण माध्‍यम भी है, से नियमित अंतरालों पर व्‍यापक प्रचार किया जाए ;","(i) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు మాస్ మీడియా, టెలివిజన్ ద్వారా, రేడియో మరియు ప్రింట్ మీడియాతో సహా, క్రమం తప్పకుండా విస్తృతంగా ప్రచారం చేయబడతాయి;"]
["(ii) केन्‍द्रीय सरकार और राज्‍य सरकार के अधिकारियों को, जिसके अंतर्गत पुलिस अधिकारी और न्‍यायिक सेवा के सदस्‍य भी हैं, इस अधिनियम से संबंधित मुद्दों पर समय-समय पर सुग्राही और जागरुक होने का प्रशिक्षण दिया जाए ;","(ii) ఈ చట్టానికి సంబంధించిన సమస్యలపై ఎప్పటికప్పుడు సున్నితంగా మరియు అవగాహన కలిగి ఉండటానికి పోలీసు అధికారులు మరియు న్యాయ సేవా సభ్యులతో సహా కేంద్ర ప్రభుత్వ మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అధికారులకు శిక్షణ ఇవ్వడం జరుగుతుంది;"]
["(iii) वरिष्‍ठ नागरिकों के कल्‍याण से संबंधित मुद्दों का समाधान करने के लिए विधि, गृह, स्‍वास्‍थ्‍य और कल्‍याण से संबद्ध मंत्रालयों या विभागों द्वारा प्रदान की गई सेवाओं के बीच प्रभावी समन्‍वय और उनका कालिक पुनर्विलोकन किया जाए ।","(iii) చట్టం, ఇల్లు, ఆరోగ్యం మరియు సంక్షేమానికి సంబంధించిన మంత్రిత్వ శాఖలు లేదా విభాగాలు అందించే సేవల మధ్య సమర్థవంతమైన సమన్వయం మరియు సీనియర్ సిటిజన్ల సంక్షేమానికి సంబంధించిన సమస్యలను పరిష్కరించడానికి సకాలంలో సమీక్షించడం జరుగుతుంది."]
["22. प्राधिकारी, जिन्‍हें इस अधिनियम के उपबंधों को कार्यान्‍वित करने के लिए विनिर्दिष्‍ट किया जा सकेगा–","22. ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేయడానికి పేర్కొనబడిన అధికారులు -"]
["–(1) राज्‍य सरकार, किसी जिला मजिस्‍ट्रेट को ऐसी शक्‍तियां प्रदत्त कर सकेगी और उस पर ऐसे कर्तव्‍य अधिरोपित कर सकेगी, जो इस अधिनियम के उपबंधों का उचित रूप से पालन सुनिश्‍चित करने के लिए आवश्‍यक हो, और जिला मजिस्‍ट्रेट, अपने अधीनस्‍थ ऐसे अधिकारी को, जो इस प्रकार प्रदत्त या किसी शक्‍ति का प्रयोग और अधिरोपित सभी या किसी कर्तव्‍य का पालन करेगा और वे स्‍थानीय सीमाएं विनिर्दिष्‍ट कर सकेगा, जिनके भीतर ऐसी शक्‍तियों या कर्तव्‍यों का, जो विहित किए जाएं, उस अधिकारी द्वारा पालन किया जाएगा ।","–(1)రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అటువంటి అధికారాలను ఏదైనా జిల్లా మేజిస్ట్రేట్‌కు ఇవ్వవచ్చు మరియు ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను సక్రమంగా పాటించేలా చూడడానికి అవసరమైన విధులను విధించవచ్చు మరియు జిల్లా మేజిస్ట్రేట్, అతనికి అధీనంలో ఉన్న అధికారికి, ఏ వ్యక్తికైనా ఇవ్వబడిన లేదా అమలు చేయబడిన మరియు విధించిన అన్ని విధులను లేదా ఏదైనా విధులను నిర్వర్తించాలి మరియు అటువంటి అధికారాలు లేదా విధులు సూచించినట్లుగా, ఆ అధికారి కట్టుబడి ఉన్న స్థానిక పరిమితులను అనుసరిస్తారు."]
["(2) राज्‍य सरकार, वरिष्‍ठ नागरिकों के जीवन और संपत्ति को सुरक्षा प्रदान करने के लिए एक व्‍यापक कार्य योजना विहित करेगी ।","(2) రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, సీనియర్ సిటిజన్ల జీవితానికి మరియు ఆస్తికి భద్రత కల్పించడానికి సమగ్ర కార్యాచరణ ప్రణాళికను నిర్దేశిస్తుంది."]
["23. कतिपय परिस्‍थितियों में संपत्ति के अंतरण का शून्‍य होना–","23. కొన్ని పరిస్థితులలో ఆస్తి యొక్క సున్నా బదిలీ-"]
["–(1) जहां कोई वरिष्‍ठ नागरिक, जिसने इस अधिनियम के प्रारंभ के पश्‍चात् अपनी संपत्ति का दान के रूप में या अन्‍यथा अंतरण इस शर्त के अधीन रहते हुए किया है कि अंतरिती, अंतरक को बुनियादी सुख-सुविधाएं और बुनियादी भौतिक आवश्‍यकताएं प्रदान करेगा और ऐसा अंतरिती ऐसी सुख-सुविधाओं तथा भौतिक आवश्‍यकताएं प्रदान करने से इंकार करेगा या असफल रहेगा तो संपत्ति का उक्‍त अंतरण कपट या प्रपीड़न या अनावश्‍यक प्रभाव के अधीन किया गया समझा जाएगा और अंतरक के विकल्‍प पर अधिकरण द्वारा शून्‍य घोषित किया जाएगा ।","–(1) ఒక సీనియర్ సిటిజన్, ఈ చట్టం ప్రారంభమైన తరువాత, తన ఆస్తిని విరాళం రూపంలో బదిలీ చేసాడు లేదా బదిలీదారుడు ఇతర సౌకర్యాలకు ప్రాథమిక సౌకర్యాలు మరియు ప్రాథమిక భౌతిక అవసరాలను అందించాలి అనే షరతుకు లోబడి మరియు అటువంటి బదిలీదారుడు అటువంటి సౌకర్యాలు మరియు భౌతిక అవసరాలను అందించడంలో నిరాకరిస్తే లేదా విఫలమైతే, ఆస్తి యొక్క బదిలీ మోసం లేదా వేధింపులకు లేదా అవాంఛనీయ ప్రభావానికి లోబడి ఉంటుందని మరియు బదిలీదారు యొక్క ఎంపిక వద్ద ట్రిబ్యునల్ చేత శూన్యమని ప్రకటించబడుతుంది."]
["(2) जहां किसी वरिष्‍ठ नागरिक को किसी संपदा से भरणपोषण प्राप्‍त करने का अधिकार है और ऐसी संपदा या उसका भाग अंतरित कर दिया जाता है, यदि अंतरिती को उस अधिकार की जानकारी है या, यदि अंतरण बिना प्रतिफल के है तो भरणपोषण प्राप्‍त करने का अधिकार अंतरिती के विरुद्ध प्रवृत्त किया जा सकेगा ; न कि उस अंतरिती के विरुद्ध जो प्रतिफल के लिए है और जिसके पास अधिकार की सूचना नहीं है ।","(2) ఒక సీనియర్ సిటిజన్‌కు ఎస్టేట్ నుండి నిర్వహణ పొందే హక్కు ఉంటే మరియు అటువంటి ఆస్తి లేదా దానిలో కొంత భాగం బదిలీ చేయబడితే, బదిలీదారునికి ఆ హక్కు గురించి తెలిస్తే లేదా, బదిలీ పరిగణనలోకి తీసుకోకపోతే, బదిలీదారుని నిర్వహణను పొందే హక్కు వ్యతిరేక ధోరణిగా చేయవచ్చు; పరిశీలన కోసం మరియు గమనించే హక్కు లేని బదిలీదారునికి వ్యతిరేకంగా కాదు."]
["(3) यदि कोई वरिष्‍ठ नागरिक उपधारा (1) और उपधारा (2) के अधीन अधिकार को प्रवर्तित कराने में असमर्थ है तो धारा 5 की उपधारा (1) के स्‍पष्‍टीकरण में निर्दिष्‍ट किसी संगठन द्वारा उसकी ओर से कार्रवाई की जा सकेगी ।","(3) ఒక సీనియర్ సిటిజన్ సబ్-సెక్షన్ (1) మరియు సబ్-సెక్షన్ (2) కింద అధికారాన్ని అమలు చేయలేకపోతే, సెక్షన్ 5 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) యొక్క వివరణలో పేర్కొన్న సంస్థ ద్వారా అతని తరపున చర్యలు తీసుకోవచ్చు."]
["अध्‍याय 6","అధ్యాయం 6"]
["अपराध और विचारण के लिए प्रक्रिया","నేరం మరియు విచారణకు సంబంధించిన విధానం"]
["24. वरिष्‍ठ नागरिकों को आरक्षित छोड़ना और उनका परित्‍याग–","24. సీనియర్ సిటిజన్లకు రిజర్వ్ వదిలి మరియు వాటిని వదిలివేయడం–"]
["–जो कोई, जिसके पास वरिष्‍ठ नागरिक की देखरेख या सुरक्षा है, ऐसे वरिष्‍ठ नागरिक को, किसी स्‍थान में, ऐसे वरिष्‍ठ नागरिक का पूर्णतया परित्‍याग करने के आशय से छोड़ेगा, वह ऐसी अवधि के किसी कारावास से, जो तीन मास तक की हो सकेगी या जुर्माने से, जो पांच हजार रुपए तक का हो सकेगा, या दोनों से, दंडनीय होगा ।","–ఎవరివద్ద, సీనియర్ సిటిజన్ యొక్క సంరక్షణ లేదా రక్షణ ఉంటే, అటువంటి సీనియర్ సిటిజన్‌ను, ఏ ప్రదేశంలోనైనా, అలాంటి సీనియర్ సిటిజన్‌ను పూర్తిగా వదలివేయాలనే ఉద్దేశ్యంతో విడుదల చేయాలి, అటువంటి జైలు శిక్ష నుండి, అది మూడు నెలల వరకు లేదా జరిమానాతో ఉంటుంది, ఇది ఐదువేల రూపాయల వరకు ఉండవచ్చు, లేదా రెండింటికి, శిక్షార్హమైనది."]
["25. अपराधों का संज्ञान–","25. నేరాల యొక్క గుర్తింపు-"]
["–(1) दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) में किसी बात के होते हुए भी, इस अधिनियम के अधीन प्रत्‍येक अपराध संज्ञेय और जमानतीय होगा ।","–(1) క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1973 (1974 లో 2) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఈ చట్టం క్రింద ప్రతి నేరం గుర్తించదగినది మరియు బెయిల్ ఇవ్వబడుతుంది."]
["(2) इस अधिनियम के अधीन किसी अपराध का किसी मजिस्‍ट्रेट द्वारा संक्षिप्‍त विचारण किया जाएगा ।","(2) ఈ చట్టం ప్రకారం ఏదైనా నేరాన్ని మేజిస్ట్రేట్ ద్వారా క్లుప్తంగా విచారణ జరగాలి."]
["अध्‍याय 7","అధ్యాయం 7"]
["26. अधिकारियों का लोक सेवक होना–","26. అధికారులు ప్రభుత్వ సేవకులుగా ఉండాలి-"]
["–इस अधिनियम के अधीन कृत्‍यों को प्रयोग करने के लिए नियुक्‍त किए गए प्रत्‍येक अधिकारी या कर्मचारिवृन्‍द को, भारतीय दंड संहिता (1860 का 45) की धारा 21 के अर्थान्‍तर्गत लोक सेवक समझा जाएगा ।","–పనుల ఉపయోగం కోసం ఈ చట్టం క్రింద నియమించబడిన ప్రతి అధికారి లేదా ఉద్యోగి భారతీయ శిక్షాస్మృతి (1860 లో 45) లోని సెక్షన్ 21 ప్రకారం ప్రభుత్వ సేవకుడిగా పరిగణించబడతారు."]
["27. सिविल न्‍यायालय की अधिकारिता का वर्जन–","27. సివిల్ కోర్ట్ యొక్క అధికార పరిధి యొక్క సంస్కరణ -"]
["–किसी सिविल न्‍यायालय को ऐसे किसी मामले में अधिकारिता नहीं होगी, जिसे इस अधिनियम का कोई उपबंध लागू होता है और किसी सिविल न्‍यायालय द्वारा ऐसी किसी बात की बाबत, जो इस अधिनियम द्वारा या उसके अधीन की गई है या किए जाने के लिए आशयित है, कोई व्‍यादेश नहीं दिया जाएगा ।","–ఏ సివిల్ కోర్టుకు అటువంటి కేసులో అధికార పరిధి ఉండదు, ఈ చట్టం యొక్క ఏదైనా నిబంధన వర్తిస్తుంది మరియు సివిల్ కోర్టు అలాంటి వాటికి సంబంధించినది, ఈ చట్టం ద్వారా లేదా దాని కింద చేయటానికి ఉద్దేశించిన లేదా ఉద్దేశించిన సూచనలు ఇవ్వబడవు."]
["28. सद्भावपूर्वक की गई कार्रवाई के लिए सरंक्षण","28. మంచి విశ్వాసంతో తీసుకున్న చర్యలకు రక్షణ"]
["इस अधिनियम या तद्धीन बनाए गए किन्‍हीं नियमों या आदेशों के अनुसरण में सद्भावर्पूक की गई या की जाने के लिए आशयित किसी बात के संबंध में कोई भी वाद, अभियोजन या अन्‍य विधिक कार्यवाही, केन्‍द्रीय सरकार, राज्‍य सरकारों या स्‍थानीय प्राधिकारी या उस सरकार के किसी अधिकारी के विरुद्ध न होगी ।","ఈ చట్టం లేదా దానిపై చేసిన ఏదైనా నియమాలు లేదా ఆదేశాలను అనుసరించి ఏదైనా విశ్వాసంతో చేయటానికి లేదా చేయటానికి ఉద్దేశించిన ఏదైనా దావా, ప్రాసిక్యూషన్ లేదా ఇతర చట్టపరమైన చర్యలు కేంద్ర ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు లేదా స్థానిక అధికారం లేదా ఆ ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన ఏదైనా అధికారికి వ్యతిరేకంగా ఉండదు."]
["29. कठिनाइयों को दूर करने की शक्‍ति–","29. ఇబ్బందులను తొలగించే శక్తి -"]
["–यदि इस अधिनियम के उपबंधों को प्रभावी करने में कोई कठिनाई उत्‍पन्‍न होती है तो राज्‍य सरकार राजपत्र में प्रकाशित ऐसे आदेश द्वारा, जो इस अधिनियम के उपबंधों से असंगत न हो, ऐसे उपबंध बना सकेगी, जो उस कठिनाई को दूर करने के लिए उसे आवश्‍यक या समीचीन प्रतीत हों :","- ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేయడంలో ఏమైనా ఇబ్బందులు తలెత్తితే, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో ప్రచురించిన ఉత్తర్వు ద్వారా, ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు విరుద్ధంగా ఉండకుండా, ఆ కష్టాన్ని తొలగించడానికి లేదా ప్రయోజనకరంగా కనిపించే అవసరమైన నిబంధనలను చేయవచ్చు:"]
["परंतु ऐसा कोई आदेश इस अधिनियम के प्रारंभ की तारीख से दो वर्ष की अवधि की समाप्‍ति के पश्‍चात् नहीं किया जाएगा ।","కానీఈ చట్టం ప్రారంభించిన తేదీ నుండి రెండేళ్ల గడువు ముగిసిన తరువాత అటువంటి ఉత్తర్వును ఇవ్వరాదు."]
["30. निदेश देने की केंद्रीय सरकार की शक्‍ति––","30. ఆదేశించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారం–"]
["केन्‍द्रीय सरकार इस अधिनियम के उपबंधों का निष्‍पादन करने के बारे में किसी राज्‍य सरकार को निदेश दे सकेगी ।","ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏదైనా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించవచ్చు."]
["31. केन्‍द्रीय सरकार की पुनर्विलोकन की शक्‍ति–","31. కేంద్ర ప్రభుత్వ సమీక్ష శక్తి–"]
["–केन्‍द्रीय सरकार, राज्‍य सरकारों द्वारा इस अधिनियम के उपबंधों के कार्यान्‍वयन की प्रगति का कालिक पुनर्विलोकन और निगरानी कर सकेगी ।","- కేంద్ర ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ద్వారా ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనల అమలు పురోగతిని ఎప్పటికప్పుడు సమీక్షించి మరియు పర్యవేక్షించవచ్చు."]
["32. नियम बनाने की राज्‍य सरकार की शक्‍ति–","32. నియమాలు చేయడానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అధికారం-"]
["–(1) राज्‍य सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, इस अधिनियम के प्रयोजनों को कार्यान्‍वित करने के लिए नियम बना सकेगी ।","- (1) రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాలను అమలు చేయడానికి నియమాలను రూపొందించవచ్చు."]
["(2) पूर्वगामी शक्‍ति की व्‍यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, ऐसे नियम निम्‍नलिखित के लिए उपबंध कर सकेंगे––","(2) పైన పేర్కొన్న శక్తి యొక్క ప్రాబల్యానికి పక్షపాతం లేకుండా, అటువంటి నియమాలు కింది వాటికి అందించబడతాయి -"]
["(क) ऐसे नियमों के अधीन रहते हुए, जो धारा 8 की उपधारा (1) के अधीन विहित किए जाएं, धारा 5 के अधीन जांच करने की रीति ;","(క) నిబంధనలకు లోబడి, సెక్షన్ 8 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) కింద సూచించబడిన, సెక్షన్ 5 కింద దర్యాప్తు జరిపే విధానం;"]
["(ख) धारा 8 की उपधारा (2) के अधीन अन्‍य प्रयोजनों के लिए अधिकरण की शक्‍ति और प्रक्रिया ;","(ఖ) సెక్షన్ 8 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కింద ఇతర ప్రయోజనాల కోసం ట్రిబ్యునల్ యొక్క శక్తి మరియు విధానం;"]
["(ग) अधिकतम भरणपोषण भत्ता, जो धारा 9 की उपधारा (2) के अधीन अधिकरण द्वारा आदेशित किया जाए ;","(గ) గరిష్ట నిర్వహణ భత్యం, సెక్షన్ 9 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కింద ట్రిబ్యునల్ ద్వారా ఆదేశించబడును;"]
["(घ) धारा 19 की उपधारा (2) के अधीन वृद्धाश्रम के प्रबंध के लिए स्‍कीम, जिसके अंतर्गत उनके द्वारा उपलब्‍ध कराई जाने वाली सेवाओं के मानक और विभिन्‍न प्रकार की सेवाएं भी हैं, जो ऐसे आश्रमों के निवासियों की चिकित्‍सीय देखरेख और मनोरंजन के साधनों के लिए आवश्‍यक हों ;","(ఘ) సెక్షన్ 19 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కింద వృద్ధాప్య గృహాల నిర్వహణ కోసం పథకం, వాటిలో సేవల ప్రమాణాలు మరియు వారు అందించే వివిధ రకాల సేవలు, అటువంటి ఆశ్రమాల నివాసితుల వైద్య సంరక్షణ మరియు వినోద సాధనాలకోసం అవసరమైనవి;"]
["(ङ) धारा 22 की उपधारा (1) के अधीन, इस अधिनियम के उपबंधों को कार्यान्‍वित करने के लिए प्राधिकारियों की शक्‍तियां और कर्तव्‍य ;","(ఙ) సెక్షన్ 22 లోని సబ్ సెక్షన్ (1) కింద ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేయడానికి అధికారుల అధికారాలు మరియు విధులు;"]
["(च) धारा 22 की उपधारा (2) के अधीन वरिष्‍ठ नागरिकों के जीवन और संपत्ति को सुरक्षा प्रदान करने के लिए व्‍यापक कार्य योजना ;","(చ)సెక్షన్ 22 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కింద సీనియర్ సిటిజన్ల జీవితానికి, ఆస్తికి రక్షణ కల్పించడానికి సమగ్ర కార్యాచరణ ప్రణాళిక;"]
["(छ) कोई अन्‍य विषय, जो विहित किया जाना है या विहित किया जाए ।","(ఛ) సూచించాల్సిన లేదా సూచించదగిన ఏదైనా ఇతర విషయాలు."]
["(3) इस अधिनियम के अधीन बनाया गया प्रत्‍येक नियम, बनाए जाने के पश्‍चात्, यथाशीघ्र, विधान-मंडल के प्रत्‍येक सदन के समक्ष, जहां वह दो सदनों से मिलकर बना है या जहां ऐसे विधान-मंडल में एक सदन है, वहां उस सदन के समक्ष, रखा जाएगा ।","(3) ఈ చట్టం క్రింద చేసిన ప్రతి నియమం, తయారుచేసిన తరువాత, వీలైనంత త్వరగా, శాసనసభ యొక్క ప్రతి సభ ముందు, అది రెండు సభలతో తయారవుతుంది లేదా అలాంటి శాసనసభలో ఒక సభ ఉంటే, ఆ సభముందు ఉంచబడుతుంది."]
["भाण्‍डागारण (विकास और विनियमन)अधिनियम, 2007","గిడ్డంగి (అభివృద్ధి మరియు నియంత్రణ) చట్టం, 2007"]
["(2007 का अधिनियम संख्‍यांक 37)19 सितंबर, 2007]","(2007 చట్టం యొక్క సంఖ్య 37) సెప్టెంబర్ 19, 2007]"]
["भाण्‍डागारों के विकास और विनियमन, भाण्‍डागार रसीदों की परक्राम्‍यता,भाण्‍डागारण विकास और विनियामक प्राधिकरण की स्‍थापना केलिए और उनसे संबंधित या उनके आनुषंगिकविषयों का उपबंधकरने केलिएअधिनियम","గిడ్డంగుల అభివృద్ధి మరియు నియంత్రణ, గిడ్డంగి రశీదుల పరిశీలనలు, గిడ్డంగి అభివృద్ధి మరియు నియంత్రణ అథారిటీ స్థాపన కోసం మరియు దానికి సంబంధించిన లేదా యాదృచ్ఛిక విషయాల కోసం అందించే చట్టం"]
["भारत गणराज्‍य के अठावनवें वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो :––","రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క పద్దెనిమిదవ సంవత్సరంలో దీనిని పార్లమెంటు ద్వారా ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేయబడింది: -"]
["संक्षिप्‍त नाम, विस्‍तार और प्रारम्‍भ–","చిన్న పేరు, పొడిగింపు మరియు ప్రారంభం-"]
["1. –(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम भाण्‍डागारण (विकास और विनियमन) अधिनियम, 2007 है ।","1. - (1) ఈ చట్టాన్ని గిడ్డంగి (అభివృద్ధి మరియు నియంత్రణ) చట్టం, 2007 అని పిలుస్తారు."]
["(2) इसका विस्‍तार, जम्‍मू-कश्‍मीर राज्‍य को छोड़कर, संपूर्ण भारत पर है ।","(2) దీని విస్తరణ, జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రం మినహా, మొత్తం భారతదేశంలో ఉన్నది."]
["(3) यह उस तारीख को प्रवृत्त होगा, जो केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, नियत करे ।","(3) గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం సూచించిన తేదీనుండి ఇది అమల్లోకి వస్తుంది."]
["2. परिभाषाएं–","2. నిర్వచనాలు -"]
["–इस अधिनियम में, जब तक कि संदर्भ से अन्‍यथा अपेक्षित न हो,––","- ఈ చట్టంలో, సందర్భంతో అవసరమైతే తప్ప,-"]
["(क) “प्रत्‍यायन अभिकरण” से, धारा 5 के अधीन प्राधिकरण के पास रजिस्‍ट्रीकृत अभिकरण, चाहे उसका गठन कैसा भी हो, अभिप्रेत है ;","(క) \"అక్రిడిటేషన్ ఏజెన్సీ\" అంటే అది రాజ్యాంగంతో సంబంధం లేకుండా సెక్షన్ 5 కింద అధికారంతో నమోదు చేయబడిన ఏజెన్సీ;"]
["(ख) “अनुयोज्‍य दावे” का वही अर्थ है, जो संपत्ति अंतरण अधिनियम, 1882 (1882 का 4) की धारा 3 में है ;","(ఖ) ఆస్తి బదిలీ చట్టం, 1882 (1882 లో 4) లోని సెక్షన్ 3 లో \"ఆమోదయోగ్యమైన దావా\" కు అదే అర్ధం ఉంది;"]
["(ग) “प्राधिकरण” से धारा 24 की उपधारा (1) के अधीन स्‍थापित भाण्‍डागारण विकास और विनियामक प्राधिकरण अभिप्रेत है ;","(గ) \"అథారిటీ\" అంటే సెక్షన్ 24 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) కింద స్థాపించబడిన గిడ్డంగుల అభివృద్ధి మరియు నియంత్రణ అధికారం;"]
["(घ) “जमाकर्ता” से ऐसा व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है, जो भाण्‍डागारपाल को भंडारकरण के लिए माल का परिदान करता है ;","(ఘ) \"డిపాజిటర్\" అంటే నిల్వ కోసం వస్తువులను స్టోర్ కీపర్‌కు అందజేసే వ్యక్తి;"]
["(ङ) “पृष्‍ठांकिती” से ऐसा व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है जिसको भाण्‍डागार रसीद परक्रामित की जाती है ;","(ఙ) \"ఎండార్స్‌మెంట్\" అంటే గిడ్డంగి రశీదు పరిశీలనలు జరిపిన వ్యక్తి;"]
["(च) “पृष्‍ठांकन” से भाण्‍डागार रसीद पर जमाकर्ता या भाण्‍डागार रसीद के धारक द्वारा उसके परक्रामण के प्रयोजन के लिए हस्‍ताक्षर किया जाना अभिप्रेत है ;","(చ) \"ఎండార్స్‌మెంట్\" అంటే దాని పరిశీలనల ప్రయోజనం కోసం డిపాజిటర్ లేదా గిడ్డంగి రశీదు హోల్డర్ సంతకం చేసిన డిపాజిటరీ రశీదు;"]
["(छ) सूचना के संदर्भ में “इलैक्‍ट्रानिक रूप” से, मीडिया, चुम्‍बकीय, प्रकाशीय, कम्‍प्‍यूटर मेमॉरी, माइक्रोफिल्‍म, कम्‍प्‍यूटर जनित माइक्रो फिश या वैसी ही किसी युक्‍ति द्वारा जनित, भेजी गई, प्राप्‍त की गई या एकत्रित की गई कोई सूचना अभिप्रेत है ;","(ఛ) \"ఎలక్ట్రానిక్ రూపం\", సమాచారానికి సంబంధించి, అంటే మీడియా, మాగ్నెటిక్, ఆప్టికల్, కంప్యూటర్ మెమరీ, మైక్రోఫిల్మ్, కంప్యూటర్ జనరేటెడ్ మైక్రో ఫిష్ లేదా ఇలాంటి పరికరం ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడిన, పంపిన, స్వీకరించిన లేదా సేకరించిన సమాచారం;"]
["(ज) “प्रतिमोच्‍य माल” से ऐसा माल अभिप्रेत है, जिसकी कोई इकाई, प्रकृति या व्‍यापार की प्रथा के कारण, वैसी ही किसी इकाई के समतुल्‍य है और जिन्‍हें किसी भाण्‍डागारपाल द्वारा प्रतिमोच्‍य माल के रूप में प्राप्‍त किया जाता है ;","(జ) \"ప్రచార వస్తువులు\" అంటే ఏ సంస్థ అయినా వాణిజ్యం యొక్క స్వభావం లేదా అభ్యాసం వల్ల, అటువంటి ఏదైనా సంస్థతో సమానంగా మరియు వస్తువులను వస్తువురూపంగా గిడ్డంగి కీపర్ ద్వారా అందుకోబడుతుంది;"]
["(झ) “माल” से सभी मूर्त जंगम माल (अनुयोज्‍य दावों, धन और प्रतिभूतियों से भिन्‍न) अभिप्रेत है, चाहे वह प्रतिमोच्‍य हो या नहीं ;","(ఝ)\"గూడ్స్\" అంటే అన్ని స్పష్టమైన కదిలే వస్తువులు (అనుమతించదగిన దావాలు, డబ్బు మరియు సెక్యూరిటీలు కాకుండా), ఇది వస్తువురూపంగా అయినా లేదా కాకుండా;"]
["(ఞ) “श्रेणी” से कृषि उपज (श्रेणीकरण और चिह्नांकन) अधिनियम, 1937 (1937 का 1) या तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि के अधीन केन्‍द्रीय सरकार द्वारा श्रेणी अभिधान के रूप में यथा अधिसूचित किसी माल का क्‍वालिटी मानक अभिप्रेत है ;","(ఞ) \"తరగతి\" అంటే వ్యవసాయ ఉత్పత్తి (గ్రేడింగ్ మరియు మార్కింగ్) చట్టం, 1937 (1937 లో 1) లేదా ప్రస్తుతానికి అమలులో ఉన్న ఏదైనా ఇతర చట్టం ప్రకారం కేంద్ర ప్రభుత్వం నోటిఫై చేసిన ఏదైనా వస్తువుల నాణ్యత ప్రమాణం సంబంధించి;"]
["(ट) “धारक” से अभिप्रेत है––","(ట) \"హోల్డర్\" అంటే-"]
["(i) किसी परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद के संबंध में ऐसा कोई व्‍यक्‍ति, जिसके कब्‍जे में ऐसी रसीद है और जिसके माल का अधिकार उस रसीद पर पृष्‍ठांकित है ; और","(i) పరిశీలించదగిన గిడ్డంగి రశీదుకు సంబంధించి, అటువంటి రశీదును కలిగి ఉన్న మరియు వస్తువులపై ఎవరి హక్కును ఆ రశీదుపై ఆమోదించిన వ్యక్తిది; మరియు"]
["(ii) किसी अपरक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद के संबंध में ऐसा कोई व्‍यक्‍ति, जो उसमें ऐसे व्‍यक्‍ति के रूप में जिसे माल परिदत्त किया जाना है या उस व्‍यक्‍ति के समुदेशिती के रूप में नामित है ;","(ii) పరిశీలించలేని గిడ్డంగి రశీదుకు సంబంధించి, వస్తువులను పంపిణీ చేయాల్సిన వ్యక్తిగా లేదా వ్యక్తి యొక్క ఆదేశంగా నియమించబడిన ఏ వ్యక్తి అయినా;"]
["(ठ) “सदस्‍य” से प्राधिकरण का सदस्‍य अभिप्रेत है और इसके अंतर्गत उसका अध्‍यक्ष भी है ;","(ఠ) \"సభ్యుడు\" అంటే అథారిటీ సభ్యుడు మరియు దాని ఛైర్మన్‌ కూడా ఉంటాడు;"]
["(ड) “परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद” से भाण्‍डागार की ऐसी रसीद, जिसके अधीन उसमें वर्णित माल जमाकर्ता को परिदान किए जाने योग्‍य है या आदेश जिसका पृष्‍ठांकन उसके द्वारा वर्णित माल के अंतरण का प्रभाव रखता है और पृष्‍ठांकिती को जिसके लिए सही हक प्राप्‍त होता है, अभिप्रेत हैं ;","(డ)\" చర్చించదగిన గిడ్డంగి రసీదు\" అంటే ఒక గిడ్డంగి రశీదు, దీనిలో వివరించిన వస్తువులు డిపాజిటర్‌కు అందజేయడానికి అర్హత కలిగివుంటాయి లేదా అతను వివరించిన వస్తువులను బదిలీ చేసే ప్రభావాన్ని కలిగి ఉన్న ఆర్డర్ మరియు హక్కుకు అర్హత ఉన్న ఎండార్స్‌మెంట్ ;"]
["(ढ) “अपरक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद” से परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद से भिन्‍न कोई भाण्‍डागार रसीद अभिप्रेत है ;","(ఢ) \"పరిశీలించదగని గిడ్డంగి రశీదు\" అంటే చర్చించదగిన గిడ్డంగి రశీదు కాకుండా ఏదైనా గిడ్డంగి రశీదు;"]
["(ण) “अधिसूचना” से राजपत्र में प्रकाशित अधिसूचना अभिप्रेत है ;","(ణ) \"నోటిఫికేషన్\" అంటే గెజిట్‌లో ప్రచురించబడిన నోటిఫికేషన్;"]
["(त) “व्‍यक्‍ति” के अन्‍तर्गत कोई फर्म, सहकारी सोसाइटी या कोई संगम या व्‍यक्‍तियों का निकाय भी है, चाहे निगमित हो या नहीं ;","(త) \"వ్యక్తి\" లో ఏదైనా సంస్థ, సహకార సమాజం లేదా ఏదైనా సంఘం లేదా వ్యక్తుల సంఘం ఉన్నాయి, విలీనం చేయబడిందో లేదో;"]
["(थ) “विहित” से इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों द्वारा विहित अभिप्रेत है ;","(థ) \"సూచించిన\" అంటే ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడుతుంది;"]
["(द) “विनियम” से इस अधिनियम के अधीन बनाया गया विनियम अभिप्रेत है ;","(ద) \"రెగ్యులేషన్\" అంటే ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నియంత్రణ;"]
["(ध) “भाण्‍डागार” से सभी अपेक्षाओं के, जिनमें प्राधिकरण द्वारा विनियमों द्वारा विनिर्दिष्‍ट जनशक्‍ति सम्‍मिलित है, अनुरूप ऐसा कोई परिसर (किसी संरक्षित स्‍थान सहित) अभिप्रेत है, जिसमें भाण्‍डागारपाल, जमाकर्ता द्वारा जमा किए गए माल को अभिरक्षा में लेता है और इसके अंतर्गत तापमान और आर्द्रता की नियंत्रित दशाओं के अधीन माल के भण्‍डारण का स्‍थान भी है ;","(ధ) \"గిడ్డంగి\" అంటే అథారిటీ నిబంధనల ద్వారా పేర్కొన్న మానవశక్తితో సహా అన్ని అవసరాలకు అనుగుణంగా ఏదైనా ప్రాంగణం (ఏదైనా రక్షిత స్థలంతో సహా), దీనిలో గిడ్డంగి కీపర్ జమ చేసిన వస్తువులను అదుపులోకి తీసుకుంటాడు మరియు ఉష్ణోగ్రత మరియు తేమ యొక్క నియంత్రిత పరిస్థితులలో వస్తువులను నిల్వ చేసే ప్రదేశం కూడా దానిలో ఉంటుంది;"]
["(न) “भाण्‍डागारण कारबार” से माल के भण्‍डारण के लिए भाण्‍डागार रखने और परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीदें जारी करने का कारबार अभिप्रेत है ;","(న) \"గిడ్డంగి వ్యాపారం\" అంటే వస్తువుల నిల్వ కోసం గిడ్డంగిని కలిగి ఉండటం మరియు పరిశీలించదగిన గిడ్డంగి రశీదులను ఇవ్వడం;"]
["(प) “भाण्‍डागार रसीद” से किसी भाण्‍डागारपाल या उसके सम्‍यक् रूप से प्राधिकृत प्रतिनिधि (जिसके अंतर्गत जमाकर्ता, चाहे जिस नाम से ज्ञात हों, भी हैं) द्वारा जारी की गई ऐसे माल के भण्‍डारण की रसीद जिसका स्‍वामी भाण्‍डागारपाल नहीं है, लिखित में या इलैक्‍ट्रानिक रूप में कोई अभिस्‍वीकृति अभिप्रेत है ;","(ప) \"గిడ్డంగి రశీదు\" అనేది గిడ్డంగి యజమాని లేదా అతని అధికారం కలిగిన ప్రతినిధి (డిపాజిటర్, ఏ పేరుతోనైనా) ద్వారా ఇచ్చేది, ఎవరు గిడ్డంగి యజమాని కాదు, వ్రాతపూర్వకంగా లేదా ఎలక్ట్రానిక్ రూపంలో ఏదైనా రశీదు అంటే;"]
["(फ) “भाण्‍डागारपाल” से ऐसा कोई व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है जिसको किसी भाण्‍डागार या भाण्‍डागारों के संबंध में प्राधिकरण या प्रत्‍यायन अभिकरण द्वारा भाण्‍डागारण कारबार चलाने के लिए रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र अनुदत्त किया गया है ।","(ఫ) \"గిడ్డంగి కీపర్\" అంటే గిడ్డంగి వ్యాపారం కొనసాగించడానికి గిడ్డంగి లేదా గిడ్డంగికి సంబంధించిన అధికారం లేదా అక్రిడిటేషన్ ఏజెన్సీ చేత రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ పొందిన వ్యక్తి."]
["भाण्‍डागारण कारबार का विनियमन","గిడ్డంగి నిల్వ వ్యాపారం యొక్క నియంత్రణ"]
["3. परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीदें जारी करने वाले भाण्‍डागारों के लिए रजिस्‍ट्रीकरण की अपेक्षा––","3. పరిశీలించదగిన గిడ్డంగి రశీదులు ఇచ్చే గిడ్డంగులకు రిజిస్ట్రేషన్ అవసరం."]
["(1) कोई व्‍यक्‍ति भाण्‍डागारण कारबार तब तक प्रारंभ नहीं करेगा या कारबार नहीं करेगा, जब तक कि वह संबंधित भाण्‍डागार या भाण्‍डागारों के संबंध में इस अधिनियम के अधीन प्राधिकरण द्वारा अनुदत्त रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र अभिप्राप्‍त नहीं कर लेता है :","(1) సంబంధిత గిడ్డంగులు లేదా గిడ్డంగులకు సంబంధించి ఈ చట్టం ప్రకారం అధికారం మంజూరు చేసిన రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ పొందకపోతే ఏ వ్యక్తి గిడ్డంగి వ్యాపారాన్ని ప్రారంభించకూడదు లేదా చేపట్టకూడదు:"]
["परन्‍तु जहां कोई व्‍यक्‍ति, इस अधिनियम के प्रारंभ के ठीक पूर्व भाण्‍डागारण कारबार कर रहा है, वहां उसे उस दशा में ऐसा कारबार करने के लिए अनुज्ञात किया जाएगा, यदि उसने ऐसे प्रारंभ की तारीख के तीस दिन के भीतर रजिस्‍ट्रीकरण के लिए आवेदन कर दिया है :","కానీఈ చట్టం ప్రారంభమయ్యే ముందు ఒక వ్యక్తి గిడ్డంగి వ్యాపారం చేస్తున్నప్పుడు, అతను ప్రారంభించిన తేదీ నుండి ముప్పై రోజులలోపు రిజిస్ట్రేషన్ కోసం దరఖాస్తు చేసుకుంటే, ఆ సందర్భంలో అలాంటి వ్యాపారం చేయడానికి అతనికి అనుమతి ఉంటుంది:"]
["परन्‍तु यह और कि कोई ऐसा रजिस्‍ट्रीकरण ऐसे भाण्‍डागारों के लिए अपेक्षित नहीं होगा, जो परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद जारी करने का प्रस्‍ताव नहीं करते हैं ।","కానీ పరిశీలించదగిన గిడ్డంగి రశీదులను ఇవ్వడానికి ప్రతిపాదించని అటువంటి గిడ్డంగులకు అటువంటి రిజిస్ట్రేషన్ అవసరం లేదు."]
["स्‍पष्‍टीकरण–","వివరణ-"]
["–शंकाओं को दूर करने के लिए, यह स्‍पष्‍ट किया जाता है कि इस अधिनियम के अधीन रजिस्‍ट्रीकृत भाण्‍डागार अपरक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीदें जारी करने के लिए भी पात्र होगा ।","- సందేహాల తొలగింపు కోసం, ఈ చట్టం క్రింద రిజిస్టర్డ్ గిడ్డంగి కూడా పరిశీలించలేని గిడ్డంగి రశీదులను ఇవ్వడానికి అర్హులు అని స్పష్టం చేయబడింది."]
["(2) उपधारा (1) में किसी बात के होते हुए भी, प्राधिकरण उसके द्वारा जारी किए गए विनियमों और मार्गदर्शक सिद्धान्‍तों के अधीन रहते हुए, धारा 5 के अधीन प्रत्‍यायन अभिकरण के रूप में रजिस्‍ट्रीकृत किसी व्‍यक्‍ति को, परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीदें जारी करने वाले भाण्‍डागार का कारबार चलाने के लिए किसी व्‍यक्‍ति को प्रत्‍यायन प्रमाणपत्र जारी करने के लिए प्राधिकृत कर सकेगा ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, సెక్షన్ 5 కింద అక్రిడిటేషన్ ఏజెన్సీగా నమోదు చేయబడిన వ్యక్తికి పరిశీలించదగిన గిడ్డంగి రశీదులను జారీ చేసే అధికారం, అది జారీ చేసిన నిబంధనలు మరియు మార్గదర్శక సూత్రాలకు లోబడి ఉంటుంది గిడ్డంగి యొక్క వ్యాపారాన్ని నడపడానికి అక్రిడిటేషన్ సర్టిఫికేట్ ఇవ్వడానికి ఒక వ్యక్తికి అధికారం ఇవ్వడం."]
["4. भाण्‍डागारों का रजिस्‍ट्रीकरण––","4. గిడ్డంగుల నమోదు-"]
["(1) परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीदें जारी करने वाले किसी भाण्‍डागार का कारबार प्रारंभ करने या कारबार करने का इच्‍छुक व्‍यक्‍ति, अपने स्‍वामित्‍वाधीन या अधिभोग में एक या अधिक भाण्‍डागारों के संबंध में रजिस्‍ट्रीकरण के लिए प्राधिकरण को आवेदन कर सकेगा ।","(1) పరిశీలించదగిన గిడ్డంగి రశీదులు జారీ చేసే ఏదైనా గిడ్డంగి యొక్క వ్యాపారాన్ని ప్రారంభించడానికి లేదా కొనసాగించడానికి ఇష్టపడే వ్యక్తి దాని యాజమాన్యం లేదా ఆక్యుపెన్సీ కింద ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ గిడ్డంగులకు సంబంధించి రిజిస్ట్రేషన్ కోసం అథారిటీకి దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन रजिस्‍ट्रीकरण के लिए प्रत्‍येक आवेदन ऐसे प्ररूप और रीति में, ऐसे निबन्‍धनों और शर्तों तथा ऐसी फीस के साथ होगा, जो विहित की जाए ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద రిజిస్ట్రేషన్ కోసం ప్రతి దరఖాస్తు అటువంటి నిబంధనలు మరియు షరతులతో మరియు సూచించిన ఫీజులతో, రూపంలో మరియు పద్ధతిలో ఉండాలి."]
["(3) प्राधिकरण, आवेदक को, ऐसी जांच करने के पश्‍चात् और ऐसे निबंधनों और शर्तों के अधीन रहते हुए, जो वह ठीक समझे, विहित प्ररूप में उसको भाण्‍डागार या भाण्‍डागारों का कारबार करने के लिए और परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीदें जारी करने के लिए प्राधिकृत करते हुए रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र जारी करेगा जिस पर रजिस्‍ट्रीकरण संख्‍या होगी ।","రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్, దరఖాస్తుదారునికి అధికారం ఇవ్వడం, అతను తగినట్లుగా భావించిన నిబంధనలు మరియు షరతులకు లోబడి, గిడ్డంగులు లేదా గిడ్డంగుల వ్యాపారాన్ని నిర్దేశిత రూపంలో కొనసాగించడానికి మరియు పరిశీలించదగిన గిడ్డంగి రశీదులను జారీ చేయడానికి రిజిస్ట్రేషన్ నంబర్ ఉంటుంది"]
["(4) प्राधिकरण, इस धारा के अधीन रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र तब तक जारी नहीं करेगा, जब तक कि उसका यह समाधान नहीं हो जाता है कि वह भाण्‍डागार जिसके संबंध में आवेदन किया गया है, आवेदन में विनिर्दिष्‍ट प्रकृति के माल के भाण्‍डागारण के लिए अपेक्षित पर्याप्‍त सुविधाएं और रक्षोपाय हैं और आवेदक वित्तीय, प्रबंधकीय और अन्‍य पात्रता संबंधी कसौटियों और सक्षमताओं को जो विनिर्दिष्‍ट की जाएं, पूरा करता है :","(4) అప్లికేషన్‌లో పేర్కొన్న ప్రకృతి వస్తువుల నిల్వ అవసరమయ్యేలా దరఖాస్తు చేసిన గిడ్డంగి సరిపోతుందని పరిష్కరించే వరకు అథారిటీ ఈ విభాగం కింద రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికెట్ ఇవ్వదు, సౌకర్యాలు మరియు భద్రతలు ఉన్నాయి మరియు దరఖాస్తుదారు పేర్కొన్న ఆర్థిక, నిర్వాహక మరియు ఇతర అర్హత ప్రమాణాలు మరియు సామర్థ్యాలను నెరవేరుస్తాడు అనేది పూర్తి అయిన తరువాత:"]
["परन्‍तु इस धारा के अधीन किसी आवेदक को रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र देने से तब तक इंकार नहीं किया जाएगा जब तक कि आवेदक को सुने जाने का अवसर नहीं दे दिया गया हो ।","కానీ ఈ విభాగం కింద, దరఖాస్తుదారునికి వినడానికి అవకాశం ఇవ్వకపోతే రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ దరఖాస్తుదారునికి నిరాకరించబడదు."]
["5. प्रत्‍यायन अभिकरणों का रजिस्‍ट्रीकरण––","5. అక్రిడిటేషన్ ఏజెన్సీల నమోదు-"]
["(1) प्राधिकरण, समय-समय पर प्रत्‍यायन अभिकरणों की संख्‍या अवधारित करेगा जिन्‍हें वह परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीदें जारी करने वाले भाण्‍डागारों को प्रत्‍यायन प्रमाणपत्र जारी करने के लिए प्राधिकृत कर सकेगा ।","(1) అథారిటీ, ఎప్పటికప్పుడు, అక్రెడిటేషన్ ఏజెన్సీల సంఖ్యను నిర్ణయిస్తుంది, ఇది పరిశీలించదగిన గిడ్డంగి రశీదులను ఇచ్చే గిడ్డంగులకు అక్రిడిటేషన్ సర్టిఫికేట్లను ఇవ్వడానికి అధికారం ఇవ్వగలదు."]
["(2) कोई व्‍यक्‍ति, जो ऐसी अर्हताएं और अन्‍य अपेक्षाएं पूरी करता है, जो विहित की जाएं और जो इस अधिनियम के अधीन प्रत्‍यायन अभिकरण के रूप में कृत्‍य करने का इच्‍छुक है, इस अधिनियम के अधीन उस रूप में अपने रजिस्‍ट्रीकरण की ईप्‍सा करते हुए प्राधिकरण को आवेदन कर सकेगा ।","(2) సూచించిన అర్హతలు మరియు ఇతర అవసరాలను నెరవేర్చిన వ్యక్తి మరియు ఈ చట్టం క్రింద అక్రెడిటేషన్ ఏజెన్సీగా పనిచేయడానికి ఇష్టపడే వ్యక్తి, ఈ చట్టం క్రింద ఆ రూపంలో తన నమోదును చేపట్టడం ద్వారా అధికారానికి దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు."]
["(3) उपधारा (2) के अधीन प्रत्‍येक आवेदन ऐसे प्ररूप और रीति में होगा और उसके साथ ऐसी फीस और प्रतिभूति निक्षेप होगा, जो विहित किया जाए ।","(3) సబ్-సెక్షన్ (2) కింద ఉన్న ప్రతి దరఖాస్తు అటువంటి రూపంలో మరియు పద్ధతిలో ఉండాలి మరియు సూచించిన ఫీజులు మరియు సెక్యూరిటీల డిపాజిట్‌తో పాటు ఉండాలి."]
["(4) वह प्ररूप जिसमें और वे निबंधन और शर्तें जिनके अधीन रहते हुए, इस धारा के अधीन प्रत्‍यायन अभिकरण के रूप में रजिस्‍ट्रीकरण का प्रमाणपत्र जारी किया जा सकेगा, ऐसी होंगी जो विहित की जाए ।","(4) ఈ విభాగం కింద అక్రిడిటేషన్ ఏజెన్సీగా రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ జారీ చేయగల రూపం మరియు నిబంధనలు సూచించబడినవి."]
["भाण्‍डागारपाल","స్టోర్ కీపర్"]
["6. भाण्‍डागारपालों के दायित्‍व–","6. స్టోర్ కీపర్ విధులు-"]
["–(1) भाण्‍डागारपाल, माल की ऐसी हानि या ऐसे नुकसान के लिए दायी है, जो माल के संबंध में ऐसी सतर्कता और तत्‍परता का, जो उसे प्रपुंज, क्‍वालिटी और मूल्‍य के माल के सावधान और सतर्क स्‍वामी के रूप में, वैसी ही दशाओं में, अपनी अभिरक्षा में माल के लिए प्रयोग करता, प्रयोग करने में उसकी असफलता के कारण हुआ है ।","–(1) స్టోర్ కీపర్, అటువంటి పరిస్థితులలో, నాణ్యత, నాణ్యత మరియు విలువ కలిగిన వస్తువుల యొక్క జాగ్రత్తతో మరియు అప్రమత్తమైన యజమానిగా చేస్తారు, అటువంటి పరిస్థితులలో, అతను ఉపయోగించడంలో విఫలమైనందున, అతని అదుపులో ఉన్న వస్తువుల ఉపయోగాల కోసం, అటువంటి వస్తువుల నష్టానికి లేదా అలాంటి నష్టానికి బాధ్యత వహిస్తాడు."]
["(2) यदि भाण्‍डागारपाल द्वारा सभी सतर्कता और पूर्वावधानियां बरतने के बावजूद, अपरिहार्य परिस्‍थितियों के कारण माल को नुकसान या हानि होती है तो माल के जमा करने के समय माल के मूल्‍य के बराबर भाण्‍डागारपाल द्वारा प्रतिकर संदेय होगा ।","(2) గిడ్డంగి కీపర్ ద్వారా అన్ని అప్రమత్తత మరియు ముందస్తు అవసరాలు ఉన్నప్పటికీ, అనివార్యమైన పరిస్థితుల వల్ల వస్తువులకు హాని లేదా నష్టం కలిగినట్లైతే, వస్తువులను జమ చేసే సమయంలో, వస్తువుల విలువకు సమానమైనది గిడ్డంగి కీపర్ ద్వారా పరిహారం చెల్లించబడాలి."]
["(3) यदि भाण्‍डागारपाल की उपेक्षा के कारण माल को नुकसान या हानि होती है तो प्रतिकर, माल के मूल्‍य और रसीद के धारक को, लाभ की हानि के बराबर होगा ।","(3) గిడ్డంగిని విస్మరించడం వల్ల వస్తువులకు హాని లేదా నష్టం జరిగితే, నష్టపరిహారం వస్తువు యొక్క విలువ మరియు రశీదు పొందినవారికి లాభం కోల్పోవటానికి సమానంగా ఉండాలి."]
["(4) भाण्‍डागारपाल, ऐसी परिस्‍थितियों जैसे अनिवार्य बाध्‍यता, युद्ध की कार्रवाई, लोक शत्रुओं के कार्य और उसी प्रकार की कार्रवाई से हुई भण्‍डारण के लिए उसे परिदत्त माल की किसी हानि, विनाश, नुकसान या क्षय के लिए उत्तरदायी नहीं होगा ।","(4) గిడ్డంగి కీపర్, ఇటువంటి పరిస్థితులు తప్పనిసరి బాధ్యత, యుద్ధ చర్య, ప్రజా శత్రువుల చర్య మరియు ఇలాంటి చర్యలతో నిల్వ కోసం అతనికి పంపిణీ చేసిన వస్తువులకు జరిగిన హాని, నాశనం, నష్టం లేదా నష్టానికి బాధ్యత వహించడు."]
["7. भाण्‍डागारपालों के कर्तव्‍य––","7. గిడ్డంగి కీపర్ల విధులు-"]
["(1) किसी विधिपूर्ण प्रतिहेतु की अनुपस्‍थिति में भाण्‍डागारपाल, किसी परक्राम्‍य रसीद में निर्दिष्‍ट माल का, रसीद के धारक द्वारा मांग किए जाने पर रसीद के धारक को और धारक द्वारा निम्‍नलिखित सभी शर्तें पूरा करने पर, परिदान किया जाएगा, अर्थात् :––","(1) చట్టబద్ధమైన ప్రతిరూపం లేనప్పుడు, గిడ్డంగి కీపర్, పరిశీలించదగిన రశీదులో పేర్కొన్న వస్తువులు, రశీదు యొక్క హోల్డర్ కోరితే రశీదు హోల్డర్‌కు పంపిణీ చేయబడాలి మరియు హోల్డర్ ఈ క్రింది అన్ని షరతులను నెరవేరుస్తాడు, అంటే: -"]
["(क) भाण्‍डागार के धारणाधिकार का समाधान करना ;","(క) గిడ్డంగి యొక్క తాత్కాలిక హక్కును పరిష్కరించడం;"]
["(ख) अपरक्राम्‍य रसीद की दशा में, रसीद का अभ्‍यर्पण करना और परक्राम्‍य रसीद की दशा में रसीद का पृष्‍ठांकनों सहित अभ्‍यर्पण करना ; और","(ఖ) చర్చించలేని రశీదు విషయంలో, రశీదును అప్పగించడం మరియు చర్చించదగిన రశీదు విషయంలో, రశీదు యొక్క ఆమోదానితో అప్పగించడం; మరియు"]
["(ग) माल की रसीद की लिखित में अभिस्‍वीकृति देना ।","(గ) వస్తువుల రసీదు వ్రాతపూర్వకంగా ఆమోదించి ఇవ్వడం."]
["(2) यदि कोई भाण्‍डागारपाल, इस धारा के उपबंधों के अनुपालन में माल का परिदान करने से इंकार करता है या असफल रहता है तो, इंकार करने या असफलता के लिए किसी विधिपूर्ण प्रतिहेतु के अस्‍तित्‍व को सिद्ध करने के लिए साबित करने का भार भाण्‍डागारपाल पर होगा ।","(2) ఈ విభాగం యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఒక గిడ్డంగి కీపర్ సరుకులను పంపిణీ చేయడంలో తిరస్కరిస్తే లేదా విఫలమైతే, తిరస్కరణ లేదా వైఫల్యానికి చట్టబద్ధమైన వ్యతిరేకత ఉనికిని నిరూపించే భారం గిడ్డంగి కీపర్‌పై ఉంటుంది."]
["8. भाण्‍डागारपाल के भाण्‍डागार कारबार के अभिलेखों और लेखाओं को रखने के कर्तव्‍य–","8. గిడ్డంగి వ్యాపారం యొక్క రికార్డులు మరియు ఖాతాలను ఉంచడం గిడ్డంగి కీపర్ యొక్క ముఖ్య విధి."]
["–(1) प्रत्‍येक भाण्‍डागारपाल, भाण्‍डागार के प्रचालन से संबंधित सभी संव्‍यवहारों के पूरे और सही अभिलेखों और लेखाओं का सैट जिसके अंतर्गत भाण्‍डागार में प्राप्‍त और उससे वापस लिए गए सभी माल, उसके कब्‍जे में जारी न की गई सभी रसीदों, उसके द्वारा जारी की गई, लौटाई गई और रद्द की गई सभी रसीदों के अभिलेख और लेखे भी हैं, किसी सुरक्षित स्‍थान में रखेगा ।","-(1) ప్రతి గిడ్డంగి కీపర్, గిడ్డంగి యొక్క కార్యకలాపాలకు సంబంధించిన అన్ని లావాదేవీల యొక్క పూర్తి మరియు సరైన రికార్డులు మరియు ఖాతాలు, గిడ్డంగిలో అన్ని వస్తువులు తీసుకున్నవి మరియు ఉపసంహరించబడినవి, అతని వద్ద విడుదల చేయని అన్ని రశీదులు, అతను జారీ చేసిన, తిరిగి వచ్చిన మరియు రద్దు చేసిన అన్ని రశీదుల రికార్డులు మరియు ఖాతాలు కూడా సురక్షితమైన స్థలంలో ఉంచబడతాయి."]
["(2) उपधारा (1) के उपबंधों के अधीन रहते हुए, भाण्‍डागारपाल, भाण्‍डागार कारबार के सभी अभिलेख और लेखे किसी अन्‍य कारबार के अभिलेखों और लेखाओं से पृथक् और सुभिन्‍न संख्‍यात्‍मक श्रृंखला में ऐसे प्ररूप और ऐसी रीति में तथा ऐसी अवधि के लिए, जो प्राधिकरण, विनियमों द्वारा निर्दिष्‍ट करे, रखेगा ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, గిడ్డంగి కీపర్, గిడ్డంగి వ్యాపారం యొక్క అన్ని రికార్డులు మరియు ఖాతాలు, ఏ ఇతర వ్యాపారం యొక్క రికార్డులు మరియు ఖాతాల నుండి వేరు మరియు విభిన్నమైనవి, అటువంటి రూపంలో మరియు పద్ధతిలో మరియు అటువంటి కాలానికి అథారిటీ నిబంధనల ప్రకారం పేర్కొన్నవి ఉంచబడతాయి."]
["(3) भाण्‍डागारपाल, भाण्‍डागार कारबार के अभिलेखों और लेखाओं को, किसी भी समय जब भी प्राधिकरण द्वारा वांछा की जाए, निरीक्षण के लिए प्राधिकरण को उपलब्‍ध कराएगा ।","(3) గిడ్డంగి వ్యాపారం యొక్క రికార్డులు మరియు ఖాతాలను అధికారి కోరినప్పుడల్లా తనిఖీ చేయడానికి అథారిటీకి అందుబాటులో ఉంచాలి."]
["9. विनश्‍वर और परिसंकटमय माल के संबंध में कार्रवाई करने की भाण्‍डागारपाल की विशेष शक्‍तियां–","9. ద్రవ మరియు ప్రమాదకర వస్తువులకు సంబంధించి పనిచేయడానికి గిడ్డంగి కీపర్ యొక్క ప్రత్యేక అధికారాలు-"]
["–(1) यदि माल विनश्‍वर या परिसंकटमय प्रकृति के हैं या उनके रखने से मूल्‍य में बड़ा ह्रास होगा अथवा अन्‍य संपत्ति को नुकसान होगा तो भाण्‍डागारपाल, माल के लिए रसीद के धारक को, यदि धारक का नाम और पता भाण्‍डागारपाल को ज्ञात है अथवा यदि भाण्‍डागारपाल को ज्ञात नहीं है तब जमाकर्ता को, ऐसी सूचना दे सकेगा जो उन परिस्‍थितियों के अधीन युक्‍तियुक्‍त और संभव है, जिसमें उस व्‍यक्‍ति से माल पर धारणाधिकार का समाधान करने और भाण्‍डागार से उन्‍हें हटाने की अपेक्षा की जाएगी ।","- (1) వస్తువులు ద్రవ లేదా ప్రమాదకర స్వభావం కలిగి ఉంటే లేదా ఇతర ఆస్తి విలువలో పెద్ద నష్టం లేదా నష్టం ఉంటే, గిడ్డంగి, వస్తువుల రశీదును కలిగి ఉన్నవారు, హోల్డర్ పేరు మరియు చిరునామా గిడ్డంగికి తెలిస్తే లేదా వస్తువులపై తాత్కాలిక హక్కును పరిష్కరించడానికి మరియు వాటిని గిడ్డంగి నుండి తొలగించడానికి ఆ వ్యక్తి అవసరమయ్యే పరిస్థితులకు లోబడి, సహేతుకమైన మరియు సాధ్యమయ్యే సమాచారాన్ని డిపాజిటర్‌కు గిడ్డంగి కీపర్ ఇవ్వగలడని భావించబడుతుంది."]
["(2) यदि वह व्‍यक्‍ति जिसको उपधारा (1) के अधीन सूचना दी जाती है, सूचना में विनिर्दिष्‍ट समय के भीतर धारणाधिकार का समाधान करने और माल को हटाने में असफल रहता है तो भाण्‍डागारपाल, विज्ञापन के बिना लोक या प्राइवेट विक्रय द्वारा माल का विक्रय कर सकेगा ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద నోటీసు ఇచ్చిన వ్యక్తి తాత్కాలిక హక్కును పరిష్కరించడంలో విఫలమైతే మరియు నోటీసులో పేర్కొన్న సమయానికి వస్తువులను తీసివేయడం, దుకాణదారుడు, ప్రకటన లేకుండా ప్రభుత్వ లేదా ప్రైవేట్ అమ్మకం ద్వారా వస్తువులను అమ్మడం చెయ్యవచ్చు."]
["(3) उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट सूचना, इलैक्‍ट्रानिक डाक, स्‍पीड पोस्‍ट या रजिस्‍ट्रीकृत डाक द्वारा या टैलिग्राफिक रूप से उस व्‍यक्‍ति को संबोधित करते हुए जिसको वह, उस व्‍यक्‍ति के अंतिम ज्ञात पते पर दी जानी है, भेजी जा सकेगी और सूचना, डाक भेजने के तीसरे दिन दे दी गई समझी जाएगी ।","(3) సబ్-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న సమాచారం ఎలక్ట్రానిక్ మెయిల్, స్పీడ్ పోస్ట్ లేదా రిజిస్టర్డ్ మెయిల్ ద్వారా పంపవచ్చు లేదా ఆ వ్యక్తి యొక్క చివరి తెలిసిన చిరునామాకు మరియు సమాచారాన్ని పంపించాల్సిన వ్యక్తికి టెలిగ్రాఫికల్ ద్వారా పంపవచ్చు, పంపిన మూడవ రోజున తపాలా ఇచ్చినట్లు భావించబడుతుంది."]
["(4) यदि भाण्‍डागारपाल युक्‍तियुक्‍त प्रयास के पश्‍चात् माल का विक्रय करने में असमर्थ है तो भाण्‍डागारपाल, उनका ऐसी अन्‍य रीति में जिसे वह समुचित समझे, व्‍ययन कर सकेगा और उस कारण से उस पर कोई दायित्‍व उपगत नहीं करेगा ।","(4) గిడ్డంగి కీపర్ సహేతుకమైన ప్రయత్నం తర్వాత వస్తువులను విక్రయించలేకపోతే, గిడ్డంగి కీపర్ వాటిని సరిపోయేలా భావించే ఇతర పద్ధతిలో, తీసివేయవచ్చు మరియు ఆ కారణంగా అతనిపై ఎటువంటి బాధ్యత తీసుకోబడదు."]
["(5) इस धारा के अधीन किए गए माल के विक्रय या व्‍ययन के आगमों से, भाण्‍डागारपाल अपने धारणाधिकार का समाधान करने के पश्‍चात् बकाया को रसीद के धारक के लिए न्‍यास में रखेगा ।","(5) ఈ విభాగం కింద చేసిన వస్తువుల అమ్మకం లేదా తీసివేయడం ద్వారా వచ్చిన ఆదాయం నుండి, గిడ్డంగి కీపర్ తన తాత్కాలిక హక్కును పరిష్కరించిన తరువాత, రశీదుదారునికి బకాయిలను పరిష్కరించాలి."]
["(6) यदि भाण्‍डागारपाल का युक्‍तियुक्‍त आधारों पर यह समाधान हो जाता है कि मामले की परिस्‍थितियों में, ऐसी सूचनाएं देने से माल पर और प्रतिकूल प्रभाव पड़ने की संभावना है तो कोई सूचना, आवश्‍यक नहीं होगी ।","(6) కేసు పరిస్థితులలో, అటువంటి సమాచారం ఇవ్వడం ద్వారా వస్తువులపై ఇది మరింత ప్రతికూల ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని గిడ్డంగి కీపర్ సహేతుకమైన కారణంగా భావిస్తే, అప్పుడు సమాచారం ఇవ్వవలసిన అవసరం లేదు."]
["(7) यदि किसी समय भाण्‍डागारपाल का यह समाधान हो जाता है कि किसी प्रतिमोच्‍य माल या उसके किसी भाग का इस प्रकार क्षय हो गया है या इस प्रकार क्षय हो रहा है कि परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीदों के धारकों को हानि से बचाने के लिए ऐसा करना आवश्‍यक है और उनसे अनुदेश प्राप्‍त करने के लिए पर्याप्‍त समय नहीं है तो वह, इस निमित्त इन विनियमों के अधीन रहते हुए, माल या उसके किसी भाग का व्‍ययन कर सकेगा और रसीदों के धारकों के फायदे के लिए किसी निलम्‍ब लेखा में अपने धारणाधिकार का समाधान करने के पश्‍चात् विक्रय आगम रख सकेगा ।","(7) ఏ సమయంలోనైనా, గిడ్డంగి కీపర్ సంతృప్తి చెందితే, ఏదైనా నిషేధిత వస్తువులు లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగం క్షీణించినట్లు లేదా క్షీణించినట్లుగా, చర్చించదగిన గిడ్డంగి రశీదులను కలిగి ఉన్నవారు నష్టాన్ని నివారించడానికి అలా చేయవలసి ఉంటుంది, మరియు వారి నుండి సూచనలను స్వీకరించడానికి తగిన సమయం లేనప్పుడు, ఈ ప్రయోజనం కోసం ఈ నిబంధనలకు లోబడి, వస్తువులను లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగాన్ని పారవేయవచ్చు మరియు రసీదులను కలిగి ఉన్నవారి ప్రయోజనం కోసం దస్తావేజు ఖాతాలో వారి తాత్కాలిక హక్కును పరిష్కరించవచ్చు, ఆ తరువాత అమ్మకానికి ఉంచవచ్చు."]
["(8) उपधारा (7) के अधीन प्रतिमोच्‍य माल के व्‍ययन की दशा में भाण्‍डागारपाल, रसीद के धारक के विकल्‍प पर या तो विक्रय आगम का संदाय करेगा या उसको उसी श्रेणी, क्‍वालिटी और मात्रा में माल के समतुल्‍य माल का परिदान करेगा ।","(8) సబ్-సెక్షన్ (7) కింద వస్తువుల పదార్థం వాడకం విషయంలో, గిడ్డంగి కీపర్ రశీదు యొక్క ఎంపిక వద్ద అమ్మకం ద్వారా చెల్లించాలి లేదా అదే వర్గం, నాణ్యత మరియు పరిమాణానికి సమానమైన వస్తువులను అతనికి అందించాలి."]
["(9) किसी पृष्‍ठांकिती को, भाण्‍डागारपाल के पास अभिलिखित सेवा के लिए पते को सूचित करने का अधिकार होगा ।","(9) రికార్డ్ చేసిన సేవ యొక్క చిరునామాను గిడ్డంగి కీపర్‌కు తెలియజేసే హక్కు ఏదైనా ఎండార్సర్‌కు ఉంటుంది."]
["10. माल पर भाण्‍डागारपाल का धारणाधिकार–","10. వస్తువులపై గిడ్డంగి తాత్కాలిక హక్కు-"]
["–(1) प्रत्‍येक भाण्‍डागारपाल का, भंडारण के लिए उसके पास जमा माल पर धारणाधिकार होगा चाहे वह माल के स्‍वामी द्वारा या उसके प्राधिकार द्वारा या स्‍वामी द्वारा या ऐसे किसी व्‍यक्‍ति द्वारा जिसे उसके अभिकर्ता द्वारा माल का कब्‍जा सौंपा गया है, जमा किया गया है ।","(1) ప్రతి గిడ్డంగి కీపర్ తన వద్ద నిల్వ చేసిన వస్తువులపై వస్తువుల యజమాని లేదా అతని అధికారం లేదా యజమాని లేదా తన ఏజెంట్ చేత అప్పగించబడిన ఏ వ్యక్తి అయినా జమ చేసినా తాత్కాలిక హక్కు కలిగి ఉండాలి."]
["(2) भाण्‍डागारपाल का धारणाधिकार, भंडारण और अनुरक्षण प्रभारों की रकम के लिए है, जिसके अंतर्गत निम्‍नलिखित हैं––","(2) గిడ్డంగి యొక్క తాత్కాలిక హక్కు నిల్వ మరియు నిర్వహణ ఛార్జీల మొత్తానికి, దీని కింద-"]
["(क) माल के भंडारण और परिरक्षण के लिए सभी विधिपूर्ण प्रभार ;","(క) వస్తువుల నిల్వ మరియు సంరక్షణ కోసం అన్ని చట్టబద్ధమైన ఛార్జీలు;"]
["(ख) निम्‍नलिखित के लिए सभी युक्‍तियुक्‍त प्रभार––","(ఖ) కింద పేర్కొన్న అన్ని ఛార్జీలు-"]
["(i) ऐसी सूचना जिसको इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन दिया जाना अपेक्षित है ;","(i) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనల ప్రకారం ఇవ్వవలసిన సమాచారం;"]
["(ii) विक्रय की सूचना और विज्ञापन ;","(ii) అమ్మకపు నోటీసు మరియు ప్రకటన;"]
["(iii) माल का विक्रय जहां भाण्‍डागारपाल के धारणाधिकार का समाधान करने में व्‍यतिक्रम किया गया है ; और","(iii) గిడ్డంగి కీపర్ యొక్క తాత్కాలిక హక్కును పరిష్కరించడానికి డిఫాల్ట్ చేయబడిన వస్తువుల అమ్మకం; మరియు"]
["(iv) कानूनी उपबंधों का अनुपालन ।","(iv) చట్టపరమైన నిబంధనలకు అనుగుణంగా."]
["(3) यदि किसी परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद के मुख पृष्‍ठ पर किसी बैंक द्वारा या भाण्‍डागारपाल द्वारा कोई पृष्‍ठांकन किया जाता है तो ऐसा पृष्‍ठांकन, किसी गिरवी का साक्ष्‍य होगा और गिरवीदार को रसीद के धारक के हित के मुकाबले अग्रता होगी ।","(3) ఒక బ్యాంకు లేదా గిడ్డంగి కీపర్ చేత చర్చించదగిన గిడ్డంగి రశీదు యొక్క మొదటి పేజీలో ఏదైనా ఆమోదం లభిస్తే, అటువంటి ఆమోదం తాకట్టుకు సాక్ష్యంగా ఉంటుంది మరియు రసీదుదారుడి ఆసక్తి కంటే తాకట్టుకు ప్రాధాన్యత ఉంటుంది."]
["(4) उपधारा (3) में निर्दिष्‍ट किसी गिरवी की दशा में, भाण्‍डागारपाल माल का तब तक परिदान नहीं करेगा जब तक गिरवी का पृष्‍ठांकन सम्‍यक् रूप से रद्द नहीं कर दिया जाता है ।","(4) సబ్-సెక్షన్ (3) లో పేర్కొన్న తాకట్టు విషయంలో, తాకట్టు యొక్క ఆమోదం పూర్తిగా రద్దు చేయబడే వరకు గిడ్డంగి కీపర్ సరుకులను పంపిణీ చేయకూడదు."]
["(5) यदि माल, भंडारण की घोषित अवधि के भीतर वापस नहीं लिया जाता है तो भाण्‍डागारपाल को ऐसे किसी माल का, जिस पर उसका धारणाधिकार है, लोक नीलामी द्वारा या इस धारा में उपबंधित किसी अन्‍य रीति में माल का विक्रय करके अपने प्रभारों को वसूल करने का अधिकार होगा ।","(5) నిల్వ చేసిన ప్రకటించిన వ్యవధిలో వస్తువులను ఉపసంహరించుకోకపోతే, గిడ్డంగి తన తాత్కాలిక హక్కును కలిగి ఉన్న ఏదైనా వస్తువులను బహిరంగంగా వేలం వేయడం ద్వారా లేదా ఈ విభాగంలో అందించిన ఇతర పద్ధతిలో వస్తువులను అమ్మడం ద్వారా చెల్లించాల్సినవి వసూలుచేసుకునే హక్కు ఉంటుంది."]
["(6) भाण्‍डागारपाल, उस व्‍यक्‍ति को, जो उन प्रभारों के लिए जिनके लिए धारणाधिकार विद्यमान हैं, ऋणी के रूप में उत्तरदायी है, या स्‍वामी को या माल पर संपत्ति का अधिकार रखने वाले व्‍यक्‍ति को, माल का विक्रय करने के अपने आशय की लिखित में सूचना देगा ।","(6) గిడ్డంగి కీపర్, తాత్కాలిక హక్కు ఉన్న రుణాలకు రుణగ్రహీతగా బాధ్యత వహించే వ్యక్తికి, లేదా యజమానికి లేదా వస్తువులపై ఆస్తిని కలిగి ఉన్న వ్యక్తికి, వస్తువులను విక్రయించాలనే ఉద్దేశ్యంతో వ్రాతపూర్వకంగా సమాచారం ఇవ్వబడుతుంది."]
["(7) उपधारा (6) के अधीन सूचना में,––","(7) సబ్-సెక్షన్ (6) కింద నోటీసులో, -"]
["(क) माल के संबंध में सभी ब्‍यौरे, भाण्‍डागार का अवस्‍थान, जमा करने की तारीख, जमाकर्ता का नाम और भाण्‍डागार में भंडार किए गए माल के लिए भाण्‍डागारपाल द्वारा दावा किए गए धारणाधिकार का विवरण अंतिर्विष्‍ट होगा ;","(క) వస్తువులకు సంబంధించి అన్ని వివరాలు, గిడ్డంగి యొక్క స్థానం, డిపాజిట్ చేసిన తేదీ, డిపాజిటర్ పేరు మరియు గిడ్డంగిలో నిల్వ చేసిన వస్తువుల కోసం గిడ్డంగి కీపర్ ద్వారా నివేదించే తాత్కాలిక హక్కుల వివరాలు చేర్చబడతాయి;"]
["(ख) यह कथन होगा कि जब तक सूचना में उल्‍लिखित नियत के भीतर प्रभार संदत्त नहीं किए जाते हैं तब तक माल को सूचना में यथाविनिर्दिष्‍ट किसी समय और स्‍थान पर विक्रय के लिए विज्ञापित नहीं किया जाएगा और लोक नीलामी द्वारा विक्रय नहीं किया जाएगा ।","(ఖ) నోటీసులో పేర్కొన్న విధంగా వస్తువులు ఎప్పుడైనా మరియు ఏ ప్రదేశంలో అమ్మకం కోసం ప్రచారం చేయబడవు మరియు ప్రకటన నోటీసులో పేర్కొన్న విధంగా ఛార్జీలు చెల్లించకపోతే బహిరంగ వేలం ద్వారా విక్రయించబడదు."]
["(8) यदि प्रभार, सूचना में उल्‍लिखित तारीख को या उससे पूर्व, संदत्त नहीं किए जाते हैं तो, तब तक, जब तक कि प्राधिकरण द्वारा विनियमों द्वारा विक्रय का कोई अन्‍य ढंग विनिर्दिष्‍ट नहीं किया जाता है, विक्रय का कोई विज्ञापन उस परिक्षेत्र में जहां विक्रय किया जाना है और साथ ही जहां माल का स्‍वामी अवस्‍थित है, परिचालित किसी अग्रणी समाचारपत्र में प्रकाशित किया जाएगा और विक्रय, विज्ञापन के प्रथम प्रकाशन की तारीख से चौदह दिन से पहले नहीं किया जाएगा ।","(8) నోటీసులో పేర్కొన్న తేదీన లేదా అంతకు ముందే ఛార్జీలు చెల్లించకపోతే, అధికారం నిబంధనల ప్రకారం మరే ఇతర విక్రయ విధానాన్ని పేర్కొనకపోతే, ఆ ప్రాంతంలో అమ్మకం కోసం ఒక ప్రకటన చేయబడుతుంది. అమ్మకం ఎక్కడ చేయాలో అలాగే వస్తువుల యజమాని ఉన్నచోట, అది ఒక ప్రముఖ వార్తాపత్రికలో ప్రచురించబడుతుంది మరియు ప్రకటన మొదటి ప్రచురణ తేదీ నుండి పద్నాలుగు రోజుల కంటే ముందు అమ్మబడదు."]
["(9) भाण्‍डागारपाल, विक्रय के आगमों से अपने धारणाधिकार का समाधान करेगा और अधिशेष का, यदि कोई हो, उसके हकदार व्‍यक्‍ति को संदाय करेगा ।","(9) గిడ్డంగి కీపర్ తన తాత్కాలిక హక్కును అమ్మకం ద్వారా వచ్చిన మొత్తాన్ని పరిష్కరించుకోవాలి మరియు మిగులు ఏదైనా ఉంటే దానికి అర్హత ఉన్న వ్యక్తికి తిరిగి చెల్లించాలి."]
["(10) यदि उसके हकदार व्‍यक्‍ति द्वारा, माल के विक्रय के पश्‍चात् दस दिन के भीतर अधिशेष की मांग नहीं की जाती है या जहां विभिन्‍न दावे हैं, तो भाण्‍डागारपाल प्राधिकरण से अनुदेश प्राप्‍त करेगा और प्राधिकरण के आदेशों के अनुसार कार्रवाई करेगा ।","(10) మిగులును అర్హత ఉన్న వ్యక్తి డిమాండ్ చేయకపోతే, వస్తువులను అమ్మిన పది రోజులలోపు లేదా వివిధ వాదనలు ఉన్న చోట, కాన్సులేట్ అథారిటీ నుండి సూచనలను స్వీకరిస్తుంది మరియు అథారిటీ ఆదేశాల ప్రకారం చర్యలు తీసుకుంటుంది."]
["भाण्‍डागार रसीदें","గిడ్డంగి రశీదు"]
["11. भण्‍डागार रसीदें––","11. గిడ్డంగి రసీదులు -"]
["(1) भाण्‍डागार रसीद जो या तो लिखित में या इलैक्‍ट्रानिक रूप में हो सकेगी, लिखित में माल के हक का दस्‍तावेज होगी यदि उसमें निम्‍नलिखित सभी विशिष्‍टियां अंतर्विष्‍ट हैं, अर्थात् :––","(1) గిడ్డంగి రశీదు వ్రాతపూర్వకంగా లేదా ఎలక్ట్రానిక్ రూపంలో ఉండవచ్చు, ఈ క్రింది అన్ని వివరాలను కలిగి ఉంటే, వ్రాతపూర్వకంగా వస్తువులకు టైటిల్ యొక్క పత్రం ఉండాలి, అంటే: -"]
["(क) रसीद संख्‍यांक ;","(క) రసీదు సంఖ్య;"]
["(ख) भाण्‍डागार रजिस्‍ट्रीकरण संख्‍यांक और वह तारीख जिस तक यह विधिमान्‍य है ;","(ఖ) గిడ్డంగి నమోదు సంఖ్య మరియు అది చెల్లుబాటు అయ్యే తేదీ;"]
["(ग) भाण्‍डागार का नाम और उसका डाक का पूरा पता ;","(గ) గిడ్డంగి పేరు మరియు దాని పూర్తి పోస్టల్ చిరునామా;"]
["(घ) उस व्‍यक्‍ति का नाम और पता जिसके द्वारा या जिसकी ओर से माल जमा किया जाता है ;","(ఘ) వస్తువులు ఎవరి ద్వారా లేదా ఎవరి తరపున జమ చేయబడతాయి ఆ వ్యక్తి పేరు మరియు చిరునామా;"]
["(ङ) भाण्‍डागार रसीद जारी करने की तारीख ;","(ఙ) గిడ్డంగి రశీదు జారీ చేసిన తేదీ;"]
["(च) यह कथन कि प्राप्‍त माल का उसके धारक को परिदान किया जाएगा या माल का किसी नामित व्‍यक्‍ति के आदेश से परिदान किया जाएगा ;","(చ) అందుకున్న వస్తువులు దాని హోల్డర్‌కు పంపిణీ చేయబడతాయి లేదా నియమించబడిన వ్యక్తి యొక్క ఆర్డర్ ద్వారా సరుకులు పంపిణీ చేయబడతాయి;"]
["(छ) भंडारण प्रभारों और उठाई-धराई प्रभारों की दरें ;","(ఛ) నిల్వ ఛార్జీలు మరియు లిఫ్టింగ్ ఛార్జీల రేట్లు;"]
["(ज) माल या पैकेजों का वर्णन, जिनमें वह माल है और उसके साथ माल की मात्रा और क्‍वालिटी या श्रेणी की विशिष्‍टियां होंगी ;","(జ) వస్తువులను కలిగి ఉన్నవాటిపై వస్తువులు లేదా ప్యాకేజీల వివరణ మరియు వస్తువుల పరిమాణం మరియు నాణ్యత లేదా గ్రేడ్‌తో పాటు ఉండాలి;"]
["(झ) जमा करने के समय माल का बाजार मूल्‍य ;","(ఝ) డిపాజిట్ సమయంలో వస్తువుల మార్కెట్ విలువ;"]
["(ఞ) माल या पैकेजों पर जमाकर्ता का प्राइवेट चिह्न यदि कोई हो, प्रतिमोच्‍य माल की दशा के सिवाय ;","(ఞ) నిషేధిత వస్తువుల పరిస్థితి మినహా వస్తువులు లేదా ప్యాకేజీలపై డిపాజిటర్ యొక్క ప్రైవేట్ గుర్తు ఏదైనా ఉంటే;"]
["(ट) अग्‍नि, बाढ़, चोरी, सेंधमारी, दुर्विनियोग, बलवे, हड़तालों या आतंकवाद के कारण क्षतिपूर्ति करने वाली बीमा कंपनी का नाम ;","(ట) అగ్ని, వరద, దొంగతనం, దోపిడీ, దుర్వినియోగం, నేరం, సమ్మెలు లేదా ఉగ్రవాదానికి పరిహారం చెల్లించడానికి భీమా సంస్థ పేరు;"]
["(ठ) भाण्‍डागार रसीद परक्राम्‍य है या अपरक्राम्‍य ;","(ఠ) గిడ్డంగి రశీదు చర్చించదగినది లేదా చర్చించలేనిది;"]
["(ड) दिए गए किसी अग्रिम की रकम और उपगत किसी दायित्‍व का विवरण जिसके लिए भाण्‍डागारपाल अपने धारणाधिकार का दावा करता है ;","(డ) గిడ్డంగి కీపర్ తన తాత్కాలిక హక్కును క్లెయిమ్ చేసిన ఏదైనా ముందస్తు మొత్తం మరియు ఏదైనా బాధ్యత యొక్క వివరణ;"]
["(ढ) भाण्‍डागारपाल या उसके प्राधिकृत अभिकर्ता के हस्‍ताक्षर और तारीख ;","(ఢ) గిడ్డంగి కీపర్ లేదా అతని అధీకృత ఏజెంట్ యొక్క సంతకం మరియు తేదీ;"]
["(ण) माल की घोषित पुलिन अवधि ;","(ణ) వస్తువులను ఉంచే వ్యవధి ప్రకటించబడింది;"]
["(त) यह तथ्‍य कि भाण्‍डागारपाल भंडारण के लिए जमा किए गए माल पर धारणाधिकार रखता है और प्रहस्‍तन प्रभार ; और","(త) నిల్వ మరియు నిర్వహణ ఛార్జీల కోసం జమ చేసిన వస్తువులపై గిడ్డంగి కీపర్ తాత్కాలిక హక్కును కలిగి ఉంటాడు; మరియు"]
["(थ) रसीद केवल माल की जिसके लिए वह जारी की जाती है घोषित पुलिन अवधि के अवसान की तारीख तक विधिमान्‍य होगी ।","(థ) రశీదు జారీ చేయబడిన వస్తువుల యొక్క ప్రకటించిన మొత్తం వ్యవధి ముగిసే తేదీ వరకు మాత్రమే చెల్లుతుంది."]
["(2) यदि, भाण्‍डागारपाल, जानबूझकर किसी परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद से उपधारा (1) में उपवर्णित विशिष्‍टियों में से किसी का लोप करता है तो वह ऐसे लोप से कारित नुकसानी के लिए दायी होगा ।","(2) చర్చించదగిన గిడ్డంగి రశీదు నుండి సబ్-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న ఏవైనా లక్షణాలను గిడ్డంగి కీపర్ ఉద్దేశపూర్వకంగా వదిలివేస్తే, అటువంటి మినహాయింపు వలన కలిగే నష్టాలకు అతను బాధ్యత వహిస్తాడు."]
["(3) कोई भी भाण्‍डागार रसीद, केवल उपधारा (1) में उपवर्णित किसी विशिष्‍टि के लोप के कारण विवादों या दावों के निपटान के प्रयोजन के लिए, अविधिमान्‍य नहीं समझी जाएगी ।","(3) సబ్-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న ఏవైనా ముఖ్యమైనవాటిని విస్మరించిన కారణంగా మాత్రమే వివాదాలు లేదా దావాల పరిష్కారం కోసం గిడ్డంగి రశీదు చెల్లదు."]
["(4) प्राधिकरण, केन्‍द्रीय सरकार के पूर्व अनुमोदन से, सभी या किसी वस्‍तु या वस्‍तुओं के वर्ग के लिए अथवा भाण्‍डागारों के किसी वर्ग के लिए, उपधारा (1) में यथाविनिर्दिष्‍ट किन्‍हीं विशिष्‍टियों में जोड़ सकेगा, उन्‍हें हटा सकेगा या उनको उपांतरित कर सकेगा ।","(4) అథారిటీ, కేంద్ర ప్రభుత్వ ముందస్తు అనుమతితో, అన్ని లేదా ఏదైనా వస్తువులు లేదా వస్తువుల తరగతులు లేదా ఏదైనా తరగతి గిడ్డంగుల కోసం సబ్-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న ఏవైనా ప్రత్యేకతలను జోడించవచ్చు, తొలగించవచ్చు లేదా సవరించవచ్చు."]
["12. भाण्‍डागार रसीदों की परक्राम्‍यता–","12. గిడ్డంగి రసీదుల చర్చలు -"]
["–(1) परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद में उसकी परक्राम्‍यता को सीमित करने वाले शब्‍द शून्‍य होंगे ।","-(1) చర్చించదగిన గిడ్డంగి రశీదులో, దాని చర్చలను పరిమితం చేసే పదాలు శూన్యంగా ఉంటాయి."]
["(2) भाण्‍डागारपाल जो अपरक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद जारी करता है, उसके मुखपृष्‍ठ पर स्‍पष्‍ट रूप से अंग्रेजी में “नॉन-नेगोसिएबल” या “नॉट-नेगोसिएबल” शब्‍द, अंग्रेजी में या उस भाषा में, जिसमें यह जारी की गई है, चिह्नित कराएगा ।","2) చర్చించదగని గిడ్డంగి రశీదును జారీ చేసే గిడ్డంగి కీపర్, తన మొదటి పేజీలో \"నాన్-నేగోసిఎబుల్\" లేదా \"నాట్-నేగోసిఎబుల్\" అనే పదాలను ఇంగ్లీషులో లేదా జారీ చేసిన భాషలో స్పష్టంగా సూచించాలి."]
["(3) उपधारा (2) के अननुपालन की दशा में भाण्‍डागार रसीद का कोई धारक, जो उसे परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद मानते हुए मूल्‍यवान प्रतिफल के लिए, क्रय करता है तो वह अपने विकल्‍प पर उस रसीद को किसी परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद से संबद्ध सभी अधिकार निहित करने वाली और भाण्‍डागारपाल पर वही दायित्‍व अधिरोपित करने वाली मान सकेगा जो उसे उस समय उपगत होते जब रसीद परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद होती और भाण्‍डागारपाल तद्नुसार दायी होगा ।","3) సబ్-సెక్షన్ (2) కు అనుగుణంగా లేనట్లయితే, గిడ్డంగి రశీదును కలిగి ఉన్నవారు, విలువైన పరిశీలన కోసం చర్చించదగిన గిడ్డంగి రశీదుగా భావించేవారు, అతని ఎంపిక వద్ద ఆ రశీదుతో చర్చించదగిన గిడ్డంగి రశీదుతో సంబంధం ఉన్న అన్ని హక్కులను కలిగి ఉంటారు, రసీదు చర్చించదగిన గిడ్డంగి రశీదులు మరియు గిడ్డంగి కీపర్ తదనుగుణంగా బాధ్యత వహించినప్పుడు వాలి మరియు గిడ్డంగి అధికారిపై అదే బాధ్యతను స్వీకరిస్తారు. రశీదు చర్చించదగిన గిడ్డంగి రశీదు అయినప్పుడు మరియు గిడ్డంగి కీపర్ తదనుగుణంగా బాధ్యత వహించేటప్పుడు గిడ్డంగి కీపర్ అదే బాధ్యతను స్వీకరించవచ్చు."]
["(4) कोई परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद, उस माल की जिसके लिए यह जारी की जाती है, घोषित पुलिन अवधि के अवसान की तारीख तक परिदान के लिए विधिमान्‍य होगी ।","(4) ఏదైనా చర్చించదగిన గిడ్డంగి రశీదు, అది జారీ చేయబడిన వస్తువుల కోసం, ప్రకటించిన ఉపసంహరణ వ్యవధి యొక్క గడువు తేదీ వరకు డెలివరీ చేయడానికి చెల్లుతుంది."]
["13. परिदान द्वारा भाण्‍डागार रसीद का परक्रामण","13. డెలివరీ ద్వారా గిడ్డంగి రశీదు యొక్క చర్చలు"]
["परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद इसके परिदान द्वारा परक्रामित की जा सकेगी यदि रसीद के निबंधनों द्वारा भाण्‍डागारपाल, नामित व्‍यक्‍ति के आदेश से माल का परिदान करने का वचन देता है और उस व्‍यक्‍ति या किसी पश्‍चात्वर्ती पृष्‍ठांकिती ने उसको पृष्‍ठांकित किया है ।","చర్చించదగిన గిడ్డంగి రసీదు ద్వారా, గిడ్డంగి కీపర్ నామినీ మరియు వ్యక్తి లేదా తదుపరి ఎండార్సర్‌ల ఆదేశాల మేరకు సరుకులను పంపిణీ చేస్తానని వాగ్దానం చేస్తే, చర్చించదగిన గిడ్డంగి రసీదులు దాని డెలివరీ ద్వారా చర్చించబడవచ్చు."]
["14. पृष्‍ठांकन के बिना परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीदों का अंतरण","14. ఆమోదం లేకుండా చర్చించదగిన గిడ్డంగి రశీదులను బదిలీ చేయడం"]
["जहां कोई परक्राम्‍य रसीद, परिदान द्वारा मूल्‍यवान प्रतिफल के लिए अंतरित की जाती है, और अंतरक का पृष्‍ठांकन परक्रामण के लिए आवश्‍यक है वहां अंतरिती, अंतरक के विरुद्ध उस रसीद को पृष्‍ठांकित करने के लिए बाध्‍य करने का अधिकार अर्जित करता है जब तक कि कोई प्रतिकूल आशय प्रकट नहीं होता है और परक्रामण उस समय प्रभावी हो जाता है जब पृष्‍ठांकन किया जाता है ।","ఒక విలువైన పరిశీలన కోసం డెలివరీ ద్వారా చర్చించదగిన రశీదు బదిలీ చేయబడి, మరియు చర్చల కోసం ఎండార్సర్ యొక్క ఆమోదం అవసరమైతే, బదిలీదారుడు రసీదును బదిలీదారునికి వ్యతిరేకంగా బలవంతంగా హక్కును సంపాదిస్తాడు తప్ప ప్రతికూలమైన ఉద్దేశం కనిపించదు మరియు ఆమోదం పొందినప్పుడు చర్చలు ప్రభావవంతంగా ఉంటాయి."]
["15. भाण्‍डागार रसीद के परक्रामण पर वारंटी–","15. గిడ్డంగి రసీదు యొక్క చర్చలపై వారంటీ -"]
["–ऐसा व्‍यक्‍ति जो मूल्‍यवान प्रतिफल के लिए, पृष्‍ठांकन और परिदान द्वारा, किसी परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद का परक्रामण करता है, जिसके अंतर्गत वह भी सम्‍मिलित है जो मूल्‍यवान प्रतिफल के लिए रसीद द्वारा प्रत्‍याभूत दावा समनुदेशित करता है, जब तक कि कोई प्रतिकूल आशय प्रकट न हो, निम्‍नलिखित की वारंटी देता है कि :––","- ఒక వ్యక్తి, ఆమోదం మరియు డెలివరీ ద్వారా, విలువైన పరిశీలన కోసం చర్చించదగిన గిడ్డంగి రశీదుతో చర్చలు జరుపుతాడు, వీటిలో ప్రతికూల ఉద్దేశ్యం కనిపించకపోతే తప్ప, విలువైన పరిశీలన కోసం రశీదు ద్వారా హామీ ఇవ్వబడిన దావాను కేటాయించబడుతుంది. హో ఈ క్రింది వాటికి హామీ ఇస్తారు: ––"]
["(क) रसीद असली है ;","(క) రశీదు నిజమైనది;"]
["(ख) व्‍यक्‍ति के पास परक्रामण करने या उसे अंतरित करने का विधिक अधिकार है ;","(ఖ) చర్చకు లేదా బదిలీ చేయడానికి వ్యక్తికి చట్టపరమైన హక్కు ఉంటుంది;"]
["(ग) व्‍यक्‍ति को किसी ऐसे तथ्‍य का ज्ञान नहीं है जो रसीद की विधिमान्‍यता को कम करता हो ;","(గ) రశీదు యొక్క ప్రామాణికతను తగ్గించే ఏ వాస్తవం గురించి వ్యక్తికి తెలియదు;"]
["(घ) व्‍यक्‍ति के पास माल के हक के अंतरण का अधिकार है ; और","(ఘ) వస్తువుల హక్కును బదిలీ చేసే హక్కు వ్యక్తికి ఉంటుంది; మరియు"]
["(ङ) माल वाणिज्‍यिक है या किसी विशिष्‍ट प्रयोजन के लिए उपयुक्‍त है जब वे वारंटियां अंतर्निहित हों यदि पक्षकारों की संविदा, उसके द्वारा प्रस्‍तुत किए गए माल का रसीद के बिना अंतरण करने के लिए थी ।","(ఙ) సరుకులు వాణిజ్యపరంగా లేదా నిర్దిష్ట ప్రయోజనం కోసం అనుకూలంగా ఉంటాయి, ఆ వారెంటీలు సూచించినప్పుడు పార్టీల ఒప్పందం రసీదు లేకుండా వారు అందించే వస్తువులను బదిలీ చేయడమే."]
["16. पृष्‍ठांकनकर्ता का दायित्‍व न होना–","16. ఎండార్సర్ యొక్క బాధ్యత కాదు -"]
["–रसीद का पृष्‍ठांकन, पृष्‍ठांकनकर्ता को, भाण्‍डागारपाल या रसीद के पूर्ववर्ती पृष्‍ठांकनकर्ता की ओर से किसी असफलता के लिए उनकी संबंधित बाध्‍यताओं को पूरा करने के लिए दायी नहीं बनाएगा ।","- రశీదు యొక్క ఆమోదం గిడ్డంగి-కీపర్ లేదా రశీదుకు ముందు ఉన్న ఎండార్సర్‌ల నుండి ఏదైనా వైఫల్యానికి వారి బాధ్యతలను నెరవేర్చడానికి ఎండార్సర్‌కు బాధ్యత ఉండదు."]
["17. कपट, भूल या विबाध्‍यता द्वारा भाण्‍डागार रसीद की परक्राम्‍यता का कम न होना–","17. మోసం, పొరపాటు లేదా అంతరాయం ద్వారా గిడ్డంగి రసీదుల చర్చలు లేకపోవడం-"]
["–रसीद के परक्राम्‍य की विधिमान्‍यता इस तथ्‍य से कम नहीं होगी कि :––","- రశీదు యొక్క చర్చల చెల్లుబాటు వాస్తవం కంటే తక్కువగా ఉండకూడదు: -"]
["(क) परक्रामण, परक्रामण करने वाले व्‍यक्‍ति की ओर से कर्तव्‍य का उल्‍लंघन था ; या","(క) చర్చలు, చర్చలు జరిపే వ్యక్తి యొక్క విధిని ఉల్లంఘించడం; లేదా"]
["(ख) रसीद के स्‍वामी को, कपट, भूल या विबाध्‍यता द्वारा उस व्‍यक्‍ति को रसीद का कब्‍जा या अभिरक्षा सौंपने के लिए उत्‍प्रेरित किया गया था, यदि उस व्‍यक्‍ति ने जिसको रसीद परक्रामित की गई थी या उस व्‍यक्‍ति ने, जिसको रसीद बाद में परक्रामित की गई थी, कर्तव्‍य के उल्‍लंघन, कपट, भूल या विबाध्‍यता को जाने बिना, मूल्‍य का संदाय कर दिया है ।","(ఖ) రశీదు చర్చలు జరిపిన వ్యక్తికి లేదా రశీదు తరువాత చర్చలు జరిపిన వ్యక్తికి రశీదును స్వాధీనం చేసుకోవటానికి లేదా అదుపు చేయటానికి వ్యక్తికి మోసం, పొరపాటు లేదా అంతరాయం కలిగించడం ద్వారా రశీదు యజమాని ప్రేరేపించబడతాడు, విధి, మోసం, పొరపాటు లేదా బాధ్యత ఉల్లంఘన తెలియకుండా, ఆ ధర చెల్లించబడుతుంది."]
["18. भाण्‍डागार रसीदों का पश्‍चात्वर्ती परक्रामण––","18. గిడ్డంగి రసీదుల ముందస్తు చర్చలు-"]
["यदि कोई व्‍यक्‍ति ऐसे माल का, जो किसी भाण्‍डागारपाल की अभिरक्षा में है और जिसके लिए परक्राम्‍य रसीद जारी कर दी गई है, विक्रय करने, उसे बंधक या गिरवी रखने के पश्‍चात्, परक्राम्‍य रसीद पर कब्‍जा बनाए रखता है तो उस व्‍यक्‍ति द्वारा मूल्‍यवान प्रतिफल के लिए और पूर्ववर्ती विक्रय, बंधक या गिरवी की सूचना के बिना सद्भावपूर्वक रसीद प्राप्‍त करने वाले व्‍यक्‍ति को माल के किसी विक्रय या अन्‍य व्‍ययन के अधीन उस माल के पश्‍चात्वर्ती परक्रामण का वही प्रभाव होगा मानो ‘यथास्‍थिति’ माल के किसी पूर्ववर्ती क्रेता, बंधकदार या गिरवीदार ने पश्‍चात्वर्ती परक्रामण को स्‍पष्‍ट रूप से प्राधिकृत कर दिया था ।","ఒక గిడ్డంగి యొక్క అదుపులో ఉన్న వస్తువులను విక్రయించడం, తనఖా పెట్టడం లేదా తాకట్టు పెట్టిన తరువాత ఒక వ్యక్తి చర్చించదగిన రశీదును కలిగి ఉంటే మరియు దాని కోసం చర్చించదగిన రశీదు జారీ చేయబడితే, ఆ వ్యక్తి విలువైన పరిశీలన విలువకు అర్హులు, మునుపటి అమ్మకం, తనఖా లేదా తనఖా నోటీసు లేకుండా మంచి విశ్వాసంతో రశీదును స్వీకరించే వ్యక్తికి వస్తువుల యొక్క ఏదైనా అమ్మకం లేదా ఇతర వినియోగానికి లోబడి వస్తువుల యొక్క తదుపరి చర్చలు, ఏదైనా మునుపటి కొనుగోలుదారు, తనఖా లేదా వస్తువుల ప్రభావం 'యథాస్తితి’ గా ఉండవచ్చు తరువాతి చర్చలకు స్పష్టంగా అధికారం ఉంటుంది."]
["19. माल का देय प्रभारों का संदाय करने के पश्‍चात् परिदान किया जाना–","19. తగిన ఛార్జీలు చెల్లించిన తరువాత వస్తువుల పంపిణీ చేయాలి-"]
["–जब किसी माल के संबंध में, कोई परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद जारी कर दी गई है, तब भाण्‍डागारपाल जमाकर्ता या पृष्‍ठांकिती को माल का तब तक परिदान नहीं करेगा जब तक कि अभिरक्षक को आरंभिक जमा करने की तारीख से परिदान किए जाने की तारीख तक के लिए देय प्रभारों का संदाय नहीं कर दिया जाता है और परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद रद्दकरण के लिए अभ्‍यर्पित नहीं कर दी जाती है ।","- ఏదైనా వస్తువులకు సంబంధించి, చర్చించదగిన గిడ్డంగి రశీదు జారీ చేయబడింది, అప్పుడు గిడ్డంగి కీపర్ ప్రారంభ డిపాజిట్ చేసిన తేదీ నుండి సంరక్షకుడికి డెలివరీ చేసిన తేదీ వరకు వస్తువులను డిపాజిటర్ లేదా ఎండార్సర్‌కు పంపిణీ చేయకూడదు, చెల్లించాల్సిన ఛార్జీలు చెల్లించబడవు మరియు రద్దు కోసం చర్చించదగిన గిడ్డంగి రశీదు రద్దుచేయబడదు."]
["20. अपरक्राम्‍य रसीदों का अंतरण––","20. చర్చించలేని రశీదుల బదిలీ."]
["(1) अपराक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद, धारक द्वारा निष्‍पादित लेख द्वारा, माल के क्रेता या आदाता को परिदान द्वारा, धारक द्वारा अंतरित की जा सकेगी ।","(1) చర్చించదగిన గిడ్డంగి రశీదును హోల్డర్, హోల్డర్ అమలు చేసిన దస్తావేజు ద్వారా, వస్తువుల కొనుగోలుదారు లేదా చెల్లింపుదారునికి డెలివరీ చేయడం ద్వారా బదిలీ చేయవచ్చు."]
["(2) कोई व्‍यक्‍ति, जिसको किसी अपरक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद के अंतर्गत आने वाले माल को अंतरित किया जाता है,––","(2) ఎవరైనా వ్యక్తి, చర్చించలేని గిడ్డంగి రశీదు కింద వస్తువులు బదిలీ చేయబడినచో,-"]
["(क) माल के अंतरक का हक अर्जित कर लेता है ; और","(క) వస్తువుల వ్యత్యాసానికి హక్కును పొందుతుంది; మరియు"]
["(ख) रसीद या उसकी अनुलिपि को भाण्‍डागारपाल के पास जमा करने का या भाण्‍डागारपाल को अंतरण की लिखित में सूचना देने का अधिकार अर्जित कर लेता है ।","(ఖ) రశీదు లేదా దాని నకిలీని గిడ్డంగి కీపర్‌కు సమర్పించే హక్కును లేదా బదిలీ గురించి వ్రాతపూర్వకంగా దుకాణదారునికి తెలియజేసే హక్కును పొందుతుంది."]
["(3) अंतरक, माल का अंतरण जमा कर देने पर और अंतरण की लिखित सूचना देने पर और भाण्‍डागारपाल को अंतरण का सत्‍यापन करने का युक्‍तियुक्‍त अवसर देने के पश्‍चात् रसीद के निबंधनों के अनुसार, उसके लिए माल को भण्‍डारण में रखने की भाण्‍डागारपाल की बाध्‍यता का फायदा अर्जित करेगा ।","(3) రశీదు నిబంధనల ప్రకారం, వస్తువుల బదిలీని జమ చేసిన తరువాత మరియు బదిలీకి వ్రాతపూర్వక నోటీసు ఇచ్చిన తరువాత మరియు గిడ్డంగికి బదిలీని ధృవీకరించడానికి సహేతుకమైన అవకాశాన్ని ఇవ్వడం ద్వారా లబ్ధిదారుడు తన కోసం వస్తువులను నిల్వ ఉంచడం, గిడ్డంగి కీపర్ యొక్క బాధ్యత యొక్క ప్రయోజనాన్ని పొందుతుంది."]
["21. परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद की निश्‍चायकता––","21. చర్చించదగిన గిడ్డంగి రసీదు యొక్క తటస్థత."]
["किसी ऐसे धारक के पास, जिसने मूल्‍यवान प्रतिफल के लिए परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद क्रय की है, वह, भाण्‍डागारपाल या उसके माध्‍यम से दावा करने वाले किसी व्‍यक्‍ति के विरुद्ध उसमें वर्णित माल के लिए निश्‍चायक साक्ष्‍य होगा ।","విలువైన పరిశీలన కోసం చర్చించదగిన గిడ్డంగి రశీదును కొనుగోలు చేసిన ఏదైనా హోల్డర్‌కు గిడ్డంగి కీపర్ లేదా అతని ద్వారా అందులో పేర్కొన్న వస్తువులను క్లెయిమ్ చేసే వ్యక్తికి వ్యతిరేకంగా నిశ్చయాత్మకమైన ఆధారాలు ఉంటాయి."]
["22. कतिपय दशाओं में उपधारणा–","22. కొన్ని సందర్భాల్లో ఊహించబడడం-"]
["–परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद के पृष्‍ठांकनकर्ता और उसके पृष्‍ठांकिती के बीच किसी विवाद में जब तक अन्‍यथा साबित नहीं हो जाता है यह उपधारणा की जाएगी कि––","చర్చించదగిన గిడ్డంగి రశీదు మరియు దాని ఆమోదం మధ్య వివాదంలో, నిరూపించకపోతే, అది ఊహించబడుతుంది-"]
["(क) पृष्‍ठांकन स्‍वेच्‍छया से किया गया है ;","(క) ఆమోదం స్వచ్ఛందంగా జరుగుతుంది;"]
["(ख) पृष्‍ठांकन पूर्ण प्रतिफल के लिए किया गया है ;","(ఖ) పూర్తి పరిశీలన కోసం ఎండార్స్‌మెంట్ ఇవ్వబడుతుంది;"]
["(ग) पृष्‍ठांकनकर्ता को रसीद में वर्णित माल पर पूर्ण विधिक हक था ; और","(గ) రశీదులో పేర్కొన్న వస్తువులకు ఎండార్సర్‌కు పూర్తి చట్టపరమైన హక్కు ఉంటుంది; మరియు"]
["(घ) पृष्‍ठांकन ने, माल में पृष्‍ठांकनकर्ता के सभी अधिकारों, हक और हित का निर्वापन कर दिया है ।","(ఘ) ఎండార్స్‌మెంట్, సరుకుల్లో ఎండార్సర్ యొక్క అన్ని హక్కులు, హక్కు మరియు ఆసక్తిని చల్లార్చింది."]

{"sheet":"Packet-2","index":1,"n_rows":1000,"n_cols":2,"rows_kept":1000,"cut":false,"hidden":false,"merged":[]}
["23. अनुलिपि रसीद का जारी किया जाना–","23. నకిలీ రశీదు జారీ చేయడం-"]
["–(1) कोई भाण्‍डागारपाल उस मात्रा, क्‍वालिटी या श्रेणी और अन्‍य विशिष्‍टियों के, जो रसीद में उल्‍लिखित की जाएं, माल को वास्‍तव में प्राप्‍त किए बिना कोई भाण्‍डागार रसीद जारी नहीं करेगा ।","- (1) రసీదులో పేర్కొన్న పరిమాణం, నాణ్యత లేదా గ్రేడ్ మరియు ఇతర స్పెసిఫికేషన్ల యొక్క వస్తువులను వాస్తవానికి స్వీకరించకుండా గిడ్డంగి రశీదును ఏ గిడ్డంగి యజమాని ఇవ్వకూడదు."]
["(2) कोई भाण्‍डागारपाल, किसी व्‍यक्‍ति द्वारा जमा किए गए एक ही माल के लिए एक से अधिक रसीद जारी नहीं करेगा :","(2) ఒక వ్యక్తి జమ చేసిన ఒకే వస్తువులకు గిడ్డంగి యజమాని ఒకటి కంటే ఎక్కువ రశీదులు ఇవ్వకూడదు:"]
["परन्‍तु किसी हानि या नष्‍ट होने की दशा में, कोई अनुलिपि रसीद, ऐसी रीति में, जो प्राधिकरण द्वारा विनियमों द्वारा विनिर्दिष्‍ट की जाए, जारी की जा सकेगी ।","ఏదైనా నష్టం లేదా విధ్వంసం జరిగితే, అథారిటీ నిబంధనల ప్రకారం పేర్కొన్న విధంగా నకిలీ రశీదు ఇవ్వబడుతుంది."]
["(3) यदि भाण्‍डागारपाल उपधारा (2) के उपबंधों का अनुपालन करने में असफल रहता है तो वह ऐसे किसी व्‍यक्‍ति को, जिसने मूल्‍यवान प्रतिफल के लिए ऐसी रसीद पर उसके मूल होने का विश्‍वास करते हुए संव्‍यवहार किया है भले ही संव्‍यवहार, मूल रसीद के धारक को भाण्‍डागारपाल द्वारा माल के परिदान के पश्‍चात् हुआ हो, असफलता के कारण कारित सभी नुकसानियों के लिए दायी होगा ।","(3) గిడ్డంగి యజమాని సబ్-సెక్షన్ (2) యొక్క నిబంధనలను పాటించడంలో విఫలమైతే, లావాదేవీ అసలు రశీదుతో చేసినప్పటికీ, తన రశీదుపై విలువైన పరిశీలన కోసం అటువంటి రశీదును విశ్వసించే ఏ వ్యక్తినైనా అతను పరిశీలన చేయాలి, గిడ్డంగి యజమాని చేత వస్తువులను హోల్డర్‌కు పంపిణీ చేసిన తరువాత, వైఫల్యం కారణంగా సంభవించిన వ్యక్తి అన్ని నష్టాలకు బాధ్యత వహిస్తాడు."]
["(4) वह रसीद जिसके मुखपृष्‍ठ पर “अनुलिपि” शब्‍द स्‍पष्‍ट रूप से चिह्नित किया गया है भाण्‍डागारपाल द्वारा इस बात का निरूपण और वारंटी है कि वह समुचित रूप से जारी की गई और भाण्‍डागार रसीद की अनुलिपि जारी करने की तारीख को रद्द न की गई रसीद की एक सही प्रति है ।","4) మొదటి పేజీలో \"డూప్లికేట్\" అనే పదాన్ని స్పష్టంగా గుర్తించిన గిడ్డంగి యజమాని రశీదు ప్రాతినిధ్యం మరియు వారెంటీ, ఇది సరిగ్గా జారీ చేయబడిందని మరియు గిడ్డంగి రశీదు యొక్క నకిలీ జారీ చేసిన తేదీన నిజమైన కాపీ రద్దు చేయబడదు."]
["भाण्‍डागारण विकास और विनियामक प्राधिकरण","గిడ్డంగి అభివృద్ధి మరియు నియంత్రణ అధికారం"]
["24. प्राधिकरण की स्‍थापना और निगमन–","24. అధికారాన్ని స్థాపించడం మరియు చేర్చడం-"]
["–(1) ऐसी तारीख से, जो केन्‍द्रीय सरकार, इस निमित्त अधिसूचना द्वारा विनिर्दिष्‍ट करे, भाण्‍डागारण विकास और विनियामक प्राधिकरण के नाम से ज्ञात प्राधिकरण की स्‍थापना की जाएगी जो इस अधिनियम द्वारा या इसके अधीन उसको प्रदत्त शक्‍तियों का प्रयोग और उसको समनुदेशित कृत्‍यों का पालन करेगा ।","- (1) కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ తరపున నోటిఫికేషన్ ద్వారా పేర్కొనవచ్చు, వేర్‌హౌసింగ్ డెవలప్‌మెంట్ అండ్ రెగ్యులేటరీ అథారిటీ అని పిలువబడే ఒక అధికారాన్ని స్థాపించవచ్చు, ఇది ఈ చట్టం ద్వారా లేదా దాని క్రింద ఇవ్వబడిన అధికారాలను అనుసరిస్తుంది మరియు దానికి కేటాయించిన చర్యలను ఉపయోగించుకుంటుంది."]
["(2) प्राधिकरण, पूर्वोक्‍त नाम का, शाश्‍वत उत्तराधिकार और सामान्‍य मुद्रा वाला एक निगमित निकाय होगा जिसे, इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन रहते हुए जंगम और स्‍थावर दोनों प्रकार की सम्‍पत्ति का अर्जन, धारण और व्‍ययन करने की, तथा संविदा करने की शक्‍ति होगी और वह उक्‍त नाम से वाद लाएगा और उस पर वाद लाया जाएगा ।","(2) అధికారం, పైన పేర్కొన్న పేరు యొక్క, శాశ్వత వారసత్వం మరియు సాధారణ కరెన్సీతో, ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, కదిలే మరియు స్థిరమైన ఆస్తిని పొందడం, పట్టుకోవడం మరియు తీసివేయడం మరియు ఒప్పందం కుదుర్చుకునే అధికారం మరియు అతను దావా వేయాలి మరియు చెప్పిన పేరు మీద కేసు పెట్టాలి."]
["(3) प्राधिकरण का प्रधान कार्यालय नई दिल्‍ली में होगा और प्राधिकरण, केन्‍द्रीय सरकार के पूर्व अनुमोदन से, भारत में अन्‍य स्‍थानों पर कार्यालय स्‍थापित कर सकेगा ।","(3) అథారిటీ యొక్క ప్రధాన కార్యాలయం న్యూ డిల్లీలో ఉండాలి మరియు అథారిటీ, కేంద్ర ప్రభుత్వ ముందస్తు అనుమతితో, భారతదేశంలోని ఇతర ప్రదేశాలలో కార్యాలయాలను ఏర్పాటు చేయవచ్చు."]
["25. प्राधिकरण का गठन–","25. అధికారం ఏర్పాటు-"]
["–प्राधिकरण निम्‍नलिखित से मिलकर बनेगा,––","అధికారం కింది వాటిని కలిగి ఉంటుంది, -"]
["(क) अध्‍यक्ष ; और","(క) చైర్మన్; మరియు"]
["(ख) दो से अनधिक अन्‍य सदस्‍य,","(ఖ) ఇతర సభ్యులు ఇద్దరికి మించకూడదు,"]
["जो केंद्रीय सरकार द्वारा योग्‍यता, सत्‍यनिष्‍ठा और प्रतिष्‍ठा वाले ऐसे व्‍यक्‍तियों में से नियुक्‍त किए जाएंगे जिन्‍हें सूची प्रबंधन, बीमा, परिरक्षण, क्‍वालिटी नियंत्रण, कृषि बैंककारी, वित्त, अर्थशास्‍त्र, विधि या प्रशासन का विस्‍तृत ज्ञान और अनुभव हो ।","జాబితా నిర్వహణ, భీమా, సంరక్షణ, నాణ్యత నియంత్రణ, వ్యవసాయ బ్యాంకింగ్, ఫైనాన్స్, ఎకనామిక్స్, న్యాయ లేదా అడ్మినిస్ట్రేషన్‌లో విస్తృత జ్ఞానం మరియు అనుభవం ఉన్న అర్హతలు, సమగ్రత మరియు ఖ్యాతి ఉన్న వ్యక్తుల నుండి కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమిస్తుంది."]
["26. अध्‍यक्ष और अन्‍य सदस्‍यों की पदावधि","26. చైర్మన్ మరియు ఇతర సభ్యుల పదవీకాలం."]
["1) अध्‍यक्ष और प्रत्‍येक अन्‍य सदस्‍य अपने पद ग्रहण करने की तारीख से, पांच वर्ष से अनधिक की अवधि तक पद धारण करेगा और पुनर्नियुक्‍ति का पात्र होगा :","1) అధ్యక్షుడు మరియు ప్రతి ఇతర సభ్యులు పదవిని చేపట్టిన తేదీ నుండి ఐదేళ్ళకు మించని కాలానికి పదవిలో ఉండాలి మరియు తిరిగి నియామకానికి అర్హులు:"]
["परन्‍तु कोई व्‍यक्‍ति पैंसठ वर्ष की आयु प्राप्‍त कर लेने के पश्‍चात् ऐसे अध्‍यक्ष या अन्‍य सदस्‍य के रूप में पद धारण नहीं करेगा ।","కానీ ఏ వ్యక్తి అయినా, అరవై అయిదు సంవత్సరాల వయస్సు దాటిన తరువాత, అటువంటి అధ్యక్ష లేదా ఇతర సభ్యుని గా పదవిలో ఉండకూడదు."]
["(2) उपधारा (1) में किसी बात के होते हुए भी, कोई सदस्‍य,––","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఏదైనా సభ్యుడు, -"]
["(क) केन्‍द्रीय सरकार को तीन मास से अन्‍यून की लिखित सूचना देकर अपना पद त्‍याग सकेगा ; या","(క) మూడు నెలలు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి లిఖితపూర్వక నోటీసు ఇవ్వడం ద్వారా అతని పదవిని విరమించుకోవచ్చు; లేదా"]
["(ख) धारा 27 के उपबंधों के अनुसार उसके पद से हटाया जा सकेगा ।","(ఖ) సెక్షన్ 27 లోని నిబంధనల ప్రకారం అతని పదవినుండి తొలగించవచ్చు."]
["27. पद से हटाया जाना––","27. పదవి నుండి తొలగించడానికి -"]
["(1) केन्‍द्रीय सरकार, किसी ऐसे सदस्‍य को पद से हटा सकेगी,––","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఎటువంటి సభ్యులను ఈ పదవి నుండి తొలగించవచ్చు, -"]
["(क) जो दिवालिया न्‍यायनिर्णीत किया जाता है या किसी समय किया गया है ; या","(క) దివాళా తీసినప్పుడు లేదా ఎప్పుడైనా తీర్పు ఇవ్వబడినప్పుడు; లేదా"]
["(ख) जो सदस्‍य के रूप में कार्य करने में शारीरिक या मानसिक रूप से असमर्थ हो गया है ; या","(ఖ) సభ్యుడిగా వ్యవహరించడానికి శారీరకంగా లేదా మానసికంగా అసమర్థులుగా మారిన వారు; లేదా"]
["(ग) जो किसी ऐसे अपराध के लिए सिद्धदोष ठहराया गया है जिसमें, केन्‍द्रीय सरकार की राय में, नैतिक अधमता अंतर्वलित है ; या","(గ) కేంద్ర ప్రభుత్వ అభిప్రాయం ప్రకారం, నైతిక హీనతతో కూడిన నేరానికి పాల్పడినట్లు రుజు వైన వ్యక్తి; లేదా"]
["(घ) जिसने ऐसा वित्तीय या अन्‍य हित अर्जित कर लिया है जिससे सदस्‍य के रूप में उसके कृत्‍यों पर प्रतिकूल प्रभाव पड़ने की संभावना है ; या","(ఘ ) సభ్యుడిగా తన రచనలను ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేసే అవకాశం ఉన్న ఆర్థిక లేదా ఇతర ఆసక్తిని కలిగినవాడు; లేదా"]
["(ङ) जिसने अपने पद का ऐसे दुरुपयोग किया है जिसके कारण उसका पद पर बने रहना लोकहित के लिए हानिकारक है ।","(ఙ) తన పదవిని దుర్వినియోగం చేసిన వ్యక్తి, ఆ పదవిలో కొనసాగడం ప్రజా ప్రయోజనానికి హానికరం."]
["(2) कोई सदस्‍य उपधारा (1) के खंड (घ) या खंड (ङ) के अधीन तब तक नहीं हटाया जाएगा जब तक कि उसे उस विषय में सुने जाने का उचित अवसर प्रदान नहीं कर दिया गया है ।","అతనికి ఆ విషయంలో వినడానికి సహేతుకమైన అవకాశం లభించే వరకు సబ్-సెక్షన్ (1) లోని క్లాజ్ (డి) లేదా క్లాజ్ (ఙ) కింద ఏ సభ్యుడిని తొలగించకూడదు,"]
["28. अध्‍यक्ष और अन्‍य सदस्‍यों के वेतन, भत्ते तथा अन्‍य निबंधन और शर्तें–","28.అధ్యక్షుడు మరియు ఇతర సభ్యుల జీతాలు, భత్యాలు మరియు ఇతర నిబంధనలు మరియు షరతులు-"]
["–ऐसे नियमों के अधीन रहते हुए जो इस निमित्त बनाए जाएं,––","-ఈ నిబంధనలకు లోబడి ఈ ప్రయోజనం కోసం తయారుచేయబడుతుంది, -"]
["अध्‍यक्ष को संदेय वेतन और भत्ते तथा सेवा के अन्‍य निबंधन और शर्तें वही होंगी जो भारत सरकार के सचिव की हैं ;","అధ్యక్షుడు ‌కు చెల్లించాల్సిన జీతం మరియు భత్యాలు మరియు ఇతర నిబంధనలు మరియు షరతులు భారత ప్రభుత్వ కార్యదర్శితో సమానంగా ఉంటాయి;"]
["प्राधिकरण के अन्‍य सदस्‍यों को संदेय वेतन और भत्ते तथा सेवा के अन्‍य निबंधन और शर्तें वही होंगी जो भारत सरकार के संयुक्‍त सचिव की हैं ।","అథారిటీలోని ఇతర సభ్యులకు చెల్లించాల్సిన జీతాలు మరియు భత్యాలు మరియు ఇతర నిబంధనలు మరియు షరతులు భారత ప్రభుత్వ జాయింట్ సెక్రటరీతో సమానంగా ఉంటాయి."]
["29. सदस्‍यों के भावी नियोजन पर वर्जन–","29. సభ్యుల భవిష్యత్ ప్రణాళిక సంస్కరణ -"]
["–अध्‍यक्ष और अन्‍य सदस्‍य, उनके उस रूप में पद पर न रहने की तारीख से दो वर्ष की अवधि तक भाण्‍डागारण सेक्‍टर में किसी अन्‍य समुत्‍थान में कोई नियोजन, केन्‍द्रीय सरकार के पूर्व अनुमोदन के सिवाय स्‍वीकार नहीं करेंगे ।","- అధ్యక్షుడు మరియు ఇతర సభ్యులు పదవిలో లేని తేదీ నుండి రెండు సంవత్సరాల కాలం వరకు నిల్వ రంగంలో మరే ఇతర సంస్థలో ఏదైనా పదవిని, కేంద్ర ప్రభుత్వ ముందస్తు అనుమతితో తప్ప అంగీకరించకూడదు."]
["30. अध्‍यक्ष का प्राधिकरण का मुख्‍य कार्यपालक होना––","30. అథారిటీ చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్‌గా ఛైర్మన్ ఉంటారు-"]
["अध्‍यक्ष, प्राधिकरण का मुख्‍य कार्यपालक होगा ।","ఛైర్మన్, అథారిటీ యొక్క చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ అవుతారు."]
["31. प्राधिकरण के अधिवेशन","31. అథారిటీ సెషన్స్"]
["1) प्राधिकरण का अधिवेशन ऐसे समय और स्‍थानों पर होगा और वह अपने अधिवेशनों में कारबार के संव्‍यवहार के बारे में (जिसके अंतर्गत ऐसे अधिवेशनों में गणपूर्ति भी है) प्रक्रिया के ऐसे नियमों का पालन करेगा, जो विनियमों द्वारा उपबंधित किए जाएं ।","(1) అథారిటీ యొక్క సెషన్స్ అటువంటి సమయాల్లో మరియు ప్రదేశాలలో జరుగుతాయి మరియు దాని సమావేశాలలో వ్యాపారం యొక్క ప్రవర్తనకు (అటువంటి సెషన్లలో కోరంతో సహా) సంబంధించిన నిబంధనల ద్వారా అందించబడే విధి విధానాలకు కట్టుబడి ఉండాలి."]
["(2) अध्‍यक्ष या यदि, वह किसी कारण से प्राधिकरण के अधिवेशन में उपस्‍थित होने में असमर्थ है तो, उस अधिवेशन में उपस्‍थित सदस्‍यों द्वारा अपने में से निर्वाचित अन्‍य सदस्‍य, उस अधिवेशन की अध्‍यक्षता करेगा ।","(2) ఛైర్మన్ లేదా ఉంటే, ఏ కారణం చేతనైనా, అథారిటీ యొక్క సెషన్‌కు హాజరు కాలేకపోతే, ఆ సెషన్‌లో తమ నుండి హాజరైన సభ్యులచే ఎన్నుకోబడిన ఇతర సభ్యులు, ఆ సెషన్‌కు అధ్యక్షత వహిస్తారు."]
["(3) प्राधिकरण के किसी अधिवेशन में उसके समक्ष आने वाले सभी प्रश्‍नों का विनिश्‍चय, उपस्‍थित और मत देने वाले सदस्‍यों के बहुमत द्वारा किया जाएगा और मत बराबर होने की दशा में, अध्‍यक्ष या अध्‍यक्षता करने वाले व्‍यक्‍ति का, द्वितीय या निर्णायक मत होगा ।","(3) అథారిటీ యొక్క సెషన్‌లో అతని ముందు ఉన్న అన్ని ప్రశ్నలు హాజరైన మరియు ఓటు వేసే సభ్యులచే నిర్ణయించబడతాయి మరియు సమాన ఓటు విషయంలో, చైర్మన్ లేదా చైర్మన్ హోదాలో ఉన్న వ్యక్తి యొక్క రెండవ లేదా నిర్ణయాత్మక ఓటు ఉంటుంది."]
["32. रिक्‍तियों आदि से प्राधिकरण की कार्यवाहियों का अविधिमान्‍य न होना–","32. ఖాళీలు ఉండడం వలన అధికార౦ యొక్క చర్యలు చెల్లకపోవడం ఉండదు."]
["–प्राधिकरण का कोई कार्य या कार्यवाही केवल इस कारण अविधिमान्‍य नहीं होगी कि––","- అధికార౦ యొక్క చర్యలు లేదా చర్యల కొనసాగింపు ఈ కారణంగా చెల్లకుండా ఉండదు."]
["प्राधिकरण में कोई रिक्‍ति या उसके गठन में कोई त्रुटि है ; अथवा","అధికార౦ లో ఏదైనా ఖాళీ లేదా దాని ఏర్పాటులో ఏదైనా లోపం ఉంది; లేదా"]
["प्राधिकरण के सदस्‍य के रूप में कार्य करने वाले किसी व्‍यक्‍ति की नियुक्‍ति में कोई त्रुटि है ;","అధికార౦ సభ్యునిగా వ్యవహరించే వ్యక్తిని నియమించడంలో లోపం ఉంది;"]
["प्राधिकरण की प्रक्रिया में कोई ऐसी अनियमितता है, जो मामले के गुणागुण पर प्रभाव नहीं डालती है ।","అధికారం యొక్క ప్రక్రియలో ఏదైనా అవకతవకలు ఉన్నాయి, ఇది కేసు యొక్క యోగ్యతలను ప్రభావితం చేయదు."]
["33. प्राधिकरण के अधिकारी और कर्मचारी––","33. అధికార౦ అధికారులు మరియు ఉద్యోగులు -"]
["(1) प्राधिकरण उतने अधिकारियों और ऐसे अन्‍य कर्मचारियों को नियुक्‍त कर सकेगा जो वह इस अधिनियम के अधीन अपने कृत्‍यों के दक्षतापूर्ण निर्वहन के लिए आवश्‍यक समझे ।","(1) అధికార౦ ఈ చట్టం ప్రకారం తన విధులను సమర్థవంతంగా నిర్వర్తించటానికి అవసరమని భావించినంత మంది అధికారులను మరియు ఇతర ఉద్యోగులను నియమించవచ్చు."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन नियुक्‍त किए गए प्राधिकरण के अधिकारियों और अन्‍य कर्मचारियों की सेवा के निबंधन और शर्तें इस अधिनियम के अधीन बनाए गए विनियमों द्वारा शासित होंगी ।","(2) \n (1) కింద నియమించబడిన అధికార౦ యొక్క అధికారులు మరియు ఇతర ఉద్యోగుల సేవా నిబంధనలు మరియు షరతులు ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ద్వారా నిర్వహించబడతాయి."]
["34. भाण्‍डागारण सलाहकार समिति–","34. గిడ్డంగి సలహా కమిటీ -"]
["–(1) प्राधिकरण, अधिसूचना द्वारा, धारा 51 के अधीन विनियम बनाने से संबंधित विषयों पर प्राधिकरण को सलाह देने के लिए और इस अधिनियम के उपबंधों के प्रभावी कार्यान्‍वयन के लिए सिफारिशें करने के लिए, भाण्‍डागारण सलाहकार समिति के नाम से ज्ञात एक सीमिति का गठन कर सकेगा ।","- (1) అధికార౦ , నోటిఫికేషన్ ద్వారా, సెక్షన్ 51 కింద నిబంధనల తయారీకి సంబంధించిన విషయాలపై అధికారాన్ని సలహా ఇవ్వడం మరియు పరిమితి యొక్క ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను సమర్థవంతంగా అమలు చేయడానికి సిఫార్సులు చేయడం కోసం గిడ్డంగి సలహా కమిటీ అనే పేరుతొ ఏర్పడగలదు."]
["(2) भाण्‍डागारण सलाहकार समिति वाणिज्‍य, उद्योग, इंजीनियरी, कृषि, उपभोक्‍ताओं, भाण्‍डागारण, क्‍वालिटी नियंत्रण, परिरक्षण में लगे संगठनों और अनुसंधान निकायों के हितों का प्रतिनिधित्‍व करने के लिए प्राधिकरण के सदस्‍यों को छोड़कर, पंद्रह से अनधिक सदस्‍यों से मिलकर बनेगी ।","(2) వాణిజ్యం, పరిశ్రమ, ఇంజనీరింగ్, వ్యవసాయం, వినియోగదారులు, గిడ్డంగులు, నాణ్యత నియంత్రణ, సంరక్షణలో నిమగ్నమైన సంస్థలు మరియు పరిశోధనా సంస్థల ప్రయోజనాలను సూచించడానికి అధికారం సభ్యులు తప్ప, గిడ్డంగుల సలహా కమిటీలో పదిహేను మందికి మించకూడదు."]
["(3) उपधारा (1) के उपबंधों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, भाण्‍डागारण सलाहकार समिति, प्राधिकरण को ऐसे अन्‍य विषयों पर जो उसे प्राधिकरण द्वारा निर्दिष्‍ट किए जाएं, सलाह दे सकेगी ।","(3) సబ్-సెక్షన్ (1) లోని నిబంధనలకు పక్షపాతం లేకుండా, అధికార౦ నిర్దేశించిన ఇతర విషయాలపై గిడ్డంగి సలహా కమిటీ అథారిటీకి సలహా ఇవ్వవచ్చు."]
["प्राधिकरण की शक्‍तियां और कृत्‍य","అధికార౦ యొక్క అధికారాలు మరియు విధులు"]
["35. प्राधिकरण की शक्‍तियां और कृत्‍य","35. అధికార౦ యొక్క అధికారాలు మరియు విధులు"]
["1) इस अधिनियम और तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि के उपबंधों के अधीन रहते हुए, प्राधिकरण का यह कर्तव्‍य होगा कि वह इस अधिनियम के उपबंधों को विनियमित करे और उनका कार्यान्‍वयन सुनिश्‍चित करे तथा भाण्‍डागार कारबार की व्‍यवस्‍थित वृद्धि का संवर्धन करे ।","1) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు మరియు ప్రస్తుతానికి ఏ ఇతర చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేయడం మరియు నిర్ధారించడం మరియు గిడ్డంగి వ్యాపారం యొక్క క్రమబద్ధమైన వృద్ధిని ప్రోత్సహించడం అథారిటీ యొక్క విధి."]
["(2) पूर्वगामी उपबंधों की व्‍यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, प्राधिकरण की शक्‍तियों और कृत्‍यों में निम्‍नलिखित सम्‍मिलित होंगे, अर्थात् :––","(2) పైన పేర్కొన్న నిబంధనల యొక్క సాధారణతకు పక్షపాతం లేకుండా, అథారిటీ యొక్క అధికారాలు మరియు చర్యలు ఈ క్రింది వాటిని కలిగి ఉంటాయి, అంటే:-"]
["भाण्‍डागारपालों के लिए अपेक्षाएं पूरी करने वाले आवेदकों को भाण्‍डागारों के संबंध में रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र जारी करना या ऐसे रजिस्‍ट्रीकरण को नवीकृत करना, उपांतरित करना, वापस लेना, निलंबित करना या रद्द करना ;","గిడ్డంగి యజమానులకు సంబంధించి రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికెట్లు ఇవ్వడం, గిడ్డంగుల అవసరాలను తీర్చడం లేదా అటువంటి రిజిస్ట్రేషన్లను పునరుద్ధరించడం, సవరించడం, ఉపసంహరించుకోవడం, నిలిపివేయడం లేదా రద్దు చేయడం;"]
["प्रत्‍यायन अभिकरण के रजिस्‍ट्रीकरण और कृत्‍यों को विनियमित करना, ऐसे रजिस्‍ट्रीकरण को नवीकृत करना, उपांतरित करना, वापस लेना, निलंबित या रद्द करना और भाण्‍डागारों का प्रत्‍यायन करने के लिए प्रत्‍यायन अभिकरणों के पदधारियों के लिए आचार संहिता विनिर्दिष्‍ट करना ;","అక్రిడిటేషన్ ఏజెన్సీ యొక్క రిజిస్ట్రేషన్ మరియు విధులను క్రమబద్ధీకరించడం, అటువంటి రిజిస్ట్రేషన్‌ను పునరుద్ధరించడం, సవరించడం, ఉపసంహరించుకోవడం, నిలిపివేయడం లేదా రద్దు చేయడం మరియు గిడ్డంగులను గుర్తించడానికి అక్రిడిటేషన్ ఏజెన్సీలకు ప్రవర్తనా నియమావళిని పేర్కొనడం;"]
["भाण्‍डागारपालों और भाण्‍डागारण कारबार में लगे कर्मचारिवृंद के लिए अर्हताएं, आचार संहिता और व्‍यावहारिक प्रशिक्षण विनिर्दिष्‍ट करना ;","గిడ్డంగి యజమాని మరియు గిడ్డంగి వ్యాపారంలో నిమగ్నమైన సిబ్బందికి అర్హతలు, ప్రవర్తనా నియమావళి మరియు ఆచరణాత్మక శిక్షణను పేర్కొనడం;"]
["भाण्‍डागार में जमा माल के संबंध में उसके गिरवी रखने, प्रभारों के सृजन और उनके प्रवर्तन की प्रक्रिया विनियमित करना ;","గిడ్డంగిలో నిల్వ చేసిన వస్తువులకు సంబంధించి తనఖా, ఛార్జీల సృష్టి మరియు వాటి అమలు ప్రక్రియను నియంత్రించడం;"]
["भाण्‍डागार कारबार के संचालन में दक्षता का संवर्धन करना ;","గిడ్డంగి వ్యాపారం యొక్క నిర్వహణలో సామర్థ్యాన్ని ప్రోత్సహించడానికి;"]
["माल के श्रेणीकरण के लिए प्रमाणकर्ता अभिकरणों के अनुमोदन के लिए मानकों को अधिकथित करने के लिए विनियम बनाना ;","వస్తువుల వర్గీకరణ కోసం ధృవీకరించే ఏజెన్సీల ఆమోదం కోసం ప్రమాణాలను నిర్ణయించడానికి నిబంధనలు రూపొందించడం;"]
["भाण्‍डागारण कारबार से संबंधित वृत्तिक संगठनों का संवर्धन करना ;","గిడ్డంగి వ్యాపారానికి సంబంధించిన వృత్తిపరమైన సంస్థల ప్రచారం;"]
["इस अधिनियम के उपबंधों को कार्यान्‍वित करने के लिए फीसों और अन्‍य प्रभारों की दर अवधारित करना और उनका उद्ग्रहण ;","ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేయడానికి ఫీజులు మరియు ఇతర ఛార్జీల రేట్లు నిర్ణయించడం మరియు విధించడం;"]
["भाण्‍डागारों, प्रत्‍यायन अभिकरणों और भाण्‍डागारण कारबार से संबद्ध अन्‍य संगठनों से सूचना मंगाना, उनका निरीक्षण करना, जांच और अन्‍वेषण करना जिसके अंतर्गत उनकी संपरीक्षा भी है ;","గిడ్డంగులు, అక్రిడిటేషన్ ఏజెన్సీలు మరియు గిడ్డంగుల వ్యాపారానికి అనుబంధంగా ఉన్న ఇతర సంస్థల నుండి వారి లెక్కల తనిఖీతో సహా సమాచారాన్ని అభ్యర్థించడం, పరిశీలించడం, తనిఖీచేయడం మరియు దర్యాప్తు చేయడం;"]
["उन दरों, लाभों, निबंधनों और शर्तों को विनियमित करना जो भाण्‍डागारण कारबार के संबंध में भाण्‍डागारपालों द्वारा प्रस्‍थापित की जाएं ;","గిడ్డంగి వ్యాపారానికి సంబంధించి గిడ్డంగి యజమానులు ఏర్పాటు చేసిన రేట్లు, ప్రయోజనాలు, నిబంధనలు మరియు షరతులను నియంత్రించడం;"]
["विनियमों द्वारा वह प्ररूप और रीति विनिर्दिष्‍ट करना जिनमें लेखाबहियां रखी जाएंगी और भाण्‍डागारपालों द्वारा लेखा विवरण दिए जाएंगे ;","ఖాతాల పుస్తకాలు ఉంచబడే రూపం మరియు పద్ధతిని పేర్కొనడానికి నిబంధనలప్రకారం మరియు గిడ్డంగి యజమానుల ద్వారా ఖాతాల వివరణ ఇవ్వబడుతుంది;"]
["मध्‍यस्‍थों का एक पैनल रखना और भाण्‍डागारों और भाण्‍डागार रसीद धारकों के बीच विवादों में ऐसे पैनल से मध्‍यस्‍थों को नामनिर्देशित करना ;","గిడ్డంగులు మరియు గిడ్డంగి రశీదుల మధ్య వివాదాలలో మధ్యవర్తుల బృందాన్ని కలిగి ఉండటం మరియు అటువంటి ప్యానెల్ నుండి మధ్యవర్తులను నామినేట్ చేయడం;"]
["भाण्‍डागारों में जमा किए गए प्रतिमोच्‍य माल के जमा शेष धारण करने और अंतरण की इलेक्‍ट्रानिक प्रणाली विनियमित और विकसित करना ;","గిడ్డంగులలో డిపాజిటరీ బ్యాలెన్స్‌లను కలిగి ఉన్న మరియు బదిలీ చేసే ఎలక్ట్రానిక్ వ్యవస్థను నియంత్రించడం మరియు అభివృద్ధి చేయడం;"]
["रजिस्‍ट्रीकृत भाण्‍डागार में कृषि वाणिज्‍या के भंडारण के लिए आरक्षित रखे जाने के लिए स्‍थान की न्‍यूनतम प्रतिशतता अवधारित करना ;","రిజిస్టర్డ్ గిడ్డంగిలో వ్యవసాయ వాణిజ్య సంబంధించినవి నిల్వ చేయడానికి కేటాయించాల్సిన కనీస శాతం స్థలాన్ని నిర్ణయించడం;"]
["भाण्‍डागारपाल के कर्तव्‍यों और उत्तरदायित्‍वों को विनिर्दिष्‍ट करना ;","గిడ్డంగి యజమాని యొక్క విధులు మరియు బాధ్యతలను పేర్కొనడం;"]
["ऐसी अन्‍य शक्‍तियों का प्रयोग करना और ऐसे अन्‍य कृत्‍यों का पालन करना जो विहित किए जाएं ।","అటువంటి ఇతర అధికారాలను ఉపయోగించడం మరియు సూచించిన ఇతర చర్యలను చేయడం."]
["वित्त, लेखा और संपरीक्षा","ఫైనాన్స్, లెక్కల పద్దులు మరియు లెక్కల తనిఖీ"]
["36. केन्‍द्रीय सरकार द्वारा अनुदान–","36. కేంద్ర ప్రభుత్వం మంజూరు-"]
["–केन्‍द्रीय सरकार, इस निमित्त संसद् द्वारा, विधि द्वारा, किए गए सम्‍यक् विनियोग के पश्‍चात्, प्राधिकरण को ऐसी धनराशियों का अनुदान दे सकेगी जो सरकार इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए उपयोग किए जाने के लिए ठीक समझे ।","- కేంద్ర ప్రభుత్వం, పార్లమెంటు చేత కేటాయించిన తరువాత, ఈ చట్టం ద్వారా, ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగించటానికి ప్రభుత్వం సరిపోతుందని భావించే నిధులను అథారిటీకి మంజూరు చేయవచ్చు."]
["37. निधि का गठन","37. నిధి ఏర్పాటు"]
["1) भाण्‍डागारण विकास और विनियामक प्राधिकरण निधि के नाम से ज्ञात एक निधि का गठन किया जाएगा और उसमें निम्‍नलिखित जमा किया जाएगा,––","1) వేర్‌హౌసింగ్ డెవలప్‌మెంట్ అండ్ రెగ్యులేటరీ అథారిటీ ఫండ్ అని పిలువబడే ఒక నిధి ఏర్పాటు చేయబడుతుంది మరియు ఈ క్రింది వాటిని అందులో జమ చేయాలి, -"]
["प्राधिकरण को प्राप्‍त केन्‍द्रीय सरकार के सभी अनुदान, फीस और प्रभार ;","అథారిటీ అందుకున్న కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన అన్ని గ్రాంట్లు, ఫీజులు మరియు ఛార్జీలు;"]
["प्राधिकरण को ऐसे अन्‍य स्रोत से प्राप्‍त सभी राशियां जिसका केन्‍द्रीय सरकार द्वारा विनिश्‍चय किया जाए ;","కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించే ఇతర వనరుల నుండి అథారిటీ అందుకున్న మొత్తం;"]
["इस अधिनियम के अधीन शास्‍तियों के रूप में वसूली गई सभी राशियां ।","ఈ చట్టం ప్రకారం జరిమానాలుగా వసూలు చేసిన మొత్తం."]
["(2) निधि का उपयोजन निम्‍नलिखित की पूर्ति के लिए किया जाएगा, अर्थात् :––","(2) ఈ ఫండ్ కిందివాటిని నెరవేర్చడానికి ఉపయోగించబడుతుంది, అంటే: -"]
["प्राधिकरण के सदस्‍यों, अधिकारियों और अन्‍य कर्मचारियों के वेतन, भत्ते और अन्‍य पारिश्रमिक ;","అథారిటీ సభ్యులు, అధికారులు మరియు ఇతర ఉద్యోగుల జీతం, భత్యాలు మరియు ఇతర పారితోషికం;"]
["प्राधिकरण के कृत्‍यों के निर्वहन से संबंधित और इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए उसके अन्‍य व्‍यय ।","అథారిటీ యొక్క విధులు మరియు ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం ఇతర ఖర్చు."]
["38. लेखा और संपरीक्षा","38. లెక్కల పద్దులు మరియు లెక్కల తనిఖీ"]
["1) प्राधिकरण, उचित लेखा और अन्‍य सुसंगत अभिलेख रखेगा और लेखाओं का एक वार्षिक विवरण ऐसे प्ररूप में तैयार करेगा जैसा केन्‍द्रीय सरकार, भारत के नियंत्रक-महालेखापरीक्षक से परामर्श करके विहित करे ।","\n1) అధికార౦ సరైన ఖాతాలను మరియు ఇతర సంబంధిత రికార్డులను నిర్వహించాలి మరియు కంప్ట్రోలర్ మరియు ఆడిటర్ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియాతో సంప్రదించి కేంద్ర ప్రభుత్వం సూచించే విధంగా వార్షిక ఖాతాల ప్రకటనను రూపొందిస్తుంది.\n"]
["(2) प्राधिकरण के लेखाओं की संपरीक्षा, भारत का नियंत्रक-महालेखापरीक्षक ऐसे अंतरालों पर जो वह विनिर्दिष्‍ट करे, करेगा और ऐसी संपरीक्षा के संबंध में उपगत व्‍यय प्राधिकरण द्वारा भारत के नियंत्रक-महालेखापरीक्षक को संदेय होगा ।","(2) అధికార౦ యొక్క ఖాతాల ఆడిట్ భారతదేశ కంప్ట్రోలర్ మరియు ఆడిటర్ జనరల్ చేత పేర్కొనబడిన వ్యవధిలో జరుగుతుంది మరియు అటువంటి లెక్కల తనిఖీ సంబంధించి అయ్యే ఖర్చు అథారిటీ కంప్ట్రోలర్ మరియు ఆడిటర్ జనరల్ కు చెల్లించాలి."]
["(3) भारत के नियंत्रक-महालेखापरीक्षक और प्राधिकरण के लेखाओं की संपरीक्षा के संबंध में उसके द्वारा नियुक्‍त किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति के, उस संपरीक्षा के संबंध में वे ही अधिकार, विशेषाधिकार और प्राधिकार होंगे जो नियंत्रक-महालेखापरीक्षक के सरकारी लेखाओं की संपरीक्षा के संबंध में साधारणतया होते हैं और उसे विशिष्‍ट रूप से बहियां, लेखा, संबंधित वाउचर और अन्‍य दस्‍तावेज और कागज पेश किए जाने की मांग करने और प्राधिकरण के किसी भी कार्यालय का निरीक्षण करने का अधिकार होगा ।","(3) భారత కంప్ట్రోలర్ మరియు ఆడిటర్ జనరల్ యొక్క లెక్కల తనిఖీ మరియు లెక్కల తనిఖీ సంబంధించి ఆయన నియమించిన ఇతర వ్యక్తికి సంబంధించి, ప్రభుత్వ ఖాతాల లెక్కల తనిఖీ సంబంధించి కంప్ట్రోలర్ మరియు ఆడిటర్ జనరల్ యొక్క ఆడిట్కు సంబంధించి అతనికి హక్కులు, అధికారాలు మరియు ప్రత్యెక అధికారం ఉంటుంది. సాధారణంగా మరియు పుస్తకాలు, ఖాతాలు, సంబంధిత వోచర్లు మరియు ఇతర పత్రాలు మరియు కాగితాల సమర్పణకు ప్రత్యేకంగా డిమాండ్ చేయడానికి మరియు అధికార౦ యొక్క ఏదైనా కార్యాలయాన్ని పరిశీలించే హక్కు ఉంటుంది."]
["(4) भारत के नियंत्रक-महालेखपरीक्षक द्वारा या इस निमित्त उसके द्वारा यथा नियुक्‍त किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति द्वारा प्रमाणित प्राधिकरण के लेखे, उनकी संपरीक्षा रिपोर्ट के साथ हर वर्ष केन्‍द्रीय सरकार को अग्रेषित किए जाएंगे और वह सरकार उन्‍हें संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष रखवाएगी ।","4) భారత కంప్ట్రోలర్ మరియు ఆడిటర్ జనరల్ ధృవీకరించిన అధికారం యొక్క ఖాతాలు లేదా అందుకు ఆయన నియమించిన ఏ ఇతర వ్యక్తి అయినా, వారి ఆడిట్ నివేదికతో పాటు ప్రతి సంవత్సరం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పంపబడుతుంది మరియు ప్రభుత్వం వాటిని ప్రతి పార్లమెంటు సభ ముందు ఉంచాలి."]
["39. केन्‍द्रीय सरकार को विवरणियों, वार्षिक रिपोर्ट आदि का दिया जाना–","39. కేంద్ర ప్రభుత్వానికి రిటర్న్స్, వార్షిక నివేదికలు మొదలైనవి ఇవ్వడం-"]
["–(1) प्राधिकरण केन्‍द्रीय सरकार को, भांडागारण उद्योग के संप्रवर्तन और विकास के लिए किसी प्रस्‍तावित या विद्यमान कार्यक्रम के संबंध में ऐसी विवरणियां, ब्‍यौरे और ऐसी विशिष्‍टियां, जिनकी केन्‍द्रीय सरकार समय-समय पर अपेक्षा करे, ऐसे समय पर तथा ऐसे प्ररूप में और ऐसी रीति से देगा, जो विहित की जाए या जैसा केन्‍द्रीय सरकार उसे देने का निदेश दे ।","- (1) గిడ్డంగి పరిశ్రమ యొక్క అభివృద్ధి మరియు అభివృద్ధి కోసం ఏదైనా ప్రతిపాదిత లేదా ఇప్పటికే ఉన్న కార్యక్రమానికి సంబంధించి, కేంద్ర ప్రభుత్వానికి, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎప్పటికప్పుడు, అటువంటి సమయంలో మరియు అటువంటి రూపంలో అవసరమయ్యే వివరాలు, వివరాలు మరియు లక్షణాలు మరియు సూచించిన విధంగా లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన విధంగా ఇవ్వాలి."]
["(2) उपधारा (1) के उपबंधों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, प्राधिकरण, प्रत्‍येक वित्तीय वर्ष के समाप्‍त होने के पश्‍चात् नौ मास के भीतर पूर्व वित्तीय वर्ष के दौरान भांडागारण कारबार के संप्रवर्तन और विकास के लिए क्रियाकलाप सहित अपने क्रियाकलाप का सही और पूर्ण ब्‍यौरा देते हुए, एक रिपोर्ट केन्‍द्रीय सरकार को प्रस्‍तुत करेगा ।","2) ఉపవిభాగము (1) యొక్క నిబంధనలకు పక్షపాతం లేకుండా, అధికారం, ప్రతి ఆర్థిక సంవత్సరం ముగిసిన తొమ్మిది నెలల్లోపు, మునుపటి ఆర్థిక సంవత్సరంలో గిడ్డంగి వ్యాపారం యొక్క మార్పిడి మరియు అభివృద్ధికి సంబంధించిన కార్యకలాపాలతో సహా, దాని కార్యకలాపాల యొక్క సరైన మరియు పూర్తి వివరాలను కలిగి ఉన్న ఒక నివేదికను కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సమర్పించబడుతుంది."]
["(3) उपधारा (2) के अधीन प्राप्‍त रिपोर्टों की प्रतियां, उनके प्राप्‍त होने के पश्‍चात् यथाशीघ्र, संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष रखी जाएंगी ।","(3) ఉపవిభాగము (2) కింద అందుకున్న నివేదికల కాపీలు అందుకున్న వెంటనే వీలైనంత త్వరగా కాపీలు పార్లమెంటు ముందు ఉంచాలి."]
["अध्‍याय 8","అధ్యాయం 8"]
["केन्‍दीय सरकार की शक्‍तियां","కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారాలు"]
["40. निदेश देने की केन्‍द्रीय सरकार की शक्‍ति–","40. దిశానిర్దేశం చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారాలు-"]
["–(1) इस अधिनियम के पूर्वगामी उपबंधों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना प्राधिकरण, इस अधिनियम के अधीन अपनी शक्‍तियों के प्रयोग और अपने कृत्‍यों के पालन में, तकनीकी और प्रशासनिक विषयों से संबंधित प्रश्‍नों से भिन्‍न नीति के प्रश्‍नों पर ऐसे निदेशों से आबद्ध होगा जो केन्‍द्रीय सरकार उसे समय-समय पर लिखित रूप में दे :","- (1)అధికారం, ఈ చట్టం యొక్క పైన పేర్కొన్న నిబంధనలకు పక్షపాతం లేకుండా, సాంకేతిక మరియు పరిపాలనా విషయాలకు సంబంధించిన ప్రశ్నలు కాకుండా, ఈ చట్టం క్రింద దాని అధికారాలను మరియు దాని పనితీరును అమలు చేయడంలో, విధానపరమైన ప్రశ్నలపై అటువంటి ఆదేశాలకు కట్టుబడి ఉంటుంది, కేంద్ర ప్రభుత్వం దానికి ఎప్పటికప్పుడు లిఖితపూర్వకంగా ఇవ్వవచ్చు:"]
["परन्‍तु इस उपधारा के अधीन कोई निदेश दिए जाने के पूर्व प्राधिकरण को अपने विचार व्‍यक्‍त करने का यावत्साध्‍य अवसर दिया जाएगा ।","కానీ ఈ ఉపవిభాగము కింద ఏదైనా దిశానిర్దేశం చేయడానికి ముందు, అధికారం తన అభిప్రాయాలను వ్యక్తీకరించడానికి సహేతుకమైన అవకాశం ఇవ్వబడుతుంది."]
["(2) इस बारे में कि कोई प्रश्‍न नीति का है या नहीं, केन्‍द्रीय सरकार का विनिश्‍चय अंतिम होगा ।","(2) ప్రశ్న సరియైనదా కాదా అనే దానిపై కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది."]
["41. केन्‍द्रीय सरकार की प्राधिकरण को अतिष्‍ठित करने की शक्‍ति–","41. కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారాన్ని మినహాయించే అధికారం-"]
["–(1) यदि किसी समय केन्‍द्रीय सरकार की यह राय हो कि––","- (1) ఎప్పుడైనా కేంద్ర ప్రభుత్వ అభిప్రాయం ఉంటే-"]
["ऐसी परिस्‍थितियों के कारण, जो प्राधिकरण के नियंत्रण से बाहर हैं, वह इस अधिनियम के उपबंधों द्वारा या उनके अधीन उस पर अधिरोपित कृत्‍यों का निर्वहन या कर्तव्‍यों का पालन करने में असमर्थ है ; या","అథారిటీ నియంత్రణకు మించిన పరిస్థితుల కారణంగా, అతను ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనల ద్వారా లేదా లోబడి విధులను నిర్వర్తించలేడు లేదా అతనిపై విధించిన విధులను నిర్వర్తించలేడు; లేదా"]
["प्राधिकरण ने केन्‍द्रीय सरकार द्वारा इस अधिनियम के अधीन दिए गए किसी निदेश के अनुपालन में या इस अधिनियम के उपबंधों द्वारा या उनके अधीन उस पर अधिरोपित कृत्‍यों के निर्वहन या कर्तव्‍यों के पालन में बार-बार व्‍यतिक्रम किया है और ऐसे व्‍यतिक्रम के फलस्‍वरूप प्राधिकरण की वित्तीय स्‍थिति या प्राधिकरण के प्रशासन को नुकसान हुआ है ; या","ఈ చట్టం క్రింద కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇచ్చిన ఏ ఆదేశానికి అనుగుణంగా లేదా ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనల ద్వారా లేదా లోబడి దానిపై విధించిన చర్యల యొక్క నిర్వహణ లేదా విధుల్లో అధికారం పదేపదే తప్పిదం చేయబడింది మరియు అటువంటి తప్పిదం ఫలితంగా అధికారం యొక్క ఆర్ధిక స్థితి లేదా అధికారం యొక్క పరిపాలన దెబ్బతింది; లేదా"]
["ऐसी परिस्‍थितियां विद्यमान हैं जिनके कारण लोकहित में ऐसा करना आवश्‍यक है, तो केन्‍द्रीय सरकार, अधिसूचना द्वारा और उन कारणों से जो उसमें विनिर्दिष्‍ट किए जाएं, छह मास से अनधिक की उतनी अवधि के लिए, जितनी अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट की जाए, प्राधिकरण को अतिष्‍ठित कर सकेगी और किसी व्‍यक्‍ति को प्राधिकरण के कृत्‍यों की देखभाल करने के लिए नामनिर्दिष्‍ट कर सकेगी :","ప్రజా ప్రయోజనానికి అలా చేయవలసిన పరిస్థితులు ఉన్నాయి, కేంద్ర ప్రభుత్వం నోటిఫికేషన్ మరియు దానిలో పేర్కొన్న కారణాల ద్వారా, అథారిటీలో పేర్కొన్న ఆరు నెలలు మించకుండా, మరియు అథారిటీ యొక్క పనులను జాగ్రత్తగా చూసుకోవడానికి ఒక వ్యక్తిని నియమించాలి:"]
["परंतु ऐसी कोई अधिसूचना जारी करने से पूर्व, केन्‍द्रीय सरकार, प्राधिकरण को प्रस्‍तावित अधिक्रमण के विरुद्ध अभ्‍यावेदन करने का उचित अवसर देगी और प्राधिकरण के अभ्‍यावेदन पर, यदि कोई हो, विचार करेगी ।","కానీ అటువంటి నోటిఫికేషన్ జారీ చేయడానికి ముందు, ప్రతిపాదిత సూపర్‌సెషన్‌కు వ్యతిరేకంగా ప్రాతినిధ్యం వహించడానికి మరియు ఏదైనా ఉంటే అథారిటీ యొక్క ప్రాతినిధ్యాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకోవడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం అథారిటీకి సహేతుకమైన అవకాశాన్ని ఇస్తుంది."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन प्राधिकरण को अतिष्‍ठित करने वाली अधिसूचना के प्रकाशन पर––","(2) ఉపవిభాగము (1) కింద అధికారాన్ని మినహాయించే నోటిఫికేషన్ ప్రచురణపై."]
["अध्‍यक्ष और अन्‍य सदस्‍यों के बारे में यह समझा जाएगा कि उन्‍होंने अधिक्रमण की तारीख से ही, उस रूप में अपने पद रिक्‍त कर दिए हैं ;","అధ్యక్షుడు మరియు ఇతర సభ్యులు తమ పడవులను ఆ రూపంలో ఖాళీ చేసిన తేదీ నుండి ఖాళీ చేసినట్లు భావించాలి;"]
["ऐसी सभी शक्‍तियों, कृत्‍यों और कर्तव्‍यों का, जिनका इस अधिनियम के उपबंधों द्वारा या उनके अधीन प्राधिकरण द्वारा या उसकी ओर से प्रयोग या निर्वहन तब तक किया जा सकेगा, जब तक उपधारा (3) के अधीन प्राधिकरण का पुनर्गठन नहीं कर दिया जाता है, प्रयोग और निर्वहन उपधारा (1) के खंड के अधीन केन्‍द्रीय सरकार द्वारा नामनिर्देशित व्‍यक्‍ति द्वारा किया जाएगा ;","ఈ ఉపవిభాగము (3) కింద అధికారాన్ని పునర్నిర్మించకపోతే, ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనల ద్వారా లేదా అథారిటీ ద్వారా లేదా అధికారం ద్వారా అమలు చేయగల లేదా నిర్వహణ చేయగల అన్ని అధికారాలు, చర్యలు మరియు విధులు, అంటే, ఉపయోగం మరియు అమలు ఉపవిభాగము (1) యొక్క నిబంధన కింద కేంద్ర ప్రభుత్వం నామినేట్ చేసిన వ్యక్తి ద్వారా చేయాలి;"]
["प्राधिकरण के स्‍वामित्‍व या नियंत्रण के अधीन सभी संपत्ति, तब तक केन्‍द्रीय सरकार में निहित होगी, जब तक उपधारा (3) के अधीन प्राधिकरण का पुनर्गठन नहीं कर दिया जाता है ।","అథారిటి యొక్క యాజమాన్యం లేదా నియంత్రణలో ఉన్న అన్ని ఆస్తులు ఉపవిభాగము (3) కింద అధికారాన్ని పునర్వ్యవస్థీకరించే వరకు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఉంటుంది."]
["उपधारा (1) के अधीन जारी की गई अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट अधिक्रमण की अवधि की समाप्‍ति पर या उसके पूर्व, केन्‍द्रीय सरकार, उसके अध्‍यक्ष और अन्‍य सदस्‍यों की नई नियुक्‍ति करके प्राधिकरण का पुनर्गठन करेगी और ऐसी दशा में कोई ऐसा व्‍यक्‍ति जिसने उपधारा (2) के खंड के अधीन अपना पद रिक्‍त किया था, पुनर्नियुक्‍ति के लिए निरर्हित नहीं समझा जाएगा ।","(3) ఉపవిభాగము (1) కింద జారీ చేసిన ప్రకటన ‌లో పేర్కొన్న సూపర్‌సెషన్ కాలం ముగిసేలోపు లేదా అంతకు ముందు, కేంద్ర ప్రభుత్వం తన చైర్మన్ మరియు ఇతర సభ్యుల కొత్త నియామకం ద్వారా అధికారాన్ని పునర్నిర్మించాలి మరియు అలాంటి సందర్భంలో సబ్-సెక్షన్ (2) నిబంధన కింద ఉన్న ఎవరైనా తమ పదవిని ఖాళీ చేస్తే, తిరిగి నియామకానికి అనర్హులుగా పరిగణించబడరు."]
["(4) केन्‍द्रीय सरकार, उपधारा (1) के अधीन जारी की गई अधिसूचना की एक प्रति और किसी कार्रवाई की पूरी रिपोर्ट शीघ्रातिशीघ्र संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष रखवाएगी ।","(4) కేంద్ర ప్రభుత్వంఉపవిభాగము (1) కింద జారీ చేసిన ప్రకటన కాపీని మరియు ఏదైనా చర్య యొక్క పూర్తి నివేదికను ప్రతి పార్లమెంటు సభ ముందు ఉంచాలి."]
["(5) इस धारा के अधीन किसी व्‍यक्‍ति को पद से हटाए जाने पर, किसी विधि या किसी संविदा या ज्ञापन या संगम-अनुच्‍छेद में अंतर्विष्‍ट किसी बात के होते हुए भी, वह व्‍यक्‍ति, पद की हानि या पर्यवसान के लिए किसी प्रतिकर का दावा करने का हकदार नहीं होगा ।","(5) ఏదైనా శాసనం లేదా ఏదైనా ఒప్పందం లేదా మెమోరాండం లేదా అసోసియేషన్-ఆర్టికల్ లో ఉన్నప్పటికీ, ఈ విభాగం కింద ఏదైనా వ్యక్తిని కార్యాలయం నుండి తొలగించినట్లయితే, ఆ వ్యక్తి పదవి యొక్క నష్టానికి లేదా విముక్తికి ఏదైనా పరిహారం పొందటానికి అర్హత ఉండదు."]
["अध्‍याय 9","అధ్యాయం 9"]
["अपीलें","విజ్ఞప్తి "]
["42. अपील प्राधिकरण को अपीलें––","42. విజ్ఞప్తి అథారిటీకి అప్పీలు -"]
["(1) इस अधिनियम या उसके अधीन बनाए गए किन्‍हीं नियमों या विनियमों के अधीन किए गए प्राधिकरण के किसी आदेश से व्‍यथित कोई व्‍यक्‍ति केन्‍द्रीय सरकार द्वारा नियुक्‍त ऐसे व्‍यक्‍ति या प्राधिकरण को (जिसे इसमें इसके पश्‍चात् अपील प्राधिकरण कहा गया है) ऐसे आदेश की तारीख से साठ दिन के भीतर अपील कर सकेगा :","(1) ఈ చట్టం క్రింద చేసిన ఏదైనా అధికార ఉత్తర్వులతో బాధపడుతున్న వ్యక్తి లేదా దానిపై చేసిన ఏదైనా నియమాలు లేదా నిబంధనలు, అటువంటి వ్యక్తి లేదా అధికారం కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమించిన అథారిటీకి (ఇకపై అప్పీలేట్ అథారిటీగా సూచిస్తారు) అరవై రోజుల్లో విజ్ఞప్తి చేయవచ్చు:"]
["परन्‍तु अपील साठ दिन की उक्‍त अवधि की समाप्‍ति के पश्‍चात् किन्‍तु नब्‍बे दिन की कुल अवधि के परे नहीं, यदि अपीलार्थी, अपील प्राधिकरण का यह समाधान कर देता है कि उसके पास उक्‍त अवधि के भतीर अपील न करने का पर्याप्‍त हेतुक था, ग्रहण की जा सकेगी ।","కానీ అరవై రోజుల గడువు ముగిసిన తరువాత అయినప్పటికీ మొత్తం తొంభై రోజుల వ్యవధికి మించకుండా, అప్పీలుదారుడు అప్పీల్ అథారిటీని సమాధానపరిస్తే, అతను చెప్పిన కాలానికి అప్పీల్ చేయకూడదనడానికి తగిన కారణం ఉంటే, అంగీకరించబడవచ్చు."]
["(2) इस धारा के अधीन की गई प्रत्‍येक अपील ऐसे प्ररूप और रीति में की जाएगी और उसके साथ उस आदेश की एक प्रति, जिसके विरुद्ध अपील की गई है और ऐसी फीस, जो विहित की जाए, दी जाएगी ।","(2) ఈ విభాగం కింద చేసిన ప్రతి అప్పీల్ అటువంటి రూపంలో మరియు పద్ధతిలో చేయబడుతుంది మరియు అప్పీల్ చేసిన ఉత్తర్వు యొక్క నకలు కాపీతో పాటు మరియు సూచించిన ఫీజులు, ఇవ్వబడతాయి."]
["(3) किसी अपील को निपटाने की प्रक्रिया ऐसी होगी जो विहित की जाए :","(3) అప్పీల్‌ను పరిష్కరించే విధానం సూచించిన విధంగా ఉంటుంది:"]
["परन्‍तु अपील किए जाने से पूर्व अपीलार्थी को सुनवाई का युक्‍तियुक्‍त अवसर दिया जाएगा ।","కానీ విజ్ఞప్తి చేయడానికి ముందు, అప్పీలుదారునికి విచారణకు సహేతుకమైన అవకాశం ఇవ్వబడుతుంది."]
["(4) अपील प्राधिकरण के समक्ष फाइल की गई अपील की यथासंभवशीघ्र सुनवाई की जाएगी और उसका निपटारा किया जाएगा तथा अपील का, इसके फाइल किए जाने की तारीख से नब्‍बे दिन की अवधि के भीतर अंतिम रूप से निपटारा किए जाने का प्रयास किया जाएगा ।","(4) అప్పీలేట్ అథారిటీ ముందు దాఖలు చేసిన అప్పీల్‌ను వీలైనంత త్వరగా విచారించి పరిష్కరించాలి మరియు అప్పీల్ దాఖలు చేసిన తేదీ నుండి తొంభై రోజుల వ్యవధిలో చివరకు పరిష్కరించడానికి ప్రయత్నం చేయాలి."]
["अध्‍याय 10","అధ్యాయం 10"]
["अपराध और शास्‍तियां","నేరం మరియు జరిమానాలు"]
["43. अपराध और शास्‍तियां–","43. నేరం మరియు జరిమానాలు -"]
["–(1) कोई भाण्‍डागारपाल, जानते हुए अपने भाण्‍डागार में माल का वास्‍तविक भौतिक परिदान लिए बिना परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद जारी करेगा या भाण्‍डागारपाल या भाण्‍डागारपाल का अभिकर्ता या सेवक जो अपना इस बारे में युक्‍तियुक्‍त समाधान किए बिना भाण्‍डागार रसीद जारी करेगा कि वह माल जिसके लिए ऐसी भाण्‍डागार रसीद जारी की गई है, वास्‍तव में प्राप्‍त किया गया है माल की संख्‍या, भार या श्रेणी भाण्‍डागार रसीद में विनिर्दिष्‍ट संख्‍या, भार या श्रेणी के अनुरूप है या माल ऐसी भाण्‍डागार रसीद जारी करने के समय उसके वास्‍तविक नियंत्रण में है, एक अपराध कारित करेगा और वह, कारावास से जिसकी अवधि तीन वर्ष तक की हो सकेगी या जुर्माने से, जो माल के मूल्‍य के चार गुने तक का हो सकेगा, या दोनों से, दंडनीय होगा ।","–(1) ఒక గిడ్డంగి యజమాని తన గిడ్డంగిలోని వస్తువుల యొక్క వాస్తవ భౌతిక డెలివరీ గురించి తెలియకుండానే చర్చించదగిన గిడ్డంగి రశీదును ఇస్తే లేదా గిడ్డంగి యజమాని లేదా గిడ్డంగి యజమాని యొక్క ఏజెంట్ లేదా సేవకుడు పూర్తిగా పరిశీలించకుండా ఒక గిడ్డంగి రశీదును జారీ చేస్తే, అది ఆ వస్తువులకు గిడ్డంగి రశీదు జారీ చేయబడితే, వాస్తవానికి అందుకున్న వస్తువుల సంఖ్య, గిడ్డంగి రశీదులో పేర్కొన్న సంఖ్య, బరువు లేదా వర్గానికి అనుగుణమైన బరువు లేదా వర్గం లేదా వస్తువులు అటువంటి గిడ్డంగి రశీదు జారీ చేసేటప్పుడు వాస్తవ నియంత్రణలో ఉంటాయి, ఇది నేరం, మరియు మూడు సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్ష లేదా జరిమానాతో శిక్షించబడవచ్చు, ఇది వస్తువుల విలువకు నాలుగు రెట్లు కావచ్చు లేదా రెండు శిక్షలు వేయవచ్చు."]
["(2) भाण्‍डागारपाल या भाण्‍डागारपाल का अभिकर्ता या सेवक, जो जानते हुए परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद की अनुलिपि जारी करने के लिए प्रक्रिया का सारवान् रूप से पालन किए बिना परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद की अनुलिपि जारी करेगा तो वह, एक अपराध कारित करेगा और ऐसे अपराध के लिए कारावास से जिसकी अवधि तीन वर्ष तक की हो सकेगी या जुर्माने से, जो एक लाख रुपए तक का हो सकेगा, या दोनों से दंडनीय होगा ।","(2) చర్చించదగిన గిడ్డంగి రశీదు యొక్క కాపీని జారీ చేసే విధానం తెలియకుండానే చర్చించదగిన గిడ్డంగి రశీదు యొక్క కాపీని జారీ చేసే గిడ్డంగి యజమాని లేదా గిడ్డంగి యొక్క ఏజెంట్ లేదా సేవకుడు, నేరస్తుడవుతాడు, అటువంటి నేరానికి జైలు శిక్ష అనుభవించాలి, ఇది మూడు సంవత్సరాల వరకు లేదా జరిమానాతో ఒక లక్ష రూపాయలకు లేదా రెండింటితో శిక్షించబడవచ్చు."]
["(3) भाण्‍डागारपाल या भाण्‍डागारपाल का अभिकर्ता या सेवक, जो जानते हुए कि ऐसे माल के संबंध में परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद बकाया है और रद्द नहीं की गई है, ऐसे परिदान के समय या उससे पूर्व ऐसी परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद का कब्‍जा अभिप्राप्‍त किए बिना माल का परिदान करेगा और जिससे किसी व्‍यक्‍ति को विधिविरुद्ध हानि या अभिलाभ होता है तो वह, अपराध कारित करेगा और ऐसे अपराध के लिए कारावास से, जिसकी अवधि तीन वर्ष तक की हो सकेगी या जुर्माने से, जो एक लाख रुपए तक का हो सकेगा, या दोनों से, दंडनीय होगा ।","(3) గిడ్డంగి యజమాని లేదా గిడ్డంగి యొక్క ఏజెంట్ లేదా సేవకుడు, అటువంటి వస్తువులకు సంబంధించి చర్చించదగిన గిడ్డంగి రశీదు అత్యుత్తమమైనదని మరియు రద్దు చేయబడలేదని తెలుసుకోవడం, అటువంటి డెలివరీ వద్ద లేదా ముందు అటువంటి చర్చించదగిన గిడ్డంగి రశీదును స్వాధీనం చేసుకోకుండా సరుకుల పంపిణీ. మరియు ఏ వ్యక్తి అయినా చట్టవిరుద్ధమైన నష్టాన్ని లేదా లాభాలను చవిచూడాలి, అతను ఒక నేరం చేసాడు, మరియు మూడు సంవత్సరాల వరకు పొడిగించే జైలు శిక్ష లేదా ఒక లక్ష రూపాయల వరకు జరిమానాతో లేదా రెండింటితో శిక్షించబడవచ్చు."]
["(4) भाण्‍डागारपाल जो जमाकर्ता या पृष्‍ठांकिती द्वारा किसी परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीद के अभ्‍यर्पण पर और अपने सभी विधिपूर्ण प्रभारों के संदाय पर और रसीद प्रदर्शित किए गए माल के परिदान के लिए उसमें वर्णित माल की घोषित पुलिन अवधि के भीतर रसीद पर पृष्‍ठांकित विल्‍लंगमों को रद्द करने में असफल रहेगा, अपराध कारित करेगा और ऐसे अपराध के लिए कारावास से, जिसकी अवधि तीन वर्ष तक की हो सकेगी या जुर्माने से, जो माल के मूल्‍य के तीन गुने तक का हो सकेगा, या दोनों से, दंडनीय होगा ।","(4) ఏదైనా చర్చించదగిన గిడ్డంగి రశీదును అప్పగించడంపై డిపాజిటర్ లేదా ఎండార్సర్ చేత రసీదుపై నమోదు చేయబడిన మతాధికారుల రద్దు మరియు వారి చట్టబద్ధమైన ఛార్జీలన్నింటినీ చెల్లించడం మరియు అందులో పేర్కొన్న వస్తువుల ప్రకటించిన నిర్ణీత వ్యవధిలో రశీదులో ప్రదర్శించబడిన వస్తువులను పంపిణీ చేయడం, విఫలమవుతే, నేరానికి పాల్పడితే మరియు మూడు సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్షతో లేదా జరిమానాతో శిక్షించబడవచ్చు, ఇది వస్తువుల విలువకు మూడు రెట్లు లేదా రెండింటితో శిక్షించబడవచ్చు."]
["(5) कोई जमाकर्ता, जिसने भाण्‍डागारपाल के पास भंडारण के लिए उसके द्वारा परिदत्त माल के मूल्‍य के रूप में ऐसी रकम, जिसको वह उचित मूल्‍य का होना विश्‍वास नहीं करता है, घोषित किया है, एक अपराध कारित करेगा और ऐसे अपराध के लिए जुर्माने से, जो एक लाख रुपए तक का हो सकेगा, दंडनीय होगा ।","(5) నిల్వ కోసం అతను చెల్లించిన వస్తువుల విలువ, వాటి విలువను గిడ్డంగి యజమాని ‌ప్రకటించినచో ఏ డిపాజిటర్ అయినా, అది న్యాయమైన విలువ అని నమ్మడు, అతను ఒక నేరానికి పాల్పడితే మరియు అలాంటి నేరానికి జరిమానా, అది ఒక లక్ష రూపాయల వరకు ఉంటుంది, ఇది శిక్షార్హమైనది."]
["44. कंपनियों द्वारा अपराध––","44. కంపెనీల ద్వారా నేరం -"]
["(1) जहां, इस अध्‍याय के अधीन कोई अपराध किसी कंपनी द्वारा किया गया है, वहां ऐसा प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति जो, अपराध के किए जाने के समय उस कंपनी का भारसाधक था या, यथास्‍थिति, जमा करने के लिए उत्तरदायी था, अपराध का दोषी समझा जाएगा और तद्नुसार अपने विरुद्ध कार्यवाही किए जाने और दंडित किए जाने का भागी होगा :","(1) ఈ అధ్యాయం కింద, ఒక సంస్థ ద్వారా ఒక నేరం జరిగింది, నేరం జరిగిన సమయంలో ఆ సంస్థకు బాధ్యత వహించిన ప్రత్యేక వ్యక్తి ఇన్‌ఛార్జిగా ఉన్నప్పుడు లేదా, డిపాజిట్ చేయవలసిన బాధ్యత ఉన్నట్లయితే, ఈ నేరానికి పాల్పడినట్లు పరిగణించబడుతుంది మరియు తదనుగుణంగా అతనికి వ్యతిరేకంగా విచారణ మరియు శిక్షించాల్సిన బాధ్యత ఉంటుంది :"]
["परन्‍तु इस उपधारा की कोई बात किसी ऐसे व्‍यक्‍ति को किसी दंड का भागी नहीं बनाएगी यदि वह यह साबित कर देता है कि उल्‍लंघन, उसकी जानकारी के बिना किया गया था या उसने ऐसे उल्‍लंघन के किए जाने का निवारण करने के लिए सब सम्‍यक् तत्‍परता बरती थी ।","తనకు తెలియకుండానే ఉల్లంఘన జరిగిందని రుజువు చేస్తే లేదా అలాంటి ఉల్లంఘన జరగకుండా నిరోధించడానికి అతను అన్ని శ్రద్ధలు వహించినట్లయితే ఈ సబ్-సెక్షన్ లో ఏదీ అలాంటి వ్యక్తికి ఎటువంటి జరిమానా విధించదు."]
["(2) उपधारा (1) में किसी बात के होते हुए भी, जहां इस अध्‍याय के अधीन कोई अपराध, किसी कंपनी द्वारा किया गया है और यह साबित हो जाता है कि वह अपराध कंपनी के किसी निदेशक, प्रबंधक, सचिव या अन्‍य अधिकारी की सहमति या मौनानुकूलता से किया गया है, वहां ऐसा निदेशक, प्रबंधक, सचिव या अन्‍य अधिकारी भी अपराध का दोषी समझा जाएगा और तद्नुसार अपने विरुद्ध कार्यवाही किए जाने और दंडित किए जाने का भागी होगा ।","(2) ఉపవిభాగము (1) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఈ అధ్యాయం కింద ఒక సంస్థ ఒక నేరం చేసిందని మరియు సంస్థ యొక్క డైరెక్టర్, \n\nనిర్వాహకుడు, కార్యదర్శి లేదా ఇతర అధికారి ఈ నేరం చేసినట్లు రుజువు చేయబడితే, ఇది అంగీకరించబడిన లేదా నిశ్శబ్దంగా ఉన్నచోట, అటువంటి డైరెక్టర్, నిర్వాహకుడు, కార్యదర్శి లేదా ఇతర అధికారి కూడా నేరానికి పాల్పడినట్లు పరిగణించబడతారు మరియు తదనుగుణంగా చర్య తీసుకొని శిక్షించబడతారు."]
["–इस धारा के प्रयोजनों के लिए––","ఈ విభాగం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం—"]
["(क) “कंपनी” से कोई निगमित निकाय अभिप्रेत है और इसके अंतर्गत कोई फर्म या व्‍यष्‍टियों का अन्‍य संगम भी है ; और","(क) \"కంపెనీ\" అంటే బాడీ కార్పొరేట్ మరియు వ్యక్తుల యొక్క ఏదైనా సంస్థ లేదా ఇతర అనుబంధాన్ని కలిగి ఉంటుంది; మరియు"]
["किसी फर्म के संबंध में “निदेशक” से उस फर्म का कोई भागीदार अभिप्रेत है ।","ఒక సంస్థకు సంబంధించి \"డైరెక్టర్\" అంటే ఆ సంస్థయొక్క ఏదైనా భాగస్వామి."]
["45. न्‍यायालयों द्वारा अपराधों का संज्ञान","45. న్యాయస్థానాలచే నేరాలను గుర్తించడం"]
["––(1) कोई भी न्‍यायालय, इस अधिनियम के अधीन दंडनीय किसी अपराध का संज्ञान प्राधिकरण द्वारा, या प्राधिकरण द्वारा इस निमित्त लिखित में प्राधिकृत किसी अधिकारी द्वारा किए गए किसी परिवाद के सिवाय, नहीं करेगा ।","- (1) ఏదైనా కోర్టు, ఈ చట్టం ప్రకారం అథారిటీ ద్వారా లేదా అథారిటీ చేత ఏ నేరము శిక్షించదగినది కాదు, ఈ ప్రయోజనం కోసం వ్రాతపూర్వకంగా అధికారం పొందిన అధికారి చేసిన ఫిర్యాదు తప్ప."]
["(2) महानगर मजिस्‍ट्रेट या प्रथम वर्ग न्‍यायिक मजिस्‍ट्रेट के न्‍यायालय से अवर कोई न्‍यायालय इस अधिनियम के अधीन दंडनीय किसी अपराध का विचारण नहीं करेगा ।","(2) మెట్రోపాలిటన్ మేజిస్ట్రేట్ లేదా ఫస్ట్ క్లాస్ జ్యుడిషియల్ మేజిస్ట్రేట్ కోర్టుకు అధీనంలో ఉన్న ఏ కోర్టు ఈ చట్టం ప్రకారం శిక్షార్హమైన నేరాన్ని విచారించదు."]
["अध्‍याय 11","అధ్యాయం 11"]
["46. प्राधिकरण के अध्‍यक्ष, सदस्‍य, अधिकारियों और अन्‍य कर्मचारियों का लोक सेवक होना–","46. ​​అథారిటీ చైర్మన్, సభ్యులు, అధికారులు మరియు ఇతర ఉద్యోగులు ప్రభుత్వ ఉద్యోగులుగా ఉండాలి-"]
["–प्राधिकरण और अपील प्राधिकरण के अध्‍यक्ष, सदस्‍यों, अधिकारियों और अन्‍य कर्मचारियों के बारे में, जब वे इस अधिनियम के किन्‍हीं उपबंधों के अनुसरण में कार्य कर रहे हैं या उनका कार्य करना तात्‍पर्यित है, यह समझा जाएगा कि वे भारतीय दंड संहिता (1860 का 45) की धारा 21 के अर्थ के भीतर लोक सेवक है ।","- అథారిటీ మరియు అప్పీలేట్ అథారిటీ యొక్క ఛైర్మన్, సభ్యులు, అధికారులు మరియు ఇతర ఉద్యోగులు, వారు ఈ చట్టం యొక్క ఏదైనా నిబంధనలకు అనుగుణంగా పనిచేయడానికి లేదా పనిచేయడానికి ఉద్దేశించినప్పుడు, భారత శిక్షాస్మృతి (1860 లో 45) యొక్క సెక్షన్ 21 అర్ధంలో ప్రభుత్వ సేవకుడికి చెందినదిగా పరిగణించబడుతుంది."]
["47. सद्भावपूर्वक की गई कार्रवाई के लिए संरक्षण","47. మంచి విశ్వాసంతో తీసుకున్న చర్యలకు రక్షణ"]
["इस अधिनियम या इसके अधीन बनाए गए नियमों या विनियमों के अधीन सद्भावपूर्वक की गई या की जाने के लिए आशयित किसी बात के लिए कोई भी वाद, अभियोजन या अन्‍य विधिक कार्यवाही केन्‍द्रीय सरकार या केन्‍द्रीय सरकार के किसी अधिकारी या प्राधिकरण के किसी सदस्‍य, अधिकारी या अन्‍य कर्मचारी के विरुद्ध नहीं होगी :","ఈ చట్టం క్రింద లేదా దానిపై చేసిన నియమాలు లేదా నిబంధనలు మంచి విశ్వాసంతో చేయటానికి ఉద్దేశించిన ఏదైనా దావా, ప్రాసిక్యూషన్ లేదా ఇతర చట్టపరమైన చర్యలు కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి చెందిన ఏ అధికారి లేదా అధికారం లేదా అథారిటీ యొక్క ఏ సభ్యుడు, అధికారి లేదా ఇతర ఉద్యోగికి వ్యతిరేకంగా ఉండదు:"]
["परंतु इस अधिनियम की किसी बात से किसी व्‍यक्‍ति को, किसी वाद या अन्‍य कार्यवाहियों से, जो इस अधिनियम के अतिरिक्‍त उसके विरुद्ध की जा सकेगी, छूट प्राप्‍त नहीं होगी ।","కానీ ఈ చట్టానికి అదనంగా అతనికి వ్యతిరేకంగా చేయబడే ఏ దావా లేదా ఇతర చర్యల నుండి ఈ చట్టం యొక్క ఏదైనా విషయం ద్వారా, ఏ వ్యక్తికి అయినా, మినహాయింపు ఇవ్వబడదు."]
["48. शक्‍तियों का प्रत्‍यायोजन–","48. అధికారాల యొక్క ప్రతినిధి బృందం-"]
["–प्राधिकरण, लिखित, साधारण या विशेष आदेश द्वारा, प्राधिकरण के अध्‍यक्ष या किसी अन्‍य सदस्‍य या किसी अधिकारी को ऐसी शर्तों के, यदि कोई हों, अधीन रहते हुए, जो आदेश में विनिर्दिष्‍ट की जाएं, इस अधिनियम के अधीन अपनी शक्‍तियों और कृत्‍यों को (धारा 51 के अधीन विनियम बनाने की शक्‍ति को छोड़कर) जो वह आवश्‍यक समझे प्रत्‍यायोजित कर सकेगा ।",{"$f":"B180","v":"అవసరమయ్యే లేదా నిబంధనల ద్వారా పేర్కొనవలసిన లేదా నిబంధనల ప్రకారం లేదా దానికి సంబంధించి చేయవలసిన నిబంధనలు, ఇతర విషయాలు."}]
["49. धन और आय पर कर से छूट–","49. డబ్బు మరియు ఆదాయంపై పన్ను నుండి మినహాయింపు-"]
["–धन-कर अधिनियम, 1957 (1957 का 27), आय-कर अधिनियम, 1961 (1961 का 43) या धन, आय, लाभ या अभिलाभ पर कर से संबंधित तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य अधिनियमिति में किसी बात के होते हुए भी, प्राधिकरण, अपने व्‍युत्‍पन्‍न धन, आय, लाभ या अभिलाभ के संबंध में धन-कर, आय-कर या किसी अन्‍य कर का, संदाय करने का दायी नहीं होगा ।","సంపద-పన్ను చట్టం, 1957 (1957 లో 27), ఆదాయం-పన్ను చట్టం, 1961 (1961 లో 43) లేదా సంపద, ఆదాయం, లాభం లేదా లాభాలపై పన్నుకు సంబంధించి ప్రస్తుతానికి అమలులో ఉన్న ఏదైనా ఇతర చట్టాలు ఉన్నప్పటికీ, అతను పొందిన సంపద, ఆదాయం, ప్రయోజనం లేదా ప్రయోజనానికి సంబంధించి సంపద-పన్ను, ఆదాయం-పన్ను లేదా మరే ఇతర పన్ను చెల్లించాల్సిన బాధ్యత ఉండదు."]
["50. केन्‍द्रीय सरकार की नियम बनाने की शक्‍ति––","50. కేంద్ర ప్రభుత్వానికి నియమాలను రూపొందించే అధికారం-"]
["(1) केन्‍द्रीय सरकार, इस अधिनियम के उपबंधों को कार्यान्‍वित करने के लिए नियम अधिसूचना द्वारा, बना सकेगी ।","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం, నిబంధనల నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేయడానికి నియమాలను రూపొందించవచ్చు."]
["(2) विशिष्‍टतया और पूर्वगामी शक्‍ति की व्‍यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, ऐसे नियम निम्‍नलिखित सभी या किन्‍हीं विषयों के लिए उपबंध कर सकेंगे, अर्थात् :––","(2) పైన పేర్కొన్న అధికారం యొక్క ప్రాబల్యానికి ప్రత్యేకంగా మరియు పక్షపాతం లేకుండా, అటువంటి నియమాలు ఈ క్రింది అన్ని విషయాలకు లేదా ఏదైనా వాటికి అందించాలి, అంటే: -"]
["(क) वह प्ररूप और रीति जिसमें परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीदें जारी करने के भाण्‍डागारण कारबार को प्रारंभ करने या कारबार के लिए रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र अभिप्राप्‍त करने के लिए आवेदन किया जा सकेगा और वह फीस जो धारा 4 की उपधारा (2) के अधीन ऐसे आवेदन के साथ दी जाएगी ;","(క) చర్చించదగిన గిడ్డంగి రశీదులు జారీ చేసే గిడ్డంగి వ్యాపారం ప్రారంభించడానికి లేదా వ్యాపారం కోసం రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ పొందటానికి ఒక దరఖాస్తు మరియు రూపం తయారు చేయవచ్చు మరియు సెక్షన్ 4 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కింద అటువంటి దరఖాస్తుతో కూడిన రుసుము ఇవ్వబడుతుంది ;"]
["वह प्ररूप, जिसमें भाण्‍डागार के रजिस्‍ट्रीकरण का प्रमाणपत्र, धारा 4 की उपधारा (3) के अधीन जारी किया जा सकेगा ;","ఆ రకంగా, సెక్షన్ 4 లోని సబ్-సెక్షన్ (3) కింద గిడ్డంగి రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ జారీ చేయబడుతుంది;"]
["वित्तीय, प्रबंधकीय और अन्‍य पात्रता मानदंड और सक्षमता जिनका कोई आवेदक, भाण्‍डागारों के रजिस्‍ट्रीकरण के लिए, धारा 4 की उपधारा (4) के अधीन समाधान करेगा ;","గిడ్డంగుల నమోదు కోసం సెక్షన్ 4 లోని సబ్ సెక్షన్ (4) కింద దరఖాస్తుదారుకు పరిష్కరించే ఆర్థిక, నిర్వాహక మరియు ఇతర అర్హత ప్రమాణాలు మరియు సామర్థ్యాలు ఉండాలి;"]
["वह अर्हता और अन्‍य अपेक्षाएं, जिनको प्रत्‍यायन अभिकरण के रूप में कार्य करने के लिए आवेदन करने वाला कोई व्‍यक्‍ति धारा 5 की उपधारा (2) के अधीन पूरा करेगा ;","అక్రిడిటేషన్ ఏజెన్సీగా పనిచేయడానికి దరఖాస్తు చేసుకునే అర్హతలు మరియు ఇతర అవసరాలు సెక్షన్ 5 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కింద పూర్తి చేయాలి;"]
["वह प्ररूप और रीति, जिसमें प्रत्‍यायन अभिकरण के रूप में रजिस्‍ट्रीकरण के लिए आवेदन किया जा सकेगा और वह फीस, जो धारा 5 की उपधारा (3) के अधीन ऐसे आवेदन के साथ दी जाएगी ;","రిజిస్ట్రేషన్ కోసం దరఖాస్తును అక్రిడిటేషన్ ఏజెన్సీగా తయారుచేసే రూపం మరియు విధానం మరియు సెక్షన్ 5 లోని ఉప-సెక్షన్ (3) కింద అటువంటి దరఖాస్తుతో పాటు చెల్లించవలసిన రుసుము;"]
["धारा 5 की उपधारा (4) के अधीन प्रत्‍यायन अभिकरण के रजिस्‍ट्रीकरण के प्रमाणपत्र का प्ररूप ;","సెక్షన్ 5 లోని సబ్-సెక్షన్ (4) కింద అక్రిడిటేషన్ ఏజెన్సీ రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ యొక్క కాపీ;"]
["धारा 28 के अधीन अध्‍यक्ष और अन्‍य सदस्‍यों को संदेय वेतन और भत्ते तथा उनकी सेवा के अन्‍य निबंधन और शर्तें ;","ఛైర్మన్ మరియు ఇతర సభ్యులకు సెక్షన్ 28 కింద చెల్లించాల్సిన జీతాలు మరియు భత్యాలు మరియు వారి సేవ యొక్క ఇతర నిబంధనలు మరియు షరతులు;"]
["ऐसी अन्‍य शक्‍तियां, जो प्राधिकरण द्वारा धारा 35 की उपधारा (2) के खंड (त) के अधीन प्रयोग की जाएं ;","సెక్షన్ 35 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) లోని క్లాజ్ (त) కింద అథారిటీ ఉపయోగించుకునే ఇతర అధికారాలు;"]
["धारा 38 की उपधारा (1) के अधीन प्राधिकरण द्वारा रखे जाने वाले लेखाओं के वार्षिक विवरण के अनुरक्षण का प्ररूप और रीति ;","సెక్షన్ 38 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) కింద అథారిటీ ద్వారా ఉంచవలసిన ఖాతాల వార్షిక ప్రకటన యొక్క రూపం మరియు నిర్వహణ విధానం;"]
["वह प्ररूप और रीति जिसमें तथा वह समय जिसके भीतर प्राधिकरण द्वारा केन्‍द्रीय सरकार को धारा 39 की उपधारा (1) के अधीन विवरणियां और विवरण तथा विशिष्‍टियां प्रस्‍तुत की जानी हैं ;","సెక్షన్ 39 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) కింద రిటర్న్స్, వివరణలు, వివరాలను అథారిటీ ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సమర్పించాల్సిన రూపం మరియు విధానం;"]
["वह प्ररूप और रीति, जिसमें अपील प्राधिकरण को कोई अपील की जा सकेगी और वह फीस, जो धारा 42 की उपधारा (2) के अधीन ऐसी अपील के साथ दी जाएगी ;","అప్పీలేట్ అథారిటీకి ఏదైనా అప్పీల్ చేయగల రూపం మరియు విధానం మరియు సెక్షన్ 42 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కింద అటువంటి అప్పీల్‌తో పాటు ఫీజు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది;"]
["धारा 42 की उपधारा (3) के अधीन किसी अपील का निपटारा करने में अपील प्राधिकरण द्वारा अपनाई जाने वाली प्रक्रिया ;","సెక్షన్ 42 లోని సబ్-సెక్షన్ (3) కింద ఏదైనా అప్పీల్‌ను పరిష్కరించడంలో అప్పీలేట్ అథారిటీ అనుసరించాల్సిన విధానం;"]
["कोई अन्‍य विषय, जो विहित किया जाना अपेक्षित है या विहित किया जाए या जिसके संबंध में नियमों द्वारा उपबंध किया जाना है या किया जाए ।","అవసరమయ్యే లేదా సూచించబడిన లేదా నిబంధనలకు అనుగుణంగా లేదా చేయవలసిన ఇతర విషయాలు."]
["51. प्राधिकरण की विनियम बनाने की शक्‍ति–","51. అథారిటీకి నిబంధనలు చేసే అధికారం"]
["–(1) प्राधिकरण, केन्‍द्रीय सरकार के पूर्व अनुमोदन से और भाण्‍डागार सलाहकार समिति के परामर्श से, इस अधिनियम के उपबंधों को कार्यान्‍वित करने के लिए इस अधिनियम और उसके अधीन बनाए गए नियमों से संगत विनियम अधिसूचना द्वारा बना सकेगा ।","- (1) అథారిటీ, కేంద్ర ప్రభుత్వం యొక్క ముందస్తు అనుమతితో మరియు ట్రెజరీ సలహా కమిటీతో సంప్రదించి, ఈ చట్టానికి సంబంధించిన నిబంధనలను మరియు దానిపై చేసిన నియమాలను నోటిఫికేషన్ చేయడం ద్వారా ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేయడానికి నియమాలను రూపొందించవచ్చు."]
["(2) विशिष्‍टतया और पूर्वगामी शक्‍ति की व्‍यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, ऐसे विनियम निम्‍नलिखित सभी या किन्‍हीं विषयों के लिए उपबंध कर सकेंगे, अर्थात् :––","(2) పైన పేర్కొన్న అధికారం యొక్క ప్రాబల్యానికి ప్రత్యేకంగా మరియు పక్షపాతం లేకుండా, ఇటువంటి నిబంధనలు ఈ క్రింది అన్ని విషయాలకు లేదా ఏదైనా వాటికి అందించాలి, అంటే: -"]
["धारा 3 की उपधारा (2) के अधीन प्रत्‍यायन अभिकरणों के प्राधिकारियों को विनियमित करने वाले विषय ;","సెక్షన్ 3 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కింద అక్రిడిటేషన్ ఏజెన్సీల అధికారులను నియంత్రించే విషయాలు;"]
["वह प्ररूप और रीति तथा वह अवधि जिसके लिए भांडागारपाल, धारा 8 की उपधारा (2) के अधीन, भाण्‍डागारण कारबार के अभिलेख और लेखे रखेगा ;","స్తితి మరియు పద్ధతి మరియు గిడ్డంగి యజమాని ఉండే కాలం, సెక్షన్ 8 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కింద, గిడ్డంగి వ్యాపారం యొక్క రికార్డులు మరియు ఖాతాలను ఉంచబడతాయి;"]
["धारा 9 की उपधारा (7) के अधीन भाण्‍डागारपाल द्वारा माल या उसके किसी भाग के व्‍ययन की रीति और किसी निलंब लेखा में विक्रय आगमों का रखा जाना ;","సెక్షన్ 9 లోని సబ్-సెక్షన్ (7) కింద గిడ్డంగి యజమాని చేత వస్తువులను లేదా దానిలోని ఏ భాగాన్ని ఉపయోగించిన పధ్ధతి మరియు ఏ అమ్మకం అయినా దస్తావేజు ఖాతాలో ఆదాయాన్ని చూపించడం;"]
["धारा 10 की उपधारा (10) के अधीन विक्रय का ढंग ;","సెక్షన్ 10 లోని సబ్-సెక్షన్ (10) కింద అమ్మిన విధానం;"]
["धारा 23 की उपधारा (2) के पंरतुक के अधीन अनुलिपि भाण्‍डागार रसीद जारी करने की रीति ;","సెక్షన్ 23 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) యొక్క నిబంధన ప్రకారం నకిలీ గిడ్డంగి రశీదులను జారీ చేసే విధానం;"]
["धारा 31 की उपधारा (1) के अधीन प्राधिकरण के अधिवेशनों के समय और स्‍थान तथा ऐसे अधिवेशनों में अपनाई जाने वाली प्रक्रिया जिसके अंतर्गत कारबार के संव्‍यवहार के लिए आवश्‍यक गणपूर्ति है ;","సెక్షన్ 31 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) కింద అథారిటీ యొక్క సెషన్ల సమయం మరియు ప్రదేశం మరియు వ్యాపారం నిర్వహించడానికి కోరం అవసరమయ్యే అటువంటి సమావేశాలలో అనుసరించాల్సిన విధానం;"]
["धारा 33 की उपधारा (2) के अधीन प्राधिकरण के अधिकारियों और अन्‍य कर्मचारियों की सेवा के निबंधन और शर्तें ;","సెక్షన్ 33 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కింద అథారిటీ యొక్క అధికారులు మరియు ఇతర ఉద్యోగుల సేవా నిబంధనలు మరియు షరతులు;"]
["धारा 35 की उपधारा (2) के खंड, के अधीन प्रत्‍यायन अभिकरणों के रजिस्‍ट्रीकरण और कृत्‍य, ऐसे रजिस्‍ट्रीकरण का नवीकरण, उपांतरण, वापस लेने, निलंबन या रद्दकरण करने और भाण्‍डागारों के प्रत्‍यायन के लिए प्रत्‍यायन अभिकरणों के पदधारियों के लिए आचार संहिता ;","సెక్షన్ 35 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) యొక్క క్లాజ్, కింద అక్రిడిటేషన్ ఏజెన్సీల రిజిస్ట్రేషన్ మరియు పని కోసం, అటువంటి రిజిస్ట్రేషన్ల పునరుద్ధరణ, సవరణ, ఉపసంహరణ, సస్పెన్షన్ లేదా రద్దు మరియు గిడ్డంగుల అక్రెడిటేషన్ కోసం అక్రిడిటేషన్ ఏజెన్సీల అధికారుల కోసం ప్రవర్తనా నియమావళి;"]
["धारा 35 की उपधारा (2) के खंड, के अधीन माल के श्रेणीकरण के लिए प्रमाणकर्ता अभिकरणों के अनुमोदन के लिए मानक ;","సెక్షన్ 35 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) యొక్క క్లాజ్, కింద వస్తువుల వర్గీకరణ కోసం ధృవీకరించే ఏజెన్సీల ఆమోదం కోసం ప్రామాణికం;"]
["धारा 35 की उपधारा (2) के खंड, के अधीन इस अधिनियम के उपबंधों को कार्यान्‍वित करने के लिए उद्गृहीत की जाने वाली फीस और अन्‍य प्रभारों की दर ;","సెక్షన్ 35 లోని సబ్ సెక్షన్ (2) యొక్క క్లాజ్, కింద ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేయడానికి విధించే ఫీజుల రేటు మరియు ఇతర ఛార్జీలు;"]
["कोई अन्‍य विषय, जो विनियमों द्वारा विनिर्दिष्‍ट किया जाना अपेक्षित है या विनिर्दिष्‍ट किया जाए या जिसके संबंध में विनियमों द्वारा उपबंध बनाए जाने हैं या बनाए जाएं ।","అవసరమయ్యే లేదా నిబంధనల ద్వారా పేర్కొనవలసిన లేదా నిబంధనల ప్రకారం లేదా దానికి సంబంధించి చేయవలసిన నిబంధనలు, ఇతర విషయాలు."]
["52. नियमों और विनियमों का संसद् के समक्ष रखा जाना––","52. పార్లమెంటు ముందు పెట్టవలసిన నియమాలు మరియు నిబంధనలు."]
["इस अधिनियम के अधीन केन्‍द्रीय सरकार द्वारा बनाया गया प्रत्‍येक नियम और प्राधिकरण द्वारा बनाया गया प्रत्‍येक विनियम, बनाए जाने के पश्‍चात् यथाशीघ्र संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष, जब वह सत्र में हो, कुल तीस दिन की अवधि के लिए रखा जाएगा । यह अवधि एक सत्र में अथवा दो या अधिक आनुक्रमिक सत्रों में पूरी हो सकेगी । यदि उस सत्र के या पूर्वोक्‍त आनुक्रमिक सत्रों के ठीक बाद के सत्र के अवसान के पूर्व दोनों सदन उस नियम या विनियम में कोई परिवर्तन करने के लिए सहमत हो जाएं तो तत्‍पश्‍चात् वह नियम या विनियम ऐसे परिवर्तित रूप में ही प्रभावी होगा । यदि उक्‍त अवसान के पूर्व दोनों सदन सहमत जो जाएं कि वह नियम या विनियम नहीं बनाया जाना चाहिए तो तत्‍पश्‍चात् वह निष्‍प्रभाव हो जाएगा । किन्‍तु नियम या विनियम के ऐसे परिवर्तित या निष्‍प्रभाव होने से उनके अधीन पहले की गई किसी बात की विधिमान्‍यता पर प्रतिकूल प्रभाव नहीं पड़ेगा ।","ఈ చట్టం ప్రకారం కేంద్ర ప్రభుత్వం చేసిన ప్రతి నియమం మరియు అథారిటీ చేసిన ప్రతి నిబంధన ప్రతి పార్లమెంటు సభ ముందు, అది సమావేశమైన వెంటనే, మొత్తం ముప్పై రోజుల పాటు, అది చేసిన తర్వాత ఉంచబడుతుంది. ఈ వ్యవధిని ఒక సెషన్‌లో లేదా రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వరుస సెషన్లలో పూర్తి చేయవచ్చు. ఆ సెషన్ గడువుకు ముందే లేదా మునుపటి సెషన్ల తర్వాత ఆ నియమం లేదా నిబంధనలలో ఏదైనా మార్పు చేయడానికి ఇరు సభలు అంగీకరిస్తే, ఆ నియమం లేదా నియంత్రణ అటువంటి మారిన రూపంలో మాత్రమే ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది. నిబంధనలు లేదా నియమాలు చేయరాదని గడువు ముగిసేలోపు ఉభయ సభలు అంగీకరిస్తే, అప్పుడు అవి రద్దు చేయబడతాయి. కానీ నియమాలు లేదా నిబంధనల యొక్క అటువంటి మార్పు లేదా ప్రభావం వాటి క్రింద గతంలో చేసిన ఏదైనా చెల్లుబాటును ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేయదు."]
["53. अधिनियम का अध्‍यारोही प्रभाव होना––","53. చట్టం అధిక ప్రభావాన్ని కలిగి ఉండడం."]
["इस अधिनियम के उपबंधों का, तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि में या इस अधिनियम से भिन्‍न किसी विधि के कारण प्रभाव रखने वाली किसी लिखत में अंतर्विष्‍ट उससे असंगत किसी बात के होते हुए भी, प्रभावी होंगे ।","ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు ఏ ఇతర చట్టంలోనైనా ప్రస్తుతానికి లేదా ఈ చట్టం మినహా ఏదైనా చట్టం కారణంగా ప్రభావం చూపే ఏదైనా వ్రాయటంలో అస్థిరంగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది."]
["54. कठिनाइयों को दूर करने की शक्‍ति––","54. ఇబ్బందులను తొలగించే శక్తి-"]
["(1) यदि इस अधिनियम के ऐसे उपबंधों को प्रभावी करने में कोई कठिनाई उत्‍पन्‍न होती है, तो केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में प्रकाशित ऐसे आदेश द्वारा, ऐसे उपबंध कर सकेगी, जो इस अधिनियम के उपबंधों से असंगत न हों और जो उस कठिनाई को दूर करने के लिए आवश्‍यक प्रतीत हों :","(1) ఈ చట్టం యొక్క అటువంటి నిబంధనలను అమలు చేయడంలో ఏమైనా ఇబ్బందులు ఎదురైతే, గెజిట్‌లో ప్రచురించబడిన అటువంటి ఉత్తర్వుల ద్వారా, ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు విరుద్ధంగా లేని మరియు ఆ కష్టాన్ని తొలగించే నిబంధనలు వీటికి అవసరమైనట్లు కనిపిస్తే, కేంద్ర ప్రభుత్వం చేయవచ్చు."]
["परन्‍तु इस धारा के अधीन ऐसा कोई आदेश इस अधिनियम के प्रारंभ की तारीख से तीन वर्ष की समाप्‍ति के पश्‍चात् नहीं किया जाएगा ।","కానీ ఈ చట్టం ప్రారంభించిన తేదీ నుండి మూడేళ్ల గడువు ముగిసిన తరువాత ఈ విభాగం కింద అలాంటి ఉత్తర్వులు ఇవ్వబడవు."]
["(2) इस धारा के अधीन किया गया प्रत्‍येक आदेश, किए जाने के पश्‍चात् यथाशीघ्र, संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष रखा जाएगा ।","2) ఈ విభాగం కింద చేసిన ప్రతి ఉత్తర్వు, చేసిన తరువాత, వీలైనంత త్వరగా ప్రతి పార్లమెంటు సభ ముందు ఉంచబడుతుంది."]
["55. 1899 के अधिनियम 2 का संशोधन–","55. 1899 యొక్క చట్టం 2 యొక్క సవరణ-"]
["–भारतीय स्‍टाम्‍प अधिनियम, 1899 की धारा 8ख के पश्‍चात् निम्‍नलिखित धारा अंत:स्‍थापित की जाएगी :––",{"$f":"B222","v":"5. బాల్య వివాహం నుండి పుట్టిన పిల్లల నిర్వహణ మరియు అదుపు-"}]
["“परक्राम्‍य भाण्‍डागार रसीदों का स्‍टाम्‍प शुल्‍क के दायित्‍वाधीन न होना–","\"చర్చించదగిన గిడ్డంగి రసీదులు స్టాంప్ డ్యూటీకి లోబడి ఉండవు -"]
["बाल-विवाह प्रतिषेध अधिनियम, 2006","బాల్య వివాహ నిషేధ చట్టం, 2006"]
["(2007 का अधिनियम संख्‍यांक 6)","(2007 యొక్క 6 వ చట్టం)"]
["[10 जनवरी, 2007]","[10 జనవరి, 2007]"]
["बाल-विवाहों के अनुष्‍ठान के प्रतिषेध और उससेसंबंधित या उसके आनुषंगिकविषयों का उपबंधकरने के लिएअधिनियम","బాల్యవివాహాల ఆచారాలను నిషేధించడానికి మరియు దానికి సంబంధించిన లేదా దానితో అనుసంధానించబడిన విషయాలను అందించడానికి చేసిన చట్టం."]
["भारत गणराज्‍य के सतावनवें वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो :––","రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క ఏడవ సంవత్సరంలో దీనిని పార్లమెంట్ ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేసింది: -"]
["1. संक्षिप्‍त नाम, विस्‍तार और प्रारंभ–","1. చిన్న పేరు, పొడిగింపు మరియు ప్రారంభం-"]
["–(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम बाल-विवाह प्रतिषेध अधिनियम, 2006 है ।","- (1) ఈ చట్టాన్ని బాల్య వివాహ నిషేధ చట్టం, 2006 అని పిలుస్తారు."]
["(2) इसका विस्‍तार जम्‍मू-कश्‍मीर राज्‍य के सिवाय संपूर्ण भारत पर है ; और यह भारत से बाहर तथा भारत के परे भारत केसभी नागरिकों को भी लागू होता है :","(2) ఇది జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రం మినహా మొత్తం భారతదేశానికి విస్తరించింది; ఇది భారతదేశం వెలుపల మరియు భారతదేశంలోని భారత పౌరులందరికీ వర్తిస్తుంది:"]
["परंतु इस अधिनियम की कोई बात पांडिचेरी संघ राज्‍यक्षेत्र के रेनोंसाओं को लागू नहीं होगी ।","కానీ ఈ చట్టం ఏదీ యూనియన్ టెరిటరీ ఆఫ్ పాండిచేరి యొక్క రెన్సోవాన్లకు వర్తించదు."]
["(3) यह उस तारीख को प्रवृत्त होगा जो केंद्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, नियत करे और भिन्‍न-भिन्‍न राज्‍यों के लिए भिन्‍न-भिन्‍न तारीखें नियत की जा सकेंगी और किसी उपबंध में इस अधिनियम के प्रारंभ के प्रति निर्देश का किसी राज्‍य के संबंध में यह अर्थ लगाया जाएगा कि वह उस राज्‍य में उस उपबंध के प्रवृत्त होने के प्रति निर्देश है ।","(3) కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా, వివిధ రాష్ట్రాలకు నిర్ణీత మరియు వేర్వేరు తేదీలను నిర్ణయించవచ్చు మరియు ఈ నిబంధనను ఏ రాష్ట్రానికి అయినా నిర్దేశించే ఏ నిబంధనలోనైనా ఇది అమల్లోకి వస్తుంది. దీనికి సంబంధించి, ఆ రాష్ట్రంలో ఆ నిబంధన అమలులోకి రావడానికి సూచనగా ఇది భావించబడుతుంది."]
["2. परिभाषाएं––","2. నిర్వచనాలు -"]
["इस अधिनियम में, जब तक कि संदर्भ से अन्‍यथा अपेक्षित न हो,––","ఈ చట్టంలో, సందర్భం అవసరమైతే తప్ప, -"]
["“बालक” से ऐसा व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है जिसने, यदि पुरुष है तो, इक्‍कीस वर्ष की आयु पूरी नहीं की है और यदि नारी है तो, अठारह वर्ष की आयु पूरी नहीं की है ;","\"బాల్యం\" అంటే, మగవారైతే, ఇరవై ఒక్క సంవత్సరాలు పూర్తి కాని మరియు ఆడపిల్ల అయితే, పద్దెనిమిది సంవత్సరాలు పూర్తి కాని వ్యక్తి;"]
["“बाल-विवाह” से ऐसा विवाह अभिप्रेत है जिसके बंधन में आने वाले दोनों पक्षकारों में से कोई बालक है ;","\"బాల్య వివాహం\" అంటే వివాహం అనే రెండు పార్టీలలో ఒకరు బాల్యంలో ఉన్నవారు;"]
["विवाह के संबंध में “बंधन में आने वाले पक्षकार” से पक्षकारों में से कोई भी ऐसा पक्षकार अभिप्रेत है जिसका विवाह उसके द्वारा अनुष्‍ठापित किया जाता है या किया जाने वाला है ;","వివాహానికి సంబంధించి \"బంధనంలోకి వచ్చే పార్టీలు\" అంటే వివాహం చేసుకున్న పార్టీలు లేదా వారిచేత వ్యవస్థాపించబడింది,లేదా ఉండాలి;"]
["“बाल-विवाह प्रतिषेध अधिकारी” के अन्‍तर्गत धारा 16 की उपधारा (1) के अधीन नियुक्‍त बाल-विवाह प्रतिषेध अधिकारी भी है ;","\"చైల్డ్ మ్యారేజ్ ప్రొహిబిషన్ ఆఫీసర్\" లో సెక్షన్ 16 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) కింద నియమించబడిన బాల్య వివాహ నిషేధ అధికారి కూడా ఉన్నారు;"]
["“जिला न्‍यायालय” से अभिप्रेत है ऐसे क्षेत्र में, जहां कुटुंब न्‍यायालय अधिनियम, 1984 (1984 का 66) की धारा 3 के अधीन स्‍थापित कुटुंब न्‍यायालय विद्यमान है, ऐसा कुटुंब न्‍यायालय और किसी ऐसे क्षेत्र में जहां कुटुंब न्‍यायालय नहीं है, किंतु कोई नगर सिविल न्‍यायालय विद्यमान है वहां वह न्‍यायालय और किसी अन्‍य क्षेत्र में, आरंभिक अधिकारिता रखने वाला प्रधान सिविल न्‍यायालय और उसके अंतर्गत ऐसा कोई अन्‍य सिविल न्‍यायालय भी है जिसे राज्‍य सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, ऐसे न्‍यायालय के रूप में विनिर्दिष्‍ट करे जिसे ऐसे मामलों के संबंध में अधिकारिता है, जिनके बारे में इस अधिनियम के अधीन कार्रवाई की जाती है ;","\"డిస్ట్రిక్ట్ కోర్ట్\" అంటే కుటుంబ్ కోర్ట్ చట్టం, 1984 (1984లో 66) లోని సెక్షన్ 3 కింద కుటుంబ్ కోర్టు స్థాపించబడిన ప్రాంతం, అటువంటి కుటుంబ్ కోర్ట్ మరియు కుటుంబ్ కోర్ట్ లేని ప్రాంతంలో, అక్కడ మునిసిపల్ సివిల్ కోర్టు ఉంటే, ఆ న్యాయస్థానం మరియు మరే ఇతర ప్రాంతంలోనైనా, ప్రిన్సిపల్ సివిల్ కోర్ట్ ప్రారంభ అధికార పరిధిని కలిగి ఉంటుంది మరియు దానిలోని ఏ ఇతర సివిల్ కోర్టు అయినా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా అటువంటి కోర్టుగా పేర్కొనవచ్చు ఈ చట్టం ప్రకారం వ్యవహరించే అటువంటి విషయాలకు సంబంధించి అధికార పరిధి ఉంటుంది;"]
["“अवयस्‍क” से ऐसा व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है जिसके बारे में वयस्‍कता अधिनियम, 1875 (1875 का 9) के उपबंधों के अधीन यह माना जाता है कि उसने, वयस्‍कता प्राप्‍त नहीं की है ।","\"మైనర్\" అంటే పెద్దల చట్టం, 1875 (1875 లో 9) లోని నిబంధనల ప్రకారం, పెద్దవారిగా వయస్సులేదని భావించే వ్యక్తి."]
["3. बाल-विवाहों का, बंधन में आने वाले पक्षकार के, जो बालक है, विकल्‍प पर शून्‍यकरणीय होना","3. బంధంలో ఉన్న పార్టీలలో, ఎవరైనా మైనర్ ఉంటే, బాల్యవివాహాల ఎంపికను రద్దు చేయబడాలి"]
["1) प्रत्‍येक बाल-विवाह जो चाहे इस अधिनियम के प्रारंभ के पूर्व या पश्‍चात् अनुष्‍ठापित किया गया हो, विवाह बंधन में आने वाले ऐसे पक्षकार के, जो विवाह के समय बालक था, विकल्‍प पर शून्‍यकरणीय होगा :","1) ఈ చట్టం ప్రారంభానికి ముందు లేదా తరువాత స్థాపించబడిన ప్రతి బాల్య వివాహం, వివాహ సమయంలో బంధంలో ఉన్న పార్టీ యొక్క ఎంపిక వద్ద లేదా వివాహం సమయంలో మైనర్ అయితే రద్దు చేయబడాలి:"]
["परंतु किसी बाल-विवाह को अकृतता की डिक्री द्वारा बातिल करने के लिए, विवाह बंधन में आने वाले ऐसे पक्षकार द्वारा ही, जो विवाह के समय बालक था, जिला न्‍यायालय में अर्जी फाइल की जा सकेगी ।","కానీ ఏదైనా బాల్య వివాహం చెల్లకుండా డిక్రీ ద్వారా రద్దు చేయబడాలంటే, వివాహ సమయంలో చిన్నతనంలో ఉన్న వివాహ బంధంలో ఒక పార్టీ చేసిన దరఖాస్తును జిల్లా కోర్టులో దాఖలు చేయవచ్చు."]
["(2) यदि अर्जी फाइल किए जाने के समय, अर्जीदार अवयस्‍क है तो अर्जी उसके सरंक्षक या वाद-मित्र के साथ-साथ बाल-विवाह प्रतिषेध अधिकारी की मार्फत की जा सकेगी ।","(2) పిటిషనర్ దరఖాస్తు దాఖలు చేసే సమయంలో మైనర్ అయితే, వారి సంరక్షకుడు లేదా న్యాయవాది మరియు బాల్య వివాహ నిషేధ అధికారి ద్వారా దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు."]
["(3) इस धारा के अधीन अर्जी किसी भी समय किंतु अर्जी फाइल करने वाले बालक के वयस्‍कता प्राप्‍त करने के दो वर्ष पूरे करने से पूर्व फाइल की जा सकेगी ।","(3) ఈ విభాగం కింద ఒక దరఖాస్తు ఎప్పుడైనా దాఖలు చేయవచ్చు, కాని దరఖాస్తును దాఖలు చేసే పిల్లల వయస్సును చేరుకున్న రెండు సంవత్సరాలు పూర్తయ్యే ముందు."]
["(4) इस धारा के अधीन अकृतता की डिक्री प्रदान करते समय जिला न्‍यायालय, विवाह के दोनों पक्षकारों और उनके माता-पिता या उनके संरक्षकों को यह निदेश देते हुए आदेश करेगा कि वे, यथास्‍थिति, दूसरे पक्षकार, उसके माता-पिता या संरक्षक को विवाह के अवसर पर उसको दूसरे पक्षकार से प्राप्‍त धन, मूल्‍यवान वस्‍तुएं, आभूषण और अन्‍य उपहार या ऐसी मूल्‍यवान वस्‍तुओं, आभूषणों, अन्‍य उपहारों के मूल्‍य के बराबर रकम और धन लौटा दे :","(4) ఈ విభాగం కింద శూన్య డిక్రీని మంజూరు చేస్తున్నప్పుడు, జిల్లా కోర్టు వివాహానికి రెండు పార్టీలను మరియు వారి తల్లిదండ్రులు లేదా వారి సంరక్షకులను ఆదేశిస్తుంది, వారు ఇతర పార్టీ, అతని తల్లిదండ్రులు లేదా సంరక్షకులు వివాహం సందర్భంగా, ఇతర పార్టీ నుండి పొందిన డబ్బు, విలువైన వస్తువులు, ఆభరణాలు మరియు ఇతర బహుమతులు లేదా అలాంటి విలువైన వస్తువులు, ఆభరణాలు, ఇతర బహుమతులు అతనికి మొత్తానికి మరియు డబ్బుకు సమానంగా తిరిగి ఇవ్వబడతాయి:"]
["परंतु इस धारा के अधीन कोई आदेश तब तक पारित नहीं किया जाएगा जब तक कि संबद्ध पक्षकारों को जिला न्‍यायालय के समक्ष उपस्‍थित होने और यह कारण दर्शित करने के लिए कि ऐसा आदेश क्‍यों नहीं पारित किया जाए, सूचनाएं न दे दी गई हों ।","కానీ సంబంధిత పార్టీలకు జిల్లా కోర్టుకు హాజరుకావాలని నోటీసు ఇవ్వకపోతే మరియు అటువంటి ఉత్తర్వులను ఆమోదించకూడదనే కారణాలను చూపించకపోతే ఈ విభాగం కింద ఎటువంటి ఉత్తర్వులు జారీ చేయబడవు."]
["4. बाल-विवाह के बंधन में आने वाली महिला पक्षकार के भरण-पोषण और निवास के लिए उपबंध––","4. బాల్యవివాహంలో పాల్గొన్న మహిళా పార్టీకి నిర్వహణ మరియు నివాసం కోసం సదుపాయం-"]
["(1) धारा 3 के अधीन डिक्री प्रदान करते समय, जिला न्‍यायालय बाल-विवाह के बंधन में आने वाले पुरुष पक्षकार को और यदि ऐसे विवाह के बंधन में आने वाला पुरुष पक्षकार अवयस्‍क है, तो उसके माता-पिता या सरंक्षक को, विवाह के बंधन में आने वाली महिला पक्षकार को, उसके पुनर्विवाह तक, भरण-पोषण का संदाय करने के लिए निदेश देते हुए अंतरिम या अंतिम आदेश भी कर सकेगा ।","(1) సెక్షన్ 3 కింద డిక్రీని మంజూరు చేస్తున్నప్పుడు, జిల్లా కోర్టు మగ పార్టీని బాల్య వివాహం యొక్క బంధానికి నిర్దేశిస్తుంది మరియు, అలాంటి వివాహం యొక్క బంధానికి మగ పార్టీ మైనర్ అయితే, అతని తల్లిదండ్రులకు లేదా సంరక్షకుడికి, వివాహం, ఆమె పునర్వివాహం వరకు నిర్వహణ కోసం చెల్లించమని బంధన మహిళా పార్టీని నిర్దేశిస్తూ మధ్యంతర లేదా తుది ఉత్తర్వు ఇవ్వవచ్చు."]
["(2) संदेय भरण-पोषण की मात्रा का अवधारण जिला न्‍यायालय द्वारा, बालक की आवश्‍यकताओं, अपने विवाह के दौरान ऐसे बालक द्वारा भोगी गई जीवन शैली और संदाय करने वाले पक्षकार की आय के साधनों को ध्‍यान में रखते हुए किया जाएगा ।","(2) పిల్లల అవసరాలు, వివాహం సమయంలో అలాంటి పిల్లల జీవనశైలి మరియు చెల్లించే పార్టీ యొక్క ఆదాయ మార్గాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని చెల్లించాల్సిన నిర్వహణ మొత్తాన్ని జిల్లా కోర్టు నిర్ణయిస్తుంది."]
["(3) भरण-पोषण की रकम का मासिक या एकमुश्‍त राशि के रूप में संदाय करने का निदेश दिया जा सकेगा ।","(3) నిర్వహణ మొత్తాన్ని నెలవారీ లేదా మొత్తం, మొత్తంగా చెల్లించమని నిర్దేశించవచ్చు."]
["(4) यदि धारा 3 के अधीन अर्जी देने वाला पक्षकार विवाह के बंधन में आने वाली महिला पक्षकार है तो जिला न्‍यायालय उसके पुनर्विवाह तक उसके निवास के लिए उपयुक्‍त आदेश भी कर सकेगा ।","(4) సెక్షన్ 3 కింద పార్టీ పిటిషన్ పెళ్లిలో పాల్గొన్న మహిళా పార్టీ అయితే, ఆమె పునర్వివాహం వరకు జిల్లా కోర్టు కూడా ఆమె నివాసానికి తగిన ఉత్తర్వులు ఇవ్వవచ్చు."]
["5. बाल-विवाह से जन्‍मे बालकों का भरण-पोषण और अभिरक्षा–","5. బాల్య వివాహం నుండి పుట్టిన పిల్లల నిర్వహణ మరియు అదుపు-"]
["–(1) जहां बाल-विवाह से जन्‍मे बालक हैं, वहां जिला न्‍यायालय ऐसे बालकों की अभिरक्षा के लिए समुचित आदेश करेगा ।","- (1) బాల్య వివాహం నుండి పుట్టిన పిల్లలు ఉన్నచోట, అటువంటి పిల్లల అదుపు కోసం జిల్లా కోర్టు తగిన ఆదేశాలు ఇవ్వాలి."]
["(2) इस धारा के अधीन किसी बालक की अभिरक्षा के लिए कोई आदेश करते समय, बालक के कल्‍याण और सर्वोत्तम हितों पर जिला न्‍यायालय द्वारा, सर्वोपरि ध्‍यान दिया जाएगा ।","(2) ఈ విభాగం కింద పిల్లల అదుపు కోసం ఏదైనా ఉత్తర్వు చేస్తున్నప్పుడు, పిల్లల సంక్షేమం మరియు ఉత్తమ ప్రయోజనాలకు జిల్లా కోర్టు అత్యంత శ్రద్ధ చూపుతుంది."]
["(3) बालक की अभिरक्षा के लिए किसी आदेश में, दूसरे पक्षकार की, ऐसे बालक तक ऐसी रीति से, जो बालक के हितों को सर्वोत्तम रूप से पूरा करती हो, पहुंच के लिए समुचित निदेश, और ऐसे अन्‍य आदेश, जो जिला न्‍यायालय बालक के हित में उचित समझे, सम्‍मिलित हो सकेंगे ।","(3) పిల్లల అదుపు కోసం ఏ క్రమంలోనైనా, పిల్లల ప్రయోజనాలకు ఉత్తమంగా ఉపయోగపడే రీతిలో ఇతర పార్టీకి అలాంటి పిల్లలకి ప్రవేశించడానికి తగిన ఆదేశాలు, మరియు జిల్లా కోర్టు వంటి ఇతర ఉత్తర్వులు, పిల్లల కోసం వ్యక్తి యొక్క ఆసక్తికి, తగినట్లుగా అందించాలి."]
["(4) जिला न्‍यायालय विवाह के किसी पक्षकार या उनके माता-पिता या संरक्षक द्वारा बालक के भरण-पोषण का उपबंध करने के लिए समुचित आदेश भी कर सकेगा ।","(4) వివాహం యొక్క ఏదైనా పార్టీ లేదా వారి తల్లిదండ్రులు లేదా సంరక్షకుడు పిల్లల నిర్వహణ కోసం జిల్లా కోర్టు తగిన ఉత్తర్వులు ఇవ్వవచ్చు."]
["6. बाल-विवाहों से जन्‍मे बालकों की धर्मजता","6. బాల్యవివాహాలకు పుట్టిన పిల్లల ధర్మం"]
["इस बात के होते हुए भी कि बाल-विवाह धारा 3 के अधीन अकृतता की डिक्री द्वारा बातिल कर दिया गया है, डिक्री किए जाने के पूर्व ऐसे विवाह से जन्‍मा या गर्भाहित प्रत्‍येक बालक, चाहे वह इस अधिनियम के प्रारंभ के पूर्व या पश्‍चात् पैदा हुआ हो, सभी प्रयोजनों के लिए धर्मज बालक समझा जाएगा ।","సెక్షన్ 3 ప్రకారం శూన్యత యొక్క డిక్రీ ద్వారా బాల్య వివాహం రద్దు చేయబడినప్పటికీ, ఈ చట్టం ప్రారంభానికి ముందు లేదా తరువాత జన్మించినా, డిక్రీ చేయడానికి ముందే అటువంటి వివాహం నుండి పుట్టిన లేదా గర్భం దాల్చిన తర్వాత పుట్టిన బిడ్డ అయినా, అన్ని ప్రయోజనాల కోసం ఇది మతపరమైన బిడ్డగా పరిగణించబడుతుంది."]
["7. जिला न्‍यायालय की धारा 4 और धारा 5 के अधीन जारी किए गए आदेशों को उपांतरित करने की शक्‍ति––","7. జిల్లా కోర్టుకు సెక్షన్ 4 మరియు సెక్షన్ 5 కింద జారీ చేసిన ఉత్తర్వులను సవరించే అధికారం-"]
["जिला न्‍यायालय को धारा 4 या धारा 5 के अधीन और यदि परिस्‍थितियों में कोई परिवर्तन है जो अर्जी के लंबित रहने के दौरान किसी भी समय और अर्जी के अंतिम निपटारे के पश्‍चात् भी किसी आदेश में जोड़ने, उसे उपांतरित या प्रतिसंहृत करने की शक्‍ति होगी ।","సెక్షన్ 4 లేదా సెక్షన్ 5 కింద ఏదైనా ఉత్తర్వులను జోడించడానికి, సవరించడానికి లేదా ఉపసంహరించుకునే అధికారం జిల్లా కోర్టుకు ఉంటుంది మరియు పెండింగ్‌లో ఉన్న దరఖాస్తు సమయంలో మరియు దరఖాస్తు యొక్క తుది తొలగింపు తర్వాత కూడా ఏ సమయంలోనైనా పెండింగ్‌లో ఉన్న పరిస్థితులలో ఏదైనా మార్పుచేసే అధికారం ఉంటుంది."]
["8. वह न्‍यायालय जिसमें अर्जी दी जानी चाहिए––","8. దరఖాస్తు చేయవలసిన కోర్టు -"]
["धारा 3, धारा 4 और धारा 5 के अधीन अनुतोष प्रदान करने के प्रयोजन के लिए अधिकारिता रखने वाले जिला न्‍यायालय में उस स्‍थान के ऊपर जहां प्रतिवादी या बालक निवास करता है या जहां विवाह अनुष्‍ठापित किया गया था या जहां पक्षकारों ने अंतिम रूप से एक साथ निवास किया था या जहां अर्जीदार अर्जी पेश करने की तारीख को निवास कर रहा है, अधिकारिता रखने वाला जिला न्‍यायालय सम्‍मिलित होगा ।","సెక్షన్ 3, సెక్షన్ 4 మరియు సెక్షన్ 5 కింద ఉపశమనం కలిగించే ప్రయోజనం కోసం, జిల్లా కోర్టులో ప్రతివాది లేదా పిల్లవాడు నివసించే స్థలం లేదా వివాహం వ్యవస్థాపించబడింది లేదా పార్టీలు చివరకు కలిసిన ప్రదేశంపై అధికార పరిధి ఉంది, దరఖాస్తు సమర్పించిన తేదీన పిటిషనర్ నివసిస్తున్న చోట లేదా నివసించినట్లయితే, అధికార పరిధి కలిగిన జిల్లా కోర్టు చేర్చబడుతుంది."]
["9. बाल-विवाह करने वाले पुरुष वयस्‍क के लिए दंड––","9. బాల్య వివాహాలు చేసే మగ పెద్దలకు జరిమానా-"]
["जो कोई, अठारह वर्ष से अधिक आयु का पुरुष वयस्‍क होते हुए, बाल-विवाह करेगा, वह, कठोर कारावास से, जिसकी अवधि दो वर्ष तक की हो सकेगी, या जुर्माने से, जो एक लाख रुपए तक का हो सकेगा, अथवा दोनों से, दंडनीय होगा ।","ఎవరైతే, పద్దెనిమిది సంవత్సరాల కంటే ఎక్కువ వయస్సు గల మగవారు, బాల్య వివాహం చేసుకుంటే, కఠినమైన జైలు శిక్షతో, అది రెండు సంవత్సరాల వరకు పొడిగించవచ్చు, లేదా జరిమానాతో, అది ఒక లక్ష రూపాయల వరకు ఉండవచ్చు లేదా రెండింటితో శిక్షించవచ్చు."]
["10. बाल-विवाह का अनुष्‍ठान करने के लिए दंड––","10. బాల్యవివాహాలను పాటించినందుకు శిక్ష-"]
["जो कोई किसी बाल-विवाह को संपन्‍न करेगा, संचालित करेगा, या निदिष्‍ट करेगा, या दुष्‍प्रेरित करेगा, वह जब तक यह साबित न कर दे कि उसके पास यह विश्‍वास करने का कारण था कि वह विवाह बाल-विवाह नहीं था, कठोर कारावास से, जिसकी अवधि दो वर्ष तक की हो सकेगी, दंडनीय होगा और जुर्माने से भी, जो एक लाख रुपए तक का हो सकेगा, दंडनीय होगा ।","కఠినమైన జైలు శిక్ష నుండి, వివాహం బాల్య వివాహం కాదని తనకు నమ్మకం ఉందని నిరూపించే వరకు, బాల్యవివాహాన్ని అమలు చేయడం, నిర్వహించడం లేదా నిర్దేశించడం లేదా దానిని సమర్థించడం, వారికి జైలుశిక్ష వ్యవధి రెండేళ్ల వరకు ఉంటుంది, శిక్షార్హమైనది మరియు జరిమానాతో కూడా లక్ష రూపాయల వరకు శిక్షార్హమైనది."]
["11. बाल-विवाह के अनुष्‍ठान का संवर्धन करने या उसे अनुज्ञात करने के लिए दंड","11. బాల్య వివాహం యొక్క కర్మను ప్రోత్సహించినందుకు లేదా అనుమతించినందుకు జరిమానా"]
["1) जहां कोई बालक बाल-विवाह करेगा, वहां ऐसा कोई व्‍यक्‍ति जिसके भारसाधन में चाहे माता-पिता अथवा संरक्षक या किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति के रूप में अथवा अन्‍य किसी विधिपूर्ण या विधिविरुद्ध हैसियत में, बालक है, जिसके अंतर्गत किसी संगठन या व्‍यक्‍ति निकाय का सदस्‍य भी है, जो विवाह का संवर्धन करने के लिए कोई कार्य करता है या उसका अनुष्‍ठापित किया जाना अनुज्ञात करता है या उसका अनुष्‍ठान किए जाने से निवारण करने में उपेक्षापूर्वक असफल रहता है, जिसमें बाल-विवाह में उपस्‍थित होना या भाग लेना सम्‍मिलित है, कठोर कारावास से, जिसकी अवधि दो वर्ष तक की हो सकेगी, दंडनीय होगा और जुर्माने से भी, जो एक लाख रुपए तक का हो सकेगा, दंडनीय होगा :","1) ఒక పిల్లవాడు వివాహం చేసుకున్న చోట, తల్లిదండ్రులు లేదా సంరక్షకులుగా లేదా మరే వ్యక్తిగానైనా లేదా మరే ఇతర చట్టబద్ధమైన లేదా చట్టబద్ధమైన సామర్థ్యంలోనైనా ఒక పిల్లవాడు, దీని కింద ఒక సంస్థ లేదా వ్యక్తి సంస్థలో ఒక సభ్యుడుగా కూడా ఉన్నాడు, అతను వివాహాన్ని ప్రోత్సహించడానికి లేదా అనుమతించడానికి ఏదైనా పని చేసాడు లేదా దానిని నిర్దేశించకుండా నిరోధించడంలో విఫలమయ్యాడు, ఇందులో బాల్య వివాహానికి హాజరు కావడం లేదా పాల్గొనడం, కఠినమైన జైలు శిక్షకు, ఇది రెండు సంవత్సరాల వరకు పొడిగించబడుతుంది, ఇది శిక్షార్హమైనది మరియు జరిమానాతో శిక్షార్హమైనది, ఇది లక్ష రూపాయల వరకు పొడిగించబడుతుంది."]
["परंतु कोई स्‍त्री कारावास से दंडनीय नहीं होगी ।","కానీ ఏ స్త్రీకి జైలు శిక్ష విధించబడదు."]
["(2) इस धारा के प्रयोजनों के लिए, जब तक कि इसके प्रतिकूल साबित नहीं हो जाता है यह उपधारणा की जाएगी कि जहां अवयस्‍क बालक ने विवाह किया है वहां ऐसे अवयस्‍क बालक का भारसाधन रखने वाला व्‍यक्‍ति विवाह अनुष्‍ठापित किए जाने से निवारित करने में उपेक्षापूर्वक असफल रहा है ।","(2) ఈ విభాగం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, విరుద్ధంగా నిరూపించబడితే తప్ప, మైనర్ పిల్లవాడు వివాహం చేసుకున్న చోట, అటువంటి మైనర్ పిల్లల బాధ్యత వహించే వ్యక్తి వివాహం ప్రారంభించకుండా నిరోధించబడడానికి విఫలమైనాడు అనుకోవచ్చు."]
["12. कतिपय परिस्‍थितियों में किसी अवयस्‍क बालक के विवाह का शून्‍य होना–","12. కొన్ని పరిస్థితులలో, మైనర్ పిల్లల వివాహం రద్దు-"]
["–जहां कोई बालक, जो अवयस्‍क है, विवाह के प्रयोजन के लिए,––","–వివాహ ప్రయోజనం కోసం, మైనర్ అయిన పిల్లవాడు, -"]
["विधिपूर्ण संरक्षक की देखरेख से बाहर लाया जाता है या आने के लिए फुसलाया जाता है ; या","చట్టబద్ధమైన సంరక్షకుడి పర్యవేక్షణలో బయటకు రావడానికి లేదా రావడానికి ఆకర్షించడం; లేదా"]
["किसी स्‍थान से जाने के लिए बलपूर्वक बाध्‍य किया जाता है या किन्‍हीं प्रवंचनापूर्ण साधनों से उत्‍प्रेरित किया जाता है ; या","ఒక స్థలం నుండి బలవంతంగా కదలవలసి వస్తుంది లేదా కొన్ని గమ్మత్తైన మార్గాల ద్వారా నడపబడుతుంది; లేదా"]
["विक्रय किया जाता है, और किसी रूप में उसका विवाह कराया जाता है या यदि अवयस्‍क विवाहित है और उसके पश्‍चात् उस अवयस्‍क का विक्रय किया जाता है या दुर्व्‍यापार किया जाता है या अनैतिक प्रयोजनों के लिए उसका उपयोग किया जाता है,","అమ్ముడవుతుంది, మరియు ఏదో ఒక రూపంలో వివాహం జరుగుతుంది లేదా మైనర్ వివాహం చేసుకుని, ఆ తరువాత మైనర్ అమ్మకం లేదా దుర్వినియోగం లేదా అనైతిక ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగించబడితే,"]
["वहां ऐसा विवाह अकृत और शून्‍य होगा ।","అలాంటి వివాహం అకృత్యమైనది మరియు శూన్యమైనది."]
["13. बाल-विवाहों को प्रतिषिद्ध करने वाला व्‍यादेश जारी करने की न्‍यायालय की शक्‍ति–","13. బాల్యవివాహాలను నిషేధించే ప్రకటన జారీ చేయడానికి కోర్టుకు గల అధికారం."]
["–(1) इस अधिनियम में किसी प्रतिकूल बात के होते हुए भी, यदि प्रथम वर्ग न्‍यायिक मजिस्‍ट्रेट या महानगर मजिस्‍ट्रेट का बाल-विवाह प्रतिषेध अधिकारी के आवेदन पर, या किसी व्‍यक्‍ति से परिवाद के माध्‍यम से या अन्‍यथा सूचना प्राप्‍त होने पर यह समाधान हो जाता है कि इस अधिनियम के उल्‍लंघन में बाल-विवाह तय किया गया है या उसका अनुष्‍ठान किया जाने वाला है, तो ऐसा मजिस्‍ट्रेट ऐसे किसी व्‍यक्‍ति के, जिसके अंतर्गत किसी संगठन का सदस्‍य या कोई व्‍यक्‍ति संगम भी है, विरुद्ध ऐसे विवाह को प्रतिषिद्ध करने वाला व्‍यादेश निकालेगा ।","- (1) చైల్డ్ మ్యారేజ్ ప్రొహిబిషన్ ఆఫీసర్ దరఖాస్తుపై ఫస్ట్ క్లాస్ జ్యుడిషియల్ మేజిస్ట్రేట్ లేదా మెట్రోపాలిటన్ మేజిస్ట్రేట్ యొక్క తీర్మానం స్వీకరించబడితే, లేదా ఏ వ్యక్తి నుండి అయినా ఆవేదన ద్వారా లేదా సమాచారం అందిన తరువాత, ఈ చట్టాన్ని ఉల్లంఘిస్తూ, బాల్య వివాహం పరిష్కరించబడిందని లేదా అది నిర్ణయించబడిందని చెప్పబడుతుంది, అటువంటి మేజిస్ట్రేట్ ఒక సంస్థ సభ్యుడు లేదా వ్యక్తుల సంఘంతో సహా ఏ వ్యక్తికైనా అలాంటి వివాహాన్ని నిషేధించవలసి ఉంటుంది."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन कोई परिवाद, बाल-विवाह या बाल-विवाहों का अनुष्‍ठापन होने की संभाव्‍यता से संबंधित व्‍यक्‍तिगत जानकारी या विश्‍वास का कारण रखने वाले किसी व्‍यक्‍ति द्वारा और युक्‍तियुक्‍त जानकारी रखने वाले किसी गैर-सरकारी संगठन द्वारा, किया जा सकेगा ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద ఏదైనా ఫిర్యాదు వ్యక్తిగత సమాచారం లేదా బాల్య వివాహం లేదా బాల్య వివాహం యొక్క అవకాశంపై నమ్మకానికి కారణం మరియు ఏదైనా ప్రభుత్వేతర సంస్థ సహేతుకమైన సమాచారం కలిగి ఉంటే వెళ్ళగలుగుతారు."]
["(3) प्रथम वर्ग न्‍यायिक मजिस्‍ट्रेट या महानगर मजिस्‍ट्रेट का न्‍यायालय किसी विश्‍वसनीय रिपोर्ट या सूचना के आधार पर स्‍वप्ररेणा से भी संज्ञान कर सकेगा ।","(3) ఫస్ట్ క్లాస్ జ్యుడిషియల్ మేజిస్ట్రేట్ లేదా మెట్రోపాలిటన్ మేజిస్ట్రేట్ యొక్క న్యాయస్థానం ఏదైనా విశ్వసనీయ నివేదిక లేదా సమాచారం ఆధారంగా స్వీయ ప్రేరణతో కూడా అర్థం చేసుకోగలుగుతారు."]
["(4) अक्षय तृतीया जैसे कतिपय दिनों पर, सामूहिक बाल-विवाहों के अनुष्‍ठापन का निवारण करने के प्रयोजन के लिए, जिला मजिस्‍ट्रेट उन सभी शक्‍तियों के साथ, जो इस अधिनियम द्वारा या उसके अधीन बाल-विवाह प्रतिषेध अधिकारी को प्रदत्त हैं, बाल-विवाह प्रतिषेध अधिकारी समझा जाएगा ।","4) అక్షయ తృతీయ వంటి కొన్ని రోజులలో, సామూహిక బాల్యవివాహాల అభ్యాసాన్ని నిరోధించే ఉద్దేశ్యంతో, ఈ చట్టం ద్వారా లేదా కింద బాల్య వివాహ నిషేధ అధికారికి ఇచ్చిన అన్ని అధికారాలను జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ కు ఇవ్వాలి, వారు నిషేధ అధికారిగా పరిగణించబడతారు."]
["(5) जिला मजिस्‍ट्रेट को बाल-विवाहों के अनुष्‍ठापन को रोकने या उनका निवारण करने की अतिरिक्‍त शक्‍तियां भी होंगी और इस प्रयोजन के लिए, वह सभी समुचित उपाय कर सकेगा और अपेक्षित न्‍यूनतम बल का प्रयोग कर सकेगा ।","(5) బాల్యవివాహాల యొక్క నిర్ధారణను నిరోధించడానికి లేదా నిరోధించడానికి జిల్లా మేజిస్ట్రేట్కు అదనపు అధికారాలు ఉంటాయి మరియు ఈ ప్రయోజనం కోసం, అతను తగిన అన్ని చర్యలు తీసుకొని అవసరమైన కనీస అధికారాన్ని ఉపయోగించుకోవచ్చు."]
["(6) उपधारा (1) के अधीन कोई व्‍यादेश किसी व्‍यक्‍ति या किसी संगठन के सदस्‍य या व्‍यक्‍ति संगम के विरुद्ध तब तक नहीं निकाला जाएगा जब तक कि न्‍यायालय ने, यथास्‍थिति, ऐसे व्‍यक्‍ति, संगठन के सदस्‍यों या व्‍यक्‍ति संगम को पूर्व सूचना न दे दी हो और उसे/या उनको व्‍यादेश निकाले जाने के विरुद्ध हेतुक दर्शित करने का अवसर न दे दिया हो :","6) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద ఒక ఉత్తర్వు సంఘానికి వ్యతిరేకంగా ఏ వ్యక్తి లేదా సభ్యుడు లేదా ఏ సంస్థకు చెందిన వ్యక్తిపై తీసుకోబడదు తప్ప, కోర్టు, అలాంటి వ్యక్తికి, సంస్థ సభ్యులకు లేదా సంఘానికి ముందస్తు నోటీసు ఇవ్వాలి, మరియు ప్రకటన / బహిష్కరణకు వ్యతిరేకంగా ప్రదర్శించడానికి అతనికి / లేదా అవకాశం ఇవ్వలేదు:"]
["परंतु किसी अत्‍यावश्‍यकता की दशा में, न्‍यायालय को, इस धारा के अधीन कोई सूचना दिए बिना, अंतरिम व्‍यादेश निकालने की शक्‍ति होगी ।","ఏదైనా అత్యవసర పరిస్థితుల్లో, ఈ సెక్షన్ కింద నోటీసు ఇవ్వకుండా మధ్యంతర నిషేధాన్ని ఉపసంహరించుకునే అధికారం కోర్టుకు ఉంటుంది."]
["(7) उपधारा (1) के अधीन जारी किए गए किसी व्‍यादेश की, ऐसे पक्षकार को, जिसके विरुद्ध व्‍यादेश जारी किया गया था, सूचना देने और सुनने के पश्‍चात् पुष्‍टि की जा सकेगी या उसे निष्‍प्रभाव किया जा सकेगा ।","(7) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద జారీ చేయబడిన ఏదైనా ప్రకటన, అలాంటి పార్టీకి, సమాచారం ఇవ్వడం మరియు విన్న తర్వాత ధృవీకరించబడవచ్చు లేదా రద్దు చేయబడవచ్చు."]
["(8) न्‍यायालय, उपधारा (1) के अधीन जारी किए गए किसी व्‍यादेश को या तो स्‍वप्रेरणा पर या किसी व्‍यथित व्‍यक्‍ति के आवेदन पर विखण्‍डित या परिवर्तित कर सकेगा ।","(8) కోర్టు, సబ్-సెక్షన్ (1) కింద జారీ చేయబడిన ఏదైనా ప్రకటనను సుమోటోపై లేదా బాధిత వ్యక్తి యొక్క దరఖాస్తుపై రద్దు చేయవచ్చు లేదా మార్చవచ్చు."]
["(9) जहां कोई आवेदन उपधारा (1) के अधीन प्राप्‍त होता है, वहां न्‍यायालय आवेदक को, या तो स्‍वयं या अधिवक्‍ता द्वारा, अपने समक्ष उपस्‍थित होने का शीघ्र अवसर देगा, और यदि न्‍यायालय आवेदक को सुनने के पश्‍चात् आवेदन को पूर्णत: या भागत: नामंजूर करता है तो वह ऐसा करने के अपने कारणों को लेखबद्ध करेगा ।","(9) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద ఒక దరఖాస్తు స్వీకరించబడినప్పుడు, కోర్టు దరఖాస్తుదారునికి, అతను లేదా న్యాయవాది ద్వారా, అతని ముందు హాజరుకావడానికి ముందస్తు అవకాశాన్ని ఇవ్వాలి మరియు దరఖాస్తుదారు విన్న తర్వాత కోర్టు దరఖాస్తును పూర్తి చేస్తే లేదా భాగస్తుడు అంగీకరించకపోతే, అలా చేయడానికి తన కారణాలను వ్రాతపూర్వకంగా తెలుపుతాడు."]
["(10) जो कोई, यह जानते हुए कि उसके विरुद्ध उपधारा (1) के अधीन व्‍यादेश जारी किया गया है, उस व्‍यादेश की अवज्ञा करेगा, तो वह दोनों में से किसी भांति के कारावास से, जिसकी अवधि दो वर्ष तक की हो सकेगी अथवा जुर्माने से, जो एक लाख रुपए तक का हो सकेगा, अथवा दोनों से, दंडनीय होगा :","(10) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద తనపై ఒక ప్రకటన జారీ చేయబడిందని తెలిసి, ఆ నిషేధాన్ని ధిక్కరిస్తే, అతను రెండు సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్ష విధించబడతాడు, అది రెండు సంవత్సరాల వరకు పొడిగించవచ్చు లేదా జరిమానా, లక్ష రూపాయల వరకు లేదా రెండింటికి శిక్షార్హమైనది:"]
["14. व्‍यादेशों के उल्‍लंघन में बाल-विवाहों का शून्‍य होना––","14. నిర్ణయా‌ల ఉల్లంఘనలో బాల్యవివాహాలను రద్దు చేయడం."]
["धारा 13 के अधीन जारी किए गए व्‍यादेशों के उल्‍लंघन में, चाहे वह अंतरिम हो या अंतिम, अनुष्‍ठापित किया गया कोई बाल-विवाह प्रारंभ से ही शून्‍य होगा ।","సెక్షన్ 13 కింద జారీ చేసిన నిర్ణయాలను ఉల్లంఘిస్తూ, మధ్యంతర లేదా చివరిది, ఏదైనా బాల్య వివాహం ప్రారంభించినప్పటి నుండి రద్దు చేయబడుతుంది."]
["15. अपराधों का संज्ञेय और अजमानतीय होना–","15. గుర్తించదగిన మరియు నాన్-బెయిలబుల్ నేరాలు -"]
["–दण्‍ड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) में किसी बात के होते हुए भी, इस अधिनियम के अधीन दण्‍डनीय अपराध संज्ञेय और अजमानतीय होगा ।","–క్రిమినల్ ప్రొసీజర్, 1973 (1974 లో 2) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఈ చట్టం ప్రకారం శిక్షార్హమైన నేరంగా గుర్తించదగినది మరియు బెయిల్ ఇవ్వబడదు."]
["ऐसे अन्‍य कृत्‍यों और कर्तव्‍यों का निवर्हन करे, जो राज्‍य सरकार द्वारा उसे समनुदेशित किए जाएं ।","రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అతనికి కేటాయించిన ఇతర విధులు మరియు విధులను నిర్వర్తించడం."]
["(4) राज्‍य सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, ऐसी शर्तों और परिसीमाओं के अधीन रहते हुए, बाल-विवाह प्रतिषेध अधिकारी को किसी पुलिस अधिकारी की ऐसी शक्‍तियां विनिहित कर सकेगी जो अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट की जाएं और बाल-विवाह प्रतिषेध अधिकारी ऐसी शक्‍तियों का, ऐसी शर्तों और परिसीमाओं के अधीन रहते हुए, जो अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट की जाएं, प्रयोग करेगा ।","(4) రాష్ట్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా, అటువంటి షరతులు మరియు పరిమితులకు లోబడి, బాల్య వివాహ నిషేధ అధికారి, నోటిఫికేషన్‌లో పేర్కొన్న విధంగా పోలీసు అధికారికి అలాంటి అధికారాలను ఇవ్వవచ్చు మరియు అటువంటి బాల్య వివాహ నిషేధ అధికారి యొక్క అధికారాలు, నోటిఫికేషన్‌లో పేర్కొన్న షరతులకు మరియు పరిమితులకు లోబడి ఉపయోగిస్తుంది."]
["(5) बाल-विवाह प्रतिषेध अधिकारी को धारा 4, धारा 5 और धारा 13 के अधीन और धारा 3 के अधीन बालक के साथ आदेश के लिए न्‍यायालय को आवेदन करने की शक्‍ति होगी ।","(5) బాల్య వివాహ నిషేధ అధికారికి సెక్షన్ 4, సెక్షన్ 5 మరియు సెక్షన్ 13 కింద మరియు సెక్షన్ 3 కింద పిల్లలతో ఆదేశాల కోసం కోర్టుకు దరఖాస్తు చేసే అధికారం ఉంటుంది."]
["ज्येष्‍ठता का समपहरण या उनमें से किसी ऐसे आफिसर की दशा में, जिसकी प्रोन्‍नति सेवाकाल की लंबाई पर निर्भर है, एक वर्ष से अनधिक की अवधि के सेवाकाल का इसलिए समपहरण कि वह प्रोन्‍नति के प्रयोजन के लिए न गिना जाए, किन्तु यह बात दंड अधिनिर्णीत किए जाने के पूर्व अभियुक्‍त के यह निर्वाचन करने के अधिकार के अधीन होगी कि उसका विचारण, बल न्यायालय द्वारा किया जाएगा;","జ్యేష్టత్వమును రద్దు చేయడం లేదా సేవ యొక్క కాలపరిమితిపై ఆధారపడి ఉన్న ఒక అధికారి విషయంలో, ఒక సంవత్సరం మించని కాలానికి సేవను రద్దు చేయడం, అది పదోన్నతి ప్రయోజనం కోసం లెక్కించబడదు, కానీ ఇది శిక్షను ప్రదానం చేయడానికి ముందు, అది కోర్ట్ ఆఫ్ ఫోర్సెస్ చేత విచారించబడుతుందని ఎన్నుకునే నిందితుడి హక్కుకు లోబడి ఉంటుంది;"]
["तीव्र धिग्दंड या धिग्दंड;","తీవ్రంగా మందలించడం, లేదా మందలించడం;"]
["उसके वेतन और भत्ते में से ऐसी राशि की कटौती जो किसी ऐसी साबित हानि या नुकसान की प्रतिपूर्ति के लिए अपेक्षित है जो उस अपराध के कारण हुआ है जिसके लिए वह सिद्धदोष ठहराया गया है ।","అతను దోషిగా నిర్ధారించబడినచో నేరం వల్ల సంభవించిన ఏదైనా నిరూపితమైన నష్టాన్ని లేదా నష్టాన్ని తిరిగి చెల్లించటానికి అవసరమైన మొత్తాన్ని అతని జీతం మరియు భత్యాల నుండి తీసివేయడం జరుగుతుంది."]
["(2) कोई आफिसर जो अपर उप महानिरीक्षक के रैंक से नीचे का नहीं है, ऐसे व्यक्‍ति के विरुद्ध, जो सूबेदार मेजर या निरीक्षक के रैंक या उसके नीचे के रैंक का है और जिस पर इस अधिनियम के अधीन किसी अपराध का आरोप है, विहित रीति से कार्यवाही कर सकेगा और ऐसे व्यक्‍ति को निम्‍नलिखित एक या अधिक दंड अधिनिर्णीत कर सकेगा, अर्थात् :—","(2) అదనపు డిప్యూటీ ఇన్‌స్పెక్టర్ జనరల్ హోదాలో లేని ఏ అధికారి అయినా, సుబేదార్ మేజర్ లేదా ఇన్‌స్పెక్టర్ హోదాలో లేదా అంతకన్నా తక్కువ ఉన్న వ్యక్తికి వ్యతిరేకంగా మరియు ఈ చట్టం ప్రకారం నేరానికి పాల్పడిన వ్యక్తికి వ్యతిరేకంగా. అలాంటి పద్ధతిలో వ్యవహరించవచ్చు మరియు అలాంటి వ్యక్తికి ఈ క్రింది ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ జరిమానాలను ప్రదానం చేయవచ్చు: -"]
["ज्येष्‍ठता का समपहरण या उनमें से किसी ऐसे आफिसर की दशा में जिसकी प्रोन्‍नति सेवाकाल की लंबाई पर निर्भर है, एक वर्ष से अनधिक की अवधि के सेवाकाल का इसलिए समपहरण कि वह प्रोन्‍नति के प्रयोजन के लिए न गिना जाए, किन्तु यह बात दंड अधिनिर्णीत किए जाने के पूर्व अभियुक्‍त के यह निर्वाचन करने के अधिकार के अधीन होगी कि उसका विचारण, बल न्यायालय द्वारा किया जाए;","జ్యేష్టత్వమును రద్దుచేయడం లేదా సేవ యొక్క కాలపరిమితిపై ఆధారపడి ఉన్న ఒక అధికారి విషయంలో, ఒక సంవత్సరానికి మించని కాలానికి సేవను రద్దు చేయడం, అది పదోన్నతి ప్రయోజనం కోసం లెక్కించబడదు, కానీ ఇది శిక్షను ప్రదానం చేయడానికి ముందు, అది కోర్ట్ ఆఫ్ ఫోర్సెస్ చేత విచారించబడుతుందని ఎన్నుకునే నిందితుడి హక్కుకు లోబడి ఉంటుంది;"]
["(3) कोई आफिसर जो कमांडेंट के रैंक से नीचे का नहीं है, ऐसे किसी व्यक्‍ति के विरुद्ध, जो सूबेदार मेजर या निरीक्षक के रैंक या उसके नीचे के रैंक का है और जिस पर इस अधिनियम के अधीन किसी अपराध का आरोप है, विहित रीति से कार्यवाही कर सकेगा और ऐसे व्यक्‍ति को निम्‍नलिखित एक या दोनों दंड अधिनिर्णीत कर सकेगा, अर्थात्:—","(3) కమాండెంట్ హోదాలో లేని ఏ అధికారి అయినా, ర్యాంకులో ఉన్న లేదా సుబేదార్ మేజర్ లేదా ఇన్‌స్పెక్టర్ ర్యాంకు కంటే తక్కువ ఉన్న వ్యక్తికి వ్యతిరేకంగా మరియు ఈ చట్టం ప్రకారం నేరానికి పాల్పడిన వ్యక్తికి వ్యతిరేకంగా, చర్య తీసుకొని అలాంటి వ్యక్తికి కింది జరిమానాల్లో ఒకటి లేదా రెండింటిని ఇవ్వవచ్చు, అంటే: -"]
["तीव्र धिग्दंड या धिग्दंड;","తీవ్రంగా మందలించడం, లేదా మందలించడం;"]
["उसके वेतन और भत्ते में से ऐसी राशि की कटौती जो किसी ऐसी साबित हानि या नुकसान की प्रतिपूर्ति के लिए अपेक्षित है जो उस अपराध के कारण हुआ है जिसके लिए वह सिद्धदोष ठहराया गया है ।","అతను దోషిగా నిర్ధారించబడినచో నేరం వల్ల సంభవించిన ఏదైనా నిరూపితమైన నష్టాన్ని లేదా నష్టాన్ని తిరిగి చెల్లించటానికి అవసరమైన మొత్తాన్ని అతని జీతం మరియు భత్యాల నుండి తీసివేయడం జరుగుతుంది."]
["59. दंडादेश का रद्दकरण, फेरफार या विप्रेषण—","59. శిక్షాతీర్పును రద్దు చేయడం, ఉల్లంఘించడం లేదా చెల్లించడం-"]
["(1) ऐसे प्रत्येक मामले में जिसमें दंड धारा 58 के अधीन अधिनिर्णीत किया गया है, दंड अधिनिर्णीत करने वाले आफिसर द्वारा कार्यवाहियों की प्रमाणित सत्य प्रतियां विहित वरिष्‍ठ प्राधिकारी को विहित रीति से भेजी जाएंगी जो यदि उसे यह प्रतीत होता है कि अधिनिर्णीत दंड अवैध, अनुचित या अत्यधिक है तो वह उस दंड को रद्द, परिवर्तित या उसको विप्रेषित कर सकेगा और ऐसा अन्य निदेश दे सकेगा, जो उस मामले की परिस्थितियों में समुचित हों ।","(1) సెక్షన్ 58 కింద జరిమానా తీర్పు ఇవ్వబడిన ప్రతి సందర్భంలో, విచారణ యొక్క ధృవీకరించబడిన నిజమైన కాపీలు తీర్పు ఇచ్చిన అధికారి నిర్దేశించిన సీనియర్ అథారిటీకి నిర్ణీత పద్ధతిలో పంపబడుతుంది, అవార్డు చెల్లదని అతను కనుగొంటే అసమంజసమైన లేదా అధికంగా ఉంటే, అతను పెనాల్టీని రద్దు చేయవచ్చు, మార్చవచ్చు లేదా చెల్లించవచ్చు మరియు ఆ సందర్భంలో పరిస్థితులకు తగిన ఇతర ఆదేశాలను ఇవ్వవచ్చు."]
["(2) उपधारा (1) के प्रयोजन के लिए, “वरिष्‍ठ प्राधिकारी” से अभिप्रेत है,—","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) యొక్క ప్రయోజనం కోసం, \"సీనియర్ అధికారి\" అంటే, -"]
["कोई ऐसा आफिसर जो दंड अधिनिर्णीत करने वाले आफिसर से समादेश में वरिष्‍ठ है;","శిక్షను తీర్పు చెప్పే అధికారి నుండి సీనియర్ అయిన ఏ అధికారి అయినా;"]
["महानिदेशक द्वारा अधिनिर्णीत दंड की दशा में, केन्द्रीय सरकार ।","కేంద్ర ప్రభుత్వం డైరెక్టర్ జనరల్ ఇచ్చిన శిక్ష విషయంలో."]
["60. सामूहिक जुर्माने—","60. సామూహిక జరిమానా -"]
["(1) जब कभी कोई शस्‍त्र या शस्‍त्र का भाग या गोलाबारूद, जो किसी यूनिट के उपस्कर का भाग है, खो जाता है या चोरी हो जाता है, तब ऐसा कमान आफिसर, जो उस यूनिट के कमांडेंट के रैंक से नीचे का नहीं है, ऐसी जांच करने के पश्‍चात् जो वह ठीक समझे और नियमों के अधीन रहते हुए, अधीनस्थ आफिसरों, अवर आफिसरों और ऐसे यूनिट के जवानों पर या उनमें से उतनों पर, जितने उसके निर्णय में ऐसे खो जाने या चोरी के लिए उत्तरदायी ठहराए जाने चाहिएं, सामूहिक जुर्माना अधिरोपित कर सकेगा ।","(1) ఒక యూనిట్ యొక్క పరికరాలలో భాగమైన ఆయుధం లేదా మందుగుండు సామగ్రి కోల్పోయినప్పుడు లేదా దొంగిలించబడినప్పుడు, ఆ యూనిట్ యొక్క కమాండెంట్ హోదా కంటే తక్కువ లేని కమాండ్ ఆఫీసర్, అతను తగినట్లుగా మరియు నిబంధనలకు లోబడి ఉంటాడని భావించిన తరువాత, సబార్డినేట్ ఆఫీసర్లు, దిగువ రకం అధికారులు మరియు అటువంటి యూనిట్ల జవాన్లు లేదా అతను నిర్ణయించిన వారిలో చాలా మంది అలాంటి కోల్పోయిన లేదా దొంగిలించబడిన దానికి సామూహిక బాధ్యత వహించాలి, జరిమానా విధించవచ్చు."]
["(2) ऐसा जुर्माना उन व्यक्‍तियों के, जिन पर वह पड़ता है, वेतन की प्रतिशतता के रूप में निर्धारित किया जाएगा ।","(2) అటువంటి జరిమానా అది పడిపోయిన వ్యక్తి యొక్క జీతంలో శాతంగా నిర్ణయించబడుతుంది."]
["अध्याय 5","అధ్యాయం 5"]
["वेतन और भत्तों में से कटौतियां","జీతం మరియు భత్యాల నుండి తగ్గింపు"]
["61. इस अधिनियम के अधीन के व्यक्‍तियों के वेतन और भत्तों में से कटौतियां","61. ఈ చట్టం ప్రకారం వ్యక్తుల జీతం మరియు భత్యాల నుండి తగ్గింపు"]
["(1) किसी आफिसर के वेतन और भत्तों में से निम्‍नलिखित कटौतियां की जा सकेंगी, अर्थात् :—","(1) ఒక అధికారి జీతం మరియు భత్యాల నుండి ఈ క్రింది తగ్గింపులు చేయవచ్చు, అంటే: -"]
["ऐसे प्रत्येक दिन के लिए जिस दिन वह छुट्टी बिना अनुपस्थित रहता है, आफिसर को शोध्य सभी वेतन और भत्ते तब के सिवाय जब उस महानिदेशक को जिसके अधीन वह उस समय सेवा कर रहा है कोई समाधानप्रद स्पष्‍टीकरण दे दिया गया है और वह उसके द्वारा स्वीकार किया गया है;","సెలవు లేకుండా ఒక రోజు హాజరు కాకపోతే, అధికారికి అన్ని జీతాలు మరియు భత్యాలు చెల్లిస్తారు, ఆ సమయంలో అతను పనిచేస్తున్న డైరెక్టర్ జనరల్‌కు సయోధ్య వివరణ ఇస్తే తప్ప అంగీకరించరు;"]
["ऐसे प्रत्येक दिन के लिए सभी वेतन और भत्ते जिस दिन वह ऐसे अपराध के आरोप पर अभिरक्षा में है जिस अपराध के लिए, तत्पश्‍चात् किसी दंड न्यायालय या बल न्यायालय द्वारा या आफिसर द्वारा जो धारा 58 के अधीन प्राधिकार का प्रयोग कर रहा है, सिद्धदोष ठहराया जाता है;","అటువంటి నేరంపై అతను నిర్బంధంలో ఉన్న ప్రతి రోజుకు అన్ని జీతాలు మరియు భత్యాలు, దాని కోసం నేరం, తరువాత శిక్షా కోర్టు లేదా దళ కోర్టు ద్వారా లేదా అధికారి ద్వారా సెక్షన్ 58 కింద అధికారాన్ని వినియోగించి , దోషిగా నిరూపించబడింది;"]
["इस अधिनियम के अधीन के किसी व्यक्‍ति के ऐसे वेतन की जो उसने विधिविरुद्धतया प्रतिधृत कर रखा है या जिसे संदाय करने से उसने विधिविरुद्धता इंकार कर दिया है, प्रतिपूर्ति के लिए अपेक्षित कोई राशि;","ఈ చట్టం ప్రకారం అతను చట్టబద్ధంగా నిలుపుకున్న లేదా చెల్లించడానికి నిరాకరించినా ఏదైనా జీతం తిరిగి చెల్లించటానికి అవసరమైన మొత్తం చట్టబద్ధం కావడానికి;"]
["किसी अपराध के किए जाने से हुए किन्हीं व्ययों, हानि, नुकसान या नाश के लिए ऐसे प्रतिकर की, जो उस बल न्यायालय द्वारा जिसके द्वारा वह ऐसे अपराध के लिए सिद्धदोष ठहराया जाता है या किसी ऐसे आफिसर द्वारा जो धारा 58 के अधीन प्राधिकार का प्रयोग कर रहा है, अवधारित किया जाए, प्रतिपूर्ति के लिए अपेक्षित कोई राशि;","దళ కోర్టు, చేసిన నేరానికి లేదా సెక్షన్ 58 కి లోబడి ఉన్న అధికారి చేత చేయబడిన ఏదైనా నేరానికి ఏదైనా ఖర్చులు, నష్టం, నష్టం లేదా నాశనం కోసం ఏదైనా పరిహారం అధికారాన్ని వినియోగించుకోవడం, నిర్ణయించడం, పరిహారం కోసం అవసరమైన మొత్తం;"]
["वे सभी वेतन और भत्ते जिनका आदेश बल न्यायालय द्वारा किया गया हो;","దళ కోర్టు ఆదేశించినట్లు అన్ని జీతాలు మరియు భత్యాలు;"]
["किसी दंड न्यायालय द्वारा या किसी बल न्यायालय द्वारा अधिनिर्णीत जुर्माने के संदाय के लिए अपेक्षित कोई राशि;","శిక్షా కోర్టు లేదా దళ కోర్టు ఇచ్చిన జరిమానా చెల్లించడానికి అవసరమైన మొత్తం;"]
["लोक-संपत्ति या बल-संपत्ति की किसी ऐसी हानि, नुकसान या नाश के जिसकी बाबत उस महानिरीक्षक को, जिसके अधीन आफिसर उस समय सेवा कर रहा है, सम्यक् अन्वेषण के पश्‍चात् यह प्रतीत होता है कि वह उस आफिसर के सदोष कार्य से या उपेक्षा से घटित हुआ है, प्रतिपूर्ति के लिए अपेक्षित कोई राशि;","తగిన దర్యాప్తు తరువాత, ప్రభుత్వ ఆస్తి లేదా దళ-ఆస్తి యొక్క ఏదైనా నష్టం, నష్టం లేదా విధ్వంసం దర్యాప్తు తరువాత, ఆ అధికారి పనిచేస్తున్న ఇన్‌స్పెక్టర్ జనరల్కు, తిరిగి చెల్లించాల్సిన, చెల్లించాల్సిన లేదా నిర్లక్ష్యం చేయవలసిన ఏదైనా మొత్తం;"]
["केन्द्रीय सरकार के आदेश से समपहृत सभी वेतन और भत्ते, यदि महानिदेशक द्वारा उस निमित्त गठित जांच न्यायालय का यह निष्कर्ष हो कि वह आफिसर शत्रु से जा मिला था या जब वह शत्रु के हाथ में था तब उसने शत्रु की ओर से या शत्रु के आदेशों के अधीन सेवा की थी या उसने किसी रीति से शत्रु की सहायता की थी या सम्यक् पूर्वावधानी न बरत कर या आदेशों की अवज्ञा या कर्तव्य की जानबूझकर उपेक्षा करके उसने स्वयं को शत्रु द्वारा कैदी बना लिए जाने दिया था या शत्रु द्वारा कैदी बना लिए जाने पर तब जब उसके लिए अपनी सेवा पर वापस आ जाना संभव था, वह ऐसा करने में असफल रहा था;","అన్ని జీతాలు మరియు భత్యాలు, కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులకు అనుగుణంగా ఉంటే, ఆ తరపున డైరెక్టర్ జనరల్ ఏర్పాటు చేసిన విచారణ న్యాయస్థానం ఆ అధికారి శత్రువును కలుసుకున్నట్లు లేదా అతను శత్రువు చేతిలో ఉన్నప్పుడు, అప్పుడు శత్రువు లేదా శత్రువు తరపున ఆదేశాల ప్రకారం పనిచేశారు, లేదా శత్రువులకు ఏ విధంగానైనా సహాయం చేసారు లేదా సరైన ముందస్తు అవసరం లేదా ఆదేశాలను అవిధేయత తీసుకోకపోవడం లేదా ఉద్దేశపూర్వకంగా విధిని విస్మరించడం ద్వారా, అతను తనను తాను శత్రువు చేత ఖైదీగా తీసుకోవటానికి లేదా శత్రువు చేత ఖైదీగా తీసుకోవటానికి అనుమతించాడు అతను తన సేవకు తిరిగి రావడం సాధ్యమైనప్పుడు బయలుదేరినప్పుడు, అతను అలా చేయడంలో విఫలమయ్యాడు;"]
["केन्द्रीय सरकार के आदेश द्वारा उसकी पत्‍नी या उसकी धर्मज संतान या अधर्मज संतान या सौतेली संतान के भरण-पोषण के लिए दिए जाने के लिए या उक्‍त सरकार द्वारा उक्‍त पत्‍नी या संतान को दी गई सहायता के खर्चे हेतु दिए जाने के लिए अपेक्षित कोई राशि ।","తన భార్య లేదా అతని సంతానం లేదా పుట్టబోయే బిడ్డ లేదా సవతి బిడ్డల నిర్వహణ కోసం లేదా భార్య లేదా బిడ్డకు ఆ ప్రభుత్వం ఇచ్చిన సహాయం ఖర్చు కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు ద్వారా అందించాల్సిన ఏదైనా మొత్తం."]
["(2) धारा 63 के उपबंधों के अधीन रहते हुए, किसी ऐसे व्यक्‍ति के जो इस अधिनियम के अधीन है और जो किसी ऐसे आफिसर से भिन्‍न है, वेतन और भत्तों में से निम्‍नलिखित कटौतियां की जा सकेंगी, अर्थात् :—","(2) సెక్షన్ 63 లోని నిబంధనలకు లోబడి, ఈ చట్టానికి లోబడి మరియు అటువంటి అధికారికి భిన్నంగా ఉన్న వ్యక్తి యొక్క జీతం మరియు భత్యాల నుండి ఈ క్రింది తగ్గింపులు చేయవచ్చు: -"]
["अभित्यजन या छुट्टी बिना या युद्ध कैदी होने के कारण अनुपस्थिति के प्रत्येक दिन के लिए तब के सिवाय जब उसके कमान आफिसर को समाधानप्रद स्पष्‍टीकरण दे दिया गया है और वह उसके द्वारा स्वीकार कर लिया गया है, तथा किसी दंड न्यायालय, बल न्यायालय या किसी ऐसे आफिसर द्वारा जो धारा 56 के अधीन प्राधिकार का प्रयोग कर रहा है, अधिनिर्णीत कारावास के प्रत्येक दिन के लिए सभी वेतन और भत्ते;","సెలవు లేదా సెలవు లేకుండా లేదా యుద్ధ ఖైదీగా లేని ప్రతి రోజు, తన కమాండ్ ఆఫీసర్‌కు స్పష్టమైన వివరణ ఇవ్వబడినప్పుడు మరియు అతనిచే అంగీకరించబడినప్పుడు తప్ప, మరియు ఏదైనా శిక్షా కోర్టులో, దళ కోర్టు లేదా సెక్షన్ 56 కింద అధికారాన్ని వినియోగించే ఏ అధికారి అయినా, జైలు శిక్ష విధించిన ప్రతి రోజుకు అన్ని వేతనాలు మరియు భత్యాలు ఇవ్వబడతాయి;"]
["ऐसे प्रत्येक दिन के लिए सभी वेतन और भत्ते जिस दिन वह किसी ऐसे अपराध के आरोप पर, जिसके लिए वह तत्पश्‍चात् किसी दंड न्यायालय या बल न्यायालय द्वारा सिद्धदोष ठहराया जाता है, या छुट्टी बिना अनुपस्थिति के ऐसे आरोप पर, जिसके लिए तत्पश्‍चात् उसे किसी ऐसे आफिसर द्वारा जो धारा 56 के अधीन प्राधिकार का प्रयोग कर रहा है, कारावास अधिनिर्णीत किया जाता है, अभिरक्षा में है :","ఒక నేరం యొక్క అభియోగంపై ప్రతి రోజు అన్ని జీతాలు మరియు భత్యాలు, ఆ తరువాత శిక్షా న్యాయస్థానం లేదా దళ కోర్టు చేత అటువంటి అభియోగంపై, లేదా సెలవు లేకుండా హాజరుకాని ఆరోపణతో, ఆ తరువాత అధికారి ద్వారా సెక్షన్ 56 కింద అధికారాన్ని వినియోగించుకుంటున్నకస్టడీ అతనికి జైలు శిక్షలో సర్దుబాటు చేస్తారు."]
["ऐसे प्रत्येक दिन के लिए सभी वेतन और भत्ते जिस दिन वह ऐसी रुग्णता के कारण अस्पताल में रहा है जिसकी बाबत उसकी परिचर्या करने वाले चिकित्सा आफिसर द्वारा यह प्रमाणपत्र दिया गया है कि वह उसके द्वारा किए गए इस अधिनियम के अधीन किसी अपराध से कारित हुई है;","అటువంటి అనారోగ్యం కారణంగా అతను ఆసుపత్రిలో ఉన్న ప్రతి రోజుకు అన్ని జీతాలు మరియు భత్యాలు, ఈ చట్టం ప్రకారం ఏదైనా సంభవించినదానికి చికిత్స చేస్తూ అతనిని చూసుకునే వైద్య అధికారి ఒక సర్టిఫికేట్ ఇచ్చారు."]
["ऐसे प्रत्येक दिन के लिए सभी वेतन और भत्ते जिस दिन वह ऐसी रुग्णता के कारण अस्पताल में रहा है जिसकी बाबत उसकी परिचर्या करने वाले चिकित्सा आफिसर द्वारा यह प्रमाणपत्र दिया गया है कि वह उसके अपने अवचार या प्रज्ञाहीनता से कारित हुई है, उतनी राशि जितनी महानिदेशक के आदेश द्वारा विनिर्दिष्‍ट की जाए;","అనారోగ్యం కారణంగా అతను ఆసుపత్రిలో ఉన్న ప్రతి రోజుకు అన్ని జీతాలు మరియు భత్యాలు, దీనికి సంబంధించి వైద్య అధికారి ఇచ్చిన సర్టిఫికేట్ అతని స్వంత దుష్ప్రవర్తన లేదా అజ్ఞానం వల్ల సంభవించింది, డైరెక్టర్ జనరల్ యొక్క ఉత్తర్వు ద్వారా పేర్కొన వలసిన మొత్తం;"]
["वे सभी वेतन और भत्ते जिनके समपहरण या रोक दिए जाने का आदेश भी बल न्यायालय द्वारा या किसी ऐसे आफिसर द्वारा दिया गया है जो धारा 56 और धारा 58 में से किसी के अधीन प्राधिकार का प्रयोग कर रहा है;","ఉపసంహరణ లేదా నిలిపివేసే ఉత్తర్వును కూడా దళ న్యాయస్థానం లేదా సెక్షన్ 56 మరియు సెక్షన్ 58 కింద అధికారం వినియోగించే అధికారి ఇచ్చిన అన్ని వేతనాలు మరియు భత్యాలు;"]
["शत्रु से उसका उद्धार किए जाने के और सेवा से उसकी ऐसी पदच्युति के, जो शत्रु द्वारा उसके कैदी बनाए जाने के समय के या शत्रु के हाथ में रहने के दौरान उसके आचरण के परिणामस्वरूप हुई है, बीच के प्रत्येक दिन के सभी वेतन और भत्ते;","శత్రువు నుండి విముక్తి పొందిన సమయం మరియు పదవి నుండి అతని తొలగింపు మధ్య ప్రతి రోజు యొక్క అన్ని వేతనం, శత్రువుకు ఖైదీగా లేదా శత్రువు చేతిలో ఉన్న సమయంలో అతని ప్రవర్తన ఫలితంగా సంభవించింది మరియు భత్యాలు;"]
["केन्द्रीय सरकार को अथवा बल के किसी भवन या संपत्ति या किसी प्राइवेट निधि को उसके द्वारा कारित व्ययों, हानि, नुकसान या नाश के लिए ऐसे प्रतिकर की, जो उसके कमान आफिसर द्वारा अधिनिर्णीत किया जाए, प्रतिपूर्ति के लिए अपेक्षित कोई राशि;","కేంద్ర ప్రభుత్వానికి లేదా ఏదైనా భవనం లేదా ఆస్తి లేదా దాని వలన కలిగే ఖర్చులు, నష్టం, నష్టం లేదా విధ్వంసం కోసం ఏదైనా ప్రైవేట్ ఫండ్ యొక్క పరిహారం కోసం అవసరమైన మొత్తం, దానికి కమాండ్ ఆఫీసర్ తీర్పు ఇవ్వవచ్చు;"]
["किसी दंड न्यायालय द्वारा, किसी ऐसे बल न्यायालय द्वारा जो धारा 49 के अधीन अधिकारिता का प्रयोग कर रहा है या किसी ऐसे आफिसर द्वारा जो धारा 56 और धारा 60 के अधीन प्राधिकार का प्रयोग कर रहा है, अधिनिर्णीत जुर्माने के संदाय के लिए अपेक्षित कोई राशि;","జరిమానా చెల్లింపు కోసం, సెక్షన్ 49 కింద అధికార పరిధిని వినియోగించే దళ కోర్టు లేదా సెక్షన్ 56 మరియు సెక్షన్ 60 కింద అధికారాన్ని వినియోగించే అధికారి ద్వారా ఏదైనా అవసరమైన మొత్తం;"]
["केन्द्रीय सरकार या किसी विहित आफिसर के आदेश द्वारा उसकी पत्‍नी या उसकी धर्मज संतान या अधर्मज संतान या सौतेली संतान के भरण-पोषण के लिए दी जाने के लिए या उक्‍त सरकार द्वारा उक्‍त पत्‍नी या संतान को दी गई सहायता के खर्चे हेतु दिए जाने के लिए अपेक्षित कोई राशि ।","తన భార్య లేదా అతని సంతానం లేదా పుట్టబోయే బిడ్డ లేదా సవతి బిడ్డల నిర్వహణ కోసం లేదా ఆ ప్రభుత్వం భార్య లేదా బిడ్డకు ఇచ్చిన సహాయం ఖర్చుల కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా ఏదైనా సూచించిన అధికారి ఆదేశాల మేరకు ఖర్చుల కోసం అవసరమైన ఏదైనా సహాయం మొత్తం ఇవ్వాలి."]
["(3) इस धारा के अधीन अनुपस्थिति या अभिरक्षा के समय की संगणना के लिए—","(3) ఈ విభాగం కింద లేకపోవడం లేదా అదుపులో ఉన్న సమయాన్ని లెక్కించడానికి—"]
["किसी भी व्यक्‍ति को एक दिन के लिए अनुपस्थिति या अभिरक्षा में तब तक नहीं माना जाएगा जब तक कि अनुपस्थिति या अभिरक्षा, चाहे पूर्णतः एक दिन में या भागतः एक दिन में और भागतः किसी अन्य दिन में, लगातार छह या अधिक घंटों तक न रही हो;","ఏ వ్యక్తిని హాజరుకాకుండా లేదా అదుపులో ఉన్నట్లయితే, పూర్తి రోజులో లేదా పాక్షికంగా ఒక రోజులో మరియు పాక్షికంగా మరే రోజున అయినా, వరుసగా ఆరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ గంటలు హాజరుకాని లేదా నిర్బంధంలో ఉన్నట్లు పరిగణించరాదు."]
["एक दिन से कम की अनुपस्थिति या अभिरक्षा को एक दिन की अनुपस्थिति या अभिरक्षा गिना जा सकेगा यदि ऐसी अनुपस्थिति या अभिरक्षा ने उस अनुपस्थित व्यक्‍ति को बल के सदस्य के रूप में किसी ऐसे कर्तव्य की पूर्ति करने से निवारित किया है जो इसके द्वारा किसी अन्य व्यक्‍ति पर डाला गया है;","ఒక రోజు హాజరుకాకుండా లేదా అదుపులో ఒక రోజు లేకపోవడం లేదా అదుపుగా పరిగణించబడవచ్చు, అలాంటి లేకపోవడం లేదా అదుపు చేయడం వలన ఆ హాజరుకాని వ్యక్తి దళం యొక్క సభ్యునిగా ఏ విధమైన విధిని నిర్వర్తించకుండా నిరోధించడంతో, దీని ద్వారా మరొక వ్యక్తిపై వేయబడింది;"]
["लगातार बारह या अधिक घंटों की अनुपस्थिति या अभिरक्षा को उस प्रत्येक पूरे दिन की अनुपस्थिति या अभिरक्षा गिना जा सकेगा जिसके किसी प्रभाग के दौरान वह व्यक्‍ति अनुपस्थित था या अभिरक्षा में रहा था;","పన్నెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ గంటలు లేకపోవడం లేదా అదుపు చేయడం అనేది ప్రతి డివిజన్ సమయంలో ఒక వ్యక్తి హాజరుకాని లేదా అదుపులో ఉన్న ప్రతి పూర్తి రోజు లేకపోవడం లేదా అదుపుగా పరిగణించబడుతుంది;"]
["अनुपस्थिति या कारावास की अवधि को जो मध्य रात्रि के पूर्व प्रारंभ होती है और उसके पश्‍चात् समाप्‍त होती है, एक दिन के रूप में गिना जा सकेगा ।","అర్ధరాత్రి ముందు ప్రారంభమై, ఆ తర్వాత శిక్ష ముగిసే సమయo లో హాజరు కాకుండా ఉండడం లేదా జైలు శిక్ష ను గడిపిన సమయాన్ని ఒక రోజుగా లెక్కించవచ్చు."]
["62. विचारण के दौरान वेतन और भत्ते—","62. విచారణ సమయంలో జీతాలు మరియు భత్యాలు-"]
["इस अधिनियम के अधीन किसी ऐसे व्यक्‍ति की दशा में, जो किसी अपराध के आरोप पर अभिरक्षा में है या ड्यूटी से निलंबित है, विहित आफिसर यह निदेश दे सकेगा कि धारा 61 की उपधारा (1) के खंड (ख) और उपधारा (2) के उपबंधों को प्रभावी करने के लिए, ऐसे व्यक्‍ति के पूरे वेतन और भत्ते या उनके कोई भाग उस आरोप के, जो उसके विरुद्ध है, विचारण का परिणाम लंबित रहने तक, विधारित रखे जाएं ।","ఈ చట్టం ప్రకారం, నేరానికి పాల్పడిన వ్యక్తిపై నిర్బంధంలో ఉన్న లేదా విధుల నుండి సస్పెండ్ చేయబడిన వ్యక్తి విషయంలో, నిర్దేశించిన అధికారి సెక్షన్ 61 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) లోని నిబంధన (బి) మరియు సబ్-సెక్షన్ (2) ను నిర్దేశించవచ్చు, నిబంధనలను అమలు చేయడానికి, అటువంటి వ్యక్తి యొక్క మొత్తం జీతం మరియు భత్యాలు లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగం అతనికి వ్యతిరేకంగా ఉన్న అభియోగాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకునే వరకు పెండింగ్‌లో ఉంచబడుతుంది."]
["63. कतिपय कटौतियों की परिसीमा—","63. కొన్ని తగ్గింపుల పరిమితి—"]
["किसी व्यक्‍ति के वेतन और भत्तों में से धारा 61 की उपधारा (2) के खंड और खंड, से खंड, के अधीन की गई कुल कटौतियां तब के सिवाय जब कि वह पदच्युति या पद से हटाए जाने से दंडादिष्‍ट किया गया हो, किसी एक मास में उसके उस मास के वेतन और भत्तों के आधे से अधिक नहीं होंगी ।","ఒక వ్యక్తి యొక్క జీతం మరియు భత్యాలలో సెక్షన్ 61 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) లోని క్లాజ్, మరియు క్లాజ్ , నుండి క్లాజ్ , కింద చేసిన మొత్తం తగ్గింపులు, కార్యాలయం నుండి తొలగించడం లేదా తొలగించడం ద్వారా శిక్షార్హమైనప్పుడు తప్ప పూర్తి చేస్తే, ఒకే నెలలో అది ఆ నెల జీతం మరియు భత్యాలలో సగం మించకూడదు."]
["64. किसी व्यक्‍ति को शोध्य लोक धन में से कटौती—","64. ఒక వ్యక్తికి బాధ్యతాయుతమైన ప్రజా ధనాన్ని తగ్గించడం-"]
["किसी व्यक्‍ति के वेतन और भत्तों में से कटौती के लिए इस अधिनियम द्वारा प्राधिकृत कोई राशि, उसे वसूल करने के किसी अन्य ढंग पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, पेंशन से भिन्‍न किसी ऐसे लोक धन में से काटी जा सकेगी, जो उसे शोध्य है ।","ఒక వ్యక్తి యొక్క జీతం మరియు భత్యాల నుండి మినహాయింపు కోసం ఈ చట్టం ద్వారా అధికారం పొందిన ఏ మొత్తాన్ని, దానిని తిరిగి పొందే ఇతర పద్దతికి పక్షపాతం లేకుండా, అతను చెల్లించాల్సినవి పెన్షన్ కాకుండా ఇతర ప్రజా ధనం నుండి తీసివేయబడుతుంది."]
["65. युद्ध कैदी के आचरण की जांच के दौरान उसके वेतन और भत्ते—","65. అతని ప్రవర్తన యొక్క దర్యాప్తులో యుద్ధ ఖైదీ యొక్క చెల్లింపు మరియు భత్యాలు—"]
["जहां उस अधिनियम के अधीन किसी व्यक्‍ति के उस समय के आचरण की जांच, जब वह शत्रु द्वारा कैदी बनाया जा रहा था या जब वह शत्रु के हाथों में था, इस अधिनियम या किसी अन्य विधि के अधीन की जानी है, वहां महानिदेशक या उसके द्वारा प्राधिकृत कोई आफिसर यह आदेश दे सकेगा कि ऐसे व्यक्‍ति के पूरे वेतन और भत्ते या उनके कोई भाग, उस जांच का परिणाम लंबित रहने तक, विधारित रखे जाएं ।","ఆ చట్టం క్రింద ఒక వ్యక్తి యొక్క ప్రవర్తన యొక్క దర్యాప్తు, అతన్ని శత్రువు చేత ఖైదీగా తీసుకున్నప్పుడు లేదా అతను శత్రువు చేతిలో ఉన్నప్పుడు, ఈ చట్టం లేదా మరేదైనా చట్టానికి లోబడి ఉండాలి, డైరెక్టర్ జనరల్ లేదా అతని ద్వారా ఆ విచారణ ఫలితం పెండింగ్‌లో ఉన్నంత వరకు పూర్తి జీతం మరియు భత్యాలు లేదా అలాంటి వ్యక్తి యొక్క ఏదైనా కొంత భాగాన్ని పెండింగ్‌లో ఉంచాలని అధీకృత అధికారి ఆదేశించవచ్చు."]
["66. कटौतियों का परिहार—","66. తగ్గింపులను నివారించడం—"]
["वेतन और भत्तों में से इस अधिनियम द्वारा प्राधिकृत किसी कटौती का परिहार ऐसी रीति से और इतने विस्तार तक ऐसे प्राधिकारी द्वारा किया जा सकेगा जो समय-समय पर विहित किया जाए ।","జీతం మరియు భత్యాల నుండి ఈ చట్టం ద్వారా అధికారం పొందిన ఏదైనా మినహాయింపు అటువంటి పద్ధతిలో మరియు ఎప్పటికప్పుడు సూచించబడే అధికారం ద్వారా తప్పించుకోవచ్చు."]
["67. युद्ध कैदी की परिहार की गई कटौतियों तथा वेतन और भत्तों में से उसके आश्रितों के लिए उपबंध—","67. యుద్ధ ఖైదీ మరియు అతని జీతం మరియు భత్యాల నుండి తీసివేసినవి అతనిపై ఆధారపడినవారికి సదుపాయం."]
["(1) इस अधिनियम के अधीन ऐसे सभी व्यक्‍तियों की दशा में, जो ऐसे युद्ध कैदी हैं जिनके वेतन और भत्ते धारा 61 की उपधारा (1) के खंड, या उपधारा (2) के खंड, के अधीन समपहृत किए गए हैं किन्तु जिनकी बाबत धारा 66 के अधीन कोई परिहार किया गया है, केंद्रीय सरकार या महानिदेशक के लिए, जब केंद्रीय सरकार द्वारा इस प्रकार प्राधिकृत किया गया हो, यह विधिपूर्ण होगा कि वह ऐसे व्यक्‍तियों के किन्हीं आश्रितों के लिए वेतन और भत्तों के संबंध में उपबंध करे और उस दशा में वह परिहार ऐसे वेतन और भत्तों में से ऐसा करने के पश्‍चात् जो शेष रहे उतने को ही लागू समझा जाएगा ।","(1) ఈ చట్టం క్రింద ఉన్న వారందరి విషయంలో, యుద్ధ ఖైదీలు, వీరి జీతాలు మరియు భత్యాలు సెక్షన్ 61 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) యొక్క నిబంధన లేదా సబ్-సెక్షన్ (2) లోని నిబంధన, కింద ఉంటాయి కానీ సెక్షన్ 66 కింద ఏదైనా చెల్లింపులు జరిగితే, కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా డైరెక్టర్ జనరల్ ద్వారా, కేంద్ర ప్రభుత్వం అధికారం ఇచ్చినప్పుడు, అటువంటి వ్యక్తులపై ఆధారపడినవారికి జీతం మరియు భత్యాలను చెల్లించడం చట్టబద్ధంగా ఉంటుంది మరియు ఆ సందర్భంలో అటువంటి జీతం మరియు భత్యాల నుండి అలా చేసిన తర్వాత మిగిలినవి మాత్రమే వర్తించబడతాయి."]
["(2) केंद्रीय सरकार या महानिदेशक के लिए, जब केंद्रीय सरकार द्वारा इस प्रकार प्राधिकृत किया गया हो, यह विधिपूर्ण होगा कि वह इस अधिनियम के अधीन किसी ऐसे व्यक्‍ति के, जो युद्ध कैदी है या लापता है, किसी आश्रित के लिए उसके वेतन और भत्तों के संबंध में उपबंध करे ।","(2) కేంద్ర ప్రభుత్వానికి లేదా డైరెక్టర్ జనరల్‌కు, కేంద్ర ప్రభుత్వం అధికారం ఇచ్చినప్పుడు, ఈ చట్టం ప్రకారం ఏ వ్యక్తి అయినా పనిచేయడం చట్టబద్ధం, యుద్ధ ఖైదీ లేదా తప్పిపోయిన ఏ వ్యక్తి అయినా, అతని జీతం మరియు భత్యాలకు సంబంధించి ఆధారపడినవారికి నిబంధనలు వర్తించబడతాయి."]
["68. वह अवधि जिसके दौरान कोई व्यक्‍ति युद्ध कैदी समझा जाता है—","68. ఒక వ్యక్తిని యుద్ధ ఖైదీగా పరిగణించే కాలం—"]
["धारा 67 के प्रयोजनों के लिए किसी व्यक्‍ति के बारे में यह समझा जाएगा कि वह जब तक उसके आचरण की ऐसी जांच जैसी धारा 65 में निर्दिष्‍ट है, समाप्‍त नहीं हो जाती तब तक और यदि वह ऐसे आचरण के परिणामस्वरूप, सेवा से पदच्युत किया जाता है तो ऐसे पदच्युत किए जाने की तारीख तक युद्ध कैदी बना रहा है ।","సెక్షన్ 67 యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, సెక్షన్ 65 లో పేర్కొన్న విధంగా అతని ప్రవర్తనపై విచారణ ముగిసే వరకు ఒక వ్యక్తి రద్దు చేయబడతారని మరియు అటువంటి ప్రవర్తన ఫలితంగా అతన్ని పదవి నుండి తొలగించినట్లయితే మరియు అటువంటి తొలగింపు తేదీ వరకు యుద్ధ ఖైదీగా మిగిలిపోతుంది."]
["अध्याय 6","అధ్యాయం 6"]
["गिरफ्तारी और विचारण के पूर्व कार्यवाहियां","అరెస్టు మరియు విచారణకు ముందు కార్యక్రమాలు"]
["69. अपराधियों की अभिरक्षा—","69. నేరస్థుల కస్టడీ-"]
["(1) कोई व्यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है जिस पर किसी अपराध का आरोप है, किसी वरिष्‍ठ आफिसर के आदेश से बल अभिरक्षा में लिया जा सकेगा ।","(1) ఈ చట్టానికి లోబడి, నేరానికి పాల్పడిన ఏ వ్యక్తి అయినా, ఒక సీనియర్ అధికారి ఆదేశాల మేరకు బలవంతంగా అదుపులోకి తీసుకోవచ్చు."]
["(2) उपधारा (1) में किसी बात के होते हुए भी, कोई आफिसर यह आदेश दे सकेगा कि किसी ऐसे अन्य आफिसर को, भले ही ऐसा अन्य आफिसर उच्‍चतर रैंक का हो, जो झगड़ा, दंगा या उपद्रव करने में लगा हो, बल अभिरक्षा में ले लिया जाए ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఒక అధికారి ఏ ఇతర అధికారి అయినా, అటువంటి ఇతర అధికారి ఉన్నత హోదాలో ఉన్నప్పటికీ, తగాదా, అల్లర్లు లేదా వేధింపులకు పాల్పడినందుకు అదుపులోకి తీసుకోవడానికి ఆదేశించవచ్చు."]
["70. निरोध के संबंध में कमान आफिसर का कर्तव्य—","70. నిర్బంధానికి సంబంధించి కమాండ్ ఆఫీసర్ యొక్క విధి-"]
["(1) प्रत्येक कमान आफिसर का यह कर्तव्य होगा कि इस बात की सतर्कता बरते कि जब उसके समादेश के अधीन के किसी व्यक्‍ति पर किसी अपराध का आरोप लगाया जाता है तब उस व्यक्‍ति को आरोप का अन्वेषण किए बिना, उस समय के पश्‍चात् जब उसको अभिरक्षा में सुपुर्द किए जाने की रिपोर्ट ऐसे आफिसर को की गई है, अड़तालीस घंटे से अधिक के लिए अभिरक्षा में तभी निरुद्ध रखा जाए जब उक्‍त अवधि के भीतर विहित प्रक्रिया में ऐसे अन्वेषण का किया जाना लोक सेवा की दृष्‍टि से उसे असाध्य प्रतीत होता है ।","(1) అదుపులో ఉన్న సమయం తరువాత, తన కమాండ్ కింద ఉన్న వ్యక్తిపై నేరం మోపబడినప్పుడు, ఆ వ్యక్తిని దర్యాప్తు చేయకుండా, అప్రమత్తంగా ఉండటం ప్రతి కమాండింగ్ అధికారి యొక్క విధి. నివేదికను అటువంటి అధికారికి సమర్పించాలి, నలభై ఎనిమిది గంటలకు పైగా నిర్బంధంలో ఉంచినట్లయితే, పేర్కొన్న వ్యవధిలో నిర్దేశించిన ప్రక్రియలో ఇటువంటి దర్యాప్తు ప్రజా సేవ యొక్క కోణం నుండి అతనికి భరించలేనిదిగా అనిపిస్తుంది."]
["(2) कमान आफिसर ऐसे प्रत्येक व्यक्‍ति के मामले की, जिसे अड़तालीस घंटे से अधिक की अवधि के लिए अभिरक्षा में निरुद्ध रखा गया है और ऐसे निरुद्ध रखे जाने के कारणों की रिपोर्ट अपने से ठीक उच्‍चतर आफिसर को या ऐसे अन्य आफिसर को देगा जिसको, उस व्यक्‍ति का जिस पर आरोप है, विचारण करने के लिए बल न्यायालय संयोजित करने का आवेदन किया जा सकेगा ।","(2) కమాండ్ ఆఫీసర్ నిర్బంధంలో ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి యొక్క విషయాన్ని నలభై ఎనిమిది గంటలకు మించకుండా సమర్పించాలి మరియు అలాంటి నిర్బంధానికి గల కారణాలను తనకన్నా ఉన్నతాధికారికి లేదా అలాంటి ఇతర అధికారికి నివేదించాలి, నిందితుడిని పరిగణనలోకి తీసుకోవడానికి దళ కోర్టును కలపడానికి ఒక దరఖాస్తు చేయవచ్చు."]
["(3) उपधारा (1) में विनिर्दिष्‍ट अड़तालीस घंटों की अवधि की गणना करने में, रविवार और अन्य लोक अवकाश के दिन अपवर्जित किए जाएंगे ।","(3) సబ్-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న నలభై ఎనిమిది గంటల వ్యవధిని లెక్కించడంలో, ఆదివారాలు మరియు ఇతర ప్రభుత్వ సెలవుదినాలు మినహాయించబడతాయి."]
["(4) वह रीति जिसमें और वह अवधि जिसके लिए किसी व्यक्‍ति को, जो इस अधिनियम के अधीन है, उसके द्वारा किए गए किसी अपराध के लिए किसी सक्षम प्राधिकारी द्वारा किए जाने वाले विचारण के लंबित रहने तक, बल अभिरक्षा में लिया जा सकेगा और निरुद्ध रखा जा सकेगा, वह होगी, जो विहित की जाए ।","(4) ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న వ్యక్తిని, అతను చేసిన నేరానికి సమర్థ అధికారం యొక్క విచారణ పెండింగ్‌లో ఉన్న సమయం వరకు అదుపులోకి తీసుకునే విధానం మరియు కాలం సూచించదగినది."]
["71. सुपुर्दगी और विचारण किए जाने के बीच का अंतराल—","71. విడుదల మరియు పరిశీలన మధ్య విరామం-"]
["ऐसे प्रत्येक मामले में, जहां कोई ऐसा व्यक्‍ति, जो धारा 69 में वर्णित है और सक्रिय ड्यूटी पर नहीं है, उसके विचारण के लिए बल न्यायालय संयोजित किए बिना, ऐसी अभिरक्षा में आठ दिन से दीर्घतर अवधि के लिए रहता है वहां उसके कमान आफिसर द्वारा विलंब का कारण देने वाली एक विशेष रिपोर्ट, विहित रीति से की जाएगी और ऐसी ही रिपोर्ट प्रत्येक आठ दिनों के अंतरालों पर तब तक भेजी जाएगी जब तक बल न्यायालय संयोजित न हो जाए या उस व्यक्‍ति को अभिरक्षा से निर्मुक्‍त न कर दिया जाए ।","అటువంటి ప్రతి కేసులో, సెక్షన్ 69 లో వివరించబడిన మరియు చురుకైన విధుల్లో లేని వ్యక్తి, ఎనిమిది రోజులకు మించకుండా, తన కమాండ్ ఆఫీసర్ చేత పరిగణించమని కోర్టును బలవంతం చేయకుండా, అటువంటి కస్టడీలో ఉంటే ఆలస్యం యొక్క కారణాన్ని తెలియజేసే ప్రత్యేక నివేదిక నిర్ణీత పద్ధతిలో తయారు చేయబడుతుంది మరియు దళ కోర్టు ముగిసే వరకు లేదా వ్యక్తిని అదుపు నుండి విడుదల చేసే వరకు ప్రతి ఎనిమిది రోజుల వ్యవధిలో ఇలాంటి నివేదికను పంపబడుతుంది."]
["72. सिविल प्राधिकारियों द्वारा गिरफ्तारी—","72. సివిల్ అధికారుల ద్వారా అరెస్ట్—"]
["जब कभी कोई ऐसा व्यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है और जो इस अधिनियम के अधीन किसी अपराध का अभियुक्‍त है, किसी मजिस्ट्रेट या पुलिस आफिसर की अधिकारिता के भीतर है तब वह मजिस्ट्रेट या पुलिस आफिसर उस व्यक्‍ति के कमान आफिसर द्वारा या ऐसे आफिसर द्वारा, जिसे कमान आफिसर ने इस निमित्त प्राधिकृत किया है, हस्ताक्षरित उस आशय के लिखित आवेदन की प्राप्‍ति पर उन व्यक्‍ति के पकड़े जाने और बल अभिरक्षा में दिए जाने में सहायता करेगा ।","ఒక వ్యక్తి, ఈ చట్టానికి లోబడి, ఈ చట్టం ప్రకారం నేరానికి పాల్పడిన వ్యక్తి, మేజిస్ట్రేట్ లేదా పోలీసు అధికారి పరిధిలో ఉన్నప్పుడు, అప్పుడు మేజిస్ట్రేట్ లేదా పోలీసు అధికారి ఆ వ్యక్తి యొక్క కమాండ్ ఆఫీసర్ లేదా అటువంటి అధికారి ద్వారా , ఈ తరపున కమాండ్ ఆఫీసర్కు అధికారం ఇస్తాడు, సంతకం చేసిన ప్రభావానికి వ్రాతపూర్వక దరఖాస్తు అందిన తరువాత వ్యక్తిని అరెస్టు చేయడానికి మరియు బలవంతం చేయడానికి సహాయం చేస్తుంది."]
["73. अभित्याजकों को पकड़ना—","73. నిందితులను పట్టుకోవడం—"]
["(1) जब कभी कोई ऐसा व्यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है, अभित्यजन करता है तब उस यूनिट का, जिसका वह अंग है या जिससे वह संलग्‍न है, कमान आफिसर ऐसे अभित्यजन की जानकारी ऐसे सिविल प्राधिकारियों को देगा, जो उसकी राय में, अभित्याजक को पकड़ने में सहायता देने में समर्थ है; और तब वे प्राधिकारी उक्‍त अभित्याजक को पकड़ने के लिए उसी रीति से, कार्रवाई करेंगे मानो वह ऐसा व्यक्‍ति हो, जिसे पकड़ने के लिए किसी मजिस्ट्रेट द्वारा वारंट निकाला गया है और अभित्याजक को पकड़ लिए जाने पर उसे बल अभिरक्षा में देंगे ।","1) ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న వ్యక్తి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నప్పుడల్లా, అతను ఒక భాగం అయిన యూనిట్ యొక్క అధికారి లేదా అతను ఎవరితో జతచేయబడి ఉంటాడో అటువంటి పౌర అధికారులకు అటువంటి నిందితుని సమాచారాన్ని ఇవ్వాలి, అతను తన అభిప్రాయం ప్రకారం, నిందితుడిని పట్టుకోవడంలో సహాయపడగల సామర్థ్యం; ఆపై ఆ అధికారులు ఆ నిందితుడిని పట్టుకోవడానికి చర్యలు తీసుకుంటారు, అతను ఒక వారెంట్ నుండి మేజిస్ట్రేట్ చేత బయటకు పంపిన వ్యక్తి లాగా పట్టుబడితే, నిందితుడిని పట్టుకుని కస్టడీలో ఇస్తారు."]
["(2) कोई भी पुलिस आफिसर किसी ऐसे व्यक्‍ति को, जिसके बारे में युक्‍तियुक्‍त रूप से यह विश्‍वास है कि वह इस अधिनियम के अधीन है और अभित्याजक है या प्राधिकार के बिना यात्रा कर रहा है, वारंट के बिना गिरफ्तार कर सकेगा और विधि के अनुसार बरते जाने के लिए उसे अविलम्ब निकटतम मजिस्ट्रेट के समक्ष लाएगा ।","(2)అలాంటి వ్యక్తికి ఏదైనా పోలీసు అధికారి ఇది చట్టానికి లోబడి ఉంటుందని, మరియు నిందితుడు లేదా అధికారం లేకుండా ప్రయాణిస్తున్నాడని నమ్మకంగా ఉంటే, వారెంట్ లేకుండా మరియు చట్టం ప్రకారం అరెస్టు చేయబడవచ్చు, అతన్ని ఆలస్యం చేయకుండా సమీప మేజిస్ట్రేట్ వద్దకు తీసుకురావాలి."]
["74. छुट्टी बिना अनुपस्थित रहने की जांच—","74. సెలవు లేకుండా హాజరుకాకపోవడంపై దర్యాప్తు-"]
["(1) जब ऐसा कोई व्यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है, सम्यक् प्राधिकार के बिना तीस दिन की अवधि के लिए ड्यूटी से अनुपस्थित रहा है तब एक जांच न्यायालय, यथासाध्य शीघ्र, ऐसे प्राधिकारी द्वारा और ऐसी रीति से नियुक्‍त किया जाएगा, जो विहित की जाए; और वह न्यायालय उस व्यक्‍ति की अनुपस्थिति के संबंध में और उसकी देख-रेख के लिए सौंपी गई सरकारी संपत्ति में या किन्हीं आयुधों, गोलाबारुद, उपस्कर, उपकरणों, कपड़ों या आवश्यक वस्तुओं में हुई कमी के, यदि कोई हो, बारे में जांच विहित रीति से दिलाई गई शपथ या कराए गए प्रतिज्ञान पर करेगा और यदि उसका इस तथ्य की बाबत समाधान हो जाता है कि अनुपस्थिति सम्यक् प्राधिकार या अन्य पर्याप्‍त हेतुक के बिना हुई है तो न्यायालय उस अनुपस्थिति और उसकी अवधि तथा उक्‍त कमी की, यदि कोई हो, घोषणा करेगा और उस यूनिट का, जिसका वह व्यक्‍ति अंग है या जिससे वह संलग्‍न है, कमान आफिसर उसे विहित रीति से लेखबद्ध करेगा ।","(1) ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా ముప్పై రోజుల పాటు తగిన అనుమతి లేకుండా విధుల్లో లేనప్పుడు, అప్పుడు విచారణాధికారిని నియమించాలి, విచారణ సాధ్యమైన వెంటనే, అటువంటి అధికారి ద్వారా మరియు అలాంటి పద్ధతిలో, సూచించబడాలి; మరియు ఆ న్యాయస్థానం, ఆ వ్యక్తి లేకపోవటం మరియు అతనికి ఇచ్చిన సంరక్షణకు సంబంధించి, అతనికి అప్పగించిన ప్రభుత్వ ఆస్తిలో లేదా ఏదైనా ఆయుధాలు, మందుగుండు సామగ్రి, పరికరాలు, ఉపకరణాలు, దుస్తులు లేదా అవసరమైన వస్తువులకు సూచించిన పద్ధతిని పరిశీలించవచ్చు, మంజూరు చేసిన ప్రమాణం లేదా ధృవీకరణ ఇవ్వబడుతుంది మరియు తగిన అధికారం లేదా ఇతర తగిన పరిశీలన లేకుండానే హాజరు కాకపోవడం జరిగిందనే విషయానికి సంబంధించి అది పరిష్కరించబడితే, కోర్టు ఆ హాజరు కాకపోవడం మరియు దాని వ్యవధి మరియు చెప్పిన లోపం ఏదైనా ఉంటే ప్రకటించాలి, మరియు వ్యక్తి యొక్క భాగం లేదా అతను జతచేయబడిన యూనిట్ యొక్క కమాండ్ ఆఫీసర్ అతనికి నిర్దేశించిన పద్ధతిలో వ్రాయాలి."]
["(1) यदि वह व्यक्‍ति, जिसे अनुपस्थित घोषित किया गया है, तत्पश्‍चात् अभ्यर्पण नहीं करता है या पकड़ा नहीं जाता है, उसे इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए अभित्याजक समझा जाएगा ।","(1) హాజరుకాని వ్యక్తిగా ప్రకటించబడితే, తరువాత లొంగిపోకపోతే లేదా పట్టుబడితే, అతను ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాలకోసం ఒక నిందితుడిగా పరిగణించబడతాడు."]
["75. बल पुलिस आफिसर—","75. ఫోర్స్ పోలీస్ ఆఫీసర్-"]
["(1) महानिदेशक या कोई विहित आफिसर उपधारा (2) और उपधारा (3) में विनिर्दिष्‍ट कृत्यों का निर्वहन करने के लिए व्यक्‍तियों को (जिन्हें इस अधिनियम में बल पुलिस कहा गया है) नियुक्‍त कर सकेगा ।","(1) సబ్-సెక్షన్ (2) మరియు సబ్-సెక్షన్ (3) లో పేర్కొన్న విధులను నిర్వర్తించడానికి డైరెక్టర్ జనరల్ లేదా ఏదైనా సూచించిన అధికారి వ్యక్తులను (ఈ చట్టంలో ఫోర్స్ పోలీస్ అని పిలుస్తారు) నియమించవచ్చు."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन नियुक्‍त व्यक्‍ति का कर्तव्य है, किसी अपराध के लिए परिरुद्ध व्यक्‍तियों को अपने भारसाधन में लेना, बल में सेवा करने वाले या उससे संलग्‍न व्यक्‍तियों में सुव्यवस्था और अनुशासन बनाए रखना और उसके द्वारा उसका भंग किया जाना निवारित करना ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద నియమించబడిన వ్యక్తి తన బాధ్యత కింద ఒక నేరానికి పరిమితం కావడం, బలంతో పనిచేసే లేదా జతచేయబడిన వ్యక్తుల యొక్క క్రమాన్ని మరియు క్రమశిక్షణను కొనసాగించడం మరియు అతనిచేత దానికి భంగం కలుగకుండా నిరోధించాలి."]
["(3) धारा 69 में किसी बात के होते हुए भी, उपधारा (1) के अधीन नियुक्‍त व्यक्‍ति किसी ऐसे व्यक्‍ति को, जो इस अधिनियम के अधीन है और अपराध करता है या जिस पर किसी अपराध का आरोप है, विचारण के लिए किसी भी समय गिरफ्तार और निरुद्ध कर सकेगा तथा बल न्यायालय द्वारा या किसी ऐसे आफिसर द्वारा, जो धारा 56 के अधीन प्राधिकार का प्रयोग कर रहा है, अधिनिर्णीत दंडादेश के अनुसरण में दंड को कार्यान्वित भी कर सकेगा किन्तु वह अपने प्राधिकार से कोई दंड नहीं देगा :","(3) సెక్షన్ 69 లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, సబ్-సెక్షన్ (1) కింద నియమించబడిన ఏ వ్యక్తి అయినా, ఈ చట్టానికి లోబడి, నేరానికి పాల్పడిన లేదా నేరానికి పాల్పడిన వ్యక్తి, విచారణ కోసం, ఏదైనా సమయంలో అరెస్టు చేసి, నిర్బంధించబడవచ్చు మరియు దళ కోర్టు ద్వారా లేదా ఏదైనా అధికారి ద్వారా, సెక్షన్ 56 ప్రకారం జారీ చేసిన ఉత్తర్వు యొక్క అవార్డును అనుసరించి లేదా అధికారాన్ని వినియోగించి తీర్పు శిక్షకు అనుగుణంగా జరిమానాను కూడా అమలు చేయవచ్చు, కానీ అతని అధికారం నుండి ఎటువంటి జరిమానా విధించకూడదు."]
["परंतु किसी आफिसर को किसी अन्य आफिसर के आदेश के बिना इस प्रकार गिरफ्तार या निरुद्ध नहीं किया जाएगा ।","మరే అధికారి ఆదేశాలూ లేకుండా ఏ అధికారిని అరెస్టు చేయకూడదు లేదా అదుపులోకి తీసుకోకూడదు."]
["अध्याय 7","అధ్యాయం 7"]
["बल न्यायालय","ఫోర్స్ కోర్టు"]
["76. बल न्यायालयों के प्रकार","76. ఫోర్స్ కోర్టుల రకాలు"]
["—इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए बल न्यायालय तीन प्रकार के होंगे, अर्थात्:—","—ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, మూడు రకాల ఫోర్స్ కోర్టులు ఉన్నవి, అవి:—"]
["जनरल बल न्यायालय;","జనరల్ ఫోర్స్ కోర్ట్;"]
["पैटी बल न्यायालय; और","పెట్టీ ఫోర్స్ కోర్టు; మరియు"]
["समरी बल न्यायालय,जो विहित रीति में संयोजित किए जाएंगे ।","సమరీ ఫోర్స్ కోర్ట్, వీటిని నిర్దేశించిన పద్ధతిలో కలపాలి."]
["77. जनरल बल न्यायालय संयोजित करने की शक्‍ति","77. జనరల్ ఫోర్స్ కోర్టును కలిపే అధికారం."]
["—जनरल बल न्यायालय, केन्द्रीय सरकार द्वारा या महानिदेशक द्वारा या महानिदेशक के अधिपत्र द्वारा इस निमित्त सशक्‍त किए गए किसी आफिसर द्वारा संयोजित किया जा सकेगा ।","—జనరల్ ఫోర్స్ కోర్టును, కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా డైరెక్టర్ జనరల్ లేదా డైరెక్టర్ జనరల్ యొక్క వారెంట్ ద్వారా అధికారం పొందిన ఏ అధికారి అయినా దీనిని కలపవచ్చు."]
["78. पैटी बल न्यायालय संयोजित करने की शक्‍ति—","78. పెట్టీ ఫోర్స్ కోర్టును కలపడానికి అధికారం—"]
["पैटी बल न्यायालय, जनरल बल न्यायालय संयोजित करने की शक्‍ति रखने वाले आफिसर द्वारा या ऐसे किसी आफिसर के अधिपत्र द्वारा इस निमित्त सशक्‍त किए गए आफिसर द्वारा संयोजित किया जा सकेगा ।","పెట్టీ ఫోర్స్ కోర్టు, జనరల్ ఫోర్స్ కోర్టు కలపడానికి అధికారం కలిగిన అధికారి ద్వారా లేదా అటువంటి అధికారి వారెంట్ ద్వారా ఈ ప్రయోజనం కోసం అధికారం పొందిన అధికారితో దీనిని కలపవచ్చు."]
["79. धारा 77 और धारा 78 के अधीन निकाले गए अधिपत्र—","79. సెక్షన్ 77 మరియు సెక్షన్ 78 కింద జారీ చేసిన వారెంట్లు-"]
["धारा 77 या धारा 78 के अधीन निकाले गए अधिपत्र में ऐसे निर्बंधन, प्रतिबंध या शर्तें हो सकेंगी जिन्हें उसे निकालने वाला आफिसर ठीक समझे ।","సెక్షన్ 77 లేదా సెక్షన్ 78 కింద జారీ చేసిన వారెంట్ లో అటువంటి పరిమితులు, ఆంక్షలు లేదా షరతులు జారీచేసిన అధికారికి సముచితమైనవి అందులో ఉండవచ్చు."]
["80. जनरल बल न्यायालय की संरचना—","80. జనరల్ ఫోర్స్ కోర్టు నిర్మాణం-"]
["जनरल बल न्यायालय कम से कम पांच आफिसरों से मिलकर बनेगा ।","జనరల్ ఫోర్స్ కోర్టు కనీసం ఐదుగురు అధికారులను కలిగి ఉంటుంది."]
["81. पैटी बल न्यायालय की संरचना","81. పెట్టీ ఫోర్స్ కోర్టు నిర్మాణం"]
["—पैटी बल न्यायालय कम से कम तीन आफिसरों से मिलकर बनेगा ।","—పెట్టీ ఫోర్స్ కోర్టు కనీసం ముగ్గురు అధికారులను కలిగి ఉంటుంది."]
["82. समरी बल न्यायालय—","82. సమరీ ఫోర్స్ కోర్ట్—"]
["(1) समरी बल न्यायालय किसी यूनिट के कमान आफिसर द्वारा अधिविष्‍ट किया जा सकेगा और वह न्यायालय अकेले उससे ही गठित होगा ।","(1) సమరీ ఫోర్స్ కోర్ట్ ఒక యూనిట్ యొక్క కమాండ్ ఆఫీసర్ చేత నియమించబడవచ్చు మరియు ఆ ఒక్క కోర్టు అతనితో మాత్రమే ఏర్పడుతుంది."]
["(2) कार्यवाहियों में दो अन्य ऐसे व्यक्‍ति आरंभ से अन्त तक हाजिर रहेंगे जो आफिसर या अधीनस्थ आफिसर या दोनों में से एक-एक होंगे और जिन्हें उस रूप में न तो शपथ दिलाई जाएगी और न प्रतिज्ञान कराया जाएगा ।","(2) విచారణలో, మొదటి నుండి చివరి వరకు హాజరయ్యే మరో ఇద్దరు వ్యక్తులు అధికారులు లేదా సబార్డినేట్ ఆఫీసర్లు లేదా రెండింటి నుండి ఒక్కొక్కరు మరియు వారికి ప్రమాణ స్వీకారం చేయించడం లేదా ప్రతిజ్ఞ చేయించడం జరగదు."]
["83. बल न्यायालय का विघटन—","83. ఫోర్స్ కోర్టు రద్దుకావడం—"]
["(1) यदि विचारण प्रारंभ होने के पश्‍चात् किसी बल न्यायालय में उन आफिसरों की संख्या, उस न्यूनतम संख्या से जो इस अधिनियम द्वारा अपेक्षित है, कम हो जाती है तो उसे विघटित कर दिया जाएगा ।","(1) విచారణ ప్రారంభమైన తరువాత, ఫోర్స్ కోర్టులో ఉన్న అధికారుల సంఖ్య ఈ చట్టం ద్వారా అవసరమైన కనీస సంఖ్య నుండి తగ్గించబడితే, అది రద్దు చేయబడుతుంది."]
["(2) यदि निष्कर्ष के पहले, यथास्थिति, संबंधित जज अटर्नी जनरल या उप जज अटर्नी जनरल या अपर जज अटर्नी जनरल की या अभियुक्‍त की रुग्णता के कारण विचारण चलते रहना असंभव हो जाता है तो बल न्यायालय को विघटित कर दिया जाएगा ।","(2) సంబంధిత జడ్జి అటార్నీ జనరల్ లేదా డిప్యూటీ జడ్జి అటార్నీ జనరల్ లేదా అదనపు జడ్జి అటార్నీ జనరల్ లేదా నిందితుల అనారోగ్యం కారణంగా కేసు ముగిసే ముందు విచారణ కొనసాగించడం అసాధ్యం అయితే, ఫోర్స్ కోర్టు రద్దు చేయబడుతుంది."]
["(3) यदि उस प्राधिकारी या आफिसर को जिसने बल विचारण संयोजित किया है यह प्रतीत होता है कि सेवा की अत्यावश्यकताओं या अनुशासनिक आवश्यकताओं ने उक्‍त बल न्यायालय का चालू रहना असंभव या असमीचीन बना दिया है तो वह ऐसे न्यायालय को विघटित कर सकेगा ।","(3) బలవంతపు విచారణను కలిగిన అధికారం లేదా అధికారి, సేవ యొక్క అవసరాలు లేదా క్రమశిక్షణా అవసరాలు చెప్పిన కోర్టును కొనసాగించడం అసాధ్యం లేదా అసంకల్పితంగా ఉన్నట్లు కనిపిస్తే, అది అలాంటి కోర్టును రద్దు చేయవచ్చు."]
["(4) जहां बल न्यायालय को इस धारा के अधीन विघटित कर दिया जाता है, वहां अभियुक्‍त का विचारण फिर से किया जा सकेगा ।","(4) ఈ సెక్షన్ కింద ఫోర్స్ కోర్టు రద్దు చేయబడిన చోట, నిందితులను మళ్లీ విచారించవచ్చు."]
["84. जनरल बल न्यायालय की शक्‍तियां—","84. జనరల్ ఫోర్స్ కోర్ట్ యొక్క అధికారాలు—"]
["जनरल बल न्यायालय को किसी ऐसे व्यक्‍ति का, जो इस अधिनियम के अधीन है, ऐसे अपराध के लिए, जो उसके अधीन दंडनीय है, विचारण करने और उसके द्वारा प्राधिकृत कोई दंडादेश पारित करने की शक्‍ति होगी ।","ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా శిక్షార్హమైన నేరానికి అధికారం ఉన్న వాక్యాన్ని ఆలోచించి, ఆమోదించే అధికారం జనరల్ ఫోర్సెస్ కోర్టుకు ఉంటుంది."]
["85. पैटी बल न्यायालय की शक्‍तियां—","85. పెట్టీ ఫోర్స్ కోర్ట్ యొక్క అధికారాలు—"]
["पैटी बल न्यायालय को आफिसर या अधीनस्थ आफिसर से भिन्‍न किसी व्यक्‍ति का जो इस अधिनियम के अधीन है, ऐसे किसी अपराध के लिए, जो उसके अधीन दंडनीय है, विचारण करने की तथा इस अधिनियम द्वारा अधिकृत कोई ऐसा दंडादेश पारित करने की, जो मृत्यु दंडादेश या दो वर्ष से अधिक के कारावास के दंडादेश से भिन्‍न है, शक्‍ति होगी ।","పెట్టీ ఫోర్స్ కోర్టు ఒక అధికారి లేదా సబార్డినేట్ ఆఫీసర్ కాకుండా వేరే వ్యక్తిని పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి, ఈ చట్టానికి లోబడి శిక్షార్హమైన ఏదైనా నేరానికి, మరియు ఈ చట్టం ద్వారా అధికారం పొందిన ఏ శిక్షను అయినా మరణశిక్షగా ఆమోదించాలి, లేదా రెండేళ్ళకు మించని జైలు శిక్ష నుండి భిన్నంగా ఉండే, అధికారం ఉంటుంది."]
["86. समरी बल न्यायालय की शक्‍तियां","86. సమరీ ఫోర్స్ కోర్ట్ యొక్క అధికారాలు"]
["—(1) उपधारा (2) के उपबंधों के अधीन रहते हुए, समरी बल न्यायालय इस अधिनियम के अधीन दंडनीय किसी भी अपराध का विचारण कर सकेगा ।","- (1) సబ్-సెక్షన్ (2) లోని నిబంధనలకు లోబడి, ఈ చట్టం ప్రకారం శిక్షార్హమైన ఏదైనా నేరాన్ని సమరీ ఫోర్స్ కోర్ట్ విచారించవచ్చు."]
["(2) जब तुरन्त कार्रवाई के लिए गंभीर कारण नहीं है और अनुशासन का अहित किए बिना अभिकथित अपराधी के विचारण के लिए उस आफिसर को निदेश किया जा सकता है जो पैटी बल न्यायालय संयोजित करने के लिए सशक्‍त है तब समरी बल न्यायालय अधिविष्‍ट करने वाला कोई आफिसर, धारा 16, धारा 19 और धारा 49 में से किसी के अधीन दंडनीय किसी भी अपराध का या न्यायालय अधिविष्‍ट करने वाले आफिसर के विरुद्ध किसी अपराध का विचारण ऐसे निर्देश के बिना नहीं करेगा ।","(2) తక్షణ చర్యకు తీవ్రమైన కారణం లేనప్పుడు మరియు క్రమశిక్షణకు హాని లేకుండా, పెట్టీ ఫోర్స్ కోర్టును కలపడానికి అధికారం ఉన్న అధికారి, నిందితుడిని నేరస్థుడిగా పరిగణించమని ఆదేశించవచ్చు, సెక్షన్ 16, సెక్షన్ 19 మరియు సెక్షన్ 49 కింద శిక్షార్హమైన నేరాన్ని లేదా అటువంటి ఆదేశాలు లేకుండా దానిని అమలు చేసే అధికారిపై కోర్టు ఎటువంటి నేరాన్ని పరిగణించదు."]
["(3) समरी बल न्यायालय, आफिसर या अधीनस्थ आफिसर से भिन्‍न किसी ऐसे व्यक्‍ति का विचारण कर सकेगा जो इस अधिनियम के अधीन है और जो न्यायालय को अधिविष्‍ट करने वाले आफिसर के समादेश के अधीन है ।","(3) సమరీ ఫోర్స్ కోర్ట్, ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న మరియు కోర్టును పర్యవేక్షించే అధికారి ఆదేశానికి లోబడి ఉన్న అధికారి లేదా సబార్డినేట్ ఆఫీసర్ కాకుండా వేరే వ్యక్తిని విచారించవచ్చు."]
["(4) समरी बल न्यायालय, मृत्यु या उपधारा (5) में विनिर्दिष्‍ट परिसीमा से अधिक की अवधि के कारावास के दंडादेश से भिन्‍न कोई भी ऐसा दंडादेश पारित कर सकेगा जो इस अधिनियम के अधीन पारित किया जा सकता है ।","(4) ఈ చట్టం క్రింద ఆమోదించబడే సబ్-సెక్షన్ (5) లో పేర్కొన్న పరిమితిని మించిన కాలానికి మరణ శిక్ష లేదా జైలు శిక్ష తప్ప వేరే ఏదైనా శిక్షను సమరీ ఫోర్స్ కోర్ట్ జారీ చేయవచ్చు."]
["(5) उपधारा (4) में निर्दिष्‍ट परिसीमा,—","(5) సబ్-సెక్షన్ (4) లో పేర్కొన్న పరిమితి, —"]
["उस दशा में एक वर्ष होगी जिसमें बल न्यायालय को अधिविष्‍ट करने वाला आफिसर कोई ऐसा रैंक धारण करता है जो कमांडेंट के रैंक से नीचे का नहीं है;","ఆ సందర్భంలో ఒక సంవత్సరం ఉండాలి, ఫోర్స్ కోర్టును అధిష్టించే అధికారి కమాండెంట్ హోదా కంటే తక్కువ ర్యాంకు కాకుండా ఉన్నవాడై ఉండాలి ;"]
["किसी अन्य दशा में तीन मास की होगी ।","మరేదైనా కేసులో మూడు నెలలు ఉంటుంది."]
["87. द्वितीय विचारण का प्रतिषेध—","87. రెండవ విచారణ యొక్క నిషేధం—"]
["(1) जब किसी व्यक्‍ति को, जो इस अधिनियम के अधीन है, किसी बल न्यायालय या दंड न्यायालय द्वारा किसी अपराध से दोष मुक्‍त किया गया है या उसके लिए सिद्धदोष ठहराया गया है या उसके बारे में धारा 56 या धारा 58 के अधीन कार्यवाही की गई है तब वह उसी अपराध के लिए बल न्यायालय द्वारा पुनः विचारण के किए जाने या उक्‍त धाराओं के अधीन पुनः कार्यवाही किए जाने के दायित्व के अधीन नहीं होगा ।","(1) ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న వ్యక్తి, ఫోర్స్ కోర్టు లేదా శిక్షా న్యాయస్థానం చేత, నేరానికి పాల్పడినట్లు రుజువుతో లేదా దోషిగా నిర్ధారించబడినప్పుడు లేదా సెక్షన్ 56 లేదా సెక్షన్ 58 ప్రకారం చర్యలు తీసుకున్నప్పుడు, అప్పుడు అతను అదే నేరానికి ఫోర్స్ కోర్టు పునః పరిశీలించవలసిన బాధ్యతకు లోబడి ఉండకూడదు లేదా చెప్పిన విభాగాల క్రింద తిరిగి చర్య తీసుకోవాలి."]
["88. विचारण के लिए परिसीमाकाल—","88. విచారణ కోసం నిర్ణీత కాలం—"]
["(1) उपधारा (2) में जैसा उपबंधित है, उसके सिवाय ऐसे किसी व्यक्‍ति का, जो इस अधिनियम के अधीन है, किसी अपराध के लिए बल न्यायालय द्वारा विचारण ऐसे अपराध की तारीख से तीन वर्ष की अवधि की समाप्‍ति के पश्‍चात् प्रारम्भ नहीं किया जाएगा ।","(1) సబ్-సెక్షన్ (2) లో ఇవ్వబడినది తప్ప, ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా, ఏదైనా నేరానికి, అటువంటి నేరం జరిగిన తేదీ నుండి మూడు సంవత్సరాల కాలం ముగిసిన తరువాత ట్రయల్ కోర్టు ప్రారంభించబడదు."]
["(2) उपधारा (1) के उपबंध अभित्यजन के अपराध के या धारा 19 में वर्णित किसी अपराध के विचारण को लागू नहीं होंगे ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) లోని నిబంధనలు అపరాధ నేరం యొక్క విచారణకు లేదా సెక్షన్ 19 లో వివరించిన ఏదైనా నేరానికి వర్తించవు."]
["(3) उपधारा (1) में वर्णित समय की अवधि की संगणना करने में वह समय अपवर्जित कर दिया जाएगा जो ऐसे व्यक्‍ति ने अपराध करने के पश्‍चात् गिरफ्तारी से बचने में व्यतीत किया है ।","(3) సబ్-సెక్షన్ (1) లో వివరించిన కాల వ్యవధిని లెక్కించడంలో, నేరం చేసిన తరువాత అరెస్టును నివారించడంలో అలాంటి వ్యక్తికి కలిగిన సమయం మినహాయించబడుతుంది."]
["89. उस अपराधी का विचारण, आदि जो इस अधिनियम के अधीन नहीं रह जाता है—","89. ఆ నేరస్థుడి విచారణ, మొదలైనవి ఈ చట్టం క్రింద ఉండవు—"]
["(1) जहां इस अधिनियम के अधीन कोई अपराध किसी व्यक्‍ति द्वारा उस समय किया गया था जब वह इस अधिनियम के अधीन था और अब वह इस प्रकार अधीन नहीं रह गया है वहां उसे बल अभिरक्षा में ऐसे ले लिया और रखा जा सकेगा तथा ऐसे अपराध के लिए उसका ऐसे विचारण और उसे ऐसे दंडित किया जा सकेगा मानो वह इस प्रकार अधीन बना रहा हो ।","(1) ఈ చట్టం ప్రకారం ఒక వ్యక్తి ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న సమయంలో మరియు ఇకపై అలాంటి పద్ధతికి లోబడి లేనప్పుడు, అతన్ని బలవంతంగా మరియు అటువంటి నేరం ద్వారా తీసుకొని అదుపులో ఉంచాలి అతడు ఈ విధంగా శిక్షించబడవచ్చు మరియు అతన్ని ఈ విధంగా గురిచేస్తున్నట్లుగా శిక్షించవచ్చు."]
["(2) ऐसे किसी व्यक्‍ति का किसी अपराध के लिए विचारण तभी किया जाएगा जब उसका विचारण उसके इस अधिनियम के अधीन न रहने के पश्‍चात् छह मास के भीतर प्रारंभ हो जाए, अन्यथा नहीं :","(2) అటువంటి వ్యక్తి ఈ చట్టానికి లోబడి ఉండని ఆరు నెలల్లోపు అతని విచారణ ప్రారంభమైతేనే అతడు నేరస్తునిగా పరిగణించబడతాడు, లేకపోతే లేదు:"]
["परंतु इस उपधारा की कोई भी बात अभित्यजन के अपराध के लिए या धारा 19 में वर्णित किसी अपराध के लिए किसी ऐसे व्यक्‍ति के विचारण को न तो लागू होगी और न ऐसे किसी अपराध का विचारण करने की दंड न्यायालय की अधिकारिता पर प्रभाव डालेगी जो ऐसे न्यायालय द्वारा तथा बल न्यायालय द्वारा भी विचारणीय है ।","కానీ ఈ సబ్-సెక్షన్ యొక్క ఏదైనా దుర్వినియోగం చేసిన నేరానికి లేదా సెక్షన్ 19 లో వివరించిన ఏదైనా నేరానికి అటువంటి వ్యక్తి యొక్క విచారణకు వర్తించదు, మరియు అలాంటి నేరానికి విచారణ చేయడానికి శిక్షా కోర్టు యొక్క అధికార పరిధిని ప్రభావితం చేయడంతో అటువంటి న్యాయస్థానం ద్వారా మరియు ఫోర్స్ కోర్ట్ ద్వారా కూడా విచారించవచ్చు."]
["90. दंडादेश की अवधि के दौरान अधिनियम का लागू होना—","90. శిక్షా కాలంలో చట్టం యొక్క ప్రభావం—"]
["(1) जब किसी व्यक्‍ति को, जो इस अधिनियम के अधीन है, कोई बल न्यायालय कारावास का दंडादेश देता है तब यह अधिनियम उसके दंडादेश की अवधि के दौरान उसे लागू होगा, भले ही उसे बल से पदच्युत कर दिया गया हो या वह अन्यथा इस अधिनियम के अधीन नहीं रह गया हो और उसे ऐसे रखा, हटाया या कारावासित और दंडित किया जा सकेगा मानो वह इस अधिनियम के अधीन बना रहा हो ।","(1) ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా, ఏదైనా ఫోర్స్ కోర్ట్ యొక్క జైలు శిక్ష అనుభవిస్తున్నప్పుడు, అతని శిక్ష సమయంలో, ఈ చట్టం అతనికి బలవంతంగా తొలగించబడినా లేదా ఈ చట్టం క్రింద ఉండిపోలేదు మరియు అతను చట్టం క్రింద ఉండిపోయినట్లుగా ఉంచవచ్చు, తొలగించవచ్చు లేదా జైలు శిక్ష అనుభవించవచ్చు."]
["(2) जब किसी व्यक्‍ति को, जो इस अधिनियम के अधीन है, बल न्यायालय द्वारा मृत्यु दंडादेश दिया जाता है तब यह अधिनियम उसे तब तक लागू होगा जब तक कि वह दंडादेश कार्यान्वित नहीं कर दिया जाता है ।","(2) ఒక వ్యక్తి ఈ చర్యకు లోబడి ఉన్నప్పుడు, మరణశిక్షను ఫోర్స్ కోర్ట్ ఇస్తుంది, అప్పుడు ఆ శిక్ష అమలు అయ్యే వరకు ఈ చట్టం అతనికి వర్తిస్తుంది."]
["91. विचारण का स्थान, आदि","91. విచారణ స్థలం మొదలైనవి."]
["(1) किसी ऐसे व्यक्‍ति का, जो इस अधिनियम के अधीन है और जो इस अधिनियम के विरुद्ध कोई अपराध करता है, ऐसे अपराध के लिए उसका किसी भी स्थान पर विचारण किया जा सकेगा और उसे दंडित किया जा सकेगा ।","(1) ఈ చట్టానికి లోబడి, ఈ చట్టానికి వ్యతిరేకంగా నేరం చేసిన ఏ వ్యక్తి అయినా, అలాంటి నేరానికి ఏ ప్రదేశంలోనైనా విచారించబడవచ్చు మరియు శిక్షించబడవచ్చు."]
["(2) ऐसे व्यक्‍ति, जिनके द्वारा किसी विचारण में अभियुक्‍त व्यक्‍ति की प्रतिरक्षा की जा सकेगी और उसमें ऐसे व्यक्‍तियों की हाजिरी, विहित रूप में हो सकेगी ।","(2)ఒక వ్యక్తి, విచారణలో ఎవరిచేతనైనా నిందితుడైన వ్యక్తిని రక్షించవచ్చు మరియు అందులో అలాంటి వ్యక్తుల ఉనికి నిర్దేశిత రూపంలో ఉంటుంది."]
["92. दंड न्यायालय और बल न्यायालय में से किसी एक का चयन—","92. శిక్షా న్యాయస్థానం మరియు ఫోర్స్ కోర్టు ఎంపిక—"]
["जब किसी अपराध के संबंध में दंड न्यायालय और बल न्यायालय में से प्रत्येक को अधिकारिता है तब यह विनिश्‍चय करना कि कार्यवाहियां किस न्यायालय के समक्ष संस्थित की जाएं, उस महानिदेशक, अपर महानिदेशक या महानिरीक्षक या उप महानिरीक्षक या अपर महानिरीक्षक के, जिसके समादेश में अभियुक्‍त व्यक्‍ति सेवा कर रहा है या ऐसे अन्य आफिसर के, जो विहित किया जाए, विवेकाधीन होगा और यदि वह आफिसर यह विनिश्‍चय करता है कि कार्यवाहियां बल न्यायालय के समक्ष संस्थित की जाएं तब वह निदेश देगा कि अभियुक्‍त व्यक्‍ति को बल अभिरक्षा में निरुद्ध किया जाए, उसके विवेकाधीन होगा ।","ప్రతి క్రిమినల్ కోర్టులు మరియు కోర్ట్ ఆఫ్ ఫోర్సెస్ ఒక నేరానికి సంబంధించి అధికార పరిధిని కలిగి ఉన్నప్పుడు, ఏ కోర్టు ముందు విచారణను ప్రారంభించాలో, డైరెక్టర్ జనరల్, అదనపు డైరెక్టర్ జనరల్ లేదా ఇన్స్పెక్టర్ జనరల్ లేదా డిప్యూటీ ఇన్స్పెక్టర్ జనరల్ లేదా అదనపు ఇన్స్పెక్టర్ జనరల్, ఎవరి ఆదేశాల మేరకు నిందితులు పనిచేస్తున్న వ్యక్తి లేదా సూచించిన ఇతర అధికారి విచక్షణతో ఉండాలి మరియు ఫోర్స్ కోర్టు ముందు విచారణ ప్రారంభించాలని ఆ అధికారి నిర్ణయించినట్లయితే, అతను నిందితుడిని బలవంతంగా అదుపులో ఉంచాలని నిర్దేశిస్తాడు, ఇది విచక్షణతో ఉంటుంది."]
["93. दंड न्यायालय की यह अपेक्षा करने की शक्‍ति कि अपराधी परिदत्त किया जाए","93. అపరాధిని పరిమితం చేయాల్సిన అవసరం ఉన్న శిక్షా న్యాయస్థానం యొక్క అధికారం"]
["—(1) जब अधिकारिता रखने वाले दंड न्यायालय की यह राय है कि किसी अधिकथित अपराध के बारे में कार्यवाहियां उसी के समक्ष संस्थित की जानी चाहिएं तब वह, लिखित सूचना द्वारा, धारा 92 में निर्दिष्‍ट आफिसर से यह अपेक्षा कर सकेगा कि वह अपने विकल्प पर अपराध को विधि के अनुसार उसके विरुद्ध कार्यवाही किए जाने के लिए निकटतम मजिस्ट्रेट को परिदत्त कर दे या केन्द्रीय सरकार को निर्देश किए जाने तक कार्यवाहियों को मुल्तवी कर दे ।","- (1) అధికార పరిధి కలిగిన శిక్షా న్యాయస్థానం దాని ముందు ఆరోపించిన నేరానికి సంబంధించి చర్యలు తీసుకోవాలి అని అభిప్రాయపడినప్పుడు, దానికి, వ్రాతపూర్వక నోటీసు ద్వారా, సెక్షన్ 92 లో పేర్కొన్న అధికారి దానిని ప్రత్యామ్నాయంగా చేయవలసి ఉంటుంది, కానీ అతనిపై లేదా చట్టం ప్రకారం చర్యలు తీసుకున్నందుకు ఈ నేరాన్ని సమీప న్యాయాధికారికి ఇవ్వాలి, లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సూచించే వరకు విచారణను ఆలస్యం చేయాలి."]
["(2) ऐसे प्रत्येक मामले में उक्‍त आफिसर या तो उस अध्यपेक्षा के अनुपालन में अपराधी को परिदत्त कर देगा या इस प्रश्‍न को कि कार्यवाहियां किस न्यायालय के समक्ष संस्थित की जानी हैं, केन्द्रीय सरकार के अवधारण के लिए तत्काल निर्देशित करेगा जिसका ऐसे निर्देश पर आदेश अंतिम होगा ।","(2) అటువంటి ప్రతి సందర్భంలో, ఆ అధికారి ఆ అభ్యర్థనకు అనుగుణంగా అపరాధిని బట్వాడా చేయాలి లేదా ఏ కోర్టుకు విచారణ జరపాలి అనే ప్రశ్న కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని నిలుపుకోవటానికి వెంటనే దర్శకత్వం ఎవరు వహిస్తుంది, అటువంటి సూచనలపై ఆర్డర్ ఫైనల్ అవుతుంది."]
["अध्याय 8","అధ్యాయం 8"]
["बल न्यायालयों की प्रक्रिया","ఫోర్స్ కోర్టుల ప్రక్రియ"]
["94. पीठासीन आफिसर—","94. ప్రిసైడింగ్ ఆఫీసర్"]
["प्रत्येक जनरल बल न्यायालय या पैटी बल न्यायालय में ज्येष्‍ठ सदस्य पीठासीन आफिसर होगा ।","ప్రతి జనరల్ ఫోర్స్ కోర్ట్ లేదా పెట్టీ ఫోర్స్ కోర్టులో ప్రిసైడింగ్ ఆఫీసర్ పెద్ద సభ్యుడిగా ఉంటాడు."]
["95. जज अटर्नी—","95. జడ్జి అటార్నీ-"]
["(1) जज अटर्नी या उप जज अटर्नी जनरल या अपर जज अटर्नी जनरल या यदि ऐसा कोई आफिसर उपलब्ध नहीं है तो ऐसा कोई आफिसर, जो जज अटर्नी जनरल या ऐसे जज अटर्नी जनरल द्वारा इस निमित्त प्राधिकृत किसी आफिसर द्वारा अनुमोदित किया जाए, प्रत्येक जनरल बल न्यायालय में हाजिर रहेगा और प्रत्येक पैटी बल न्यायालय में हाजिर रह सकेगा ।","(1) జడ్జి అటార్నీ లేదా డిప్యూటీ జడ్జి అటార్నీ జనరల్ లేదా అదనపు జడ్జి అటార్నీ జనరల్ లేదా, అటువంటి అధికారి అందుబాటులో లేనట్లయితే, న్యాయమూర్తి అటార్నీ జనరల్ చేత ఆమోదించబడిన ఏ అధికారి లేదా అటువంటి న్యాయమూర్తి అటార్నీ జనరల్ చేత అధికారం పొందిన అధికారి, ప్రత్యేక జనరల్ ఫోర్స్ కోర్టులో హాజరుకావాలి మరియు ప్రత్యేక పెట్టీ ఫోర్స్ కోర్టులో హాజరుకావచ్చు."]
["(2) जज अटर्नी जनरल, अपर जज अटर्नी जनरल, उप जज अटर्नी जनरल और जज अटर्नी की भर्ती और सेवा की शर्तें यथा विहित होंगी ।","(2) జడ్జి అటార్నీ జనరల్, అదనపు జడ్జి అటార్నీ జనరల్, డిప్యూటీ జడ్జి అటార్నీ జనరల్ మరియు జడ్జి అటార్నీల నియామకం మరియు సేవా షరతులు సూచించిన విధంగా ఉండాలి."]
["96. आक्षेप","96. అభ్యంతరం"]
["—(1) जनरल बल न्यायालय या पैटी बल न्यायालय द्वारा सभी विचारणों में, जैसे ही न्यायालय समवेत हो वैसे ही, पीठासीन आफिसर और सदस्यों के नाम अभियुक्‍त को पढ़कर सुनाए जाएंगे और तब उससे यह पूछा जाएगा कि क्या वह न्यायालयासीन किसी आफिसर द्वारा अपना विचारण किए जाने पर आक्षेप करता है ।","- (1) జనరల్ ఫోర్స్ కోర్ట్ లేదా పెట్టీ ఫోర్స్ కోర్టు అన్ని తీర్పులలో కోర్టు పాల్గొన్న వెంటనే ప్రిసైడింగ్ ఆఫీసర్ మరియు సభ్యుల పేర్లు ఆరోపణలు చదవబడతాయి మరియు తరువాత అతన్ని జ్యుడీషియల్ ఆఫీసర్ ద్వారా విచారించడానికి ఏమైనా అభ్యంతరమా అని అడుగుతారు."]
["(2) यदि अभियुक्‍त ऐसे किसी आफिसर के बारे में आक्षेप करता है, तो उसका आक्षेप और उस पर उस आफिसर का, जिसके बारे में आक्षेप किया गया है, उत्तर भी सुना और अभिलिखित किया जाएगा और न्यायालय के बाकी आफिसर उस आक्षेप पर उस अधिकारी की अनुपस्थिति में, जिसके बारे में आक्षेप किया गया है, विनिश्‍चय करेंगे ।","(2) నిందితుడు అటువంటి అధికారి గురించి ఏదైనాఅభ్యంతరం ఉంటె, అతని అభ్యంతరం మరియు ఆ అధికారిపై, దాని గురించి అధికారికి అభ్యంతరం చెప్పినట్లయితే, సమాధానం కూడా వినబడుతుంది మరియు రికార్డ్ చేయబడుతుంది మరియు ఆ అభియోగంపై కోర్టు యొక్క మిగిలిన అధికారి ఏ అభ్యంతరాలు లేనప్పుడు, నిర్ణయం జరుగుతుంది."]
["(3) यदि आक्षेप को मतदान करने के हकदार आफिसरों में से आधे या उससे अधिक आफिसरों के मतों द्वारा अनुज्ञात कर दिया जाता है तो आक्षेप को अनुज्ञात किया जाएगा और वह सदस्य जिसके बारे में आक्षेप किया गया है, निवृत्त हो जाएगा और उस रिक्‍ति को विहित रीति से किसी अन्य आफिसर से इस शर्त के अधीन रहते हुए भरा जाएगा कि अभियुक्‍त को उसके बारे में भी आक्षेप करने का वही अधिकार होगा ।","(3) ఓటు హక్కు ఉన్న సగం లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది అధికారులు ఓటు ద్వారా అభ్యంతరం అనుమతించబడితే, అభ్యంతరం అనుమతించబడుతుంది మరియు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసిన సభ్యుడు పదవీ విరమణ చేయాలి మరియు పదవి ఖాళీ అవుతుంది, నిర్దేశించిన పద్ధతిని నిందితుడు అభ్యంతరం చెప్పే హక్కును కలిగి ఉండాలనే షరతుకు లోబడి ఏ ఇతర అధికారిని అయినా నియమించవచ్చు."]
["(4) जब कोई आक्षेप नहीं किया गया है या जब आक्षेप किया गया है और वह अननुज्ञात कर दिया गया है या किसी आफिसर की रिक्‍ति उपधारा (3) के अधीन ऐसे आफिसर से भर दी गई है जिसके प्रति कोई आक्षेप नहीं किया गया है या अनुज्ञात नहीं किया गया है, तब न्यायालय विचारण के लिए अग्रसर होगा ।","(4) అభ్యంతరం చేయనప్పుడు లేదా అభ్యంతరం జరిగినప్పుడు మరియు అది అనుమతించబడనప్పుడు లేదా ఏదైనా అధికారి ఖాళీని సబ్-సెక్షన్ (3) కింద నియమించినప్పుడు ఒక అధికారిపై లేదా చేయలేదు లేదా అనుమతించకపోతే, కోర్టు విచారణ కోసం వెళుతుంది."]
["97. सदस्यों, जज अटर्नी और साक्षियों को शपथ दिलाना—","97. సభ్యులు, జడ్జి అటార్నీ మరియు సాక్షులతో ప్రమాణం చేయించడం—"]
["(1) इसके पूर्व कि विचारण प्रारंभ हो, बल न्यायालय के प्रत्येक सदस्य को और, यथास्थिति, जज अटर्नी या उप जज अटर्नी या अपर जज अटर्नी जनरल या धारा 95 के अधीन अनुमोदित आफिसर को विहित रीति से शपथ दिलाई जाएगी या उससे प्रतिज्ञान कराया जाएगा ।","1) విచారణ ప్రారంభించే ముందు, ఫోర్సెస్ కోర్ట్ యొక్క ప్రతి సభ్యుడు మరియు కేసు ఉన్నట్లుగా, జడ్జి అటార్నీ లేదా డిప్యూటీ జడ్జి అటార్నీ లేదా అదనపు జడ్జి అటార్నీ జనరల్ లేదా సెక్షన్ 95 కింద ఆమోదించబడిన అధికారి ప్రమాణ స్వీకారం చేయించడం లేదా నిర్ణీత పద్ధతిలో ధృవీకరించబడతారు."]
["(2) बल न्यायालय के समक्ष साक्ष्य देने वाले प्रत्येक व्यक्‍ति की परीक्षा विहित प्ररूप में सम्यक् रूप से उसे शपथ दिलाने या उससे प्रतिज्ञान कराने के पश्‍चात् की जाएगी ।","(2) ఫోర్స్ కోర్టు ముందు సాక్ష్యమిచ్చే ప్రతి వ్యక్తి ప్రమాణం చేసిన తరువాత లేదా ధృవీకరించిన తరువాత నిర్దేశించిన రూపంలో తగిన విధంగా పరిశీలించబడతారు."]
["(3) उपधारा (2) के उपबंध वहां लागू नहीं होंगे जहां साक्षी बारह वर्ष से कम आयु का बालक है और बल न्यायालय की यह राय है कि यद्यपि साक्षी सत्य बोलने के कर्तव्य को समझता है तथापि वह शपथ या प्रतिज्ञान की प्रकृति को नहीं समझता ।","3) సబ్-సెక్షన్ (2) లోని నిబంధనలు సాక్షిగా పన్నెండు సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు ఉన్న పిల్లలకు వర్తించవు మరియు సాక్షిగా నిజం మాట్లాడే విధిని సాక్షి అర్థం చేసుకున్నప్పటికీ, ప్రమాణం లేదా ధృవీకరణ యొక్క స్వభావం అతనికి అర్థం కాదని ఫోర్స్ కోర్టు అభిప్రాయం."]
["98. सदस्यों द्वारा मतदान","98. సభ్యుల ద్వారా ఓటింగ్"]
["—(1) उपधारा (2) और उपधारा (3) के उपबंधों के अधीन रहते हुए बल न्यायालय का प्रत्येक विनिश्‍चय स्पष्‍ट बहुमत से पारित किया जाएगा और जहां निष्कर्ष या दंडादेश के बारे में मत बराबर हैं वहां विनिश्‍चय अभियुक्‍त के पक्ष में होगा ।","- (1) సబ్-సెక్షన్ (2) మరియు సబ్-సెక్షన్ (3) యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, ఫోర్స్ కోర్ట్ యొక్క ప్రతి నిర్ణయం స్పష్టమైన మెజారిటీతో ఆమోదించబడుతుంది మరియు తీర్మానం లేదా శిక్షకు సంబంధించి సమాన అభిప్రాయాలు ఉన్న చోట, నిర్ణయం నిందితులకు అనుకూలంగా ఉంటుంది."]
["(2) जनरल बल न्यायालय द्वारा मृत्यु दंडादेश उस न्यायालय के कम से कम दो-तिहाई सदस्यों की सहमति के बिना पारित नहीं किया जाएगा ।","(2) ఆ కోర్టు సభ్యులలో కనీసం మూడింట రెండు వంతుల సభ్యుల అనుమతి లేకుండా మరణశిక్షను జనరల్ ఫోర్స్ కోర్టు ఆమోదించదు."]
["(3) आक्षेप या निष्कर्ष या दंडादेश के मामलों से भिन्‍न मामलों में पीठासीन आफिसर का निर्णायक मत देने का अधिकार होगा ।","(3) అభ్యంతరం లేదా తీర్మానం లేదా శిక్షా కేసులు మినహా ఇతర కేసులలో ప్రిసైడింగ్ అధికారికి ఓటు వేసే హక్కు ఉంటుంది."]
["99. साक्ष्य के बारे में साधारण नियम—","99. సాక్ష్యం గురించి సాధారణ నియమాలు—"]
["भारतीय साक्ष्य अधिनियम, 1872 (1872 का 1) इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन रहते हुए, बल न्यायालय के समक्ष की सभी कार्यवाहियों को लागू होगा ।","ఇండియన్ ఎవిడెన్స్ యాక్ట్, 1872 (1872 లో 1), ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, కోర్టు ముందు అన్ని చర్యలకు వర్తిస్తుంది."]
["100. न्यायिक अवेक्षा—","100. న్యాయ పరిశీలన—"]
["बल न्यायालय किसी ऐसी बात की न्यायिक अवेक्षा कर सकेगा जो बल के आफिसरों के रूप में सदस्यों के साधारण ज्ञान में होती है ।","ఫోర్స్ కోర్టు సభ్యుల సాధారణ పరిజ్ఞానంలో న్యాయస్థానం యొక్క దేనినైనా ఫోర్స్ ఆఫీసర్లుగా తీర్పు ఇవ్వగలదు."]
["101. साक्षियों को समन करना","101. సాక్షులను పిలవడం"]
["—(1) संयोजक आफिसर या बल न्यायालय का पीठासीन आफिसर या जज अटर्नी या, यथास्थिति, उप जज अटर्नी जनरल या अपर जज अटर्नी जनरल या धारा 95 के अधीन अनुमोदित आफिसर या अभियुक्‍त व्यक्‍ति का कमान आफिसर स्वहस्ताक्षरित समन द्वारा किसी व्यक्‍ति की, साक्ष्य देने के लिए या कोई दस्तावेज या अन्य वस्तु पेश करने के लिए ऐसे समय और स्थान पर जो समन में वर्णित किया जाए, हाजिरी की अपेक्षा कर सकेगा ।","- (1) న్యాయస్థానం యొక్క కన్వీనింగ్ ఆఫీసర్ లేదా ప్రిసైడింగ్ ఆఫీసర్ లేదా జడ్జి అటార్నీ లేదా, కేసు ఉన్నది ఉన్నట్లుగా, డిప్యూటీ జడ్జి అటార్నీ జనరల్ లేదా అదనపు జడ్జి అటార్నీ జనరల్ లేదా సెక్షన్ 95 ప్రకారం ఆమోదించబడిన అధికారి లేదా కమాండర్ సమన్లలో పేర్కొన్నవ్యక్తి, సాక్ష్యం ఇవ్వడానికి సమయం మరియు ప్రదేశంలో ఏదైనా పత్రం లేదా ఇతర వస్తువు కోసం లేదా సమర్పించడానికి, హాజరు కావాలని ఆశిస్తారు."]
["(2) ऐसे साक्षी की दशा में, जो इस अधिनियम के या संघ के सशस्‍त्र बलों से संबंधित किसी अन्य अधिनियम के अधीन है, समन उसके कमान आफिसर को भेजा जाएगा और वह आफिसर उस समन की उस पर तद्नुसार तामील करेगा ।","(2) ఈ చట్టం లేదా యూనియన్ యొక్క సాయుధ దళాలకు సంబంధించిన ఏ ఇతర చట్టానికి లోబడి ఉన్న సాక్షి విషయంలో, అతని కమాండ్ ఆఫీసర్‌కు సమన్లు ​​పంపబడతాయి మరియు ఆ అధికారి దానికి అనుగుణంగా సమన్లు ​​అందిస్తారు."]
["(3) किसी अन्य साक्षी की दशा में, समन उस मजिस्ट्रेट को भेजा जाएगा जिसकी अधिकारिता के भीतर वह है या निवास करता है और वह मजिस्ट्रेट समन को ऐसे कार्यान्वित करेगा मानो साक्षी से उस मजिस्ट्रेट के न्यायालय में आने की अपेक्षा की गई हो ।","(3) మరేదైనా సాక్షి విషయంలో, సమన్లు ​​అతను నివసించే లేదా నివసించే అధికార పరిధిలోని మేజిస్ట్రేట్‌కు పంపబడతాయి మరియు సాక్షి ఆ మేజిస్ట్రేట్ కోర్టుకు వస్తారని భావిస్తున్నట్లుగా మేజిస్ట్రేట్ సమన్లు ​​అమలు చేయాలి."]
["(4) जब किसी साक्षी से उसके कब्जे या शक्‍ति में की किसी विशिष्‍ट दस्तावेज या अन्य वस्तु को पेश करने की अपेक्षा की जाती है तब समन में युक्‍तियुक्‍त प्रमितता के साथ उसका वर्णन किया जाएगा ।","(4) ఒక సాక్షి తన వద్ద లేదా అధికారంలో ఏదైనా నిర్దిష్ట పత్రం లేదా ఇతర వస్తువును సమర్పించాల్సిన అవసరం వచ్చినప్పుడు, అతన్ని సమన్లలో సరైన ప్రాముఖ్యతతో వివరించాలి."]
["102. पेश किए जाने से छूट प्राप्‍त दस्तावेज—","102. సమర్పించవలసిన వాటి నుండి మినహాయింపు పత్రాలు-"]
["(1) धारा 101 की कोई भी बात भारतीय साक्ष्य अधिनियम, 1872 (1872 का 1) की धारा 123 और धारा 124 के प्रवर्तन पर प्रभाव डालने वाली अथवा डाक या तार प्राधिकारियों की अभिरक्षा में के किसी पत्र, पोस्टकार्ड, तार या अन्य दस्तावेज को लागू होने वाली नहीं समझी जाएगी ।","1) సెక్షన్ 101 లోని ఏదీ ఇండియన్ ఎవిడెన్స్ యాక్ట్, 1872 (1872 లో 1) లోని సెక్షన్ 123 మరియు సెక్షన్ 124 అమలును ప్రభావితం చేసే ఏ లేఖ, పోస్ట్‌కార్డ్, టెలిగ్రాఫ్ లేదా ఇతర పత్రాలకు లేదా పోస్టల్ లేదా టెలిగ్రాఫ్ అధికారుల అదుపులో వర్తించదగినదిగా పరిగణించబడదు."]
["(2) यदि किसी जिला मजिस्ट्रेट, मुख्य महानगर मजिस्ट्रेट, मुख्य न्यायिक मजिस्ट्रेट, सेशन न्यायालय या उच्‍च न्यायालय की राय में ऐसी अभिरक्षा में किसी दस्तावेज की किसी बल न्यायालय प्रयोजन के लिए आवश्यकता है तो ऐसा मजिस्ट्रेट या न्यायालय, यथास्थिति, डाक या तार प्राधिकारियों से अपेक्षा कर सकेगा कि वे ऐसी दस्तावेज किसी ऐसे व्यक्‍ति को परिदत्त करें, जिसे ऐसा मजिस्ट्रेट या न्यायालय निर्दिष्‍ट करे ।","(2) ఒక జిల్లా మేజిస్ట్రేట్, చీఫ్ మెట్రోపాలిటన్ మేజిస్ట్రేట్, చీఫ్ జ్యుడిషియల్ మేజిస్ట్రేట్, సెషన్స్ కోర్ట్ లేదా హైకోర్టు అభిప్రాయం ఉంటే, అటువంటి కస్టడీలో ఉన్న ఏదైనా పత్రం ఏదైనా కోర్టు ప్రయోజనం కోసం, అటువంటి మేజిస్ట్రేట్ లేదా కోర్టుకు, పోస్టల్ లేదా టెలిగ్రాఫ్ అధికారులకు అవసరం, అటువంటి మేజిస్ట్రేట్ లేదా కోర్టు పేర్కొన్న ఏ వ్యక్తికైనా వారు అలాంటి పత్రాలను అందజేయవలసి ఉంటుంది."]
["(3) यदि किसी अन्य मजिस्ट्रेट की या किसी पुलिस आयुक्‍त या जिला पुलिस अधीक्षक की राय में किसी ऐसी दस्तावेज की ऐसे ही किसी प्रयोजन के लिए आवश्यकता है, तो वह, यथास्थिति, डाक या तार प्राधिकारियों से अपेक्षा कर सकेगा कि वे ऐसी दस्तावेज की तलाश कराए और उसे ऐसे किसी जिला मजिस्ट्रेट, मुख्य महानगर मजिस्ट्रेट, मुख्य न्यायिक मजिस्ट्रेट, सेशन न्यायालय या उच्‍च न्यायालय के आदेश होने तक प्रतिधृत रखे ।","(3) మరేదైనా మేజిస్ట్రేట్ లేదా ఏదైనా పోలీసు కమిషనర్ లేదా జిల్లా పోలీసు సూపరింటెండెంట్ అభిప్రాయం ప్రకారం, అటువంటి ఏదైనా ప్రయోజనం కోసం అలాంటి పత్రం అవసరమైతే, అతను అలాంటి పత్రాన్ని ఇవ్వడానికి పోస్టల్ లేదా టెలిగ్రాఫ్ అధికారులు అవసరం కావచ్చు అటువంటి జిల్లా మేజిస్ట్రేట్, చీఫ్ మెట్రోపాలిటన్ మేజిస్ట్రేట్, చీఫ్ జ్యుడిషియల్ మేజిస్ట్రేట్, సెషన్స్ కోర్ట్ లేదా హైకోర్టు యొక్క ఉత్తర్వు వచ్చేవరకు శోధించండి మరియు చెల్లుబాటులో ఉంచబడుతుంది."]
["103. साक्षियों की परीक्षा के लिए कमीशन—","103. సాక్షుల పరీక్ష కోసం కమిషన్—"]
["(1) जब कभी बल न्यायालय द्वारा किए जा रहे विचारण के अनुक्रम में, न्यायालय को यह प्रतीत होता है कि न्याय के उद्देश्यों की पूर्ति के लिए यह आवश्यक है कि साक्षी की परीक्षा की जाए और ऐसे साक्षी की हाजिरी इतने विलम्ब, व्यय या असुविधा के बिना, जितना मामले की परिस्थितियों में अनुचित होगा, नहीं कराई जा सकती है तब ऐसे न्यायालय, जज अटर्नी जनरल को इस वास्ते संबोधित कर सकेगा कि उस साक्षी का साक्ष्य लेने के लिए कमीशन जारी किया जाए ।","1) ఎప్పుడైనా ఫోర్స్ కోర్ట్ విచారణ సమయంలో, న్యాయస్థానం న్యాయం కోసం సాక్షిని పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉందని మరియు అలాంటి సాక్షి హాజరు చాలా ఆలస్యం, ఖర్చు లేదా అసౌకర్యం అని కోర్టుకు కనిపిస్తే, కేసు యొక్క పరిస్థితులలో సరికానిది లేకుండా, మంజూరు చేయబడదు, అప్పుడు అలాంటి కోర్టు న్యాయమూర్తి అటార్నీ జనరల్‌ను ఉద్దేశించి ఆ సాక్షి యొక్క సాక్ష్యాలను తీసుకోవడానికి కమిషన్ జారీ చేయవచ్చు."]
["(2) यदि जज अटर्नी जनरल आवश्यक समझता है तो वह साक्ष्य लेने के लिए किसी ऐसे महानगर मजिस्ट्रेट या प्रथम वर्ग न्यायिक मजिस्ट्रेट के नाम, जिसकी अधिकारिता की स्थानीय सीमाओं के भीतर वह साक्षी निवास करता है, कमीशन निकाल सकेगा ।","2) న్యాయమూర్తి అటార్నీ జనరల్ అది అవసరమని భావిస్తే, అతను ఏదైనా మెట్రోపాలిటన్ మేజిస్ట్రేట్ లేదా ఫస్ట్ క్లాస్ జ్యుడిషియల్ మేజిస్ట్రేట్ పేరిట సాక్ష్యాలను సేకరించడానికి ఒక కమిషన్ను నియమించవచ్చు, అతను స్థానిక అధికార పరిధిలో సాక్ష్యమిస్తాడు."]
["(3) वह मजिस्ट्रेट, जिसके नाम कमीशन निकाला गया है या, यदि वह मुख्य महानगर मजिस्ट्रेट या मुख्य न्यायिक मजिस्ट्रेट है या ऐसा महानगर मजिस्ट्रेट या न्यायिक मजिस्ट्रेट, जिसे वह इस निमित्त नियुक्‍त करे तो, वह साक्षी को अपने समक्ष आने के लिए समन करेगा या उस स्थान पर जाएगा जहां साक्षी है और उसी रीति से उसका साक्ष्य लिखेगा और इस प्रयोजन के लिए उन्हीं शक्‍तियों का प्रयोग कर सकेगा, जो उसे दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) के अधीन वारन्ट मामलों के विचारण के लिए है ।","3) కమిషన్ తొలగించబడిన మేజిస్ట్రేట్ లేదా, అతను చీఫ్ మెట్రోపాలిటన్ మేజిస్ట్రేట్ లేదా చీఫ్ జ్యుడిషియల్ మేజిస్ట్రేట్ లేదా అందుకు అతను నియమించిన మెట్రోపాలిటన్ మేజిస్ట్రేట్ లేదా జ్యుడిషియల్ మేజిస్ట్రేట్ అయితే, అతను తన ముందు హాజరు కావడానికి సాక్షిని పిలవాలి లేదా సాక్షి ఉన్న ప్రదేశానికి వెళ్లి అతని సాక్ష్యాలను అదే పద్ధతిలో వ్రాయాలి మరియు క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1973 (1974 లో 2) ప్రకారం వారెంట్ కేసుల ప్రయోజనం కోసం అదే అధికారాలను ఉపయోగించవచ్చు."]
["(4) जब साक्षी किसी जनजाति क्षेत्र में या भारत से बाहर किसी स्थान पर निवास करता है, तब कमीशन उस रीति से निकाला जा सकेगा, जो दण्ड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) के अध्याय 23 में विनिर्दिष्‍ट है ।","(4) సాక్షి గిరిజన ప్రాంతంలో లేదా భారతదేశం వెలుపల ఉన్న ప్రదేశంలో నివసించినప్పుడు, 1973 (1974 లో 2) క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ యొక్క 23 వ అధ్యాయంలో పేర్కొన్న పద్ధతిలో కమిషన్ ఉపసంహరించుకోవచ్చు."]
["104. साक्षी की कमीशन पर परीक्षा—","104. కమిషన్‌లో సాక్షి పరీక్ష-"]
["(1) किसी ऐसे मामले में, जिसमें धारा 103 के अधीन कमीशन निकाला गया है, अभियोजक और अभियुक्‍त व्‍यक्‍ति कोई ऐसे लिखित परिप्रश्‍न भेज सकेंगे, जिन्‍हें न्‍यायालय विवाद्यक से सुसंगत समझे और ऐसे कमीशन का निष्‍पादन करने वाला मजिस्‍ट्रेट ऐसे परिप्रश्‍नों पर साक्षी की परीक्षा करेगा ।","1) సెక్షన్ 103 కింద ఒక కమిషన్ ఉపసంహరించబడిన సందర్భంలో, ప్రాసిక్యూటర్ మరియు నిందితుడు వివాదాస్పదానికి సంబంధించినది అని కోర్టు భావించి వ్రాతపూర్వక పరిశీలనలను పంపవచ్చు మరియు అటువంటి కమిషన్ చేస్తున్న మేజిస్ట్రేట్ అటువంటి పరిశీలనలపై సాక్షిని పరీక్షించాలి."]
["(2) अभियोजक और अभियुक्‍त व्‍यक्‍ति, ऐसे मजिस्‍ट्रेट के समक्ष काउंसेल की मार्फत या उस दशा के सिवाय जब अभियुक्‍त व्‍यक्‍ति अभिरक्षा में है, स्‍वयं उपसंजात हो सकेंगे और उक्‍त साक्षी की, यथास्‍थिति, परीक्षा, प्रतिपरीक्षा और पुन:परीक्षा कर सकेंगे ।","2) ప్రాసిక్యూటర్ మరియు నిందితుడు తమను తాము లొంగదీసుకుని, కేసు లేదా పరీక్ష లేదా పునః పరిశీలన ద్వారా, న్యాయవాది ద్వారా లేదా మేజిస్ట్రేట్ ముందు అటువంటి షరతు ద్వారా తప్ప, నిందితుడు అదుపులో ఉన్నప్పుడు, చెప్పిన సాక్షిని పరీక్షించగలుగుతారు."]
["(3) धारा 103 के अधीन निकाले गए कमीशन के सम्‍यक् रूप से निष्‍पादित किए जाने के पश्‍चात् उसे उस साक्षी के अभिसाक्ष्‍य सहित, जिसकी उसके अधीन परीक्षा की गई है, जज अटर्नी जनरल को लौटा दिया जाएगा ।","(3) సెక్షన్ 103 కింద కమిషన్ సక్రమంగా అమలు చేయబడిన తరువాత, అది పరీక్షకు గురైన సాక్షి యొక్క సాక్ష్యంతో పాటు జడ్జి అటార్నీ జనరల్‌కు తిరిగి ఇవ్వబడుతుంది."]
["(4) उपधारा के अधीन लौटाए गए कमीशन और (3) अभिसाक्ष्‍य की प्राप्‍ति पर, जज अटर्नी जनरल उसे उस न्‍यायालय को, जिसके निवेदन पर वह कमीशन निकाला गया था, यदि वह न्‍यायालय विघटित कर दिया गया है तो, अभियुक्‍त व्‍यक्‍ति के विचारण के लिए संयोजित किसी अन्‍य न्‍यायालय को अग्रेषित करेगा और कमीशन तत्‍संबंधी विवरणों और अभिसाक्ष्‍य, अभियोजक और अभियुक्‍त द्वारा निरीक्षण के लिए खुले रहेंगे और वे, सभी न्‍यायसंगत अपवादों के अधीन रहते हुए, मामले में अभियोजक द्वारा या अभियुक्‍त द्वारा साक्ष्‍य में पढ़े जा सकेंगे और न्‍यायालय की कार्यवाही के भाग होंगे ।","(4) కమిషన్ అందిన తరువాత మరియు సబ్-సెక్షన్ (3) కింద తిరిగి వచ్చిన నిందితుడు, న్యాయమూర్తి అటార్నీ జనరల్ ఆ కోర్టు రద్దు చేయబడితే, కమిషన్ తొలగించబడిన వారి అభ్యర్థనపై అతన్ని కోర్టుకు సూచించాలి, ఇతర న్యాయస్థానాలకు ఫార్వార్డ్ చేయడం మరియు కమిషన్ ప్రాసిక్యూటర్ మరియు నిందితులచే తనిఖీ చేయడానికి తెరిచి ఉంటుంది మరియు అన్ని సమానమైన మినహాయింపులకు లోబడి ప్రాసిక్యూటర్ లేదా కేసులోని నిందితులచే సాక్ష్యం కోసం చదవబడుతుంది మరియు కార్యకలాపాల యొక్క భాగాలు ఉంటాయి."]
["(5) ऐसे प्रत्‍येक मामले में, जिसमें धारा 103 के अधीन कमीशन निकाला गया है, विचारण ऐसे विनिर्दिष्‍ट समय के लिए स्‍थगित किया जा सकेगा जो कमीशन के निष्‍पादन और लौटाए जाने के लिए उचित रूप से पर्याप्‍त हो ।","(5) సెక్షన్ 103 కింద కమిషన్ ఉపసంహరించబడిన ప్రతి సందర్భంలో, కమిషన్ అమలు మరియు తిరిగి రావడానికి తగినంతగా సరిపోయే ఒక నిర్దిష్ట సమయం కోసం పరిశీలన వాయిదా వేయవచ్చు."]
["105. ऐसे अपराध के लिए दोषसिद्धि, जिसका आरोप न लगाया गया हो—","105. అటువంటి నేరానికి నేరారోపణ, దానికి ఆరోపణ చేయబడలేదు-"]
["वह व्‍यक्‍ति, जिस पर बल न्‍यायालय के समक्ष,—","ఆ వ్యక్తి, ఫోర్స్ కోర్టు సమక్షంలో-"]
["अभित्‍यजन का आरोप लगाया गया है, अभित्‍यजन करने का प्रयत्‍न करने या छुट्टी बिना अनुपस्‍थित होने का दोषी ठहराया जा सकेगा ;","నింద ఆరోపించబడినప్పుడు, సెలవు లేకుండా కట్టుబడి ఉండటానికి ప్రయత్నించడం లేదా హాజరుకాకపోవడం వంటి నేరాలకు పాల్పడవచ్చు;"]
["अभित्‍यजन करने का प्रयत्‍न करने का आरोप लगाया गया है, छुट्टी बिना अनुपस्‍थित होने का दोषी ठहराया जा सकेगा ;","నేరం చేయడానికి ప్రయత్నించినట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి, సెలవు లేకుండా గైర్హాజరు కావడం;"]
["आपराधिक बल का प्रयोग करने का आरोप लगाया गया है, हमले का दोषी ठहराया जा सकेगा ;","క్రిమినల్ ఫోర్స్ ఉపయోగించినట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి, దాడికి పాల్పడవచ్చు;"]
["धमकी भरी भाषा का प्रयोग करने का आरोप लगाया गया है, अनधीनता द्योतक भाषा का प्रयोग करने का दोषी ठहराया जा सकेगा ;","బెదిరింపు భాషను ఉపయోగించారని ఆరోపించబడింది, అసభ్యతను సూచించే భాషను ఉపయోగించినందుకు దోషిగా నిర్ధారించబడవచ్చు;"]
["धारा 33 के खंड, खंड, खंड और खंड, में विनिर्दिष्‍ट अपराधों में से किसी एक का आरोप लगाया गया है, इन अपराधों में से किसी ऐसे अन्‍य अपराध का दोषी ठहराया जा सकेगा, जिसका उस पर आरोप लगाया जा सकता था ;","సెక్షన్ 33 లోని క్లాజ్, క్లాజ్ , క్లాజ్ మరియు క్లాజ్ లో పేర్కొన్న ఏవైనా నేరాలకు పాల్పడినట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి. దానిపై ఆరోపణలు చేయవచ్చు;"]
["(च) धारा 49 के अधीन दंडनीय किसी अपराध का आरोप लगाया है किसी ऐसे अन्‍य अपराध का दोषी ठहराया जा सकेगा, जिसका वह उस दशा में दोषी ठहराया जा सकता था जब दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) के उपबंध लागू होते;","(చ) సెక్షన్ 49 కింద శిక్షార్హమైన నేరంతో అభియోగాలు మోపబడిన ఏ వ్యక్తి అయినా ఇతర నేరాలకు పాల్పడవచ్చు, ఇది 1973 (1974 లో 2) క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ యొక్క నిబంధనలు వర్తించేటప్పుడు అతను దోషిగా నిర్ధారించబడవచ్చు;"]
["(छ) इस अधिनियम के अधीन किसी अपराध का आरोप लगाया गया है, अपराध के ऐसी परिस्‍थितियों में किए जाने का जिनमें अधिक कठोर दंड अन्‍तर्वलित है सबूत न होने पर उसी अपराध के ऐसी परिस्‍थितियों में, जिनमें कम कठोर दंड अंतर्वलित हैं, किए जाने का दोषी ठहराया जा सकेगा ;","(ఛ) తక్కువ కఠినమైన శిక్షలు ఉన్న అటువంటి పరిస్థితులకు పాల్పడటానికి ఆధారాలు లేనట్లయితే, నేరం మరింత కఠినమైన శిక్షను కలిగి ఉన్న పరిస్థితులలో, ఈ చట్టం ప్రకారం ఒక నేరం అభియోగాలు మోపబడింది. దోషిగా నిర్ధారించడానికి;"]
["(ज) इस अधिनियम के अधीन किसी अपराध का आरोप लगाया गया है, उस अपराध के प्रयत्‍न का या दुष्‍प्रेरण का दोषी ठहराया जा सकेगा, भले ही प्रयत्‍न या दुष्‍प्रेरण का आरोप पृथक्‍त: न लगाया गया हो ।","(జ) ఈ చట్టం క్రింద నేరానికి పాల్పడిన వ్యక్తి ఆ నేరం యొక్క ప్రయత్నం లేదా అప్రమత్తతకు పాల్పడ్డాడు, ప్రయత్నం లేదా అప్రమత్తత యొక్క అభియోగం విడిగా పేర్కొనబడనప్పటికీ."]
["106. हस्‍ताक्षरों के बारे में उपधारणा—","106. సంతకాలకు సంబంధించిన ఉద్దేశ్యం-"]
["इस अधिनियम के अधीन किसी भी कार्यवाही में ऐसे किसी आवेदन, प्रमाणपत्र, वारंट, उत्तर या अन्‍य दस्‍तावेज के बारे में जिसका सरकार की सेवा में के किसी आफिसर द्वारा हस्‍ताक्षरित होना तात्‍पर्यित है, पेश किए जाने पर जब तक यह तत्‍प्रतिकूल साबित नहीं कर दिया जाता है, यह उपधारणा की जाएगी कि वह उस व्‍यक्‍ति द्वारा और उस हैसियत में सम्‍यक् रूप से हस्‍ताक्षरित की गई है, जिसके द्वारा और जिस हैसियत में उसका हस्‍ताक्षरित किया जाना तात्‍पर्यित है ।","ఈ చట్టం క్రింద ఏదైనా చర్యలో, ప్రభుత్వ పదవిలో ఉన్న ఒక అధికారి సంతకం చేయమని భావించే ఏదైనా అప్లికేషన్, సర్టిఫికేట్, వారెంట్, ప్రత్యుత్తరం లేదా ఇతర పత్రం, అది ఉత్పాదకతను నిరూపించే వరకు, అంటే, అది వ్యక్తి చేత మరియు ఆ స్థానంలో, ఎవరిచేత మరియు ఏ స్థానంలో సంతకం చేయబడాలని ఉద్దేశించినట్లు, సంతకం చేయబడిందని అనుకోవాలి."]
["107. अभ्‍यावेशन पत्र","107. ప్రవేశ లేఖ"]
["—(1) कोई अभ्‍यावेशन पत्र, जिसका किसी अभ्‍यावेशन आफिसर द्वारा हस्‍ताक्षरित होना तात्‍पर्यित है, इस अधिनियम के अधीन कार्यवाहियों में इस बात का साक्ष्‍य होगा कि अभ्‍यावेशित व्‍यक्‍ति ने प्रश्‍नों के वही उत्तर दिए थे, जिनका उसके द्वारा जाना उसमें व्‍यपदिष्‍ट है ।","- (1) అక్రిడిటేషన్ ఆఫీసర్ సంతకం చేయటానికి ఉద్దేశించిన ఏదైనా ప్రవేశ లేఖ, ఈ చట్టం ప్రకారం విచారణలో నిందితుడు వ్యక్తి వ్యక్తం చేసిన ప్రశ్నలకు అవే సమాధానాలు ఇచ్చాడని సాక్ష్యంగా ఉండాలి."]
["(2) ऐसे व्‍यक्‍ति का अभ्‍यावेशन, उसके मूल अभ्‍यावेशन पत्र या उसकी ऐसी प्रतिलिपि, जिसका अभ्‍यावेशन पत्र या सेवा अभिलेख को अभिरक्षा में रखने वाले आफिसर द्वारा शुद्ध प्रतिलिपि के रूप में प्रमाणित होना तात्‍पर्यित है, पेश करके साबित किया जा सकेगा ।","(2) అటువంటి వ్యక్తి యొక్క అఫిడవిట్ అతని అసలు ధృవీకరణ లేఖను లేదా దాని కాపీని సమర్పించడం ద్వారా నిరూపించబడవచ్చు, ఇది సేవా లేఖ లేదా సేవా రికార్డును అదుపులో ఉన్న అధికారి స్వచ్ఛమైన కాపీగా ధృవీకరించాలని పేర్కొంది."]
["108. कुछ दस्‍तावेजों के बारे में उपधारणा—","108. కొన్ని పత్రాలకు సంబంధించిన ఉద్దేశ్యం-"]
["(1) बल के किसी यूनिट में किसी व्‍यक्‍ति के सेवा में होने या ऐसी यूनिट से किसी व्‍यक्‍ति की पदच्‍युति, हटाए जाने या उन्‍मोचन के संबंध में या किसी व्‍यक्‍ति की इन परिस्‍थितियों के बारे में कि उसने बल की किसी यूनिट में सेवा नहीं की है या वह उसका अंग नहीं है, कोई पत्र, विवरणी या अन्‍य दस्‍तावेज उस दशा में जिसमें उसका केन्‍द्रीय सरकार या महानिदेशक द्वारा या उसकी ओर से अथवा किसी विहित आफिसर द्वारा हस्‍ताक्षरित होना तात्‍पर्यित है, उन तथ्‍यों का साक्ष्‍य होगा, जिनका कथन उस पत्र, विवरणी या अन्‍य दस्‍तावेज में है ।","(1) సేవలో ఉన్న ఏ వ్యక్తిని బలవంతంగా లేదా తొలగించడం లేదా విడుదల చేయడం లేదా అలాంటి యూనిట్ నుండి వచ్చిన వ్యక్తి లేదా అతను ఏ యూనిట్‌లోనూ సేవ చేయని వ్యక్తి యొక్క పరిస్థితుల గురించి లేదా అది దానిలో ఒక భాగం కాదని, ఏదైనా లేఖ, రిటర్న్ లేదా ఇతర పత్రం, కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా డైరెక్టర్ జనరల్ లేదా ఒక నిర్దేశిత అధికారి తరపున లేదా సంతకం చేయటానికి ఉద్దేశించిన కేసులో ఏదైనా లేఖ, రిటర్న్ లేదా ఇతర పత్రంలో ఉంటుంది."]
["(2) बल सूची या राजपत्र, जिसका प्राधिकार से प्रकाशित होना तात्‍पर्यित है, उसमें वर्णित आफिसरों और अधीनस्‍थ आफिसरों की प्रास्‍थिति और रैंक का तथा उनके द्वारा धारित किसी नियुक्‍ति का तथा बल की उस बटालियन, यूनिट या शाखा का, जिसके वे अंग हैं, साक्ष्‍य होगा ।","(2) అధికారం ద్వారా ప్రచురించబడే బలమైన జాబితా లేదా గెజిట్, అందులో పేర్కొన్న అధికారులు మరియు సబార్డినేట్ అధికారుల ఉనికి మరియు ర్యాంక్ మరియు వారు నిర్వహించిన ఏదైనా నియామకం మరియు వారు పాల్గొన్న శక్తి యొక్క బెటాలియన్, యూనిట్ లేదా శాఖ, సాక్ష్యంగా ఉంటుంది"]
["(3) जहां इस अधिनियम या इसके अधीन बनाए गए, किन्‍हीं नियमों के अनुसरण में या अन्‍यथा शासकीय कर्तव्‍यों के निर्वहन में कोई अभिलेख किसी बटालियन पुस्‍तक में लेखबद्ध किया जाता है और कमान आफिसर द्वारा या उस आफिसर द्वारा, जिसका कर्तव्‍य ऐसा अभिलेख लेखबद्ध करना है, हस्‍ताक्षरित होना तात्‍पर्यित है, वहां ऐसा अभिलेख उन तथ्‍यों का, जिनका उसमें कथन किया गया है, साक्ष्‍य होगा ।","(3) ఈ చట్టం ప్రకారం ఏదైనా రికార్డ్ లేదా దానిపై లేదా అధికారిక విధులను నిర్వర్తించే ఏదైనా నిబంధనలను బెటాలియన్ పుస్తకంలో మరియు కమాండ్ ఆఫీసర్ లేదా అటువంటి రికార్డును నమోదు చేయాల్సిన బాధ్యత ఉన్న అధికారి చేత నమోదు చేయబడిన చోట , సంతకం చేయమని సూచిస్తుంది; అటువంటి రికార్డు అందులో పేర్కొన్న వాస్తవాలకు సాక్ష్యంగా ఉంటుంది."]
["(4) बल के किसी कार्यालय में किसी अभिलेख की प्रतिलिपि जिसका ऐसी पुस्‍तक को अभिरक्षा में रखने वाले आफिसर द्वारा शुद्ध प्रतिलिपि के रूप में प्रमाणित होना तात्‍पर्यित है, ऐसे अभिलेख का साक्ष्‍य होगी ।","4) దళం యొక్క ఏ కార్యాలయంలోనైనా ఏదైనా రికార్డ్ యొక్క కాపీని అటువంటి పుస్తకాన్ని అదుపులో ఉన్న అధికారి స్వచ్ఛమైన కాపీగా ధృవీకరించాలని భావిస్తుంది."]
["(5) जहां किसी ऐसे व्‍यक्‍ति का, जो इस अधिनियम के अधीन है, अभित्‍यजन या छुट्टी बिना अनुपस्‍थिति के आरोप पर विचारण किया जा रहा है, और ऐसे व्‍यक्‍ति ने किसी आफिसर या ऐसे अन्‍य व्‍यक्‍ति की, जो इस अधिनियम के अधीन है, या बल के किसी यूनिट की अभिरक्षा में अपने को अभ्‍यर्पित कर दिया है या वह ऐसे आफिसर या व्‍यक्‍ति द्वारा पकड़ लिया गया है, वहां ऐसे प्रमाणपत्र जिनका, यथास्‍थिति, ऐसे आफिसर द्वारा या उस यूनिट के, जिसका ऐसा व्‍यक्‍ति अंग है या उससे संलग्‍न है, कमान आफिसर द्वारा हस्‍ताक्षरित होना तात्‍पर्यित है और जिसमें ऐसे अभ्‍यर्पण या पकडे़ जाने का तथ्‍य, तारीख और स्‍थान तथा इस बात का कथन है कि उसका पहनावा कैसा था, ऐसी कथित बातों का साक्ष्‍य होगा ।","5) ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా, లేనప్పుడు లేదా సెలవు లేకుండా సెలవు ఆరోపణలు పరిగణించబడితే, మరియు అలాంటి వ్యక్తి ఒక అధికారి లేదా ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఇతర వ్యక్తికి లేదా బలవంతంగా అటువంటి అధికారి లేదా వ్యక్తి యొక్క యూనిట్ అదుపులో తనను తాను లొంగిపోయినప్పుడు, అక్కడ సర్టిఫికేట్, అటువంటి అధికారి లేదా అటువంటి వ్యక్తి ఒక యూనిట్ లేదా ఆదేశానికి జతచేయబడిన యూనిట్ ద్వారా, అధికారి సంతకం చేయబడిన మరియు అటువంటి లొంగిపోయిన వాస్తవం, తేదీ మరియు ప్రదేశం లేదా అరెస్టు మరియు అతని దుస్తులు ఎలా ఉన్నాయో ప్రకటనతో సహా ఆరోపించిన వాస్తవాలకు సాక్ష్యంగా ఉంటుంది."]
["(6) जहां किसी ऐसे व्‍यक्‍ति का, जो इस अधिनियम के अधीन है, अभित्‍यजन का छुट्टी बिना अनुपस्‍थिति के आरोप पर विचारण किया जा रहा है और ऐसे व्‍यक्‍ति ने किसी ऐसे पुलिस आफिसर की, जो किसी पुलिस थाने के भारसाधक आफिसर के रैंक से नीचे का नहीं है, अभिरक्षा में अपने को अभ्‍यर्पित कर दिया है या वह ऐसे आफिसर द्वारा पकड़ लिया गया है, वहां ऐसा प्रमाणपत्र जिसका ऐसे पुलिस आफिसर द्वारा हस्‍ताक्षरित होना तात्‍पर्यित है और जिसमें ऐसे अभ्‍यर्पण या पकड़े जाने का तथ्‍य, तारीख और स्‍थान तथा इस बात का कथन है कि जिसका पहनावा कैसा था, ऐसी कथित बातों का साक्ष्‍य होगा ।","6) ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా, పరిగణన లేకుండా హాజరుకాని సెలవు పరిగణించబడుతోంది మరియు అలాంటి వ్యక్తి ఒక పోలీసు స్టేషన్ యొక్క ఇన్‌ఛార్జ్ ఆఫీసర్ హోదా కంటే తక్కువ ఉన్న ఒక పోలీసు అధికారిగా చేసాడు, కాని, తనను అదుపులో ఉంచారా లేదా అలాంటి అధికారి చేత పట్టుబడితే, అటువంటి పోలీసు అధికారి సంతకం చేయమని సూచించే ఒక సర్టిఫికేట్ ఉంటుంది మరియు అటువంటి లొంగిపోవటం లేదా అరెస్టు చేసిన విషయం, తేదీ మరియు ప్రదేశం మరియు విషయం దుస్తుల లాంటిది, అలాంటి ఆరోపణలకు సాక్ష్యంగా ఉంటుంది."]
["(7) किसी ऐसी दस्‍तावेज का, जिसका किसी ऐसे सरकारी वैज्ञानिक विशेषज्ञ द्वारा, जिसको यह उपधारा लागू होती है, हस्‍ताक्षरित ऐसी रिपोर्ट होना तात्‍यर्यित है, जो ऐसे पदार्थ या चीज के बारे में है, जो इस अधिनियम के अधीन किसी कार्यवाही के अनुक्रम में परीक्षा, विश्‍लेषण और रिपोर्ट के लिए उसे सम्‍यक् रूप से भेजी गई थी, इस अधिनियम के अधीन किसी जांच, विचारण या अन्‍य कार्यवाही में साक्ष्‍य के रूप में प्रयोग किया जा सकेगा ।","(7) ఈ సబ్-సెక్షన్ వర్తించే ఏ ప్రభుత్వ శాస్త్రీయ నిపుణుడు సంతకం చేసిన అటువంటి నివేదిక కావాల్సిన ఏదైనా పత్రం ఒక పదార్ధం లేదా వస్తువు గురించి, ఇది ఈ చట్టం ప్రకారం ఒక చర్య, పరీక్ష, విశ్లేషణ మరియు నివేదిక కోసం ఇది సరిగ్గా పంపబడిన క్రమంలో, ఈ చట్టం క్రింద ఏదైనా దర్యాప్తు, విచారణ లేదా ఇతర చర్యలలో దీనిని సాక్ష్యంగా ఉపయోగించవచ్చు."]
["यदि बल न्‍यायालय उचित समझता है तो वह ऐसे किसी विशेषज्ञ को उसकी रिपोर्ट की विषय-वस्‍तु के बारे में समन कर सकेगा और उसकी परीक्षा कर सकेगा ।","ఫోర్స్ కోర్ట్ దీనిని సముచితమని భావిస్తే, అది తన నివేదికలోని విషయాల గురించి అలాంటి నిపుణులను పిలుస్తుంది మరియు అతని పరీక్షను నిర్వహించవచ్చు."]
["जहां बल न्‍यायालय द्वारा ऐसा विशेषज्ञ समन किया जाता है और वह न्‍यायालय में व्‍यक्‍तिगत रूप से हाजिर होने में असमर्थ है तो जब तक न्‍यायालय उसे व्‍यक्‍तिगत रूप में हाजिर होने के लिए अभिव्‍यक्‍तत: निदेश न दे वह ऐसे किसी आफिसर को, जो मामले में तथ्‍यों से अवगत है, अपनी ओर से न्‍यायालय में अभिसाक्ष्‍य देने के लिए प्रतिनियुक्‍त कर सकेगा ।","అటువంటి నిపుణుల సమన్లు ​​ఫోర్స్ కోర్టు చేత చేయబడినప్పుడు మరియు అతను వ్యక్తిగతంగా కోర్టులో హాజరు కాలేడు, కోర్టు వ్యక్తిగతంగా హాజరుకావాలని నిర్దేశిస్తే తప్ప, అటువంటి అధికారికి, ఈ సందర్భంలో తనకు వాస్తవాల గురించి తెలుసు, దాని తరపున కోర్టుకు ప్రాతినిధ్యం వహించగలడు."]
["यह उपधारा दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) की धारा 293 की उपधारा (4) में तत्‍समय विनिर्दिष्‍ट सरकारी वैज्ञानिक विशेषज्ञों को लागू होती है ।","క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1973 (1974 లో 2) లోని సెక్షన్ 293 లోని సబ్ సెక్షన్ (4) లో పేర్కొన్న ప్రభుత్వ శాస్త్రీయ నిపుణులకు ఈ సబ్-సెక్షన్ వర్తిస్తుంది."]
["109. अभियुक्‍त द्वारा सरकारी आफिसर को निर्देश","109. నిందితుడి ద్వారా ప్రభుత్వ అధికారికి సూచనలు"]
["—(1) यदि अभित्‍यजन के या छुट्टी बिना अनुपस्‍थिति के, छुट्टी के उपरांत अनुपस्‍थिति के या सेवा के लिए बुलाए जाने पर वापस न आने के लिए किए जा रहे किसी विचारण में अभियुक्‍त व्‍यक्‍ति अपनी अप्राधिकृत अनुपस्‍थिति के लिए किसी पर्याप्‍त या युक्‍तियुक्‍त प्रतिहेतु का कथन अपनी प्रतिरक्षा में करता है और उसके समर्थन में सरकार की सेवा में के किसी आफिसर के प्रति निर्देश करता है या यदि ऐसा प्रतीत होता है कि प्रतिरक्षा में के उक्‍त कथन के किसी ऐसे आफिसर द्वारा साबित या नासाबित किए जाने की संभावना है तो न्‍यायालय ऐसे आफिसर को लिखेगा और कार्यवाहियों को तब तक के लिए स्‍थगित कर देगा जब तक उसका उत्तर प्राप्‍त नहीं हो जाता ।","- (1) ఏదైనా విచారణలో నిందితుడు సెలవు లేకుండా లేకపోవడం లేదా హాజరుకాకపోవడం, సెలవు తర్వాత హాజరు కావడం లేదా సేవ కోసం పిలవబడకపోతే, అతను అనధికారికంగా లేకపోవటానికి తగిన లేదా సహేతుకమైన సహాయం యొక్క ప్రకటన, అతని రక్షణలో మరియు అతనికి మద్దతుగా, అతన్ని ప్రభుత్వ సేవలో ఉన్న ఒక అధికారికి నిర్దేశిస్తుంది లేదా రక్షణలో చెప్పిన ప్రకటన అటువంటి అధికారి నిరూపించబడవచ్చు లేదా తిరస్కరించే అవకాశం ఉన్నట్లు కనిపిస్తే, కోర్టుకు అందించాలి మరియు దాని సమాధానం వచ్చేవరకు విచారణను వాయిదా వేస్తుంది."]
["(2) ऐसे निर्देशित आफिसर का लिखित उत्तर, यदि वह उसके द्वारा हस्‍ताक्षरित है, तो, साक्ष्‍य में लिया जाएगा और उसका वैसा ही प्रभाव होगा मानो वह न्‍यायालय के समक्ष शपथ पर किया गया हो ।","(2) అటువంటి నిర్దేశించిన అధికారి యొక్క వ్రాతపూర్వక సమాధానం, అతను సంతకం చేసినట్లయితే, సాక్ష్యంగా పరిగణించబడుతుంది మరియు అతను కోర్టు ముందు ప్రమాణ స్వీకారం చేసినట్లుగానే ఉంటుంది."]
["(3) यदि ऐसे उत्तर की प्राप्‍ति के पूर्व न्‍यायालय का विघटन हो जाता है अथवा यदि न्‍यायालय इस धारा के उपबंधों का पालन करने का लोप करता है तो संयोजक आफिसर कार्यवाहियों को स्‍वविवेकानुसार बातिल कर सकेगा और नए विचारण का आदेश दे सकेगा ।","3) అటువంటి సమాధానం రాకముందే కోర్టు రద్దు చేయబడితే లేదా ఈ విభాగం యొక్క నిబంధనలకు కట్టుబడి ఉండటాన్ని కోర్టు వదిలివేస్తే, కన్వీనింగ్ ఆఫీసర్ తన అభీష్టానుసారం విచారణను మధ్యవర్తిత్వం చేయవచ్చు మరియు తాజా విచారణకు ఆదేశించవచ్చు."]
["110. पूर्व दोषसिद्धियों और साधारण आचरण का साक्ष्‍य","110. ముందస్తు నేరాలు మరియు సాధారణ ప్రవర్తన యొక్క సాక్ష్యం"]
["—(1) जब किसी ऐसे व्‍यक्‍ति को, जो इस अधिनियम के अधीन है, बल न्‍यायालय ने किसी अपराध के लिए दोषसिद्ध किया है तब वह बल न्‍यायालय ऐसे व्‍यक्‍ति की किसी बल न्‍यायालय या दंड न्‍यायालय द्वारा की गई पूर्व दोषसिद्धियों की धारा 56 या धारा 58 के अधीन किए गए किसी पूर्व दंड अधिनिर्णय की जांच कर सकेगा तथा उसका साक्ष्‍य प्राप्‍त और लेखबद्ध कर सकेगा तथा इसके अतिरिक्‍त ऐसे व्‍यक्‍ति के साधारण शील या आचरण की और ऐसी बातों की, जो विहित की जाए, जांच कर सकेगा और उन्‍हें लेखबद्ध कर सकेगा ।","- (1) ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తిని అయినా ఒక నేరానికి ఫోర్స్ కోర్ట్ దోషిగా నిర్ధారించబడినప్పుడు, ఆ ఫోర్స్ కోర్టు అటువంటి వ్యక్తి యొక్క ఏదైనా ఫోర్స్ కోర్టు లేదా శిక్షా కోర్ట్ ద్వారా చేసిన ముందస్తు నేరారోపణలు, సెక్షన్ 56 లేదా సెక్షన్ 58 కింద చేసిన ఏదైనా ముందస్తు జరిమానా పురస్కారాన్ని పరిశీలించగలుగుతారు మరియు అతని సాక్ష్యాలను పొందడం మరియు రికార్డ్ చేయడం మరియు అలాంటి వ్యక్తి యొక్క సాధారణ నమ్రత లేదా ప్రవర్తనతో పాటు మరియు సూచించబడినవి పరిశీలించి రికార్డ్ చేయవచ్చు."]
["(2) इस धारा के अधीन प्राप्‍त किया गया साक्ष्‍य, मौखिक या बल न्‍यायालय की पुस्‍तकों या अन्‍य शासकीय अभिलेखों की प्रविष्‍टियों के रूप में या उनमें से प्रमाणित उद्धरणों के रूप में हो सकेगा और ऐसे व्‍यक्‍ति को, जिसका विचारण किया गया है, विचारण के पूर्व यह सूचना देना आवश्‍यक नहीं होगा कि उसकी पूर्व दोषसिद्धियों या शील के बारे में साक्ष्‍य प्राप्‍त किया जाएगा ।","(2) ఈ విభాగం కింద పొందిన సాక్ష్యాలు మౌఖిక లేదా బలవంతపు కోర్టు ఎంట్రీలు లేదా ఇతర ప్రభుత్వ రికార్డుల రూపంలో లేదా ధృవీకరించబడిన అనులేఖనాల రూపంలో ఉండవచ్చు మరియు పరిశీలన కోసం సూచించబడిన వ్యక్తి, అతని ముందస్తు నేరాలు లేదా నమ్రత గురించి ఆధారాలు లభిస్తాయని ముందస్తుగా తెలియజేయవలసిన అవసరం లేదు."]
["(3) यदि समरी बल न्‍यायालय में विचारण करने वाला आफिसर ठीक समझता है तो वह अपराधी के विरुद्ध की गई किन्‍हीं पूर्व दोषसिद्धियों को, उसके साधारण शील को और ऐसी अन्‍य बातों को, जो विहित की जाएं, इस धारा के पूर्वगामी उपबंधों के अधीन साबित किए जाने की अपेक्षा करने के बदले अपने ज्ञान के रूप में अभिलिखित कर सकेगा ।","(3) సమ్మరీ ఫోర్స్ కోర్టులో విచారించాల్సిన అధికారి అది సరిపోతుందని భావిస్తే, అపరాధికి వ్యతిరేకంగా చేసిన మాజీ దోషులు, అతని సాధారణ నమ్రత మరియు ఈ విభాగం యొక్క పైన పేర్కొన్న నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడే ఇతర విషయాలను అతను నిరూపించాలి, పూర్తవుతుందని ఆశించే బదులు, వారు దానిని వారి జ్ఞానంగా రికార్డ్ చేయవచ్చు."]
["111. अभियुक्‍त का पागलपन—","111. నిందితులయొక్క పిచ్చి-"]
["(1) जब कभी बल न्‍यायालय द्वारा विचारण के दौरान न्‍यायालय को यह प्रतीत होता है कि वह व्‍यक्‍ति, जिस पर आरोप है, चित्त-विकृति के कारण अपनी प्रतिरक्षा करने में असमर्थ है या उसने अभिकथित कार्य किया तो था किन्‍तु वह चित्त-विकृति के कारण उस कार्य की प्रकृति को जानने में या यह जानने में कि वह दोषपूर्ण या विधि के प्रतिकूल है, असमर्थ था, तब न्‍यायालय तद्नुसार निष्‍कर्ष लेखबद्ध करेगा ।","(1) ఎప్పుడు బలవంతంగా విచారణ సమయంలో, ఆరోపించిన వ్యక్తి మనస్సు చలించడం వల్ల తనను తాను రక్షించుకోలేకపోయాడని లేదా అతను ఆ చర్యలో నటించాడని కోర్టుకు కనిపిస్తాడు, కాని అతను మనస్సు వైకల్యం చెందిన కారణంగా పని యొక్క స్వభావం తెలుసుకోవడంలో లేదా అది లోపభూయిష్టంగా ఉందని తెలుసుకోవడంలో లేదా చట్టానికి ప్రతికూలమైనది, సాధ్యం కానిది, అప్పుడు కోర్టు తదనుగుణంగా తీర్మానాన్ని దాఖలు చేస్తుంది."]
["(2) न्‍यायालय का पीठासीन आफिसर या समरी बल न्‍यायालय की दशा में, विचारण करने वाला आफिसर मामले की रिपोर्ट, यथास्‍थिति, पुष्‍टिकर्ता आफिसर को या उस प्राधिकारी को तत्‍काल करेगा जो उसके निष्‍कर्ष पर धारा 129 के अधीन कार्यवाही करने के लिए सशक्‍त है ।","(2) కోర్ట్ యొక్క ప్రిసైడింగ్ ఆఫీసర్ లేదా సమరీ ఫోర్స్ కోర్ట్ యొక్క స్తితిలో, విచారణ చేసే ఆఫీసర్ కేసు యొక్క రిపోర్టును, యధావిధిగా, ధృవీకరించే అధికారికి లేదా ఆ అధికారానికి వెంటనే నివేదించాలి, సెక్షన్ 129 ప్రకారం చర్య తీసుకోవడానికి అధికారం ఉంది."]
["(3) यदि पुष्‍टिकर्ता आफिसर जिसको मामले की रिपोर्ट उपधारा (2) के अधीन की जाती है, निष्‍कर्ष की पुष्‍टि नहीं करता है तो वह अभियुक्‍त व्‍यक्‍ति का, ऐसे अपराध के लिए, जिसका उस पर आरोप लगाया गया था, विचारण उसी या किसी अन्‍य बल न्‍यायालय द्वारा कराने के लिए कार्यवाही कर सकेगा ।","(3) కేసు యొక్క నివేదిక సబ్-సెక్షన్ (2) కింద తయారు చేయబడిన ధృవీకరించే అధికారి తీర్మానాన్ని నిర్ధారించకపోతే, నేరానికి అభియోగాలు మోపబడిన నిందితుడిపై విచారణ, అదే లేదా ఇతర ఫోర్స్ కోర్టు ద్వారా దానిని నిర్వహించడానికి చర్యలు తీసుకోవచ్చు."]
["(4) वह प्राधिकारी, जिसको समरी बल न्‍यायालय के निष्‍कर्ष की रिपोर्ट उपधारा (2) के अधीन की जाती है और पुष्‍टिकर्ता आफिसर जो ऐसे मामले में, जिसकी रिपोर्ट उसको की गई है, निष्‍कर्ष की पुष्‍टि करता है, अभियुक्‍त व्‍यक्‍ति को विहित रीति से अभिरक्षा में रखे जाने का आदेश देगा तथा मामले की रिपोर्ट केन्‍द्रीय सरकार के आदेशों के लिए करेगा ।","(4) సబ్-సెక్షన్ (2) కింద సమరీ ఫోర్స్ కోర్టు యొక్క ఫలితాలు ఎవరికి నివేదించబడతాయో మరియు నివేదిక తయారు చేయబడిన కేసులో ఫలితాలను నిర్ధారించే ధృవీకరించే అధికారి, నిందితుడిని నిర్దేశించిన పద్ధతిలో నిర్బంధించడం. మరియు ఈ విషయాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆదేశాలకు నివేదించాలి."]
["(5) उपधारा (4) के अधीन रिपोर्ट की प्राप्‍ति पर, केन्‍द्रीय सरकार अभियुक्‍त व्‍यक्‍ति को किसी पागलखाने में या सुरक्षित अभिरक्षा के अन्‍य उपयुक्‍त स्‍थान में निरुद्ध किए जाने का आदेश दे सकेगी ।","(5) సబ్ సెక్షన్ (4) కింద నివేదిక అందిన తరువాత, నిందితుడిని మానసిక సంస్థలో లేదా సురక్షితమైన అదుపులో ఉంచే ఇతర ప్రదేశాలలో అదుపులోకి తీసుకోవాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆదేశించవచ్చు."]
["112. पागल अभियुक्‍त का आगे चल कर विचारण के लिए उपयुक्‍त हो जाना","112. పిచ్చి నిందితులు తదుపరి విచారణకు తగినట్లుగా ఉండాలి."]
["—जहां कोई अभियुक्‍त व्‍यक्‍ति चित्त-विकृति के कारण अपनी प्रतिरक्षा करने में असमर्थ पाए जाने पर, धारा 111 के अधीन अभिरक्षा या निरोध में है, वहां इस निमित्त विहित कोई आफिसर—","—సెక్షన్ 111 ప్రకారం నిందితుడు అదుపులో లేదా నిర్బంధంలో ఉన్నట్లయితే, మనస్సు-వైకల్యం చెందిన కారణంగా తనను తాను రక్షించుకోలేకపోతే, ఇందుకోసం సూచించిన ఏ అధికారి అయినా—"]
["यदि ऐसा व्‍यक्‍ति धारा 111 की उपधारा (4) के अधीन अभिरक्षा में है तो किसी चिकित्‍सीय आफिसर की इस रिपोर्ट पर कि वह अपनी प्रतिरक्षा करने में समर्थ है, या","అటువంటి వ్యక్తి సెక్షన్ 111 లోని సబ్ సెక్షన్ (4) కింద అదుపులో ఉంటే, అతను తనను తాను రక్షించుకోగల సామర్థ్యం కలిగి ఉన్నాడని ఒక వైద్య అధికారి నివేదికపై, లేదా"]
["यदि ऐसा व्‍यक्‍ति धारा 111 की उपधारा (5) के अधीन किसी जेल में निरुद्ध है तो कारागार महानिरीक्षक के इस प्रमाणपत्र पर और यदि ऐसा व्‍यक्‍ति उक्‍त उपधारा के अधीन किसी पागलखाने में निरुद्ध है तो उस पागलखाने के किन्‍हीं दो या अधिक परिदर्शकों के इस प्रमाणपत्र पर और यदि उस उपधारा के अधीन वह किसी अन्‍य स्‍थान में निरुद्ध है तो विहित प्राधिकारी के इस प्रमाणपत्र पर कि वह अपनी प्रतिरक्षा करने में समर्थ है, उस व्‍यक्‍ति का विचारण उस अपराध के लिए, जिसका आरोप उस पर मूलत: लगाया गया था, उसी या किसी अन्‍य बल न्‍यायालय द्वारा या यदि अपराध सिविल अपराध है तो दंड न्‍यायालय द्वारा कराने के लिए कार्रवाई कर सकेगा ।","అటువంటి వ్యక్తిని సెక్షన్ 111 లోని సబ్ సెక్షన్ (5) కింద జైలులో నిర్బంధించినట్లయితే, జైళ్ల ఇన్స్పెక్టర్ జనరల్ యొక్క ఈ సర్టిఫికేట్ మీద మరియు అటువంటి వ్యక్తిని ఒక సబ్-సెక్షన్ కింద ఒక మానసిక సంస్థలో నిర్బంధించినట్లయితే, ఆ మానసిక సంస్థలోని ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది ఎగ్జిబిటర్లు ఈ సర్టిఫికెట్‌పై మరియు అతన్ని ఆ సబ్-సెక్షన్ కింద మరే ఇతర ప్రదేశంలోనైనా నిర్బంధించినట్లయితే, అతను తనను తాను రక్షించుకోగల సామర్థ్యం కలిగి ఉన్నాడని నిర్దేశించిన అధికారి యొక్క సర్టిఫికెట్‌పై, అతను మొదట అభియోగాలు మోపిన నేరానికి వ్యక్తి యొక్క పరిశీలన, అదే లేదా మరే ఇతర ఫోర్స్ కోర్టు ద్వారా లేదా నేరం సివిల్ నేరం అయితే, దానిని శిక్షించడానికి కోర్టు చర్యలు తీసుకోవచ్చు."]
["113. धारा 112 के अधीन आदेशों का केन्‍द्रीय सरकार को पारेषण—","113. సెక్షన్ 112 కింద ఉత్తర్వులను కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పంపించడం—"]
["अभियुक्‍त के विचारण के लिए किसी आफिसर द्वारा धारा 112 के अधीन किए गए प्रत्‍येक आदेश की एक प्रतिलिपि केन्‍द्रीय सरकार को तत्‍काल भेजी जाएगी ।","నిందితుల విచారణ కోసం ఒక అధికారి సెక్షన్ 112 కింద చేసిన ప్రతి ఉత్తర్వు యొక్క కాపీని వెంటనే కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పంపాలి."]
["114. पागल अभियुक्‍त की निर्मुक्‍ति","114. పిచ్చి నిందితులయొక్క విడుదల"]
["—जहां कोई व्‍यक्‍ति धारा 111 की उपधारा (4) के अधीन अभिरक्षा में है या उस धारा की उपधारा (5) के अधीन निरोध में है वहां,—","—సెక్షన్ 111 లోని సబ్ సెక్షన్ (4) కింద ఏ వ్యక్తి అదుపులో ఉంటే లేదా ఆ సెక్షన్ లోని సబ్ సెక్షన్ (5) కింద నిర్బంధంలో ఉంటే, —"]
["यदि ऐसा व्‍यक्‍ति उक्‍त उपधारा (4) के अधीन अभिरक्षा में है, किसी चिकित्‍सीय आफिसर की ऐसी रिपोर्ट पर; या","అటువంటి వ్యక్తి వైద్య అధికారి యొక్క నివేదికపై, చెప్పిన సబ్-సెక్షన్ (4) కింద నిర్బంధంలో ఉంటే; లేదా"]
["यदि ऐसा व्‍यक्‍ति उक्‍त उपधारा (5) के अधीन निरोध में है तो धारा 112 के खंड (ख) में वर्णित किसी प्राधिकारी के ऐसे प्रमाणपत्र पर कि उस आफिसर या प्राधिकारी के विचार में ऐसे व्‍यक्‍ति की निर्मुक्‍ति उसके स्‍वयं अपने आपको या किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति को क्षति पहुंचाने के संकट के बिना की जा सकती है, केन्‍द्रीय सरकार यह आदेश दे सकेगी कि ऐसे व्‍यक्‍ति को निर्मुक्‍त कर दिया जाए या अभिरक्षा में निरुद्ध रखा जाए या यदि उसे पहले ही किसी ऐसे लोक पागलखाने में नहीं भेज दिया गया है तो उसे ऐसे लोक पागलखाने में अंतरित कर दिया जाए ।","సెక్షన్ 112 లోని క్లాజ్ (ఖ) లో పేర్కొన్న ఏదైనా అధికారం యొక్క సర్టిఫికేట్ మీద అటువంటి సబ్-సెక్షన్ (5) కింద అటువంటి వ్యక్తి నిర్బంధంలో ఉంటే, ఆ అధికారి లేదా అధికారం యొక్క అభిప్రాయం ప్రకారం, అలాంటి వ్యక్తిని స్వయంగా లేదా స్వయంగా విడుదల చేయడం మరొక వ్యక్తికి హాని కలిగించే ప్రమాదం లేకుండా, అలాంటి వ్యక్తిని విడుదల చేయాలని లేదా అదుపులో ఉంచాలని లేదా అలాంటి ప్రభుత్వ సంస్థకు ఇప్పటికే పంపించకపోతే, అటువంటి ప్రజా ఆశ్రయానికి బదిలీ చేయాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆదేశించవచ్చు."]
["115. पागल अभियुक्‍त का उसके नातेदारों को परिदत्त किया जाना—","115. పిచ్చి నిందితులను తన బంధువులతో సంప్రదించుట—"]
["जहां ऐसे व्‍यक्‍ति का, जो धारा 111 की उपधारा (4) के अधीन अभिरक्षा में है या उस धारा की उपधारा (5) के अधीन निरोध में है, कोई नातेदार या मित्र यह चाहता है कि उसे उसकी देखरेख और अभिरक्षा में रखे जाने के लिए परिदत्त कर दिया जाए वहां केन्‍द्रीय सरकार ऐसे नातेदार या मित्र के आवेदन पर और उस सरकार को समाधानप्रद रूप में ऐसी प्रतिभूति उसके द्वारा दिए जाने पर कि परिदत्त व्‍यक्‍ति की समुचित देखरेख की जाएगी और उसे स्‍वयं अपने आपको या किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति को क्षति करने से निवारित किया जाएगा, तथा परिदत्त व्‍यक्‍ति को ऐसे आफिसर के समक्ष और ऐसे समयों पर और स्‍थानों पर, जो केन्‍द्रीय सरकार द्वारा निर्दिष्‍ट किए जाएं, निरीक्षण के लिए पेश्‍ा किया जाएगा, ऐसे व्‍यक्‍ति को ऐसे नातेदार या मित्र को परिदत्त किए जाने का आदेश दे सकेगी ।","అటువంటి వ్యక్తి, సెక్షన్ 111 లోని సబ్-సెక్షన్ (4) కింద నిర్బంధంలో ఉన్నవారు లేదా ఆ విభాగం యొక్క సబ్-సెక్షన్ (5) కింద నిర్బంధించబడినప్పుడు, బంధువు లేదా స్నేహితుడు అతన్ని లేదా ఆమెను అదుపులో ఉంచాలని కోరుకుంటారు. అందులో ప్రదానం చేయటానికి, కేంద్ర ప్రభుత్వం, అటువంటి బంధువు లేదా స్నేహితుడి దరఖాస్తుపై మరియు అటువంటి భద్రతను ఆ ప్రభుత్వం అతనికి సంతృప్తికరమైన రీతిలో అందించాలి, ప్రదానం చేసిన వ్యక్తి సరిగా పర్యవేక్షించబడాలి మరియు తనకు లేదా మరే వ్యక్తికి హాని చేయకుండా నిరోధించబడాలి, తయారు చేయబడాలి, మరియు ప్రదానం చేసిన వ్యక్తి అటువంటి అధికారి ముందు తనిఖీ కోసం మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన సమయాల్లో మరియు ప్రదేశాలలో, అటువంటి వ్యక్తిని అలాంటి బంధువు లేదా స్నేహితుడికి పంపమని ఆదేశించవచ్చు."]
["116. विचारण के लंबित रहने तक संपत्ति की अभिरक्षा और व्‍ययन के लिए आदेश—","116. పరిశీలనలో ఉన్న ఆస్తిని రక్షణ మరియు ఖర్చు చేయడానికి ఉత్తర్వు-"]
["जब कोई संपत्ति, जिसके संबंध में कोई अपराध किया गया प्रतीत होता है या जो कोई अपराध करने के लिए उपयोग में लाई गई प्रतीत होती है, किसी बल न्‍यायालय के समक्ष विचारण के दौरान पेश की जाती है तब न्‍यायालय विचारण की समाप्‍ति तक ऐसी संपत्ति की उचित अभिरक्षा के लिए ऐसा आदेश कर सकेगा जो वह ठीक समझे और यदि संपत्ति शीघ्रतया या प्रकृत्‍या क्षयशील है तो, ऐसा साक्ष्‍य जो वह आवश्‍यक समझे, लेखबद्ध करने के पश्‍चात् उसका विक्रय करने या अन्‍यथा व्‍ययनित करने का आदेश दे सकेगा ।","ఒక ఆస్తి, ఒక నేరం చేసినట్లు లేదా నేరానికి ఉపయోగించినట్లు కనబడేటప్పుడు, విచారణ సమయంలో, బలవంతంగా కోర్టుకు సమర్పించినప్పుడు, కోర్టు అటువంటి ఆస్తి యొక్క విచారణ ముగిసే వరకు సరైన కస్టడీ కోసం, అతను తగినట్లుగా భావించే ఒక ఉత్తర్వు ఇవ్వవచ్చు మరియు ఆస్తి త్వరితంగా లేదా శిథిలావస్థకు చేరుకున్నట్లయితే, అతను అవసరమని భావించే సాక్ష్యాలు, విక్రయించమని లేదా వ్రాసిన తరువాత ఖర్చు చేయాలని ఆదేశించవచ్చు."]
["117. जिस संपत्ति के बारे में अपराध किया गया है उसके व्‍ययन के लिए आदेश—","117. ఆస్తికి సంబంధించిన నేరం చేసినచో దానిని ఖర్చు చేయడానికి ఉత్తర్వు—"]
["(1) किसी बल न्‍यायालय के समक्ष विचारण की समाप्‍ति के पश्‍चात्, वह न्‍यायालय या उस बल न्‍यायालय के निष्‍कर्ष या दंडादेश की पुष्‍टि करने वाला आफिसर या ऐसे आफिसर से वरिष्‍ठ कोई प्राधिकारी या, ऐसे समरी बल न्‍यायालय की दशा में, जिसके निष्‍कर्ष या दंडादेश की पुष्‍टि अपेक्षित नहीं है, ऐसा आफिसर जो उस अपर उप महानिरीक्षक के रैंक से नीचे का नहीं है जिसके समादेश के अधीन विचारण किया गया था, ऐसी किसी संपत्ति या उस दस्‍तावेज को, जो उस न्‍यायालय के समक्ष पेश की गई है या उसकी अभिरक्षा में है या जिसके बारे में कोई अपराध किया गया प्रतीत होता है या जो कोई अपराध करने के लिए प्रयुक्‍त की गई है, नष्‍ट करके, अधिहरण करके, ऐसे किसी व्‍यक्‍ति को परिदत्त करके जो उसके कब्‍जे का हकदार होने का दावा करता है या अन्‍यथा व्‍ययनित करने के लिए ऐसा आदेश कर सकेगा जो वह ठीक समझे ।","(1) ఫోర్స్ కోర్టు ముందు విచారణ ముగిసిన తరువాత, ఆ కోర్టు లేదా ఆ ఫోర్స్ కోర్టు యొక్క తీర్మానం లేదా శిక్షను ధృవీకరించే అధికారి లేదా అటువంటి అధికారి కంటే ఉన్నతాధికారి లేదా, సమరీ ఫోర్స్ కోర్టు విషయంలో, దీని ముగింపు లేదా శిక్ష అదనపు డిప్యూటీ ఇన్స్పెక్టర్ జనరల్ హోదాలో లేని అధికారి యొక్క ధృవీకరణ అవసరం లేదు, దీని ఆదేశం ప్రకారం పరిగణనలోకి తీసుకోబడింది, ఆ కోర్టు ముందు లేదా అతని అదుపులో సమర్పించిన ఏదైనా ఆస్తి లేదా పత్రం ఒక వ్యక్తి తన స్వాధీనానికి అర్హుడని లేదా లేకపోతే ఖర్చు చేసేందుకు అర్హత ఉన్న ఏ వ్యక్తికైనా నష్టం చేయడం, జప్తు చేయడం, ఇవ్వడం ద్వారా నేరం చేసినట్లు లేదా నేరానికి ఉపయోగించినట్లు కనిపిస్తే, అతను తగినట్లుగా భావించే ఆదేశం ఇవ్వబడుతుంది."]
["(2) जहां उपधारा (1) के अधीन कोई आदेश ऐसी संपत्ति के बारे में किया गया है, जिसके बारे में कोई अपराध किया गया प्रतीत होता है वहां आदेश करने वाले प्राधिकारी द्वारा हस्‍ताक्षरित और प्रमाणित उस आदेश की प्रति, चाहे विचारण भारत के भीतर हुआ हो या नहीं, ऐसे मजिस्‍ट्रेट को भेजी जा सकेगी, जिसकी अधिकारिता में वह संपत्ति उस समय स्‍थित है और तब वह मजिस्‍ट्रेट उस आदेश को ऐसे कार्यान्‍वित कराएगा मानो वह उसके द्वारा दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) के उपबंधों के अधीन पारित आदेश हो ।","2) ఒక నేరం జరిగినట్లు కనిపించే ఆస్తికి సంబంధించి సబ్-సెక్షన్ (1) కింద ఒక ఉత్తర్వు ఇవ్వబడినప్పుడు, భారతదేశంలో విచారణ జరిగినప్పటికీ, ఆర్డర్ చేసిన అధికారి సంతకం చేసి, ధృవీకరించిన ఆర్డర్ యొక్క నకలు. ఆ సమయంలో ఆస్తి ఉన్న అధికార పరిధిలోని మేజిస్ట్రేట్‌కు పంపించవచ్చో లేదో, ఆ మేజిస్ట్రేట్ ఈ ఉత్తర్వును అమలు చేస్తాడు, ఇది అతను క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1973 (1974 లో 2) యొక్క నిబంధనల ప్రకారం ఉత్తర్వులు జారీ చేయబడతాయి."]
["(3) इस धारा में, “संपत्ति” शब्‍द के अंतर्गत, उस संपत्ति की दशा में जिसके बारे में अपराध किया गया प्रतीत होता है, न केवल वह संपत्ति आती है जो मूलत: किसी व्‍यक्‍ति के कब्‍जे में या नियंत्रण में रही है बल्‍कि वह संपत्ति भी आती है जिसमें या जिसके बदले में उसका संपरिवर्तन या विनिमय किया गया है, और वह सब कुछ आता है जो ऐसे संपरिवर्तन या विनिमय द्वारा तुरंत या अन्‍यथा अर्जित किया गया है ।","(3) ఈ సెక్షన్ లో, \"ఆస్తి\" అనే పదం కింద, నేరం జరిగినట్లు కనిపించే ఆస్తి విషయంలో, ఒక వ్యక్తి మొదట కలిగి ఉన్న లేదా నియంత్రించే ఆస్తి మాత్రమే కాదు ఆస్తి కూడా వస్తుంది లేదా మార్చబడింది లేదా మార్పిడి చేయబడింది, మరియు అలాంటి మార్పిడి లేదా మార్పిడి ద్వారా వెంటనే లేదా లేకపోతే పొందిన ప్రతిదీ."]
["118. इस अधिनियम के अधीन कार्यवाहियों के संबंध में बल न्‍यायालय की शक्‍तियां","118. ఈ చట్టం క్రింద విచారణకు సంబంధించి ఫోర్స్ కోర్టు యొక్క అధికారాలు"]
["—बल न्‍यायालय द्वारा इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन किया गया कोई विचारण, भारतीय दंड संहिता (1860 का 45) की धारा 193 और धारा 228 के अर्थ के भीतर न्‍यायिक कार्यवाही समझा जाएगा और बल न्‍यायालय को दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) की धारा 345 और धारा 346 के अर्थ के भीतर न्‍यायालय समझा जाएगा ।","ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనల ప్రకారం న్యాయస్థానం చేసిన ఒక విచారణ, భారత శిక్షాస్మృతి (1860 లో 45) లోని సెక్షన్ 193 మరియు సెక్షన్ 228 యొక్క అర్ధంలో న్యాయ విచారణగా పరిగణించబడుతుంది మరియుఫోర్స్ కోర్టును క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1973 (1974 లో 2) యొక్క సెక్షన్ 345 మరియు సెక్షన్ 346 యొక్క అర్ధంలో కోర్టుగా పరిగణించబడుతుంది."]
["119. सह-अपराधी को क्षमादान—","119. సహ-అపరాధికి క్షమాపణ—"]
["(1) किसी ऐसे व्‍यक्‍ति का साक्ष्‍य अभिप्राप्‍त करने की दृष्‍टि से, जिसके बारे में यह अनुमान है कि इस अधिनियम के अधीन वह समरी बल न्‍यायालय से भिन्‍न किसी बल न्‍यायालय द्वारा विचारणीय किसी अपराध से प्रत्‍यक्ष या अप्रत्‍यक्ष रूप से संबद्ध है या संसर्गी है, कमान आफिसर, संयोजक आफिसर या बल न्‍यायालय अपराध के अन्‍वेषण या जांच या विचारण के किसी प्रक्रम में ऐसे व्‍यक्‍ति को इस शर्त पर क्षमादान कर सकेगा कि वह अपराध के संबंध में और उसके किए जाने में चाहे कर्ता या दुष्‍प्रेरक के रूप में संबंधित प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति के संबंध में ऐसी सभी परिस्‍थितियों का, जिनकी उसे जानकारी हो, पूर्ण और सत्‍य प्रकटन कर दे ।","(1) సమరీ ఫోర్స్ కోర్టు కాకుండా వేరే ఫోర్స్ కోర్టు నుండి ఈ చట్టం ప్రకారం ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా సంబంధం కలిగి ఉన్నట్లు లేదా నేరానికి పాల్పడిన వ్యక్తి యొక్క సాక్ష్యాలను ధృవీకరించే ఉద్దేశంతో, కమాండింగ్ ఆఫీసర్, కన్వీనింగ్ ఆఫీసర్ లేదా ఫోర్స్ కోర్ట్ అటువంటి వ్యక్తికి క్షమాపణను దర్యాప్తు లేదా దర్యాప్తు లేదా విచారణ యొక్క ఏదైనా ప్రక్రియలో అతను నేరానికి సంబంధించి మరియు వ్యక్తికి సంబంధించి, నేరానికి సంబంధించి మరియు దుర్వినియోగానికి సంబంధించి ప్రతి వ్యక్తికి సంబంధించినది, అతను తెలుసుకున్న అన్ని పరిస్థితుల గురించి పూర్తి మరియు నిజమైనవి బహిర్గతం చేయాలి."]
["(2) कमान आफिसर या संयोजक आफिसर, जो उपधारा (1) के अधीन क्षमादान करता है,—","(2) కమాండ్ ఆఫీసర్ లేదా కన్వీనింగ్ ఆఫీసర్, సబ్ సెక్షన్ (1) కింద క్షమించడం చేస్తాడు, —"]
["ऐसा करने के अपने कारणों को लेखबद्ध करेगा;","అలా చేయడానికి దాని కారణాలను నమోదు చేయాలి;"]
["यह लेखबद्ध करेगा कि क्‍या क्षमादान उस व्‍यक्‍ति द्वारा, जिसको वह किया गया था, स्‍वीकार कर लिया गया था या नहीं, और अभियुक्‍त द्वारा आवेदन किए जाने पर उसे ऐसे अभिलेख की एक प्रति नि:शुल्‍क देगा ।","క్షమాపణ ఎవరికి కట్టుబడి ఉందో లేదో అది రికార్డ్ చేస్తుంది మరియు నిందితుడికి వర్తింపజేస్తే అటువంటి రికార్డుల కాపీని ఉచితంగా ఇవ్వాలి."]
["(3) उपधारा (1) के अधीन किए गए क्षमादान को स्‍वीकार करने वाले—","(3) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద చేసిన క్షమాపణను అంగీకరించేవారు —"]
["प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति की अभियुक्‍त के कमान आफिसर द्वारा और पश्‍चात्वर्ती विचारण में, यदि कोई हो, साक्षी के रूप में परीक्षा की जाएगी :","ప్రతి వ్యక్తియొక్క నేరానికి కమాండింగ్ ఆఫీసర్ ద్వారా సాక్షిగా మరియు తదుపరి విచారణలో ఏదైనా ఉంటే పరిశీలించాలి:"]
["प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति को विचारण खत्‍म होने तक बल अभिरक्षा में निरुद्ध रखा जा सकेगा ।","విచారణ ముగిసే వరకు ప్రతి వ్యక్తిని బలవంతంగా అదుపులో ఉంచవచ్చు."]
["120. क्षमादान की शर्तों का अनुपालन न करने वाले व्‍यक्‍ति का विचारण—","120. క్షమాపణ యొక్క షరతులకు అనుగుణంగా లేని వ్యక్తి యొక్క విచారణ—"]
["(1) जहां, किसी ऐसे व्‍यक्‍ति के संबंध में, जिसने धारा 119 के अधीन किए गए क्षमादान को स्‍वीकार कर लिया है, यथास्‍थिति, जज अटर्नी जनरल या उप जज अटर्नी जनरल या अपर जज अटर्नी जनरल या धारा 95 के अधीन अनुमोदित आफिसर यह प्रमाणित करता है कि उसकी राय में ऐसे व्‍यक्‍ति ने किसी आवश्‍यक बात को जानबूझकर छिपाकर या मिथ्‍या साक्ष्‍य देकर उन शर्तों का अनुपालन नहीं किया है, जिन पर क्षमादान किया गया था, वहां ऐसे व्‍यक्‍ति का, उस अपराध के लिए, जिसके संबंध में इस प्रकार क्षमादान किया गया था या किसी ऐसे अन्‍य अपराध के लिए, जिसका वह उसी मामले के संबंध में दोषी प्रतीत होता है, और मिथ्‍या साक्ष्‍य देने के अपराध के लिए भी विचारण किया जा सकेगा :","(1) సెక్షన్ 119 కింద చేసిన రుణమాఫీని అంగీకరించిన వ్యక్తికి సంబంధించి, న్యాయమూర్తి అటార్నీ జనరల్ లేదా డిప్యూటీ జడ్జి అటార్నీ జనరల్ లేదా అదనపు జడ్జి అటార్నీ జనరల్ లేదా సెక్షన్ 95 కింద ఆమోదించబడిన అధికారి దీనిని ధృవీకరిస్తారు, తన అభిప్రాయం ప్రకారం, అటువంటి వ్యక్తి క్షమాపణ చేసిన షరతులకు అనుగుణంగా లేడని, అటువంటి క్షమాపణ చేసిన నేరానికి, అవసరమైన ఏదైనా ఉద్దేశపూర్వకంగా దాచడం లేదా తప్పుడు సాక్ష్యాలు ఇవ్వడం ద్వారా. కట్టుబడి ఉన్నాడు లేదా మరేదైనా నేరానికి పాల్పడ్డాడు, అదే కేసులో అతను దోషిగా కనిపిస్తాడు మరియు తప్పుడు సాక్ష్యాలను ఇచ్చే నేరానికి కూడా విచారణ చేయవచ్చు:"]
["परंतु किसी ऐसे व्‍यक्‍ति का विचारण किसी भी अन्‍य अभियुक्‍त के साथ संयुक्‍त रूप से नहीं किया जाएगा ।","కానీ అలాంటి వ్యక్తిని ఇతర నిందితులతో సంయుక్తంగా పరిగణించరు."]
["(2) क्षमादान स्‍वीकार करने वाले ऐसे व्‍यक्‍ति द्वारा किए गए और उसके कमान आफिसर द्वारा या बल न्‍यायालय द्वारा लेखबद्ध किए गए किसी कथन को ऐसे विचारण में उसके विरुद्ध साक्ष्‍य में दिया जा सकेगा ।","(2) అటువంటి వ్యక్తి క్షమాపణను అంగీకరించి, అతని కమాండ్ ఆఫీసర్ లేదా ఫోర్స్ కోర్ట్ రాసిన ఏదైనా ప్రకటన అటువంటి విచారణలో అతనికి వ్యతిరేకంగా సాక్ష్యంగా ఇవ్వబడుతుంది."]
["(3) ऐसे विचारण में, अभियुक्‍त यह अभिवचन करने का हकदार होगा कि उसने उन शर्तों का अनुपालन कर दिया है, जिन पर उसे ऐसा क्षमादान किया गया था, और तब यह साबित करना अभियोजन का काम होगा कि शर्तों का अनुपालन नहीं किया गया है ।","(3) అటువంటి విచారణలో, నిందితుడు తనకు అటువంటి రుణమాఫీ మంజూరు చేసిన షరతులకు అనుగుణంగా ఉన్నానని వాదించడానికి అర్హత కలిగి ఉంటాడు, ఆ పై షరతులు పాటించలేదని నిరూపించడం ప్రాసిక్యూషన్ యొక్క పని అవుతుంది."]
["(4) ऐसे विचारण के समय बल न्‍यायालय, दोषारोपण के पूर्व, अभियुक्‍त से पूछेगा कि क्‍या वह यह अभिवाक् करता है कि उसने उन शर्तों का अनुपालन किया है, जिन पर क्षमादान किया गया था ।","(4) అటువంటి విచారణ సమయంలో, క్షమాపణ మంజూరు చేయబడిన షరతులకు తాను కట్టుబడి ఉన్నానని అతను వాదించాడా అని ఫోర్స్ కోర్టు, శిక్షకు ముందు, నిందితుడిని అడగాలి."]
["(5) यदि अभियुक्‍त इस प्रकार अभिवचन करता है तो न्‍यायालय उस अभिवाक् को लेखबद्ध करेगा और विचारण के लिए अग्रसर होगा तथा वह आरोप पर अपने निष्‍कर्ष देने के पूर्व, यह निष्‍कर्ष निकालेगा कि अभियुक्‍त ने क्षमा की शर्तों का अनुपालन किया है या नहीं और यदि वह यह निष्‍कर्ष निकालता है कि उसने ऐसा अनुपालन किया है तो वह दोषी न होने का अधिमत देगा ।","(5) నిందితుడు ఈ విధంగా విన్నవించుకుంటే, కోర్టు ఆ అభ్యర్ధనను రికార్డ్ చేసి విచారణకు వెళ్లాలి మరియు అభియోగాన్ని నిర్ణయించే ముందు, నిందితుడు క్షమాపణ షరతులకు లోబడి ఉన్నాడా లేదా అని తేల్చి చెప్పాలి, అతను కట్టుబడి ఉంటే, అతను నేరాన్ని అంగీకరించడు అని ఇది తేల్చింది."]
["कार्यवाहियों की पुष्‍टि और पुनरीक्षण","విచారణ యొక్క ధృవీకరణ మరియు పునర్విమర్శ"]
["121. निष्‍कर्ष और दंडादेश तभी विधिमान्‍य होगा जब उसकी पुष्‍टि कर दी जाए—","121. తీర్మానాలు మరియు నమ్మకాలు ధృవీకరించబడినప్పుడు మాత్రమే చెల్లుతాయి—"]
["किसी जनरल बल न्‍यायालय या पैटी बल न्‍यायालय का कोई भी निष्‍कर्ष या दंडादेश वहां तक ही विधिमान्‍य होगा, जहां तक कि वह इस अधिनियम के उपबंधों के अनुसार पुष्‍ट कर दिया जाता है ।","జనరల్ ఫోర్సెస్ కోర్ట్ లేదా పెట్టీ ఫోర్సెస్ కోర్టు యొక్క ఏదైనా తీర్మానం లేదా శిక్ష ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా ధృవీకరించబడినంతవరకు చెల్లుతుంది."]
["122. जनरल बल न्‍यायालय के निष्‍कर्ष और दंडादेश की पुष्‍टि करने की शक्‍ति—","122. జనరల్ ఫోర్సెస్ కోర్ట్ యొక్క ముగింపు మరియు శిక్షను నిర్ధారించే అధికారం—"]
["केन्‍द्रीय सरकार या कोई ऐसा आफिसर, जो केन्‍द्रीय सरकार के अधिपत्र द्वारा इस निमित्त सशक्‍त किया गया है, जनरल बल न्‍यायालयों के निष्‍कर्षों और दंडादेशों की पुष्‍टि कर सकेगा ।","కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా వారెంట్ చేత దీనికై అధికారం పొందిన ఏ అధికారి అయినా, జనరల్ ఫోర్స్ కోర్టుల యొక్క తీర్పులు మరియు నేరారోపణలను ధృవీకరించవచ్చు."]
["123. पैटी बल न्‍यायालय के निष्‍कर्ष और दंडादेश की पुष्‍टि करने की शक्‍ति—","123. పెట్టీ ఫోర్స్ కోర్టు యొక్క తీర్పులు మరియు శిక్షను నిర్ధారించే అధికారం-"]
["जनरल बल न्‍यायालय को संयोजित करने की शक्‍ति रखने वाला आफिसर या कोई ऐसा आफिसर जो ऐसे आफिसर के अधिपत्र द्वारा इस निमित्त सशक्‍त किया गया है, पैटी बल न्‍यायालयों के निष्‍कर्षों और दंडादेशों की पुष्‍टि कर सकेगा ।","జనరల్ ఫోర్సెస్ కోర్టును సమన్వయం చేసే అధికారం ఉన్న అధికారి లేదా అటువంటి అధికారి యొక్క వారెంట్ ద్వారా దీనికోసం అధికారం పొందిన ఏ అధికారి అయినా, ఫోర్స్ కోర్ట్ యొక్క ఫలితాలను మరియు నేరారోపణలను ధృవీకరించగలరు."]
["124. पुष्‍टिकर्ता प्राधिकारी की शक्‍तियों की परिसीमा—","124. ధృవీకరించే అధికారం యొక్క అధికారాల పరిమితి-"]
["धारा 122 या धारा 123 के अधीन निकाले गए अधिपत्र में ऐसे निर्बंधन, प्रतिबंध या शर्तें हो सकेंगी, जिन्‍हें उसे निकालने वाला प्राधिकारी ठीक समझे ।","సెక్షన్ 122 లేదా సెక్షన్ 123 కింద జారీ చేసిన వారెంట్ అటువంటి పరిమితులు, పరిమితులు లేదా షరతులను కలిగి ఉండవచ్చు."]
["125. दंडादेशों में कमी करने, उनका परिहार करने या उनका लघुकरण करने की पुष्‍टिकर्ता प्राधिकारी की शक्‍ति","125. శిక్షలను తగ్గించడానికి, తగ్గించడానికి లేదా పరిహారం చేయడానికి అధికారాన్ని నిర్ధారించే శక్తి"]
["—ऐसे निर्बंधन, प्रतिबंधों या शर्तों के अधीन रहते हुए, जो धारा 122 या धारा 123 के अधीन निकाले गए किसी अधिपत्र में है, पुष्‍टिकर्ता प्राधिकारी किसी बल न्‍यायालय के दंडादेश की पुष्‍टि करते समय उस दंड में, जो उसके द्वारा अधिनिर्णीत किया गया है, कमी कर सकेगा या उसका परिहार कर सकेगा या उस दंड को धारा 51 में अधिकथित मापमान में के निम्‍नतर दंड या दंडों में लघुकृत कर सकेगा ।",{"$f":"B549","v":"(1) ధృవీకరించబడిన లేదా ధృవీకరించాల్సిన అవసరం లేని ఫోర్స్ కోర్ట్ ద్వారా శిక్షను కనుగొనడం కొన్ని కారణాల వల్ల చెల్లదని లేదా సాక్ష్యాలకు మద్దతు ఇవ్వకపోతే, అధికారం చెల్లుబాటులో ఉంటే, ఒకవేళ ఉంటే, శిక్ష ద్వారా తీర్పు ఇవ్వబడిన జరిమానాను తగ్గించే అధికారం సెక్షన్ 142 కు లోబడి ఉంటుంది, కొత్త తీర్మానాన్ని భర్తీ చేస్తుంది మరియు అటువంటి తీర్మానంలో పేర్కొన్న లేదా సూచించిన నేరానికి శిక్షను ఆమోదించబడుతుంది:"}]
["126. पोत के फलक पर के निष्‍कर्षों और दंडादेशों का पुष्‍ट किया जाना—","126. బోర్డులో తీర్మానాలు మరియు శిక్షాతీర్పుల ధృవీకరణ-"]
["जब किसी व्‍यक्‍ति का, जो इस अधिनियम के अधीन है, किसी बल न्‍यायालय द्वारा उस समय विचारण किया गया है और उसे दंडादिष्‍ट किया गया है जब कि वह किसी पोत के फलक पर है तब निष्‍कर्ष और दंडादेश, जहां तक कि पोत पर उसे पुष्‍ट और निष्‍पादित न किया गया हो, ऐसी रीति से पुष्‍ट और निष्‍पादित किया जा सकेगा मानो ऐसे व्‍यक्‍ति का विचारण उसके उतरने के पत्तन पर किया गया हो ।","ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఒక వ్యక్తి, అతను ఓడ యొక్క బోర్డులో ఉన్నప్పుడు ఫోర్స్ కోర్టు చేత విచారించబడి, శిక్ష అనుభవించినప్పుడు, అప్పుడు తీర్మానం మరియు శిక్ష, బోర్డులో ధృవీకరించబడినంతవరకు మరియు అమలు చేయబడలేదు, అలాంటి వ్యక్తిని తన ల్యాండింగ్ పోర్టులో ఆలోచించినట్లుగా ధృవీకరించవచ్చు మరియు అమలు చేయవచ్చు."]
["127. निष्‍कर्ष या दंडादेश का पुनरीक्षण—","127. తీర్మానం లేదా శిక్ష యొక్క పునర్విమర్శ-"]
["(1) बल न्‍यायालय का निष्‍कर्ष या दंडादेश, जिसकी पुष्‍टि अपेक्षित है, पुष्‍टिकर्ता आफिसर के आदेश से एक बार पुनरीक्षित किया जा सकेगा और ऐसे पुनरीक्षण पर न्‍यायालय, यदि वह पुष्‍टिकर्ता आफिसर द्वारा ऐसा करने के लिए निदेशित किया गया है तो, अतिरिक्‍त साक्ष्‍य ले सकेगा ।","1) ఫోర్స్ కోర్ట్ యొక్క ముగింపు లేదా శిక్ష, దాని ధృవీకరణ అవసరం, ధృవీకరించే అధికారి ఆదేశాల మేరకు ఒకసారి పునః సమీక్షించబడవచ్చు మరియు అటువంటి పునర్విమర్శపై, కోర్టు, ధృవీకరించే అధికారి నిర్దేశిస్తే, అదనపు సాక్ష్యాలను తీసుకోవచ్చు."]
["(2) पुनरीक्षण पर, न्‍यायालय उन्‍हीं आफिसरों से, जो उस समय उपस्‍थित थे जब मूल विनिश्‍चय पारित किया गया था, मिलकर गठित होगा जब तक कि उन आफिसरों में से कोई अपरिवर्जनीय रूप से अनुपस्‍थित न हो ।","(2) పునర్విమర్శపై, అసలు నిర్ణయం ఆమోదించబడిన సమయంలో కోర్టు ఆ అధికారులనుండి ఆ సమయంలో ఎవరు హాజరయ్యారో, ఆ అధికారులు వచ్చేవరకు, ఆ బృందం అధికారులు ఎవరూ తప్పకుండా హాజరుకావాలి."]
["(3) ऐसी अपरिवर्जनीय अनुपस्‍थिति की दशा में उसका हेतुक कार्यवाहियों में सम्‍यक् रूप से प्रमाणित किया जाएगा और न्‍यायालय पुनरीक्षण करने के लिए अग्रसर होगा, परंतु साधारण बल न्‍यायालय की दशा में यह पांच आफिसरों से और पैटी बल न्‍यायालय की दशा में, तीन आफिसरों से मिलकर, गठित होगा ।","(3) అటువంటి అనివార్యమైన సందర్భంలో, అది విచారణలో సరిగా ధృవీకరించబడుతుంది మరియు కోర్టు సమీక్షకు ముందుకు సాగాలి, కాని సాధారణ ఫోర్స్ కోర్టు విషయంలో అది ఐదుగురు అధికారుల నుండి మరియు చిన్న ఫోర్స్ కోర్టు విషయంలో, ముగ్గురు అధికారులతో కలిసి, ఏర్పడుతుంది."]
["128. समरी बल न्‍यायालय का निष्‍कर्ष और दंडादेश—","128. సమరీ ఫోర్స్ కోర్ట్ యొక్క తీర్మానం మరియు శిక్ష—"]
["समरी बल न्‍यायालय के निष्‍कर्ष और दंडादेश की पुष्‍टि अपेक्षित नहीं होगी, किन्‍तु उसे तत्‍काल कार्यान्‍वित किया जा सकेगा ।","సమరీ ఫోర్సెస్ కోర్టు యొక్క తీర్మానాలు మరియు శిక్షలు అవసరం లేదు, కానీ వెంటనే అమలు చేయవచ్చు."]
["129. समरी बल न्‍यायालय की कार्यवाहियों का पारेषण—","129. సమరీ ఫోర్స్ కోర్ట్ యొక్క కార్యకలాపాల ప్రసారం-"]
["प्रत्‍येक समरी बल न्‍यायालय की कार्यवाहियां उस आफिसर को, जो उस अपर उपमहानिरीक्षक के रैंक से नीचे का नहीं है जिसके समादेश के अधीन विचारण्‍ा किया गया था, या विहित आफिसर को अविलंब भेजी जाएंगी और ऐसा आफिसर या महानिदेशक या उसके द्वारा इस निमित्त सशक्‍त किया गया कोई आफिसर, मामले के गुणागुण पर आधारित कारणों से, न कि केवल तकनीकी आधारों पर कार्यवाहियों को अपास्‍त कर सकेगा या उस दंडादेश को किसी अन्‍य ऐसे दंडादेश तक घटा सकेगा जो वह न्‍यायालय पारित कर सकता था ।","ప్రత్యేక సమరీ ఫోర్స్ కోర్ట్ యొక్క కార్యకలాపాలు అదనపు డిప్యూటీ ఇన్స్పెక్టర్ జనరల్ హోదాలో లేని అధికారికి, లేదా నిర్దేశించిన అధికారికి, ఆలస్యం చేయకుండా, ఆ అధికారి లేదా డైరెక్టర్ జనరల్ లేదా దీనికోసం అధికారం ఇవ్వబడతాయి, ఒక అధికారి, కేసు యొక్క యోగ్యత ఆధారంగా కారణాల వల్ల, సాంకేతిక ప్రాతిపదికన విచారణను పక్కన పెట్టడం లేదా శిక్షను అతను ఆమోదించగల అలాంటి ఇతర శిక్షలు తగ్గించి అతను కోర్టులో పాస్ చేయగలడు."]
["130. कुछ मामलों में निष्‍कर्ष या दंडादेश का परिवर्तित किया जाना—","130. కొన్ని సందర్భాల్లో తీర్మానాలు మరియు శిక్షల యొక్క మార్పు చేయడం-"]
["(1) जहां किसी बल न्‍यायालय द्वारा दोषी होने का ऐसा निष्‍कर्ष, जिसकी पुष्‍टि की जा चुकी है या जिसकी पुष्‍टि होनी अपेक्षित नहीं है, किसी कारण से अविधिमान्‍य पाया जाता है या साक्ष्‍य से उसका समर्थन नहीं होता है वहां वह प्राधिकारी जिसे, यदि निष्‍कर्ष विधिमान्‍य होता तो, दंडादेश द्वारा अधिनिर्णीत दंड को लघुकृत करने की शक्‍ति धारा 142 के अधीन होती, नया निष्‍कर्ष प्रतिस्‍थापित कर सकेगा और ऐसे निष्‍कर्ष में विनिर्दिष्‍ट या अन्‍तर्वलित अपराध के लिए दंडादेश पारित कर सकेगा :","(1) ధృవీకరించబడిన లేదా ధృవీకరించాల్సిన అవసరం లేని ఫోర్స్ కోర్ట్ ద్వారా శిక్షను కనుగొనడం కొన్ని కారణాల వల్ల చెల్లదని లేదా సాక్ష్యాలకు మద్దతు ఇవ్వకపోతే, అధికారం చెల్లుబాటులో ఉంటే, ఒకవేళ ఉంటే, శిక్ష ద్వారా తీర్పు ఇవ్వబడిన జరిమానాను తగ్గించే అధికారం సెక్షన్ 142 కు లోబడి ఉంటుంది, కొత్త తీర్మానాన్ని భర్తీ చేస్తుంది మరియు అటువంటి తీర్మానంలో పేర్కొన్న లేదా సూచించిన నేరానికి శిక్షను ఆమోదించబడుతుంది:"]
["परंतु ऐसा कोई प्रतिस्‍थापन तभी किया जाएगा जब बल न्‍यायालय द्वारा उस आरोप पर ऐसा निष्‍कर्ष विधिमान्‍यतया दिया जा सकता था और जब यह प्रतीत हो कि उक्‍त अपराध साबित करने वाले तथ्‍यों के बारे में बल न्‍यायालय का समाधान अवश्‍य हो गया है ।","కానీ అటువంటి తీర్పుపై ఫోర్స్ కోర్టు చెల్లుబాటు అయ్యేటప్పుడు మరియు ఫోర్స్ కోర్టు చెప్పిన నేరాన్ని రుజువు చేసే వాస్తవాలను పరిష్కరించినట్లు కనిపించినప్పుడు మాత్రమే అలాంటి ప్రత్యామ్నాయం జరుగుతుంది."]
["(2) जहां बल न्‍यायालय द्वारा पारित ऐसा दंडादेश जिसकी पुष्‍टि की जा चुकी है या जिसकी पुष्‍टि होनी अपेक्षित नहीं है, किन्‍तु जो उपधारा (1) के अधीन प्रतिस्‍थापित नए निष्‍कर्ष के अनुसरण में पारित दंडादेश नहीं है, किसी कारण से अविधिमान्‍य पाया जाता है, वहां उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट प्राधिकारी विधिमान्‍य दंडादेश पारित कर सकेगा ।","(2) అక్కడ ఫోర్స్ కోర్ట్ జారీ చేసిన శిక్ష ధృవీకరించబడిన లేదా ధృవీకరించాల్సిన అవసరం లేదు, కాని ఇది సబ్-సెక్షన్ (1) కింద ప్రత్యామ్నాయంగా కొత్త తీర్మానాన్ని అనుసరించి ఆమోదించబడిన శిక్ష కాదు, కొన్ని కారణాల వల్ల చెల్లనిది, సబ్-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న అధికారం చెల్లుబాటు అయ్యే శిక్షను ఇవ్వవచ్చు."]
["(3) उपधारा (1) या उपधारा (2) के अधीन पारित दंडादेश द्वारा अधिनिर्णीत दंड, दंडों के मापमान में उस दंड से उच्‍चतर नहीं होगा और न उस दंड से अधिक होगा जो उस दंडादेश द्वारा अधिनिर्णीत किया गया है, जिसके लिए इस धारा के अधीन नया दंडादेश प्रतिस्‍थापित किया गया है ।","(3) సబ్-సెక్షన్ (1) లేదా సబ్-సెక్షన్ (2) కింద జారీ చేసిన ఉత్తర్వు ద్వారా, జరిమానా శిక్షల పట్టికలో జరిమానా కంటే ఎక్కువగా ఉండకూడదు మరియు ఈ విభాగానికి కొత్త విషయం అయిన శిక్ష ద్వారా తీర్పు ఇవ్వబడిన జరిమానాను మించకూడదు, శిక్షకు ప్రత్యామ్నాయం చేయబడింది."]
["(4) इस धारा के अधीन प्रतिस्‍थापित कोई निष्‍कर्ष या पारित कोई दंडादेश इस अधिनियम और नियमों के प्रयोजनों के लिए, ऐसे प्रभावी होगा मानो वह किसी बल न्‍यायालय का, यथास्‍थिति, निष्‍कर्ष या दंडादेश हो ।","(4) ఈ విభాగం క్రింద ఆమోదించబడిన ఏదైనా తీర్మానం లేదా శిక్ష, ఈ చట్టం మరియు నిబంధనల యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, ఒక ఫోర్స్ కోర్ట్ యొక్క, యథాస్తితి, తీర్మానాలు లేదా శిక్ష ఉన్నట్లుగా ఉంటుంది."]
["131. बल न्‍यायालय के आदेश, निष्‍कर्ष या दंडादेश के विरुद्ध याचिका—","131. ఫోర్స్ కోర్టు యొక్క ఉత్తర్వు, తీర్మానం లేదా శిక్షకు వ్యతిరేకంగా పిటిషన్-"]
["(1) कोई व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है और जो किसी बल न्‍यायालय द्वारा पारित किसी आदेश से अपने को व्‍यथित समझता है, उस आफिसर या प्राधिकारी को, जो उस बल न्‍यायालय के किसी निष्‍कर्ष या दंडादेश की पुष्‍टि करने के लिए सशक्‍त किया गया है अर्जी दे सकेगा और पुष्‍टिकर्ता प्राधिकारी, पारित आदेश की शुद्धता, वैधता या औचित्‍य के बारे में या जिस कार्यवाही से वह आदेश संबद्ध है, उसकी नियमितता के बारे में अपना समाधान करने के लिए ऐसी कार्यवाही कर सकेगा जो आवश्‍यक समझी जाए ।","(1) ఒక వ్యక్తి, ఈ చట్టానికి లోబడి, ఫోర్స్ కోర్ట్ జారీ చేసిన ఉత్తర్వులతో తనను తాను బాధపడుతున్నట్లు భావించే వ్యక్తి, ఆ ఫోర్స్ కోర్టు యొక్క ఏదైనా తీర్మానం లేదా శిక్షను ధృవీకరించడానికి అధికారం ఉన్న అధికారి లేదా అధికారానికి, ఆమోదించిన అధికారం యొక్క ఉత్తర్వు యొక్క ఖచ్చితత్వం, ప్రామాణికత లేదా సమర్థన లేదా ఆ ఉత్తర్వుకు సంబంధించిన చర్యల యొక్క క్రమబద్ధతను నిర్ధారించడం అవసరం అని నిర్ధారించే అధికారం అటువంటి చర్యను తీసుకోవచ్చు."]
["(2) कोई व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन है और जो किसी बल न्‍यायालय के ऐसे निष्‍कर्ष या दंडादेश से, जिसकी पुष्‍टि की जा चुकी है, अपने को व्‍यथित समझता है, केन्‍द्रीय सरकार, महानिदेशक या समादेश में उस आफिसर से, जिसने उस निष्‍कर्ष या दंडादेश की पुष्‍टि की है, वरिष्‍ठ किसी विहित आफिसर को अर्जी दे सकेगा, और, यथास्‍थिति, केन्‍द्रीय सरकार, महानिदेशक या विहित आफिसर उस पर ऐसा आदेश पारित कर सकेगा जो वह ठीक समझे ।","(2) ఈ చట్టానికి లోబడి, ఫోర్స్ కోర్ట్ యొక్క తీర్పు లేదా శిక్ష ద్వారా తనను బాధపెట్టిన వ్యక్తి, కేంద్ర ప్రభుత్వం, డైరెక్టర్ జనరల్ లేదా ఆ తీర్మానం లేదా శిక్ష చేసిన అధికారిచే ధృవీకరించబడింది, సీనియర్, ఒక నిర్దేశిత అధికారికి వర్తించవచ్చు మరియు ఒకవేళ, కేంద్ర ప్రభుత్వం, డైరెక్టర్ జనరల్ లేదా సూచించిన అధికారి అతను తగినట్లుగా భావించినందున అలాంటి ఉత్తర్వులను ఆమోదించవచ్చు."]
["132. कार्यवाहियों का बातिल किया जाना—","132. కార్యకలాపాలు రద్దు చేయబడటం—"]
["केन्‍द्रीय सरकार, महानिदेशक या कोई विहित आफिसर किसी बल न्‍यायालय की कार्यवाहियों को इस आधार पर बातिल कर सकेगा कि वे अवैध या अन्‍यायपूर्ण हैं ।","కేంద్ర ప్రభుత్వం, డైరెక్టర్ జనరల్ లేదా ఏదైనా నిర్దేశిత అధికారి చట్టబద్దమైన లేదా అన్యాయమైన కారణంతో ఏదైనా ఫోర్స్ కోర్టు చర్యలను మధ్యవర్తిత్వం చేయవచ్చు."]
["दंडादेशों का निष्‍पादन, क्षमा, परिहार, आदि","శిక్షల అమలు, క్షమ, పరిహారం, మొదలైనవి"]
["133. मृत्‍यु दंडादेश का निष्‍पादन—","133. మరణ శిక్ష అమలు చేయడం-"]
["बल न्‍यायालय, मृत्‍यु दंडादेश का निष्‍पादन करने में स्‍वविवेकानुसार यह निदेश देगा कि अपराधी की मृत्‍यु ऐसे घटित की जाए कि जब तक उसकी मृत्‍यु न हो जाए, जब तक उसे गर्दन में फांसी लगाकर लटकाए रखा जाए, या उसे गोली से मार दिया जाए ।","మరణశిక్షను అమలు చేయడంలో, ఫోర్స్ కోర్ట్ తన అభీష్టానుసారం, అపరాధి యొక్క మరణం అతను చనిపోయే వరకు మెడలో ఉరి తీయబడాలి, లేదా అతన్ని కాల్చి చంపే విధంగా నిర్దేశించాలి."]
["134. कारावास के दंडादेश का प्रारंभ","134. జైలు శిక్షను ప్రారంభించడం"]
["—जब कभी कोई व्‍यक्‍ति इस अधिनियम के अधीन किसी बल न्‍यायालय द्वारा कारावास से दंडादिष्‍ट किया जाता है तब उसके दंडादेश की अवधि, चाहे उसे पुनरीक्षित किया गया हो या नहीं, उस दिन प्रारंभ हुई मानी जाएगी जिस दिन मूल कार्यवाही पीठासीन आफिसर द्वारा या समरी बल न्‍यायालय की दशा में, उस न्‍यायालय द्वारा हस्‍ताक्षरित की गई थी :","—ఏదైనా ఒక వ్యక్తి ఈ చట్టం ప్రకారం ఫోర్స్ కోర్ట్ యొక్క జైలు శిక్ష అనుభవిస్తున్నప్పుడల్లా, అతని శిక్ష యొక్క కాలం, పునః పరిశీలించినా, చేయకపోయినా, ప్రిసైడింగ్ ఆఫీసర్ లేదా సమ్మరీ ఫోర్స్ కోర్టు అసలు విచారణ ప్రారంభించిన రోజున ప్రారంభమైనట్లు భావించబడుతూ, కేసులో, ఆ కోర్టు ద్వారా సంతకం చేయబడింది:"]
["परन्‍तु यदि, ऐसे किन्‍हीं कारणों से जो कमान आफिसर या वरिष्‍ठ आफिसर के नियंत्रण से बाहर हों, कारावास का दंडादेश पूर्णत: या भागत: निष्‍पादित नहीं किया जा सकता है तो सिद्धदोष व्‍यक्‍ति, यथास्‍थिति, दंडादेश का संपूर्ण या अनवसित भाग उस समय भोगने के दायित्‍व के अधीन होगा, जब उसे कार्यान्‍वित करना संभव हो :","కానీ ఒకవేళ, కమాండ్ ఆఫీసర్ లేదా సీనియర్ ఆఫీసర్ నియంత్రణకు మించిన ఏ కారణం చేతనైనా, జైలు శిక్షను పూర్తిగా లేదా పాక్షికంగా అమలు చేయలేకపోతే, ఆ వ్యక్తి, ఆ సమయంలో, శిక్ష యొక్క మొత్తం లేదా కనిపెట్టబడని భాగాన్ని అమలు చేయడం సాధ్యమైనప్పుడు దీనికి బాధ్యతకు లోబడి ఉండాలి:"]
["परंतु यह और कि ऐसे मामले के, जिसमें उसे दंडादिष्‍ट किया जाता है, अन्‍वेषण, जांच या विचारण के दौरान और ऐसी तारीख के पूर्व, जिसको मूल कार्यवाहियों पर हस्‍ताक्षर किए गए थे, किसी अभियुक्‍त व्‍यक्‍ति द्वारा भोगे गए, यदि कोई हो, निरोध या परिरोध की अवधि का उसके दंडादेश की अवधि के विरुद्ध मंजूर किया जाएगा और ऐसे व्‍यक्‍ति का कारावास में जाने का दायित्‍व उसके दंडादेश की अवधि के शेष भाग तक, यदि कोई हो, निर्बन्‍धित किया जाएगा ।","కానీ ఇది మరియు అలాంటి సందర్భంలో, దర్యాప్తు లేదా విచారణ సమయంలో మరియు అసలు విచారణలో సంతకం చేసిన తేదీకి ముందు, లేదా ఏదైనా ఉంటే, నిందితుల నిర్బంధం ఏదైనా ఉంటే, అతని శిక్ష యొక్క కాలానికి వ్యతిరేకంగా నిర్బంధ కాలం మంజూరు చేయబడుతుంది మరియు అలాంటి వ్యక్తి జైలు శిక్షకు వెళ్ళే బాధ్యత అతని శిక్షా కాలం యొక్క మిగిలిన భాగం ఏదైనా ఉంటే పరిమితం చేయబడుతుంది."]
["135. कारावास के दंडादेश का निष्‍पादन—","135. జైలు శిక్షను అమలు చేయడం."]
["(1) जब किसी कारावास का कोई दंडादेश बल न्‍यायालय द्वारा इस अधिनियम के अधीन पारित किया जाता है या जब कभी मृत्‍यु दंडादेश को कारावास में लघुकृत किया जाता है तब पुष्‍टिकर्ता आफिसर या समरी बल न्‍यायालय की दशा में न्‍यायालय अधिविष्‍ठ करने वाला आफिसर, या ऐसा अन्‍य आफिसर, जो विहित किया जाए, उपधारा (3) और उपधारा (4) में जैसा अन्‍यथा उपबंधित है उसके सिवाय, यह निदेश देगा कि दंडादेश किसी सिविल कारागार में परिरोध द्वारा कार्यान्‍वित किया जाएगा ।","(1) ఈ చట్టం ప్రకారం జైలు శిక్ష అనుభవించినప్పుడు లేదా మరణశిక్షను జైలు శిక్షగా మార్చినప్పుడు, కోర్టును ధృవీకరించే అధికారి లేదా సమరీ ఫోర్స్ కోర్ట్ విషయంలో, కోర్టు నియమించే అధికారి లేదా ఇతర అధికారి, సబ్-సెక్షన్ (3) మరియు సబ్-సెక్షన్ (4) లో అందించినవి తప్ప, సాధారణ జైలులో నిర్బంధించడం ద్వారా శిక్ష అమలు చేయబడాలని నిర్దేశిస్తుంది."]
["(2) जब कोई निर्देश उपधारा (1) के अधीन दिया गया है तब दंडादिष्‍ट व्‍यक्‍ति का कमान आफिसर या ऐसा अन्‍य आफिसर, जो विहित किया जाए उस कारागार के भारसाधक आफिसर को, जिसमें ऐसे व्‍यक्‍ति को परिरुद्ध किया जाना है, विहित प्ररूप में वारंट भेजेगा और वारंट के साथ उसे उस कारागार को भेजे जाने की व्‍यवस्‍था करेगा ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద ఏదైనా సూచనలు ఇవ్వబడినప్పుడు, కమాండెడ్ ఆఫీసర్ లేదా దోషిగా నిర్ధారించబడిన వ్యక్తి యొక్క ఇతర అధికారి, నియమించబడిన వ్యక్తి, నిర్దేశించిన రూపంలో వారెంట్‌ను మరియు వారెంట్‌ను జైలుకు బాధ్యత వహించే అధికారికి పంపాలి, దానిని ఆ జైలుకు పంపించే ఏర్పాట్లు చేస్తుంది."]
["(3) तीन मास से अनधिक की अवधि के कारावास के और बल न्‍यायालय द्वारा इस अधिनियम के अधीन पारित कारावास के दंडादेश की दशा में, उपधारा (1) के अधीन समुचित आफिसर निदेश दे सकेगा कि दंडादेश किसी सिविल कारागार के बजाय बल अभिरक्षा में परिरोध करके कार्यान्‍वित किया जाए ।","(3) ఈ చట్టం ప్రకారం ఫోర్స్ కోర్టు మూడు నెలలకు మించని జైలు శిక్ష మరియు జైలు శిక్ష విధించిన సందర్భంలో, సబ్ సెక్షన్ (1) కింద తగిన అధికారి సాధారణ జైలుకు బదులుగా బలవంతపు నిర్బంధంలో నిర్బంధించడం ద్వారా శిక్షను అమలు చేయాలని ఆదేశించవచ్చు."]
["(4) सक्रिय ड्यूटी की दशा में, कारावास का दंडादेश ऐसे स्‍थान में परिरोध करके कार्यान्‍वित किया जा सकेगा जिसे वह आफिसर जो अपर उप-महानिदेशक के रैंक से नीचे का नहीं है, जिसके समादेश के अधीन दंडादिष्‍ट व्‍यक्‍ति सेवारत है या कोई विहित आफिसर समय-समय पर नियत करे ।","(4) యాక్టివ్ డ్యూటీ విషయంలో, అదనపు డిప్యూటీ డైరెక్టర్ జనరల్ ర్యాంకు కంటే తక్కువ లేని అధికారి ర్యాంకు కంటే తక్కువ లేని ప్రదేశంలో జైలు శిక్షను అమలు చేయవచ్చు, దీని ఆదేశం ప్రకారం దోషిగా తేలిన వ్యక్తి ఎవరి ఆదేశంలో పనిచేస్తున్నాడో లేదా ఏదైనా సూచించిన అధికారిని ఎప్పటికప్పుడు నియమించవచ్చు."]
["136. सिद्धदोष व्‍यक्‍ति की अस्‍थायी अभिरक्षा—","136. దోషిగా తేలిన వ్యక్తి యొక్క తాత్కాలిక అదుపు—"]
["जहां यह निदेश दिया जाता है कि कारावास का दंडादेश सिविल कारागार में भोगा जाए वहां सिद्धदोष व्‍यक्‍ति को उस समय तक, जब तक कि उसे किसी सिविल कारागार में भेजना संभव नहीं है, बल अभिरक्षा में या किसी अन्‍य उचित स्‍थान में रखा जा सकेगा ।","జైలు శిక్షను సాధారణ జైలులో పరిమితం చేయాలని నిర్దేశించిన చోట, దోషిగా తేలిన వ్యక్తిని జైలుకు పంపడం సాధ్యం కానంత కాలం బలవంతంగా అదుపులో లేదా మరే ఇతర సరైన స్థలంలో ఉంచవచ్చు."]
["137. विशेष मामलों में कारावास के दंडादेश का निष्‍पादन—","137. ప్రత్యేక కేసులలో జైలు శిక్షను అమలు చేయడం—"]
["जब कभी किसी ऐसे आफिसर की राय में, जो उस अपर उप-महानिरीक्षक के रैंक से नीचे का नहीं है, जिसके समादेश के अधीन विचारण किया गया है, कारावास का कोई दंडादेश या कारावास के दंडादेश का कोई भाग धारा 135 के उपबंधों के अनुसार बल अभिरक्षा में विशेष कारणों से सुविधापूर्वक कार्यान्‍वित नहीं किया जा सकता है तब ऐसा आफिसर निदेश दे सकेगा कि वह दंडादेश या उस दंडादेश का वह भाग किसी सिविल कारागार या अन्‍य उचित स्‍थान में परिरोध करके कार्यान्‍वित किया जाए ।","సెక్షన్ 135 లోని నిబంధనల ప్రకారం అదనపు డిప్యూటీ ఇన్స్పెక్టర్ జనరల్ హోదాలో లేని ఒక అధికారి అభిప్రాయం ప్రకారం, ఎవరి ఆదేశాల మేరకు పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, జైలు శిక్ష లేదా జైలు శిక్ష యొక్క ఏదైనా భాగం నిర్దిష్ట కారణాల వల్ల కస్టడీని సౌకర్యవంతంగా అమలు చేయలేము, అప్పుడు అలాంటి అధికారి శిక్ష లేదా ఆ శిక్ష లోని భాగాన్ని సాధారణ జైలులో లేదా ఇతర తగిన ప్రదేశంలో నిర్బంధించడం ద్వారా అమలు చేయాలని నిర్దేశించవచ్చు."]
["138. कैदी का एक स्‍थान से दूसरे स्‍थान को प्रवहण—","138. ఖైదీని ఒక ప్రదేశం నుండి మరొక ప్రదేశానికి మార్చడం—"]
["जो व्‍यक्‍ति कारावास के दंडादेश के अधीन है, वह एक स्‍थान से दूसरे स्‍थान को अपने प्रवहण के दौरान या जब वह पोत या वायुयान के फलक पर या अन्‍यथा है, ऐसे अवरोध के अधीन होगा, जो उसके सुरक्षित रूप से ले जाए जाने और वहां से हटाए जाने के लिए आवश्‍यक है ।","జైలు శిక్షకు గురైన వ్యక్తి తన రవాణా సమయంలో లేదా అతను ఓడ లేదా విమానంలో ఉన్నప్పుడు, లేదా లేకపోతే, సురక్షితంగా మరియు దాని నుండి తీసుకువెళ్ళడానికి ఒక ప్రదేశం నుండి మరొక ప్రదేశానికి జైలు శిక్షకు లోబడి అతనిని సురక్షితంగా రవాణా చేయడానికి మరియు అక్కడి నుండి తొలగించడానికి ఇది అవసరం."]
["139. कुछ आदेशों का कारागार आफिसरों को संसूचित किया जाना—","139. కొన్ని ఉత్తర్వుల గురించి జైలు అధికారులకు తెలియజేయడం—"]
["जब कभी किसी ऐसे दंडादेश, आदेश या वारंट को, जिसके अधीन कोई व्‍यक्‍ति सिविल कारागार में परिरुद्ध है, अपास्‍त करने या उसमें फेरफार करने का कोई आदेश इस अधिनियम के अधीन सम्‍यक् रूप से किया जाता है, तब ऐसे आदेश के अनुसार एक वारंट ऐसा आदेश करने वाले आफिसर या उसके स्‍टाफ आफिसर या ऐसे अन्‍य व्‍यक्‍ति द्वारा, जो विहित किया जाए, उस कारागार के भारसाधक आफिसर को भेजा जाएगा, जिसमें वह व्‍यक्‍ति परिरुद्ध है ।","ఒక వ్యక్తి సాధారణ జైలులో ఖైదు చేయబడిన శిక్ష, ఉత్తర్వు లేదా వారెంట్‌ను తొలగించడం లేదా ఉపసంహరించుకోవడం కోసం ఈ చట్టం ప్రకారం తగినప్పుడు, అటువంటి ఉత్తర్వులకు అనుగుణంగా వారెంట్ అటువంటి క్రమంలో చేయబడుతుంది, ఎగ్జిక్యూటింగ్ ఆఫీసర్ లేదా అతని స్టాఫ్ ఆఫీసర్ లేదా సూచించిన ఇతర వ్యక్తి జైలుకు బాధ్యత వహించే అధికారికి పంపబడతారు."]
["140. जुर्माने की वसूली—","140. జరిమానా చేలించడం-"]
["जब जुर्माने का दंडादेश बल न्‍यायालय द्वारा धारा 49 के अधीन अधिरोपित किया जाता है तब ऐसे दंडादेश की पुष्‍टिकर्ता आफिसर द्वारा या जहां ऐसी कोई पुष्‍टि अपेक्षित नहीं है, वहां विचारण करने वाले आफिसर द्वारा हस्‍ताक्षरित और प्रमाणित, एक प्रति भारत में किसी मजिस्‍ट्रेट को भेजी जा सकेगी और वह मजिस्‍ट्रेट तब उस जुर्माने को दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) के उपबंधों के अनुसार ऐसे वसूल कराएगा मानो वह उस मजिस्‍ट्रेट द्वारा अधिरोपित जुर्माने का दंडादेश हो ।","సెక్షన్ 49 కింద కోర్టు జరిమానా విధించినప్పుడు, ట్రయల్ ఆఫీసర్ చేత సంతకం చేయబడిన మరియు ధృవీకరించబడిన ఒక కాపీని, అటువంటి శిక్షను ధృవీకరించే అధికారి చేత లేదా అటువంటి నిర్ధారణ అవసరం లేని చోట, భారతదేశంలోని ఏదైనా మేజిస్ట్రేట్కు పంపవచ్చు మరియు ఆ మేజిస్ట్రేట్ జరిమానాను క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ 1973 (1974 లో 2) యొక్క నిబంధనల ప్రకారం అది ఆ మేజిస్ట్రేట్ విధించిన జరిమానా శిక్ష లాగా తిరిగి పొందాలి."]
["141. आदेश या वारंट में अप्ररूपिता या गलती—","141. ఉత్తర్వు లేదా వారెంట్‌లో అవకతవకలు లేదా పొరపాటు-"]
["जब कभी किसी व्‍यक्‍ति को, इस अधिनियम के अधीन कारावास से दंडादिष्‍ट किया जाता है और वह उस दंडादेश को किसी ऐसे स्‍थान में या रीति से भोग रहा है, जिसमें वह इस अधिनियम के अनुसरण में किसी विधिपूर्ण आदेश या वारंट के अधीन परिरुद्ध किया जा सकता है तब ऐसे व्‍यक्‍ति का परिरोध केवल इस कारण अवैध नहीं समझा जाएगा कि उस आदेश, वारंट या अन्‍य दस्‍तावेज या उस प्राधिकार में या उसके संबंध में जिसके द्वारा या जिसके अनुसरण में वह व्‍यक्‍ति ऐसे स्‍थान में लाया गया था या परिरुद्ध है, कोई अप्ररूपिता या गलती है और ऐसे किसी आदेश, वारंट या दस्‍तावेज में, तद्नुसार संशोधन किया जा सकेगा ।","ఎప్పుడైనా ఒక వ్యక్తి, ఈ చట్టం ప్రకారం జైలు శిక్ష అనుభవిస్తున్నప్పుడు మరియు ఈ చట్టానికి అనుగుణంగా ఏదైనా చట్టబద్ధమైన ఉత్తర్వు లేదా వారెంట్ కింద జైలు శిక్ష అనుభవించే ప్రదేశంలో లేదా పద్ధతిలో ఆ శిక్షను అనుభవిస్తున్నప్పుడు. అప్పుడు అటువంటి వ్యక్తిని నిర్బంధించడం చట్టవిరుద్ధమని భావించబడదు, ఎందుకంటే ఏదైనా, వారెంట్ లేదా ఇతర పత్రం లేదా అధికారం లేదా ఆ వ్యక్తిని తీసుకువచ్చిన లేదా నిర్బంధించిన వాటికి సంబంధించి లేదా ఏ విధమైన అనుచితంగా లేదా ఇది పొరపాటుగా మరియు అలాంటి ఏదైనా ఉత్తర్వు, వారెంట్ లేదా పత్రం తదనుగుణంగా సవరించవచ్చు."]
["142. क्षमा और परिहार—","142. క్షమాపణ మరియు పరిహారం—"]
["जब किसी ऐसे व्‍यक्‍ति को, जो इस अधिनियम के अधीन है, बल न्‍यायालय द्वारा किसी अपराध के लिए सिद्धदोष ठहराया गया है तब केन्‍द्रीय सरकार या महानिदेशक या ऐसे दंडादेश की दशा में, जिसे वह पुष्‍ट कर सकता था या जिसकी पुष्‍टि अपेक्षित नहीं थी, ऐसा आफिसर, जो उस उप-महानिरीक्षक के रैंक से नीचे का नहीं है, जिसके समादेश के अधीन वह व्‍यक्‍ति, सिद्धदोष ठहराए जाने के समय सेवारत था या विहित आफिसर,—","ఎప్పుడైనా ఒక వ్యక్తిని, ఈ చట్టానికి లోబడి ఒక నేరానికి ఫోర్స్ కోర్టు దోషిగా నిర్ధారించబడినప్పుడు, అప్పుడు కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా డైరెక్టర్ జనరల్ కేసులో లేదా అతను నిర్ధారించగలిగిన లేదా ఎవరి నిర్ధారణ అవసరం లేని శిక్ష, ఆఫీసర్, డిప్యూటీ ఇన్స్పెక్టర్ జనరల్ హోదా కంటే తక్కువ కాని, శిక్ష పడిన సమయంలో లేదా ప్రిసైడింగ్ ఆఫీసర్ వద్ద ఆ వ్యక్తి పనిచేస్తున్నాడు, -"]
["या तो उन शर्तों के सहित या उनके बिना जिन्‍हें दंडादिष्‍ट व्‍यक्‍ति स्‍वीकार करता है, उस व्‍यक्‍ति को क्षमा कर सकेगा या अधिनिर्णीत संपूर्ण दंड या उसके किसी भाग का परिहार कर सकेगा; या","దోషిగా నిర్ధారించబడిన వ్యక్తి అంగీకరించిన షరతులతో లేదా లేకుండా, ఆ వ్యక్తికి క్షమాపణ ఇవ్వగలదు లేదా మొత్తం జరిమానా లేదా దాని భాగాన్ని తీర్పు ప్రకారం నిలిపివేయగలదు; లేదా"]
["अधिनिर्णीत दंड में कमी कर सकेगा; या","తీర్పు జరిమానాలను తగ్గించగలదు; లేదా"]
["ऐसे दंड को इस अधिनियम में वर्णित किसी लघुतर दंड या दंडों में लघुकृत कर सकेगा; या","ఈ చట్టంలో వివరించిన ఏదైనా చిన్న శిక్షలు లేదా శిక్షలకు అటువంటి శిక్షను తగ్గించవచ్చు; లేదా"]
["या तो उन शर्तों के सहित या उनके बिना जिन्‍हें दंडादिष्‍ट व्‍यक्‍ति स्‍वीकार करता है, उस व्‍यक्‍ति को परोल पर निर्मुक्‍त कर सकेगा ।","దోషిగా తేలిన వ్యక్తి అంగీకరించిన షరతులతో లేదా లేకుండా గాని, పెరోల్‌పై వ్యక్తిని విడుదల చేయగలుగుతారు."]
["143. सशर्त क्षमा, परोल पर निर्मुक्‍ति या परिहार का रद्दकरण—","143. షరతులతో కూడిన క్షమాపణ, పెరోల్‌పై విడుదల లేదా ఉపశమనం రద్దు చేయడం-"]
["(1) यदि कोई शर्त, जिस पर किसी व्‍यक्‍ति को क्षमा या परोल पर निर्मुक्‍त किया गया है या जिस पर किसी दंड का परिहार किया गया है उस प्राधिकारी की राय में जिसने क्षमा, निर्मुक्‍ति या परिहार अनुदत्त किया था, पूरी नहीं की गई है तो ऐसा प्राधिकारी उस क्षमा, निर्मुक्‍ति या परिहार को रद्द कर सकेगा और तब न्‍यायालय का दंडादेश ऐसे क्रियान्‍वित किया जाएगा मानो ऐसी क्षमा, निर्मुक्‍ति या परिहार अनुदत्त नहीं किया गया हो ।","(1) క్షమాపణ లేదా పెరోల్‌పై ఒక వ్యక్తి విడుదల చేయబడిన లేదా ఏదైనా శిక్షను చెల్లించిన ఏదైనా షరతు క్షమాపణ, విడుదల లేదా పరిహారం మంజూరు చేసిన అధికారం యొక్క అభిప్రాయంలో నెరవేరకపోతే, అటువంటి అధికారం ఆ క్షమాపణ, విడుదల లేదా పరిహారం రద్దుచేయబడుతుంది మరియు అప్పుడు క్షమాపణ, విడుదల లేదా పరిహారం మంజూరు చేయనట్లుగా కోర్టు తీర్పు అమలు చేయబడుతుంది."]
["(2) वह व्‍यक्‍ति, जिसके कारावास का दंडादेश उपधारा (1) के उपबंधों के अधीन कार्यान्‍वित किया जाता है, अपने ऐसे दंडादेश का केवल अनवसित भाग ही भोगेगा ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) లోని నిబంధనల ప్రకారం జైలు శిక్ష విధించిన వ్యక్తి అటువంటి శిక్ష యొక్క కనిపెట్టబడని భాగాన్ని మాత్రమే భరించాలి."]
["144. कारावास के दंडादेश का निलंबन—","144. జైలు శిక్షను నిలిపివేయడం-"]
["(1) जहां किसी ऐसे व्‍यक्‍ति को, जो इस अधिनियम के अधीन है, किसी बल न्‍यायालय द्वारा कारावास से दंडादिष्‍ट किया जाता है, वहां केन्‍द्रीय सरकार, महानिदेशक या जनरल बल न्‍यायालय संयोजित करने के लिए सशक्‍त कोई आफिसर दंडादेश को निलंबित कर सकेगा, चाहे अपराधी को कारागार के या बल अभिरक्षा के सुपुर्द पहले ही कर दिया गया हो या नहीं ।","(1) ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్నఏదైనా వ్యక్తికి, ఫోర్స్ కోర్టు జైలు శిక్ష విధించిన చోట, కేంద్ర ప్రభుత్వం, డైరెక్టర్ జనరల్ లేదా జనరల్ ఫోర్స్ కోర్టుగా ఉండటానికి అధికారం ఉన్న అధికారి శిక్షను సస్పెండ్ చేయవచ్చు, అపరాధి జైలు పాలైనప్పటికీ, ఇది ఇప్పటికే అదుపులోకి ఇవ్వబడిందా లేదా అనేది."]
["(2) उपधारा (1) में विनिर्दिष्‍ट प्राधिकारी या आफिसर, ऐसे दंडादिष्‍ट अपराधी की दशा में निदेश दे सकेगा कि जब तक ऐसे प्राधिकारी या आफिसर के आदेश अभिप्राप्‍त न कर लिए जाएं तब तक अपराधी को कारागार के या बल अभिरक्षा के सुपुर्द नहीं किया जाएगा ।","(2) అటువంటి శిక్షార్హమైన నేరస్థుడి విషయంలో, సబ్-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న అధికారం లేదా అధికారి, అపరాధిని జైలుకు అప్పగించవద్దని లేదా అటువంటి అధికారం లేదా అధికారి యొక్క ఉత్తర్వు పొందే వరకు నిర్బంధించమని నిర్దేశించవచ్చు."]
["(3) उपधारा (1) और उपधारा (2) द्वारा प्रदत्त शक्‍तियों का प्रयोग किसी ऐसे दंडादेश की दशा में किया जा सकेगा, जिसकी पुष्‍टि कर दी गई है या जो घटा दिया गया है या लघुकृत कर दिया गया है ।","(3) సబ్-సెక్షన్ (1) మరియు సబ్-సెక్షన్ (2) చేత ఇవ్వబడిన అధికారాలు ధృవీకరించబడిన లేదా తగ్గించబడిన లేదా తగ్గించబడిన శిక్ష విషయంలో ఉపయోగించబడతాయి."]
["145. आदेश के लंबित रहने तक दंडादेश का निलंबन","145. ఉత్తర్వు పెండింగ్‌లో ఉన్నంత వరకు శిక్ష యొక్క సస్పెన్షన్"]
["—(1) जहां धारा 144 में निर्दिष्‍ट दंडादेश, समरी बल न्‍यायालय से भिन्‍न बल न्‍यायालय द्वारा अधिरोपित किया जाता है, वहां पुष्‍टिकर्ता आफिसर दंडादेश की पुष्‍टि करते समय निदेश दे सकेगा कि अपराधी को कारागार के या बल अभिरक्षा के सुपुर्द तब तक न किया जाए जब तक कि धारा 144 में विनिर्दिष्‍ट प्राधिकारी या आफिसर के आदेश अभिप्राप्‍त न कर लिए जाएं ।","(1) సెక్షన్ 144 లో సూచించిన శిక్ష, సమరీ ఫోర్స్ కోర్ట్ కాకుండా వేరే ఫోర్స్ కోర్టు విధించిన చోట, నేరస్థుడిని జైలుకు పంపించవద్దని లేదా నిర్బంధాన్ని బలవంతం చేయమని ఆదేశాన్ని ధృవీకరించేటప్పుడు ధృవీకరించే అధికారి నిర్దేశించవచ్చు, సెక్షన్ 144 లో పేర్కొన్న అధికారం లేదా అధికారి ఉత్తర్వులు పొందకూడదు."]
["(2) जहां कारावास का दंडादेश किसी समरी बल न्‍यायालय द्वारा अधिरोपित किया जाता है, वहां विचारण करने वाला आफिसर उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट निदेश दे सकेगा ।","(2) సమరీ ఫోర్స్ కోర్ట్ ద్వారా జైలు శిక్ష విధించిన చోట, ట్రయల్ ఆఫీసర్ సబ్-సెక్షన్ (1) లో సూచించిన ఆదేశాలను ఇవ్వవచ్చు."]
["146. दण्‍डादेश के निलंबन पर निर्मुक्‍ति—","146. శిక్ష యొక్క సస్పెన్షన్ పై విడుదల-"]
["जहां कोई दंडादेश धारा 144 के अधीन निलंबित किया जाता है, वहां अपराधी को अभिरक्षा से तत्‍काल निर्मुक्‍त कर दिया जाएगा ।","సెక్షన్ 144 కింద ఒక శిక్ష సస్పెండ్ చేయబడితే, అపరాధి వెంటనే కస్టడీ నుండి విడుదల చేయబడతాడు."]
["147. दण्‍डादेश की अवधि की संगणना—","147. శిక్షా కాల పరిధి యొక్క లెక్కింపు—"]
["वह अवधि, जिसके दौरान दंडादेश निलंबित है, उस दंडादेश की अवधि का भाग मानी जाएगी ।","శిక్ష సస్పెండ్ చేయబడిన కాలం ఆ శిక్ష యొక్క వ్యవధిలో భాగంగా పరిగణించబడుతుంది."]
["148. दंडादेश के निलंबन के पश्‍चात् आदेश—","148. శిక్షను నిలిపివేసిన తరువాత ఉత్తర్వు చేయడం—"]
["धारा 144 में विनिर्दिष्‍ट प्राधिकारी या आफिसर किसी भी समय, जब दंडादेश निलंबित है, आदेश कर सकेगा कि—","సెక్షన్ 144 లో పేర్కొన్న అధికారం లేదా అధికారి, ఎప్పుడైనా శిక్షను నిలిపివేసినప్పుడు, ఉత్తర్వు ఇవ్వవచ్చు—"]
["अपराधी उस दंडादेश के अनवसित भाग को भोगने के लिए सुपुर्द किया जाए; या","శిక్ష యొక్క కనిపెట్టబడని భాగాన్ని అనుభవించడానికి అపరాధిని అప్పగించాలి; లేదా"]
["दंडादेश का परिहार किया जाए ।","శిక్షను నిలిపివేయడం."]
["149. दण्‍डादेश के निलंबन के पश्‍चात् मामले पर पुनर्विचार—","149. శిక్షను నిలిపివేసిన తరువాత కేసు యొక్క పునః పరిశీలన—"]
["(1) जहां कोई दंडादेश निलंबित किया गया है, वहां धारा 144 में विनिर्दिष्‍ट प्राधिकारी या आफिसर द्वारा सम्‍यक् रूप से प्राधिकृत किसी ऐसे प्राधिकारी या आफिसर द्वारा, जो अपर उप-महानिरीक्षक के रैंक से नीचे का नहीं है, मामले पर पुनर्विचार किसी भी समय किया जा सकेगा और चार मास से अनधिक के अंतरालों पर किया जाएगा ।","(1) ఒక శిక్షను తాత్కాలికంగా నిలిపివేయబడిన చోట, అదనపు డిప్యూటీ ఇన్స్పెక్టర్ జనరల్ హోదాలో లేని, సెక్షన్ 144 లో పేర్కొన్న అధికారం లేదా అధికారి చేత అధికారం పొందిన ఏ అధికారం లేదా అధికారి ఎప్పుడైనా ఈ విషయాన్ని పునః పరిశీలించవచ్చు, మరియు విరామాలలో నాలుగు నెలలు మించకూడదు."]
["(2) जहां ऐसे प्राधिकृत आफिसर को ऐसे पुनर्विचार पर यह प्रतीत होता है कि अपराधी का आचरण उसको सिद्धदोष ठहराए जाने के समय से ही ऐसा रहा है तो दंडादेश का परिहार करना न्‍यायोचित होगा, वहां वह मामले को धारा 144 में विनिर्दिष्‍ट प्राधिकारी या आफिसर को निर्देशित करेगा ।","(2) శిక్షించబడిన సమయం నుండి అపరాధి యొక్క ప్రవర్తన అలా జరిగిందని అటువంటి అధికారం ఉన్న అధికారి ఆలోచించినట్లు కనిపిస్తే, శిక్షను తగ్గించడం సమర్థించబడుతోంది, అతను కేసును సెక్షన్ 144 లో పేర్కొన్న అధికారం లేదా అధికారికి నిర్దేశిస్తాడు."]
["150. निलंबन के पश्‍चात् नया दंडादेश—","150. సస్పెన్షన్ తర్వాత కొత్త శిక్ష—"]
["जहां किसी अपराधी को, उस समय के दौरान जब उसका दंडादेश इस अधिनियम के अधीन निलंबित है, किसी अन्‍य अपराध के लिए दंडादिष्‍ट किया जाता है वहां—","ఈ చట్టం ప్రకారం ఒక అపరాధి, తన శిక్షను నిలిపివేసిన సమయంలో ఇతర నేరాలకు పాల్పడినట్లయితే—"]
["यदि अतिरिक्‍त दंडादेश भी इस अधिनियम के अधीन निलंबित किया जाता है तो, वे दोनों दंडादेश साथ-साथ भोगे जाएंगे ;","ఈ చట్టం ప్రకారం అదనపు శిక్షలను కూడా నిలిపివేస్తే, ఆ రెండు శిక్షలు ఒకేసారి వేయబడతాయి;"]
["यदि अतिरिक्‍त दंडादेश, तीन मास या उससे अधिक की अवधि के लिए है और वह इस अधिनियम के अधीन निलंबित नहीं किया जाता है तो अपराधी पूर्व दंडादेश के अनवसित भाग के लिए भी कारागार के या बल की अभिरक्षा के सुपुर्द किया जाएगा, किन्‍तु दोनों दंडादेश साथ-साथ भोगे जाएंगे; और","అదనపు శిక్ష మూడు నెలల లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలానికి మరియు ఈ చట్టం ప్రకారం సస్పెండ్ చేయబడకపోతే, అపరాధిని జైలుకు లేదా మాజీ నేరారోపణ యొక్క కనిపెట్టబడని భాగానికి బలవంతంగా అదుపులోకి ఇవ్వాలి, కాని రెండూ శిక్షలు కలిపి అనుభవించవలసి ఉంటుంది; మరియు"]
["यदि अतिरिक्‍त दंडादेश तीन मास से कम की अवधि के लिए है और वह इस अधिनियम के अधीन निलंबित नहीं किया जाता है तो अपराधी केवल उसी दंडादेश पर ऐसे सुपुर्द किया जाएगा और पूर्व दंडादेश, किसी ऐसे आदेश के अधीन रहते हुए, निलंबित बना रहेगा, जो धारा 148 या धारा 149 के अधीन पारित किया जाए ।","అదనపు శిక్ష మూడు నెలల కన్నా తక్కువ కాలానికి మరియు ఈ చట్టం ప్రకారం సస్పెండ్ చేయబడకపోతే, అపరాధికి ఒకే శిక్షపై మాత్రమే పంపిణీ చేయబడుతుంది మరియు మునుపటి ఉత్తర్వు, అటువంటి ఉత్తర్వులకు లోబడి, సస్పెండ్ చేయబడి ఉంటుంది, అది సెక్షన్ 148 లేదా సెక్షన్ 149 కింద ఆమోదించబడుతుంది."]
["151. दंडादेश के निलंबन की शक्‍ति की परिधि—","151. శిక్ష యొక్క సస్పెన్షన్ పై అధికార పరిధి—"]
["धारा 144 और धारा 148 द्वारा प्रदत्त शक्‍तियां, कमी करने, परिहार करने और लघुकरण की शक्‍ति के अतिरिक्‍त होंगी, न कि उसके अल्‍पीकरण में ।","సెక్షన్ 144 మరియు సెక్షన్ 148 చేత ఇవ్వబడిన అధికారాలు తగ్గింపు, మినహాయింపు మరియు మార్పిడి యొక్క అధికారాలకు అదనంగా ఉండాలి, మరియు తగ్గించడం కాదు."]
["152. दंडादेश के निलंबन और परिहार का पदच्‍युति पर प्रभाव—","152. తొలగింపుపై సస్పెన్షన్ మరియు శిక్ష యొక్క ఉపశమనం యొక్క ప్రభావం—"]
["(1) जहां किसी अन्‍य दंडादेश के अतिरिक्‍त पदच्‍युति का दंड बल न्‍यायालय द्वारा अधिनिर्णीत किया जाता है और ऐसा अन्‍य दंडादेश, धारा 144 के अधीन निलंबित किया जाता है, वहां ऐसी पदच्‍युति तब तक प्रभावी नहीं होगी जब तक कि धारा 144 में विनिर्दिष्‍ट प्राधिकारी या आफिसर द्वारा वैसा आदेश नहीं किया जाता है ।","(1) ఇతర శిక్షలకు అదనంగా ఉపశమనం ఫోర్స్ కోర్టు ద్వారా తీర్పు ఇవ్వబడితే మరియు సెక్షన్ 144 కింద అటువంటి ఇతర నేరారోపణలు నిలిపివేయబడితే, సెక్షన్ 144 లో పేర్కొన్న అధికారం లేదా అధికారిని ఆ అధికారి నియమించినట్లయితే అటువంటి ఉపశమనం ప్రభావవంతంగా ఉండదు, ఉత్తర్వు చేయబడదు."]
["(2) यदि ऐसे अन्‍य दंडादेश का धारा 148 के अधीन परिहार किया जाता है, तो पदच्‍युति के दंड का भी परिहार कर दिया जाएगा ।","(2) అటువంటి ఇతర శిక్షను సెక్షన్ 148 కింద నిలిపివేస్తే, తొలగింపు శిక్ష కూడా రద్దు చేయబడుతుంది."]
["153. बल के सदस्‍यों को प्रदत्त की जा सकने वाली शक्‍तियां और उन पर अधिरोपित किए जा सकने वाले कर्तव्‍य—","153. ఫోర్స్ సభ్యులకు ఇవ్వవలసిన అధికారాలు మరియు వారిపై విధించే విధులు—"]
["(1) केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में प्रकाशित साधारण या विशेष आदेश द्वारा यह निदेश दे सकेगी कि ऐसी शर्तों और परिसीमाओं के अधीन रहते हुए जो आदेश में विनिर्दिष्‍ट की जाएं, बल का कोई सदस्‍य किसी केन्‍द्रीय अधिनियम के अधीन ऐसी शक्‍तियों का प्रयोग या कर्तव्‍यों का निर्वहन कर सकेगा, जो उक्‍त आदेश में विनिर्दिष्‍ट किए जाएं, तथा जो शक्‍तियां और कर्तव्‍य ऐसे हैं, जिनका उक्‍त प्रयोजनों के लिए प्रयोग या निर्वहन करने के लिए, केन्‍द्रीय सरकार की राय में, ऐसे केन्‍द्रीय अधिनियम द्वारा तत्‍समान या निम्‍नतर रैंक के आफिसर को सशक्‍त किया गया है ।","(1) గెజిట్‌లో ప్రచురించబడిన సాధారణ లేదా ప్రత్యేక ఉత్తర్వుల ద్వారా, కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన షరతులు మరియు పరిమితులకు లోబడి, శక్తి యొక్క సభ్యుడు అటువంటి అధికారాలను ఉపయోగించుకోవచ్చు లేదా ఏదైనా కేంద్ర చట్టం ప్రకారం తన విధులను నిర్వర్తించవచ్చు, చెప్పిన క్రమంలో పేర్కొన్నట్లుగా, మరియు చెప్పిన ప్రయోజనాల కోసం అమలు చేయవలసిన లేదా నిర్వర్తించాల్సిన అధికారాలు మరియు విధులు, కేంద్ర ప్రభుత్వ అభిప్రాయం ప్రకారం, అటువంటి కేంద్ర చట్టం ద్వారా, సారూప్య లేదా తక్కువ హోదా ఉన్న అధికారికి అధికారం ఉంటుంది."]
["(2) केन्‍द्रीय सरकार राजपत्र में प्रकाशित साधारण या विशेष आदेश द्वारा संबंधित राज्‍य सरकार की सहमति से ऐसी कोई शक्‍ति या कर्तव्‍य, जिनका प्रयोग या निर्वहन किसी पुलिस आफिसर द्वारा राज्‍य के किसी अधिनियम के अधीन किया जा सकता है, बल के किसी ऐसे सदस्‍य को, जो केन्‍द्रीय सरकार की राय में, तत्‍समान या उससे उच्‍चतर रैंक का है, प्रदत्त या उस पर अधिरोपित कर सकेगी ।","(2) కేంద్ర ప్రభుత్వ గెజిట్‌లో ప్రచురించబడిన సాధారణ లేదా ప్రత్యేక ఉత్తర్వుల ద్వారా, సంబంధిత రాష్ట్ర ప్రభుత్వ సమ్మతితో, రాష్ట్రంలోని ఏదైనా చట్టం ప్రకారం ఒక పోలీసు అధికారి చేత అమలు చేయబడే లేదా విడుదల చేయగల ఏదైనా అధికారం లేదా విధి, కేంద్రంగా ఉన్న ఏ సభ్యుడికైనా ప్రభుత్వ అభిప్రాయం ప్రకారం, అదే లేదా ఉన్నత హోదాలో, దానిపై ప్రదానం చేయవచ్చు లేదా విధించవచ్చు."]
["(3) इस धारा के अधीन निकाला गया प्रत्‍येक आदेश, निकाले जाने के पश्‍चात् यथाशीघ्र संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष जब वह सत्र में हो, कुल तीस दिन की अवधि के लिए रखा जाएगा । यह अवधि एक सत्र में अथवा दो या अधिक आनुक्रमिक सत्रों में पूरी हो सकेगी । यदि उस सत्र के या पूर्वोक्‍त आनुक्रमिक सत्रों के ठीक बाद के सत्र के अवसान के पूर्व दोनों सदन उस आदेश में कोई परिवर्तन करने के लिए सहमत हो जाएं तो तत्‍पश्‍चात् वह ऐसे परिवर्तित रूप में ही प्रभावी होगा । यदि उक्‍त अवसान के पूर्व दोनों सदन सहमत हो जाएं कि वह आदेश नहीं निकाला जाना चाहिए तो तत्‍पश्‍चात् वह निष्‍प्रभाव हो जाएगा । किन्‍तु आदेश के ऐसे परिवर्तित या निष्‍प्रभाव होने से उसके अधीन पहले की गई किसी बात की विधिमान्‍यता पर प्रतिकूल प्रभाव नहीं पडे़गा ।","(3) ఈ విభాగం కింద తొలగించబడిన ప్రతి ఉత్తర్వు సెషన్‌లో ఉన్నప్పుడు, మొత్తం ముప్పై రోజుల పాటు, ప్రతి పార్లమెంటు సభ ముందు ఉంచబడుతుంది. ఈ వ్యవధిని ఒక సెషన్‌లో లేదా రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వరుస సెషన్లలో పూర్తి చేయవచ్చు. ఆ సెషన్ గడువుకు ముందే లేదా మునుపటి సెషన్ల తర్వాత వెంటనే ఆ క్రమంలో ఏదైనా మార్పు చేయడానికి ఉభయ సభలు అంగీకరిస్తే, అది మార్చబడిన రూపంలో మాత్రమే ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది. ఆ ఉత్తర్వును బయటకు తీయకూడదని గడువు ముందే ఉభయ సభలు అంగీకరిస్తే, అది రద్దు చేయబడుతుంది. కానీ ఉత్తర్వు యొక్క అటువంటి మార్పు లేదా రద్దు చేయడం గతంలో దాని కింద చేసిన ఏదైనా చెల్లుబాటును ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేయదు."]
["154. बल के सदस्‍यों के कार्यों के लिए संरक्षण","154. శక్తి సభ్యుల పనికి రక్షణ"]
["—(1) किसी सक्षम प्राधिकारी के वारंट या आदेश के अनुसरण में बल के किसी सदस्‍य द्वारा किए गए किसी कार्य के लिए, उनके विरुद्ध किसी वाद या कार्यवाही में उसके लिए यह अभिवचन करना विधिपूर्ण होगा कि उसने ऐसा कार्य ऐसे वारंट या आदेश के प्राधिकार के अधीन किया था ।","— (1) సమర్దవంతమైన అధికారం యొక్క వారెంట్ లేదా ఉత్తర్వులను అనుసరించి శక్తి సభ్యుడు చేసే ఏ పనికైనా, అతను ఏదైనా దావాలో వాదించడం లేదా అలాంటి వారెంట్ లేదా ఆర్డర్ యొక్క అధికారం క్రింద అతను అలాంటి పని చేశాడని అతనికి వ్యతిరేకంగా వ్యవహరించడం చట్టబద్ధం."]
["(2) ऐसा कोई अभिवचन उस कार्य या निदेश देने वाले वारन्‍ट या आदेश को पेश करके साबित किया जा सकेगा और यदि उसे इस प्रकार साबित कर दिया जाता है तो बल के सदस्‍य को, उसके द्वारा इस प्रकार किए गए कार्य से संबंधित दायित्‍व से उस प्राधिकारी की अधिकारिता में, जिसने ऐसा वारंट या आदेश जारी किया है, कोई त्रुटि होते हुए भी उन्‍मोचित कर दिया जाएगा ।","(2) అలాంటి అభ్యర్ధన వారెంట్ లేదా ఆ పనిని లేదా దిశను ఇవ్వడం ద్వారా నిరూపించబడవచ్చు మరియు అది ఈ విధంగా నిరూపించబడితే, శక్తి యొక్క సభ్యుడు చేసిన పనికి సంబంధించిన అధికారం యొక్క అధికార పరిధిని కలిగి ఉంటాడు అటువంటి వారెంట్ లేదా ఉత్తర్వు జారీ చేసిన వ్యక్తి ఏదైనా లోపం ఉన్నప్పటికీ విడుదల చేయబడతారు."]
["(3) तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि में किसी बात के होते हुए भी, कोई विधिक कार्यवाही (चाहे सिविल हो या दांडिक), जो बल के किसी सदस्‍य के विरुद्ध इस अधिनियम या नियमों के किसी उपबंध द्वारा या उसके अनुसरण में प्रदत्त शक्‍तियों के अधीन की गई या की जाने के लिए आशयित किसी बात के लिए विधिपूर्वक लाई जाए, उस कार्य के, जिसकी शिकायत की गई है, किए जाने के पश्‍चात् तीन मास के भीतर प्रारंभ की जाएगी, अन्‍यथा नहीं और ऐसी कार्यवाही की और उसके हेतुक की लिखित सूचना प्रतिवादी को या उसके वरिष्‍ठ प्राधिकारी को ऐसी कार्यवाही के प्रारंभ के कम से कम एक मास पूर्व दी जाएगी ।","(3) ప్రస్తుతానికి ఏ ఇతర చట్టంలోనైనా ఉన్నప్పటికీ, ఈ చట్టం లేదా నిబంధనల యొక్క ఏదైనా నిబంధనల ద్వారా లేదా అనుసరించే అధికారాల క్రింద ఒక శక్తి యొక్క సభ్యునికి వ్యతిరేకంగా చేసిన ఏదైనా చట్టపరమైన చర్య (సివిల్ లేదా క్రిమినల్ అయినా) లేదా చేయటానికి ఉద్దేశించిన దేనికైనా సక్రమంగా తీసుకురావడానికి, ఫిర్యాదు చేసిన పని తర్వాత మూడు నెలల్లోపు ప్రారంభించబడాలి, లేకపోతే, మరియు అలాంటి చర్య యొక్క వ్రాతపూర్వక నోటీసు మరియు ప్రతివాదికి కారణం అటువంటి కార్యకలాపాలు ప్రారంభించడానికి కనీసం ఒక నెల ముందు అతని ఉన్నతమైన అధికారానికి ఇవ్వబడుతుంది."]
["155. नियम बनाने की शक्‍ति—","155. నియమాలు చేసే అధికారం-"]
["(1) केन्‍द्रीय सरकार, इस अधिनियम के उपबंधों को कार्यान्‍वित करने के प्रयोजन के लिए अधिसूचना द्वारा नियम बना सकेगी ।","(1) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం నోటిఫికేషన్ ద్వారా నియమాలను రూపొందించవచ్చు."]
["(2) विशिष्‍टतया और पूर्वगामी शक्‍ति की व्‍यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, ऐसे नियमों में निम्‍नलिखित के लिए उपबंध किया जा सकेगा, अर्थात्:—","(2) పైన పేర్కొన్న అధికారం యొక్క ప్రాబల్యానికి ప్రత్యేకంగా మరియు పక్షపాతం లేకుండా, ఇటువంటి నియమాలు కింది వాటికి అందించవచ్చు, అంటే: -"]
["धारा 4 के अधीन बल के गठन की रीति, बल के सदस्‍यों की भर्ती और सेवा की शर्तें;","సెక్షన్ 4 కింద అధికారం ఏర్పడే విధానం, శక్తి సభ్యుల నియామకం మరియు సేవా షరతులు;"]
["धारा 5 के अधीन बल का अधीक्षण, निदेशन और नियंत्रण;","సెక్షన్ 5 కింద అధికారం యొక్క అజమాయిషీ, దిశ మరియు నియంత్రణ;"]
["धारा 6 के अधीन बल में अभ्‍यावेशित किए जाने वाले व्‍यक्‍ति, अभ्‍यावेशन की रीति और इसकी प्रक्रिया;","సెక్షన్ 6 కింద అధికారాన్ని అమలు చేయాల్సిన విధానం, అభ్యాసం చేసే పద్దతి మరియు దాని విధానం;"]
["ऐसा प्राधिकारी, जिसे धारा 8 के अधीन त्‍यागपत्र प्रस्‍तुत किया जाना है और जिससे कर्तव्‍य से अलग होने की अनुज्ञा अभिप्राप्‍त की जानी है;","అటువంటి అధికారం, ఇది సెక్షన్ 8 కింద రాజీనామా సమర్పించబడాలి మరియు విధి నుండి వేరుచేయడానికి అనుమతి అవసరం;"]
["व्‍यक्‍तियों का धारा 10 और धारा 11 के अधीन पदच्‍युत किया जाना, हटाया जाना और रैंक में अवनत किया जाना;","సెక్షన్ 10 మరియు సెక్షన్ 11 కింద వ్యక్తులను తొలగించడం, తొలగించడం మరియు తగ్గించడం;"]
["वे प्रयोजन और अन्‍य विषय, जिनका धारा 13 के अधीन विहित किया जाना अपेक्षित है;","సెక్షన్ 13 కింద సూచించాల్సిన వాటి అవసరాలు మరియు ఇతర విషయాలు;"]
["धारा 60 के अधीन अधिरोपित किए जाने वाले जुर्माने की रकम और उसका आपतन;","జరిమానా విధించాల్సిన మొత్తం మరియు సెక్షన్ 60 కింద దాని సంఘటనలు;"]
["धारा 66 के अधीन वेतन और भत्तों से कटौती की रीति और विस्‍तार तथा उसके लिए प्राधिकार;","సెక్షన్ 66 మరియు అధికారం కింద జీతం మరియు భత్యాల నుండి మినహాయింపు యొక్క విధానం మరియు పరిధి;"]
["धारा 70 के अधीन किसी अपराध का अन्‍वेषण करने की प्रक्रिया और व्‍यक्‍तियों की गिरफ्तारी की रीति और शर्तें;","సెక్షన్ 70 కింద ఏదైనా నేరాన్ని విచారించే విధానం మరియు వ్యక్తులను అరెస్టు చేసే విధానం మరియు షరతులు;"]
["धारा 71 के अधीन बल न्‍यायालय के संयोजन में विलंब के संबंध में कमान आफिसर द्वारा रिपोर्ट करने की रीति;","సెక్షన్ 71 కింద ఫోర్స్ కోర్ట్ కలయికలో ఆలస్యానికి సంబంధించి కమాండ్ ఆఫీసర్ ద్వారా నివేదించే విధానం;"]
["धारा 74 के अधीन जांच न्‍यायालय नियुक्‍त करने का प्राधिकार और रीति;","సెక్షన్ 74 కింద విచారణ కోర్టును నియమించే అధికారం మరియు విధానం;"]
["धारा 76 के अधीन बल न्‍यायालयों के संयोजन की रीति;","సెక్షన్ 76 కింద ఫోర్స్ కోర్టుల కలయిక యొక్క విధానం;"]
["वे व्‍यक्‍ति, जिनके द्वारा धारा 91 के अधीन किसी अभियुक्‍त की किसी विचारण में प्रतिरक्षा की जा सकेगी और ऐसे व्‍यक्‍तियों की हाजिरी;","సెక్షన్ 91 కింద నిందితుడి యొక్క ఏదైనా విచారణలో మరియు అలాంటి వ్యక్తుల హాజరులో రక్షించుకునే శక్తిని పొందగల వ్యక్తులు;"]
["धारा 95 के अधीन जज अटर्नी जनरल, उप जज अटर्नी जनरल, अपर जज अटर्नी जनरल और जज अटर्नी की भर्ती और उनकी सेवा की शर्तें;","సెక్షన్ 95 కింద జడ్జి అటార్నీ జనరల్, డిప్యూటీ జడ్జి అటార్నీ జనరల్, అదనపు జడ్జి అటార్నీ జనరల్ మరియు జడ్జి అటార్నీల నియామకాలు మరియు సేవా నిబంధనలు;"]
["धारा 132 के अधीन बल न्‍यायालय की कार्यवाहियों को बातिल करने के लिए आफिसर; और","సెక్షన్ 132 కింద ఫోర్స్ కోర్టు చర్యలను రద్దు చేసే అధికారి; మరియు"]
["कोई अन्‍य विषय, जो विहित किया जाना है या विहित किया जाए अथवा जिसके बारे में नियमों द्वारा उपबंध किया जाना है या किया जाए ।","సూచించాల్సిన లేదా సూచించబడే లేదా నిబంధనల ద్వారా అందించాల్సిన లేదా చేయవలసిన ఏదైనా ఇతర విషయాలు."]
["(3) इस अधिनियम के अधीन बनाया गया प्रत्‍येक नियम बनाए जाने के पश्‍चात् यथाशीघ्र, संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष, जब वह सत्र में हो, कुल तीस दिन की अवधि के लिए रखा जाएगा । यह अवधि एक सत्र में अथवा दो या अधिक आनुक्रमिक सत्रों में पूरी हो सकेगी । यदि उस सत्र के या पूर्वोक्‍त आनुक्रमिक सत्रों के ठीक बाद के सत्र के अवसान के पूर्व दोनों सदन उस नियम में कोई परिवर्तन करने के लिए सहमत हो जाएं तो तत्‍पश्‍चात् वह ऐसे परिवर्तित रूप में ही प्रभावी होगा, यदि उक्‍त अवसान के पूर्व दोनों सदन सहमत हो जाएं कि वह नियम नहीं बनाया जाना चाहिए तो तत्‍पश्‍चात् वह निष्‍प्रभाव हो जाएगा । किन्तु नियम के ऐसे परिवर्तित या निष्‍प्रभाव होने से उसके अधीन पहले की गई किसी बात की विधिमान्‍यता पर प्रतिकूल प्रभाव नहीं पड़ेगा ।","(3) ఈ చట్టం ప్రకారం తయారు చేయబడిన ప్రతి నియమం ప్రతి పార్లమెంటు సభలో సమావేశమైన వెంటనే, మొత్తం ముప్పై రోజుల పాటు, అది చేసిన తర్వాత ఉంచబడుతుంది. ఈ వ్యవధిని ఒక సెషన్‌లో లేదా రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వరుస సెషన్లలో పూర్తి చేయవచ్చు. ఒకవేళ ఆ సెషన్ గడువుకు ముందే లేదా అంతకుముందు వరుస సెషన్ల తర్వాత ఆ నిబంధనలో ఏదైనా మార్పు చేయడానికి ఉభయ సభలు అంగీకరిస్తే, చెప్పిన సెషన్ గడువుకు ముందే ఉభయ సభలు అంగీకరిస్తే అది మారిన రూపంలో మాత్రమే ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది. ఆ నియమం చేయరాదని తెలుసుకుంటే, అప్పుడు అది తటస్థీకరించబడుతుంది. కానీ నియమం యొక్క అటువంటి మార్పు లేదా రద్దు చేయడం గతంలో దాని కింద చేసిన ఏదైనా చెల్లుబాటును ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేయదు."]
["156. विद्यमान सशस्‍त्र सीमा बल के संबंध में उपबंध","156. ఇప్పటికే ఉన్న సాయుధ దళాలకు సంబంధించిన నిబంధనలు"]
["(1) इस अधिनियम के प्रारंभ पर विद्यमान सशस्‍त्र सीमा बल को इस अधिनियम के अधीन गठित बल समझा जाएगा ।","(1) ఈ చట్టం ప్రారంభంలో ఉన్న సాయుధ దళాలు ఈ చట్టం క్రింద ఏర్పడిన శక్తిగా పరిగణించబడతాయి."]
["(2) इस अधिनियम के प्रारंभ पर विद्यमान सशस्‍त्र सीमा बल के सदस्‍यों को इस अधिनियम के अधीन, यथास्‍थिति, नियुक्‍त या अभ्‍यावेशित किया गया समझा जाएगा ।","(2) ఈ చట్టం ప్రారంభంలో, ప్రస్తుత చట్టం యొక్క సాయుధ దళాల సభ్యులు ఈ చట్టం ప్రకారం నియమించబడిన, నియమించబడిన లేదా లొంగిపోయినట్లు పరిగణించబడతారు."]
["(3) इस अधिनियम के प्रारंभ के पूर्व उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट सशस्‍त्र सीमा बल के गठन के संबंध में, यथास्‍थिति, उसमें नियुक्‍त या अभ्‍यावेशित किसी व्‍यक्‍ति के संबंध में की गई कोई बात या कार्रवाई विधि की दृष्‍टि में वैसे ही विधिमान्‍य और प्रभावी होगी मानो वह बात या कार्रवाई इस अधिनियम के अधीन की गई हो :","(3) ఈ చట్టం ప్రారంభానికి ముందు సబ్-సెక్షన్ (1) లో సూచించబడిన సాయుధ దళాల ఏర్పాటుకు సంబంధించి, నియమించబడిన లేదా లొంగిపోయిన ఏ వ్యక్తికి సంబంధించి తీసుకున్న ఏదైనా విషయం లేదా చర్య, కేసు ఉన్నంత చట్టబద్ధంగా మరియు ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది, అది ఈ చట్టం క్రింద తీసుకున్న విషయం లేదా చర్య:"]
["परंतु इस उपधारा की कोई बात किसी व्‍यक्‍ति को किसी ऐसी बात के बारे में, जिसे इस अधिनियम के प्रारंभ के पूर्व उसके द्वारा किया गया है या करने का लोप किया गया है, किसी अपराध के लिए दोषी नहीं बनाएगी ।","కానీ ఈ చట్టం యొక్క ప్రారంభానికి ముందు ఏదైనా విషయం గురించి, ఈ సబ్-సెక్షన్ ఏదైనా ఒక వ్యక్తి చేసిన అపరాధానికి పాల్పడలేదు లేదా చేయబడలేదు."]
["सशस्‍त्र बल अधिकरण अधिनियम, 2007","సాయుధ దళాల ట్రిబ్యునల్ చట్టం, 2007"]
["(2007 का अधिनियम संख्‍यांक 55)","(2007 యొక్క చట్టం 55)"]
["[25 दिसम्‍बर, 2007]","[డిసెంబర్ 25, 2007]"]
["सेना अधिनियम, 1950, नौसेना अधिनियम, 1957 और वायु सेना अधिनियम, 1950 केअध्‍यधीन व्‍यक्‍तियों के बारे में कमीशन, नियुक्‍तियों, अभ्‍यावेशनों और सेवा कीशर्तों की बाबत विवादों और शिकायतों का सशस्‍त्र बल अधिकरण द्वारान्‍यायनिर्णयन या विचारणके लिए उपबंध करने तथा उक्‍तअधिनियमों के अधीन आयोजित सेना न्‍यायालय केआदेशों, निष्‍कर्षों या दण्‍डादेशों सेउत्‍पन्‍नअपीलोंकातथा उनसे संबंधित याउनके आनुषंगिक विषयों काउपबंध करने के लिएअधिनियम","ఆర్మీ యాక్ట్, 1950, నావల్ యాక్ట్, 1957 మరియు వైమానిక దళం చట్టం, 1950 మరియు ఈ చట్టాల ప్రకారం ఏర్పాటు చేసిన ఆర్మీ కోర్టుల కింద కమిషన్, నియామకాలు, లొంగిపోయిన మరియు వ్యక్తుల సేవలకు సంబంధించి వివాదాలు మరియు మనోవేదనలకు సంబంధించి సాయుధ దళాల ట్రిబ్యునల్ తీర్పు లేదా పరిశీలన కోసం నిబంధన, అప్పీలుదారులకు ఉత్తర్వులు, తీర్మానాలు లేదా ఉత్తర్వులకు సంబంధించిన చర్యలు, మరియు వాటికి లేదా దానితో అనుసంధానించబడిన విషయాలకు సంబంధించిన చర్యలు"]
["प्रारम्‍भिक","ప్రారంభం "]
["1. संक्षिप्‍त नाम और प्रारम्‍भ––","1. మొదటి మరియు చివరి పేరు––"]
["(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम सशस्‍त्र बल अधिकरण अधिनियम, 2007 है ।","(1) ఈ చట్టాన్ని సాయుధ దళాల ట్రిబ్యునల్ చట్టం, 2007 అని పిలుస్తారు."]
["(2) यह उस तारीख को प्रवृत्त होगा जो केन्‍द्रीय सरकार, अधिसूचना द्वारा, नियत करे ।","(2) కేంద్ర ప్రభుత్వం నోటిఫికేషన్ ద్వారా పరిష్కరించే తేదీ నుండి ఇది అమల్లోకి వస్తుంది."]
["2. अधिनियम का लागू होना","2. చట్టం యొక్క అమలు"]
["––(1) इस अधिनियम के उपबंध सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 46), नौसेना अधिनियम, 1957 (1957 का 62) और वायु सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 45) के अध्‍यधीन सभी व्‍यक्‍तियों को लागू होंगे ।","–– (1) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు ఆర్మీ యాక్ట్, 1950 (1950 లో 46), నావల్ యాక్ట్, 1957 (1957 లో 62) మరియు వైమానిక దళం చట్టం, 1950 (1950 లో 45) కు లోబడి ఉన్న వారందరికీ వర్తిస్తాయి."]
["(2) यह अधिनियम, सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 46) या नौसेना अधिनियम, 1957 (1957 का 62) या वायु सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 45) के अध्‍यधीन सेवानिवृत्त कार्मिकों जिनके अंतर्गत उनके आश्रित, वारिस और उत्तरवर्ती भी हैं, जहां तक उनका संबंध उनके सेवा संबंधी मामलों से है, को भी लागू होगा ।","(2) ఈ చట్టం, ఆర్మీ యాక్ట్, 1950 (1950 లో 46) లేదా నావల్ యాక్ట్, 1957 (1957 లో 62) లేదా వైమానిక దళం చట్టం, 1950 (1950 లో 45), వారిపై ఆధారపడినవారు, వారసులు మరియు వారసులతో సహా పదవీ విరమణ చేసిన సిబ్బందితో సహా వారి సేవా విషయాలకు వారి సంబంధం కూడా వర్తిస్తుంది."]
["3. परिभाषाएं––","3. నిర్వచనాలు -"]
["इस अधिनियम में, जब तक कि संदर्भ से अन्‍यथा अपेक्षित न हो,––","ఈ చట్టంలో, సందర్భం అవసరమైతే తప్ప, -"]
["“प्रशासनिक सदस्‍य” से अधिकरण का ऐसा सदस्‍य अभिप्रेत है जो खण्‍ड (छ) के अर्थान्‍तर्गत न्‍यायिक सदस्‍य नहीं है ;","\"అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సభ్యుడు\" అంటే నిబంధన (ఛ) ప్రకారం న్యాయ సభ్యుడు కాని ట్రిబ్యునల్ సభ్యుడు;"]
["“आवेदन” से धारा 14 के अधीन किया गया आवेदन अभिप्रेत है ;","\"అప్లికేషన్\" అంటే సెక్షన్ 14 కింద చేసిన అప్లికేషన్;"]
["“नियत दिन” से, वह तारीख अभिप्रेत है जिससे धारा 4 के अधीन अधिसूचना द्वारा अधिकरण स्‍थापित होता है ;","\"నియమించబడిన రోజు\" అంటే సెక్షన్ 4 కింద నోటిఫికేషన్ ద్వారా ట్రిబ్యునల్ స్థాపించబడిన తేదీ;"]
["“न्‍यायपीठ” से अधिकरण की न्‍यायपीठ अभिप्रेत है ;","\"బెంచ్\" అంటే ట్రిబ్యునల్ యొక్క బెంచ్;"]
["“अध्‍यक्ष” से अधिकरण का अध्‍यक्ष अभिप्रेत है ;","\"స్పీకర్\" అంటే ట్రిబ్యునల్ అధ్యక్షుడు;"]
["“सेना न्‍यायालय” से सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 46) या नौसेना अधिनियम, 1957 (1957 का 62) के अधीन अधिविष्‍ट सेना न्‍यायालय अभिप्रेत है जिसके अंतर्गत इस अधिनियम या वायु सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 45) के गठित अनुशासनिक न्‍यायालय भी है ;","\"ఆర్మీ కోర్ట్\" అంటే ఆర్మీ యాక్ట్, 1950 (1950 లో 46) లేదా నావల్ యాక్ట్, 1957 (1957 లో 62) కింద నియమించబడిన ఆర్మీ కోర్టు, దీని కింద ఈ చట్టం లేదా వైమానిక దళం చట్టం 1950 (1950 లో 45) కూడా ఉంది;"]
["“न्‍यायिक सदस्‍य” से अधिकरण का ऐसा सदस्‍य अभिप्रेत है जिसे इस अधिनियम के अधीन उस रूप में नियुक्‍त किया गया है और उसके अंतर्गत अध्‍यक्ष भी है, जिसके पास धारा 6 की उपधारा (2) में विनिर्दिष्‍ट अर्हताओं में से कोई अर्हता है ;","\"జ్యుడిషియల్ సభ్యుడు\" అంటే ఈ చట్టం క్రింద ఆ రూపంలో నియమించబడిన ట్రిబ్యునల్ సభ్యుడు మరియు సెక్షన్ 6 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) లో పేర్కొన్న అర్హతల నుండి ఏదైనా అర్హత ఉన్న ఛైర్మన్ కూడా ఉన్నారు;"]
["“सदस्‍य” से अधिकरण का सदस्‍य (चाहे न्‍यायिक या प्रशासनिक) अभिप्रेत है और उसके अंतर्गत अध्‍यक्ष भी है ;","\"సభ్యుడు\" అంటే ట్రిబ్యునల్ సభ్యుడు (జ్యుడిషియల్ లేదా అడ్మినిస్ట్రేటివ్ అయినా) మరియు ఛైర్మన్ కూడా ఉన్నారు;"]
["“सैनिक अभिरक्षा” से रक्षा सेवा की परंपराओं के अनुसार किसी व्‍यक्‍ति की गिरफ्तारी या उसका परिरोध अभिप्रेत है और उसके अंतर्गत नौसैनिक या वायु सैनिक अभिरक्षा भी है ;","\"మిలిటరీ కస్టడీ\" అంటే రక్షణ సేవ యొక్క సంప్రదాయాలకు అనుగుణంగా ఒక వ్యక్తిని అరెస్టు చేయడం లేదా నిర్బంధించడం మరియు నావికాదళ లేదా వాయుమార్గాన కూడా కస్టడీని కలిగి ఉంటుంది;"]
["“अधिसूचना” से राजपत्र में प्रकाशित अधिसूचना अभिप्रेत है ;","\"నోటిఫికేషన్\" అంటే గెజిట్‌లో ప్రచురించబడిన నోటిఫికేషన్;"]
["“विहित” से इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों द्वारा विहित अभिप्रेत है ;","\"సూచించినది\" అంటే ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడుతుంది;"]
["“राष्‍ट्रपति” से भारत का राष्‍ट्रपति अभिप्रेत है ;","\"ప్రెసిడెంట్\" అంటే భారత రాష్ట్రపతి;"]
["“नियमों” से इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियम अभिप्रेत हैं ;","\"నియమాలు\" అంటే ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నియమాలు;"]
["“सेवा” से भारत के भीतर या भारत से बाहर सेवा अभिप्रेत है ;","\"సేవ\" అంటే భారతదేశం లోపల లేదా వెలుపల సేవ;"]
["सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 46) या नौसेना अधिनियम, 1957 (1957 का 62) या वायु सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 45) के अध्‍यधीन व्‍यक्‍तियों के संबंध में “सेवा संबंधी मामलों” से उनकी सेवा-शर्तों से संबंधित सभी मामले अभिप्रेत हैं और उनके अंतर्गत निम्‍नलिखित भी हैं :––","ఆర్మీ యాక్ట్, 1950 (1950 లో 46) లేదా నావల్ యాక్ట్, 1957 (1957 లో 62) లేదా వైమానిక దళం చట్టం, 1950 (1950 లో 45) కు సంబంధించిన వ్యక్తులకు సంబంధించి \"సేవా సంబంధిత విషయాలు\" నుండి వారి సేవా నిబంధనలకు సంబంధించిన అన్ని విషయాలు ఉద్దేశించబడ్డాయి మరియు కింది వాటిని కూడా కలిగి ఉంటుంది: -"]
["(i) पारिश्रमिक (जिसके अंतर्गत भत्ते भी हैं), पेंशन और अन्‍य सेवानिवृत्ति फायदे ;","(i) వేతనం (భత్యాలతో సహా), పెన్షన్ మరియు ఇతర పదవీ విరమణ ప్రయోజనాలు;"]
["(ii) पदावधि, जिसके अंतर्गत कमीशन, नियुक्‍ति, अभ्‍यावेशन, परिवीक्षा, पुष्‍टि, ज्‍येष्‍ठता, प्रशिक्षण, प्रोन्‍नति, प्रतिवर्तन, समय-पूर्व सेवानिवृत्ति, अधिवर्षिता, सेवा समाप्‍ति और शास्‍तिक कटौतियां ;","(ii) కమీషన్, నియామకం, ప్రకటన, పరిశీలన, నిర్ధారణ, జ్యేష్టత్వం, శిక్షణ, పదోన్నతి, తిరిగిరావడం, అకాల పదవీ విరమణ, పర్యవేక్షణ, సేవను రద్దు చేయడం మరియు జరిమానా తగ్గింపులతో సహా పదవీకాలం;"]
["(iii) संक्षिप्‍त निपटारा और विचारण जहां पदच्‍युति का दंड अधिनिर्णीत किया गया है ;","(iii) ఎక్కడ తొలగింపుకు శిక్ష తీర్పు ఇవ్వబడినదో, సంక్షిప్త పరిష్కారం మరియు విచారణ;"]
["(iv) कोई अन्‍य विषय, चाहे जो भी हो, किन्‍तु इसके अन्‍तर्गत निम्‍नलिखित से संबंधित मामले नहीं हैं––","(iv) ఏదైనా ఇతర విషయం, అది ఏమైనా కావచ్చు, కానీ ఈ క్రింది వాటికి సంబంధించిన విషయాలు ఇందులో లేవు: -"]
["(i) सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 46) की धारा 18, नौसेना अधिनियम, 1957 (1957 का 62) की धारा 15 की उपधारा (1) और वायु सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 45) की धारा 18 के अधीन जारी किए गए आदेश ; और","(i) ఆర్మీ యాక్ట్, 1950 (1950 లో 46) యొక్క సెక్షన్ 18, నావికా చట్టం 1957 (1957 లో 62) యొక్క సెక్షన్ 15 లోని సబ్ సెక్షన్ (1), మరియు వైమానిక దళం చట్టం, 1950 (1950 లో 45) యొక్క సెక్షన్ 18 కింద జారీ చేసిన విషయాలు; మరియు"]
["(ii) स्‍थानांतरण और तैनातियां जिनके अन्‍तर्गत सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 46), नौसेना अधिनियम, 1957 (1957 का 62) और वायु सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 45) के अध्‍यधीन व्‍यक्‍तियों से संबंधित तैनाती पर स्‍थान या यूनिट का परिवर्तन भी है चाहे वह व्‍यष्‍टिक रूप में या यूनिट घटक या पोत के भाग के रूप में हो ;","(ii) ఆర్మీ యాక్ట్, 1950 (1950 లో 46), నావల్ యాక్ట్, 1957 (1957 లో 62) మరియు వైమానిక దళం చట్టం, 1950 (1950 లో 45) లతో సహా బదిలీలు మరియు కేటాయింపులు విస్తరణపై స్థలం లేదా యూనిట్ మార్పుకు లోబడి ఉంటాయి, ఇది వ్యక్తిగతంగా లేదా యూనిట్ భాగం లేదా ఓడలో భాగంగా ఉంటాయి;"]
["(iii) किसी प्रकार की छुट्टी ;","(iii) ఏ రకమైన సెలవుదినాలు;"]
["(iv) समरी सेवा न्‍यायालय, वहां के सिवाय, जहां दंड पदच्‍युति या तीन मास से अधिक के कारावास का है ;","(iv) సమరీ సేవా కోర్టు, మూడు నెలల కన్నా ఎక్కువ జైలు శిక్ష లేదా జైలు శిక్ష విధించిన చోట తప్ప;"]
["“संक्षिप्‍त निपटान और विचारण” से सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 46), नौसेना अधिनियम, 1957 (1957 का 62) और वायु सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 45) के अधीन किया गया संक्षिप्‍त निपटारा और विचारण अभिप्रेत है ;","\"బ్రీఫ్ సెటిల్మెంట్ అండ్ ట్రయల్\" అంటే ఆర్మీ యాక్ట్, 1950 (1950 లో 46), నావల్ యాక్ట్, 1957 (1957 లో 62) మరియు వైమానిక దళం చట్టం, 1950 (1950 లో45) కింద చేసిన చిన్న పరిష్కారం మరియు పరిశీలన;"]
["“अधिकरण” से धारा 4 के अधीन स्‍थापित सशस्‍त्र बल अधिकरण अभिप्रेत है ।","\"ట్రిబ్యునల్\" అంటే సెక్షన్ 4 కింద స్థాపించబడిన సాయుధ దళాల ట్రిబ్యునల్."]
["अधिकरण और उसकी न्‍यायपीठों की स्‍थापना","ట్రిబ్యునల్ మరియు దాని ధర్మాసనాల స్థాపన"]
["4. सशस्‍त्र बल अधिकरण की स्‍थापना––","4. సాయుధ దళాల ట్రిబ్యునల్ ఏర్పాటు-"]
["केन्‍द्रीय सरकार, अधिसूचना द्वारा, सशस्‍त्र बल अधिकरण के नाम से ज्ञात एक अधिकरण की अधिनियम द्वारा या उसके अधीन उसे प्रदत्त अधिकारिता, शक्‍तियों और प्राधिकार का प्रयोग करने के लिए स्‍थापना करेगी ।","కేంద్ర ప్రభుత్వం, నోటిఫికేషన్ ద్వారా, సాయుధ దళాల ట్రిబ్యునల్ అని పిలువబడే ఒక ట్రిబ్యునల్‌ను చట్టం ద్వారా లేదా కింద ఇవ్వబడిన అధికార పరిధి, అధికారాలు మరియు అధికారాన్ని వినియోగించుకునేలా ఏర్పాటు చేస్తుంది."]
["5. अधिकरण और उसकी न्‍यायपीठों की संरचना––","5. ట్రిబ్యునల్ మరియు దాని ధర్మాసనాల కూర్పు -"]
["(1) अधिकरण, एक अध्‍यक्ष और उतनी संख्‍या में न्‍यायिक और प्रशासनिक सदस्‍यों से मिलकर बनेगा जितने केन्‍द्रीय सरकार ठीक समझे और इस अधिनियम के अन्‍य उपबंधों के अधीन रहते हुए, अधिकरण की अधिकारिता, शक्‍तियों और प्राधिकार का उसकी न्‍यायपीठों द्वारा प्रयोग किया जा सकेगा ।","(1) ట్రిబ్యునల్, ఒక అధ్యక్షుడు మరియు చాలా మంది న్యాయ మరియు పరిపాలనా సభ్యులను కలిగి ఉంటుంది, ఈ చట్టం యొక్క ఇతర నిబంధనలకు కేంద్ర ప్రభుత్వం సరిపోతుందని మరియు లోబడి ఉంటుందని, ట్రిబ్యునల్ యొక్క అధికార పరిధి, అధికారాలు మరియు అధికారాన్ని దాని ధర్మాసనాలు ఉపయోగించుకోవచ్చు."]
["(2) इस अधिनियम के अन्‍य उपबंधों के अधीन रहते हुए न्‍यायपीठ, एक न्‍यायिक सदस्‍य और एक प्रशासनिक सदस्‍य से मिलकर बनेगी ।","(2) ఈ చట్టం యొక్క ఇతర నిబంధనలకు లోబడి, ధర్మాసనం న్యాయ సభ్యుడు మరియు పరిపాలనా సభ్యుడిని కలిగి ఉంటుంది."]
["(3) उपधारा (1) में किसी बात के होते हुए भी, अध्‍यक्ष––","(3) సబ్-సెక్షన్ (1) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, అధ్యక్షుడు ––"]
["ऐसी न्‍यायपीठ के जिसमें उसको नियुक्‍त किया गया है, न्‍यायिक सदस्‍य के कृत्‍यों का निर्वहन करने के अतिरिक्‍त, किसी अन्‍य न्‍यायपीठ के प्रशासनिक सदस्‍य के कृत्‍यों का निर्वहन कर सकेगा ;","అతను నియమించబడిన ధర్మాసనం యొక్క న్యాయ సభ్యుడి విధులను నిర్వర్తించడంతో పాటు, మరే ఇతర ధర్మాసనం యొక్క పరిపాలనా సభ్యుడి విధులను కూడా నిర్వర్తించగలదు;"]
["किसी सदस्‍य को एक न्‍यायपीठ से किसी अन्‍य न्‍यायपीठ में स्‍थानान्‍तरित कर सकेगा ;","ఒక ధర్మాసనం నుండి మరొక ధర్మాసనం‌కు సభ్యుడిని బదిలీ చేయవచ్చు;"]
["यह सुनिश्‍चित करने के प्रयोजन के लिए कि किसी मामले या मामलों का, उनमें अंतर्वलित प्रश्‍नों की प्रकृति को ध्‍यान में रखते हुए, उसकी राय में या इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों के अधीन, दो से अधिक सदस्‍यों से मिलकर बनी न्‍यायपीठ द्वारा विनिश्‍चय किया जाना अपेक्षित है, ऐसे साधारण या विशेष आदेश, जो वह ठीक समझे, जारी कर सकेगा :","ఒక కేసు లేదా కేసులు, వాటిలో ఉన్న ప్రశ్నల స్వభావానికి సంబంధించి, దాని అభిప్రాయం ప్రకారం లేదా ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనలకు లోబడి, ఇద్దరు సభ్యులకు మించని ధర్మాసనం నిర్ణయిస్తుందని నిర్ధారించడానికి, ఇది సరిపోతుందని భావించినట్లు సాధారణ లేదా ప్రత్యేక ఆదేశాలను జారీ చేయగలదని భావిస్తున్నారు:"]
["अंग्रेजी और विदेशी भाषा विश्‍वविद्यालय","ఇంగ్లీష్ మరియు విదేశీ భాషా విశ్వవిద్యాలయం"]
["अधिनियम, 2006","చట్టం, 2006"]
["(2007 का अधिनियम संख्‍यांक 7)","(2007 యొక్క చట్టం 7)"]
["(4) यदि वित्त समिति का कोई सदस्‍य उसके किसी विनिश्‍चय से सहमत नहीं है तो उसे विसम्‍मति का कार्यवृत्त अभिलिखित करने का अधिकार होगा ।","(4) ఫైనాన్స్ కమిటీ సభ్యుడు తన నిర్ణయాలతో ఏకీభవించకపోతే, అసమ్మతి యొక్క కార్యకలాపాలను రికార్డ్ చేసే హక్కు అతనికి ఉంటుంది."]
["(5) लेखाओं की परीक्षा और व्‍यय की प्रस्‍थापनाओं की संवीक्षा करने के लिए वित्त समिति का अधिवेशन प्रत्‍येक वर्ष कम से कम तीन बार होगा ।","(5) ఖాతాల పరిశీలన మరియు వ్యయాల వివరాలను పరిశీలించడానికి ఆర్థిక కమిటీ ప్రతి సంవత్సరం కనీసం మూడుసార్లు సమావేశమవుతుంది."]
["(6) पदों के सृजन से संबंधित सभी प्रस्‍थापनाओं की और उन मदों की जो बजट में सम्‍मिलित नहीं की गई हैं, कार्य परिषद् द्वारा उन पर विचार किए जाने से पूर्व, वित्त समिति द्वारा परीक्षा की जानी चाहिए ।","(6) పోస్టుల సృష్టికి సంబంధించిన అన్ని వివరాలు మరియు బడ్జెట్‌లో చేర్చని వస్తువులను వర్కింగ్ కౌన్సిల్ పరిగణించే ముందు ఆర్థిక కమిటీ పరిశీలించాలి."]
["(7) वित्त अधिकारी द्वारा तैयार किए गए विश्‍वविद्यालय के वार्षिक लेखे और वित्तीय प्राक्‍कलन, वित्त समिति के समक्ष विचार तथा टीका-टिप्‍पणी के लिए रखे जाएंगे और तत्‍पश्‍चात् कार्य परिषद् के समक्ष अनुमोदन के लिए प्रस्‍तुत किए जाएंगे ।","(7) ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్ తయారుచేసిన విశ్వవిద్యాలయం యొక్క వార్షిక ఖాతాలు మరియు ఆర్థిక అంచనాలను ఆర్థిక కమిటీ ముందు పరిశీలన మరియు వ్యాఖ్యానం కోసం ఉంచబడుతుంది మరియు తరువాత ఆమోదం కోసం కౌన్సిల్‌కు సమర్పించబడుతుంది."]
["(8) वित्त समिति वर्ष के लिए कुल आवर्ती व्‍यय और कुल अनावर्ती व्‍यय के लिए सीमाओं की सिफारिश करेगी जो उस विश्‍वविद्यालय की आय और उसके संसाधनों पर आधारित होगी (जिनके अंतर्गत उत्‍पादक कार्यों की दशा में, उधारों के आगम भी हो सकेंगे) ।","(8) సంవత్సరానికి పునరావృతమయ్యే మొత్తం ఖర్చులు మరియు పునరావృతంకాని మొత్తం ఖర్చులకు ఆర్థిక కమిటీ పరిమితులను సిఫారసు చేస్తుంది, ఇది ఆ విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఆదాయం మరియు వనరులపై ఆధారపడి ఉంటుంది (ఉత్పాదక కార్యకలాపాల విషయంలో, రుణాలు రాబడితో సహా)."]
["18. चयन समितियां","18. ఎంపిక కమిటీలు"]
["—(1) आचार्य, उपाचार्य, प्राध्‍यापक, कुलसचिव, वित्त अधिकारी, पुस्‍तकालयाध्‍यक्ष तथा विश्‍वविद्यालय द्वारा चलाए जाने वाले महाविद्यालयों और संस्‍थाओं के प्राचार्यों के पदों पर नियुक्‍ति के लिए कार्य परिषद् को सिफारिश करने के लिए चयन समितियां होंगी ।","— (1) ఆచార్య, వైస్ ప్రిన్సిపాల్, ప్రిన్సిపాల్, రిజిస్ట్రార్, ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్, ప్రెసిడెన్సీ మరియు విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహిస్తున్న కళాశాలలు మరియు సంస్థల ప్రిన్సిపాల్ పోస్టులకు నియామకం కోసం వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌కు సిఫారసు చేయడానికి ఎంపిక కమిటీలు ఉంటాయి."]
["(2) नीचे की सारणी के स्‍तंभ 1 में विनिर्दिष्‍ट पदों पर नियुक्‍ति के लिए चयन समिति में कुलपति, कुलाध्‍यक्ष का एक नामनिर्देशिती और उक्‍त सारणी के स्‍तंभ 2 की तत्‍संबंधी प्रविष्‍टि में विनिर्दिष्‍ट व्‍यक्‍ति होंगे ।","(2) దిగువ పట్టిక 1 వ కాలమ్‌లో పేర్కొన్న పోస్టులకు నియామకం కోసం, ఎంపిక కమిటీ వైస్-ఛాన్సలర్, ఛాన్సలర్ నామినీ మరియు చెప్పిన పట్టిక యొక్క 2 వ కాలమ్‌లోని సంబంధిత ఎంట్రీలో పేర్కొన్న వ్యక్తిని కలిగి ఉంటుంది."]
["सारणी","షెడ్యూల్"]
["जहां नियुक्‍ति अंतर अनुशासनिक परियोजना के लिए की जा रही हो वहां परियोजना का प्रधान संबंधित विभाग का अध्‍यक्ष समझा जाएगा ।","ఇంటర్-డిసిప్లినరీ ప్రాజెక్ట్ కోసం నియామకం జరుగుతున్న చోట, ప్రాజెక్ట్ యొక్క అధిపతి సంబంధిత విభాగానికి చైర్మన్ గా పరిగణించబడతారు."]
["टिप्‍पण 2","గమనిక 2"]
["—कुलपति द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किया जाने वाला आचार्य उस विशिष्‍ट विषय से संबद्ध आचार्य होगा जिसके लिए चयन किया जा रहा है और कुलपति, किसी आचार्य को नामनिर्दिष्‍ट करने से पूर्व विभागाध्‍यक्ष और विद्यापीठ के संकायाध्‍यक्ष से परामर्श करेगा ।","—వైస్-ఛాన్సలర్ నామినేట్ చేసిన ఆచార్య ఎంపిక చేయబడుతున్న నిర్దిష్ట విషయానికి సంబంధించిన ఆచార్య మరియు వైస్-ఛాన్సలర్, ఆచార్యను నామినేట్ చేయడానికి ముందు డిపార్టుమెంట్ హెడ్ మరియు విద్యాపీట్ డీన్ను సంప్రదించాలి."]
["(3) कुलपति, या उसकी अनुपस्‍थिति में, प्रतिकुलपति, चयन समिति का अधिवेशन बुलाएगा और उसकी अध्‍यक्षता करेगा :","(3) వైస్-ఛాన్సలర్, లేదా ఆయన లేనప్పుడు, డిప్యూటీ వైస్-ఛాన్సలర్, ఎంపిక కమిటీ సమావేశానికి సమావేశమై అధ్యక్షత వహించాలి:"]
["पंरतु चयन समिति का अधिवेशन कुलाध्‍यक्ष के नामनिर्देशिती और कार्य परिषद् द्वारा नामनिर्दिष्‍ट विशेषज्ञों के पूर्व परामर्श के पश्‍चात् और उनकी सुविधा के अनुसार नियत किया जाएगा :","కానీ ఛాన్సలర్ నామినీ మరియు వర్కింగ్ కౌన్సిల్ నామినేట్ చేసిన నిపుణులతో మరియు వారి సౌలభ్యం ప్రకారం ముందస్తు సంప్రదింపులు జరిపిన తరువాత ఎంపిక కమిటీ సెషన్ నిర్ణయించబడుతుంది:"]
["परंतु यह और कि चयन समिति की कार्यवाहियां तभी विधिमान्‍य होंगी, जब—","ఎంపిక కమిటీ యొక్క చర్యలు చెల్లుబాటు అయ్యేటప్పుడు మాత్రమే అందించబడతాయి, అప్పుడు-"]
["जहां कुलाध्‍यक्ष के नामनिर्देशिती और कार्य परिषद् द्वारा नामनिर्दिट व्‍यक्‍तियों की कुल संख्‍या चार है, वहां उनमें से कम से कम तीन अधिवेशन में उपस्‍थित हों ; और","ఛాన్సలర్ నామినీ మరియు వర్కింగ్ కౌన్సిల్ నామినేట్ చేసిన మొత్తం వ్యక్తుల సంఖ్య నలుగురు ఉంటే, వారిలో కనీసం ముగ్గురు సెషన్‌లో ఉండాలి; మరియు"]
["जहां कुलाध्‍यक्ष के नामनिर्देशिती और कार्य परिषद् द्वारा नामनिर्दिष्‍ट व्‍यक्‍तियों की कुल संख्‍या तीन है, वहां उनमें से कम से कम दो अधिवेशन में उपस्‍थित हों ।","ఛాన్సలర్ నామినీ మరియు వర్కింగ్ కౌన్సిల్ నామినేట్ చేసిన మొత్తం వ్యక్తుల సంఖ్య ముగ్గురు ఉన్నట్లయితే, వారిలో కనీసం ఇద్దరు సమావేశానికి హాజరు కావాలి."]
["(4) चयन समिति द्वारा अनुसरण की जाने वाली प्रकिया अध्‍यादेशों में अधिकथित की जाएगी ।","(4) సెలెక్షన్ కమిటీ అనుసరించాల్సిన విధానాన్ని ఆర్డినెన్స్‌లలో నిర్దేశిస్తారు."]
["(5) यदि कार्य परिषद् चयन समिति द्वारा की गई सिफारिशें स्‍वीकार करने में असमर्थ हो तो वह अपने कारण अभिलिखित करेगी और मामले को अंतिम आदेश के लिए कुलाध्‍यक्ष को भेजेगी ।","(5) సెలక్షన్ కమిటీ చేసిన సిఫారసులను వర్కింగ్ కౌన్సిల్ అంగీకరించలేకపోతే, అది దాని కారణాలను రికార్డ్ చేస్తుంది మరియు తుది ఉత్తర్వు కోసం ఈ విషయాన్ని ప్రిన్సిపాల్‌కు సూచిస్తుంది."]
["(6) अस्‍थायी पदों पर नियुक्‍तियां नीचे उपदर्शित रीति से की जाएंगी—","(6) క్రింద సూచించిన విధంగా తాత్కాలిక పోస్టులకు నియామకాలు చేయబడతాయి-"]
["(i) यदि अस्‍थायी रिक्‍ति एक शैक्षणिक सत्र से अधिक की अवधि के लिए हो तो वह पूर्वगामी खंडों में उपदर्शित प्रक्रिया के अनुसार चयन समिति की सलाह से भरी जाएगी :","(i) తాత్కాలిక ఖాళీ ఒకటి కంటే ఎక్కువ అకాడెమిక్ సెషన్లకు ఉంటే, మునుపటి విభాగాలలో సూచించిన విధానం ప్రకారం ఎంపిక కమిటీ సలహా మేరకు అది నింపబడుతుంది:"]
["परंतु यदि कुलपति का यह समाधान हो जाता है कि काम के हित में रिक्‍ति का भरा जाना आवश्‍यक है तो नियुक्‍ति उपखंड (ii) में निर्दिष्‍ट स्‍थानीय चयन समिति की सलाह से केवल अस्‍थायी आधार पर छह मास से अनधिक की अवधि के लिए की जा सकेगी ।","పని యొక్క ఆసక్తితో ఖాళీని భర్తీ చేయాల్సిన అవసరం ఉందని వైస్-ఛాన్సలర్ సంతృప్తి చెందితే, సబ్ డివిజన్ (ii) లో పేర్కొన్న స్థానిక ఎంపిక కమిటీతో సంప్రదించి ఆరు నెలలు మించని కాలానికి మాత్రమే తాత్కాలిక ప్రాతిపదికన నియామకం చేయవచ్చు."]
["(ii) यदि अस्‍थायी रिक्‍ति एक वर्ष से कम की अवधि के लिए है तो ऐसी रिक्‍ति पर नियुक्‍ति स्‍थानीय चयन समिति की सिफारिश पर की जाएगी जिसमें संबद्ध विद्यापीठ का संकायाध्‍यक्ष, विभागाध्‍यक्ष और कुलपति का एक नामनिर्देशिती होगा :","(ii) తాత్కాలిక ఖాళీ ఒక సంవత్సరం కన్నా తక్కువ కాలం ఉంటే, డీన్, వైస్-ఛాన్సలర్ హెడ్ మరియు సంబంధిత పాఠశాల వైస్-ఛాన్సలర్ నామినీతో కూడిన స్థానిక ఎంపిక కమిటీ సిఫారసుపై అటువంటి ఖాళీపై నియామకం జరుగుతుంది:"]
["परंतु यदि एक ही व्‍यक्‍ति संकायाध्‍यक्ष और विभागाध्‍यक्ष का पद धारण करता है तो चयन समिति में कुलपति के दो नामनिर्देशिती हो सकेंगे :","కానీ అదే వ్యక్తి డీన్ మరియు డిపార్టుమెంట్ హెడ్ పదవిని కలిగి ఉంటే, వైస్-ఛాన్సలర్ ఎంపిక కమిటీలో ఇద్దరు నామినీలను కలిగి ఉండవచ్చు:"]
["परंतु यह और कि मृत्‍यु के कारण या अन्‍य किसी कारण से कारित अध्‍यापन पदों में अचानक आकस्‍मिक रिक्‍तियों की दशा में, संकायाध्‍यक्ष संबंधित विभागाध्‍यक्ष के परामर्श से एक मास के लिए अस्‍थायी नियुक्‍ति कर सकेगा और ऐसी नियुक्‍ति की रिपोर्ट कुलपति और कुलसचिव को देगा ।","కానీ మరణం కారణంగా లేదా మరే ఇతర కారణాల వల్ల బోధనా పోస్టులలో అకస్మాత్తుగా ఖాళీలు ఏర్పడిన సందర్భంలో, డీన్ సంబంధిత విభాగాధిపతిని సంప్రదించి ఒక నెల పాటు తాత్కాలిక నియామకం చేసి, అలాంటి నియామకాన్ని వైస్ ఛాన్సలర్ మరియు రిజిస్ట్రార్‌కు నివేదించవచ్చు."]
["(iii) यदि परिनियमों के अधीन नियुक्‍ति के लिए अस्‍थायी तौर पर नियुक्‍त किए गए किसी शिक्षक की सिफारिश नियमित चयन समिति द्वारा नहीं की जाती है तो वह अस्‍थायी नियोजन पर सेवा में बना रहेगा जब तक कि, यथास्‍थिति, अस्‍थायी या स्‍थायी नियुक्‍ति के लिए स्‍थानीय चयन समिति या नियमित चयन समिति द्वारा बाद में उसका चयन नहीं कर लिया जाता ।","(iii) నిబంధనల ప్రకారం నియామకం కోసం తాత్కాలికంగా నియమించబడిన ఉపాధ్యాయుడు సాధారణ ఎంపిక కమిటీ సిఫారసు చేయకపోతే, అతను తాత్కాలిక లేదా శాశ్వత నియామకం కోసం స్థానిక ఎంపిక కమిటీ తప్ప, తాత్కాలిక ఉపాధిపై సేవలో ఉంటాడు, దీనిని తరువాత రెగ్యులర్ సెలక్షన్ కమిటీ ఎంపిక చేయదు."]
["19. नियुक्‍ति का विशेष ढंग","19. ప్రత్యేక నియామక పధ్ధతి"]
["—(1) परिनियम 18 में किसी बात के होते हुए भी, कार्य परिषद् विद्या संबंधी उच्‍च विशेष उपाधि और वृत्तिक योग्‍यता वाले व्‍यक्‍ति को ऐसे निबंधनों और शर्तों पर, जो वह ठीक समझे, विश्‍वविद्यालय में, यथास्‍थिति, आचार्य का पद अथवा कोई अन्‍य शैक्षणिक पद स्‍वीकार करने के लिए आमंत्रित कर सकेगी और उस व्‍यक्‍ति के ऐसा करने के लिए सहमत होने पर वह उसे उस पद पर नियुक्‍त कर सकेगी ।","(1) నిబంధన 18 లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌కు సంబంధించిన ఉన్నత స్థాయి పని మరియు విద్యా అర్హత ఉన్న వ్యక్తి, అతను తగినట్లుగా భావించే నిబంధనలు మరియు షరతులపై, ఒక పదవిని లేదా ఇతర విద్యా పదవిని అంగీకరించడానికి, విశ్వవిద్యాలయంలో మరియు ఒకవేళ ఆ వ్యక్తి అంగీకరిస్తే, అతన్ని ఆ పదవిలో నియమించగలుగుతారు."]
["(2) कार्य परिषद्, अध्‍यादेशों में अधिकथित रीति के अनुसार किसी संयुक्‍त परियोजना का जिम्‍मा लेने के लिए किसी अन्‍य विश्‍वविद्यालय या संगठन में कार्य करने वाले किसी शिक्षक या अन्‍य शैक्षणिक कर्मचारी को नियुक्‍त कर सकेगी ।","(2) వర్కింగ్ కౌన్సిల్, ఆర్డినెన్స్‌లో నిర్దేశించిన సూచనల ప్రకారం ఉమ్మడి ప్రాజెక్టును చేపట్టడానికి మరొక విశ్వవిద్యాలయం లేదా సంస్థలో పనిచేసే ఉపాధ్యాయుడిని లేదా ఇతర విద్యా సిబ్బందిని నియమించవచ్చు."]
["20. नियत अवधि के लिए नियुक्‍ति","20. నిర్ణీత కాలానికి నియామకం"]
["—कार्य परिषद् परिनियम 18 में अधिकथित प्रक्रिया के अनुसार चयन किए गए किसी व्‍यक्‍ति को एक नियत अवधि के लिए ऐसे निबंधनों और शर्तों पर, जो वह ठीक समझे, नियुक्‍त कर सकेगी ।","వర్కింగ్ కౌన్సిల్ యొక్క నిబంధన 18 లో పేర్కొన్న విధానం ప్రకారం, ఎంపికైన వ్యక్తిని అతను తగినట్లుగా భావించినందున అటువంటి నిబంధనలు మరియు షరతులపై నిర్ణీత కాలానికి నియమించబడవచ్చు."]
["21. मान्‍यताप्राप्‍त शिक्षक—","21. గుర్తింపు పొందిన ఉపాధ్యాయులు-"]
["(1) मान्‍यताप्राप्‍त शिक्षकों की अर्हताएं वे होंगी जो अध्‍यादेशों द्वारा विहित की जाएं ।","(1) గుర్తింపు పొందిన ఉపాధ్యాయుల అర్హతలు ఆర్డినెన్స్‌లచే సూచించబడతాయి."]
["(2) शिक्षकों की मान्‍यता के लिए सभी आवेदन ऐसी रीति से किए जाएंगे जो अध्‍यादेशों द्वारा अधिकथित की जाए ।","(2) ఉపాధ్యాయుల గుర్తింపు కోసం అన్ని దరఖాస్తులు ఆర్డినెన్స్‌లచే నిర్ణయించబడిన పద్ధతిలో చేయబడతాయి."]
["(3) अध्‍यादेशों में इस प्रयोजन के लिए अधिकथित रीति से गठित चयन समिति की सिफारिश पर के सिवाय किसी शिक्षक को शिक्षक के रूप में मान्‍यता नहीं दी जाएगी ।","(3) ఆర్డినెన్స్‌లలో ఈ ప్రయోజనం కోసం ఏర్పాటు చేసిన సెలక్షన్ కమిటీ సిఫారసు మినహా ఏ ఉపాధ్యాయుడిని ఉపాధ్యాయుడిగా గుర్తించరు."]
["(4) किसी शिक्षक की मान्‍यता की अवधि इस निमित्त बनाए गए अध्‍यादेशों द्वारा अवधारित की जाएगी ।","(4) ఉపాధ్యాయుడిని గుర్తించే కాలం దీనికోసం చేసిన శాసనాల ద్వారా నిర్ణయించబడుతుంది."]
["(5) विद्या परिषद्, उपस्‍थित और मतदान करने वाले सदस्‍यों के कम से कम दो तिहाई बहुमत द्वारा पारित एक विशेष संकल्‍प द्वारा शिक्षक की मान्‍यता वापस ले सकेगी :","(5) విద్యా పరిషత్ కనీసం మూడింట రెండు వంతుల సభ్యులు ఆమోదించిన మరియు ఓటు వేసిన ప్రత్యేక తీర్మానం ద్వారా ఉపాధ్యాయుడి గుర్తింపును ఉపసంహరించుకోవచ్చు:"]
["परंतु जब तक इस आशय की लिखित सूचना कि ऐसा संकल्‍प क्‍यों न पारित कर दिया जाए, उस संबद्ध व्‍यक्‍ति को, उससे सूचना में विनिर्दिष्‍ट समय के भीतर कारण बताने की अपेक्षा करते हुए न दे दी जाए और जब तक विद्या परिषद् द्वारा उसके आक्षेपों पर, यदि कोई हों, और किसी साक्ष्‍य पर, जो वह उनके समर्थन में प्रस्‍तुत करें, विचार नहीं कर लिया जाए तब तक ऐसा संकल्‍प पारित नहीं किया जाएगा ।","అటువంటి తీర్మానం ఎందుకు ఆమోదించబడిందనే దానిపై వ్రాతపూర్వక నోటీసు ఇవ్వకపోతే, సంబంధిత వ్యక్తికి, అతని నుండి నోటీసులో పేర్కొన్న సమయానికి, మరియు విద్యా పరిషత్ అతని అభ్యంతరాలను తెలియజేయకపోతే తప్ప, ఏదైనా ఉంటే, మరియు అతను తన మద్దతులో సమర్పించిన ఏవైనా ఆధారాలు ఉంటే, అటువంటి తీర్మానం ఆమోదించబడే వరకు అది పరిగణించబడదు."]
["22. समितियां","22. కమిటీలు"]
["1) विश्‍वविद्यालय का कोई प्राधिकारी, उतनी स्‍थायी या विशेष समितियां नियुक्‍त कर सकेगा जितनी वह ठीक समझे और ऐसी समितियों में उन व्‍यक्‍तियों को नियुक्‍त कर सकेगा जो उस प्राधिकारी के सदस्‍य नहीं हैं ।","(1) ఒక విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అధికారం అటువంటి శాశ్వత లేదా ప్రత్యేక కమిటీలను నియమించగలదు, ఎందుకంటే అది సరిపోతుందని భావించి, ఆ కమిటీలలో ఆ అధికారంలో సభ్యులు కాని వారిని నియమించవచ్చు."]
["(2) उपखंड (1) के अधीन नियुक्‍त समिति किसी ऐसे विषय में कार्यवाही कर सकेगी जो उसे प्रत्‍यायोजित किया जाए, किंतु वह नियुक्‍त करने वाले प्राधिकारी द्वारा बाद में पुष्‍टि के अधीन होगी ।","(2) సబ్ డివిజన్ (1) కింద నియమించబడిన ఒక కమిటీ దానిని అప్పగించిన ఏ విషయంలోనైనా చర్య తీసుకోవచ్చు, కాని నియామక అధికారం తరువాత నిర్ధారణకు లోబడి ఉంటుంది."]
["23. शिक्षकों की सेवा के निबंधन और शर्तें तथा आचार संहिता आदि—","23. ఉపాధ్యాయుల సేవా నిబంధనలు మరియు ప్రవర్తనా నియమావళి మొదలైనవి-"]
["(1) विश्‍वविद्यालय के सभी शिक्षक और अन्‍य शैक्षणिक कर्मचारिवृंद, तत्‍प्रतिकूल किसी करार के अभाव में, परिनियमों, अध्‍यादेशों और विनियमों में विनिर्दिष्‍ट सेवा के निबंधनों और शर्तों तथा आचार संहिता द्वारा शासित होंगे ।","(1) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అందరు ఉపాధ్యాయులు మరియు ఇతర విద్యా సిబ్బంది, ఎటువంటి ఒప్పందం లేనప్పుడు, సేవా నిబంధనలు మరియు నిబంధనలు మరియు శాసనాలు, ఆర్డినెన్సులు మరియు నిబంధనలలో పేర్కొన్న ప్రవర్తనా నియమావళి ద్వారా నిర్వహించబడతాయి."]
["(2) शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के सदस्‍यों की उपलब्‍धियां वे होंगी जो अध्‍यादेशों द्वारा विहित की जाएं ।","(2) విద్యా సిబ్బంది సభ్యుల విజయాలు ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా సూచించబడతాయి."]
["(3) विश्‍वविद्यालय का प्रत्‍येक शिक्षक और शैक्षणिक कर्मचारिवृंद का अन्‍य सदस्‍य लिखित संविदा के आधार पर नियुक्‍त किया जाएगा, जिसका प्रारूप अध्‍यादेशों द्वारा विहित किया जाएगा ।","(3) ప్రతి ఉపాధ్యాయుడు మరియు విశ్వవిద్యాలయ విద్యా సిబ్బందిలోని ఇతర సభ్యులను వ్రాతపూర్వక ఒప్పందం ఆధారంగా నియమిస్తారు, దీని స్వరూపం ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా సూచించబడుతుంది."]
["24. अन्‍य कर्मचारियों की सेवा के निबंधन और शर्तें तथा आचार संहिता","24. ఇతర ఉద్యోగుల సేవా నిబంధనలు మరియు ప్రవర్తనా నియమావళి"]
["—(1) शिक्षकों तथा अन्‍य शैक्षणिक कर्मचारिवृंद से भिन्‍न विश्‍वविद्यालय के सभी कर्मचारी, तत्‍प्रतिकूल किसी संविदा के अभाव में, परिनियमों, अध्‍यादेशों और विनियमों में विनिर्दिष्‍ट सेवा के निबंधनों और शर्तों तथा आचार संहिता द्वारा शासित होंगे ।","— (1) ఉపాధ్యాయులు మరియు ఇతర విద్యా సిబ్బంది మినహా విశ్వవిద్యాలయంలోని ఉద్యోగులందరూ, ఎటువంటి ఒప్పందం లేనప్పుడు, సేవా నిబంధనలు మరియు నిబంధనలు మరియు ఆర్డినెన్సులు, శాసనాలు మరియు నిబంధనలలో పేర్కొన్న ప్రవర్తనా నియమావళి ద్వారా నిర్వహించబడతాయి."]
["25. ज्‍येष्‍ठता सूची","25. జ్యేష్టత్వం జాబితా"]
["—(1) जब कभी इन परिनियमों के अनुसार किसी व्‍यक्‍ति को ज्‍येष्‍ठता के अनुसार चक्रानुक्रम से विश्‍वविद्यालय का कोई पद धारण करना है या उसके किसी प्राधिकारी का सदस्‍य होना है, तो उस ज्‍येष्‍ठता का अवधारण उस व्‍यक्‍ति के, उसके ग्रेड में लगातार सेवाकाल और ऐसे अन्‍य सिद्धांतों के अनुसार होगा, जो कार्य परिषद्, समय-समय पर, विहित करे ।","—(1) ఈ నిబంధనల ప్రకారం, ఒక వ్యక్తి విశ్వవిద్యాలయ కార్యాలయంలో రొటేషన్లో లేదా అతని జ్యేష్టత్వం ప్రకారం ఏదైనా అధికారంలో సభ్యుడిగా ఉంచవలసి వచ్చినప్పుడు, ఆ జ్యేష్టత్వం యొక్క నిర్ణయం ఆ వ్యక్తి ప్రకారం జరుగుతుంది, అతని గ్రేడ్‌లో నిరంతర సేవ మరియు ఇతర సూత్రాలు వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ఎప్పటికప్పుడు సూచించవచ్చు."]
["(2) कुलसचिव का यह कर्तव्‍य होगा कि जिन व्‍यक्‍तियों को इन परिनियमों के उपबंध लागू होते हैं, उनके प्रत्‍येक वर्ग की बाबत एक पूरी और अद्यतन ज्‍येष्‍ठता सूची खंड (1) के उपबंधों के अनुसार तैयार करे और बनाए रखे ।","(2) నిబంధన (1) యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా తయారుచేయడం మరియు నిర్వహించడం రిజిస్ట్రార్ యొక్క విధి, ఈ నిబంధనల యొక్క నిబంధనలు వర్తించే ప్రతి తరగతి వ్యక్తులకు సంబంధించి పూర్తి మరియు నవీకరించబడిన అధికార పరిధి."]
["(3) यदि दो या अधिक व्‍यक्‍तियों का किसी विशिष्‍ट ग्रेड में लगातार सेवाकाल बराबर हो अथवा किसी व्‍यक्‍ति या किन्‍हीं व्‍यक्‍तियों की सापेक्ष ज्‍येष्‍ठता के विषय में अन्‍यथा संदेह हो तो कुलसचिव स्‍वप्रेरणा से वह मामला कार्य परिषद् को प्रस्‍तुत कर सकेगा और यदि वह व्‍यक्‍ति ऐसा अनुरोध करता है तो वह मामला कार्य परिषद् को प्रस्‍तुत करेगा जिसका उस पर विनिश्‍चय अंतिम होगा ।","(3) ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది వ్యక్తులు ఒక నిర్దిష్ట తరగతిలో స్థిరంగా పనిచేస్తుంటే, లేదా ఒక వ్యక్తి లేదా ఏదైనా వ్యక్తి యొక్క సాపేక్ష సీనియారిటీ గురించి అనుమానం ఉంటే, రిజిస్ట్రార్ అతని ప్రేరణ ద్వారా ఈ విషయాన్ని వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌కు సమర్పించగలుగుతారు మరియు ఆ వ్యక్తి అలాంటి అభ్యర్థన చేస్తే, అతను ఈ విషయాన్ని వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌కు సమర్పిస్తే, దానిపై నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది."]
["26. विश्‍वविद्यालय के कर्मचारियों का हटाया जाना","26. విశ్వవిద్యాలయ ఉద్యోగుల తొలగింపు"]
["—(1) जहां विश्‍वविद्यालय के किसी शिक्षक, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के किसी सदस्‍य या किसी अन्‍य कर्मचारी के विरुद्ध किसी अवचार का अभिकथन हो वहां शिक्षक या शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के सदस्‍य के मामले में कुलपति और अन्‍य कर्मचारी के मामले में नियुक्‍ति करने के लिए सक्षम प्राधिकारी (जिसे इसमें इसके पश्‍चात् नियुक्‍ति प्राधिकारी कहा गया है) लिखित आदेश द्वारा, यथास्‍िथति, ऐसे शिक्षक, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के सदस्‍य या अन्‍य कर्मचारी को निलंबित कर सकेगा और कार्य परिषद् को उन परिस्‍थितियों की तुरंत रिपोर्ट देगा जिनमें वह आदेश किया गया था :","— (1) ఒక వైస్-ఛాన్సలర్ మరియు ఇతర ఉద్యోగి విషయంలో, ఒక విద్యార్థి, విద్యా సిబ్బంది సభ్యుడు లేదా విశ్వవిద్యాలయంలోని ఏదైనా ఇతర ఉద్యోగి విషయంలో, ఉపాధ్యాయుడు లేదా విద్యా సిబ్బంది సభ్యుడి విషయంలో (ఇకపై నియామక అధికారం అని పిలుస్తారు) వ్రాతపూర్వక ఉత్తర్వు ద్వారా, అటువంటి ఉపాధ్యాయుడు, సభ్యుడు లేదా విద్యా సిబ్బంది యొక్క ఇతర ఉద్యోగిని సస్పెండ్ చేయవచ్చు మరియు ఆ ఉత్తర్వు వచ్చిన పరిస్థితులను వెంటనే వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌కు నివేదించాలి:"]
["(3) यथापूर्वोक्‍त के सिवाय, यथास्‍थिति, कार्य परिषद् या नियुक्‍ति प्राधिकारी किसी शिक्षक, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के सदस्‍य या अन्‍य कर्मचारी को हटाने के लिए तभी हकदार होगा जब उसके लिए उचित कारण हो, और उसे तीन मास की सूचना दे दी गई हो या सूचना के बदले में तीन मास के वेतन का संदाय किया गया हो, अन्‍यथा नहीं ।","(3) పేర్కొన్నట్లు మినహా, ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ లేదా నియామక అధికారం, ఏదైనా ఉపాధ్యాయుడిని, విద్యా సిబ్బంది సభ్యుడిని లేదా ఇతర ఉద్యోగిని తొలగించడానికి అర్హత కలిగి ఉంటుంది, దీనికి సహేతుకమైన కారణం ఉంటేనే, మరియు అతనికి మూడు నెలల నోటీసు ఇవ్వబడుతుంది లేదా నోటీసుకు బదులుగా మూడు నెలల జీతం చెల్లిస్తారు, లేకపోతే."]
["(4) किसी शिक्षक, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के सदस्‍य या अन्‍य कर्मचारी को खंड (2) या खंड (3) के अधीन तभी हटाया जाएगा जब उसे उसके बारे में की जाने के लिए प्रस्‍तावित कार्रवाई के विरुद्ध हेतुक दर्शित करने का युक्‍तियुक्‍त अवसर दे दिया गया हो ।","(4) ఒక ఉపాధ్యాయుడు, విద్యా సిబ్బంది సభ్యుడు లేదా ఇతర ఉద్యోగి నిబంధన (2) లేదా నిబంధన (3) కింద తొలగించబడతారు, అప్పుడు తీసుకోవలసిన ప్రతిపాదనకు వ్యతిరేకంగా తన ఉద్దేశాన్ని వ్యక్తీకరించడానికి అతనికి సహేతుకమైన అవకాశం లభిస్తేనే."]
["(5) किसी शिक्षक, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के सदस्‍य या अन्‍य कर्मचारी का हटाया जाना उस तारीख से प्रभावी होगा जिसको हटाए जाने का आदेश किया जाता है :","(5) ఒక ఉపాధ్యాయుడు, విద్యా సిబ్బంది సభ్యుడు లేదా ఇతర ఉద్యోగిని తొలగించడం, తొలగింపు క్రమాన్ని ఆదేశించిన తేదీ నుండి అమలులోకి వస్తుంది:"]
["(6) इस परिनियम के पूर्वगामी उपबंधों में किसी बात के होते हुए भी, कोई शिक्षक, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद का सदस्‍य या अन्‍य कर्मचारी,—","(6) ఈ చట్టం యొక్క పైన పేర్కొన్న నిబంధనలలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఏదైనా ఉపాధ్యాయుడు, విద్యా సిబ్బంది సభ్యుడు లేదా ఇతర ఉద్యోగి, -"]
["यदि वह स्‍थायी कर्मचारी है तो, यथास्‍थिति, कार्य परिषद् या नियुक्‍ति प्राधिकारी को तीन मास की लिखित सूचना देने या उसके बदले में तीन मास का वेतन देने के पश्‍चात् ही पद त्‍याग सकेगा ;","అతను శాశ్వత ఉద్యోగి అయితే, వర్కింగ్ కౌన్సిల్ లేదా నియామక అధికారానికి మూడు నెలల వ్రాతపూర్వక నోటీసు ఇచ్చిన తరువాత లేదా దానికి బదులుగా మూడు నెలల జీతం చెల్లించిన తరువాతనే ఈ పదవిని వదులుకోవచ్చు;"]
["यदि वह स्‍थायी कर्मचारी नहीं है तो, यथास्‍थिति, कार्य परिषद् या नियुक्‍ति प्राधिकारी को एक मास की लिखित सूचना देने या उसके बदले में एक मास का वेतन देने के पश्‍चात् ही पद त्‍याग सकेगा :","అతను శాశ్వత ఉద్యోగి కాకపోతే, వర్కింగ్ కౌన్సిల్ లేదా నియామక అధికారానికి ఒక నెల వ్రాతపూర్వక నోటీసు ఇచ్చిన తరువాత లేదా, బదులుగా, ఒక నెల జీతం చెల్లించిన తరువాత మాత్రమే ఈ పదవిని వదులుకోవచ్చు:"]
["परंतु ऐसा त्‍यागपत्र केवल उस तारीख से प्रभावी होगा जिसको, यथास्‍थिति, कार्यपरिषद् या नियुक्‍ति प्राधिकारी द्वारा वह त्‍यागपत्र स्‍वीकार किया जाता है ।","కానీ అటువంటి రాజీనామా వర్కింగ్ కౌన్సిల్ లేదా నియామక అధికారం చేత రాజీనామాను అంగీకరించిన తేదీ నుండి మాత్రమే అమలులోకి వస్తుంది."]
["27. सम्‍मानिक उपाधि—","27. గౌరవ డిగ్రీ—"]
["(1) कार्य परिषद्, विद्या परिषद् की सिफारिश पर और उपस्‍थित तथा मतदान करने वाले सदस्‍यों के कम से कम दो तिहाई बहुमत से पारित संकल्‍प द्वारा, कुलाध्‍यक्ष से सम्‍मानिक उपाधियां प्रदान करने की प्रस्‍थापना कर सकेगी :","(1) వర్కింగ్ కౌన్సిల్, విద్యా పరిషత్ సిఫారసుపై మరియు హాజరైన మరియు ఓటు వేసిన సభ్యులలో కనీసం మూడింట రెండొంతుల మంది ఆమోదించిన తీర్మానం ద్వారా, ఛాన్సలర్ నుండి గౌరవ డిగ్రీలను ప్రదానం చేయడానికి సంస్థాపన చేయగలదు:"]
["परंतु आपात् स्‍थिति की दशा में, कार्य परिषद् स्‍वप्रेरणा से ऐसी प्रस्‍थापना कर सकेगी ।","కానీ అత్యవసర పరిస్థితుల్లో, వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ప్రేరణ ద్వారా అటువంటి సంస్థాపన చేయగలదు."]
["(2) कार्य परिषद् उपस्‍थित तथा मतदान करने वाले सदस्‍यों के कम से कम दो तिहाई बहुमत से पारित संकल्‍प द्वारा, कुलाध्‍यक्ष की पूर्व मंजूरी से, विश्‍वविद्यालय द्वारा, प्रदत्त किसी सम्‍मानिक उपाधि को वापस ले सकेगी ।","(2) వర్కింగ్ కౌన్సిల్ విశ్వవిద్యాలయం ఇచ్చే ఏ గౌరవ డిగ్రీని, ఛాన్సలర్ యొక్క ముందస్తు అనుమతితో, కనీసం మూడింట రెండు వంతుల మంది సభ్యులు ఆమోదించిన మరియు ఓటు వేసిన తీర్మానం ద్వారా ఉపసంహరించుకోవచ్చు."]
["28. उपाधियों आदि का वापस लिया जाना","28. డిగ్రీలు మొదలగువాటి ఉపసంహరణ"]
["—कार्य परिषद् उपस्‍थित और मतदान करने वाले सदस्‍यों के दो-तिहाई से अन्‍यून बहुमत से पारित विशेष संकल्‍प द्वारा किसी व्‍यक्‍ति को विश्‍वविद्यालय द्वारा प्रदत्त किसी उपाधि या विद्या संबंधी विशेष उपाधि या दिए गए किसी प्रमाणपत्र या डिप्‍लोमा को उचित और पर्याप्‍त कारण से वापस ले सकेगी :","—వర్కింగ్ కౌన్సిల్ సభ్యులలో మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీ ఆమోదించిన ప్రత్యేక తీర్మానం ద్వారా, విశ్వవిద్యాలయానికి సంబంధించిన ఏదైనా డిగ్రీ లేదా ప్రత్యేక డిగ్రీని లేదా విశ్వవిద్యాలయం ఇచ్చిన ఏదైనా సర్టిఫికేట్ లేదా డిప్లొమాను న్యాయమైన మరియు తగిన కారణంతో ఉపసంహరించుకోవచ్చు:"]
["परंतु इस आशय का कोई संकल्‍प तभी पारित किया जाएगा जब उस व्‍यक्‍ति को ऐसे समय के भीतर जो उस सूचना में विनिर्दिष्‍ट किया जाए, यह हेतुक दर्शित करने की लिखित सूचना दे दी गई हो कि ऐसा संकल्‍प क्‍यों न पारित कर दिया जाए और जब कार्य परिषद् द्वारा उसके आक्षेपों पर, यदि कोई हों, और किसी ऐसे साक्ष्‍य पर, जो वह उनके समर्थन में प्रस्‍तुत करे, विचार कर लिया गया हो ।","అటువంటి తీర్మానం ఎందుకు ఆమోదించబడలేదని మరియు వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ఎప్పుడు చూపించాలో ఆ నోటీసులో పేర్కొన్న విధంగా వ్యక్తికి వ్రాతపూర్వక నోటీసు ఇచ్చినట్లయితే మాత్రమే ఈ ప్రభావానికి ఒక తీర్మానం ఆమోదించబడుతుంది, దానికి అభ్యంతరాలు, ఏదైనా ఉంటే, మరియు అది వారికి మద్దతుగా సమర్పించే ఏవైనా ఆధారాల ద్వారా విచారించబడుతుంది."]
["29. विश्‍वविद्यालयों के छात्रों में अनुशासन बनाए रखना—","29. విశ్వవిద్యాలయాల విద్యార్థులలో క్రమశిక్షణను పాటించడం-"]
["(1) विश्‍वविद्यालय के छात्रों के संबंध में अनुशासन और अनुशासनिक कार्रवाई संबंधी सभी शक्‍तियां कुलपति में निहित होंगी ।","(1) విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థులకు సంబంధించి క్రమశిక్షణ మరియు క్రమశిక్షణా చర్యలకు సంబంధించిన అన్ని అధికారాలు వైస్ ఛాన్సలర్‌కు ఉంటాయి."]
["(2) खंड (1) में निर्दिष्‍ट शक्‍तियों का प्रयोग करने में कुलपति की सहायता करने के लिए विश्‍वविद्यालय का एक कुलानुशासक होगा जिसकी अध्‍यादेशों द्वारा विहित रीति में आचार्यों और उपाचार्यों में से कार्य परिषद् द्वारा नियुक्‍ति की जाएगी ।","(2) నిబంధన (1) లో పేర్కొన్న అధికారాలను వినియోగించడంలో వైస్-ఛాన్సలర్‌కు సహాయం చేయడానికి విశ్వవిద్యాలయంలో రిజిస్ట్రార్ ఉండాలి, ఆర్డినెన్స్‌లు సూచించిన పద్ధతిలో ఆచార్యులు మరియు ఉపాచార్యుల నుండి వర్కింగ్ కౌన్సిల్ నియమిస్తుంది."]
["(3) कुलपति खंड (1) में निर्दिष्‍ट सभी शक्‍तियां या उनमें से कोई, जो वह ठीक समझे, कुलानुशासक और ऐसे अन्‍य अधिकारियों को, जिन्‍हें वह इस निमित्त विनिर्दिष्‍ट करे, प्रत्‍यायोजित कर सकेगा ।","(3) వైస్-ఛాన్సలర్ నిబంధన (1) లో పేర్కొన్న అన్ని అధికారాలను లేదా వాటిలో దేనినైనా, అతను సరిపోతుందని అనుకున్నట్లుగా, రిజిస్ట్రార్ మరియు దాని తరపున అతను పేర్కొనగలిగే ఇతర అధికారులకు అప్పగించవచ్చు."]
["(4) कुलपति, अनुशासन बनाए रखने की तथा ऐसी कार्रवाई करने की, जो उसे अनुशासन बनाए रखने के लिए समुचित प्रतीत हो, अपनी शक्‍तियों की व्‍यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, ऐसी शक्‍तियों के प्रयोग में आदेश द्वारा निदेश दे सकेगा कि किसी छात्र या किन्‍हीं छात्रों को किसी विनिर्दिष्‍ट अवधि के लिए निकाला या निष्‍कासित किया जाए अथवा उसे विश्‍वविद्यालय के किसी महाविद्यालय, संस्‍था, विभाग या विद्यापीठ में किसी पाठ्यक्रम या पाठ्यक्रमों में कथित अवधि के लिए प्रवेश न दिया जाए अथवा उसे उतने जुर्माने का दंड दिया जाए, जो आदेश में विनिर्दिष्‍ट है अथवा उसे विश्‍वविद्यालय या महाविद्यालय, संस्‍था या विभाग या किसी विद्यापीठ द्वारा संचालित परीक्षा या परीक्षाओं में सम्‍मिलित होने से एक या अधिक वर्षों के लिए विवर्जित किया जाए अथवा संबंधित छात्र या छात्रों का, किसी परीक्षा या किन्‍हीं परीक्षाओं का, जिसमें वह सम्‍मिलित हुआ है या हुए हैं, परीक्षाफल रद्द कर दिया जाए ।","(4) వైస్-ఛాన్సలర్, అటువంటి అధికారాలను వినియోగించుకునే క్రమంలో, ఏ విద్యార్థి లేదా ఏ విద్యార్థి అయినా తన అధికారాల యొక్క సాధారణతకు పక్షపాతం లేకుండా, క్రమశిక్షణను కొనసాగించడానికి తగినట్లుగా భావించే చర్య తీసుకోవాలని సూచించవచ్చు, ఒక నిర్దిష్ట కాలానికి తొలగించడం లేదా బహిష్కరించడం లేదా పేర్కొన్న కాలానికి విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఏ కళాశాల, సంస్థ, విభాగం లేదా పాఠశాలలో ప్రవేశించకూడదు లేదా ఉత్తర్వు‌లో పేర్కొన్న అదే జరిమానాతో శిక్షించబడదు, లేదా అతను ఒక విశ్వవిద్యాలయం లేదా కళాశాల, సంస్థ లేదా విభాగం లేదా ఏదైనా పాఠశాల లేదా సంబంధిత విద్యార్థి లేదా విద్యార్థులు నిర్వహించిన పరీక్ష లేదా పరీక్షలలో హాజరుకాకుండా ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సంవత్సరాలు మినహాయింపు పొందాడు, అతను పాల్గొన్న ఏదైనా పరీక్ష లేదా ఏదైనా పరీక్ష జరిగితే, పరీక్ష ఫలితాన్ని రద్దు చేయాలి."]
["(5) महाविद्यालय, संस्‍थाओं के प्राचार्यों, विद्यापीठों के संकायाध्‍यक्षों तथा विश्‍वविद्यालय के अध्‍यापन विभागों के अध्‍यक्षों को यह प्राधिकार होगा कि वे अपने-अपने महाविद्यालयों, संस्‍थाओं, विद्यापीठों और विश्‍वविद्यालय के अध्‍यापन विभागों में छात्रों पर ऐसी सभी अनुशासनिक शक्‍तियों का प्रयोग करें जो उन महाविद्यालयों, संस्‍थाओं, विद्यापीठों और विभागों में अध्‍यापन के उचित संचालन के लिए आवश्‍यक हों ।","(5) కళాశాలలు, సంస్థలు, పాఠశాలల అధ్యాపకులు మరియు విశ్వవిద్యాలయ బోధనా విభాగాల అధ్యక్షులు అటువంటి కళాశాలలు, సంస్థలు, పాఠశాలలు మరియు విశ్వవిద్యాలయ బోధనా విభాగాలలోని విద్యార్థులపై అటువంటి క్రమశిక్షణా అధికారాలను ఉపయోగించుకునే అధికారం కలిగి ఉంటారు, పాఠశాలలు మరియు విభాగాలలో బోధన యొక్క సరైన ప్రవర్తన కోసం అవసరం."]
["(6) कुलपति तथा प्राचार्यों और खंड (5) में विनिर्दिष्‍ट अन्‍य व्‍यक्‍तियों की शक्‍तियों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, अनुशासन और उचित आचरण संबंधी विस्‍तृत नियम विश्‍वविद्यालय द्वारा बनाए जाएंगे ।","(6) నిబంధన (5) లో పేర్కొన్న వైస్-ఛాన్సలర్ మరియు ప్రిన్సిపల్స్ మరియు ఇతర వ్యక్తుల అధికారాలకు పక్షపాతం లేకుండా, విశ్వవిద్యాలయం ద్వారా క్రమశిక్షణ మరియు సరైన ప్రవర్తనపై వివరణాత్మక నియమాలను రూపొందించాలి."]
["(7) महाविद्यालयों, संस्‍थाओं के प्राचार्य, विद्यापीठों के संकायाध्‍यक्ष और विश्‍वविद्यालय के अध्‍यापन विभागों के अध्‍यक्ष ऐसे अनुपूरक नियम बना सकेंगे जो उनमें कथित प्रयोजनों के लिए वे आवश्‍यक समझें ।","(7) కళాశాలలు, సంస్థలు, పాఠశాలల డీన్స్ మరియు విశ్వవిద్యాలయ బోధనా విభాగాల అధిపతులు వాటిలో పేర్కొన్న ప్రయోజనాల కోసం అవసరమని భావించినందున అటువంటి అనుబంధ నియమాలను రూపొందించగలుగుతారు."]
["(8) प्रवेश के समय, प्रत्‍येक छात्र से यह अपेक्षा की जाएगी कि वह इस आशय की घोषणा पर हस्‍ताक्षर करे कि वह अपने को कुलपति की तथा विश्‍वविद्यालय के अन्‍य प्राधिकारियों की अनुशासनिक अधिकारिता के अधीन अर्पित करता है ।","(8) ప్రవేశ సమయంలో, ప్రతి విద్యార్థి, వైస్ ఛాన్సలర్ మరియు విశ్వవిద్యాలయ ఇతర అధికారుల క్రమశిక్షణా అధికార పరిధికి తనను తాను సమర్పించుకునేలా ఒక ప్రకటనపై సంతకం చేయవలసి ఉంటుంది."]
["30. दीक्षांत समारोह—","30. కాన్వొకేషన్-"]
["31. अधिवेशनों का कार्यकारी अध्‍यक्ष—","31. కన్వెన్షన్స్ ఎగ్జిక్యూటివ్ చైర్మన్-"]
["जहां विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी या ऐसे प्राधिकारी की किसी समिति के अधिवेशन की अध्‍यक्षता करने के लिए किसी अध्‍यक्ष या सभापति का उपबंध नहीं किया गया है अथवा जिस अध्‍यक्ष या सभापति के लिए इस प्रकार का उपबंध किया गया है, वह अनुपस्‍थित है तो उपस्‍थित सदस्‍य ऐसे अधिवेशन की अध्‍यक्षता करने के लिए अपने में से एक सदस्‍य को निर्वाचित कर लेंगे ।","విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఏదైనా అధికారం లేదా అటువంటి అధికారం యొక్క ఏ కమిటీ యొక్క సమావేశానికి అధ్యక్షత వహించడానికి ఛైర్మన్ లేదా సభాపతి ఏర్పాటుచేయబడని చోట లేదా అలాంటి నిబంధనలు చేసిన ఛైర్మన్ లేదా సభాపతి, అతను హాజరుకానిచో, ప్రస్తుతం ఉన్న సభ్యుడు సెషన్‌కు అధ్యక్షత వహించడానికి వారిలోనుండి ఒక సభ్యున్ని ఎన్నుకుంటారు."]
["32. त्‍यागपत्र—","32. రాజీనామా పత్రం-"]
["सभा, कार्य परिषद्, विद्या परिषद् या विश्‍वविद्यालय के किसी अन्‍य प्राधिकारी या ऐसे प्राधिकारी की किसी समिति का, पदेन सदस्‍य से भिन्‍न, कोई सदस्‍य कुलसचिव को संबोधित पत्र द्वारा पद त्‍याग सकेगा और ऐसा पत्र कुलसचिव को प्राप्‍त होते ही पदत्‍याग प्रभावी हो जाएगा ।","సభ, వర్కింగ్ కౌన్సిల్, విద్యా పరిషత్ లేదా విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఏ ఇతర అధికారం లేదా ఎక్స్-అఫిషియో సభ్యుడు మినహా అటువంటి అధికారం యొక్క ఏ కమిటీ అయినా రిజిస్ట్రార్కు సంబోధించిన లేఖ ద్వారా పదవికి రాజీనామా చేయడం మరియు రిజిస్ట్రార్కు అటువంటి లేఖ వచ్చిన వెంటనే రాజీనామా అమలులోకి వస్తుంది."]
["33. निरर्हता","33. అనర్హత"]
["1) कोई भी व्‍यक्‍ति विश्‍वविद्यालय के प्राधिकारियों में से किसी का सदस्‍य चुने जाने और होने के लिए निरर्हित होगा यदि—","(1) ఎన్నుకోబడినందుకు మరియు విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఏదైనా అధికారులలో సభ్యుడిగా ఉన్నందుకు ఏ వ్యక్తి అయినా అనర్హులు-"]
["(i) वह विकृत चित्त है ;","(i) అతడిది వికృత మనస్సు;"]
["(ii) वह अनुन्‍मोचित दिवालिया है ;","(ii) అతను నిర్దేశించని దివాలాదారుడు;"]
["(iii) वह किसी ऐसे अपराध के लिए जिसमें नैतिक अधमता अंतर्वलित है, किसी न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्ध किया गया है और उसकी बाबत छह मास से अन्‍यून कारावास से दंडादिष्‍ट किया गया है ।","(iii) నైతిక హీనతతో సంబంధం ఉన్న నేరానికి అతన్ని కోర్టు దోషిగా నిర్ధారించింది మరియు దీనికి సంబంధించి ఆరు నెలల జైలు శిక్ష విధించబడింది."]
["(2) यदि इस बारे में कोई प्रश्‍न उठता है कि क्‍या कोई व्‍यक्‍ति खंड (1) में वर्णित निरर्हताओं में से किसी एक के अध्‍यधीन है या रहा है तो वह प्रश्‍न कुलाध्‍यक्ष को निर्देशित किया जाएगा और उसका विनिश्‍चय अंतिम होगा और ऐसे विनिश्‍चय के विरुद्ध किसी सिविल न्‍यायालय में कोई वाद या अन्‍य कार्यवाही नहीं होगी ।","(2) నిబంధన (1) లో వివరించిన ఏవైనా అనర్హతలకు లోబడి ఉన్నారా లేదా అనే ప్రశ్న ఏదైనా తలెత్తితే, ఆ ప్రశ్న ప్రిన్సిపాల్‌కు పంపబడుతుంది మరియు అతని నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది మరియు అలాంటి నిర్ణయానికి వ్యతిరేకంగా ఏదైనా సివిల్ కోర్టులో ఏదైనా దావా లేదా ఇతర చర్య ఉండదు."]
["34. सदस्‍यता और पद के लिए निवास की शर्तें—","34. సభ్యత్వం మరియు పదవి కోసం నివాస పరిస్థితులు-"]
["परिनियमों में किसी बात के होते हुए भी, ऐसा कोई व्‍यक्‍ति जो भारत में मामूली तौर पर निवासी नहीं है, विश्‍वविद्यालय का अधिकारी या विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी का सदस्‍य बनने के लिए पात्र नहीं होगा ।","నిబంధనలలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, భారతదేశంలో సాధారణ నివాసి కాని వ్యక్తి విశ్వవిద్యాలయ అధికారి లేదా విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఏదైనా అధికారం యొక్క సభ్యుడు కావడానికి అర్హత పొందడు."]
["35. अन्‍य निकायों की सदस्‍यता के आधार पर प्राधिकारियों की सदस्‍यता—","35. ఇతర సంస్థల సభ్యత్వం ఆధారంగా అధికారుల సభ్యత్వం-"]
["परिनियमों में किसी बात के होते हुए भी, कोई व्‍यक्‍ति जो विश्‍वविद्यालय में कोई पद धारण करता है या विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी या निकाय का किसी विशिष्‍ट प्राधिकारी या निकाय के सदस्‍य की अपनी हैसियत में सदस्‍य है या कोई विशिष्‍ट नियुक्‍ति धारित करता है, ऐसा पद तब तक धारण करेगा या सदस्‍य तब तक ही रहेगा जब तक वह, यथास्‍थिति, उस विशिष्‍ट प्राधिकारी या निकाय का सदस्‍य बना रहता है या उस विशिष्‍ट नियुक्‍ति को धारित करता रहता है ।","నిబంధనలలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, విశ్వవిద్యాలయంలో ఒక పదవిని కలిగి ఉన్న లేదా విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఏదైనా అధికారం లేదా సంస్థలో సభ్యుడిగా ఉన్న వ్యక్తి ఒక నిర్దిష్ట అధికారం లేదా సంస్థలో సభ్యుడిగా లేదా ఒక నిర్దిష్ట నియామకాన్ని కలిగి ఉంటే, అటువంటి పదవి అతను ఉన్నంతవరకు, ఆ నిర్దిష్ట అధికారం లేదా సంస్థలో సభ్యుడిగా ఉంటాడు లేదా నిర్దిష్ట నియామకాన్ని కలిగి ఉన్నంత కాలం అతను సభ్యుడిగా ఉంటాడు."]
["36. पूर्व छात्र संगम","36. పూర్వ విద్యార్థుల సంఘం"]
["1) विश्‍वविद्यालय का एक पूर्व छात्र संगम होगा ।","1) విశ్వవిద్యాలయంలో పూర్వ విద్యార్థుల సంఘం ఉంటుంది."]
["(3) पूर्व छात्र संगम का कोई भी सदस्‍य मत देने का या निर्वाचन में खड़े होने का हकदार तभी होगा जब वह निर्वाचन की तारीख से पहले कम से कम एक वर्ष तक संगम का सदस्‍य रहा है और विश्‍वविद्यालय की कम से कम पांच वर्ष की अवधि तक डिग्री धारक है :","(3) పూర్వ విద్యార్థుల సంఘం సభ్యులెవరూ ఎన్నికల తేదీకి కనీసం ఒక సంవత్సరం ముందు సంఘంలో సభ్యులైతే మరియు కనీసం ఐదేళ్ల కాలానికి విశ్వవిద్యాలయం యొక్క డిగ్రీ హోల్డర్‌గా ఉంటేనే ఓటు వేయడానికి లేదా ఎన్నికలకు నిలబడటానికి అర్హత ఉంటుంది:"]
["37. छात्र परिषद्","37. విద్యార్థి పరిషత్"]
["—(1) विश्‍वविद्यालय में प्रत्‍येक शैक्षणिक वर्ष के लिए एक छात्र परिषद् गठित की जाएगी, जिसमें निम्‍नलिखित होंगे—","(1) విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రతి విద్యా సంవత్సరానికి విద్యార్థి పరిషత్ ఏర్పాటు చేయబడుతుంది, ఇందులో కింద తెలిపినవి ఉంటాయి:"]
["(i) छात्र कल्‍याण संकायाध्‍यक्ष, जो कि छात्र परिषद् के अध्‍यक्ष भी होंगे ;","(i) విద్యార్థుల సంక్షేమం డీన్, విద్యార్థి పరిషత్ అధ్యక్షుడు కూడా ఉంటారు;"]
["(ii) बीस छात्र जो अध्‍ययन, खेल-कूद और अध्‍ययनेतर क्रियाकलापों में योग्‍यता के आधार पर विद्यापरिषद् द्वारा नामनिर्देशित किए जाएंगे ; और","(ii) అధ్యయనాలు, క్రీడలు మరియు పాఠ్యేతర కార్యకలాపాలలో మెరిట్ ఆధారంగా విద్యా మండలి నామినేట్ చేయబడే ఇరవై మంది విద్యార్థులు; మరియు"]
["(iii) ऐसी संख्‍या में विद्यार्थियों के निर्वाचित प्रतिनिधि जो विद्या परिषद् द्वारा विहित की जाए :","(iii) విద్యా పరిషత్ సూచించిన విద్యార్థుల సంఖ్యకు ఎన్నికైన ప్రతినిధులు:"]
["परंतु विश्‍वविद्यालय के किसी छात्र को, यदि अध्‍यक्ष द्वारा अनुज्ञात किया जाए, विद्यार्थी परिषद् के समक्ष विश्‍वविद्यालय से संबंधित कोई मुद्दा लाने का अधिकार होगा और जब किसी बैठक में उस मुद्दे पर विचार किया जाए तो उसे विचार-विमर्श में भाग लेने का अधिकार होगा ।","కానీ విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఏ విద్యార్థి అయినా, చైర్మన్ అనుమతిస్తే, విశ్వవిద్యాలయానికి సంబంధించిన సమస్యను విద్యార్థి పరిషత్ ముందు తీసుకురావడానికి హక్కు ఉంటుంది మరియు సమావేశంలో సమస్యను పరిగణనలోకి తీసుకున్నప్పుడు చర్చల్లో పాల్గొనే హక్కు ఉంటుంది."]
["(2) अध्‍ययन, छात्र कल्‍याण और अन्‍य महत्‍वपूर्ण विषयों के संबंध में तथा सामान्‍यतया विश्‍वविद्यालय के कार्यकरण के संबंध में विश्‍वविद्यालय के समुचित प्राधिकारियों को सुझाव देना विद्यार्थी परिषद् के कृत्‍य होंगे, और ऐसे सुझाव मतैक्‍यता के आधार पर दिए जाएंगे ।","(2) అధ్యయనాలు, విద్యార్థుల సంక్షేమం మరియు ఇతర ముఖ్యమైన విషయాలకు సంబంధించి విశ్వవిద్యాలయం యొక్క తగిన అధికారులకు సూచనలు మరియు సాధారణంగా విశ్వవిద్యాలయం యొక్క పనితీరు విద్యార్థి మండలి యొక్క విధులుగా ఉంటుంది, మరియు ఏకాభిప్రాయం ఆధారంగా ఇటువంటి సూచనలు చేయబడతాయి."]
["(3) छात्र परिषद् शैक्षणिक वर्ष में कम से कम एक बार, अधिमानत: उस वर्ष के प्रारम्‍भ में अपना अधिवेशन करेगी ।","(3) విద్యార్ధి పరిషత్ తన సెషన్‌ను విద్యా సంవత్సరంలో కనీసం ఒక్కసారైనా, ఆ సంవత్సరం ప్రారంభంలోనే నిర్వహించాలి."]
["38. अध्‍यादेश कैसे बनाए जाएंगे—","38. ఆర్డినెన్స్‌లు (నిర్ణయము)ఎలా చేయబడతాయి-"]
["(1) धारा 30 की उपधारा (2) के अधीन बनाए गए प्रथम अध्‍यादेश, कार्य परिषद् द्वारा निम्‍नलिखित उपधाराओं में विनिर्दिष्‍ट रीति से किसी भी समय, संशोधित, निरसित या परिवर्धित किए जा सकेंगे ।","(1) సెక్షన్ 30 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కింద చేసిన మొదటి ఆర్డినెన్స్‌ను వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ఎప్పుడైనా కింది ఉప విభాగాలలో పేర్కొన్న పద్ధతిలో సవరించవచ్చు, రద్దు చేయవచ్చు లేదా మార్పుచేయవచ్చు."]
["(2) धारा 30 की उपधारा (1) में प्रगणित मामलों के संबंध में कार्य परिषद् द्वारा कोई अध्‍यादेश तब तक नहीं बनाया जाएगा जब तक कि ऐसे अध्‍यादेश का प्रारूप विद्या परिषद् द्वारा प्रस्‍थापित नहीं किया गया हो ।","(2) సెక్షన్ 30 లోని సబ్ సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న విషయాలకు సంబంధించి, విద్యా పరిషత్ చేత అటువంటి ఆర్డినెన్స్ ముసాయిదాను ఏర్పాటు చేయకపోతే వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ఎటువంటి ఆర్డినెన్స్ చేయదు."]
["(3) कार्य परिषद् को विद्या परिषद् द्वारा खंड (2) के अधीन प्रस्‍थापित किसी अध्‍यादेश के प्रारूप का संशोधन करने की शक्‍ति नहीं होगी, किंतु वह प्रस्‍थापना को नामंजूर कर सकेगी या विद्या परिषद् के पुनर्विचार के लिए उस संपूर्ण प्रारूप को या उसके किसी भाग को ऐसे किसी संशोधन सहित जिसका सुझाव कार्य परिषद् दे, वापस भेज सकेगी ।","(3) విద్యా పరిషత్ నిబంధన (2) కింద ఏర్పాటు చేసిన ఏదైనా ఆర్డినెన్స్ ముసాయిదాను సవరించే అధికారం వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌కు ఉండదు, అయితే ఇది విద్యా పరిషత్ పునః పరిశీలన కోసం స్థాపనను అనుమతించదు లేదా ముసాయిదా లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగాన్ని పునః పరిశీలించగలదు, వర్కింగ్ కౌన్సిల్ సూచించిన సవరణలతో దానిలోని ఏదైనా భాగం, తిరిగి పంపవచ్చు."]
["(8) कुलाध्‍यक्ष, कार्य परिषद् को खंड (7) में निर्दिष्‍ट अध्‍यादेश को अपने द्वारा निलंबित किए जाने के बारे में सूचित करेगा और विश्‍वविद्यालय से टिप्‍पणी प्राप्‍त कर लेने के पश्‍चात् वह या तो अध्‍यादेश का निलंबन करने वाले आदेश को वापस ले लेगा या अध्‍यादेश को नामंजूर कर देगा और उसका विनिश्‍चय अंतिम होगा ।","(8) నిబంధన (7) లో పేర్కొన్న ఆర్డినెన్స్‌ను సస్పెండ్ చేసినట్లు ఛాన్సలర్ వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌కు తెలియజేయాలి మరియు విశ్వవిద్యాలయం నుండి వ్యాఖ్యను స్వీకరించిన తరువాత, అతను ఆర్డినెన్స్‌ను నిలిపివేసే ఉత్తర్వును ఉపసంహరించుకోవాలి లేదా ఆర్డినెన్స్‌ను తిరస్కరించాలి, మరియు అతని నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది."]
["39. विनियम—","39. నిబంధనలు"]
["(1) विश्‍वविद्यालय के प्राधिकारी निम्‍नलिखित विषयों के बारे में इस अध्‍यादेश, परिनियमों और अध्‍यादेशों से संगत विनियम बना सकेंगे, अर्थात् :—","(1) విశ్వవిద్యాలయ అధికారులు ఈ ఆర్డినెన్స్, రెగ్యులేషన్స్ మరియు ఆర్డినెన్స్‌లకు సంబంధించిన నిబంధనలను ఈ క్రింది విషయాలకు సంబంధించి చేస్తారు:"]
["(ii) उन सभी विषयों के लिए उपबंध करना, जिनका इस अधिनियम, परिनियमों या विनियमों द्वारा विहित किए जाने वाले अध्‍यादेशों द्वारा विहित किया जाना अपेक्षित है ;","(ii) ఈ చట్టం, శాసనాలు లేదా నిబంధనల ద్వారా సూచించవలసిన, ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా సూచించాల్సిన అన్ని విషయాలను అందించడం;"]
["(2) विश्‍वविद्यालय का प्रत्‍येक प्राधिकारी ऐसे प्राधिकारी के सदस्‍यों को अधिवेशनों की तारीखों की और उन अधिवेशनों में विचारार्थ कार्य की सूचना देने और अधिवेशनों की कार्यवाही का अभिलेख रखने के लिए विनियम बनाएगा ।","(2) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ప్రత్యేక అధికారం అటువంటి అధికారం యొక్క సభ్యులకు సమావేశాల తేదీలలో మరియు ఆ సమావేశాలలో పరిశీలన కోసం పని యొక్క నోటీసుపై తెలియజేయడానికి మరియు సమావేశాల కార్యకలాపాలను రికార్డ్ చేయడానికి నిబంధనలు చేస్తుంది."]
["40. शक्‍तियों का प्रत्‍यायोजन—","40. అధికారాల ప్రతినిధి బృందం-"]
["अधिनियम और परिनियमों के उपबंधों के अधीन रहते हुए, विश्‍वविद्यालय का कोई अधिकारी या प्राधिकारी अपनी शक्‍तियां, अपने या उसके नियंत्रण में के किसी अन्‍य अधिकारी या प्राधिकारी या व्‍यक्‍ति को इस शर्त के अधीन रहते हुए प्रत्‍यायोजित कर सकेगा कि इस प्रकार प्रत्‍यायोजित शक्‍तियों के प्रयोग का संपूर्ण उत्तरदायित्‍व ऐसी शक्‍तियों का प्रत्‍यायोजन करने वाले अधिकारी या प्राधिकारी में निहित बना रहेगा ।","చట్టం మరియు నిబంధనల యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఒక అధికారి లేదా అధికారం దాని అధికారాలను, దాని లేదా ఇతర అధికారి లేదా అధికారం లేదా దాని నియంత్రణలో ఉన్న వ్యక్తికి లోబడి, అధికారాల వినియోగం అంతగా అప్పగించబడిన షరతులకు లోబడి ఉంటుంది, అన్ని అధికారాలు అటువంటి అధికారాలను అప్పగించే అధికారి లేదా అధికారం వద్ద ఉంటాయి."]
["(1) कुलपति की नियुक्‍ति कुलाध्‍यक्ष द्वारा ऐसी रीति और सेवा के ऐसे निबंधनों और शर्तों पर की जाएगी, जो परिनियमों द्वारा विहित की जाएं ।","(1) నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడే సేవా నిబంధనలపై వైస్-ఛాన్సలర్‌ను ఛాన్సలర్ నియమించాలి."]
["(2) कुलपति, विश्‍वविद्यालय का प्रधान कार्यपालक और शैक्षणिक अधिकारी होगा और विश्‍वविद्यालय के कार्यकलाप पर साधारण पर्यवेक्षण और नियंत्रण रखेगा और विश्‍वविद्यालय के सभी प्राधिकारियों के विनिश्‍चयों को कार्यान्‍वित करेगा ।","(2) వైస్-ఛాన్సలర్, విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ప్రిన్సిపల్ ఎగ్జిక్యూటివ్ మరియు అకాడెమిక్ ఆఫీసర్ మరియు విశ్వవిద్యాలయం యొక్క పనితీరుపై సాధారణ పర్యవేక్షణ మరియు నియంత్రణను కలిగి ఉండాలి మరియు విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అన్ని అధికారుల నిర్ణయాలను అమలు చేయాలి."]
["(3) यदि कुलपति की यह राय है कि किसी मामले में तुरंत कार्रवाई आवश्‍यक है तो वह किसी ऐसी शक्‍ति का प्रयोग कर सकेगा जो विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी को इस अधिनियम द्वारा या उसके अधीन प्रदत्त है और अपने द्वारा उस मामले में की गई कार्रवाई की रिपोर्ट उसकी अगली बैठक में उस प्राधिकारी को देगा :","(3) ఒక సందర్భంలో తక్షణ చర్య అవసరమని వైస్-ఛాన్సలర్ అభిప్రాయం ఉంటే, అతను ఈ చట్టం ద్వారా లేదా కింద విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఏదైనా అధికారానికి ఇవ్వబడిన అధికారాన్ని ఉపయోగించుకోవచ్చు మరియు ఆ సందర్భంలో అతను తీసుకున్న చర్యను నివేదించవచ్చు, తదుపరి సమావేశంలో, ఆ అధికారం ఇస్తుంది:"]
["परन्‍तु यदि संबंधित प्राधिकारी की यह राय है कि ऐसी कार्रवाई नहीं की जानी चाहिए थी तो वह ऐसा मामला कुलाध्‍यक्ष को निर्देशित कर सकेगा जिसका उस पर विनिश्‍चय अंतिम होगा :","కానీ అటువంటి చర్య తీసుకోకూడదని సంబంధిత అధికారం యొక్క అభిప్రాయం అయితే, అది ఛాన్సలర్‌కు అలాంటి నిర్ణయం తీసుకోవచ్చు, దీని నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది:"]
["परन्‍तु यह और कि विश्‍वविद्यालय की सेवा में के किसी ऐसे व्‍यक्‍ति को, जो इस उपधारा के अधीन कुलपति द्वारा की गई कार्रवाई से व्‍यथित है, यह अधिकार होगा कि जिस तारीख को ऐसी कार्रवाई का विनिश्‍चय उसे संसूचित किया जाता है उससे तीन मास के भीतर वह उस कार्रवाई के विरुद्ध अपील, कार्य परिषद् को करे और तब कार्य परिषद् कुलपति द्वारा की गई कार्रवाई को पुष्‍ट कर सकेगी, उपांतरित कर सकेगी या उसे उलट सकेगी ।","కానీ ఈ ఉప విభాగం కింద వైస్ ఛాన్సలర్ తీసుకున్న చర్యతో బాధపడుతున్న విశ్వవిద్యాలయ సేవలో ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా, అటువంటి చర్య యొక్క నిర్ణయం తనకు తెలియజేసిన తేదీ నుండి మూడు నెలల్లోపు హక్కు ఉంటుంది, ఆ చర్యకు వ్యతిరేకంగా విజ్ఞప్తి వర్కింగ్ కౌన్సిల్కు ఇవ్వవచ్చు మరియు తరువాత వర్కింగ్ కౌన్సిల్ వైస్ ఛాన్సలర్ తీసుకున్న చర్యను ధృవీకరించవచ్చు, సవరించవచ్చు లేదా తిరస్కరించవచ్చు."]
["(4) यदि कुलपति की यह राय है कि विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी का कोई विनिश्‍चय इस अधिनियम, परिनियमों या अध्‍यादेशों के उपबंधों द्वारा प्रदत्त प्राधिकारी की शक्‍तियों के बाहर है या किया गया विनिश्‍चय विश्‍वविद्यालय के हित में नहीं है तो वह संबंधित प्राधिकारी से अपने विनिश्‍चय का ऐसे विनिश्‍चय के साठ दिन के भीतर पुनर्विलोकन करने के लिए कह सकेगा और यदि वह प्राधिकारी उस विनिश्‍चय का पूर्णत: या भागत: पुनर्विलोकन करने से इंकार करता है या उसके द्वारा उक्‍त साठ दिन की अवधि के भीतर कोई विनिश्‍चय नहीं किया जाता है तो वह मामला कुलाध्‍यक्ष को निर्दिष्‍ट किया जाएगा जिसका उस पर विनिश्‍चय अंतिम होगा ।","(4) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఏదైనా అధికారం యొక్క ఏదైనా నిర్ణయం ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు, నిబంధనలు లేదా ఆర్డినెన్స్‌లచే ఇవ్వబడిన అధికారం యొక్క అధికారాలకు వెలుపల ఉందని వైస్-ఛాన్సలర్ అభిప్రాయం ఉంటే, లేదా తీసుకున్న నిర్ణయం విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ప్రయోజనం కోసం కాకపోతే, అటువంటి నిర్ణయం సంబంధిత అధికారం నుండి అరవై రోజులలోపు సమీక్షించమని కోరబడుతుంది మరియు ఆ అధికారం ఆ నిర్ణయం మొత్తంగా లేదా కొంత భాగాన్ని సమీక్షించటానికి నిరాకరిస్తే లేదా చెప్పిన అరవై రోజుల వ్యవధిలో అతనిచే ఎటువంటి నిర్ణయం తీసుకోకపోతే, ఈ విషయం ప్రిన్సిపాల్‌తో ఉంటుంది, ఎవరి నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుందో పేర్కొనబడుతుంది."]
["(5) कुलपति ऐसी अन्‍य शक्‍तियों का प्रयोग और ऐसे अन्‍य कर्तव्‍यों का पालन करेगा जो परिनियमों या अध्‍यादेशों द्वारा विहित किए जाएं ।","(5) వైస్-ఛాన్సలర్ అటువంటి ఇతర అధికారాలను వినియోగించుకోవాలి మరియు నిబంధనలు లేదా ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా సూచించబడే ఇతర విధులను నిర్వర్తించాలి."]
["(1) कुलसचिव की नियुक्‍ति ऐसी रीति से और सेवा के ऐसे निबंधनों और शर्तों पर की जाएगी जो परिनियमों द्वारा विहित की जाएं ।","(1) రిజిస్ట్రార్ అటువంటి పద్ధతిలో మరియు నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడే సేవా నిబంధనలు మరియు నిబంధనలపై నియమించబడతారు."]
["(2) कुलसचिव को विश्‍वविद्यालय की ओर से करार करने, दस्‍तावेजों पर हस्‍ताक्षर करने और अभिलेखों को अधिप्रमाणित करने की शक्‍ति होगी और वह ऐसी शक्‍तियों का प्रयोग तथा ऐसे कर्तव्‍यों का पालन करेगा जो परिनियमों द्वारा विहित किए जाएं ।","(2) రిజిస్ట్రార్‌కు విశ్వవిద్యాలయం తరపున ఒప్పందాలు కుదుర్చుకోవడానికి, పత్రాలపై సంతకం చేయడానికి మరియు రికార్డులను ప్రామాణీకరించడానికి అధికారం ఉంటుంది మరియు అటువంటి అధికారాలను ఉపయోగించుకోవాలి మరియు నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడే విధులను నిర్వర్తించాలి."]
["(i) कुलपति ;","(i) వైస్-ఛాన్సలర్;"]
["(ii) प्रतिकुलपति ;","(ii) సభ నామినేట్ చేయబడిన వ్యక్తి;"]
["(iii) सभा द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किया जाने वाला एक व्‍यक्‍ति ;","(iii) సభ ద్వారా నామినేట్ చేయవలసిన వ్యక్తి;"]
["(iv) कार्य परिषद् द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किए जाने वाले तीन व्‍यक्‍ति जिनमें से कम से कम एक कार्य परिषद् का सदस्‍य होगा ; और","(iv) వర్కింగ్ కౌన్సిల్ చేత నామినేట్ చేయబడిన ముగ్గురు వ్యక్తులు, వీరిలో కనీసం ఒకరు వర్కింగ్ కౌన్సిల్ సభ్యులై ఉండాలి; మరియు"]
["(v) कुलाध्‍यक्ष द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किए जाने वाले तीन व्‍यक्‍ति ।","(v) ముగ్గురు వ్యక్తులు ఛాన్సలర్ ద్వారా నామినేట్ చేయబడుతారు."]
["(2) वित्त समिति के अधिवेशन के लिए गणपूर्ति वित्त समिति के पांच सदस्‍यों से होगी ।","(2) ఆర్థిక కమిటీ సమావేశానికి కోరం ఆర్థిక కమిటీలోని ఐదుగురు సభ్యుల నుండి ఉండాలి."]
["(3) वित्त समिति के, पदेन सदस्‍यों से भिन्‍न, सभी सदस्‍य तीन वर्ष की अवधि तक पद धारण करेंगे ।","(3) ఎక్స్-అఫిషియో సభ్యులు కాకుండా ఫైనాన్స్ కమిటీ సభ్యులందరూ మూడేళ్ల కాలానికి పదవిలో ఉంటారు."]
["6. अध्‍यक्ष और अन्‍य सदस्‍यों की नियुक्‍ति के लिए अर्हताएं–","6. చైర్మన్ మరియు ఇతర సభ్యుల నియామకానికి అర్హతలు -"]
["–(1) कोई व्‍यक्‍ति अध्‍यक्ष के रूप में नियुक्‍ति के लिए तभी अर्हित होगा जब वह उच्‍चतम न्‍यायालय का सेवानिवृत्त न्‍यायाधीश या उच्‍च न्‍यायालय का सेवानिवृत्त मुख्‍य न्‍यायमूर्ति हो ।","(1) ఒక వ్యక్తి సుప్రీంకోర్టు రిటైర్డ్ జడ్జి లేదా హైకోర్టు రిటైర్డ్ చీఫ్ జస్టిస్ అయితే మాత్రమే చైర్మన్ గా నియామకానికి అర్హత ఉంటుంది."]
["(2) कोई व्‍यक्‍ति न्‍यायिक सदस्‍य के रूप में नियुक्‍ति के लिए तभी अर्हित होगा जब वह किसी उच्‍च न्‍यायालय का न्‍यायाधीश है या रहा है ।","(2) ఒక వ్యక్తి హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా లేదా న్యాయమూర్తిగా ఉంటేనే న్యాయవ్యవస్థ సభ్యునిగా నియమించబడటానికి అర్హత పొందుతాడు."]
["(3) कोई व्‍यक्‍ति प्रशासनिक सदस्‍य के रूप में नियुक्‍ति के लिए अर्हित होगा, जब––","(3) ఒక వ్యక్తి పరిపాలనా సభ్యుడిగా నియామకానికి అర్హులు, ఎప్పుడు-"]
["उसने सेना में कम से कम तीन वर्ष की कुल अवधि के लिए मेजर जनरल की या उससे ऊपर की रैंक या नौ सेना या वायु सेना में तत्‍समान रैंक धारण की है या धारण किए हुए है ;","అతను ఆర్మీలో మేజర్ జనరల్ లేదా అంతకంటే ఎక్కువ హోదాలను లేదా నేవీ లేదా వైమానిక దళంలో సంబంధిత హోదాను కనీసం మూడు సంవత్సరాల వరకు కలిగి ఉన్నాడు లేదా అందులో చేసి ఉన్నాడు;"]
["उसने सेना या नौसेना या वायु सेना में कम से कम एक वर्ष के लिए जज एडवोकेट जनरल के रूप में सेवा की है और वह क्रमश: मेजर जनरल, कमोडोर और एयर कमोडोर के रैंक से कम रैंक का नहीं है ।","అతను ఆర్మీ లేదా నేవీ లేదా వైమానిక దళంలో జడ్జి అడ్వకేట్ జనరల్‌గా కనీసం ఒక సంవత్సరం పాటు పనిచేశాడు మరియు వరుసగా మేజర్ జనరల్, కమాండర్ మరియు ఎయిర్ కమాండర్ యొక్క హోదా కన్నా తక్కువ హోదాలో లేడు."]
["स्‍पष्‍टीकरण––","వివరణ-"]
["जब सेवारत व्‍यक्‍ति को प्रशासनिक सदस्‍य के रूप में नियुक्‍त किया जाता है, तो उसे ऐसी नियुक्‍ति ग्रहण करने से पूर्व से सेवानिवृत्त होना होगा ।","పనిచేస్తున్న వ్యక్తిని పరిపాలనా సభ్యుడిగా నియమించినప్పుడు, అలాంటి నియామకం తీసుకునే ముందు పదవీ విరమణ చేయవలసి ఉంటుంది."]
["7. अध्‍यक्ष और अन्‍य सदस्‍यों की नियुक्‍ति––","7. చైర్మన్ మరియు ఇతర సభ్యుల నియామకం -"]
["(1) इस धारा के उपबंधों के अधीन रहते हुए, अधिकरण के अध्‍यक्ष और अन्‍य सदस्‍यों को राष्‍ट्रपति द्वारा नियुक्‍त किया जाएगा :","(1) ఈ సెక్షన్ యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, ట్రిబ్యునల్ యొక్క చైర్మన్ మరియు ఇతర సభ్యులను రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు:"]
["परंतु इस उपधारा के अधीन कोई नियुक्‍ति भारत के मुख्‍य न्‍यायमूर्ति से परामर्श के बिना नहीं की जाएगी ।","కానీ భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తితో సంప్రదించకుండా ఈ సబ్-సెక్షన్ కింద ఎటువంటి నియామకం చేయరాదు."]
["(2) राष्‍ट्रपति, अधिकरण के एक या अधिक सदस्‍यों को, यथास्‍थिति, उसके उपाध्‍यक्ष या उपाध्‍यक्षों के रूप में नियुक्‍त कर सकेगा ।","(2) రాష్ట్రపతి, ట్రిబ్యునల్‌లో ఒకరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది సభ్యులను, అలాగే, తన ఉపాధ్యక్షునిగా లేదా ఉపాధ్యక్షుల రూపంలో నియమించవచ్చు."]
["8. पदावधि–","8. పదవీకాలం"]
["–अध्‍यक्ष या सदस्‍य, उस तारीख से जिसको वह अपना पद ग्रहण करता है, चार वर्ष की अवधि तक पद धारण करेगा और वह पुनर्नियुक्‍ति का पात्र होगा :","చైర్మన్ లేదా సభ్యుడు పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించిన తేదీ నుండి నాలుగు సంవత్సరాల వరకు పదవిలో ఉండాలి మరియు తిరిగి నియామకానికి అర్హులు:"]
["परन्‍तु कोई भी अध्‍यक्ष,––","కానీ ఏదైనా అధ్యక్షుడు, -"]
["यदि वह उच्‍चतम न्‍यायालय का न्‍यायाधीश रहा है, तो सत्तर वर्ष की आयु ; और","అతను సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిగా ఉంటే, డెబ్బై సంవత్సరాల వయస్సు; మరియు"]
["यदि वह किसी उच्‍च न्‍यायालय का मुख्‍य न्‍यायमूर्ति रहा है, तो पैंसठ वर्ष की आयु, प्राप्‍त करने के पश्‍चात् उस हैसियत में पद धारण नहीं करेगा :","అతను హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా ఉంటే, అరవై అయిదు సంవత్సరాల వయస్సు వచ్చిన తరువాత అతను ఆ పదవిలో ఉండకూడదు:"]
["9. त्‍यागपत्र और हटाया जाना––","9. రాజీనామా మరియు తొలగింపు -"]
["(1) अध्‍यक्ष या सदस्‍य, राष्‍ट्रपति को संबोधित अपने हस्‍ताक्षर सहित लिखित सूचना द्वारा अपना पद त्‍याग सकेगा :","అధ్యక్షుడు లేదా సభ్యుడు, రాష్ట్రపతికి సంబోధించిన తన సంతకంతో వ్రాతపూర్వక నోటీసు ద్వారా తన పదవికి రాజీనామా చేయవచ్చు:"]
["परंतु अध्‍यक्ष या सदस्‍य, जब तक कि उसे राष्‍ट्रपति द्वारा उससे पहले पद त्‍याग करने के लिए अनुज्ञा नहीं दी जाती है, ऐसी सूचना की प्राप्‍ति की तारीख से तीन मास का अवसान होने तक या उसके पदोत्तरवर्ती के रूप में सम्‍यक् रूप से नियुक्‍त व्‍यक्‍ति द्वारा अपना पद ग्रहण कर लेने तक या उसकी पदावधि का अवसान होने तक, इनमें से जो भी पूर्वतर हो, अपना पद धारण करता रहेगा ।","కానీ అధ్యక్షుడు లేదా సభ్యుడు, దానికి ముందు రాష్ట్రపతి ద్వారా రాజీనామా చేయడానికి అనుమతి ఇవ్వకపోతే, అటువంటి సమాచారం అందుకున్న తేదీ నుండి మూడు నెలల గడువు ముగిసే వరకు లేదా వారసుడిగా నియమించబడిన వ్యక్తి చేత అతని నియామకం అతను పదవిని చేపట్టే వరకు లేదా అతని పదవీకాలం ముగిసే వరకు, ఏది అంతకు ముందో, అతను తన పదవిని కొనసాగిస్తాడు."]
["(2) अध्‍यक्ष या सदस्‍य को उसके साबित कदाचार या असमर्थता के आधार पर उच्‍चतम न्‍यायालय के किसी आसीन न्‍यायाधीश द्वारा जांच किए जाने के पश्‍चात्, जिसमें ऐसे अध्‍यक्ष या अन्‍य सदस्‍य को उसके विरुद्ध लगाए गए आरोपों की सूचना दी गई हो और उन आरोपों के संबंध में सुनवाई का युक्‍तियुक्‍त अवसर दिया गया हो, राष्‍ट्रपति द्वारा किए गए किसी आदेश से ही हटाया जाएगा, अन्‍यथा नहीं ।","(2) సుప్రీంకోర్టు సిట్టింగ్ జడ్జి ద్వారా నిరూపితమైన దుష్ప్రవర్తన లేదా అసమర్థత ఆధారంగా అధ్యక్షుడు లేదా సభ్యుడిని పరిశీలించిన తరువాత, అటువంటి అధ్యక్షుడు లేదా ఇతర సభ్యుడు తనపై మోపిన అభియోగాల గురించి లేదా ఆ ఆరోపణలకు సంబంధించి విచారణ గురించి తెలియజేస్తారు, సహేతుకమైన అవకాశం ఇచ్చినట్లయితే, అది రాష్ట్రపతి చేసిన ఏ ఉత్తర్వు ద్వారా అయినా అది తొలగించబడుతుంది, వేరే లేదు."]
["(3) केन्‍द्रीय सरकार, उपधारा (2) में निर्दिष्‍ट अध्‍यक्ष या अन्‍य सदस्‍य के कदाचार या असमर्थता का अन्‍वेषण करने के लिए प्रक्रिया को नियमों द्वारा विनियमित कर सकेगी ।","(3) సబ్-సెక్షన్ (2) లో సూచించబడిన అధ్యక్షుడు లేదా ఇతర సభ్యుల దుష్ప్రవర్తన లేదా అసమర్థతను పరిశోధించే విధానాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం నిబంధనల ద్వారా నియంత్రించవచ్చు."]
["10. अध्‍यक्ष और अन्‍य सदस्‍यों के वेतन, भत्ते और सेवा के अन्‍य निबंधन और शर्तें–","10. అధ్యక్షుడు మరియు ఇతర సభ్యుల జీతాలు, భత్యాలు మరియు ఇతర నిబంధనలు మరియు షరతులు -"]
["–अध्‍यक्ष और अन्‍य सदस्‍यों को संदेय वेतन और भत्ते तथा सेवा के अन्‍य निबंधन और शर्तें (जिनके अंतर्गत पेंशन, उपदान और अन्‍य सेवानिवृत्ति फायदे भी हैं) वे होंगी जो केन्‍द्रीय सरकार विहित करे :","–అధ్యక్షుడు మరియు ఇతర సభ్యులకు చెల్లించాల్సిన జీతాలు మరియు భత్యాలు మరియు ఇతర సేవా నిబంధనలు (పెన్షన్, గ్రాట్యుటీ మరియు ఇతర పదవీ విరమణ ప్రయోజనాలతో సహా) కేంద్ర ప్రభుత్వం సూచించేవి:"]
["परंतु अध्‍यक्ष और अन्‍य सदस्‍यों के न तो वेतन और भत्तों में और न ही सेवा के अन्‍य निबंधनों और शर्तों में उनकी नियुक्‍ति के पश्‍चात् उनके लिए अलाभकारी परिवर्तन किए जाएंगे ।","కానీ అధ్యక్షుడు మరియు ఇతర సభ్యులను వారి జీతాలు మరియు భత్యాలలో, లేదా వారి నియామకం తరువాత ఇతర నిబంధనలు మరియు షరతులు లాభాపేక్ష లేకుండా మార్పులు చేయబడతాయి."]
["11. अध्‍यक्ष या सदस्‍य द्वारा ऐसे अध्‍यक्ष या सदस्‍य न रहने पर पद आदि धारण करने का प्रतिषेध––","11. అధ్యక్షుడు లేదా సభ్యుడు ద్వారా అటువంటి అధ్యక్షుడు లేదా సభ్యుడు లేకపోతే పదవులు నిర్వహించడం నిషేధించడం-"]
["पद पर न रहने पर,––","పదవిలో లేనప్పుడు, ––"]
["अध्‍यक्ष, भारत सरकार के अधीन या किसी राज्‍य सरकार के अधीन और आगे नियोजन का पात्र नहीं होगा ;","అధ్యక్షుడు, భారత ప్రభుత్వం క్రింద లేదా ఏ రాష్ట్ర ప్రభుత్వంలోనైనా తదుపరి ఉపాధికి అర్హులు కాదు;"]
["अध्‍यक्ष से भिन्‍न कोई सदस्‍य, इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन रहते हुए, किसी अन्‍य अधिकरण के सदस्‍य के रूप में नियुक्‍ति का पात्र होगा किंतु भारत सरकार के अधीन या किसी राज्‍य सरकार के अधीन किसी अन्‍य नियोजन का पात्र नहीं होगा ;","ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి అధ్యక్షుడు కాకుండా, వేరే ఏ సభ్యుడైనా ఇతర ట్రిబ్యునల్ సభ్యునిగా నియమించటానికి అర్హులు కాని భారత ప్రభుత్వం క్రింద లేదా ఏ రాష్ట్ర ప్రభుత్వంలోనైనా ఇతర ఉద్యోగాలకు అర్హులు కాదు;"]
["अध्‍यक्ष या अन्‍य सदस्‍य, अधिकरण के समक्ष उपसंजात नहीं होगा, कार्य नहीं करेगा या अभिवचन नहीं करेगा ।","అధ్యక్షుడు లేదా ఇతర సభ్యుడు, ట్రిబ్యునల్ ముందు లొంగిపోకూడదు, పనిచేయకూడదు లేదా వాదించకూడదు."]
["12. अध्‍यक्ष की वित्तीय और प्रशासनिक शक्‍तियां––","12. అధ్యక్షుడు యొక్క ఆర్థిక మరియు పరిపాలనా అధికారాలు -"]
["अध्‍यक्ष, न्‍यायपीठों पर ऐसी वित्तीय और प्रशासनिक शक्‍तियों का प्रयोग करेगा जो विहित की जाएं :","అధ్యక్షుడు, సూచించిన విధంగా ఆర్థిక మరియు పరిపాలనా అధికారాలను న్యాయస్థాన ధర్మాసనా‌లపై ఉపయోగించాలి:"]
["परंतु अध्‍यक्ष को, अपनी ऐसी वित्तीय और प्रशासनिक शक्‍तियों का, जो वह ठीक समझे, अधिकरण के किसी अन्‍य सदस्‍य या किसी अधिकारी को इन शर्तों के अधीन रहते हुए प्रत्‍यायोजन करने का प्राधिकार होगा कि ऐसा सदस्‍य या अधिकारी, ऐसी प्रत्‍यायोजित शक्‍तियों का प्रयोग करते समय, अध्‍यक्ष के निदेशन, नियंत्रण और पर्यवेक्षण के अधीन कार्य करता रहेगा ।","అటువంటి సభ్యుడు లేదా అధికారి అటువంటి అధికారాలను వినియోగించుకునేటప్పుడు ఈ షరతులకు లోబడి, ఇతర సభ్యులకు లేదా ట్రిబ్యునల్ యొక్క ఏ అధికారికి, తగినట్లుగా భావించే ఆర్థిక మరియు పరిపాలనా అధికారాలను అధ్యక్షునికి అప్పగించే అధికారం ఉంటుంది. అధ్యక్షుని యొక్క దిశ, నియంత్రణ మరియు పర్యవేక్షణలో పనిచేయడం కొనసాగించాలి."]
["13. अधिकरण के कर्मचारिवृन्‍द–","13. ట్రిబ్యునల్ యొక్క సిబ్బంది-"]
["–(1) केन्‍द्रीय सरकार, अधिकरण के कृत्‍यों के निर्वहन में उसकी सहायता के लिए अपेक्षित अधिकारियों और अन्‍य कर्मचारियों की प्रकृति और प्रवर्ग अवधारित करेगी और अधिकरण को ऐसे अधिकारी और अन्‍य कर्मचारी उपलब्‍ध कराएगी जो वह ठीक समझे ।","(1) ట్రిబ్యునల్ తన విధులను నిర్వర్తించడంలో సహాయపడటానికి అవసరమైన అధికారులు మరియు ఇతర ఉద్యోగుల యొక్క స్వభావం మరియు వర్గాలను కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయిస్తుంది మరియు అటువంటి అధికారులు మరియు ఇతర ఉద్యోగులను ట్రిబ్యునల్‌కు తగినట్లుగా భావిస్తుంది."]
["(2) अधिकरण के अधिकारियों और अन्‍य कर्मचारियों को संदेय वेतन और भत्ते तथा सेवा के अन्‍य निबंधन और शर्तें वे होंगी जो विहित की जाएं ।","(2) ట్రిబ్యునల్ యొక్క అధికారులు మరియు ఇతర ఉద్యోగులకు చెల్లించాల్సిన జీతాలు మరియు భత్యాలు మరియు ఇతర సేవా నిబంధనలు మరియు షరతులు సూచించినట్లు ఉండాలి."]
["(3) अधिकरण के अधिकारी और अन्‍य कर्मचारी अध्‍यक्ष के साधारण अधीक्षण के अधीन अपने कृत्‍यों का निर्वहन करेंगे ।","(3) ట్రిబ్యునల్ యొక్క అధికారులు మరియు ఇతర ఉద్యోగులు అధ్యక్షుని యొక్క సాధారణ అజమాయిషీ క్రింద తమ విధులను నిర్వర్తించాలి."]
["अधिकरण की अधिकारिता, शक्‍तियां और प्राधिकार","ట్రిబ్యునల్ యొక్క అధికార పరిధి, అధికారాలు మరియు అధికారం"]
["14. सेवा संबंधी मामलों में अधिकारिता, शक्‍तियां और प्राधिकार––","14. సేవకు సంబంధించిన విషయాలలో అధికార పరిధి, అధికారాలు మరియు అధికారం-"]
["(1) इस अधिनियम में, अभिव्‍यक्‍त रूप से अन्‍यथा उपबंधित के सिवाय, अधिकरण, नियत दिन से ही, सभी न्‍यायलयों द्वारा (संविधान के अनुच्‍छेद 226 और अनुच्‍छेद 227 के अधीन अधिकारिता का प्रयोग करते समय उच्‍चतम न्‍यायालय या उच्‍च न्‍यायालय के सिवाय) सभी सेवा संबंधी मामलों के संबंध में उस दिन से ठीक पूर्व प्रयोक्‍तव्‍य सभी अधिकारिता, शक्‍तियों और प्राधिकार का प्रयोग करेगा ।","(1) ఈ చట్టంలో, ట్రిబ్యునల్ నియమించబడిన రోజు నుండి, అన్ని న్యాయస్థానాల ద్వారా (సుప్రీంకోర్టు లేదా హైకోర్టు మినహా రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 226 మరియు ఆర్టికల్ 227 ప్రకారం అధికార పరిధిని వినియోగించుకుంటుంది) వినియోగదారుడు ఆ రోజు నుండి అన్ని అధికార పరిధి, అధికారాలు మరియు అధికారాన్ని ఒకే విధంగా ఉపయోగించుకోవాలి."]
["(2) इस अधिनियम के अन्‍य उपबंधों के अधीन रहते हुए, किसी सेवा संबंधी मामले के संबंध में किसी आदेश द्वारा व्‍यथित व्‍यक्‍ति अधिकरण को ऐसे प्ररूप में और ऐसे दस्‍तावेजों या अन्‍य साक्ष्‍य सहित तथा ऐसी फीस के संदाय पर, जो विहित की जाए, आवेदन कर सकेगा ।","(2) ఈ చట్టం యొక్క ఇతర నిబంధనలకు లోబడి, సేవకు సంబంధించిన విషయానికి సంబంధించి, ఒక ఉత్తర్వుతో బాధపడుతున్న వ్యక్తి ట్రిబ్యునల్‌కు అటువంటి రూపంలో మరియు అటువంటి పత్రాలు లేదా ఇతర ఆధారాలతో మరియు సూచించిన ఫీజుల చెల్లింపుపై దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు."]
["(3) सेवा संबंधी मामलों से संबंधित आवेदन की प्राप्‍ति पर, अधिकरण, यदि सम्‍यक् जांच के पश्‍चात् जो वह आवश्‍यक समझे, समाधान हो जाता है कि वह उसके द्वारा न्‍यायनिर्णयन के लिए उपयुक्‍त है, ऐसे आवेदन को स्‍वीकार करेगा ; किंतु जहां अधिकरण का इस प्रकार समाधान नहीं होता है तो वह आवेदन को, उसके कारणों को लेखबद्ध करने के पश्‍चात्, खारिज कर सकेगा ।","(3) సేవా విషయాలకు సంబంధించిన దరఖాస్తు అందిన తరువాత, ట్రిబ్యునల్, తగిన విచారణ తర్వాత, అది అవసరమని భావిస్తే, అతని తీర్పుకు తగినట్లుగా నిర్ణయించబడితే, అటువంటి దరఖాస్తును అంగీకరించాలి; ట్రిబ్యునల్ ఈ విధంగా పరిష్కరించబడని చోట, దాని కారణాలను నమోదు చేసిన తరువాత, అది దరఖాస్తును కొట్టివేయగలదు."]
["(4) किसी आवेदन के न्‍यायनिर्णयन के प्रयोजन के लिए, अधिकरण को निम्‍नलिखित विषयों के संबंध में वही शक्‍तियां होंगी जो किसी वाद का विचारण करते समय सिविल प्रक्रिया संहिता, 1908 (1908 का 5) के अधीन किसी सिविल न्‍यायालय में निहित होती हैं––","(4) ఒక దరఖాస్తును తీర్పు చెప్పే ప్రయోజనం కోసం, ఒక దావాను నిర్ణయించేటప్పుడు, సివిల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1908 (1908 లో 5) కింద ఏదైనా సివిల్ కోర్టులో ఇవ్వబడిన కింది విషయాలకు సంబంధించి ట్రిబ్యునల్‌కు అదే అధికారాలు ఉంటాయి-"]
["किसी व्‍यक्‍ति को समन करना और हाजिर कराना तथा शपथ पर उसकी परीक्षा करना ;","ఒక వ్యక్తిని పిలవడం మరియు గుర్తించడం మరియు ప్రమాణ స్వీకారంతో పరీక్షచేయడం;"]
["दस्‍तावेजों को प्रकट और पेश करने की अपेक्षा करना ;","పత్రాలు బహిర్గతం మరియు సమర్పించబడాలని ఆశించడం;"]
["शपथपत्रों पर साक्ष्‍य ग्रहण करना ;","ప్రమాణ పత్రంపై సాక్ష్యం తీసుకోవడం;"]
["भारतीय साक्ष्‍य अधिनियम, 1872 (1872 का 1) की धारा 123 और धारा 124 के उपबंधों के अधीन रहते हुए, किसी कार्यालय से किसी लोक अभिलेख या दस्‍तावेज या ऐसे अभिलेख या दस्‍तावेज की प्रति की अपेक्षा करना ;","ఇండియన్ ఎవిడెన్స్ యాక్ట్, 1872 (1872 లో 1) లోని సెక్షన్ 123 మరియు సెక్షన్ 124 లోని నిబంధనలకు లోబడి, ఏదైనా పబ్లిక్ రికార్డ్ లేదా డాక్యుమెంట్ లేదా కార్యాలయం నుండి అటువంటి రికార్డ్ లేదా పత్రం యొక్క కాపీ ఆశించడం;"]
["साक्षियों या दस्‍तावेजों की परीक्षा के लिए कमीशन निकालना ;","సాక్షులు లేదా పత్రాల పరిశీలన కోసం కమిషన్ ఉపసంహరణ;"]
["अपने विनिश्‍चयों का पुनर्विलोकन करना ;","తమ నిర్ణయాలను సమీక్షించడం;"]
["व्‍यतिक्रम में किसी आवेदन को खारिज करना या उसका एकपक्षीय रूप से विनिश्‍चय करना ;","అప్రమేయంగా ఏదైనా అప్లికేషన్‌ను తొలగించడం లేదా ఏకపక్షంగా తొలగించడం;"]
["व्‍यतिक्रम में किसी आवेदन के खारिजी के किसी आदेश या उसके द्वारा एकपक्षीय रूप से पारित किसी आदेश को अपास्‍त करना ; और","అప్రమేయంగా ఒక అప్లికేషన్ యొక్క తొలగింపులో ఏదైనా ఉత్తర్వు లేదా దాని ద్వారా ఏకపక్షంగా ఆమోదించిన ఏదైనా ఉత్తర్వు పక్కన పెట్టడం; మరియు"]
["कोई अन्‍य विषय जो केन्‍द्रीय सरकार द्वारा विहित किया जाए ।","కేంద్ర ప్రభుత్వం సూచించిన ఏదైనా ఇతర విషయం."]
["(5) अधिकरण, विधि और तथ्‍यों संबंधी दोनों प्रकार के प्रश्‍नों का विनिश्‍चय करेगा जो उसके समक्ष उठाए जाएं ।","(5) ట్రిబ్యునల్, చట్టం మరియు వాస్తవాలకు సంబంధించి దాని ముందు లేవనెత్తే రెండు ప్రశ్నలను నిర్ణయిస్తుంది."]
["15. सेना न्‍यायालय के विरुद्ध अपील के मामलों में अधिकारिता, शक्‍तियां और प्राधिकार––","15. ఆర్మీ కోర్టుకు వ్యతిరేకంగా విజ్ఞప్తి కేసులలో అధికార పరిధి, అధికారాలు మరియు అధికారం-"]
["(1) इस अधिनियम में अभिव्‍यक्‍त रूप से अन्‍यथा उपबंधित के सिवाय, अधिकरण नियत दिन से ही किसी सेना न्‍यायालय द्वारा पारित किसी आदेश, विनिश्‍चय, निष्‍कर्ष या दंडादेश के विरुद्ध अपील अथवा उससे संबंधित या उसके आनुषंगिक किसी मामले के संबंध में इस अधिनियम के अधीन प्रयोक्‍तव्‍य सभी अधिकारिता, शक्‍तियों और प्राधिकार का प्रयोग करेगा ।","(1) ఈ చట్టంలో స్పష్టంగా అందించినవి మినహా, ట్రిబ్యునల్ ఈ చట్టం ప్రకారం, దీనికి సంబంధించిన లేదా యాదృచ్ఛికమైన ఏదైనా విషయానికి సంబంధించి, నియమించబడిన రోజు నుండి ఆర్మీ కోర్టు ఆమోదించిన ఏదైనా ఉత్తర్వు, తీర్పు, ముగింపు లేదా శిక్షకు వ్యతిరేకంగా విజ్ఞప్తి చేయాలి, అధికారాలు మరియు అధికారాన్ని ఉపయోగించాలి."]
["(2) सेना न्‍यायालय द्वारा पारित किसी आदेश, विनिश्‍चय, निष्‍कर्ष या दंडादेश से व्‍यथित कोई व्‍यक्‍ति, ऐसे प्ररूप, रीति में और ऐसे समय के भीतर जो विहित किए जाएं, अपील कर सकेगा ।","(2) సైనిక న్యాయస్థానం జారీ చేసిన ఏదైనా ఉత్తర్వు, నిర్ణయం, తీర్మానం లేదా శిక్షతో బాధపడుతున్న ఏ వ్యక్తి అయినా అటువంటి రూపంలో, పద్ధతిలో మరియు సూచించిన సమయంలోనే, విజ్ఞప్తి చేయవచ్చు."]
["(3) अधिकरण को, किसी अपराध के और सेना अभिरक्षा में के किसी अभियुक्‍त व्‍यक्‍ति को ऐसी शर्तों के साथ जो विहित की जाएं या बिना किसी शर्त के, जैसा वह आवश्‍यक समझे, जमानत प्रदान करने की शक्‍ति होगी :","(3) ఏదైనా నేరం చేసిన వ్యక్తికి మరియు సైనిక కస్టడీలో ఉన్నవారికి సూచించిన లేదా షరతులు లేని పరిస్థితులతో, ఇది అవసరమని భావించినట్లయితే, బెయిల్ ఇచ్చే అధికారం ట్రిబ్యునల్‌కు ఉంటుంది."]
["परन्‍तु यदि यह विश्‍वास करने के लिए युक्‍तियुक्‍त आधार प्रतीत होते हों कि वह मृत्‍यु या आजीवन कारावास से दंडनीय किसी अपराध का दोषी है तो ऐसे अभियुक्‍त व्‍यक्‍ति को इस प्रकार नहीं छोड़ा जाएगा ।","కానీ, మరణశిక్ష లేదా జీవిత ఖైదుతో శిక్షార్హమైన నేరానికి అతను దోషి అని నమ్మేందుకు సహేతుకమైన కారణాలు ఉన్నట్లు కనిపిస్తే, అటువంటి నిందితుడు అలా విడుదల చేయబడడు."]
["(4) अधिकरण किसी सेना न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्धि के विरुद्ध अपील मंजूर करेगा जहां––","(4) ట్రిబ్యునల్ ఒక ఆర్మీ కోర్టు శిక్షకు వ్యతిరేకంగా విజ్ఞప్తిని ఆమోదిస్తుంది ఎక్కడ-"]
["सेना न्‍यायालय का निष्‍कर्ष किसी कारण से विधिक रूप से कायम रखने योग्‍य नहीं है ; या","సైనిక న్యాయస్థానం యొక్క ముగింపు కొన్ని కారణాల వల్ల చట్టబద్ధంగా నిర్వహించబడదు; లేదా"]
["निष्‍कर्ष में विधि के किसी प्रश्‍न पर गलत विनिश्‍चय अन्‍तर्वलित है ; या","ముగింపులో చట్టం యొక్క ప్రశ్నపై తప్పు నిర్ణయం ఉంటుంది; లేదా"]
["विचारण के दौरान ऐसी तात्त्विक अनियमितता हुई थी जिसके परिणामस्‍वरूप छोर अन्‍याय हुआ है,किन्‍तु किसी अन्‍य दशा में, जहां अधिकरण यह समझता है कि अपीलार्थी के साथ घोर अन्‍याय होने की संभावना नहीं है या इसके परिणामस्‍वरूप वास्‍तव में घोर अन्‍याय नहीं हुआ है वहां अपील खारिज कर सकेगा :","విచారణ సమయంలో ఒక మౌలికమైన అవకతవకలు జరిగాయి, ఇది తీవ్ర అన్యాయానికి దారితీసింది, కానీ మరేదైనా సందర్భంలో, ట్రిబ్యునల్ విజ్ఞప్తిదారునికి తీవ్ర అన్యాయం చేసే అవకాశం లేదని లేదా వాస్తవానికి తీవ్ర అన్యాయానికి దారితీయలేదని భావిస్తుంది, విజ్ఞప్తిని కొట్టివేస్తుంది:"]
["परन्‍तु अधिकरण द्वारा अपील खारिज करने का कोई आदेश तब तक पारित नहीं किया जाएगा जब तक ऐसा आदेश उसके लिए कारणों को लेखबद्ध करने के पश्‍चात् नहीं किया जाता ।","కానీ ఎప్పుడైతే దాని కారణాలను రికార్డ్ చేసిన తర్వాత అలాంటి ఉత్తర్వు చేయకపోతే, ట్రిబ్యునల్ విజ్ఞప్తిని కొట్టివేస్తూ ఎటువంటి ఉత్తర్వులను జారీ చేయదు."]
["(5) अधिकरण दोषसिद्धि के विरुद्ध अपील मंजूर कर सकेगा और उस पर समुचित आदेश पारित कर सकेगा ।","(5) ట్రిబ్యునల్ శిక్షకు వ్యతిరేకంగా విజ్ఞప్తి చేయడానికి అనుమతించవచ్చు మరియు దానిపై తగిన ఉత్తర్వులను ఇవ్వవచ్చు."]
["(6) इस धारा के पूर्वगामी उपबंधों में किसी बात के होते हुए भी, अधिकरण को,––","(6) ఈ సెక్షన్ యొక్క పైన పేర్కొన్న నిబంధనలలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ట్రిబ్యునల్,-"]
["सेना न्‍यायालय के निष्‍कर्षों के स्‍थान पर, किसी ऐसे अन्‍य अपराध के लिए दोष का निष्‍कर्ष देने, जिसके लिए अपराधी सेना न्‍यायालय द्वारा विधिपूर्वक दोषी पाया जा सकता था, और, यथास्‍थिति, सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 46) या नौसेना अधिनियम, 1957 (1957 का 62) अथवा वायु सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 45) के उपबंधों के अधीन विनिर्दिष्‍ट या ऐसे निष्‍कर्षों में अन्‍तर्वलित अपराध के लिए नए सिरे से कोई दंडादेश पारित करने की शक्‍ति होगी ; या","ఆర్మీ కోర్టు కనుగొన్న స్థానంలో, నేరస్థుడిని ఆర్మీ కోర్టు చట్టబద్దంగా దోషులుగా నిర్ధారించగల ఇతర నేరాలకు నింద యొక్క ముగింపు, మరియు ఒకవేళ, ఆర్మీ చట్టం, 1950 (1950 లో 46) లేదా నావల్ యాక్ట్, 1957 (1957 లో 62) లేదా వైమానిక దళం చట్టం, 1950 (1950 లో 45) లోని నిబంధనల ప్రకారం పేర్కొనబడింది లేదా అలాంటి తీర్మానాల్లో పాల్గొన్న నేరానికి తాజా శిక్షను విధించే అధికారం ఉంటుంది; లేదా"]
["यदि दंडादेश अत्‍यधिक, अवैध या अनुचित पाया जाता है तो अधिकरण,––","శిక్ష అధికంగా, చట్టవిరుద్ధంగా లేదా సరికానిదిగా తేలితే, ట్రిబ్యునల్, -"]
["(i) पूरे दंडोदश को या उसके किसी भाग को सशर्त या बिना किसी शर्त के माफ कर सकेगा ;","(i) మొత్తం శిక్షను లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగాన్ని షరతులతో లేదా బేషరతుగా క్షమించగలగాలి;"]
["(ii) अधिनिर्णीत दंड को कम कर सकेगा ;","(ii) నిర్ణయకర్త శిక్షను తగ్గించవచ్చు;"]
["(iii) ऐसे दंड का किसी लघु दंड में या, यथास्‍थिति, सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 46), नौसेना अधिनियम, 1957 (1957 का 62) और वायु सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 45) में उल्‍लिखित दंडों में लघुकरण कर सकेगा ;","(iii) ఇటువంటి శిక్షను చిన్న జరిమానాగా తగ్గించవచ్చు లేదా, ఆర్మీ చట్టం, 1950 (1950 లో 46), నావికా చట్టం, 1957 (1957 లో 62) మరియు వైమానిక దళం చట్టం, 1950 (1950 లో 45) లో పేర్కొన్న జరిమానాలకు తగ్గించవచ్చు;"]
["किसी सेना न्‍यायालय द्वारा अधिनिर्णीत दंडादेश में वृद्धि कर सकेगा :","ఏదైనా ఆర్మీ కోర్టు ద్వారా ఇచ్చిన తీర్పులోని శిక్షను పెంచగలదు:"]
["परन्‍तु ऐसे दंडादेश में तब तक वृद्धि नहीं की जाएगी जब तक अपीलार्थी को सुनवाई का अवसर नहीं दे दिया गया हो ;","కానీ విజ్ఞప్తిదారునికి వినడానికి అవకాశం ఇవ్వబడే వరకు అలాంటి శిక్ష పెంచబడదు;"]
["यदि दंडादेश कारावास का है तो अपीलार्थी को सशर्त या बिना किसी शर्त के पैरोल पर छोड़ सकेगा ;","ఒకవేళ శిక్ష జైలు శిక్షగా ఉంటే, విజ్ఞప్తిదారుని షరతులతో లేదా బేషరతుగా పెరోల్‌పై విడుదల చేయవచ్చు;"]
["कारावास के दंडादेश को निलंबित कर सकेगा ;","జైలు శిక్ష యొక్క శిక్షను నిలిపివేయవచ్చు;"]
["कोई ऐसा अन्‍य आदेश पारित कर सकेगा, जो वह ठीक समझे ।","ఏవైనా సరిపోతుందని భావిస్తే, కొన్ని ఇతర ఉత్తర్వులను ఆమోదించవచ్చు."]
["(7) इस अधिनियम में किसी अन्‍य उपबंध के होते हुए भी, इस धारा के प्रयोजनों के लिए अधिकरण को भारतीय दंड संहिता (1860 का 45) की धारा 175, धारा 178, धारा 179, धारा 180, धारा 193, धारा 195, धारा 196 या धारा 228 और दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) के अध्‍याय 26 के प्रयोजनों के लिए दंड न्‍यायालय समझा जाएगा ।","(7) ఈ చట్టంలోని ఇతర నిబంధనలు ఏమైనప్పటికీ, ఈ సెక్షన్ యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, ట్రిబ్యునల్ ఇండియన్ పీనల్ కోడ్ (1860 లో 45) లోని సెక్షన్ 175, సెక్షన్ 178, సెక్షన్ 179, సెక్షన్ 180, సెక్షన్ 193, సెక్షన్ 195, సెక్షన్ 196 లేదా సెక్షన్ 228 మరియు క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1973 (1974 లో 2) లోని 26 వ అధ్యాయం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం శిక్షా న్యాయస్థానంగా పరిగణించబడుతుంది."]
["16. पुन: विचारण––","16. పునః పరిశీలన-"]
["(1) इस अधिनियम द्वारा यथाउपबन्‍धित के सिवाय, जहां किसी अपराध के लिए सेना न्‍यायालय द्वारा किसी व्‍यक्‍ति की दोषसिद्धि को अभिखण्‍डित कर दिया गया है, वहां वह किसी सेना न्‍यायालय द्वारा या किसी अन्‍य न्‍यायालय द्वारा उस अपराध के लिए पुन: विचारण का भागी नहीं होगा ।","(1) ఈ చట్టం ద్వారా అందించబడినది తప్ప, ఒక వ్యక్తికి నేరారోపణను ఆర్మీ కోర్టు తీర్పు ఇచ్చినట్లయితే, ఆ నేరానికి సైనిక కోర్టు లేదా ఇతర న్యాయస్థానం పునః పరిశీలించడానికి అర్హత ఉండదు."]
["(2) अधिकरण को, किसी दोषसिद्धि को अभिखंडित करने, सेना न्‍यायालय द्वारा अपीलार्थी का पुन: विचारण किए जाने के लिए प्राधिकृत करने वाला कोई आदेश करने की शक्‍ति होगी, किन्‍तु इस शक्‍ति का प्रयोग केवल तभी किया जाएगा जब दोषसिद्धि के विरुद्ध अपील केवल अधिकरण द्वारा प्राप्‍त या प्राप्‍त किए जाने के लिए उपलब्‍ध साक्ष्‍य के आधार पर इस अधिनियम के अधीन मंजूर की जाती है और अधिकरण को ऐसा प्रतीत होता है कि न्‍याय के हित में यह अपेक्षित है कि इस धारा के अधीन कोई आदेश किया जाए :","(2) శిక్షను ఉపసంహరించుకునే అధికారం ఇచ్చే ఏ ఉత్తర్వునైనా, ఆర్మీ కోర్టు అప్పీలుదారునికి తిరిగి ఆలోచించే అధికారాన్ని ట్రిబ్యునల్ కలిగి ఉంటుంది, కాని శిక్షకు వ్యతిరేకంగా విజ్ఞప్తి ట్రిబ్యునల్ ద్వారా మాత్రమే స్వీకరించబడినప్పుడు లేదా పొందటానికి అందుబాటులో ఉన్న సాక్ష్యాల ఆధారంగా ఇది ఈ చట్టం క్రింద మంజూరు చేయబడుతుంది మరియు న్యాయం కోసం ఈ సెక్షన్ కింద ఒక ఉత్తర్వు ఇవ్వడానికి ట్రిబ్యునల్ అవసరం అనిపిస్తుంది:"]
["परन्‍तु अपीलार्थी का निम्‍नलिखित से भिन्‍न किसी अपराध के लिए इस धारा के अधीन पुन: विचारण नहीं किया जाएगा––","కానీ కిందివి తప్ప విజ్ఞప్తిదారుని మరే ఇతర నేరానికి ఈ సెక్షన్ కింద పునః పరిశీలించరాదు––"]
["ऐसा अपराध जिसके लिए उसे मूल सेना न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्ध किया गया था और जिसकी बाबत उसकी अपील मंजूर की गई है ;","అసలు ఆర్మీ కోర్టు అతన్ని దోషిగా నిర్ధారించిన నేరం మరియు దానికి సంబంధించిన అతని విజ్ఞప్తిని మంజూరు చేయబడినది;"]
["ऐसा अपराध जिसके लिए प्रथम उल्‍लिखित अपराध के किसी आरोप के लिए मूल सेना न्‍यायालय में उसे दोषसिद्ध किया जा सकता था ;","మొదట పేర్కొన్న నేరం యొక్క ఏదైనా అభియోగం కోసం అతను అసలు సైన్యం కోర్టులో నేరానికి దోషిగా నిర్ధారించబడుతుంది ;"]
["विकल्‍प के रूप में आरोपित कोई ऐसा अपराध जिसकी बाबत सेना न्‍यायालय ने प्रथम उल्‍लिखित अपराध के लिए उसे दोषसिद्ध करने के परिणामस्‍वरूप कोई निष्‍कर्ष अभिलिखित नहीं किया है ।","ప్రత్యామ్నాయంగా అభియోగాలు మోపబడిన ఏదైనా నేరం, మొదట పేర్కొన్న నేరానికి శిక్ష పడిన ఫలితంగా ఆర్మీ కోర్టు ఎటువంటి తీర్మానాన్ని నమోదు చేయలేదు."]
["(3) किसी ऐसे व्‍यक्‍ति के विरुद्ध, जिसका किसी अपराध के लिए इस धारा के अधीन पुन: विचारण किया जाना है, यदि अधिकरण या उच्‍चतम न्‍यायालय ऐसा निर्देश देता है, चाहे ऐसे व्‍यक्‍ति का एक या एक से अधिक मूल आरोपों के लिए विचारण या पुन: विचारण किया जा रहा है या नहीं, उक्‍त आरोप या आरोपों के संबंध में जिनके लिए उसका विचारण किया जाना है, यथास्‍थिति, सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 46) या नौसेना अधिनियम, 1957 (1957 का 62) या वायु सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 45) या उसके अधीन बनाए गए नियमों या विनियमों के सुसंगत उपबंध के अधीन नए सिरे से कोई अन्‍वेषण या अन्‍य कार्रवाई नहीं की जाएगी ।","(3) ఏదైనా నేరానికి ఈ సెక్షన్ కింద పునః పరిశీలించాల్సిన వ్యక్తికి వ్యతిరేకంగా, ట్రిబ్యునల్ లేదా సుప్రీంకోర్టు అలాంటి ఆదేశాలు ఇస్తే, అసలు ఆరోపణలలో ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వాటిపై విచారణ లేదా పునః పరిశీలన చేసినా. ఆర్మీ యాక్ట్, 1950 (1950 లో 46) లేదా నావికా చట్టం, 1957 (1957 లో 62) లేదా వైమానిక దళం చట్టం, 1950 ( 1950 లో 45) లేదా దానిపై చేసిన నియమాలు లేదా నిబంధనల యొక్క సంబంధిత నిబంధనలకు లోబడి తాజా దర్యాప్తు లేదా ఇతర చర్యలు తీసుకోకూడదు."]
["17. धारा 15 के अधीन अपील पर अधिकरण की शक्‍तियां–","17. సెక్షన్ 15 కింద విజ్ఞప్తి‌పై ట్రిబ్యునల్ యొక్క అధికారాలు–"]
["–अधिकरण को, धारा 15 के अधीन अपील की सुनवाई और विनिश्‍चय करते समय निम्‍नलिखित शक्‍तियां होंगी––","––సెక్షన్ 15 కింద విజ్ఞప్తి విన్నప్పుడు మరియు నిర్ణయించేటప్పుడు ట్రిబ్యునల్ కింది అధికారాలను కలిగి ఉంటుంది––"]
["सेना न्‍यायालय के समक्ष कार्यवाहियों से संबंधित दस्‍तावेजों या प्रदर्शों को प्रस्‍तुत करने का आदेश देना ;","ఆర్మీ కోర్టు ముందు విచారణకు సంబంధించిన పత్రాలు లేదా ప్రదర్శనలను సమర్పించాలని ఆదేశించడం;"]
["साक्षियों को उपस्‍थित होने का आदेश करना ;","సాక్షులను హాజరుకావాలని ఆదేశించడం;"]
["साक्ष्‍य स्‍वीकार करना ;","సాక్ష్యాలను అంగీకరించడం;"]
["सेना न्‍यायालय से रिपोर्टें अभिप्राप्‍त करना ;","ఆర్మీ కోర్టు నుండి నివేదికలను పొందడం;"]
["जांच के लिए किसी प्रश्‍न के प्रतिनिर्देश का आदेश करना ;","దర్యాప్తు కోసం ఒక ప్రశ్నకు సూచనను ఆదేశించడం;"]
["निर्धारक के रूप में कार्य करने के लिए विशेष विशेषज्ञ ज्ञान करने वाले किसी व्‍यक्‍ति को नियुक्‍त करना ; और","నిర్ణయాధికారిగా పనిచేయడానికి ప్రత్యేక నిపుణుల జ్ఞానం ఉన్న వారిని నియమించడం; మరియు"]
["किसी प्रश्‍न का अवधारण करना जिसका उक्‍त मामले में न्‍याय करने के लिए अवधारित किया जाना आवश्‍यक है ।","ఏదైనా ప్రశ్నను నిర్ణయించడం చెప్పిన కేసులో తీర్పు ఇవ్వడానికి ఇది నిర్ణయించాల్సిన అవసరం ఉంది."]
["18. खर्च––","18. వ్యయం--"]
["अधिकरण को, धारा 14 के अधीन आवेदन का या धारा 15 के अधीन अपील का निपटारा करते समय, खर्चे के संबंध में ऐसा आदेश करने की शक्‍ति होगी जो वह न्‍यायोचित समझे ।","ట్రిబ్యునల్‌కు, సెక్షన్ 14 కింద దరఖాస్తును లేదా సెక్షన్ 15 కింద విజ్ఞప్తిని తిరస్కరించేటప్పుడు, అది సమర్థనీయమైనదిగా భావించే ఖర్చుకు సంబంధించి ఉత్తర్వు చేయడానికి అధికారం ఉంటుంది."]
["19. अवमानना के लिए दण्‍ड देने की शक्‍ति–","19. ధిక్కారానికి శిక్షించే అధికారం-"]
["–(1) कोई व्‍यक्‍ति, जो अपमानजनक या धमकी युक्‍त भाषा का प्रयोग करते हुए, या अधिकरण की कार्यवाहियों में कोई अवरोध या विघ्‍न डालते हुए, अधिकरण के अवमान का दोषी है, दोषसिद्धि पर कारावास का जिसकी अवधि तीन वर्ष तक की हो सकेगी, भागी होगा ।","–(1) ట్రిబ్యునల్‌ను ధిక్కరించడం, దుర్వినియోగం చేయడం లేదా బెదిరించడం, లేదా ట్రిబ్యునల్ యొక్క చర్యలను అడ్డుకోవడం లేదా అంతరాయం కలిగించడం వంటి నేరాలకు పాల్పడిన ఏ వ్యక్తి అయినా మూడు సంవత్సరాల వరకు పొడిగించే కాలానికి జైలు శిక్ష విధించబడతారు."]
["(2) इस धारा के अधीन किसी अपराध का विचारण करने के प्रयोजनों के लिए, न्‍यायालय अवमान अधिनियम, 1971 (1971 का 10) की धारा 14, धारा 15, धारा 17, धारा 18 और धारा 20 के उपबंध, यथावश्‍यक परिवर्तन सहित इस प्रकार लागू होंगे मानो उनमें––","(2) ఈ సెక్షన్ కింద ఒక నేరాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకునే ప్రయోజనాల కోసం, కాంటెంప్ట్ ఆఫ్ కోర్ట్ యాక్ట్, 1971 (1971 లో 10) లోని సెక్షన్ 14, సెక్షన్ 15, సెక్షన్ 17, సెక్షన్ 18 మరియు సెక్షన్ 20 యొక్క నిబంధనలు, సవరించినట్లుగా, వాటిలో అవసరమని భావించే పద్ధతిలో వర్తిస్తాయి––"]
["उच्‍चतम न्‍यायालय या उच्‍च न्‍यायालय के प्रति निर्देश अधिकरण के प्रतिनिर्देश है ;","సుప్రీంకోర్టు లేదా హైకోర్టు యొక్క సూచనలే ట్రిబ్యునల్‌కు సూచనలు;"]
["मुख्‍य न्‍यायमूर्ति के प्रति निर्देश अध्‍यक्ष के प्रतिनिर्देश है ;","ప్రధాన న్యాయమూర్తి యొక్క సూచనే అధ్యక్షునికి సూచన;"]
["न्‍यायाधीश के प्रति निर्देश अधिकरण के न्‍यायिक या प्रशासनिक सदस्‍य के प्रतिनिर्देश है ;","న్యాయమూర్తి యొక్క సూచన ట్రిబ్యునల్ యొక్క న్యాయ లేదా పరిపాలనా సభ్యునికి సూచన;"]
["एडवोकेट जनरल के प्रति निर्देश अभियोजक के प्रतिनिर्देश है ;","అడ్వకేట్ జనరల్‌ యొక్క సూచన ప్రాసిక్యూటర్కు సూచన;"]
["न्‍यायालय के प्रति निर्देश अधिकरण के प्रतिनिर्देश है ।","కోర్టు యొక్క సూచన ట్రిబ్యునల్ యొక్క సూచన."]
["20. न्‍यायपीठों के बीच कारबार का वितरण–","20. ధర్మాసనాల మధ్య వ్యవహార పంపిణీ–"]
["–अध्‍यक्ष, अधिकरण के कारबार का, उसका न्‍यायपीठों के बीच वितरण करने से संबंधित उपबंध कर सकेगा ।","–ట్రిబ్యునల్ యొక్క వ్యవహారాన్ని ధర్మాసనాల మధ్య పంపిణీ చేయడానికి అధ్యక్షుడు నిబంధనలు చేయవచ్చు."]
["प्रक्रिया","ప్రక్రియ"]
["21. अन्‍य उपचारों के नि:शेष हो जाने पर ही आवेदनों का ग्रहण किया जाना––","21. ఇతర చర్యలు పనిచేయని తర్వాతే దరఖాస్తులను అంగీకరించడం -"]
["(1) अधिकरण, साधारणतया किसी आवेदन को तब तक ग्रहण नहीं करेगा जब तक उसका यह समाधान नहीं हो जाता है कि आवेदक ने, यथास्‍थिति, सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 46) या नौसेना अधिनियम, 1957 (1957 का 62) अथवा वायु सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 45) और उनके अधीन बनाए गए संबंधित नियमों और विनियमों के अधीन उसे उपलब्‍ध उपचारों का, उपयोग कर लिया है ।","(1) ట్రిబ్యునల్, దరఖాస్తుదారుడు ఉన్నది ఉన్నట్లుగా పరిష్కరించే వరకు సాధారణంగా ఒక దరఖాస్తును అంగీకరించదు, ఆర్మీ యాక్ట్, 1950 (1950 లో 46) లేదా నావల్ యాక్ట్, 1957 (1957 లో 62) లేదా వైమానిక దళం చట్టం, 1950 (1950 లో 45) మరియు దాని క్రింద తయారు చేసిన సంబంధిత నియమాలు మరియు నిబంధనల ప్రకారం అతనికి అందుబాటులో ఉన్న నివారణలను ఉపయోగించుకున్నాడు."]
["(2) उपधारा (1) के प्रयोजन के लिए, किसी व्‍यक्‍ति के बारे में यह समझा जाएगा कि उसने सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 46) या नौसेना अधिनियम, 1957 (1957 का 62) अथवा वायु सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 45) और उसके अधीन बनाए गए संबंधित नियमों और विनियमों के अधीन उसे उपलब्‍ध उपचारों का उपयोग कर लिया है,––","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) యొక్క ప్రయోజనం కోసం, ఒక వ్యక్తి ఆర్మీ యాక్ట్, 1950 (1950 లో 46) లేదా నావల్ యాక్ట్, 1957 (1957 లో 62) లేదా వైమానిక దళం చట్టం, 1950 (1950 లో 45) మరియు అతను తనకు అందుబాటులో ఉన్న నివారణలను సంబంధిత నియమాలు మరియు నిబంధనల ప్రకారం ఉపయోగించాడు, -"]
["यदि केन्‍द्रीय सरकार या उक्‍त अधिनियमों, नियमों और विनियमों के अधीन ऐसा आदेश पारित करने के लिए सक्षम अन्‍य प्राधिकारी या अधिकारी या अन्‍य व्‍यक्‍ति द्वारा, ऐसे व्‍यक्‍ति द्वारा की गई किसी अर्जी या अभ्‍यावेदन को खारिज करते हुए अन्‍तिम आदेश कर दिया गया है ;","ఒకవేళ, కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా చట్టాలు, నియమాలు మరియు నిబంధనల ప్రకారం ఆమోదించడానికి సమర్ధమైన ఇతర అధికారం లేదా అధికారి లేదా ఇతర వ్యక్తి ద్వారా, అటువంటి వ్యక్తి చేసిన దరఖాస్తు లేదా ప్రాతినిధ్యాన్ని తిరస్కరిస్తూ తుది ఉత్తర్వు ఇవ్వబడింది;"]
["जहां केन्‍द्रीय सरकार या ऐसा आदेश पारित करने के लिए सक्षम अन्‍य प्राधिकारी या अधिकारी या अन्‍य व्‍यक्‍ति द्वारा ऐसे व्‍यक्‍ति द्वारा फाइल की गई अर्जी या किए गए अभ्‍यावेदन की बाबत कोई अन्‍तिम आदेश पारित नहीं किया गया है, वहां यदि ऐसी तारीख से जिसको ऐसी अर्जी फाइल की गई थी या अभ्‍यावेदन किया गया था, छह मास की अवधि व्‍यपगत हो गई है ।","కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా అటువంటి ఉత్తర్వులను ఆమోదించడానికి సమర్థుడైన ఇతర అధికారం లేదా అధికారి లేదా ఇతర వ్యక్తి దాఖలు చేసిన లేదా చేసిన దరఖాస్తుకు సంబంధించి తుది ఉత్తర్వులు జారీ చేయబడలేదు, అటువంటి దరఖాస్తు దాఖలు చేసిన తేదీ నుండి లేదా ప్రాతినిధ్యం వహించిన తేదీ నుండి ఆరు నెలల వ్యవధి ముగిసింది."]
["22. परिसीमा––","22. పరిమితి––"]
["(1) अधिकरण,––","(1) ట్రిబ్యునల్, ––"]
["उस दशा में, जिसमें अंतिम आदेश, जो धारा 21 की उपधारा (2) के खण्‍ड, में उल्‍लिखित है, किया गया है, आवेदन तभी ग्रहण करेगा जब ऐसा आवेदन उस तारीख से, जिसको ऐसा अंतिम आदेश किया गया है, छह मास के भीतर किया जाता है ;","సెక్షన్ 21 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) లోని క్లాజ్, లో సూచించబడినది, జరిగినది, అటువంటి దరఖాస్తు ఉంటేనే దరఖాస్తు అంగీకరించబడుతుంది, దానికి తుది ఉత్తర్వు చేసినచో, ఆ తేదీ నుండి ఆరు నెలల లోపల జరుగుతుంది;"]
["उस दशा में जिसमें कोई अर्जी या अभ्‍यावेदन जो धारा 21 की उपधारा (2) के खण्‍ड, में उल्‍लिखित है, किया गया है और उसके पश्‍चात् ऐसा अन्‍तिम आदेश किए बिना छह मास की अवधि पर्यवसित हो गई है, कोई आवेदन ग्रहण नहीं करेगा ;","సెక్షన్ 21 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) లోని క్లాజ్, లో సూచించబడిన ఏదైనా అప్లికేషన్ లేదా ప్రాతినిధ్యం చేసిన సందర్భంలో మరియు ఆఖరి ఉత్తర్వు ఆరు నెలల కాలానికి ఆమోదించబడిన తరువాత, ఎటువంటి దరఖాస్తును స్వీకరించకూడదు;"]
["उस दशा में जिसमें ऐसी शिकायत, जिसकी बाबत कोई आवेदन किया जाता है, उस तारीख से जिसको ऐसे विषय के संबंध में जिससे ऐसा आदेश संबंधित है, इस अधिनियम के अधीन अधिकरण की अधिकारिता, शक्‍तियां और प्राधिकार प्रयोक्‍तव्‍य हो जाता है, ठीक पूर्ववर्ती तीन वर्ष की अवधि के दौरान किए गए किसी आदेश के कारण उद्भूत हुई थी और ऐसी शिकायत को दूर करने के लिए कोई कार्यवाही उक्‍त तारीख से पूर्व उच्‍च न्‍यायालय के समक्ष प्रारम्‍भ नहीं हुई थी, कोई आवेदन ग्रहण नहीं करेगा ।","ఒక దరఖాస్తు చేసిన విషయంలో అటువంటి ఫిర్యాదు చేసిన సందర్భంలో, ఈ చట్టం క్రింద ట్రిబ్యునల్ యొక్క అధికార పరిధి, అధికారాలు మరియు అధికారం, అటువంటి ఉత్తర్వుకు సంబంధించిన విషయానికి సంబంధించి, వినియోగదారుగా మారుతుంది, వెంటనే ముందు మూడు సంవత్సరాల వ్యవధిలో ఉత్పన్నమయ్యే ఏదైనా ఉత్తర్వు మరియు అటువంటి ఫిర్యాదును స్వీకరించడానికి పేర్కొన్న తేదీకి ముందు హైకోర్టు ముందు ఎటువంటి చర్యలు తీసుకోలేదు, ఎటువంటి దరఖాస్తును స్వీకరించకూడదు."]
["(2) उपधारा (1) में किसी बात के होते हुए भी, अधिकरण, यथास्‍थिति, उपधारा (1) के खंड, या खंड, में निर्दिष्‍ट छह मास की अवधि के पश्‍चात् या खंड, में विनिर्दिष्‍ट तीन वर्ष की अवधि से पूर्व आवेदन ग्रहण कर सकेगा यदि अधिकरण का यह समाधान हो जाता है कि आवेदक के पास ऐसी अवधि के भीतर आवेदन न कर पाने के लिए पर्याप्‍त हेतुक था ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ట్రిబ్యునల్, ఆరునెలల వ్యవధి తరువాత, సబ్-సెక్షన్ (1) లోని క్లాజ్, లేదా క్లాజ్ , లో పేర్కొన్న లేదా క్లాజ్ లో పేర్కొన్న విధంగా అటువంటి వ్యవధిలో దరఖాస్తు చేసుకోకుండా ఉండటానికి దరఖాస్తుదారునికి తగిన కారణం ఉందని ట్రిబ్యునల్ పరిష్కరిస్తే పాత దరఖాస్తును అంగీకరించవచ్చు."]
["23. अधिकरण की प्रक्रिया और शक्‍तियां–","23. ట్రిబ్యునల్ యొక్క విధానం మరియు అధికారాలు–"]
["–(1) अधिकरण सिविल प्रक्रिया संहिता, 1908 (1908 का 5) में अधिकथित प्रक्रिया से आबद्ध नहीं होगा किन्‍तु नैसर्गिक न्‍याय के सिद्धांतों से मार्गदर्शित होगा, इस अधिनियम तथा उसके अधीन बनाए गए नियमों के अन्‍य उपबंधों के अधीन रहते हुए, अधिकरण को अपनी प्रक्रिया अधिकथित करने और उसे विनियमित करने की शक्‍ति होगी जिसके अन्‍तर्गत अपनी जांच का स्‍थान और समय नियत करना और इस बारे में विनिश्‍चय करना सम्‍मिलित है कि बैठक सार्वजनिक रूप से होगी या बन्‍द कमरे में ।","–(1) సివిల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1908 (1908 లో 5) లో పేర్కొన్న విధానానికి ట్రిబ్యునల్ కట్టుబడి ఉండదు, అయితే ఈ చట్టం యొక్క ఇతర నిబంధనలు మరియు దానిపై చేసిన నియమాలకు లోబడి, సహజ న్యాయం యొక్క సూత్రాల ద్వారా మార్గనిర్దేశం చేయబడుతుంది, ట్రిబ్యునల్ దాని విధానాన్ని వేయడానికి అవసరం కావచ్చు తన దర్యాప్తు జరిపిన ప్రదేశం మరియు సమయంతో సహా నియంత్రించే అధికారం దానికి ఉంటుంది మరియు సమావేశం బహిరంగంగా లేదా మూయబడిన గదిలో జరుగుతుందో లేదో నిర్ణయిస్తుంది."]
["(2) अधिकरण, उसे किए गए प्रत्‍येक आवेदन, दस्‍तावेजों, शपथ पत्रों और लिखित अभ्‍यावेदनों का परिशीलन करने के पश्‍चात् और ऐसे मौखिक तर्कों को सुनने के पश्‍चात्, जो उसके समक्ष रखे जाएं, यथासंभव शीघ्रता से विनिश्‍चय करेगा :","(2) ట్రిబ్యునల్ వీలైనంత త్వరగా అన్ని దరఖాస్తులు, పత్రాలు, ప్రమాణపత్రాలు మరియు వ్రాతపూర్వక ప్రాతినిధ్యాలను పరిశీలన చేసిన తరువాత మరియు అటువంటి మౌఖిక వాదనలు విన్న తర్వాత, దాని ముందు ఉంచవచ్చు:"]
["परन्‍तु जहां अधिकरण उन कारणों से जो लेखबद्ध किए जाएंगे, आवश्‍यक समझता है वहां वह मौखिक साक्ष्‍य प्रस्‍तुत किए जाने की अनुज्ञा दे सकेगा ।","కానీ ట్రిబ్యునల్ వ్రాసిన కారణాల కోసం అవసరమైన చోట, అది మౌఖిక సాక్ష్యాలను సమర్పించడానికి అనుమతించవచ్చు."]
["(3) अधिकरण द्वारा कोई स्‍थगन ऐसे स्‍थगन को दिए जाने को न्‍यायोचित ठहराने वाले कारणों को अभिलिखित किए बिना नहीं दिया जाएगा और यदि कोई पक्षकार दो से अधिक बार स्‍थगन के लिए अनुरोध करता है तो उसके खर्चे का अधिनिर्णय दिया जाएगा ।","(3) అటువంటి వాయిదా మంజూరును సమర్థించే కారణాలను నమోదు చేయకుండా ట్రిబ్యునల్ ఎటువంటి వాయిదా ఇవ్వదు మరియు ఒక పార్టీ రెండు కంటే ఎక్కువ సార్లు వాయిదా వేయమని అభ్యర్థిస్తే దాని ఖర్చులు తీర్పు ఇవ్వబడతాయి."]
["24. दंडादेश की अवधि और अपील पर इसका प्रभाव–","24. శిక్ష యొక్క వ్యవధి మరియు విజ్ఞప్తి‌పై దాని ప్రభావం -"]
["–(1) इस अधिनियम की धारा 15 की उपधारा (6) के खंड के अधीन अधिकरण द्वारा पारित किसी दंडादेश की अवधि की गणना, जब तक कि अधिकरण अन्‍यथा निदेश न दे उस तारीख से प्रारम्‍भ की जाएगी, जिसको यह, यथास्‍थिति, सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 46), नौसेना अधिनियम, 1957 (1957 का 62) या वायु सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 45) के अधीन प्रारम्‍भ होती जिसके अधीन वह सेना न्‍यायालय, जिसके विरुद्ध अपील फाइल की गई है, अधिविष्‍ट हुआ था ।","–(1) ఈ చట్టం యొక్క సెక్షన్ 15 లోని సబ్-సెక్షన్ (6) లోని క్లాజ్ కింద ట్రిబ్యునల్ ఆమోదించిన ఏదైనా శిక్ష యొక్క వ్యవధి యొక్క గణన, అది నిర్దేశిస్తే తప్ప, ఆ తేదీ నుండి ప్రారంభమవుతుంది, ఆర్మీ చట్టం, 1950 (1950 లో 46), నావికా చట్టం, 1957 (1957 లో 62) లేదా వైమానిక దళం చట్టం, 1950 (1950 లో 45) కింద ప్రారంభమయ్యేది, దీని కింద ఆర్మీ కోర్టు ఎవరికి వ్యతిరేకంగా విజ్ఞప్తి దాఖలు చేయబడింది, పాల్గొన్నారు."]
["(2) उपधारा (3) के उपबंधों के अधीन रहते हुए, अधिकरण से उच्‍चतम न्‍यायालय में हुई किसी अपील में किसी अन्‍य दंडादेश के प्रतिस्‍थापन के लिए पारित किसी दंडादेश की गणना, जब तक उच्‍चतम न्‍यायालय अन्‍यथा निदेश न दे उस तारीख से प्रारम्‍भ होगी जिसको मूल दंडादेश प्रारम्‍भ होता ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (3) యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, ట్రిబ్యునల్ నుండి సుప్రీంకోర్టుకు ఏదైనా విజ్ఞప్తిలో మరే ఇతర శిక్షను ప్రత్యామ్నాయం కోసం ఆమోదించిన శిక్ష యొక్క గణన, సుప్రీంకోర్టు నిర్దేశిస్తే తప్ప, అసలు శిక్ష ప్రారంభమైన తేదీ నుండి ప్రారంభమవుతుంది."]
["(3) जहां किसी ऐसे व्‍यक्‍ति को, जो दंडादेश भोग रहा है, अपील के लंबित रहने तक निलंबन द्वारा या अन्‍यथा उक्‍त दंडादेश के प्रवर्तन पर रोक मंजूर कर दी गई है वहां उस अवधि को, जिसके दौरान इस प्रकार दंडादेश पर रोक लगी होने के कारण उसे निर्मुक्‍त कर दिया गया है, गणना में नहीं लिया जाएगा जिसके लिए उसे, यथास्‍थिति, अधिकरण या उच्‍चतम न्‍यायालय द्वारा इस प्रकार दंडादिष्‍ट किया गया है ।","(3) ఒక శిక్షను అనుభవిస్తున్న ఏ వ్యక్తి అయినా, విజ్ఞప్తిని సస్పెండ్ చేసే వరకు సస్పెన్షన్ ద్వారా మంజూరు చేయబడితే లేదా ఆ శిక్షను అమలు చేసే వరకు, విడుదల కారణంగా అటువంటి శిక్షను నిలిపివేసిన కాలం ఒకవేళ, ట్రిబ్యునల్ లేదా సుప్రీంకోర్టు చేత శిక్షించబడిన లెక్కలోకి తీసుకోకూడదు, ఎందుకంటే కేసు ఉండవచ్చు."]
["25. आवेदक का या अपीलार्थी का विधि व्‍यवसायी की सहायता लेने का और काउंसेल नियुक्‍त करने का सरकार, आदि का अधिकार–","25. దరఖాస్తుదారుడు లేదా విజ్ఞప్తిదారుడు న్యాయవాది యొక్క సహాయం కోరేందుకు మరియు కౌన్సిల్‌ను నియమించడానికి ప్రభుత్వ హక్కు మొదలైనవి-"]
["–(1) अधिकरण को आवेदन करने या अपील करने वाला कोई व्‍यक्‍ति अधिकरण के समक्ष अपना पक्ष कथन प्रस्‍तुत करने के लिए स्‍वयं हाजिर हो सकेगा या अपनी पंसद के किसी विधि व्‍यवसायी की सहायता ले सकेगा ।","–(1) ట్రిబ్యునల్‌కు దరఖాస్తు చేసుకునే లేదా విజ్ఞప్తి చేసే ఏ వ్యక్తి అయినా తన ప్రకటనను సమర్పించడానికి లేదా తనకు నచ్చిన న్యాయ నిపుణుల సహాయం కోరడానికి ట్రిబ్యునల్ ముందు హాజరుకాగలడు."]
["(2) केन्‍द्रीय सरकार या सक्षम प्राधिकारी जो विहित किया जाए, काउंसेल के रूप में कार्य करने के लिए एक या एक से अधिक विधि व्‍यवसायियों को या अपने किसी विधि अधिकारी को प्राधिकृत कर सकेगा और उसके द्वारा इस प्रकार प्राधिकृत प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति अधिकरण के समक्ष, यथास्‍थिति, आवेदन या अपील के संबंध में उसका पक्ष प्रस्‍तुत कर सकेगा ।","(2) కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా సమర్థ అధికారం సూచించినట్లుగా, ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది న్యాయ అభ్యాసకులు లేదా దాని న్యాయ అధికారులలో ఎవరైనా న్యాయవాదిగా పనిచేయడానికి అధికారం ఇవ్వవచ్చు మరియు దాని ద్వారా అధికారం పొందిన ప్రతి వ్యక్తి, దరఖాస్తుకు ముందు లేదా విజ్ఞప్తికి సంబంధించి ఆయనకు అనుకూలంగా ఉండవచ్చు."]
["26. अंतरिम आदेश करने के बारे में शर्त","26. తాత్కాలిక ఉత్తర్వు‌కు సంబంధించిన నిబంధనలు"]
["––(1) इस अधिनियम के किन्‍हीं अन्‍य उपबंधों में या तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि में किसी बात के होते हुए भी, किसी आवेदन पर या अपील पर अथवा उससे संबंधित किसी कार्यवाही में कोई अंतरिम आदेश (चाहे व्‍यादेश या रोक अथवा किसी अन्‍य रीति में हो, तब तक नहीं किया जाएगा, जब तक कि––","––(1) ఈ చట్టం యొక్క ఇతర నిబంధనలలో లేదా మరే ఇతర చట్టంలోనైనా ప్రస్తుతానికి, ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఏదైనా దరఖాస్తు లేదా విజ్ఞప్తి‌పై ఏదైనా తాత్కాలిక ఉత్తర్వు లేదా దానికి సంబంధించిన ఏదైనా చర్యలలో (ఉత్తర్వు లేదా నిలిపివేయడం ద్వారా లేదా మరేదైనా,) తప్ప, పూర్తి చేయకూడదు––"]
["यथास्‍थिति, ऐसे आवेदन या अपील की प्रतियां और ऐसे अंतरिम आदेश के अभिवचन के समर्थन में सभी दस्‍तावेजों की प्रतियां उस पक्षकार को नहीं दे दी जाती हैं जिसके विरुद्ध, यथास्‍थिति, ऐसा आवेदन या अपील की गई है या किए जाने का प्रस्‍ताव है ; और","ఒకవేళ, అటువంటి దరఖాస్తు లేదా విజ్ఞప్తి యొక్క కాపీలు మరియు అటువంటి తాత్కాలిక ఉత్తర్వు యొక్క అభ్యర్ధనకు మద్దతుగా ఉన్న అన్ని పత్రాలు పార్టీకి ఇవ్వబడవు, అలాంటి దరఖాస్తు లేదా విజ్ఞప్తి చేసిన లేదా ప్రతిపాదించబడిన పార్టీకి వ్యతిరేకంగా, కేసు ఉండవచ్చు; మరియు"]
["उस मामले में अन्‍य पक्षकार को सुनवाई का अवसर नहीं दे दिया जाता है :","అలాంటప్పుడు ఇతర పార్టీకి వినడానికి అవకాశం ఇవ్వబడదు:"]
["परन्‍तु यदि अधिकरण का ऐसे कारणों से, जो लेखबद्ध किए जाएंगे, यह समाधान हो जाता है कि, यथास्‍थिति, आवेदक या अपीलार्थी को कोई हानि पहुंचाए जाने से रोकने के लिए ऐसा करना आवश्‍यक है तो वह खंड और खंड की अपेक्षाओं से अभिमुक्‍ति दे सकेगा और आपवादिक उपाय के रूप में अंतरिम आदेश कर सकेगा ।","కానీ ట్రిబ్యునల్ రికార్డ్ చేయబడే కారణాల వల్ల పరిష్కరించబడితే, దరఖాస్తుదారునికి లేదా విజ్ఞప్తికి ఎటువంటి హాని జరగకుండా నిరోధించడం అవసరం, నిబంధన మరియు నిబంధన యొక్క అసాధారణమైన కొలతగా అంచనాలను ఇవ్వగలదు మరియు మధ్యంతర ఉత్తర్వులు ఇవ్వగలగాలి."]
["(2) जहां कोई पक्षकार जिसके विरुद्ध उपधारा (1) के अधीन किसी आवेदन पर या अपील या उससे संबंधित किसी कार्यवाही में व्‍यादेश या रोक के रूप में अथवा किसी अन्‍य रीति में कोई अंतरिम आदेश––","(2) ఎవరికి వ్యతిరేకంగా ఏ పార్టీ, సబ్-సెక్షన్ (1) కింద ఏదైనా దరఖాస్తుపై లేదా ఏదైనా విజ్ఞప్తిలో నిషేధం లేదా నిగ్రహం రూపంలో లేదా దానికి సంబంధించిన లేదా ఇతర పద్ధతుల్లో ఏదైనా తాత్కాలిక ఉత్తర్వు-"]
["यथास्‍थिति, ऐसे आवेदन या अपील और ऐसे अंतरिम आदेश के अभिवचन के समर्थन में सभी दस्‍तावेजों की प्रतियां ऐसे पक्षकार को दिए बिना किया जाता है ; और","ఒకవేళ, అటువంటి దరఖాస్తుకు మద్దతుగా అన్ని పత్రాల కాపీలు లేదా విజ్ఞప్తి మరియు అటువంటి తాత్కాలిక ఉత్తర్వులను అభ్యర్ధించడం అటువంటి పార్టీకి ఇవ్వకుండా తయారు చేస్తారు; మరియు"]
["ऐसे पक्षकार को सुनवाई का अवसर दिए बिना और ऐसे आदेश को बातिल करने के लिए अधिकरण के समक्ष कोई आवेदन किए बिना और, यथास्‍थिति, ऐसे आवेदन या अपील की प्रति, ऐसे पक्षकार को या ऐसे पक्षकार के काउंसेल को जिसके पक्ष में ऐसा आदेश किया गया है, दिए बिना किया जाता है ,वहां अधिकरण आवेदन का निपटारा उस तारीख से, जिसको इसे प्राप्‍त किया जाता है या उस तारीख से जिसको ऐसे आवेदन की प्रति इस प्रकार दी जाती है, इनमें से जो भी पश्‍चात्वर्ती हो, चौदह दिन की अवधि के भीतर या जहां उस अवधि के अंतिम दिन अधिकरण बन्‍द रहता है, वहां आगामी कार्य दिवस के अवसान से पूर्व करेगा ; और यदि आवेदन का इस प्रकार निपटारा नहीं किया जाता है तो, यथास्‍थिति, उस अवधि के अवसान पर या उक्‍त अगले कार्य दिवस के अवसान पर अंतरिम आदेश बातिल हो जाएगा ।","అటువంటి పార్టీకి వినడానికి అవకాశం ఇవ్వకుండా మరియు అటువంటి ఉత్తర్వును రద్దు చేయడానికి ట్రిబ్యునల్ ముందు ఎటువంటి దరఖాస్తు చేయకుండా మరియు ఒకవేళ, అటువంటి దరఖాస్తు లేదా విజ్ఞప్తి యొక్క నకలు, అటువంటి పార్టీకి లేదా అలాంటి పార్టీ యొక్క న్యాయవాదికి అనుకూలంగా ఇవ్వకుండా, ట్రిబ్యునల్ దరఖాస్తు అందుకున్న తేదీ నుండి లేదా అటువంటి దరఖాస్తు కాపీ ఇచ్చిన తేదీ నుండి, తరువాత ఏది, పద్నాలుగు రోజుల కాలానికి తిరస్కరించబడుతుంది, ఆ పని యొక్క చివరి రోజున, తరువాతి పని దినం గడువుకు ముందే ట్రిబ్యునల్ మూసివేయబడింది; మరియు ఈ విధంగా దరఖాస్తును తిరస్కరించకపోతే, ఆ కాలం ముగిసే సమయానికి లేదా మరుసటి పని దినం ముగిసే సమయానికి, మధ్యంతర ఉత్తర్వు రద్దు చేయబడుతుంది."]
["27. अध्‍यक्ष की एक न्‍यायपीठ से दूसरी न्‍यायपीठ को मामले का अंतरण करने की शक्‍ति––","27. ఒక ధర్మాసనం నుండి మరొక ధర్మాసనంకు కేసును బదిలీ చేయడానికి అధ్యక్షుని యొక్క అధికారం––"]
["किसी पक्षकार के आवेदन पर और संबंधित पक्षकारों को सूचना देने के पश्‍चात् तथा उनमें से, जो सुनवाई के इच्‍छुक हैं, उनको सुनने के पश्‍चात्, या स्‍वप्रेरणा से ऐसी सूचना दिए बिना अध्‍यक्ष एक न्‍यायपीठ के समक्ष लंबित किसी मामले को उसके निपटारे के लिए किसी अन्‍य न्‍यायपीठ को अंतरित कर सकेगा ।","దరఖాస్తుపై ఒక పార్టీకి మరియు సంబంధిత పార్టీలకు నోటీసు ఇచ్చిన తరువాత, మరియు వినడానికి ఇష్టపడేవారిని విన్న తరువాత, లేదా అధ్యక్షునికి అలాంటి నోటీసు ఇవ్వకుండా, అధ్యక్షుడు ఒక ధర్మాసనం ముందు పెండింగ్‌లో ఉన్న ఏదైనా విషయాన్ని పరిష్కరించడానికి ధర్మాసనానికి బదిలీ చేయవచ్చు."]
["29. अधिकरण के आदेश का निष्‍पादन–","29. ట్రిబ్యునల్ యొక్క ఉత్తర్వు అమలు–"]
["–इस अधिनियम के अन्‍य उपबंधों और उसके अधीन बनाए गए नियमों के अधीन रहते हुए, अधिकरण का आवेदन का निपटारा करने वाला आदेश अंतिम होगा और उसे किसी न्‍यायालय में प्रश्‍नगत नहीं किया जाएगा और ऐसा आदेश तद्नुसार निष्‍पादित किया जाएगा ।","–ఈ చట్టం యొక్క ఇతర నిబంధనలకు మరియు దానిపై చేసిన నిబంధనలకు లోబడి, ట్రిబ్యునల్ యొక్క దరఖాస్తును తిరస్కరించే ఉత్తర్వు అంతిమంగా ఉంటుంది మరియు ఏ కోర్టులోనూ ప్రశ్నించబడదు మరియు అలాంటి ఉత్తర్వులను అమలు చేయాలి."]
["अपील","అప్పీల్"]
["30. उच्‍चतम न्‍यायालय को अपील–","30. సుప్రీంకోర్టుకు విజ్ఞప్తి చేయడం––"]
["–(1) धारा 31 के उपबंधों के अधीन रहते हुए, अधिकरण के अंतिम विनिश्‍चय या आदेश (धारा 19 के अधीन पारित आदेश से भिन्‍न) के विरुद्ध अपील उच्‍चतम न्‍यायालय में होगी :","–(1) సెక్షన్ 31 లోని నిబంధనలకు లోబడి, ట్రిబ్యునల్ యొక్క తుది నిర్ణయం లేదా ఉత్తర్వులకు వ్యతిరేకంగా విజ్ఞప్తి (సెక్షన్ 19 కింద జారీ చేసిన ఉత్తర్వు కాకుండా) సుప్రీంకోర్టులో ఉండాలి:"]
["परंतु ऐसी अपील उक्‍त विनिश्‍चय या आदेश के नब्‍बे दिनों की अवधि के भीतर की जाएगी :","కానీ అటువంటి విజ్ఞప్తి, చెప్పిన నిర్ణయం లేదా ఉత్తర్వు యొక్క తొంభై రోజుల వ్యవధిలో ఇవ్వబడుతుంది:"]
["16. बाल-विवाह प्रतिषेध अधिकारी–","16. బాల్య వివాహ నిషేధ అధికారి–"]
["–(1) राज्‍य सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, संपूर्ण राज्‍य या उसके ऐसे भाग के लिए, जो उस अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट किया जाए, बाल-विवाह प्रतिषेध अधिकारी के नाम से ज्ञात, किसी अधिकारी या अधिकारियों की नियुक्‍ति करेगी, जिसकी अधिकारिता, अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट क्षेत्र या क्षेत्रों पर होगी ।","– (1) రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా, చైల్డ్ మ్యారేజ్ ప్రొహిబిషన్ ఆఫీసర్ అని పిలువబడే ఆ నోటిఫికేషన్‌లో పేర్కొన్న విధంగా మొత్తం రాష్ట్రానికి లేదా దాని భాగానికి ఏదైనా అధికారి లేదా అధికారులను నియమించాలి, దీని అధికార పరిధి నోటిఫికేషన్‌లో పేర్కొన్న ప్రాంతం లేదా ప్రాంతాలు."]
["(2) राज्‍य सरकार, समाज सेवा में विख्‍यात किसी स्‍थानीय सम्‍मानीय सदस्‍य या ग्राम पंचायत या नगरपालिका के किसी अधिकारी से या सरकार के अथवा किसी पब्‍लिक सेक्‍टर के उपक्रम के किसी अधिकारी से या किसी गैर-सरकारी संगठन के किसी पदाधिकारी से बाल-विवाह प्रतिषेध अधिकारी की सहायता करने के लिए अनुरोध कर सकेगी और, यथास्‍थिति, ऐसा सदस्‍य, अधिकारी या पदाधिकारी तद्नुसार कार्रवाई करने के लिए बाध्‍य होगा ।","(2) చైల్డ్ మ్యారేజ్ ప్రొహిబిషన్ ఆఫీసర్‌కు రాష్ట్ర ప్రభుత్వంలోని స్థానిక గౌరవ సభ్యుల నుండి, సామాజిక సేవ నుండి, లేదా గ్రామ పంచాయతీ లేదా మునిసిపాలిటీ యొక్క ఏ అధికారి నుండి, లేదా ప్రభుత్వంలోని ఏ అధికారి లేదా ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ లేదా ఏదైనా ప్రభుత్వేతర సంస్థ నుండి సహాయం, అటువంటి అభ్యర్థన చేయడానికి మరియు, ఒకవేళ, అటువంటి సభ్యుడు, అధికారి లేదా పదవిలో ఉన్నఅధికారి తదనుగుణంగా పనిచేయడానికి కట్టుబడి ఉంటారు."]
["(3) बाल-विवाह प्रतिषेध अधिकारी का यह कर्तव्‍य होगा कि वह––","(3) బాల్య వివాహ నిషేధ అధికారి యొక్క విధిగా ఉంటుంది––"]
["बाल-विवाहों के अनुष्‍ठापन का ऐसी कार्रवाई करके, जो वह उचित समझे निवारण करे ;","బాల్యవివాహాలపై అటువంటి చర్య తీసుకోవడం ద్వారా అందుకు సముచితంగా భావించే దాన్ని పరిష్కరించడం;"]
["इस अधिनियम के उपबंधों का उल्‍लंघन करने वाले व्‍यक्‍तियों के प्रभावी अभियोजन के लिए साक्ष्‍य संग्रह करे ;","ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను ఉల్లంఘించిన వ్యక్తులపై సమర్థవంతంగా విచారణ చేయడానికి ఆధారాలను సేకరించడం;"]
["बाल-विवाह के अनुष्‍ठापन का संवर्धन करने, सहायता देने या होने देने में अन्‍तर्वलित न होने के लिए व्‍यष्‍टिक मामलों में सलाह दे या क्षेत्र के निवासियों को साधारणतया परामर्श दे ;","వ్యక్తిగత విషయాలలో సలహా ఇవ్వడం లేదా బాల్య వివాహ పద్ధతులను ప్రోత్సహించడం, సహాయం చేయడం లేదా అనుమతించడంలో పాల్గొనవద్దని సాధారణంగా ఈ ప్రాంత నివాసితులకు సలహా ఇవ్వడం;"]
["बाल-विवाह के परिणामस्‍वरूप होने वाली बुराई के प्रति जागृति पैदा करे ;","బాల్య వివాహం వల్ల కలిగే చెడును మేల్కొల్పడానికి;"]
["बाल-विवाहों के मुद्दे पर समाज को सुग्राही बनाए ;","బాల్యవివాహాల సమస్యపై సమాజాన్ని సుమనస్కులు గా చేయండి;"]
["17. बाल-विवाह प्रतिषेध अधिकारियों का लोक सेवक होना–","17. బాల్యవివాహ నిషేధ అధికారులు ప్రజా సేవకులుగా ఉండాలి–"]
["–बाल-विवाह प्रतिषेध अधिकारी भारतीय दण्‍ड संहिता (1860 का 45) की धारा 21 के अर्थान्‍तर्गत लोक सेवक समझे जाएंगे ।","–బాల్యవివాహ నిషేధ అధికారులు భారత శిక్షాస్మృతి (1860 లో 45) లోని సెక్షన్ 21 ప్రకారం ప్రభుత్వ ఉద్యోగులుగా పరిగణించబడతారు."]
["18. सद्भावपूर्वक की गई कार्रवाई के लिए संरक्षण–","18. మంచి విశ్వాసంతో తీసుకున్న చర్యకు సంరక్షణ-"]
["–इस अधिनियम या तद्धीन बनाए गए किसी नियम या किए गए किसी आदेश के अनुसरण में सद्भावपूर्वक की गई या किए जाने के लिए आशयित किसी बात के लिए कोई भी वाद, अभियोजन या अन्‍य विधिक कार्यवाही बाल-विवाह प्रतिषेध अधिकारी के विरुद्ध नहीं होगी ।","–ఈ చట్టం లేదా దానిపై చేసిన ఏదైనా నియమం లేదా దానిపై చేసిన ఏదైనా ఉత్తర్వులను అనుసరించి మంచి విశ్వాసంతో చేయటానికి లేదా చేయటానికి ఉద్దేశించిన దేనికోసమైనా దావా, ప్రాసిక్యూషన్ లేదా ఇతర చట్టపరమైన చర్యలు బాల్య వివాహ నిషేధ అధికారికి వ్యతిరేకంగా ఉండవు."]
["19. नियम बनाने की राज्‍य सरकार की शक्‍ति––","19. నియమాలు చేయడానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి అధికారం––"]
["(1) राज्‍य सरकार, इस अधिनियम के उपबंधों को कार्यान्‍वित करने के लिए नियम, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, बना सकेगी ।","(1) గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేయడానికి నియమాలను రూపొందించవచ్చు."]
["(2) इस अधिनियम के अधीन बनाया गया प्रत्‍येक नियम बनाए जाने के पश्‍चात् यथाशीघ्र राज्‍य विधान-मंडल के समक्ष रखा जाएगा ।","(2) ఈ చట్టం క్రింద చేసిన ప్రతి నియమాన్నితయారుచేసిన తర్వాత వీలైనంత త్వరగా రాష్ట్ర శాసనసభ ముందు ఉంచాలి."]
["20. 1955 के अधिनियम संख्‍यांक 25 का संशोधन–","20. చట్టం 1955 లో సంఖ్య 25 యొక్క సవరణ-"]
["–हिन्‍दू विवाह अधिनियम, 1955 की धारा 18 के खंड के स्‍थान पर निम्‍नलिखित खंड रखा जाएगा, अर्थात् :––","–కింది నిబంధన హిందూ వివాహ చట్టం, 1955 లోని సెక్షన్ 18 లోని క్లాజ్ కు ప్రత్యామ్నాయంగా ఉంటుంది, అంటే: –"]
["“ धारा 5 के खंड (iii) में विनिर्दिष्‍ट शर्त के उल्‍लंघन की दशा में, कठोर कारावास से, जिसकी अवधि दो वर्ष तक की हो सकेगी या जुर्माने से, जो एक लाख रुपए तक का हो सकेगा अथवा दोनों से ; ” ।","“ సెక్షన్ 5 లోని క్లాజ్ (iii) లో పేర్కొన్న షరతును ఉల్లంఘించిన సందర్భంలో, రెండు సంవత్సరాల కఠినమైన జైలు శిక్ష ద్వారా వరకు లేదా లక్ష రూపాయల జరిమానా లేదా రెండింటికి పొడిగించవచ్చు; ” ."]
["21. निरसन और व्‍यावृत्ति–","21. నిరసన​ మరియు ప్రవృత్తి-"]
["–(1) बाल-विवाह अवरोध अधिनियम, 1929 (1929 का 19) इसके द्वारा निरसित किया जाता है ।","–(1) బాల్య వివాహ నియంత్రణ చట్టం, 1929 (1929 లో 19) దీని ద్వారా రద్దు చేయబడింది."]
["(2) ऐसे निरसन के होते हुए भी, इस अधिनियम के प्रारंभ पर उक्‍त अधिनियम के अधीन लंबित या जारी सभी मामले और अन्‍य कार्यवाहियां, जारी रहेंगी और निरसित अधिनियम के उपबंधों के अनुसार इस प्रकार निपटाई जाएंगी मानो यह अधिनियम पारित न हुआ हो ।","(2) అటువంటిది నిరసన​ చేసినప్పటికీ, ఈ చట్టం ప్రారంభంలో ఈ చట్టం క్రింద పెండింగ్‌లో లేదా కొనసాగిన అన్ని విషయాలు మరియు ఇతర చర్యలు కొనసాగుతాయి మరియు రద్దు చేయబడిన చట్టం యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా చట్టం ఆమోదించబడనట్లుగా వ్యవహరించబడుతుంది."]
["त्रिपुरा विश्‍वविद्यालय अधिनियम, 2006","త్రిపుర విశ్వవిద్యాలయ చట్టం, 2006"]

{"sheet":"Packet-3","index":2,"n_rows":1000,"n_cols":2,"rows_kept":1000,"cut":false,"hidden":false,"merged":[]}
["2007 का अधिनियम संख्‍यांक 9)","2007 యొక్క చట్టం సంఖ్య 9)"]
["[10 जनवरी, 2007]","[10 జనవరి, 2007]"]
["त्रिपुरा राज्‍य में अध्‍यापन और संबद्धक विश्‍वविद्यालय कीस्‍थापना और उसका निगमन करने के लिए तथा उससे संबंधित या उसकेआनुषंगिक विषयों का उपबंधकरने के लिएअधिनियम","త్రిపుర రాష్ట్రంలో బోధన మరియు అనుబంధ విశ్వవిద్యాలయాలను స్థాపించడానికి మరియు విలీనం చేయడానికి మరియు దానితో అనుసంధానించబడిన లేదా దానికి సంబంధించిన విషయాలను అందించడానికి చట్టం"]
["भारत गणराज्‍य के सतावनवें वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो:—","రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క ఏడవ సంవత్సరంలో దీనిని పార్లమెంటు ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేయాలి: —"]
["1. संक्षिप्‍त नाम और प्रारंभ","1. మొదటి మరియు చివరి పేరు"]
["1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम त्रिपुरा विश्‍वविद्यालय अधिनियम, 2006 है ।","1) ఈ చట్టం యొక్క సంక్షిప్తీకరణ త్రిపుర విశ్వవిద్యాలయ చట్టం, 2006."]
["(2) यह उस तारीख को प्रवृत्त होगा जिसे केंद्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, नियत करे ।","(2) గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం పరిష్కరించే తేదీన ఇది అమల్లోకి వస్తుంది."]
["2. परिभाषाएं","2. నిర్వచనాలు"]
["इस अधिनियम में और इसके अधीन बनाए गए सभी परिनियमों में, जब तक कि संदर्भ से अन्‍यथा अपेक्षित न हो,—"," ఈ చట్టంలో మరియు దానిపై చేసిన అన్ని నిబంధనలలో, సూచన ద్వారా అవసరమైతే తప్ప, —"]
["(क) “विद्या परिषद्” से विश्‍वविद्यालय की विद्या परिषद् अभिप्रेत है;","(క) \"విద్యా పరిషత్\" అంటే విశ్వవిద్యాలయం యొక్క విద్యా పరిషత్;"]
["(ख) “शैक्षणिक कर्मचारिवृंद” से ऐसे प्रवर्गों के कर्मचारिवृंद अभिप्रेत हैं जो अध्‍यादेशों द्वारा शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के रूप में अभिहित किए जाएं;","(ఖ) \"అకాడెమిక్ స్టాఫ్\" అంటే అకాడెమిక్ సిబ్బందిగా ఆర్డినెన్స్‌లచే నియమించబడిన తరగతి స్థాయి గల ఉద్యోగులు;"]
["(ग) “सम्‍बद्ध महाविद्यालय” से विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकार प्राप्‍त महाविद्यालय अभिप्रेत हैं;","(గ) \"అనుబంధ కళాశాల\" అంటే విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ప్రత్యేక కళాశాల;"]
["(घ) “अध्‍ययन बोर्ड” से विश्‍वविद्यालय का अध्‍ययन बोर्ड अभिप्रेत है;","(ఘ) \"బోర్డ్ ఆఫ్ స్టడీస్\" అంటే విశ్వవిద్యాలయం యొక్క బోర్డ్ ఆఫ్ స్టడీస్;"]
["(ङ) “कुलाधिपति”, “कुलपति” और “प्रतिकुलपति” से क्रमश: विश्‍वविद्यालय के कुलाधिपति, कुलपति और प्रतिकुलपति अभिप्रेत हैं;","(ఙ) \"ఛాన్సలర్\", \" వైస్ ఛాన్సలర్\" మరియు \"ప్రతికులపతి\" అంటే విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఛాన్సలర్, వైస్ ఛాన్సలర్ మరియు ప్రతికులపతి;"]
["(च) “महाविद्यालय विकास परिषद्” से विश्‍वविद्यालय की महाविद्यालय विकास परिषद् अभिप्रेत है;","(చ) \"కాలేజ్ డెవలప్‌మెంట్ కౌన్సిల్\" అంటే విశ్వవిద్యాలయం యొక్క కళాశాల అభివృద్ధి మండలి;"]
["(छ) “संघटक महाविद्यालय” से विश्‍वविद्यालय द्वारा अनुरक्षित महाविद्यालय अभिप्रेत है;","(ఛ) \"రాజ్యాంగ కళాశాల\" అంటే విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహించే కళాశాల;"]
["(ज) “सभा” से विश्‍वविद्यालय की सभा अभिप्रेत है;","(జ) \"సభ\" అంటే విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అసెంబ్లీ;"]
["(झ) “विभाग” से अध्‍ययन विभाग अभिप्रेत है और इसके अतंर्गत अध्‍ययन केन्‍द्र है;","(ఝ) \"డిపార్టుమెంట్\" అంటే అధ్యయన విభాగం మరియు దాని కింద అధ్యయన కేంద్రం;"]
["(ञ) “दूर शिक्षा पद्धति” से संचार के किसी माध्‍यम जैसे कि प्रसारण, टेलीविजन प्रसारण, पत्राचार पाठ्यक्रम, सेमिनार, संपर्क कार्यक्रम अथवा ऐसे किन्‍हीं दो या अधिक माध्‍यमों के संयोजन द्वारा शिक्षा देने की पद्धति अभिप्रेत है;","(ఞ) \"దూర విద్య పద్ధతి\" అంటే ప్రసారం, టెలివిజన్ ప్రసారం, కరస్పాండెన్స్ కోర్సులు, సెమినార్లు, సంప్రదింపు కార్యక్రమాలు లేదా ఏదైనా రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మాధ్యమాల కలయిక వంటి కమ్యూనికేషన్ ద్వారా బోధించే పద్ధతి;"]
["(ट) “कर्मचारी” से विश्‍वविद्यालय द्वारा नियुक्‍त कोई व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है और इसके अतंर्गत विश्‍वविद्यालय के शिक्षक और अन्‍य कर्मचारिवृंद हैं;","(ట) \"ఉద్యోగి\" అంటే విశ్వవిద్యాలయం నియమించిన వ్యక్తి మరియు విశ్వవిద్యాలయ ఉపాధ్యాయులు మరియు ఇతర సిబ్బందిని కలిగి ఉంటుంది;"]
["(ठ) “कार्य परिषद्” से विश्‍वविद्यालय की कार्य परिषद् अभिप्रेत है;","(ఠ) \"వర్కింగ్ కౌన్సిల్\" అంటే విశ్వవిద్యాలయం యొక్క వర్కింగ్ కౌన్సిల్;"]
["(ड) “छात्र-निवास” से विश्‍वविद्यालय या किसी महाविद्यालय या संस्‍था के छात्रों के लिए निवास या सामूहिक जीवन की इकाई अभिप्रेत है जो विश्‍वविद्यालय द्वारा चलाई गई है;","(డ) \"స్టూడెంట్ రెసిడెన్స్\" అంటే విశ్వవిద్యాలయం లేదా విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహిస్తున్న ఏదైనా కళాశాల లేదా సంస్థ విద్యార్థులకు నివాసం లేదా సామూహిక జీవిత యూనిట్;"]
["(ढ) “संस्‍था” से विश्‍वविद्यालय द्वारा चलाई जा रही या विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकार प्राप्‍त ऐसी शैक्षणिक संस्‍था अभिप्रेत है, जो महाविद्यालय नहीं है;","(ఢ) \"ఇన్స్టిట్యూషన్\" అంటే విశ్వవిద్యాలయం ద్వారా నడుపబడుతున్న విద్యా సంస్థ లేదా విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ప్రత్యేక అధికారం కలిగి ఉన్న సంస్థ, అది కళాశాల కాదు;"]
["(ण) “प्राचार्य” से विश्‍वविद्यालय द्वारा चलाए जा रहे किसी महाविद्यालय या किसी संस्‍था का प्रधान अभिप्रेत है और इसके अंतर्गत, जहां कोई प्राचार्य नहीं है वहां प्राचार्य के रूप में कार्य करने के लिए तत्‍समय सम्‍यक् रूप से नियुक्‍त व्‍यक्‍ति और प्राचार्य या कार्यकारी प्राचार्य के न होने पर उप-प्राचार्य के रूप में सम्‍यक् रूप से नियुक्‍त व्‍यक्‍ति है;","(ణ) \"ప్రిన్సిపాల్\" అంటే విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహిస్తున్న ఏ కళాశాల లేదా సంస్థకు అధిపతి మరియు దాని కింద, ప్రిన్సిపాల్ లేని చోట, ప్రిన్సిపాల్ లేదా ఎగ్జిక్యూటివ్ ప్రిన్సిపాల్ లేకపోతే ప్రిన్సిపాల్‌గా వ్యవహరించడానికి ప్రిన్సిపాల్ లేదా యాక్టింగ్ ప్రిన్సిపాల్‌గా నియమించబడిన వ్యక్తి లేదా ప్రిన్సిపాల్‌గా సమానంగా నియమించబడిన వ్యక్తి;"]
["(त) “मान्‍यताप्राप्‍त शिक्षक” से ऐसे व्‍यक्‍ति अभिप्रेत हैं जो विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकार प्राप्‍त महाविद्यालय या संस्‍था में शिक्षण देने के प्रयोजन के लिए विश्‍वविद्यालय द्वारा मान्‍यताप्राप्‍त हैं;","(త) \"గుర్తించబడిన ఉపాధ్యాయుడు\" అంటే విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ప్రత్యేక కళాశాల లేదా సంస్థలో బోధన కోసం విశ్వవిద్యాలయం ద్వారా గుర్తించబడిన వ్యక్తి;"]
["(थ) “विनियम” से इस अधिनियम के अधीन विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी द्वारा बनाए गए तत्‍समय प्रवृत्त विनियम अभिप्रेत हैं;","(థ) \"రెగ్యులేషన్స్\" అంటే ఈ చట్టం క్రింద విశ్వవిద్యాలయ అధికారం ద్వారా చేసిన సంబంధిత నిబంధనలు;"]
["(द) “संकाय” से विश्‍वविद्यालय का संकाय अभिप्रेत है;","(ద) \"ఫ్యాకల్టీ\" అంటే విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అధ్యాపకులు;"]
["(ध) “परिनियम” और “अध्‍यादेश” से क्रमश: तत्‍समय प्रवृत्त विश्‍वविद्यालय के परिनियम और अध्‍यादेश अभिप्रेत हैं;","(ధ) \"నిబంధనలు\" మరియు \"ఆర్డినెన్స్\" అంటే వరుసగా ఆ సమయంలో అమలులో ఉన్న విశ్వవిద్యాలయం యొక్క నిబంధనలు మరియు ఆర్డినెన్సులు;"]
["(न) “विश्‍वविद्यालय के शिक्षक” से आचार्य, उपाचार्य, प्राध्‍यापक और ऐसे अन्‍य व्‍यक्‍ति अभिप्रेत हैं; जो विश्‍वविद्यालय में या विश्‍वविद्यालय द्वारा चलाए जाने वाले किसी महाविद्यालय या संस्‍था में शिक्षण देने या अनुसंधान का संलाचन करने के लिए नियुक्‍त किए जाएं और अध्‍यादेशों द्वारा शिक्षक के रूप में अभिहित किए जाएं;","(న) \"విశ్వవిద్యాలయ ఉపాధ్యాయుడు\" అంటే ఆచార్య, ఉపాధ్యక్షుడు, ప్రిన్సిపాల్ మరియు అలాంటి ఇతర వ్యక్తి; విశ్వవిద్యాలయం లేదా విశ్వవిద్యాలయం నడుపుతున్న ఏదైనా కళాశాల లేదా సంస్థలో బోధించడానికి లేదా పరిశోధన చేయడానికి నియమించబడిన వారు మరియు ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా ఉపాధ్యాయుడిగా నియమించబడిన వారు;"]
["(प) “विश्‍वविद्यालय” से इस अधिनियम के अधीन विश्‍वविद्यालय के रूप में स्‍थापित और निगमित त्रिपुरा विश्‍वविद्यालय अभिप्रेत है ।","(ప) \"విశ్వవిద్యాలయం\" అంటే త్రిపుర విశ్వవిద్యాలయం ఈ చట్టం క్రింద స్థాపించబడింది మరియు విశ్వవిద్యాలయంగా విలీనం చేయబడింది."]
["3. विश्‍वविद्यालय की स्‍थापना—"," 3. విశ్వవిద్యాలయ స్థాపన—"]
["(1) त्रिपुरा राज्‍य में, त्रिपुरा विश्‍वविद्यालय अधिनियम, 1987 (1987 का त्रिपुरा अधिनियम 11) के अधीन स्‍थापित त्रिपुरा विश्‍वविद्यालय इस अधिनियम के अधीन निगमित निकाय के रूप में, “त्रिपुरा विश्‍वविद्यालय” के नाम से स्‍थापित किया जाएगा ।","(1) త్రిపుర రాష్ట్రంలో, త్రిపుర విశ్వవిద్యాలయ విశ్వవిద్యాలయాల చట్టం, 1987 (1987 యొక్క త్రిపుర చట్టం 11) కింద స్థాపించబడిన త్రిపుర విశ్వవిద్యాలయం, ఈ చట్టం క్రింద ఒక కార్పొరేట్ సంస్థగా, \"త్రిపుర విశ్వవిద్యాలయం\" పేరిట స్థాపించబడుతుంది."]
["(2) प्रथम कुलधिपति, प्रथम कुलपति तथा सभा, कार्य परिषद् और विद्या परिषद् के प्रथम सदस्‍य और उन सभी व्‍यक्‍तियों को, जो इनके पश्‍चात् ऐसे अधिकारी या सदस्‍य बनें, जब तक वे ऐसे अधिकारी या सदस्‍य बने रहें, मिलाकर इसके द्वारा विश्‍वविद्यालय गठित किया जाता है ।","(2) మొదటి ఛాన్సలర్, మొదటి వైస్-ఛాన్సలర్ మరియు సభ యొక్క మొదటి సభ్యుడు, బిజినెస్ కౌన్సిల్ మరియు స్టూడెంట్స్ కౌన్సిల్ మరియు వారి తరువాత అటువంటి అధికారులు లేదా సభ్యులు అయినంత కాలం, వారు అటువంటి అధికారులు లేదా సభ్యులుగా ఉన్నంత వరకు కలిసి ఈ విశ్వవిద్యాలయం ఏర్పాటు చేయబడుతుంది."]
["(3) विश्‍वविद्यालय का शाश्‍वत् उत्तराधिकार होगा और उसकी सामान्‍य मुद्रा होगी तथा उक्‍त नाम से वह वाद लाएगा और उस पर वाद लाया जाएगा ।","(3) విశ్వ విద్యాలయానికి శాశ్వత వారసత్వం ఉంటుంది మరియు సాధారణ కరెన్సీని కలిగి ఉంటుంది మరియు చెప్పిన పేరుతో అది దావా తెస్తారు మరియు దాని మీద దావా తీసుకోస్తారు."]
["(4) विश्‍वविद्यालय का मुख्‍यालय अगरतला में होगा ।","(4) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ప్రధాన కార్యాలయం అగర్తాలాలో ఉంటుంది."]
["4. विश्‍वविद्यालय की स्‍थापना का प्रभाव","4. విశ్వవిద్యాలయ యొక్క స్థాపన ప్రభావం"]
["—इस अधिनियम के प्रारंभ की तारीख से ही,—","—ఈ చట్టం ప్రారంభించిన తేదీ నుండి, —"]
["(क) किसी संविदा या अन्‍य लिखत में त्रिपुरा विश्‍वविद्यालय के प्रति किसी निर्देश के बारे में यह समझा जाएगा कि वह विश्‍वविद्यालय के प्रति निर्देश है;","(క) ఏదైనా ఒప్పందం లేదా ఇతర వ్రాయటంలో, త్రిపుర విశ్వవిద్యాలయానికి సంబంధించిన ఏదైనా సూచన విశ్వవిద్యాలయానికి సూచనగా పరిగణించబడుతుంది;"]
["(ख) त्रिपुरा विश्‍वविद्यालय की सभी जंगम और स्‍थावर संपत्ति विश्‍वविद्यालय में निहित होंगी;","(ఖ) త్రిపుర విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అన్ని స్థిర మరియు చర ఆస్తులు విశ్వవిద్యాలయంలో ఉంచబడతాయి;"]
["(ग) त्रिपुरा विश्‍वविद्यालय के सभी अधिकार और दायित्‍व विश्‍वविद्यालय को अंतरित हो जाएंगे और वे विश्‍वविद्यालय के अधिकार और दायित्‍व होंगे;","(గ) త్రిపుర విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అన్ని హక్కులు మరియు బాధ్యతలు విశ్వవిద్యాలయానికి బదిలీ చేయబడతాయి మరియు అవి విశ్వవిద్యాలయం యొక్క హక్కులు మరియు బాధ్యతలు;"]
["(घ) इस अधिनियम के प्रारंभ के ठीक पूर्व, त्रिपुरा विश्‍वविद्यालय द्वारा नियोजित प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति, विश्‍वविद्यालय में अपना पद या सेवा, उसी अवधि तक, उसी पारिश्रमिक पर और उन्‍हीं निबंधनों और शर्तों पर और पेंशन, छुट्टी, उपदान, भविष्‍य निधि तथा अन्‍य मामलों के विषय में, उन्‍हीं अधिकारों और विशेषाधिकारों सहित धारण करेगा जिन पर वह तब करता मानो यह अधिनियम, अधिनियमित न हुआ हो और ऐसा तब तक करता रहेगा जब तक कि उसका नियोजन समाप्‍त नहीं कर दिया जाता है या जब तक ऐसी अवधि, पारिश्रमिक और निबंधन और शर्तें, परिनियमों द्वारा सम्‍यक् रूप से परिवर्तित नहीं कर दी जाती हैं :","(ఘ) ఈ చట్టం ప్రారంభమయ్యే ముందు, త్రిపుర విశ్వవిద్యాలయం చేత నియమించబడిన ప్రతి వ్యక్తి, విశ్వవిద్యాలయంలో అతని పదవి లేదా సేవ, అదే కాలానికి, అదే వేతనం మరియు అదే నిబంధనలు మరియు షరతులపై మరియు పెన్షన్, సెలవు, గ్రాట్యుటీ, ప్రావిడెంట్ ఫండ్ మరియు ఇతర విషయాలకు సంబంధించి చట్టం, అమలు చేయబడనట్లుగా పని చేసే హక్కులు మరియు అధికారాలను కలిగి ఉండాలి మరియు దాని ఉద్యోగం ముగిసే వరకు లేదా అటువంటి కాలం వరకు, ఆర్టికల్స్ ద్వారా సవరించబడే వేతనం మరియు నిబంధనలు మరియు షరతులు పూర్తి చేయబడవు:"]
["परन्‍तु यदि इस प्रकार किया गया परिवर्तन ऐसे कर्मचारी को स्‍वीकार्य नहीं है तो उसका नियोजन विश्‍वविद्यालय द्वारा उस कर्मचारी के साथ किए गए संविदा के निबंधनों के अनुसार, या यदि इस निमित्त, उसमें कोई उपबंध नहीं किया गया है तो विश्‍वविद्यालय द्वारा उसको, स्‍थायी कर्मचारियों की दशा में, तीन मास के पारिश्रमिक के समतुल्‍य और अन्‍य कर्मचारियों की दशा में, एक मास के पारिश्रमिक के समतुल्‍य प्रतिकर के, संदाय पर, समाप्‍त किया जा सकेगा:"," కానీ ఒకవేళ అలాంటి మార్పు అటువంటి ఉద్యోగికి ఆమోదయోగ్యం కాకపోతే, అతని ఉద్యోగం ఆ ఉద్యోగితో విశ్వవిద్యాలయం ప్రవేశపెట్టిన ఒప్పంద నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఉంటుంది, లేదా దీనికై ఎటువంటి నిబంధనలు చేయకపోతే, విశ్వవిద్యాలయం, శాశ్వత ఉద్యోగుల విషయంలో , మూడు నెలల వేతనంతో సమానం, మరియు ఇతర ఉద్యోగుల విషయంలో, చెల్లింపుపై, ఒక నెల వేతనానికి సమానమైన పరిహారం రద్దు చేయబడవచ్చు:"]
["परन्‍तु यह और कि इस अधिनियम के प्रारंभ से पूर्व नियोजित प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति, धारा 36 के अधीन किसी संविदा के निष्‍पादन के लंबित रहने के दौरान, इस अधिनियम और परिनियमों के उपबंधों से संगत किसी संविदा के उपबंधों के अनुसार नियुक्‍त किया गया समझा जाएगा:","కాని ఈ చట్టం ప్రారంభానికి ముందు నియమించిన ప్రతి వ్యక్తి, సెక్షన్ 36 కింద ఒక ఒప్పందాన్ని అమలు చేయడానికి పెండింగ్‌లో ఉన్నప్పుడు, ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు మరియు నిబంధనలకు అనుగుణంగా, ఏదైనా ఒప్పందం యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా నియమించబడతారు:"]
["परन्‍तु यह भी कि त्रिपुरा विश्‍वविद्यालय के कुलपति और प्रतिकुलपति को, तत्‍समय प्रवृत्त किसी विधि में या किसी लिखत या अन्‍य दस्‍तावेज में, शब्‍दों के किसी भी रूप में, किए गए किसी निर्देश का, उस विश्‍वविद्यालय के क्रमश: कुलपति और प्रतिकुलपति को किए गए निर्देश के रूप में अर्थ लगाया जाएगा;","కానీ త్రిపుర విశ్వవిద్యాలయం వైస్-ఛాన్సలర్ మరియు వైస్-ఛాన్సలర్‌కు, ఉన్న ఏ చట్టంలోనైనా, ఏ విధమైన రచనలోనైనా, ఇతర పదాలలోనైనా, ఏ విధమైన పదాలలోనైనా, విశ్వవిద్యాలయ వైస్-ఛాన్సలర్ మరియు వైస్-ఛాన్సలర్‌లకు వరుసగా ఇచ్చిన సూచనలుగా అర్థం చేసుకోవాలి;"]
["(ङ) त्रिपुरा विश्‍वविद्यालय अधिनियम, 1987 (1987 का त्रिपुरा अधिनियम 11) के उपबंधों के अधीन नियुक्‍त त्रिपुरा विश्‍वविद्यालय का कुलपति, इस अधिनियम के अधीन कुलपति के रूप में नियुक्‍त समझा जाएगा और तीन मास की अवधि के लिए या इस अधिनियम की धारा 47 के अधीन, प्रथम कुलपति को नियुक्‍त किए जाने के समय तक, जो भी पूर्वतर हो, पद धारण करेगा; और","(ఙ) త్రిపుర విశ్వవిద్యాలయ చట్టం, 1987 (1987 లోని త్రిపుర చట్టం 11) లోని నిబంధనల ప్రకారం నియమించబడిన త్రిపుర విశ్వవిద్యాలయ వైస్-ఛాన్సలర్, ఈ చట్టం ప్రకారం మరియు మూడు నెలల కాలానికి లేదా ఈ చట్టం యొక్క సెక్షన్ 47 కింద, మొదటి వైస్-ఛాన్సలర్‌గా నియమించబడేవరకు, ఇంతకు ముందు ఏది నియమించబడితే, పదవిలో ఉండాలి; మరియు"]
["(च) त्रिपुरा विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकार प्राप्‍त या उसके द्वारा चलाए जा रहे या उससे संबद्ध सभी महाविद्यालय, संस्‍थाएं, संकाय और विभाग, इस विश्‍वविद्यालय से संबद्ध, विशेषाधिकार प्राप्‍त या पोषित या चलाए जाते रहेंगे ।","(చ) త్రిపుర విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా లేదా నడుపుతున్న లేదా అనుబంధంగా ఉన్న అన్ని కళాశాలలు, సంస్థలు, అధ్యాపకులు మరియు విభాగాలు ఈ విశ్వవిద్యాలయం చేత అనుబంధంగా, ప్రత్యేకతతో లేదా ప్రతిష్టాత్మకమైనవిగా లేదా నడుపుతూనే ఉంటాయి."]
["5. विश्‍वविद्यालय के उद्देश्‍य"," 5. విశ్వవిద్యాలయ లక్ష్యాలు"]
["—विश्‍वविद्यालय के उद्देश्‍य विद्या की ऐसी शाखाओं में, जो वह ठीक समझे, शिक्षण और अनुसंधान की सुविधाएं प्रदान करके ज्ञान का प्रसार और अभिवृद्धि करना; विश्‍वविद्यालय के शिक्षण कार्यक्रमों में मानविकी, प्राकृतिक और शारीरिक विज्ञान, सामाजिक विज्ञान, वानिकी, तथा अन्‍य सहबद्ध विधाओं के समेकित पाठ्यकमों की व्‍यवस्‍था करना; अध्‍यापन, अध्‍ययन की प्रक्रियाओं, अंतर विषयक अध्‍ययन और अनुसंधान में नई पद्धति की अभिवृद्धि के लिए समुचित उपाय करना; त्रिपुरा राज्‍य के विकास के लिए जनशक्‍ति को शिक्षित और प्रशिक्षित करना; और उस राज्‍य के लोगों की सामाजिक और आर्थिक दशा को सुधारने तथा उनके कल्‍याण के लिए उनके बौद्धिक, शैक्षिक और सांस्‍कृतिक विकास के लिए विशेष ध्‍यान देना होगा ।","—విశ్వవిద్యాలయం యొక్క లక్ష్యం అటువంటి అభ్యాస విభాగాలలో జ్ఞానాన్ని వ్యాప్తి చేయడం మరియు ప్రోత్సహించడం, ఇది సరైన, బోధన మరియు పరిశోధన సౌకర్యాలను అందించడం ద్వారా; విశ్వవిద్యాలయ విద్యా కార్యక్రమాలలో హ్యుమానిటీస్, నేచురల్ అండ్ ఫిజికల్ సైన్సెస్, సోషల్ సైన్సెస్, ఫారెస్ట్రీ మరియు ఇతర అనుబంధ విభాగాలలో ఇంటిగ్రేటెడ్ కోర్సులు నిర్వహించడం; బోధన, అధ్యయనం యొక్క విధానాలు, ఇంటర్ డిసిప్లినరీ అధ్యయనాలు మరియు పరిశోధనలలో కొత్త పద్దతిని ప్రోత్సహించడానికి తగిన చర్యలు తీసుకోవడం; త్రిపుర రాష్ట్ర అభివృద్ధికి మానవశక్తిని విద్యావంతులను చేయడం మరియు శిక్షణ ఇవ్వడం; మరియు ఆ రాష్ట్ర ప్రజల సామాజిక మరియు ఆర్ధిక స్థితిని మెరుగుపరచడానికి మరియు వారి సంక్షేమం కోసం వారి మేధో, విద్యా మరియు సాంస్కృతిక అభివృద్ధికి ప్రత్యేక శ్రద్ధ వహించాలి."]
["6. विश्‍वविद्यालय की शक्‍तियां","6. విశ్వవిద్యాలయ అధికారాలు"]
["1) विश्‍वविद्यालय की निम्‍नलिखित शक्‍तियां होंगी, अर्थात्:—","1) విశ్వవిద్యాలయానికి ఈ క్రింది అధికారాలు ఉంటాయి, అంటే:—"]
["(i) विद्या की ऐसी शाखाओं में, जो विश्‍वविद्यालय समय-समय पर अवधारित करे, शिक्षण की व्‍यवस्‍था करना तथा अनुसंधान के लिए और ज्ञान की अभिवृद्धि और प्रसार के लिए व्‍यवस्‍था करना;","(i) ఎప్పటికప్పుడు విశ్వవిద్యాలయం స్థాపించే విద్య యొక్క ఇటువంటి శాఖలలో, బోధన మరియు పరిశోధన మరియు జ్ఞానం యొక్క ప్రచారం మరియు వ్యాప్తి కోసం ఏర్పాట్లు చేయాలి;"]
["(ii) ऐसी शर्तों के अधीन रहते हुए, जो विश्‍वविद्यालय अवधारित करे, परीक्षा, मूल्‍यांकन या परीक्षण की किसी अन्‍य प्रणाली के आधार पर व्‍यक्‍तियों को डिप्‍लोमा या प्रमाणपत्र देना और उन्‍हें उपाधियां या अन्‍य विद्या संबंधी विशेष उपाधियां प्रदान करना तथा उचित और पर्याप्‍त कारण होने पर ऐसे डिप्‍लोमाओं, प्रमाणपत्रों, उपाधियां या अन्‍य विद्या संबंधी उपाधियों को वापस लेना;","(ii) విశ్వవిద్యాలయం నిర్ణయించే షరతులకు లోబడి, పరీక్ష, మూల్యాంకనం లేదా పరీక్షల యొక్క ఇతర వ్యవస్థల ఆధారంగా వ్యక్తులకు డిప్లొమా లేదా సర్టిఫికేట్ ఇవ్వడం మరియు వారికి ప్రత్యేక డిగ్రీలు లేదా ఇతర అకాడెమిక్ స్పెషల్ డిగ్రీలు మరియు తగిన మరియు తగినంత కారణం ఉంటే డిప్లొమా, సర్టిఫికెట్లు అందించడం, డిగ్రీలు లేదా ఇతర విద్యా డిగ్రీలను ఉపసంహరించుకోవడం;"]
["सड़क मार्ग द्वारा वहन अधिनियम, 2007","రోడ్డు రవాణా చట్టం, 2007"]
["(2007 का अधिनियम संख्‍यांक 41)","(2007 యొక్క చట్టం సంఖ్య 41)"]
["[29 सितम्‍बर, 2007]","[29 సెప్టెంబర్, 2007]"]
["परंतु यह और कि अधिकरण के अन्‍तर्वर्ती आदेश के विरुद्ध कोई अपील नहीं होगी ।","కానీ  ట్రిబ్యునల్ యొక్క తాత్కాలిక ఉత్తర్వులకు వ్యతిరేకంగా ఎటువంటి అప్పీల్ ఉండదు."]
["(2) अधिकरण के, अवमान के लिए दंड देने की अपनी अधिकारिता के प्रयोग में दिए गए किसी आदेश या विनिश्‍चय के विरुद्ध अपील उच्‍चतम न्‍यायालय में अधिकार के रूप में होगी :","(2) ట్రిబ్యునల్ ధిక్కారానికి శిక్షించటానికి దాని అధికార పరిధిని ఉపయోగించుకునే ఏ ఉత్తర్వు లేదా నిర్ణయానికి వ్యతిరేకంగా అప్పీల్ సుప్రీంకోర్టులో అధికారం రూపంలో ఉంటుంది:"]
["परंतु इस उपधारा के अधीन अपील उस आदेश की तारीख से, जिसके विरुद्ध अपील की गई है, साठ दिन के भीतर उच्‍चतम न्‍यायालय में फाइल की जाएगी ।","కానీ ఈ సబ్-సెక్షన్ కింద అప్పీల్ చేసిన ఉత్తర్వు తేదీ నుండి, దీనికి వ్యతిరేకంగా అప్పీల్, అరవై రోజులలోపు హైకోర్టులో దాఖలు చేయబడాలి."]
["(3) उपधारा (2) के अधीन किसी अपील के लंबित रहने के दौरान उच्‍चतम न्‍यायालय यह आदेश कर सकेगा कि––","(3) సబ్-సెక్షన్ (2) కింద ఏదైనా అప్పీల్ పెండింగ్‌లో ఉండగా, సుప్రీంకోర్టు ఈ విధంగా ఆదేశించవచ్చు—"]
["(क) ऐसे दंड या आदेश के, जिसके विरुद्ध अपील की गई है, निष्‍पादन को निलंबित रखा जाए ; या","(క) అటువంటి శిక్ష లేదా ఉత్తర్వులను, దానికి వ్యతిరేకంగా అప్పీల్ చేసిన, అమలు చేయడం సస్పెండ్ చేయాలి; లేదా "]
["(ख) यदि अपीलार्थी परिरोध में है तो उसे जमानत पर छोड़ दिया जाए :","(ఖ) అప్పీలుదారు నిర్బంధంలో ఉంటే, అతన్ని బెయిల్‌పై విడుదల చేయాలి:"]
["परंतु जहां अपीलार्थी, अधिकरण का यह समाधान कर देता है कि उसका अपील करने का आशय है वहां अधिकरण, यथास्‍थिति, खंड (क) या खंड (ख) के अधीन प्रदत्त किन्‍हीं शक्‍तियों का प्रयोग भी कर सकेगा ।","కానీ అప్పీలుదారు, అప్పీల్ చేయడానికి ఉద్దేశించిన ట్రిబ్యునల్‌ పరిష్కరించే చోట, ట్రిబ్యునల్, నిబంధన (క) లేదా నిబంధన (ఖ) కు లోబడి ఉన్న ఏదైనా అధికారాలను ఉపయోగించుకోవచ్చు."]
["31. अपील करने की इज्‍जात––"," 31. అప్పీల్ చేయడానికి అనుమతి—"]
["(1) उच्‍चतम न्‍यायालय को अपील, अधिकरण की इजाजत से होगी ; और ऐसी इजाजत तब तक नहीं दी जाएगी जब तक अधिकरण द्वारा यह प्रमाणित नहीं कर दिया जाता है कि विनिश्‍चय में जनसाधारण के महत्‍व का विधि का कोई प्रश्‍न अंतर्वलित है या उच्‍चतम न्‍यायालय को ऐसा प्रतीत होता है कि कोई प्रश्‍न ऐसा है जिस पर उस न्‍यायालय द्वारा विचार किया जाना चाहिए ।","(1) సుప్రీం కోర్టుకు అప్పీల్, ట్రిబ్యునల్ అనుమతితో ఉండాలి; మరియు ట్రిబ్యునల్ ధృవీకరించే వరకు అలాంటి అనుమతి ఇవ్వబడదు. ఈ ప్రశ్న సాధారణ ప్రజల ప్రాముఖ్యతపై ప్రశ్నను కలిగి ఉందని లేదా ఆ న్యాయస్థానం ద్వారా పరిగణించాల్సిన ప్రశ్న ఏదైనా ఉందా అని సుప్రీంకోర్టుకు అనిపిస్తుంది. "]
["(2) उच्‍चतम न्‍यायालय को अपील करने की इजाजत के लिए आवेदन अधिकरण के विनिश्‍चय की तारीख से प्रारंभ होने वाली तीस दिन की अवधि के भीतर किया जाएगा और इजाजत के लिए उच्‍चतम न्‍यायालय को आवेदन उस तारीख से जिसको अधिकरण द्वारा इजाजत देने के लिए आवेदन को खारिज किया गया है, आरंभ होने वाली तीस दिन की अवधि के भीतर किया जाएगा ।","(2) సుప్రీంకోర్టుకు అప్పీల్ చేయడానికి అనుమతి కోసం దరఖాస్తు ట్రిబ్యునల్ నిర్ణయించిన తేదీ నుండి ముప్పై రోజుల వ్యవధిలో మరియు ట్రిబ్యునల్కు అనుమతి మంజూరు కోసం దరఖాస్తు తిరస్కరించబడిన తేదీ నుండి సుప్రీంకోర్టుకు అనుమతి కోసం దరఖాస్తు, ప్రారంభమయిన ముప్పై రోజుల వ్యవధిలో పూర్తి అవుతుంది. "]
["(3) अपील को, तब तक लंबित समझा जाएगा जब तक अपील करने के लिए इजाजत के आवेदन का निपटारा नहीं हो जाता है और यदि अपील के लिए इजाजत मंजूर हो जाती है तो जब तक अपील का निपटारा नहीं हो जाता है और अपील करने के लिए इजाजत के आवेदन का, उस समय के अवसान पर जिसके भीतर इसे किया गया होता, किन्‍तु उस समय के भीतर इसे नहीं किया गया है, निपटारा किया गया समझा जाएगा ।","(3) అప్పీల్ చేయడానికి అనుమతి కోసం దరఖాస్తును పరిష్కరించేవరకు అప్పీల్ పెండింగ్‌లో ఉన్నట్లు భావించబడుతుంది మరియు అప్పీల్‌కు అనుమతి ఆమోదించబడితే, అప్పీల్‌ను పరిష్కరించేవరకు మరియు అప్పీల్ చేయడానికి అనుమతి కోసం దరఖాస్తు, గడువు సమయం ముగిసిన, కానీ ఆ సమయంలో పూర్తి చేయబడలేదు, పరిష్కరించబడినట్లుగా పరిగణించబడుతుంది."]
["32. माफी–"," 32. క్షమాపణ—"]
["–उच्‍चतम न्‍यायालय अपीलार्थी द्वारा किसी समय किए गए आवेदन पर उस समय को बढ़ा सकेगा जिसके भीतर धारा 30 या धारा 31 की उपधारा (2) के अधीन उस न्‍यायालय को उसके द्वारा अपील की जा सकेगी ।","–అప్పీలుదారుడు ఎప్పుడైనా అప్పీలు చేసిన దరఖాస్తును సెక్షన్ 30 లేదా సెక్షన్ 31 లోని సబ్ సెక్షన్ (2) కింద ఆ న్యాయస్థానం ద్వారా అప్పీల్ చేసిన సమయాన్ని సుప్రీంకోర్టు పొడిగించవచ్చు. "]
["33. सिविल न्‍यायालय की अधिकारिता का अपवर्जन––","33. సివిల్ కోర్టు యొక్క అధికార పరిధిని మినహాయించడం—"]
["ऐसी तारीख से ही जिससे इस अधिनियम के अधीन सेवा संबंधी मामलों के संबंध में कोई अधिकारिता, शक्‍तियां और प्राधिकार अधिकरण द्वारा प्रयोक्‍तव्‍य हो जाते हैं, किसी सिविल न्‍यायालय को उन सेवा संबंधी मामलों के संबंध में ऐसी अधिकारिता, शक्‍ति या प्राधिकार नहीं होगा या वह उसका प्रयोग करने का हकदार नहीं होगा ।"," ఈ చట్టం క్రింద సేవా సంబంధిత విషయాలకు సంబంధించి ట్రిబ్యునల్ ఏ అధికార పరిధి, అధికారాలు మరియు అధికారాన్ని వినియోగించిన తేదీ నుండి, ఏ సివిల్ కోర్టుకు ఆ సేవ సంబంధిత విషయాలకు సంబంధించిన అధికారం, అధికారం లేదా హక్కు ఉండదు లేదా దానిని ఉపయోగించుకునే అర్హత ఉండదు. "]
["34. लंबित मामलों का अंतरण––"," 34. పెండింగ్ కేసుల బదిలీ—"]
["(1) इस अधिनियम के अधीन अधिकरण की स्‍थापना की तारीख से ठीक पहले किसी न्‍यायालय के समक्ष, जिसके अन्‍तर्गत उच्‍च न्‍यायालय या अन्‍य प्राधिकारी भी है, लंबित प्रत्‍येक वाद या अन्‍य कार्यवाही, जो ऐसा वाद या कार्यवाही है, जिस पर वाद हेतुक आधारित है कि यह अधिकरण की अधिकारिता के अंतर्गत होता यदि वह ऐसे अधिकरण की अधिकारिता के भीतर ऐसी स्‍थापना के पश्‍चात् उद्भूत होता, ऐसे अधिकरण को उस तारीख को अंतरित की जाएगी ।","(1) ఈ చట్టం ప్రకారం, ట్రిబ్యునల్ స్థాపించిన తేదీకి ముందు, హైకోర్టు లేదా ఇతర అధికారం కూడా పెండింగ్‌లో ఉన్న ప్రతి కోర్టు ముందు, ప్రతి దావా లేదా ఇతర కొనసాగింపు, ఇది ఒక దావా లేదా దావా యొక్క అధికార పరిధిపై ఆధారపడి ఉంటుంది, అటువంటి ట్రిబ్యునల్ పరిధిలో అటువంటి స్థాపన తర్వాత అది తలెత్తి ఉంటే, అటువంటి ట్రిబ్యునల్ ఆ తేదీని బదిలీ చేయబడుతుంది."]
["(2) जहां कोई वाद या अन्‍य कार्यवाही, उपधारा (1) के अधीन किसी न्‍यायालय से, जिसके अंतर्गत उच्‍च न्‍यायालय या अन्‍य प्राधिकारी भी है, अधिकरण को अंतरित हो गई है वहां,––","(2) హైకోర్టు లేదా ఇతర అధికారం ఉన్న ఏ కోర్టు నుండి సబ్-సెక్షన్ (1) కింద ఏదైనా దావా లేదా ఇతర విచారణ ట్రిబ్యునల్‌కు బదిలీ చేయబడితే,—"]
["(क) ऐसा न्‍यायालय या अन्‍य प्राधिकारी ऐसे अंतरण के पश्‍चात्, यथाशीघ्र, ऐसे वाद या अन्‍य कार्यवाही के अभिलेख अधिकरण को भेजेगा ;","(క) అటువంటి కోర్టు లేదా ఇతర అధికారం అటువంటి దావా లేదా ఇతర చర్యల రికార్డులను అటువంటి బదిలీ తర్వాత వీలైనంత త్వరగా ట్రిబ్యునల్‌కు పంపుతుంది;"]
["(ख) अधिकरण, ऐसे अभिलेखों की प्राप्‍ति पर, ऐसे वाद या अन्‍य कार्यवाही में, जहां तक हो सके, उसी रीति से जिससे धारा 14 की उपधारा (2) के अधीन किसी आवेदन की दशा में कोई कार्यवाही की जाती है, उस प्रक्रम से, जिस पर वह ऐसे अंतरण से पहले थी या किसी पूर्वतर प्रक्रम से या नए सिरे से, जो अधिकरण ठीक समझे, कार्यवाही कर सकेगा ।","(ఖ) ట్రిబ్యునల్, అటువంటి రికార్డులు అందిన తరువాత, అటువంటి దావాలో లేదా ఇతర చర్యలలో, సాధ్యమైనంతవరకు, సెక్షన్ 14 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కింద దరఖాస్తు విషయంలో ఏదైనా చర్య తీసుకునే పద్ధతిలో, అటువంటి ప్రక్రియ నుండి ఏదైనా మునుపటి ప్రక్రియకు ముందు లేదా క్రొత్తగా, ట్రిబ్యునల్, సరిపోతుందని అనుకుంటే, చర్య తీసుకోవచ్చు."]
["35. कतिपय अपीलों को फाइल करने के लिए उपबंध–","35. కొన్ని విజ్ఞప్తులను దాఖలు చేయడానికి నిబంధనలు—"]
["–जहां कोई डिक्री या आदेश अधिकरण की स्‍थापना से पूर्व किसी न्‍यायालय (उच्‍च न्‍यायालय से भिन्‍न) या किसी अन्‍य प्राधिकारी द्वारा किसी ऐसे वाद या कार्यवाही में की गई है या पारित किया गया है जो ऐसा वाद या कार्यवाही है जिसका वाद हेतुक, उस पर आधारित है, कि यदि वह ऐसी स्‍थापना के पश्‍चात् उद्भूत हुआ होता तो अधिकरण की अधिकारिता के भीतर होता और ऐसी डिक्री या आदेश के विरुद्ध कोई अपील ऐसी स्‍थापना के पूर्व नहीं की गई है या यदि की गई है तो वह किसी न्‍यायालय, जिसके अंतर्गत उच्‍च न्‍यायालय भी है, के समक्ष निपटारे के लिए लंबित है और तत्‍समय प्रवृत्त किसी विधि के अधीन ऐसी अपील करने के लिए समय ऐसी स्‍थापना के पूर्व समाप्‍त नहीं हुआ है, वहां ऐसी अपील अधिकरण को उस तारीख से, जिसको अधिकरण स्‍थापित किया जाता है, नब्‍बे दिन के भीतर या ऐसी डिक्री या आदेश की प्रति प्राप्‍त होने की तारीख से नब्‍बे दिन के भीतर, इनमें से जो भी पश्‍चात्वर्ती हो, होगी ।","—ఏదైనా న్యాయస్థానం (హైకోర్టు కాకుండా) లేదా ఏదైనా దావాలో ట్రిబ్యునల్ స్థాపించబడటానికి ముందు లేదా మరే ఇతర అధికారం ద్వారా ఒక ఉత్తర్వు లేదా ఉత్తర్వు ఇవ్వబడినా లేదా దావా వేసినా, ఇది ఒక చర్య లేదా దావా ఆధారంగా ఉన్న చర్య, ఒకవేళ అది అటువంటి స్థాపనలో ఉద్భవించి ఉంటే, అది ట్రిబ్యునల్ పరిధిలో ఉండేది మరియు అటువంటి డిక్రీకి లేదా ఉత్తర్వులకు వ్యతిరేకంగా ఎటువంటి అప్పీల్ అటువంటి స్థాపనకు ముందు చేయబడలేదు లేదా అది చేయబడి ఉంటే, అది హైకోర్టుతో సహా ఏ కోర్టులోనైనా, అమలులో ఉన్న సమయానికి ఏ చట్టానికి ముందు పరిష్కరించడం కోసం పెండింగ్‌లో ఉంది, ప్రస్తుతానికి అటువంటి స్థాపనకు ముందే రద్దు చేయబడలేదు, అటువంటి అప్పీల్ ట్రిబ్యునల్కు, ట్రిబ్యునల్ ఏర్పాటు చేసిన తేదీ నుండి తొంభై రోజులలోపు, లేదా అటువంటి డిక్రీ లేదా ఆర్డర్ అందిన తేదీ నుండి తొంభై రోజులలో, ఇందులో ఏవైనా తరువాతవి, ఉంటాయి."]
["36. अधिकरण के समक्ष कार्यवाहियों का न्‍यायिक कार्यवाही होना–","36. ట్రిబ్యునల్ ముందు విచారణ యొక్క చర్యలు—"]
["–अधिकरण के समक्ष सभी कार्यवाहियां भारतीय दंड संहिता (1860 का 45) की धारा 193, धारा 219 और धारा 228 के अर्थान्‍तर्गत न्‍यायिक कार्यवाहियां समझी जाएंगी ।","—ట్రిబ్యునల్ ముందు జరిగే అన్ని చర్యలు భారత శిక్షాస్మృతి (1860 లో 45) లోని సెక్షన్ 193, సెక్షన్ 219 మరియు సెక్షన్ 228 యొక్క అర్ధంలో చట్టపరమైన చర్యలుగా పరిగణించబడతాయి."]
["37. अधिकरण के सदस्‍यों और कर्मचारिवृन्‍द का लोक सेवक होना––","37. ట్రిబ్యునల్ సభ్యులు మరియు అధికారులు ప్రభుత్వ ఉద్యోగులుగా ఉండాలి—"]
["अधिकरण का अध्‍यक्ष, अन्‍य सदस्‍य और धारा 13 के अधीन अधिकरण को उपलब्‍ध कराए गए अधिकारी तथा अन्‍य कर्मचारी भारतीय दंड संहिता (1860 का 45) की धारा 21 के अर्थान्‍तर्गत लोक सेवक समझे जाएंगे ।"," ట్రిబ్యునల్ ఛైర్మన్, ఇతర సభ్యులు మరియు సెక్షన్ 13 కింద ట్రిబ్యునల్కు అందుబాటులో ఉంచిన అధికారులు మరియు ఇతర ఉద్యోగులు భారత శిక్షాస్మృతి (1860 లో 45) లోని సెక్షన్ 21 ప్రకారం ప్రభుత్వ ఉద్యోగులుగా పరిగణించబడతారు."]
["38. सद्भावपूर्वक की गई कार्रवाई के लिए सरंक्षण–","38. మంచి విశ్వాసంతో తీసుకున్న చర్యకు రక్షణ—"]
["–इस अधिनियम या इसके अधीन बनाए गए किसी नियम या किए गए आदेश के अनुसरण में पदीय कर्तव्‍यों के निर्वहन में सद्भावपूर्वक की गई या की जाने के लिए आशयित किसी बात के लिए कोई भी वाद, अभियोजन या अन्‍य विधिक कार्यवाही केंद्रीय सरकार या अध्‍यक्ष या किसी अन्‍य सदस्‍य अथवा अध्‍यक्ष द्वारा प्राधिकृत किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति के विरुद्ध नहीं होगी ।","—ఈ చట్టం ప్రకారం అధికారిక విధులను నిర్వర్తించడం లేదా దానిపై చేసిన ఏదైనా నియమం లేదా ఉత్తర్వులపై మంచి విశ్వాసంతో చేయటానికి లేదా చేయటానికి ఉద్దేశించిన ఏదైనా దావా, ప్రాసిక్యూషన్ లేదా ఇతర చట్టపరమైన చర్యలు కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా చైర్మన్ లేదా ఇతర సభ్యులకు లేదా చైర్మన్ ద్వారా అధికారం పొందిన ఇతర వ్యక్తికి వ్యతిరేకంగా ఉండకూడదు."]
["39. अधिनियम का अध्‍यारोही प्रभाव होना––","39. చట్టం యొక్క వ్యాప్తి దాని ప్రభావం—"]
["इस अधिनियम के उपबंध तत्‍समय प्रवृत्त अन्‍य विधि में या इस अधिनियम से भिन्‍न किसी विधि के फलस्‍वरूप प्रभाव रखने वाली किसी अन्‍य लिखत में अन्‍तर्विष्‍ट इससे असंगत किसी बात के होते हुए भी प्रभावी होंगे ।"," ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు ఏ చట్టంలోనైనా అస్థిరంగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రస్తుతానికి లేదా ఈ చట్టం మినహా ఏదైనా చట్టం ఫలితంగా ప్రభావం చూపే ఏ ఇతర వ్రాయటంలోనైనా ప్రభావం చూపుతాయి."]
["40. कठिनाइयों को दूर करने की शक्‍ति–","40. ఇబ్బందులను తొలగించే అధికారం—"]
["–(1) यह इस अधिनियम के उपबंधों को प्रभावी करने में कोई कठिनाई उत्‍पन्‍न होती है तो केंद्रीय सरकार, राजपत्र में प्रकाशित आदेश द्वारा, ऐसे उपबंध कर सकेगी जो इस अधिनियम के उपबंधों से असंगत न हों, और जो उस कठिनाई को दूर करने के लिए आवश्‍यक या समीचीन प्रतीत होते हों :","–(1) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేయడంలో ఏమైనా ఇబ్బందులు కనిపిస్తే, కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో ప్రచురించిన ఉత్తర్వు ద్వారా, ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు విరుద్ధంగా లేని నిబంధనలను చేయవచ్చు మరియు ఆ కష్టాన్ని తొలగించడానికి అవసరమైన లేదా ప్రయోజనకరమైనదిగా అనిపిస్తుంది;"]
["परंतु इस धारा के अधीन ऐसा कोई आदेश इस अधिनियम के प्रारंभ से दो वर्ष की समाप्‍ति के पश्‍चात् नहीं किया जाएगा ।","కానీ ఈ చట్టం ప్రారంభమైన రెండు సంవత్సరాల గడువు ముగిసిన తరువాత ఈ సెక్షన్ కింద అలాంటి ఉత్తర్వులు ఇవ్వరాదు."]
["(2) इस धारा के अधीन किया गया प्रत्‍येक आदेश, किए जाने के पश्‍चात् यथाशीघ्र संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष रखा जाएगा ।","(2) ఈ సెక్షన్ కింద చేసిన ప్రత్యేక ఉత్తర్వు, చేసిన వెంటనే పార్లమెంటు ప్రత్యేక సభ సమక్షంలో ఉంచ బడుతుంది."]
["41. केन्‍द्रीय सरकार की नियम बनाने की शक्‍ति––","41. నియమాలు చేసే కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారం—"]
["(1) केंद्रीय सरकार, इस अधिनियम के उपबंधों को कार्यान्‍वित करने के लिए नियम, अधिसूचना द्वारा, बना सकेगी ।","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం, నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను, అమలు చేయడానికి నియమాలను రూపొందించవచ్చు."]
["(2) पूर्वगामी शक्‍ति की व्‍यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, ऐसे नियम निम्‍नलिखित सभी या किन्‍हीं विषयों के लिए उपबंध कर सकेंगे, अर्थात् :––","(2) పైన పేర్కొన్న అధికారం యొక్క ప్రాబల్యానికి పక్షపాతం లేకుండా, అటువంటి నియమాలు అన్ని లేదా ఈ క్రింది విషయాలలో దేనినైనా అందిస్తాయి, అంటే: —"]
["(क) ऐसा मामला या ऐसे मामले जिनका विनिश्‍चय धारा 5 की उपधारा (3) के खंड (ग) के अधीन दो से अधिक सदस्‍यों से मिलकर बनाई गई न्‍यायपीठ द्वारा किया जाएगा ;","(క) సెక్షన్ 5 లోని సబ్-సెక్షన్ (3) యొక్క క్లాజ్ (గ) కింద ఇద్దరికంటే ఎక్కువ సభ్యులతో కూడిన ధర్మాసనం నిర్ణయించే ఇటువంటి విషయం లేదా విషయాలు;"]
["(ख) अध्‍यक्ष या अन्‍य सदस्‍य के कदाचार या असमर्थता का अन्‍वेषण करने की धारा 9 की उपधारा (3) के अधीन प्रक्रिया ;","(ఖ) చైర్మన్ లేదా ఇతర సభ్యుల దుష్ప్రవర్తన లేదా అసమర్థతను పరిశోధించడానికి సెక్షన్ 9 లోని సబ్-సెక్షన్ (3) కింద చర్య;"]
["(ग) धारा 10 के अधीन अध्‍यक्ष और अन्‍य सदस्‍यों को संदेय वेतन और भत्ते तथा सेवा के अन्‍य निबंधन और शर्तें ;","(గ) చైర్మన్ మరియు ఇతర సభ్యులకు చెల్లించాల్సిన జీతాలు మరియు భత్యాలు మరియు సెక్షన్ 10 కింద పదవి యొక్క ఇతర నిబంధనలు మరియు షరతులు;"]
["(घ) ऐसी वित्तीय और प्रशासनिक शक्‍तियां, जिनका अध्‍यक्ष धारा 12 के अधीन अधिकरण की न्‍यायपीठों पर प्रयोग कर सकेगा ;","(ఘ) చైర్మన్ సెక్షన్ 12 కింద ట్రిబ్యునల్ యొక్క ధర్మాసనంపై అటువంటి ఆర్థిక మరియు పరిపాలనా అధికారాలు ఉపయోగించవచ్చు;"]
["(ङ) धारा 13 की उपधारा (2) के अधीन अधिकरण के अधिकारियों और अन्‍य कर्मचारियों को संदेय वेतन और भत्ते तथा सेवा के अन्‍य निबंधन और शर्तें ;","(ఙ) సెక్షన్ 13 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కింద ట్రిబ్యునల్ యొక్క అధికారులు మరియు ఇతర ఉద్యోగులకు చెల్లించాల్సిన వేతనాలు మరియు భత్యాలు మరియు ఇతర షరతులు;"]
["(च) वह प्ररूप, जिसमें धारा 14 की उपधारा (2) के अधीन आवेदन किया जा सकेगा, आवेदन के साथ संलग्‍न किए जाने वाले दस्‍तावेज और अन्‍य साक्ष्‍य तथा ऐसा आवेदन फाइल करने की बाबत या आदेशिका के निष्‍पादन की तामील की बाबत संदेय फीस ;","(చ) సెక్షన్ 14 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కింద, దరఖాస్తుకు జతచేయవలసిన పత్రాలు మరియు ఇతర సాక్ష్యాల క్రింద మరియు అటువంటి దరఖాస్తులను దాఖలు చేయడానికి లేదా ఆర్డర్ అమలుకు సంబంధించి సేవకు సంబంధించి చెల్లించవలసిన ఫీజు;"]
["(छ) ऐसे अन्‍य विषय, जो धारा 14 की उपधारा (4) के खंड (झ) के अधीन विहित किए जाएं ;","(ఛ) సెక్షన్ 14 లోని సబ్-సెక్షన్ (4) లోని క్లాజ్ (ఝ) కింద సూచించబడే ఇతర విషయాలు;"]
["(ज) वह प्ररूप और रीति, जिसमें अपील फाइल की जा सकेगी, उस पर संदेय फीस और वह समय जिसके भीतर धारा 15 की उपधारा (2) के अधीन ऐसी अपील फाइल की जा सकेगी ;","(జ) అప్పీల్ దాఖలు చేయగల రూపం మరియు విధానం, చెల్లించాల్సిన సమయం మరియు అటువంటి అప్పీల్ సెక్షన్ 15 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కింద దాఖలు చేయవలసిన సమయం;"]
["(झ) वे नियम, जिनके अधीन रहते हुए अधिकरण को धारा 23 की उपधारा (1) के अधीन अपनी प्रक्रिया को विनियमित करने की शक्‍ति होगी ;","(ఝ) సెక్షన్ 23 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) కింద ట్రిబ్యునల్ తన విధానాన్ని నియంత్రించే అధికారాన్ని కలిగి ఉన్న నియమాలు;"]
["(ञ) ऐसा सक्षम प्राधिकारी जो धारा 25 की उपधारा (2) के अधीन काउंसेल के रूप में कार्य करने के लिए विधि व्‍यवसायी या विधि अधिकारी को प्राधिकृत कर सकेगा ;","(ఞ) సెక్షన్ 25 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కింద న్యాయవాదిగా వ్యవహరించడానికి న్యాయ నిపుణుడు లేదా న్యాయ అధికారికి అధికారం ఇచ్చే సమర్థ అధికారం;"]
["(ट) कोई अन्‍य विषय जो विहित किए जाएं या जिनके संबंध में केंद्रीय सरकार द्वारा नियम बनाए जाने अपेक्षित हैं ।","(ట) సూచించిన ఇతర విషయాలకు సంబంధించి లేదా ఏవైనా నిబంధనలకు సంబంధించి కేంద్ర ప్రభుత్వం ద్వారా రూపొందించాలి."]
["42. भूतलक्षी रूप से नियम बनाने की शक्‍ति–","42. పునరాలోచనగా నియమాలను రూపొందించే అధికారం—"]
["–धारा 41 के अधीन नियम बनाने की शक्‍तियों के अंतर्गत ऐसे नियमों को या उनमें से किसी नियम को भूतलक्षी रूप से ऐसी तारीख से बनाने की शक्‍ति भी है जो उससे पूर्व की तारीख नहीं होगी जिसको यह अधिनियम प्रवर्तन में आएगा किंतु किसी ऐसे नियम को ऐसा भूतलक्षी प्रभाव इस प्रकार नहीं दिया जाएगा जिससे किसी ऐसे व्‍यक्‍ति के हितों पर प्रतिकूल प्रभाव पड़े, जिसको ऐसा नियम लागू हो सकेगा ।","—సెక్షన్ 41 కింద నియమాలను రూపొందించే అధికారాలు కూడా చట్టం అమలులోకి వచ్చే తేదీ కంటే ముందే తేదీ నుండి అటువంటి నియమాలను లేదా ఆ నియమాలను పునరాలోచనగా చేసే అధికారాన్ని కలిగి ఉంటాయి, అయితే అలాంటి నియమం అటువంటి ప్రతికూల ప్రభావాన్ని కలిగి ఉంటుంది కాబట్టి అలాంటి నియమం వారికి వర్తిస్తుంది. "]
["43. नियमों का संसद् के समक्ष रखा जाना––","43. పార్లమెంటు ముందు పెట్టవలసిన నియమాలు—"]
["इस अधिनियम के अधीन बनाया गया प्रत्‍येक नियम, बनाए जाने के पश्‍चात् यथाशीघ्र, संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष, जब वह सत्र में हो, कुल तीस दिन की अवधि के लिए रखा जाएगा । यह अवधि एक सत्र में, अथवा दो या अधिक आनुक्रामिक सत्रों में पूरी हो सकेगी । यदि उस सत्र के या पूर्वोक्‍त आनुक्रमिक सत्रों के ठीक बाद के सत्र के अवसान के पूर्व दोनों सदन उस नियम में कोई परिवर्तन करने के लिए सहमत हो जाएं तो तत्‍पश्‍चात् वह ऐसे परिवर्तित रूप में ही प्रभावी होगा । यदि उक्‍त अवसान के पूर्व दोनों सदन सहमत हो जाएं कि वह नियम नहीं बनाया जाना चाहिए तो तत्‍पश्‍चात् वह निष्‍प्रभाव हो जाएगा । किन्‍तु नियम के ऐसे परिवर्तित या निष्‍प्रभाव होने से उसके अधीन पहले की गई किसी बात की विधिमान्‍यता पर प्रतिकूल प्रभाव नहीं पड़ेगा ।"," ఈ చట్టం ప్రకారం చేసిన ప్రతి నియమాన్ని ప్రతి పార్లమెంటు సభ ముందు ముప్పై రోజుల పాటు, అది సెషన్‌లో ఉన్నప్పుడు, చట్టం వచ్చిన వెంటనే ఉంచాలి. ఈ వ్యవధిని ఒక సెషన్‌లో లేదా రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ చర్చించలేని సెషన్లలో పూర్తి చేయవచ్చు. ఆ సెషన్ గడువుకు ముందే లేదా పైన పేర్కొన్న సెషన్ల ముందు సెషన్ ముగిసిన వెంటనే ఆ నిబంధనలో ఏదైనా మార్పులు చేయడానికి రెండు సభలు అంగీకరిస్తే, అది మార్చబడిన రూపంలో మాత్రమే ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది. చెప్పిన గడువు ముగిసేలోపు ఇరు సభలు అంగీకరిస్తే, ఆ నియంత్రణ చేయరాదు, అప్పుడు అది తటస్థీకరించబడుతుంది. కానీ నియమంలో అటువంటి మార్పు లేదా రద్దు చేయడం గతంలో దాని కింద చేసిన ఏదైనా చెల్లుబాటును ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేయదు. "]
["सामान्‍य वाहकों का, उनके दायित्‍व को सीमित करके, विनियमन करने और उनकी,उनके सेवकों या अभिकर्ताओं की उपेक्षा या आपराधिक कार्यों के कारणऐसे माल को हुई हानि या नुकसान के लिए उनका दायित्‍व अवधारितकरने के लिए, उन्‍हें परिदत्त माल के मूल्‍य की घोषणाकरने और उनसे संबंधित या उनके आनुषंगिकविषयों का उपबंध करने के लिएअधिनियम"," సాధారణ వాహనాలు, వాటి యొక్క బాధ్యతను పరిమితం చేయడం, వారి సేవకులు లేదా ఏజెంట్లు లేదా నేరపూరిత చర్యలను నిర్లక్ష్యం చేయడం వలన, వాటికి చెల్లించిన వస్తువుల విలువను ప్రకటించడం మరియు వారికి లేదా వారి అనుబంధ సంస్థలకు సంబంధించిన నష్టాల వల్ల వాటి నష్టాన్ని నియంత్రించడం మరియు నిర్ణయించడం, ఒప్పందం కుదుర్చుకునేలా వ్యవహరించడానికి ఈ చట్టం "]
["1.   संक्षिप्‍त नाम, विस्‍तार और प्रारंभ–","1. చిన్న పేరు, పొడిగింపు మరియు ప్రారంభ-"]
["2.   –(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम सड़क मार्ग द्वारा वहन अधिनियम, 2007 है ।","2. —(1) ఈ చట్టం పేరు రోడ్డు రవాణా చట్టం, 2007 గా సంక్షిప్తీకరించబడింది."]
["(2) इसका विस्‍तार जम्‍मू-कश्‍मीर राज्‍य के सिवाय संपूर्ण भारत पर है ।","(2) ఇది జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రం మినహా మొత్తం భారతదేశానికి విస్తరించింది."]
["(क) “सामान्‍य वाहक” से किसी माल की रसीद के अधीन माल वाहकों द्वारा वहन किए जाने वाले माल का संग्रहण, भंडारण, प्रेषण और वितरण करने तथा बिना किसी विभेद के सभी व्‍यक्‍तियों के लिए सड़क पर मोटरीकृत परिवहन द्वारा एक स्‍थान से दूसरे स्‍थान तक माल का भाड़े के लिए परिवहन करने के कारबार में लगा व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है और इसके अंतर्गत माल बुकिंग कंपनी, ठेकेदार, अभिकर्ता, दलाल और ऐसा कुरियर अभिकरण भी है, जो दस्‍तावेजों, माल या वस्‍तुओं के द्वार-द्वार तक परिवहन में, ऐसी दस्‍तावेजों, माल या वस्‍तुओं को वहन करने या साथ ले जाने के लिए, प्रत्‍यक्ष या अप्रत्‍यक्ष रूप से, किसी व्‍यक्‍ति की सेवाओं का उपयोग करके, लगा हुआ है किन्‍तु इसके अंतर्गत सरकार नहीं है;","(క) \"కామన్ క్యారియర్\" నుండి ఏదైనా సరుకులను స్వీకరించడానికి మరియు సరుకు రవాణా ద్వారా రవాణా చేయవలసిన వస్తువులను సేకరించడం, నిల్వ చేయడం, పంపిణీ చేయడం మరియు ఏదైనా వ్యత్యాసం ఉన్న వ్యక్తులందరికీ రహదారిపై మోటరైజ్డ్ రవాణా ద్వారా ఒక ప్రదేశం నుండి మరొక ప్రదేశానికి సరుకు రవాణా, కిరాయి కోసం ఉద్దేశించినది మరియు రవాణా కోసం ఉద్దేశించినది మరియు వస్తువుల బుకింగ్ సంస్థ, కాంట్రాక్టర్, ఏజెంట్, బ్రోకర్ మరియు అటువంటి కొరియర్ ఏజెన్సీ కూడా ఉంది, దస్తావేజులు, సామాన్లు లేదా వస్తువులు ఇంటి నుండి ఇంటికి మరియు రవాణాకు, అటువంటి పత్రాలు, వస్తువులు లేదా ఒక వ్యక్తి యొక్క సేవలను ఉపయోగించి, ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా వస్తువులను తీసుకురావడానికి లేదా తీసుకువెళ్ళడానికి, కానీ ప్రభుత్వం కింద ఉండదు; "]
["(ख) “परेषिती” से माल प्रेषण टिप्‍पण में परेषिती के रूप में नामित व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है;","(ఖ) \"సరుకు రవాణా\" అంటే సరుకు నోట్‌లో సరుకురవాణాదారుగా నియమించబడిన వ్యక్తి;"]
["(ग) “परेषण” से परेषक द्वारा वहन के लिए सामान्‍य वाहक को सौंपे गए ऐसे दस्‍तावेज, माल या वस्‍तुएं अभिप्रेत हैं, जिनका वर्णन या ब्‍यौरे, माल प्रेषण टिप्‍पण में दिए गए हैं;","(గ) \"సరుకు\" అంటే సరుకు రవాణా చేయటానికి సాధారణ క్యారియర్‌కు కేటాయించిన ఏదైనా పత్రం, వస్తువులు లేదా సరుకులు, దీని వివరణ లేదా వివరాలు సరుకు నోట్‌లో ఇవ్వబడతాయి;"]
["(घ) “परेषक” से ऐसा व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है, जो माल प्रेषण टिप्‍पण में परेषक के रूप में नामित है, जिसके द्वारा या जिसकी ओर से ऐसे प्रेषण टिप्‍पण के अंतर्गत आने वाले दस्‍तावेज, माल या वस्‍तुएं उनके वहन के लिए सामान्‍य वाहक को सौंपे जाते हैं;","(ఘ) \"సరుకు రవాణాదారు\" అంటే సరుకుల వ్యాఖ్యలో సరుకుదారుగా నియమించబడిన వ్యక్తి, అటువంటి చెల్లింపుల వ్యాఖ్యలో ఉన్న పత్రాలు, వస్తువులు లేదా సామానులను వారి తరపున సాధారణ క్యారియర్‌కు అప్పగిస్తారు;"]
["(ङ) “माल” के अंतर्गत निम्‍नलिखित हैं :––","(ఙ) \"వస్తువులు\" క్రింద ఈ క్రిందివి ఉన్నాయి: ––"]
["(i) आधान, प्रपटि्टकाएं या माल को संचित करने के लिए प्रयुक्‍त परिवहन की वैसी ही वस्‍तुएं ;","(i) కంటైనర్లు, వస్తువులు లేదా సామానులను నిల్వ చేయడానికి ఉపయోగించే రవాణా ఒక రకమైన రవాణా;"]
["(ii) पशु या पशुधन;","(ii) పశువులు లేదా పశువులకు సంబంధించిన;"]
["(च) “माल प्रेषण टिप्‍पण” से धारा 8 के अधीन निष्‍पादित दस्‍तावेज अभिप्रेत है;","(చ) \"గూడ్స్ రెమిటెన్స్ నోట్\" అంటే సెక్షన్ 8 కింద అమలు చేయబడిన పత్రం;"]
["(छ) “माल की रसीद” से धारा 9 के अधीन जारी की गई रसीद अभिप्रेत है;","(ఛ) \"వస్తువుల రసీదు\" అంటే సెక్షన్ 9 కింద జారీ చేసిన రశీదు;"]
["(ज) “व्‍यक्‍ति” के अंतर्गत ऐसा कोई संगम या व्‍यक्‍ति निकाय, चाहे निगमित हो या नहीं, कोई सड़क परिवहन बु्किंग कंपनी, ठेकेदार और कोई अभिकर्ता या कोई दलाल भी है, जो सामान्‍य वाहक का कारबार कर रहा है;","(జ) \"వ్యక్తి\" లో ఏదైనా అసోసియేషన్ లేదా వ్యక్తిగత సంస్థ, ఏ రహదారి రవాణా బుకింగ్ కంపెనీ, కాంట్రాక్టర్ మరియు ఏదైనా ఏజెంట్ లేదా సాధారణ క్యారియర్ వ్యాపారాన్ని నిర్వహిస్తున్న ఏదైనా బ్రోకర్;"]
["(झ) “विहित” से इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों द्वारा विहित अभिप्रेत है;","(ఝ) \"సూచించినది\" అంటే ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడుతుంది;"]
["(ञ) “रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी” से मोटर यान अधिनियम, 1988 (1988 का 59) की धारा 68 के अधीन गठित कोई राज्‍य परिवहन प्राधिकरण या प्रादेशिक परिवहन प्राधिकरण अभिप्रेत है;","(ఞ)\"రిజిస్ట్రీ టాక్సింగ్ అథారిటీ\" అంటే మోటారు వాహనాల చట్టం, 1988 (1988 లో 59) లోని సెక్షన్ 68 కింద ఏర్పాటు చేయబడిన ఏదైనా రాష్ట్ర రవాణా అథారిటీ లేదా ప్రాదేశిక రవాణా అథారిటీ;"]
["(ट) “रजिस्‍ट्रीकरण” से धारा 4 की उपधारा (5) के अधीन अनुदत्त या नवीकृत रजिस्‍ट्रीकरण अभिप्रेत है । ­","(ట) \"రిజిస్ట్రేషన్\" అంటే సెక్షన్ 4 లోని సబ్-సెక్షన్ (5) కింద మంజూరు చేయబడిన లేదా పునరుద్ధరించబడిన రిజిస్ట్రేషన్. "]
["3. व्‍यक्‍तियों का रजिस्‍ट्रीकरण के बिना सामान्‍य वाहक के कारबार में न लगना–","3. వ్యక్తులు రిజిస్ట్రేషన్ లేకుండా సాధారణ క్యారియర్ వ్యాపారంలోకి ప్రవేశించకూడదు—"]
["–(1) कोई व्‍यक्‍ति, इस अधिनियम के प्रारंभ के पश्‍चात् सामान्‍य वाहक के कारबार में तब तक नहीं लगेगा, जब तक उसे रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र अनुदत्त न किया गया हो ।","–(1) రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ మంజూరు చేయకపోతే, ఈ చట్టం ప్రారంభమైన తర్వాత, ఒక వ్యక్తి సాధారణ క్యారియర్ యొక్క వ్యాపారంలో ప్రవేశించకూడదు."]
["(2) कोई व्‍यक्‍ति, जो चाहे पूर्णत: या भागत: सामान्‍य वाहक के कारबार में लगा है, इस अधिनियम के प्रारंभ से ठीक पूर्व,––","(2) ఈ చట్టం ప్రారంభమయ్యే ముందు, ఏదైనా వ్యక్తి, పూర్తిగా లేదా పాక్షికంగా సాధారణ క్యారియర్ వ్యాపారంలో నిమగ్నమై ఉన్నా, —"]
["(क) ऐसे प्रारंभ की तारीख से नब्‍बे दिन के भीतर रजिस्‍ट्रीकरण के लिए आवेदन करेगा ;","(క) అటువంటి ప్రారంభ తేదీ నుండి తొంభై రోజులలోపు రిజిస్ట్రేషన్ కోసం దరఖాస్తు చేయాలి;"]
["4. ­रजिस्‍ट्रीकरण के अनुदान या नवीकरण के लिए आवेदन–","4. రిజిస్ట్రేషన్ మంజూరు లేదా పునరుద్ధరణ కోసం దరఖాస్తు—"]
["–(1) कोई व्‍यक्‍ति, जो सामान्‍य वाहक के कारबार में लगा हुआ है या लगने का आशय रखता है, सामान्‍य वाहक के कारबार को करने के लिए रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र के अनुदान या नवीकरण के लिए रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी को आवेदन करेगा ।","–(1) సాధారణ క్యారియర్ యొక్క వ్యాపారంలో నిమగ్నమైన, దరఖాస్తు చేయాలనుకునే ఎవరైనా వ్యక్తి, సాధారణ క్యారియర్ యొక్క వ్యాపారాన్ని నిర్వహించడానికి రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ మంజూరు చేయడానికి లేదా పునరుద్ధరించడానికి రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీకి దరఖాస్తు చేయాలి."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन कोई आवेदन, उस क्षेत्र में, जिसमें आवेदक निवास करता है या उसके कारबार का प्रधान स्‍थान है, अधिकारिता रखने वाले रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी को, यह कथन करते हुए कि आवेदन मुख्‍य कार्यालय के लिए है, ऐसे प्ररूप और रीति में तथा रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी को संदेय, ऐसी फीस के साथ जो विहित की जाए, किया जाएगा ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద, దరఖాస్తుదారు నివసించే లేదా తన వ్యాపారానికి ప్రధాన ప్రదేశం కాని ప్రాంతంలో, అధికార పరిధి ఉన్న రిజిస్ట్రేషన్ టాక్సింగ్ అథారిటీకి, దరఖాస్తు ప్రధాన కార్యాలయం కోసం, అటువంటి రూపంలో మరియు పద్ధతిలో మరియు రిజిస్ట్రేషన్లో సూచించిన ఫీజులతో పాటు పన్నుల అథారిటీకి చెల్లించబడుతుంది."]
["(3) मुख्‍य कार्यालय के लिए रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र के अनुदान या नवीकरण के लिए किसी आवेदन में, उस राज्‍य या संघ राज्‍यक्षेत्र की, जिसमें मुख्‍य कार्यालय को ऐसे प्ररूप और रीति में जो विहित की जाए, रजिस्‍ट्रीकृत किया जाना है, अधिकारिता के बाहर प्रचालित किया जाने वाला शाखा कार्यालय, यदि कोई हो, के ब्‍यौरे अन्‍तर्विष्‍ट होंगे :","(3) ప్రధాన కార్యాలయం, రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ యొక్క రిజిస్ట్రేషన్ మంజూరు లేదా పునరుద్ధరణ కోసం ఒక దరఖాస్తులో, రాష్ట్ర లేదా కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలలో, ప్రధాన కార్యాలయం అధికార పరిధికి వెలుపల పంపిణీ చేయబడే రూపంలో మరియు పద్ధతిలో నమోదు చేయబడాలి, నిర్వహించాల్సిన బ్రాంచ్ ఆఫీసు వివరాలు ఏవైనా ఉంటే చేర్చబడతాయి:"]
["परन्‍तु किसी शाखा कार्यालय को खोलने या बन्‍द करने के प्रयोजन के लिए कोई आवेदन उस रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी को किया जाएगा, जिसकी मुख्‍य कार्यालय पर अधिकारिता है ।","కానీ  బ్రాంచ్ ఆఫీసును తెరవడం లేదా మూసివేయడం కోసం, ప్రధాన కార్యాలయంపై అధికార పరిధి ఉన్న రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీకి దరఖాస్తు చేయాలి."]
["(4) रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी, रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र अनुदत्त या नवीकृत करने से पूर्व अपना यह समाधान करेगा कि आवेदक ऐसी शर्तों को, जो विहित की जाएं, पूरा करता है ।","(4) రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీ, రిజిస్ట్రేషన్ కోసం రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ను పునరుద్ధరించే ముందు, దరఖాస్తుదారు సూచించిన షరతులను నెరవేరుస్తుందని సంతృప్తి పరచాలి."]
["(5) रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी, उपधारा (2) या उपधारा (3) के अधीन किसी आवेदन की प्राप्‍ति पर और अपना यह समाधान करने के पश्‍चात् कि आवेदक उपधारा (4) की अपेक्षाओं को पूरा करता है, सामान्‍य वाहक के कारबार को करने के लिए, ऐसे प्ररूप में और ऐसी शर्तों के अधीन रहते हुए, जो विहित की जाएं, यथास्‍थिति, रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र अनुदत्त करेगा या उसे नवीकृत करेगा :","(5) రిజిస్ట్రీ అథారిటీ, సబ్-సెక్షన్ (2) లేదా సబ్-సెక్షన్ (3) కింద ఒక దరఖాస్తు అందిన తరువాత మరియు దరఖాస్తుదారుడు సబ్-సెక్షన్ (4) యొక్క అవసరాలను తీర్చగలడని తీర్మానం చేసిన తరువాత, సాధారణ క్యారియర్ యొక్క వ్యాపారాన్ని నిర్వహించడానికి, అటువంటి రూపంలో మరియు రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ మంజూరు చేయడం లేదా పునరుద్ధరించడం వంటివి సూచించిన షరతులకు లోబడి ఉండవచ్చు."]
["परन्‍तु किसी रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र के अनुदान या नवीकरण के लिए कोई आवदेन रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी द्वारा तब तक नामंजूर नहीं किया जाएगा, जब तक आवदेक को सुनवाई का अवसर न दिया गया हो और ऐसे आवेदन की प्राप्‍ति की तारीख से साठ दिन के भीतर रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी द्वारा ऐसी नामंजूरी के कारण लिखित में न दे दिए गए हों :","కానీ రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ మంజూరు చేయడానికి లేదా పునరుద్ధరించడానికి ఎటువంటి దరఖాస్తును రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీ తిరస్కరించదు, దరఖాస్తుదారునికి వినడానికి అవకాశం ఇవ్వకపోతే మరియు అటువంటి దరఖాస్తును స్వీకరించిన తేదీ నుండి అరవై రోజులలోపు రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీ అటువంటి తిరస్కరణకు కారణాలను వ్రాతపూర్వకంగా ఇవ్వకపోతే:"]
["परन्‍तु यह और कि यदि ऐसी नामंजूरी की संसूचना आवेदन की तारीख से साठ दिन के भीतर नहीं दी गई है तो रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी तीस दिन की और अवधि के भीतर रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र अनुदत्त या नवीकृत करेगा ।","కానీ దరఖాస్తు తేదీ నుండి అరవై రోజులలోపు అటువంటి అనుమతి ఇవ్వకపోతే, రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీ ముప్పై రోజుల వ్యవధిలో రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ను మంజూరు చేస్తుంది లేదా పునరుద్ధరించాలి."]
["(6) उपधारा (5) के अधीन अनुदत्त या नवीकृत रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र में विभिन्‍न राज्‍यों और संघ राज्‍यक्षेत्रों में चलाए जाने वाले शाखा कार्यालयों के ब्‍यौरे अंतर्विष्‍ट होंगे और वह, यथास्‍थिति, ऐसे अनुदान या नवीकरण की तारीख से दस वर्ष की अवधि के लिए विधिमान्‍य होगा :","(6) సబ్-సెక్షన్ (5) కింద మంజూరు చేయబడిన లేదా పునరుద్ధరించబడిన రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ వివిధ రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలలో నడుపుతున్న శాఖ కార్యాలయాల వివరాలను కలిగి ఉంటుంది మరియు అటువంటి మంజూరు, అదే స్తితిలో మంజూరు చేసిన తేదీ నుండి పదేళ్ల కాలానికి చెల్లుతుంది."]
["परन्‍तु उपधारा (3) में निर्दिष्‍ट शाखा कार्यालयों के संबंध में रजिस्‍ट्रीकरण की दशा में, ऐसे रजिस्‍ट्रीकरण की विधिमान्‍यता, मुख्‍य कार्यालय के संबंध में अनुदत्त रजिस्‍ट्रीकरण की विधिमान्‍यता तक निर्बंधित होगी ।","కానీ సబ్-సెక్షన్ (3) లో సూచించబడిన 4 బ్రాంచ్ కార్యాలయాలకు సంబంధించి రిజిస్ట్రేషన్ విషయంలో, అటువంటి రిజిస్ట్రేషన్ యొక్క ప్రామాణికత ప్రధాన కార్యాలయానికి సంబంధించి మంజూరు చేసిన రిజిస్ట్రీ, రిజిస్ట్రేషన్ యొక్క చెల్లుబాటుకు పరిమితం చేయబడుతుంది."]
["(7) रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र का धारक––","(7) రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ హోల్డర్ —"]
["(क) ऐसे प्ररूप और रीति में, जो विहित की जाए, एक रजिस्‍टर रखेगा ;","(క) సూచించిన రూపంలో మరియు పద్ధతిలో రిజిస్టర్‌ను ఉంచాలి;"]
["(ख) रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र में उल्‍लिखित मुख्‍य कार्यालय को स्‍थानांतरित करने के लिए उस रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी को आवेदन देगा, जिसने रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र अनुदत्त किया था :","(ఖ) రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికెట్‌లో పేర్కొన్న చీఫ్ ఆఫీస్‌కు బదిలీ చేయడానికి, రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ మంజూరు చేసిన రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీకి వర్తిస్తుంది:"]
["परन्‍तु ऐसा रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी ऐसे आवेदन की प्राप्‍ति की तारीख से तीस दिन के भीतर मुख्‍य कार्यालय स्‍थानांतरित करने की मंजूरी देगा या नामंजूर करेगा और मुख्‍य कार्यालय स्‍थानांतरित करने के लिए किसी आवेदन को तभी नामंजूर किया जाएगा जब आवेदक को सुने जाने का अवसर दे दिया गया हो और रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी द्वारा ऐसी नामंजूरी के कारण लिखित में दिए गए हों :","కానీ ఏదేమైనా, అటువంటి రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీ అటువంటి దరఖాస్తు అందిన తేదీ నుండి ముప్పై రోజులలోపు ప్రధాన కార్యాలయాన్ని బదిలీ చేయడాన్ని ఆమోదించాలి మరియు ప్రధాన కార్యాలయాన్ని బదిలీ చేయడానికి ఏదైనా దరఖాస్తు, దరఖాస్తుదారునికి వినడానికి మరియు నమోదు చేయడానికి అవకాశం ఇస్తేనే మంజురు చేయబడుతుంది, పన్నుల అధికారం అటువంటి తిరస్కరణకు కారణాలు లిఖితపూర్వకంగా ఇవ్వబడ్డాయి:"]
["परन्‍तु यह और कि रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी द्वारा तीस दिन के भीतर अनुमति न दिए जाने या इंकार न किए जाने की दशा में यह समझा जा सकेगा कि स्‍थानांतरण की अनुमति दे दी गई है ।"," కానీ ముప్పై రోజుల్లో రిజిస్ట్రీ అథారిటీ అంగీకరించకపోయినా లేదా తిరస్కరించకపోయినా, బదిలీ అనుమతి మంజూరు చేయబడిందని అర్థం చేసుకోవచ్చు."]
["(ग) उस रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी को, जिसकी अधिकारिता के अधीन मुख्‍य कार्यालय अवस्‍थित है, तथा सड़क परिवहन और राजमार्गों से संबंधित केन्‍द्रीय सरकार के मंत्रालय या विभाग के परिवहन अनुसंधान खंड को, प्रत्‍येक वर्ष की इकतीस मार्च के पश्‍चात् एक सौ बीस दिन के भीतर ऐसी सूचना और विवरणी प्रस्‍तुत करेगा, जो विहित की जाए;","(గ) రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీ, చీఫ్ ఆఫీసు ఎవరి పరిధిలో ఉంది, మరియు రహదారి రవాణా మరియు రహదారులకు సంబంధించిన కేంద్ర ప్రభుత్వ శాఖ లేదా శాఖ యొక్క రవాణా పరిశోధన విభాగం, ప్రతి సంవత్సరం మార్చి ముప్పై ఒకటి తర్వాత ఇరవై ఒక్క రోజులలోపు అటువంటి సమాచారం మరియు ప్రకటనను సమర్పించాలి, ఇది సూచించవచ్చు;"]
["(घ) अपने या उसके मुख्‍य कार्यालय और प्रत्‍येक शाखा कार्यालय में, यदि कोई हो, सहजदृश्‍य स्‍थान पर रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र की मूल प्रति या संबंधित रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी, नोटेरी या केन्‍द्रीय सरकार या राज्‍य सरकार के किसी राजपत्रित अधिकारी द्वारा अनुप्रमाणित उसकी प्रमाणित प्रति प्रदर्शित करेगा ।","(ఘ) రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ యొక్క అసలు కాపీని అతని ప్రధాన కార్యాలయం మరియు ప్రతి బ్రాంచ్ ఆఫీసు వద్ద, ఏదైనా ఉంటే, సంబంధిత ప్రదేశంలో లేదా సంబంధిత రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీ, నోటరీ లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి చెందిన ఏదైనా గెజిటెడ్ అధికారి ధృవీకరించిన ధృవీకృత కాపీని ప్రదర్శించాలి."]
["(8) कोई सामान्‍य वाहक, मोटर यान में रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र में उल्‍लिखित उस सकल यान भार से अधिक भार नहीं लादेगा, जिसका रजिस्‍ट्रीकरण संख्‍यांक माल प्रेषण टिप्‍पण या माल रसीद में वर्णित है और सामान्‍य वाहक ऐसे वाहन में सकल यान भार से अधिक माल नहीं लादेगा या उसकी अनुमति नहीं देगा ।","(8) మోటారు వాహనంలో రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికెట్‌లో పేర్కొన్న స్థూల వాహన బరువు కంటే ఎక్కువ భారాన్ని ఒక సాధారణ క్యారియర్ భరించకూడదు, దీని రిజిస్ట్రేషన్ సంఖ్య సరుకు రవాణా పంపే నోట్ లేదా వస్తువుల రశీదులో పేర్కొనబడిన మరియు సాధారణంగా, క్యారియర్ అటువంటి వాహనంలో స్థూల వాహన బరువు కంటే ఎక్కువ మోయడానికి లేదా అనుమతినివ్వదు."]
["5. ­रजिस्‍ट्रीकरण का निलंबन या रद्दकरण–","5. రిజిస్ట్రేషన్ సస్పెన్షన్ లేదా రద్దు–"]
["–(1) यदि रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी का यह समाधान हो जाता है कि रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र का धारक धारा 4 की उपधारा (7) के किसी उपबंध का अनुपालन करने में असफल रहा है तो वह रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र के धारक को रजिस्‍ट्रीकृत डाक या इलेक्‍ट्रानिक माध्‍यम से या किन्‍हीं सत्‍यापन योग्‍य माध्‍यमों द्वारा तीस दिन की अवधि के भीतर उसका सुधार करने की सूचना दे सकेगा और यदि ऐसा धारक ऐसा करने में असफल रहता है तो वह जांच के पूरा होने पर रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र को प्रतिसंहृत कर सकेगा ।","–(1) ఒకవేళ రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ కలిగి ఉన్నవారు సెక్షన్ 4 లోని సబ్-సెక్షన్ (7) యొక్క ఏదైనా నిబంధనలను పాటించడంలో విఫలమయ్యారని రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీ ద్వారా పరిష్కరించబడితే, రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ ఉన్నవారు రిజిస్టర్డ్ పోస్ట్ లేదా ఎలక్ట్రానిక్ మార్గాల ద్వారా లేదా ఏదైనా ధృవీకరణ పత్రం ద్వారా ముప్పై రోజులలో నమోదు చేయబడతాయి, కొంత వ్యవధిలో, వారికి సరిదిద్దే నోటీసు ఇవ్వవచ్చు మరియు అలాంటి హోల్డర్ అలా చేయలేకపోతే, వారు దర్యాప్తు పూర్తయిన తర్వాత రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ను ఉపసంహరించుకోవచ్చు."]
["(2) यदि रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी द्वारा किसी परेषक से निम्‍नलिखित के संबंध में सामान्‍य वाहक के विरुद्ध कोई शिकायत प्राप्‍त की जाती है, ––","(2) సరుకు రవాణాదారు కింది వాటికి సంబంధించి సాధారణ క్యారియర్‌పై రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీ ద్వారా ఫిర్యాదు వస్తే, ––"]
["(i) माल की रसीद का जारी न किया जाना;","(i) వస్తువుల రసీదు జారీ చేయకపోవడం;"]
["(ii) परेषक या परेषिती द्वारा पूछे जाने पर अभिवहन में माल के पते-ठिकाने का अप्रकटन;","(ii) సరుకు రవాణా దారుడు లేదా గ్రాహకుడు అడిగినప్పుడు రవాణాలో వస్తువులను బహిర్గతం చేయకపోవడం;"]
["(iii) विधिमान्‍य कारणों के बिना परिदान के लिए माल को निरुद्ध रखना;","(iii) చట్టబద్ధమైన కారణాలు లేకుండా డెలివరీ కోసం వస్తువులను నిర్వహించడం;"]
["(iv) परिदान के समय अयुक्‍तियुक्‍त अतिरिक्‍त प्रभारों की मांग, जो पूर्व में प्रकट नहीं किए गए थे या परेषक और परेषिती के बीच करार नहीं पाए गए थे;","(iv) డెలివరీ సమయంలో అదనపు ఛార్జీలు డిప్యుటేషన్ కోసం డిమాండ్, ఇవి ఇంతకుముందు వెల్లడించలేదు లేదా సరుకు రవాణా మరియు సరుకు రవాణాదారు మధ్య ఒప్పందాలు కనుగొనబడలేదు;"]
["(v) ट्रक के स्‍वामियों को, सहमत किए गए और संदेय प्रभारों का असंदाय,","(v) ట్రక్ యజమానులు, అంగీకరించిన మరియు చెల్లించవలసిన ఛార్జీలు,"]
["तो वह रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र के धारक को रजिस्‍ट्रीकृत डाक या इलेक्‍ट्रानिक माध्‍यम से या किसी अन्‍य सत्‍यापन योग्‍य माध्‍यमों द्वारा तीस दिन की अवधि के भीतर उसका सुधार करने की सूचना दे सकेगा और यदि ऐसा धारक ऐसा करने में असफल रहता है तो वह नियमों के अधीन किसी ऐसी अवधि में, जो विहित की जाएं, जांच के पूरा होने पर रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र को प्रतिसंहृत कर सकेगा ।"," అప్పుడు అతను రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ యొక్క హోల్డర్‌ను రిజిస్టర్డ్ ఎలక్ట్రానిక్ మార్గాల ద్వారా లేదా ముప్పై రోజులలోపు ధృవీకరించబడిన ఇతర మార్గాల ద్వారా తెలియజేయగలడు మరియు అలాంటి హోల్డర్ అలా చేయలేకపోతే, అతను నిబంధనలకు లోబడి ఉంటాడు, సూచించినట్లుగా, దర్యాప్తు పూర్తయిన తర్వాత, రిజిస్ట్రీ సర్టిఫికెట్‌ను సవరించవచ్చు."]
["(3) यदि रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी या मोटर अधिनियम, 1988 (1988 का 59) के अधीन इस प्रकार प्राधिकृत किसी अन्‍य प्राधिकारी को धारा 4 की उपधारा (8) के उपबंध के अतिक्रमण का सबूत प्राप्‍त हुआ है तो वह सामान्‍य वाहक पर मोटर यान अधिनियम, 1988 की धारा 194 के अधीन विहित शास्‍ति अधिरोपित करने के लिए इस तथ्‍य के होते हुए भी सक्षम होगा कि ऐसी शास्‍ति, यथास्‍थिति, माल यान के ड्राइवर या स्‍वामी या परेषक पर पहले ही अधिरोपित की जा चुकी हैं और उससे वसूल की जा चुकी हैं ।","(3) మోటారు చట్టం, 1988 (1988 లో 59) కింద అధికారం కలిగిన రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీ లేదా మరేదైనా అధికారం, సెక్షన్ 4 లోని సబ్-సెక్షన్ (8) యొక్క నిబంధనను ఉల్లంఘించినట్లు ఆధారాలు అందుకున్నట్లయితే, అది మోటారు వాహనాల చట్టం, 1988 లోని సెక్షన్ 194 కింద సాధారణ క్యారియర్ అవుతుంది, దాని కింద నిర్దేశించిన జరిమానా విధించడం సమర్థవంతంగా ఉంటుంది, అయినప్పటికీ, అటువంటి జరిమానా, ఇప్పటికే విధించినప్పటికీ, కార్గో వాహన డ్రైవర్ లేదా యజమాని లేదా సరుకు రవాణాదారునికి విధించబడింది."]
["(4) रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र के प्रतिसंहरण की कोई कार्रवाई उपधारा (1) और उपधारा (2) के अधीन तभी की जाएगी जब रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र के धारक को जांच में सुने जाने का अवसर दे दिया गया हो और रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी द्वारा ऐसी कार्रवाई के कारणों को लिखित में दे दिया गया हो ।","(4) రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ రద్దు చేయడానికి ఏదైనా చర్య సబ్-సెక్షన్ (1) మరియు సబ్-సెక్షన్ (2) కింద తీసుకోబడుతుంది, రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ కలిగి ఉన్నవారికి విచారణలో వినడానికి అవకాశం ఇస్తే మరియు అటువంటి చర్యకు కారణాలు రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీ ద్వారా లిఖితపూర్వకంగా ఇవ్వబడుతుంది. "]
["(5) वह रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी, जिसकी अधिकारिता के भीतर सामान्‍य वाहक का मुख्‍य कार्यालय अवस्‍थित है, उपधारा (1) और उपधारा (2) के अधीन कार्रवाई करने के लिए सक्षम होगा और ऐसा कोई अन्‍य रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी, जिसकी जानकारी में अतिक्रमण आए हैं या जिसने उक्‍त उपधाराओं के अधीन शिकायतें प्राप्‍त की हैं, उस मामले की रिपोर्ट मुख्‍य कार्यालय पर अधिकारिता रखने वाले रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी को करेगा ।","(5) సాధారణ క్యారియర్ యొక్క ప్రధాన కార్యాలయం ఉన్నఅధికార పరిధిలోని రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీ, సబ్-సెక్షన్ (1) మరియు సబ్-సెక్షన్ (2) కింద ఇతర రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీ చర్యలు తీసుకోవడానికి సమర్థులై ఉండాలి, ఎవరి ద్వారా సమాచారం తెలిసింది లేదా ఈ సబ్-సెక్షన్ల క్రింద ఫిర్యాదులు అందుకున్న వారు, ప్రధాన కార్యాలయంపై అధికార పరిధిని కలిగి ఉన్న రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీకి ఈ విషయాన్ని నివేదించాలి."]
["(6) जब रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र प्रतिसंहृत किया जाता है तो रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र का धारक तीस दिन की अवधि के भीतर रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी को रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र अभ्‍यर्पित करेगा और रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र के धारक के लिए यह आवश्‍यक होगा कि वह रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र के प्रतिसंहरण से पूर्व किसी परेषक से सामान्‍य वाहक द्वारा पहले से प्रतिगृहीत परेषणों की बाबत परिदान और संव्‍यवहार पूरा करे ।","(6) రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ ఉపసంహరించబడినప్పుడు, రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ కలిగి ఉన్నవారు ముప్పై రోజుల వ్యవధిలో రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీకి రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ను అప్పగించాలి మరియు రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ను రద్దు చేయడానికి ముందు రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ కలిగి ఉన్నవారు సాధారణ క్యారియర్ ద్వారా నమోదు చేసుకోవడం అవసరం, గతంలో పొందిన సరుకులకు సంబంధించి డెలివరీ మరియు లావాదేవీలను పూర్తి చేయండి."]
["(7) रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र का धारक किसी भी समय उस रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी को प्रमाणपत्र अभ्‍यर्पित कर सकेगा, जिसने रजिस्‍ट्रीकरण अनुदत्त किया था और ऐसे अभ्‍यर्पण पर, रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी, रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र के धारक से ऐसी घोषणा अभिप्राप्‍त करने के पश्‍चात् कि उसके विरुद्ध कोई दायित्‍व बकाया नहीं है और यदि वह दायी पाया जाता है तो ऐसे दायित्‍व का निर्वहन करेगा, रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र को प्रतिसंहृत करेगा :","(7) రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ ఉన్నవారు ఎప్పుడైనా రిజిస్ట్రేషన్ మంజూరు చేసిన రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీకి సర్టిఫికేట్ను అప్పగించవచ్చు మరియు అటువంటి డిక్లరేషన్ పొందిన తరువాత, రిజిస్ట్రేషన్ టాక్స్ అథారిటీ, రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ హోల్డర్ నుండి అటువంటి డిక్లరేషన్ పొందిన తరువాత, అతనిపై ఎటువంటి బాధ్యత లేదని మరియు ఉంటే అతను బాధ్యుడని తేలితే, అతను అలాంటి బాధ్యతను నిర్వర్తిస్తాడు, రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ను ఉపసంహరించుకుంటాడు:"]
["परन्‍तु यदि अभ्‍यर्पण किसी शाखा कार्यालय के संबंध में है तो रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र से शाखा कार्यालय से संबंधित पृष्‍ठांकन का लोप कर दिया जाएगा और ऐसे लोप को मुख्‍य कार्यालय पर अधिकारिता रखने वाले रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी द्वारा ऐसे अन्‍य प्राधिकारियों को जो विहित किए जाएं, अधिसूचित किया जाएगा ।","కానీ ఒక బ్రాంచ్ కార్యాలయానికి సంబంధించి సమర్పించితే, రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ బ్రాంచ్ ఆఫీస్ నుండి తొలగించబడుతుంది మరియు అటువంటి నోటిఫికేషన్ ఇతర అధికారులచే తెలియజేయబడుతుంది, రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీ ప్రధాన కార్యాలయంపై అధికార పరిధిని కలిగి ఉంటుంది."]
["6. अपील–"," 6. అప్పీల్–"]
["–(1) इस अधिनियम के अधीन किसी रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र के अनुदान या नवीकरण से इन्‍कार करने वाले या रजिस्‍ट्रीकरण को निलंबित या प्रतिसंहृत करने वाले रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी के किसी आदेश से व्‍यथित कोई व्‍यक्‍ति, ऐसे आदेश की तारीख से साठ दिन के भीतर, मोटर यान अधिनियम, 1988 (1988 का 59) की धारा 89 की उपधारा (2) के अधीन गठित राज्‍य परिवहन अपील अधिकरण को अपील कर सकेगा ।","–(1) రిజిస్ట్రీ అథారిటీ యొక్క ఏదైనా ఉత్తర్వుతో బాధపడుతున్న ఏ వ్యక్తి అయినా, ఈ చట్టం ప్రకారం ఏదైనా రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ లేదా రిజిస్ట్రేషన్ మంజూరు చేయడానికి లేదా పునరుద్ధరించడానికి నిరాకరించిన, అటువంటి ఆర్డర్ తేదీ నుండి అరవై రోజులలోపు, మోటారు వాహనాల చట్టం, 1988 (1988 లో 59) లోని సెక్షన్ 89 యొక్క సబ్-సెక్షన్ (2) కింద ఏర్పాటు చేసిన రాష్ట్ర రవాణా అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్‌కు అప్పీల్ చేయవచ్చు."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन कोई अपील, किसी ज्ञापन के रूप में उसमें रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी के आदेश के संबंध में आक्षेप के आधार उपवर्णित करते हुए दो प्रतियों में की जाएगी और उसके साथ ऐसी फीस होगी, जो विहित की जाए ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద అప్పీల్ మెమోరాండం రూపంలో నకిలీగా ఇవ్వబడుతుంది, రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీ యొక్క ఆర్డర్‌కు సంబంధించి అభ్యంతరానికి కారణాలను తెలుపుతుంది మరియు సూచించిన ఫీజులతో పాటు ఉండాలి."]
["(3) उपधारा (1) और उपधारा (2) के उपबंधों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, अपील के संबंध में मोटर यान अधिनियम, 1988 (1988 का 59) की धारा 89 की उपधारा (1) और उपधारा (2) के उपबंध, जहां तक हो सके, प्रत्‍येक अपील के संबंध में इस प्रकार लागू होंगे, मानो पूर्वोक्‍त उपबंध इस अधिनियम द्वारा इस उपांतरण के अधीन रहते हुए अधिनियमित किए गए थे कि उसमें “परमिट” के प्रति किसी निर्देश का यह अर्थ लगाया जाएगा कि वह “रजिस्‍ट्रीकरण” के प्रति निर्देश है ।","(3) సబ్-సెక్షన్ (1) మరియు సబ్-సెక్షన్ (2) అప్పీళ్లకు సంబంధించి, మోటారు వాహనాల చట్టం, 1988 (1988 లో 59) లోని సెక్షన్ 89 యొక్క సబ్-సెక్షన్ (1) మరియు సబ్-సెక్షన్ (2) యొక్క నిబంధనలు, వీలైనంతవరకూ, ప్రతి ఒక్క అప్పీల్‌కు సంబంధించినంత వరకు వర్తిస్తాయి, ఈ సవరణకు లోబడి, పైన పేర్కొన్న నిబంధనలు ఈ చట్టం ద్వారా అమలు చేయబడినట్లుగా, దానిలో \"అనుమతి\" కి సంబంధించిన ఏదైనా సూచన \"రిజిస్ట్రేషన్\" కు సూచనగా పరిగణించబడుతుంది."]
["7. वार्षिक विवरणी का दिया जाना–"," 7. వార్షిక రాబడి మంజూరు–"]
["–राज्‍य परिवहन प्राधिकरण, प्रत्‍येक राज्‍य या संघ राज्‍यक्षेत्र में संबंध में सड़क परिवहन और राजमार्गों से संबंधित केन्‍द्रीय सरकार के मंत्रालय या विभाग को प्रतिवर्ष, धारा 4 की उपधारा (7) के खंड (ग) के अधीन यथाविनिर्दिष्‍ट रजिस्‍ट्रीकरण के धारकों से प्राप्‍त विवरणियों के आधार पर, यथास्‍थिति, उस राज्‍य या संघ राज्‍यक्षेत्र में सामान्‍य वाहकों द्वारा वहन किए गए माल के ब्‍यौरे देते हुए एक समेकित वार्षिक विवरणी, प्रस्‍तुत करेगा ।"," – రాష్ట్ర రవాణా అథారిటీ, ప్రతి రాష్ట్రం లేదా కేంద్రపాలిత ప్రాంతానికి సంబంధించి, ప్రతి సంవత్సరం రహదారి రవాణా మరియు రహదారులకు సంబంధించిన కేంద్ర ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖ లేదా శాఖకు చెందిన, సెక్షన్ 4 లోని సబ్-సెక్షన్ (7) లోని క్లాజ్ (గ) కు లోబడి, రిజిస్ట్రేషన్ హోల్డర్ల నుండి వచ్చిన రాబడి ఆధారంగా, ఆ రాష్ట్రం లేదా యూనియన్ భూభాగంలోని సాధారణ క్యారియర్లు తీసుకువెళ్ళాల్సిన వస్తువుల వివరాలను తెలియజేసే ఏకీకృత వార్షిక రాబడిని సమర్పించాలి."]
["8. माल प्रेषण टिप्‍पण––"," 8. వస్తువులకు సంబంధించిన ప్రకటన––"]
["(1) प्रत्‍येक परेषक, एक माल प्रेषण टिप्‍पण, ऐसे प्ररूप में और रीति से, जो विहित की जाए, निष्‍पादित करेगा, जिसमें परेषण के मूल्‍य और खतरनाक और परिसंकटमय प्रकृति के माल के बारे में एक घोषणा सम्‍मिलित होगी ।","(1) ప్రతి సరుకు రవాణాదారుడు సూచించిన రూపంలో, సరుకు యొక్క విలువ మరియు ప్రమాదకరమైన మరియు ప్రమాదకర స్వభావం యొక్క వస్తువులకు సంబంధించిన ప్రకటనను కలిగి ఉంటుంది."]
["(2) परेषक, माल प्रेषण टिप्‍पण में उसके द्वारा दी गई विशिष्‍टियों की शुद्धता के लिए उत्तरदायी होगा ।","(2) సరుకుల వ్యాఖ్యలో అతను ఇచ్చిన విశిష్టతల యొక్క ఖచ్చితత్వానికి సరుకు రవాణాదారుడు బాధ్యత వహించాలి."]
["(3) परेषक, सामान्‍य वाहक की माल प्रेषण टिप्‍पण पर विशिष्‍टियों की अशुद्धता या अपूर्णता के कारण, उसको हुई किसी नुकसानी के संबंध में क्षतिपूर्ति करेगा ।","(3) సరుకు నోట్‌లోని విశిష్టతల యొక్క సరికానితనం లేదా అసంపూర్ణత కారణంగా ఏదైనా నష్టానికి సరుకు రవాణాదారు సాధారణ క్యారియర్‌కు పరిహారం చెల్లించాలి."]
["9. माल रसीद––","9. సరుకుల రశీదు––"]
["(1) कोई सामान्‍य वाहक,––"," (1) ఏదైనా సాధారణ క్యారియర్, ––"]
["(क) ऐसी दशा में, जहां माल की लदाई परेषक द्वारा की जानी है, ऐसी लदाई के पूरा होने पर; या","(క) అటువంటి సందర్భంలో, సరుకు రవాణాదారుడు లోడ్ చేయాల్సిన చోట, అటువంటి లోడింగ్ పూర్తయిన తర్వాత; లేదా"]
["(ख) किसी अन्‍य दशा में, उसके द्वारा माल स्‍वीकार करने पर, एक माल रसीद, ऐसे प्ररूप में और रीति से, जो विहित की जाए, जारी करेगा ।","(ఖ) మరేదైనా సందర్భంలో, అతను వస్తువులను అంగీకరించిన తరువాత, సరుకుల రశీదు సూచించిన రూపంలో మరియు పద్ధతిలో జారీ చేయాలి."]
["(2) माल रसीद, तीन प्रतियों में जारी की जाएगी और मूल प्रति परेषक को दी जाएगी ।","(2) వస్తువుల రశీదు మూడుసార్లు జారీ చేయబడుతుంది మరియు అసలు కాపీని సరుకుదారునికి ఇవ్వబడుతుంది."]
["(3) माल रसीद, माल के भार या माप या अन्‍य विशिष्‍टियों और उसमें कथित पैकेजों की संख्‍या का प्रथमदृष्‍ट्या साक्ष्‍य होगी ।","(3) వస్తువుల రసీదు, బరువు లేదా వస్తువుల కొలత లేదా ఇతర లక్షణాలు మరియు ప్యాకేజీల సంఖ్యకు ప్రాధమిక ముఖ ఆధారాలు ఉంటాయి."]
["(4) माल रसीद में, सामान्‍य वाहक द्वारा, धारा 10 या धारा 11 के अधीन दायित्‍व के बारे में वचनबद्ध सम्‍मिलित होगा ।","(4) వస్తువుల రశీదులో, సామాన్య క్యారియర్ ద్వారా, సెక్షన్ 10 లేదా సెక్షన్ 11 కింద బాధ్యత గురించి చేసిన నిబద్ధత ఉంటుంది."]
["10. सामान्‍य वाहक का दायित्‍व–","10. సాధారణ క్యారియర్ యొక్క బాధ్యత-"]
["–(1) किसी परेषण की हानि या नुकसान के लिए सामान्‍य वाहक का दायित्‍व, तब तक ऐसी रकम तक सीमित होगा, जो परेषण के मूल्‍य, भाड़े और माल की प्रकृति, दस्‍तावेजों या वस्‍तुओं के संबंध में विहित की जाए, जब तक परेषक या इस निमित्त सम्‍यक् रूप से प्राधिकृत किसी व्‍यक्‍ति ने धारा 11 के अधीन सामान्‍य वाहक द्वारा नियत उच्‍चतर जोखिम दर का संदाय करने का अभिव्‍यक्‍त रूप से परिवचन न दिया हो ।","–(1) సరుకు యొక్క నష్టం లేదా నష్టానికి సాధారణ క్యారియర్ యొక్క బాధ్యత సరుకు యొక్క విలువ, మరియు సరుకు స్వభావం, స్క్వాడ్ వ్యాగన్లు లేదా వస్తువులకు సంబంధించి పేర్కొనబడిన మొత్తానికి పరిమితం చేయబడుతుంది, సరుకు లేదా సరియైన అధికారం పొందకపోతే సెక్షన్ 11 కింద సామాన్య క్యారియర్ ద్వారా నిర్ణయించిన అధిక రేటు చెల్లింపును స్పష్టంగా సూచించబడలేదు."]
["(2) किसी विलंब की दशा में, ऐसी अवधि के लिए, जो परेषक और सामान्‍य वाहक द्वारा और उनके बीच परस्‍पर करार पाई गई हो और माल प्रेषण टिप्‍पण में विनिर्दिष्‍ट रूप से उपबंधित की गई हो, जिसके अंतर्गत ऐसे परेषण की पारिणामिक हानि या नुकसान भी है, सामान्‍य वाहक का दायित्‍व, जहां ऐसी हानि, नुकसान या विलंब उस समय हुआ था, जब परेषण ऐसे वाहक के प्रभाराधीन था, भाड़ा प्रभारों की रकम तक सीमित होगा :","(2) ఏదైనా ఆలస్యం జరిగితే, సరుకు మరియు సాధారణ ఆపరేటర్ మధ్య మరియు మధ్య పరస్పర ఒప్పందంగా గుర్తించబడిన కాలానికి మరియు ప్రత్యేకంగా సరుకు నోట్‌లో అందించబడుతుంది, పర్యవసానంగా నష్టం లేదా అటువంటి సరుకు నష్టం, సాధారణ క్యారియర్ అటువంటి క్యారియర్ కింద సరుకు ఉన్న సమయంలో అటువంటి నష్టం, నష్టం లేదా ఆలస్యం సంభవించిన బాధ్యత, సరుకు రవాణా ఛార్జీలు ఈ మొత్తానికి పరిమితం చేయబడతాయి:"]
["परंतु उस अवधि से, जो माल प्रेषण टिप्‍पण में करार पाई गई हो, परे का प्रतिकर, उपधारा (1) या धारा 11 के अनुसार संदेय होगा :","కానీ సరుకు రవాణా నోట్లో ఒప్పందం కనుగొనబడిన తరువాత, సబ్-సెక్షన్ (1) లేదా సెక్షన్ 11 ప్రకారం పరిహారం చెల్లించబడుతుంది. "]
["परंतु यह और कि सामान्‍य वाहक दायी नहीं होगा यदि ऐसा वाहक यह साबित कर देता है कि परेषण की ऐसी हानि या नुकसान अथवा उसके परिदान में विलंब उसकी या उसके सेवकों या अभिकर्ताओं की किसी त्रुटि या उपेक्षा के कारण नहीं हुआ था ।"," కానీ అటువంటి క్యారియర్ అటువంటి నష్టాన్ని లేదా సరుకును కోల్పోవడాన్ని లేదా దాని డెలివరీ ఆలస్యాన్ని లేదా దాని సేవకులు లేదా ఏజెంట్ల యొక్క ఏదైనా లోపం లేదా నిర్లక్ష్యం వల్ల సంభవించలేదని ధృవీకరించినట్లయితే సాధారణ క్యారియర్ బాధ్యత వహించదు."]
["11. परेषण के वहन के लिए सामान्‍य वाहक द्वारा उच्‍चतर जोखिम दर पर नियत की जाने वाली दरें–","11. సరుకును తీసుకెళ్లడానికి సాధారణ క్యారియర్ వసూలు చేయాల్సిన రేట్లు అధిక ప్రమాద రేట్లు-"]
["–प्रत्‍येक सामान्‍य वाहक किसी विशिष्‍ट परेषण को वहन करने में उसके द्वारा वचनबंध किए गए उच्‍चतर जोखिम के लिए प्रभार की ऐसी दर पर संदाय करने की अपेक्षा कर सकेगा जो वह नियत करे और तत्‍समान रूप से उसका दायित्‍व उन निबंधनों के अनुसार होगा जो परेषक के साथ करार पाए जाएं :","–ప్రతి సాధారణ క్యారియర్, వారికి కేటాయించిన రేటుకు ఒక నిర్దిష్ట సరుకును తీసుకువెళ్ళడంలో వారు తీసుకున్న నిర్దిష్ట రిస్క్ కోసం అధిక ఛార్జీల రేటు చెల్లించవలసి ఉంటుంది మరియు తదనుగుణంగా, సరుకుతో ప్రవేశించిన పరిమితులకు అనుగుణంగా ఉంటుంది:"]
["परंतु ऐसे वाहक को प्रभार की अपनी सामान्‍य दर से उच्‍चतर दर पर संदाय का दावा करने के संबंध में उसे हकदार बनाने के लिए उसे अंग्रेजी और राज्‍य की जनभाषा में उस स्‍थान या परिसर में, जहां कि वह सामान्‍य वाहक का कारबार चलाता है, प्रभार की उच्‍चतर दर की मुद्रित या लिखित सूचना प्रदर्शित करनी चाहिए ।","కానీ అటువంటి క్యారియర్‌కు తన సాధారణ ఛార్జీ రేటు కంటే ఎక్కువ రేటుకు చెల్లింపును పొందటానికి, అతని సాధారణ క్యారియర్ యొక్క వ్యాపారాన్ని నిర్వహించే ప్రదేశంలో లేదా ప్రాంగణంలో ఇంగ్లీష్ లేదా రాష్ట్ర భాషలో వసూలు చేయడానికి, అధిక రేట్ల ముద్రిత లేదా వ్రాతపూర్వక సమాచారం ప్రదర్శించబడాలి."]
["12. सामान्‍य वाहक के दायित्‍व के लिए माफी देने को सीमित करने वाली शर्तें––"," 12. సాధారణ క్యారియర్ బాధ్యతలకు రుణమాఫీ ఇవ్వడాన్ని పరిమితం చేసే షరతులు–"]
["प्रत्‍येक सामान्‍य वाहक किसी परेषण को हुई हानि या नुकसान के लिए, जहां ऐसी हानि या नुकसान सामान्‍य वाहक या उसके किसी सेवक अथवा अभिकर्ता के किसी आपराधिक कार्य के कारण उद्भूत होता है, माल के परेषण टिप्‍पण के अनुसार परेषक के प्रति दायी होगा ।"," సాధారణ క్యారియర్ లేదా దాని రవాణాదారులు లేదా ఏజెంట్ల యొక్క ఏదైనా నేరపూరిత చర్య వలన అటువంటి నష్టం తలెత్తే ఏదైనా సరుకు వల్ల కలిగే నష్టం లేదా నష్టానికి సరుకు నోట్ ప్రకారం ప్రతి సాధారణ క్యారియర్ సరుకు కోసం సరుకుకు బాధ్యత వహించాలి."]
["(2) सामान्‍य वाहक के विरुद्ध परेषण की हानि, नुकसान या अपरिदान के लिए लाए गए किसी वाद में वाद के लिए यह साबित करना आवश्‍यक नहीं होगा कि ऐसी हानि, नुकसान या अपरिदान सामान्‍य वाहक या उसके किसी सेवक या अभिकर्ता की उपेक्षा या आपराधिक कार्य के कारण हुआ था ।","(2) సాధారణ క్యారియర్‌కు వ్యతిరేకంగా నష్టం, లేదా సరుకును పంపిణీ చేయకపోవడం కోసం తీసుకువచ్చిన ఏదైనా దావా, సాధారణ క్యారియర్ లేదా దాని రవాణాదారులు లేదా ఏజెంట్లలో ఎవరికైనా నిర్లక్ష్యం లేదా నేరపూరిత చర్య వల్ల అలాంటి నష్టం లేదా హాని జరిగిందని నిరూపించాల్సిన అవసరం లేదు. "]
["(3) जहां कोई परेषण किसी सक्षम प्राधिकारी द्वारा परीक्षा या संवीक्षा के लिए निरुद्ध किया गया है और ऐसी परीक्षा या संवीक्षा किए जाने पर यह पाया जाता है कि ऐसा कतिपय प्रतिषिद्ध माल या ऐसा माल, जिस पर देय कर संदत्त नहीं किया गया था या अपर्याप्‍त रूप से संदत्त किया गया था परेषक द्वारा सामान्‍य वाहक को सौंपा गया है जिसका वर्णन माल प्रेषण टिप्‍पण में नहीं किया गया है वहां ऐसी परीक्षा या संवीक्षा का खर्च परेषक द्वारा वहन किया जाएगा और सामान्‍य वाहक परेषण की परीक्षा या संवीक्षा के लिए ऐसे निरोध द्वारा कारित किसी हानि, नुकसान या क्षय के लिए दायी नहीं होगा :","(3) సమర్థుడైన అధికారి ద్వారా పరీక్ష లేదా పరిశీలన కోసం ఒక సరుకును ఉంచినప్పుడు మరియు అటువంటి పరీక్ష లేదా పరిశీలనలో, పన్ను చెల్లించని కొన్ని నిషేధించబడిన వస్తువులు లేదా వస్తువులు కనుగొనబడ్డాయి లేదా సాధారణ క్యారియర్‌కు కేటాయించిన సరుకు రవాణాదారుడు తగిన చెల్లింపు చేయలేదు, ఇది సరుకుల నోట్‌లో పేర్కొనబడలేదు, అక్కడ అటువంటి పరీక్ష లేదా పరిశీలన ఖర్చును సరుకుదారుడు భరించాలి మరియు సాధారణ క్యారియర్ సరుకు యొక్క పరీక్ష లేదా పరిశీలన కోసం అటువంటి నిర్బంధం ద్వారా ఏదైనా హాని లేదా నష్టానికి బాధ్యత వహించదు:"]
["परंतु यह साबित करने का भार सामान्‍य वाहक पर होगा कि माल प्रेषण टिप्‍पण का गलत वर्णन परेषक से प्राप्‍त किया गया था ।"," కానీ సరుకు నోటు యొక్క తప్పుడు వర్ణన సరుకు నుండి స్వీకరించబడిందని నిరూపించడానికి బాధ్యత సాధారణ క్యారియర్‌పై ఉంటుంది."]
["–इस धारा के प्रयोजनों के लिए “सक्षम प्राधिकारी” से ऐसा कोई व्‍यक्‍ति या प्राधिकारी अभिप्रेत है जो उस विधि के उपबंधों का अनुपालन सुनिश्‍चित करने के लिए तत्‍समय प्रवृत्त किसी विधि के द्वारा या उसके अधीन माल की परीक्षा या संवीक्षा करने के लिए सशक्‍त हो ।","-ఈ సెక్షన్ యొక్క ప్రయోజనాల కోసం ” సమర్థ అధికారం \"అంటే ఆ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఉండేలా అమలులో ఉన్న సమయానికి ఏదైనా చట్టం ద్వారా లేదా కింద వస్తువులను పరీక్షించడానికి లేదా పరిశీలించడానికి అధికారం ఉన్న ఏ వ్యక్తి లేదా అధికారం."]
["2007 का अधिनियम संख्‍यांक 9)","2007 యొక్క చట్టం సంఖ్య 9)"]
["(iii) निवेशबाह्य अध्‍ययन, प्रशिक्षण और विस्‍तार सेवाओं का आयोजन करना और उन्‍हें प्रारंभ करना;","(iii) పెట్టుబడి బాహ్య అధ్యయనాలు, శిక్షణ మరియు పొడిగింపు సేవలను నిర్వహించడం మరియు ప్రారంభించడం;"]
["(iv) परिनियमों द्वारा विहित रीति से सम्‍मानिक उपाधियां या अन्‍य विशिष्‍टताएं प्रदान करना;","(iv)నిబంధనలు సూచించిన పద్ధతిలో గౌరవాలు లేదా ఇతర ప్రత్యేకతలు ఇవ్వడం;"]
["(v) उन व्‍यक्‍तियों को, जिन्‍हें यह अवधारित करे, दूर शिक्षा पद्धति के माध्‍यम से सुविधाएं प्रदान करना;","(v) అది నిర్ణయించే వారికి దూర విద్య విధానం ద్వారా సౌకర్యాలు కల్పించడం;"]
["(vi) विश्‍वविद्यालय द्वारा अपेक्षित प्राचार्य, आचार्य, उपाचार्य, प्राध्‍यापक और अन्‍य अध्‍यापन या शैक्षणिक पद संस्‍थित करना और ऐसे प्राचार्य, आचार्य, उपाचार्य, प्राध्‍यापक या अन्‍य अध्‍यापन या शैक्षणिक पदों पर व्‍यक्‍तियों को नियुक्‍त करना;","(vi) విశ్వవిద్యాలయానికి అవసరమైన ప్రిన్సిపాల్, వైస్ ప్రిన్సిపాల్, ప్రొఫెసర్, లెక్చరర్ మరియు ఇతర బోధన లేదా విద్యా పోస్టులను స్థాపించడానికి మరియు అటువంటి ప్రిన్సిపాల్, వైస్ ప్రిన్సిపాల్, ప్రొఫెసర్, లెక్చరర్ లేదా ఇతర బోధన లేదా విద్యా పోస్టులకు వ్యక్తులను నియమించడం; "]
["(vii) उच्‍चतर विद्या की किसी संस्‍था को ऐसे प्रयोजनों के लिए, जो विश्‍वविद्यालय अवधारित करे, मान्‍यता देना और ऐसी मान्‍यता को वापस लेना;","(vii) విశ్వవిద్యాలయం నిర్ణయించే ప్రయోజనాల కోసం ఉన్నత విద్యా సంస్థకు అటువంటి గుర్తింపును, గుర్తించడం మరియు ఉపసంహరించుకోవడం;"]
["(viii) विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकार प्राप्‍त किसी महाविद्यालय या किसी संस्‍था में शिक्षण देने के लिए व्‍यक्‍तियों को मान्‍यता देना;","(viii) కళాశాలలో లేదా విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రత్యేక హక్కులు ఉన్న ఏ సంస్థలోనైనా బోధించడానికి వ్యక్తుల గుర్తింపు;"]
["(ix) किसी अन्‍य विश्‍वविद्यालय या शिक्षण संस्‍था में कार्य करने वाले व्‍यक्‍तियों को विनिर्दिष्‍ट अवधि के लिए विश्‍वविद्यालय के शिक्षकों के रूप में नियुक्‍त करना;","(ix) ఏదైనా ఇతర విశ్వవిద్యాలయంలో లేదా విద్యా సంస్థలో పనిచేసే వ్యక్తులను విశ్వవిద్యాలయ ఉపాధ్యాయులుగా నిర్ణీత కాలానికి నియమించడం;"]
["(x) प्रशासनिक, अनुसचिवीय और अन्‍य पदों का सृजन करना और उन पर नियुक्‍तियां करना;","(x) పరిపాలనా, బోధనేతర మరియు ఇతర పోస్టులను సృష్టించడం మరియు నియమించడం;"]
["(xi) किसी अन्‍य विश्‍वविद्यालय या प्राधिकारी उच्‍चतर विद्या की संस्‍था के साथ ऐसी रीति से और ऐसे प्रयोजनों के लिए जो विश्‍वविद्यालय अवधारित करे, सहकार या सहयोग करना या सहयुक्‍त होना;","(xi) ఉన్నత విద్యాసంస్థలో ఇతర విశ్వవిద్యాలయాలతో లేదా అధికారంతో విశ్వవిద్యాలయం నిర్ణయించే ప్రయోజనాల కోసం సహకరించడం లేదా సహాయం చేయడం లేదా సహవాసం చేయడం;"]
["(xii) केन्‍द्रीय सरकार के पूर्व अनुमोदन से अनुसंधान और शिक्षण के लिए ऐसे केन्‍द्र और विशेषित प्रयोगशालाएं या अन्‍य इकाइयां स्‍थापित करना, जो विश्‍वविद्यालय की राय में, उसके उद्देश्‍यों को अग्रसर करने के लिए आवश्‍यक हों;","(xii) కేంద్ర ప్రభుత్వ ముందస్తు అనుమతితో పరిశోధన మరియు బోధన కోసం అటువంటి కేంద్రాలు మరియు ప్రత్యేక ప్రయోగశాలలు లేదా ఇతర విభాగాల స్థాపన, విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అభిప్రాయం ప్రకారం, దాని లక్ష్యాలను కొనసాగించడానికి ఇది అవసరం;"]
["(xiii) अध्‍येतावृत्ति, छात्रवृत्ति, अध्‍ययन वृत्ति, पदक और पुरस्‍कार संस्‍थित करना और प्रदान करना;","(xiii) ఫెలోషిప్‌లు, స్కాలర్‌షిప్‌లు, స్టడీ స్టైపెండ్స్, పతకాలు మరియు అవార్డులను ఏర్పాటు చేయడం మరియు ఇవ్వడం;"]
["(xiv) महाविद्यालय, संस्‍थाएं और छात्र-निवास स्‍थापित करना और चलाना;","(xiv) కళాశాలలు, సంస్థలు మరియు విద్యార్థుల నివాసాలను ఏర్పాటు చేయడం మరియు నిర్వహించడం;"]
["(xv) अनुसंधान और सलाहकार सेवाओं के लिए व्‍यवस्‍था करना और उस प्रयोजन के लिए अन्‍य संस्‍थाओं, औद्योगिक या अन्‍य संगठनों से ऐसे ठहराव करना जिन्‍हें विश्‍वविद्यालय आवश्‍यक समझे;","(xv) పరిశోధన మరియు సలహా సేవలకు ఏర్పాట్లు చేయడం మరియు విశ్వవిద్యాలయం అవసరమని భావించే ఇతర సంస్థలు, పారిశ్రామిక లేదా ఇతర సంస్థలతో ఇటువంటి ఏర్పాట్లు చేయడం;"]
["(xvi) अध्‍यापकों, मूल्‍यांककों और अन्‍य शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के लिए पुनश्‍चर्या पाठ्यक्रम, कार्यशालाएं, सेमिनार और अन्‍य कार्यक्रमों का आयोजन और संचालन करना;","(xvi) ఉపాధ్యాయులు, మదింపుదారులు మరియు ఇతర విద్యా సిబ్బంది కోసం రిఫ్రెషర్ కోర్సులు, వర్క్‌షాప్‌లు, సెమినార్లు మరియు ఇతర కార్యక్రమాలను నిర్వహించడం మరియు జరిపించడం;"]
["(xvii) त्रिपुरा राज्‍य के भीतर ऐसे महाविद्यालयों और संस्‍थाओं को, जो विश्‍वविद्यालय द्वारा नहीं चलाई जाती हैं, विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकार देना; उन सभी या उनमें से किन्‍हीं विशेषाधिकारों का ऐसी शर्तों के अनुसार जो परिनियमों द्वारा, विहित की जाएं, वापस लेना; ऐसे छात्र-निवासों को, जो विश्‍वविद्यालय द्वारा नहीं चलाए जाते हैं और छात्रों के लिए अन्‍य वास सुविधाओं को मान्‍यता देना, उनका मार्गदर्शन, पर्यवेक्षण और नियंत्रण करना और ऐसी किसी मान्‍यता को वापस लेना;","(xvii) విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహించని త్రిపుర రాష్ట్రంలోని ఇటువంటి కళాశాలలు మరియు సంస్థలకు విశ్వవిద్యాలయ అధికారాలను ఇవ్వడం; ఆర్టికల్స్ సూచించిన షరతులకు అనుగుణంగా అన్ని లేదా ఏదైనా హక్కులను ఉపసంహరించుకోవడం; విశ్వవిద్యాలయం మరియు విద్యార్థుల కోసం ఇతర నివాస సౌకర్యాలు నిర్వహించని విద్యార్థుల నివాసాలను గుర్తించడం, మార్గనిర్దేశం చేయడం, పర్యవేక్షించడం మరియు నియంత్రించడం మరియు అలాంటి గుర్తింపును ఉపసంహరించుకోవడం;"]
["(xviii) अभ्‍यागत आचार्यों, प्रतिष्‍ठित आचार्यों, परामर्शदाताओं, विद्वानों तथा ऐसे अन्‍य व्‍यक्‍तियों को संविदा पर या अन्‍यथा नियुक्‍त करना जो विश्‍वविद्यालय के उद्देश्‍यों की अभिवृद्धि में योगदान दे सकें;","(xviii) కాంట్రాక్టు లేదా ఇతర ప్రొఫెసర్లు, విశిష్ట ఉపాధ్యాయులు, కన్సల్టెంట్స్, పండితులు మరియు విశ్వవిద్యాలయం యొక్క లక్ష్యాల ప్రోత్సాహానికి దోహదపడే ఇతర వ్యక్తులను నియమించడం;"]
["(xix) परिनियमों के अनुसार, यथास्‍थिति, किसी महाविद्यालय या संस्‍था या विभाग को स्‍वायत्त प्रास्‍थिति प्रदान करना;","(xix) నిబంధనల ప్రకారం, ఏదైనా కళాశాల లేదా సంస్థ లేదా విభాగానికి స్వయంప్రతిపత్తి హోదా ఇవ్వడం;"]
["(xx) विश्‍वविद्यालय में प्रवेश के लिए स्‍तरमान अवधारित करना, जिनके अंतर्गत परीक्षा, मूल्‍यांकन या परीक्षण की कोई अन्‍य पद्धति है;","(xx) పరీక్ష, మూల్యాంకనం లేదా పరీక్ష యొక్క ఇతర పద్ధతులతో సహా విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రవేశానికి ప్రమాణాలను నిర్ణయించడం;"]
["(xxi) फीसों और अन्‍य प्रभारों की मांग करना और उन्‍हें प्राप्‍त करना;","(xxi) ఫీజులు మరియు ఇతర ఛార్జీలను డిమాండ్ చేయడం మరియు స్వీకరించడం;"]
["(xxii) विश्‍वविद्यालय के छात्रों के आवासों का पर्यवेक्षण करना और उनके स्‍वास्‍थ्‍य और सामान्‍य कल्‍याण की अभिवृद्धि के लिए प्रबंध करना;","(xxii) విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థుల నివాసాలను పర్యవేక్షించడం మరియు వారి ఆరోగ్యం మరియు సాధారణ సంక్షేమాన్ని ప్రోత్సహించడానికి ఏర్పాట్లు చేయడం;"]
["(xxiii) सभी प्रवर्गों के कर्मचारियों की सेवा की शर्तें, जिनके अंतर्गत उनकी आचार संहिता भी है, अधिकथित करना;","(xxiii) వారి ప్రవర్తనా నియమావళితో సహా అన్ని వర్గాల ఉద్యోగుల సేవా పరిస్థితులను నిర్దేశించడం;"]
["(xxiv) छात्रों और कर्मचारियों में अनुशासन का विनियमन करना और उनके द्वारा अनुशासन का पालन कराना तथा इस संबंध में ऐसे अनुशासन संबंधी उपाय करना जो विश्‍वविद्यालय आवश्‍यक समझे जाएं;","(xxiv) విద్యార్థులు మరియు ఉద్యోగులలో క్రమశిక్షణ మరియు క్రమశిక్షణకు కట్టుబడి ఉండటం మరియు విశ్వవిద్యాలయం అవసరమని భావించే క్రమశిక్షణ సంబంధిత చర్యలు తీసుకోవడం;"]
["(xxv) कर्मचारियों के स्‍वास्‍थ्‍य और सामान्‍य कल्‍याण की अभिवृद्धि के लिए प्रबंध करना;","(xxv) ఉద్యోగుల ఆరోగ్యం మరియు సాధారణ సంక్షేమం కోసం ఏర్పాట్లు చేయడానికి;"]
["(xxvi) केन्‍द्रीय सरकार के पूर्वानुमोदन से विश्‍वविद्यालय के प्रयोजनों के लिए उपकृति, संदाय और दान प्राप्‍त करना और किसी स्‍थावर या जंगम संपत्ति को, जिसके अंतर्गत न्‍यास और विन्‍यास संपत्ति है, अर्जित करना, धारण करना, उसका प्रबंध और व्‍ययन करना;","(xxvi) కేంద్ర ప్రభుత్వ ముందస్తు అనుమతితో విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం పూచీకత్తు, చెల్లింపు మరియు విరాళం పొందడం మరియు ట్రస్ట్ మరియు హోదా ఆస్తితో సహా ఏదైనా స్థిరమైన లేదా కదిలే ఆస్తిని పొందడం, తీసుకోవడం, నిర్వహించడం మరియు ఖర్చుచేయడం;"]
["(xxvii) केन्‍द्रीय सरकार के अनुमोदन से, विश्‍वविद्यालय की संपत्ति की प्रतिभूति पर विश्‍वविद्यालय के प्रयोजनों के लिए धन उधार लेना; और","(xxvii) కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆమోదంతో, విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఆస్తి భద్రతపై విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం రుణాలు తీసుకోవడం; మరియు"]
["(xxviii) ऐसे अन्‍य सभी कार्य और बातें करना जो उसके सभी या किन्‍हीं उद्देश्‍यों की प्राप्‍ति के लिए आवश्‍यक, आनुषंगिक या सहायक हों ।","(xxviii) అన్ని లేదా దాని యొక్క ఏదైనా లక్ష్యాలను సాధించడానికి అవసరమైన, యాదృచ్ఛిక లేదా సహాయక పనులను మరియు ఇతర పనులను చేయడం."]
["7. अधिकारिता—","7. సాధికారత—"]
["(1) विश्‍वविद्यालय की अधिकारिता का विस्‍तार संपूर्ण त्रिपुरा राज्‍य पर होगा ।","(1) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అధికార పరిధి మొత్తం త్రిపుర రాష్ట్రానికి విస్తరిస్తుంది."]
["(2) तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि में किसी बात के होते हुए भी, त्रिपुरा राज्‍य के भीतर कोई भी शिक्षण संस्‍था भारत में विधि द्वारा निगमित किसी अन्‍य विश्‍वविद्यालय से किसी रूप में सहबद्ध नहीं की जाएगी या उसे विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकार प्राप्‍त नहीं होंगे और इस अधिनियम के प्रारंभ के पूर्व त्रिपुरा राज्‍य में किसी शिक्षण संस्‍था को किसी ऐसे अन्‍य विश्‍वविद्यालय द्वारा दिया गया कोई ऐसा विशेषाधिकार इस अधिनियम के प्रारंभ पर वापस ले लिया समझा जाएगा:","(2) ప్రస్తుతానికి మరే ఇతర చట్టంలోనైనా ఉన్నప్పటికీ, త్రిపుర రాష్ట్రంలోని ఏ విద్యాసంస్థ అయినా భారతదేశంలో చట్టం చేత విలీనం చేయబడిన ఏ ఇతర విశ్వవిద్యాలయానికి ఏ రూపంలోనూ అనుబంధించబడదు లేదా విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అధికారాలు మరియు ఈ చట్టం ప్రారంభించటానికి ముందు త్రిపుర రాష్ట్రంలోని ఒక విద్యా సంస్థకు మరే ఇతర విశ్వవిద్యాలయం ఇచ్చిన అటువంటి హక్కు ఉపసంహరించబడినట్లుగా పరిగణించబడుతుంది:"]
["परंतु यह कि केन्‍द्रीय सरकार लिखित आदेश द्वारा यह निदेश दे सकेगी कि इस उपधारा के उपबंध आदेश में विनिर्दिष्‍ट किसी शिक्षा संस्‍था की दशा में लागू नहीं होंगे ।","కానీ ఈ సబ్-సెక్షన్ యొక్క నిబంధనలు ఆర్డర్‌లో పేర్కొన్న ఏదైనా విద్యా సంస్థ విషయంలో వర్తించవని కేంద్ర ప్రభుత్వం వ్రాతపూర్వక ఉత్తర్వు ద్వారా నిర్దేశించవచ్చు."]
["8. विश्‍वविद्यालय का सभी वर्गों, जातियों और पंथों के लिए खुला होना—","8. విశ్వవిద్యాలయం అన్ని తరగతులు, కులాలు మరియు మతాలకు తెరిచి ఉండాలి—"]
["विश्‍वविद्यालय सभी स्‍त्रियों और पुरुषों के लिए, चाहे वे किसी भी जाति, पंथ, मूलवंश या वर्ग के हों, खुला होगा और विश्‍वविद्यालय के लिए यह विधिपूर्ण नहीं होगा कि वह किसी व्‍यक्‍ति को विश्‍वविद्यालय के शिक्षक के रूप में नियुक्‍त किए जाने या उसमें कोई अन्‍य पद धारण करने या विश्‍वविद्यालय में छात्र के रूप में प्रवेश पाने या उसमें उपाधि प्राप्‍त करने या उसके किसी विशेष अधिकार का उपभोग या प्रयोग करने का हकदार बनाने के लिए किसी धार्मिक विश्‍वास या मान्‍यता संबंधी मानदंड अपनाएं या उन पर अधिरोपित करें :"," కులం, మతం, సంతతి లేదా తరగతితో సంబంధం లేకుండా విశ్వవిద్యాలయం అందరు మహిళలు మరియు పురుషులకు తెరిచి ఉండాలి మరియు విశ్వవిద్యాలయానికి ఒక వ్యక్తిని విశ్వవిద్యాలయ ఉపాధ్యాయునిగా లేదా అందులో మరే వ్యక్తిగా నియమించడం చట్టబద్ధం కాదు, ఒక పదవిని కలిగి ఉండటానికి లేదా విశ్వవిద్యాలయంలో విద్యార్ధిగా ప్రవేశం పొందటానికి లేదా దానిలో డిగ్రీ పొందటానికి లేదా దాని ప్రత్యేక హక్కులలో దేనినైనా వినియోగించుకోవడానికి లేదా వినియోగించుకునే అర్హత పొందటానికి ఏదైనా మత విశ్వాసం లేదా గుర్తింపు ప్రమాణాలను అనుసరించండి లేదా విధించండి:"]
["परन्‍तु इस धारा की कोई बात विश्‍वविद्यालय को महिलाओं, नि:शक्‍त व्‍यक्‍तियों या समाज के दुर्बल वर्गों और विशिष्‍टतया अनुसूचित जाति और अनुसूचित जनजाति के व्‍यक्‍तियों के नियोजन या प्रवेश के लिए विशेष उपबंध करने से निवारित करने वाली नहीं समझी जाएगी:","కానీ సమాజంలో మహిళలు, వికలాంగులు లేదా బలహీన వర్గాలు మరియు ముఖ్యంగా షెడ్యూల్డ్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్డ్ తెగల ఉపాధి లేదా ఉపాధి కోసం విశ్వవిద్యాలయం ప్రత్యేక నిబంధనలు చేయకుండా నిరోధించడానికి ఈ విభాగంలో ఏదీ నిర్దేశించబడదు:"]
["9. कुलाध्‍यक्ष—","9. ఛాన్సలర్—"]
["(1) भारत का राष्‍ट्रपति विश्‍वविद्यालय का कुलाध्‍यक्ष होगा ।","(1) భారత రాష్ట్రపతి విశ్వవిద్యాలయ ఛాన్సలర్‌గా వ్యవహరించనున్నారు."]
["(2) कुलाध्‍यक्ष, विश्‍वविद्यालय के, जिसके अंतर्गत उसके द्वारा चलाए जा रहे महाविद्यालय और संस्‍थाएं भी हैं, कार्य और प्रगति का पुनर्विलोकन करने के लिए और उस पर अपनी रिपोर्ट प्रस्‍तुत करने के लिए, समय-समय पर, एक या अधिक व्‍यक्‍तियों को नियुक्‍त कर सकेगा; और उस रिपोर्ट की प्राप्‍ति पर कुलाध्‍यक्ष, उस पर कुलपति के माध्‍यम से कार्य परिषद् का विचार अभिप्राप्‍त करने के पश्‍चात् ऐसी कार्रवाई कर सकेगा और ऐसे निदेश दे सकेगा जो वह रिपोर्ट में चर्चित विषयों में से किसी के बारे में आवश्‍यक समझे और विश्‍वविद्यालय ऐसे निदेशों का पालन करने के लिए आबद्ध होगा ।","(2) ఛాన్సలర్ ఎప్పటికప్పుడు, విశ్వవిద్యాలయం నడుపుతున్న కళాశాలలు మరియు సంస్థలతో సహా ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది వ్యక్తులను నియమించవచ్చు, పని మరియు పురోగతిని సమీక్షించడానికి మరియు దానిపై తన నివేదికను సమర్పించడానికి; మరియు ఆ నివేదిక అందిన తరువాత, ఛాన్సలర్, దానిపై వైస్ ఛాన్సలర్ ద్వారా వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ఆలోచనను పొందిన తరువాత, అటువంటి చర్య తీసుకోవచ్చు మరియు నివేదికలో చర్చించిన ఏవైనా విషయాలకు అవసరమని అతను భావించే ఆదేశాలు ఇవ్వవచ్చు మరియు విశ్వవిద్యాలయం ఆదేశాలను అనుసరించడానికి కట్టుబడి ఉంటుంది."]
["(3) कुलाध्‍यक्ष को ऐसे व्‍यक्‍ति या व्‍यक्‍तियों द्वारा, जिन्‍हें वह निदेश दे, विश्‍वविद्यालय, उसके भवनों, प्रयोगशालाओं तथा उपस्‍कर का और विश्‍वविद्यालय द्वारा चलाए जाने वाले या उसके विशेषाधिकार प्राप्‍त किसी महाविद्यालय या संस्‍था का और विश्‍वविद्यालय द्वारा संचालित की गई परीक्षा, या दिए गए शिक्षण और अन्‍य कार्य का भी निरीक्षण कराने का और विश्‍वविद्यालय, महाविद्यालयों या संस्‍थाओं के प्रशासन या वित्त से संबंधित किसी मामले की बाबत उसी रीति से जांच कराने का अधिकार होगा ।","(3) ప్రిన్సిపాల్‌కు, అతను నిర్దేశించిన వ్యక్తి లేదా వ్యక్తులు, విశ్వవిద్యాలయం, దాని భవనాలు, ప్రయోగశాలలు మరియు సామగ్రి మరియు ఏదైనా కళాశాల లేదా సంస్థ విశ్వవిద్యాలయం నడుపుతున్న లేదా ప్రత్యేక హక్కు పొందిన మరియు విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహించిన, లేదా ఇచ్చిన బోధన మరియు ఇతర పనులను పర్యవేక్షించడం మరియు విశ్వవిద్యాలయాలు, కళాశాలలు లేదా సంస్థల పరిపాలన లేదా ఫైనాన్స్‌కు సంబంధించిన ఏదైనా విషయానికి సంబంధించి ఇతర పనులను అదే పద్ధతిలో తనిఖీ చేయడానికి మరియు పరిశీలించడానికి అధికారం ఇవ్వబడుతుంది."]
["(4) कुलाध्‍यक्ष, उपधारा (3) में निर्दिष्‍ट प्रत्‍येक मामले में, निरीक्षण या जांच कराने के अपने आशय की सूचना,—","(4) సబ్-సెక్షన్ (3) లో సూచించిన ప్రతి కేసులో, ప్రిన్సిపాల్, తనిఖీ లేదా దర్యాప్తు చేయాలనే తన ఉద్దేశం యొక్క సూచన,—"]
["(क) विश्‍वविद्यालय को देगा, यदि ऐसा निरीक्षण या जांच, विश्‍वविद्यालय या उसके द्वारा चलाए जाने वाले महाविद्यालय या संस्‍था के संबंध में की जानी है; या","(క) విశ్వవిద్యాలయానికి, లేదా దానిచే నిర్వహించబడుతున్న కళాశాల లేదా సంస్థకు సంబంధించి అటువంటి తనిఖీ లేదా దర్యాప్తు జరగాలంటే; లేదా"]
["(ख) महाविद्यालय या संस्‍था के प्रबंधतंत्र को देगा, यदि निरीक्षण या जांच विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकार प्राप्‍त महाविद्यालय या संस्‍था के संबंध में हैं, और, यथास्‍थिति, विश्‍वविद्यालय या प्रबंधतंत्र को, कुलाध्‍यक्ष को ऐसे अभ्‍यावेदन करने का अधिकार होगा जिन्‍हें वह आवश्‍यक समझे ।","(ఖ) తనిఖీ లేదా దర్యాప్తు విశ్వవిద్యాలయం యొక్క విశేష కళాశాల లేదా సంస్థకు సంబంధించి ఉంటే కళాశాల లేదా సంస్థ పరిపాలన చేయాలి, మరియు ఒకవేళ, విశ్వవిద్యాలయం లేదా యాజమాన్యం ప్రిన్సిపాల్‌కు అవసరమైనట్లు భావించినందున అటువంటి ప్రాతినిధ్యాలను ఇచ్చే హక్కు ఉంటుంది."]
["(5) कुलाध्‍यक्ष, यथास्‍थिति, विश्‍वविद्यालय या प्रबंधतंत्र द्वारा किए गए अभ्‍यावेदनों पर, यदि कोई हों, विचार करने के पश्‍चात् ऐसा निरीक्षण या जांच करा सकेगा जो उपधारा (3) में निर्दिष्‍ट है ।","(5) ఛాన్సలర్ చేసిన ప్రాతినిధ్యాలను పరిగణనలోకి తీసుకున్న తరువాత, విశ్వవిద్యాలయం లేదా నిర్వహణ ఏదైనా ఉంటే, సబ్-సెక్షన్ (3) లో పేర్కొన్న విధంగా అటువంటి తనిఖీ లేదా దర్యాప్తును నిర్వహించవచ్చు."]
["(6) जहां कुलाध्‍यक्ष द्वारा कोई निरीक्षण या जांच कराई जाती है वहां, यथास्‍थिति, विश्‍वविद्यालय या प्रबंधतंत्र एक प्रतिनिधि नियुक्‍त करने का हकदार होगा जिसे ऐसे निरीक्षण या जांच में उपस्‍थित होने और सुने जाने का अधिकार होगा ।","(6) ఛాన్సలర్ చేత ఒక తనిఖీ లేదా దర్యాప్తు జరిపినట్లయితే, విశ్వవిద్యాలయం లేదా నిర్వహణ, ఒకవేళ, అటువంటి తనిఖీ లేదా దర్యాప్తులో హాజరు కావడానికి మరియు వినడానికి హక్కు ఉన్న ప్రతినిధిని నియమించడానికి అధికారం ఉంటుంది."]
["(7) यदि निरीक्षण या जांच, विश्‍वविद्यालय या उसके द्वारा चलाए जाने वाले किसी महाविद्यालय या संस्‍था के संबंध में की जाती है तो कुलाध्‍यक्ष ऐसे निरीक्षण या जांच के परिणाम के संदर्भ में कुलपति को संबोधित कर सकेगा और उस पर कार्रवाई करने के संबंध में ऐसे विचार और ऐसी सलाह दे सकेगा जो कुलाध्‍यक्ष देना चाहे, और कुलाध्‍यक्ष से संबोधन की प्राप्‍ति पर कुलपति कार्य परिषद् को कुलाध्‍यक्ष के विचार तथा ऐसी सलाह संसूचित करेगा जो कुलाध्‍यक्ष द्वारा उस पर की जाने वाली कार्रवाई के संबंध में दी गई हो ।","(7) విశ్వవిద్యాలయం లేదా దానిచే నిర్వహించబడుతున్న ఏదైనా కళాశాల లేదా సంస్థకు సంబంధించి తనిఖీ లేదా దర్యాప్తు జరిగితే, ఛాన్సలర్ అటువంటి తనిఖీ లేదా విచారణ ఫలితానికి సంబంధించి మరియు దానిపై తీసుకున్న చర్యకు సంబంధించి మరియు అలాంటి వాటికి సంబంధించి ప్రసంగించవచ్చు, ఛాన్సలర్ ఇవ్వాలనుకునే సలహాలను ఇవ్వవచ్చు మరియు ఛాన్సలర్‌కు ఒక చిరునామా అందిన తరువాత, వైస్ ఛాన్సలర్ వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌కు ఛాన్సలర్ యొక్క అభిప్రాయాలను మరియు దానిపై తీసుకున్న చర్యలకు సంబంధించి ఛాన్సలర్ ఇచ్చిన సలహాలను తెలియజేయాలి."]
["(8) यदि निरीक्षण या जांच, विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकार प्राप्‍त किसी महाविद्यालय या संस्‍था के संबंध में की जाती है तो कुलाध्‍यक्ष, ऐसे निरीक्षण या जांच के परिणाम के संदर्भ में कार्रवाई करने के संबंध में कुलपति के माध्‍यम से संबंधित प्रबंधतंत्र को संबोधित कर सकेगा और ऐसे विचार और सलाह दे सकेगा जो वह देना चाहे ।","(8) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క హక్కు కలిగిన కళాశాల లేదా సంస్థకు సంబంధించి తనిఖీ లేదా దర్యాప్తు జరిగితే, ఛాన్సలర్ అటువంటి తనిఖీ లేదా దర్యాప్తు ఫలితాలకు సంబంధించి తీసుకున్న చర్యకు సంబంధించి వైస్-ఛాన్సలర్ ద్వారా నిర్వహణను పరిష్కరించవచ్చు మరియు అలాంటి అభిప్రాయాలు మరియు అతను ఇవ్వదలచిన సలహాలను ఇవ్వగలడు."]
["(9) यथास्‍थिति, कार्य परिषद् या प्रबंधतंत्र, कुलपति के माध्‍यम से कुलाध्‍यक्ष को वह कार्रवाई, यदि कोई हो, संसूचित करेगा जो वह ऐसे निरीक्षण या जांच के परिणामस्‍वरूप करने की प्रस्‍थापना करता है या की गई है ।","(9) ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ లేదా వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌, ఒకవేళ, ఛాన్సలర్కు, వైస్-ఛాన్సలర్ ద్వారా, ఏదైనా ఉంటే, అటువంటి తనిఖీ లేదా దర్యాప్తు ఫలితంగా వారు తీసుకోవాలని ప్రతిపాదించిన చర్య గురించి తెలియజేయాలి."]
["(10) जहां कार्य परिषद् या प्रबंधतंत्र, कुलाध्‍यक्ष के समाधानप्रद रूप में कोई कार्रवाई उचित समय के भीतर नहीं करता है वहां कुलाध्‍यक्ष, कार्य परिषद् या प्रबंधतंत्र द्वारा दिए गए स्‍पष्‍टीकरण या अभ्‍यावेदन पर विचार करने के पश्‍चात् ऐसे निदेश जारी कर सकेगा जो वह ठीक समझे और, यथास्‍थिति, कार्य परिषद् या प्रबंधतंत्र ऐसे निदेशों का पालन करेगा ।","(10) ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ లేదా వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌ చైర్మన్ గా సరైన సమయంలో ఎటువంటి చర్య తీసుకోకపోతే, ప్రిన్సిపాల్, ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ లేదా వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌ ఇచ్చిన స్పష్టీకరణ లేదా ప్రాతినిధ్యాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకున్న తరువాత, అతను తగినట్లుగా భావించినట్లు ఆదేశాలు జారీ చేయవచ్చు మరియు వర్కింగ్ కౌన్సిల్ లేదా ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ అటువంటి ఆదేశాలకు లోబడి ఉండాలి."]
["(11) इस धारा के पूर्वगामी उपबंधों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, कुलाध्‍यक्ष विश्‍वविद्यालय की किसी ऐसी कार्यवाही को, जो इस अधिनियम, परिनियमों या अध्‍यादेशों के अनुरूप नहीं है, लिखित आदेश द्वारा, निष्‍प्रभाव कर सकेगा :","(11) ఈ సెక్షన్ యొక్క పైన పేర్కొన్న నిబంధనలకు పక్షపాతం లేకుండా, ఈ చట్టానికి అనుగుణంగా లేని, చాన్సలర్ విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఏదైనా కొనసాగింపు, నిబంధనలు లేదా ఆర్డినెన్స్‌లను వ్రాతపూర్వక ఉత్తర్వు ద్వారా అమలు చేయవచ్చు:"]
["परन्‍तु ऐसा कोई आदेश करने से पहले, वह कुलसचिव से इस बात का कारण बताने की अपेक्षा करेगा कि ऐसा आदेश क्‍यों न किया जाए और यदि उचित समय के भीतर कोई कारण बताया जाता है तो वह उस पर विचार करेगा ।","కానీ అలాంటి ఆర్డర్ ఇవ్వడానికి ముందు, రిజిస్ట్రార్ అలాంటి ఆర్డర్ ఎందుకు చేయాలో కారణాలు తెలుపుతారని మరియు ఏదైనా కారణం సహేతుకమైన సమయంలో ఉదహరించబడితే, అతను దానిని పరిశీలిస్తాడు."]
["(12) कुलाध्‍यक्ष को ऐसी अन्‍य शक्‍तियां होंगी जो परिनियमों द्वारा विहित की जाएं ।","(12) ఛాన్సలర్‌కు చట్టాల ప్రకారం సూచించబడే ఇతర అధికారాలు ఉండాలి."]
["10. मुख्‍य कुलाधि सचिव—","10. చీఫ్ ఛాన్సలర్ కార్యదర్శి—"]
["त्रिपुरा राज्‍य के राज्‍यपाल विश्‍वविद्यालय के मुख्‍य कुलाधिसचिव होंगे ।"," త్రిపుర రాష్ట్ర గవర్నర్ విశ్వవిద్యాలయ చీఫ్ ఛాన్సలర్‌ కార్యదర్శిగా వ్యవహరిస్తారు."]
["11. विश्‍वविद्यालय के अधिकारी","11. విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అధికారులు"]
["—विश्‍वविद्यालय के निम्‍नलिखित अधिकारी होंगे, अर्थात्:—","—విశ్వవిద్యాలయం యొక్క కింది అధికారులు, అంటే:—"]
["(1) कुलाधिपति;","(1) ఛాన్సలర్;"]
["(2) कुलपति;","(2) వైస్ ఛాన్సలర్ ;"]
["(3) प्रतिकुलपति;","(3) ఉపకులపతి;"]
["(4) संकायाध्‍यक्ष;","(4) డీన్"]
["(5) कुलसचिव;","(5) రిజిస్ట్రార్;"]
["(6) वित्त अधिकारी;","(6) ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్;"]
["(7) परीक्षा नियंत्रक;","(7) పరీక్షా కంట్రోలర్‌;"]
["(8) पुस्‍तकालयाध्‍यक्ष; और","(8) గ్రంథాలయ అధిపతి; మరియు"]
["(9) ऐसे अन्‍य अधिकारी जो परिनियमों द्वारा विश्‍वविद्यालय के अधिकारी घोषित किए जाएं ।","(9) నిబంధనల ప్రకారం విశ్వవిద్యాలయ అధికారులుగా ప్రకటించబడే ఇతర అధికారులు."]
["12. कुलाधिपति—","12. ఛాన్సలర్—"]
["(1) कुलाधिपति की नियुक्‍ति कुलाध्‍यक्ष द्वारा, ऐसी रीति से की जाएगी, जो परिनियमों द्वारा विहित की जाए ।","(1) నిబంధనల ప్రకారం నిర్దేశించిన విధంగా ఛాన్సలర్‌ను, కులాధ్యక్షుడు నియమించాలి."]
["(2) कुलाधिपति, अपने पदाभिधान से, विश्‍वविद्यालय का प्रधान होगा और यदि वह उपस्‍थित है तो उपाधियां प्रदान करने और सभा के अधिवेशनों के लिए आयोजित विश्‍वविद्यालय के दीक्षांत समारोहों में पीठासीन होगा ।","(2) ఛాన్సలర్, తన కార్యాలయానికి, విశ్వవిద్యాలయ అధిపతిగా ఉంటారు మరియు ఉన్నట్లయితే, డిగ్రీలు ఇవ్వడానికి మరియు సభ సమావేశాలకు విశ్వవిద్యాలయం యొక్క సమావేశ కార్యక్రమాలకు అధ్యక్షత వహించాలి."]
["13. कुलपति—"," 13. వైస్ ఛాన్సలర్—"]
["(1) कुलपति की नियुक्‍ति कुलाध्‍यक्ष द्वारा ऐसी रीति से की जाएगी, जो परिनियमों द्वारा विहित की जाए ।","(1) వైస్ ఛాన్సలర్‌ను నిబంధనల ప్రకారం సూచించిన విధంగా ఛాన్సలర్ నియమించాలి."]
["(2) कुलपति, विश्‍वविद्यालय का प्रधान कार्यपालक और शैक्षणिक अधिकारी होगा और विश्‍वविद्यालय के कार्यकलापों पर साधारण पर्यवेक्षण और नियंत्रण रखेगा और विश्‍वविद्यालय के सभी प्राधिकरणों के विनिश्‍चयों को कार्यान्‍वित करेगा ।","(2) వైస్-ఛాన్సలర్ విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ప్రిన్సిపల్ ఎగ్జిక్యూటివ్ మరియు అకాడెమిక్ ఆఫీసర్ మరియు విశ్వవిద్యాలయం యొక్క కార్యకలాపాలపై సాధారణ పర్యవేక్షణ మరియు నియంత్రణను కలిగి ఉండాలి మరియు విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అన్ని అధికారుల నిర్ణయాలను అమలు చేయాలి."]
["(3) यदि कुलपति की यह राय है कि किसी मामले में तुरन्‍त कार्रवाई आवश्‍यक है तो वह किसी ऐसी शक्‍ति का प्रयोग कर सकेगा जो विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी को इस अधिनियम द्वारा या उसके अधीन प्रदत्त है और अपने द्वारा उस मामले में की गई कार्रवाई की रिपोर्ट उस प्राधिकारी को इसकी बैठक में देगा:","(3) ఒక సందర్భంలో తక్షణ చర్య అవసరమని వైస్-ఛాన్సలర్ అభిప్రాయం ఉంటే, అతను ఈ చట్టం ద్వారా లేదా విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఏదైనా అధికారం కింద ఇచ్చిన అధికారాన్ని ఉపయోగించుకోవచ్చు మరియు ఆ విషయంలో అతను తీసుకున్న చర్యను దాని సమావేశంలో నివేదించవచ్చు: "]
["परन्‍तु यदि संबंधित प्राधिकारी की यह राय है कि ऐसी कार्रवाई नहीं की जानी चाहिए थी तो वह ऐसा मामला कुलाध्‍यक्ष को निर्देशित कर सकेगा जिसका उस पर विनिश्‍चय अंतिम होगा:","కానీ అటువంటి చర్య తీసుకోకూడదని సంబంధిత అధికారి యొక్క అభిప్రాయం అయితే, అది అటువంటి విషయాన్ని ఛాన్సలర్‌కు నిర్దేశిస్తుంది, దీని నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది:"]
["परन्‍तु यह और कि विश्‍वविद्यालय की सेवा में के किसी ऐसे व्‍यक्‍ति को, जो इस उपधारा के अधीन कुलपति द्वारा की गई कार्रवाई से व्‍यथित है, यह अधिकार होगा कि जिस तारीख को ऐसी कार्रवाई का विनिश्‍चय उसे संसूचित किया जाता है उससे तीन मास के भीतर वह उस कार्रवाई के विरुद्ध अभ्‍यावेदन, कार्य परिषद् को करे और तब कार्य परिषद् कुलपति द्वारा की गई कार्रवाई को पुष्‍ट कर सकेगी, उपांतरित कर सकेगी या उसे उलट सकेगी ।","కానీ ఈ సబ్-సెక్షన్ కింద వైస్-ఛాన్సలర్ తీసుకున్న చర్యతో బాధపడుతున్న విశ్వవిద్యాలయ సేవలో ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా, అటువంటి చర్య యొక్క నిర్ణయం తనకు తెలియజేసిన తేదీ నుండి మూడు నెలల్లోపు హక్కు ఉంటుంది, ఆ చర్యకు వ్యతిరేకంగా, వర్కింగ్ కౌన్సిల్ కు ప్రాతినిధ్యం వహించడం, ఆపై వర్కింగ్ కౌన్సిల్ వైస్ ఛాన్సలర్ తీసుకున్న చర్యను నిర్ధారించవచ్చు, సవరించవచ్చు లేదా రివర్స్ చేయవచ్చు."]
["(4) यदि कुलपति की यह राय है कि विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी का कोई विनिश्‍चय इस अधिनियम, परिनियमों या अध्‍यादेशों के उपबंधों द्वारा प्रदत्त प्राधिकारी की शक्‍तियों के बाहर है या जो विनिश्‍चय किया गया है, वह विश्‍वविद्यालय के हित में नहीं है तो वह संबंधित प्राधिकारी से अपने विनिश्‍चय का, ऐसे विनिश्‍चय के साठ दिन के भीतर पुनर्विलोकन करने के लिए कह सकेगा और यदि वह प्राधिकारी उस विनिश्‍चय का पूर्णत: या भागत: पुनर्विलोकन करने से इंकार करता है या उसके द्वारा उक्‍त साठ दिन की अवधि के भीतर कोई विनिश्‍चय नहीं किया जाता है तो वह मामला कुलाध्‍यक्ष को निर्दिष्‍ट किया जाएगा जिसका उस पर विनिश्‍चय अंतिम होगा ।","(4) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అధికారం యొక్క ఏదైనా నిర్ణయం ఈ చట్టం, నియమాలు లేదా ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా ఇవ్వబడిన అధికారం యొక్క అధికారాలకు వెలుపల ఉందని వైస్-ఛాన్సలర్ అభిప్రాయం ఉంటే లేదా తీసుకున్న నిర్ణయం విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ప్రయోజనం కోసం కాకుంటే, అప్పుడు అది సంబంధిత అధికారం నుండి తీసుకోవాలి నిర్ణయం తీసుకున్న అరవై రోజులలోపు నిర్ణయం కోరవచ్చు మరియు ఆ అధికారం ఆ నిర్ణయాన్ని పూర్తిగా లేదా పాక్షికంగా సమీక్షించడానికి నిరాకరిస్తే లేదా ఆ అరవై రోజుల వ్యవధిలో ఎటువంటి నిర్ణయం తీసుకోకపోతే, అప్పుడు ఈ విషయం ఛాన్సలర్‌కు పంపబడుతుంది, ఈ నిర్ణయం తుది అవుతుంది."]
["(5) कुलपति ऐसी अन्‍य शक्‍तियों का प्रयोग तथा ऐसे अन्‍य कर्तव्‍यों का पालन करेगा जो परिनियमों या अध्‍यादेशों द्वारा विहित किए जाएं ।","(5) వైస్-ఛాన్సలర్ అటువంటి ఇతర అధికారాలను ఉపయోగించుకోవాలి మరియు నిబంధనలు లేదా ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా సూచించబడే ఇతర విధులను నిర్వర్తించాలి."]
["14. प्रतिकुलपति"," 14. ఉపకులపతి"]
["—प्रतिकुलपति की नियुक्‍ति ऐसी रीति से और सेवा के ऐसे निबंधनों और शर्तों पर की जाएगी और वह ऐसी शक्‍तियों का प्रयोग तथा ऐसे कर्तव्‍यों का पालन करेगा जो परिनियमों द्वारा विहित किए जाएं ।","—ఉపకులపతిని అటువంటి పద్ధతిలో మరియు సేవా నిబంధనలపై నియమించాలి మరియు అటువంటి అధికారాలను ఉపయోగించుకోవాలి మరియు నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడే విధులను నిర్వర్తించాలి."]
["15. संकायाध्‍यक्ष—","15. డీన్—"]
["प्रत्‍येक संकाय के संकायाध्‍यक्ष की नियुक्‍ति ऐसी रीति से की जाएगी और वह ऐसी शक्‍तियों का प्रयोग तथा ऐसे कर्तव्‍यों का पालन करेगा जो परिनियमों द्वारा विहित किए जाएं ।"," ప్రతి అధ్యాపకుల డీన్ అటువంటి పద్ధతిలో నియమించబడతారు మరియు అటువంటి అధికారాలను ఉపయోగించుకోవాలి మరియు నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడే విధులను నిర్వర్తించాలి."]
["16. कुलसचिव—","16. రిజిస్ట్రార్—"]
["(1) कुलसचिव की नियुक्‍ति ऐसी रीति से और सेवा के ऐसे निबंधनों और शर्तों पर की जाएगी जो परिनियमों द्वारा विहित की जाएं ।","(1) రిజిస్ట్రార్ అటువంటి పద్ధతిలో మరియు నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడే సేవా నిబంధనలు మరియు షరతులపై నియమించబడతారు."]
["17. वित्त अधिकारी","17. ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్"]
["—वित्त अधिकारी की नियुक्‍ति ऐसी रीति से की जाएगी और वह ऐसी शक्‍तियों का प्रयोग तथा ऐसे कर्तव्‍यों का पालन करेगा जो परिनियमों द्वारा विहित किए जाएं ।","—ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్‌ను ఈ పద్ధతిలో నియమించాలి మరియు అటువంటి అధికారాలను వినియోగించుకోవాలి మరియు నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడే విధులను నిర్వర్తించాలి."]
["18. परीक्षा नियंत्रक—","18. పరీక్షల కంట్రోలర్‌—"]
["परीक्षा नियंत्रक की नियुक्‍ति ऐसी रीति से की जाएगी और वह ऐसी शक्‍तियों का प्रयोग करेगा और ऐसे कर्तव्‍यों का पालन करेगा जो परिनियमों द्वारा विहित किए जाएं ।"," పరీక్షల కంట్రోలర్‌ను ఈ పద్ధతిలో నియమించాలి మరియు అటువంటి అధికారాలను ఉపయోగించుకోవాలి మరియు నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడే విధులను నిర్వర్తించాలి."]
["19. पुस्‍तकालयाध्‍यक्ष—"," 19. గ్రంథాలయ అధిపతి—"]
["पुस्‍तकालयाध्‍यक्ष की नियुक्‍ति ऐसी रीति और सेवा के ऐसे निबंधनों और शर्तों पर की जाएगी और वह ऐसी शक्‍तियों का प्रयोग तथा ऐसे कर्तव्‍यों का पालन करेगा जो परिनियमों द्वारा विहित किए जाएं ।"," గ్రంథాలయ అధిపతిని ఈ పద్ధతిలో సేవా నిబంధనలు మరియు షరతులపై నియమించాలి మరియు అటువంటి అధికారాలను ఉపయోగించుకోవాలి మరియు నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడే విధులను నిర్వర్తించాలి."]
["20. अन्‍य अधिकारी"," 20. ఇతర అధికారులు"]
["—विश्‍वविद्यालय के अन्‍य अधिकारियों की नियुक्‍ति की रीति और उनकी शक्‍तियां तथा कर्तव्‍य परिनियमों द्वारा विहित किए जाएंगे ।","—విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఇతర అధికారులను నియమించే విధానం మరియు వారి అధికారాలు మరియు విధులు నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడతాయి."]
["21. विश्‍वविद्यालय के प्राधिकारी—"," 21. విశ్వవిద్యాలయ అధికారులు—"]
["(2) कार्य परिषद्;","(2) వర్కింగ్ కౌన్సిల్;"]
["(3) विद्या परिषद्;","(3) విద్యా పరిషత్"]
["(4) महाविद्यालय विकास परिषद्;","(4) కళాశాల అభివృద్ధి మండలి;"]
["(5) अध्‍ययन बोर्ड;","(5) అధ్యయన కమిటీ;"]
["(6) वित्त समिति; और","(6) ఆర్థిక కమిటీ; మరియు"]
["(7) ऐसे अन्‍य प्राधिकारी जो परिनियमों द्वारा विश्‍वविद्यालय के प्राधिकारी घोषित किए जाएं ।","(7) నిబంధనల ప్రకారం విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అధికారులుగా ప్రకటించబడే ఇతర అధికారులు."]
["22. सभा—","22. సభ—"]
["(1) सभा का गठन तथा उसके सदस्‍यों की पदावधि परिनियमों द्वारा विहित की जाएगी:","(1) సభ యొక్క కూర్పు మరియు దాని సభ్యుల పదవీకాలం నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడతాయి:"]
["परंतु उतने सदस्‍य, जितने परिनियमों द्वारा विहित किए जाएं, विश्‍वविद्यालय के अध्‍यापकों, कर्मचारियों और विद्यार्थियों में से निर्वाचित किए जाएंगे ।"," కానీ నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడిన చాలా మంది సభ్యులు విశ్వవిద్యాలయలు ఉపాధ్యాయులు, సిబ్బంది మరియు విద్యార్థుల నుండి ఎన్నుకోబడతారు."]
["(2) इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन रहते हुए, सभा की निम्‍नलिखित शक्‍तियां और कृत्‍य होंगे, अर्थात्:—","(2) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, సభ యొక్క కింది అధికారాలు మరియు విధులు, అంటే:—"]
["(क) विश्‍वविद्यालय की व्‍यापक नीतियों और कार्यक्रमों का समय-समय पर पुनर्विलोकन करना तथा विश्‍वविद्यालय के सुधार और विकास के लिए उपाय सुझाना;","(క) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క సమగ్ర విధానాలు మరియు కార్యక్రమాలను ఎప్పటికప్పుడు సమీక్షించడం మరియు విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అభివృద్ధి మరియు అభివృద్ధికి చర్యలు సూచించడం;"]
["(ख) विश्‍वविद्यालय की वार्षिक रिपोर्ट और वार्षिक लेखाओं पर तथा ऐसे लेखाओं की लेखापरीक्षा रिपोर्ट पर विचार करना और संकल्‍प पारित करना;","(ఖ) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క వార్షిక నివేదిక మరియు వార్షిక ఖాతాలు మరియు అటువంటి ఖాతాల ఆడిట్ నివేదికపై తీర్మానాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవడం మరియు ఆమోదించడం;"]
["(ग) कुलाध्‍यक्ष को किसी ऐसे मामले की बाबत सलाह देना जो उसे सलाह के लिए निर्देशित किया जाए; और","(గ) సలహా కోసం తనకు సూచించిన ఏదైనా విషయానికి సంబంధించి ఛాన్సలర్‌కు సలహా ఇవ్వడం; మరియు"]
["(घ) ऐसे अन्‍य कृत्‍यों का पालन करना जो परिनियमों द्वारा विहित किए जाएं ।","(ఘ) నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడిన ఇతర పనులను నిర్వహించడం."]
["23. कार्य परिषद्","23. వర్కింగ్ కౌన్సిల్;"]
["—(1) कार्य परिषद् विश्‍वविद्यालय की प्रधान कार्यपालक निकाय होगी ।","—(1) వర్కింగ్ కౌన్సిల్ విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ప్రధాన కార్యనిర్వాహక సంస్థ అవుతుంది."]
["(2) कार्य परिषद् का गठन, उसके सदस्‍यों की पदावधि तथा उसकी शक्‍तियां और कृत्‍य परिनियमों द्वारा विहित किए जाएंगे:"," (2) వర్కింగ్ కౌన్సిల్ యొక్క కూర్పు, దాని సభ్యుల పదవీకాలం మరియు దాని అధికారాలు మరియు విధులు నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడతాయి:"]
["परंतु उतने सदस्‍य, जितने परिनियमों द्वारा विहित किए जाएं, सभा के निर्वाचित सदस्‍यों में से होंगे ।"," కానీ నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడిన చాలా మంది సభ్యులు, సభలో ఎన్నికైన సభ్యుల నుండి ఉండాలి."]
["24. विद्या परिषद्","24. విద్యా పరిషత్"]
["—(1) विद्या परिषद्, विश्‍वविद्यालय की प्रधान शैक्षणिक निकाय होगी और इस अधिनियम, परिनियमों और अध्‍यादेशों के अधीन रहते हुए, विश्‍वविद्यालय की शैक्षणिक नीतियों का समन्‍वय करेगी और उस पर साधारण पर्यवेक्षण रखेगी ।","—(1) విద్యా పరిషత్ విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ప్రధాన విద్యాసంస్థగా ఉంటుంది మరియు ఈ చట్టం, నిబంధనలు మరియు శాసనాలు, విశ్వవిద్యాలయం యొక్క విద్యా విధానాల సమన్వయం మరియు సాధారణ పర్యవేక్షణకు లోబడి ఉంటుంది."]
["(2) विद्या परिषद् का गठन, उसके सदस्‍यों की पदावधि तथा उसकी शक्‍तियां और कृत्‍य परिनियमों द्वारा विहित किए जाएंगे:","(2) విద్యా పరిషత్ యొక్క కూర్పు, దాని సభ్యుల పదవీకాలం మరియు దాని అధికారాలు మరియు విధులు నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడతాయి:"]
["परंतु उतने सदस्‍य जितने परिनियमों द्वारा विहित किए जाएं, सभा के उन निर्वाचित सदस्‍यों में से होंगे, जो विश्‍वविद्यालय के शिक्षक हैं ।"," కానీ నిబంధనల ప్రకారం నియమించబడే సభ్యుల సంఖ్య విశ్వవిద్యాలయ ఉపాధ్యాయులైన సభ యొక్క ఎన్నికైన సభ్యుల నుండి ఉండాలి."]
["25. महाविद्यालय विकास परिषद्","25. కళాశాల అభివృద్ధి మండలి"]
["1) महाविद्यालय विकास परिषद् विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकार को महाविद्यालयों को देने के लिए उत्तरदायी होगी ।","1) కళాశాలలకు విశ్వవిద్యాలయ అధికారాలను అందించే బాధ్యత కళాశాల అభివృద్ధి మండలిపై ఉంటుంది."]
["(2) महाविद्यालय विकास परिषद् का गठन, उसके सदस्‍यों की पदावधि तथा उसकी शक्‍तियां और कृत्‍य परिनियमों द्वारा विहित किए जाएंगे ।","(2) కళాశాల అభివృద్ధి మండలి ఏర్పాటు, దాని సభ్యుల పదవీకాలం మరియు దాని అధికారాలు మరియు విధులు నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడతాయి."]
["26. अध्‍ययन बोर्ड—","26. అధ్యయన బోర్డు—"]
["अध्‍ययन बोर्ड का गठन, उनकी शक्‍तियां और कृत्‍य, परिनियमों द्वारा विहित किए जाएंगे ।","అధ్యయన బోర్డు యొక్క రాజ్యాంగం, వాటి అధికారాలు మరియు విధులు నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడతాయి."]
["27. वित्त समिति","27. ఆర్థిక కమిటీ"]
["—वित्त समिति का गठन, उसकी शक्‍तियां और कृत्‍य परिनियमों द्वारा विहित किए जाएंगे ।","— ఫైనాన్స్ కమిటీ ఏర్పాటును, దాని అధికారాలు మరియు విధులు నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడతాయి."]
["28. विश्‍वविद्यालय के अन्‍य प्राधिकारी—","28. విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఇతర అధికారాలు-"]
["ऐसे अन्‍य प्राधिकारियों का, जो परिनियमों द्वारा विश्‍वविद्यालय के प्राधिकारियों के रूप में घोषित किए जाएं, गठन, उनकी शक्‍तियां और कृत्‍य परिनियमों द्वारा विहित किए जाएंगे ।"," విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అధికారాలు మరియు విధులు నిబంధనల ద్వారా ప్రకటించబడే ఇతర అధికారాల, ఏర్పాటు, నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడుతుంది."]
["29. परिनियम बनाने की शक्‍ति"," 29. శాసనాలు తయారు చేసే అధికారం"]
["—इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन रहते हुए परिनियमों में निम्‍नलिखित सभी या किन्‍हीं विषयों के लिए उपबंध किया जा सकेगा, अर्थात्:—","— ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, అన్ని లేదా ఈ క్రింది విషయాలలో ఏదైనా శాసనాలలో నిబంధనలు చేయవచ్చు, అంటే: -"]
["(क) विश्‍वविद्यालय के अन्‍य प्राधिकारियों और अन्‍य निकायों का, जो समय-समय पर गठित किए जाएं, गठन, उनकी शक्‍तियां और कृत्‍य;","(క) ఎప్పటికప్పుడు ఏర్పాటు చేయబడిన విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఇతర అధికారాలు మరియు ఇతర సంస్థల నిర్మాణం, అధికారాలు మరియు విధులు;"]
["(ख) उक्‍त प्राधिकारियों और निकायों के सदस्‍यों की नियुक्‍ति और उनका पदों पर बने रहना, सदस्‍यों के पदों की रिक्‍तियों का भरा जाना तथा उन प्राधिकारियों और अन्‍य निकायों से संबंधित अन्‍य सभी विषय जिनके लिए उपबंध करना आवश्‍यक या वांछनीय हो;","(ఖ) చెప్పిన అధికారాలు మరియు సంస్థల సభ్యుల పోస్టుల నియామకం మరియు హోల్డింగ్, సభ్యుల పోస్టులలో ఖాళీలను భర్తీ చేయడం మరియు ఆ అధికారాలు మరియు ఇతర సంస్థలకు సంబంధించిన అన్ని ఇతర విషయాలు అవసరమైనవి లేదా అవసరమయ్యేవి;"]
["(ग) विश्‍वविद्यालय के अधिकारियों की नियुक्‍ति, उनकी शक्‍तियां और कर्तव्‍य तथा उनकी उपलब्‍धियां;","(గ) విశ్వవిద్యాలయ అధికారుల నియామకం, వారి అధికారాలు మరియు విధులు మరియు విజయాలు;"]
["(घ) विश्‍वविद्यालय के शिक्षकों, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद तथा अन्‍य कर्मचारियों की नियुक्‍ति और उनकी उपलब्‍धियां और सेवा शर्तें;","(ఘ) విశ్వవిద్యాలయ ఉపాధ్యాయులు, విద్యా సిబ్బంది మరియు ఇతర ఉద్యోగుల నియామకం మరియు విజయాలు మరియు సేవా షరతులు;"]
["(ङ) विश्‍वविद्यालय के मान्‍यताप्राप्‍त शिक्षकों के रूप में व्‍यक्‍तियों की मान्‍यता;","(ఙ) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క గుర్తింపు పొందిన ఉపాధ్యాయులుగా వ్యక్తులను గుర్తించడం;"]
["(च) किसी संयुक्‍त परियोजना को कार्यान्‍वित करने के लिए किसी अन्‍य विश्‍वविद्यालय या संगठन में काम करने वाले शिक्षकों, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद की विनिर्दिष्‍ट अवधि के लिए नियुक्‍ति;","(చ) ఉమ్మడి ప్రాజెక్టును అమలు చేయడానికి నిర్ణీత కాలానికి మరొక విశ్వవిద్యాలయం లేదా సంస్థలో పనిచేసే ఉపాధ్యాయులు, విద్యా సిబ్బంది యొక్క నియామకం;"]
["(छ) विश्‍वविद्यालय के कर्मचारियों की सेवा की शर्तें जिसके अंतर्गत पेंशन, बीमा, भविष्‍य निधि का उपबंध, सेवा समाप्‍ति और अनुशासनिक कार्रवाई की रीति भी हैं;","(ఛ) పెన్షన్, ఇన్సూరెన్స్, ప్రావిడెంట్ ఫండ్, పదవీ విరమణ మరియు క్రమశిక్షణ చర్యలతో సహా విశ్వవిద్యాలయ ఉద్యోగుల సేవా నిబంధనలు;"]
["(ज) विश्‍वविद्यालय के कर्मचारियों की सेवा में ज्‍येष्‍ठता को शासित करने वाले सिद्धांत;","(జ) విశ్వవిద్యాలయ ఉద్యోగుల సేవలో సంఘీభావాన్ని నియంత్రించే సూత్రాలు;"]
["(झ) कर्मचारियों या छात्रों और विश्‍वविद्यालय के बीच विवाद के मामलों में माध्‍यस्‍थम् की प्रक्रिया;","(ఝ) ఉద్యోగులు లేదా విద్యార్థులు మరియు విశ్వవిద్యాలయం మధ్య వివాదం కేసులలో మధ్యవర్తిత్వ ప్రక్రియ;"]
["(ञ) विश्‍वविद्यालय के किसी अधिकारी या प्राधिकारी की कार्रवाई के विरुद्ध किसी कर्मचारी या छात्र द्वारा कार्य परिषद् को अपील की प्रक्रिया;","(ఞ) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అధికారి లేదా అధికారం యొక్క చర్యకు వ్యతిరేకంగా ఒక ఉద్యోగి లేదా విద్యార్థి వర్క్ కౌన్సిల్‌కు అప్పీల్ చేసే విధానం;"]
["(ट) किसी महाविद्यालय या किसी संस्‍था या किसी विभाग को स्‍वायत्त प्रास्‍थिति प्रदान करना;","(ట) కళాశాల లేదా సంస్థ లేదా విభాగానికి స్వయంప్రతిపత్తి హోదా ఇవ్వడం;"]
["(ठ) संकायों, विभागों, केन्‍द्रों, छात्र-निवासों, महाविद्यालयों और संस्‍थाओं की स्‍थापना और समाप्‍ति;","(ఠ) అధ్యాపకులు, విభాగాలు, కేంద్రాలు, విద్యార్థుల నివాసాలు, కళాశాలలు మరియు సంస్థల స్థాపన మరియు మూసివేయడం;"]
["(ड) मानद उपाधियों का प्रदान किया जाना;","(డ) గౌరవ డిగ్రీలు ప్రదానం చేయడం;"]
["(ढ) उपाधियों, डिप्‍लोमाओं, प्रमाणपत्रों और अन्‍य विद्या संबंधी विशेष उपाधियों का वापस लिया जाना;","(ఢ) డిగ్రీలు, డిప్లొమాలు, సర్టిఫికెట్లు మరియు ఇతర ప్రత్యేక విద్యా డిగ్రీలను ఉపసంహరించుకోవడం;"]
["(ण) वे शर्तें जिनके अधीन महाविद्यालयों और संस्‍थाओं को विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकार दिए जा सकेंगे और ऐसे विशेषाधिकारों का वापस लिया जाना;","(ణ) కళాశాలలు మరియు సంస్థలకు విశ్వవిద్యాలయ అధికారాలు ఇవ్వగల షరతులు మరియు అటువంటి అధికారాలను ఉపసంహరించుకోవడం;"]
["(त) विश्‍वविद्यालय द्वारा स्‍थापित महाविद्यालयों और संस्‍थाओं का प्रबंध;","(త) విశ్వవిద్యాలయం స్థాపించిన కళాశాలలు మరియు సంస్థల నిర్వహణ;"]
["(थ) विश्‍वविद्यालय के प्राधिकारियों या अधिकारियों में निहित शक्‍तियों का प्रत्‍यायोजन;","(థ) విశ్వవిద్యాలయ అధికారాలు లేదా అధికారులకు ఉన్న అధికారాలను అప్పగించడం;"]
["(द) कर्मचारियों और छात्रों में अनुशासन बनाए रखना; और","(ద) సిబ్బంది మరియు విద్యార్థులలో క్రమశిక్షణను పాటించడం; మరియు"]
["(ध) ऐसे सभी अन्‍य विषय जिनका इस अधिनियम के अनुसार परिनियमों द्वारा उपबंध किया गया है या किया जाए ।","(ధ) ఈ చట్టం ప్రకారం నిబంధనల ద్వారా అందించబడిన లేదా అందించబడే ఇతర విషయాలన్నీ."]
["30. परिनियम कैसे बनाए जाएंगे","30. శాసనం ఎలా తయారు చేస్టారు"]
["—(1) प्रथम परिनियम वे हैं जो अनुसूची में उपवर्णित हैं ।","—(1) మొదటి శాసనాలు షెడ్యూల్‌లో పేర్కొన్నవి."]
["(2) कार्य परिषद्, समय-समय पर, नए या अतिरिक्‍त परिनियम बना सकेगी या उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट परिनियमों का संशोधन या निरसन कर सकेगी:","(2) వర్కింగ్ కౌన్సిల్, ఎప్పటికప్పుడు, కొత్త లేదా అదనపు నిబంధనలు చేయవచ్చు లేదా సబ్-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న నిబంధనలను సవరించవచ్చు లేదా రద్దు చేయవచ్చు:"]
["परन्‍तु कार्य परिषद् विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी की प्रास्‍थिति, शक्‍तियों या गठन पर प्रभाव डालने वाले कोई परिनियम तब तक नहीं बनाएगी, उनका संशोधन या निरसन नहीं करेगी जब तक उस प्राधिकारी को प्रस्‍थापित परिवर्तनों पर अपनी राय लिखित रूप में अभिव्‍यक्‍त करने का अवसन नहीं दे दिया गया है और इस प्रकार अभिव्‍यक्‍त किसी राय पर कार्य परिषद् विचार करेगी ।","కానీ  ప్రతిపాదిత మార్పులపై అధికారం తన అభిప్రాయాన్ని వ్రాసే బాధ్యతను వ్యక్తం చేయకపోతే, వర్కింగ్ కౌన్సిల్ విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఏదైనా అధికారం యొక్క స్థితి, అధికారాలు లేదా రాజ్యాంగాన్ని ప్రభావితం చేసే ఏ చట్టాలను సృష్టించదు, సవరించదు లేదా రద్దు చేయదు, మరియు దాని ప్రకారం వ్యక్తీకరించబడిన ఏదైనా అభిప్రాయాన్ని వర్కింగ్ కౌన్సిల్ పరిశీలిస్తుంది."]
["(3) प्रत्‍येक नए परिनियम या किसी परिनियम के परिवर्धन या उसके किसी संशोधन या निरसन के लिए कुलाध्‍यक्ष की अनुमति अपेक्षित होगी जो उस पर अनुमति दे सकेगा या अनुमति विधारित कर सकेगा या उसे कार्य परिषद् को पुन: विचार के लिए वापस भेज सकेगा ।","(3) ప్రతి కొత్త నిబంధన లేదా ఏదైనా నిబంధనను అదనంగా లేదా సవరించడం లేదా రద్దు చేయడానికి ప్రిన్సిపాల్ యొక్క అనుమతి అవసరం, వారు దానిపై అనుమతి ఇవ్వచ్చు లేదా అనుమతి ఇవ్వకపోవచ్చు లేదా పునః పరిశీలన కోసం వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌కు తిరిగి పంపవచ్చు."]
["(4) किसी नए परिनियम या विद्यमान परिनियम का संशोधन या निरसन करने वाला कोई परिनियम तब तक विधिमान्‍य नहीं होगा जब तक कुलाध्‍यक्ष द्वारा उसकी अनुमति न दे दी गई हो ।","(4) ఏదైనా కొత్త నిబంధన లేదా ఇప్పటికే ఉన్ననిబంధనను సవరించడం లేదా రద్దు చేయడం అనేది ఛాన్సలర్ అనుమతిస్తే తప్పఏ నిబంధన చెల్లదు."]
["(5) पूर्वगामी उपधाराओं में किसी बात के होते हुए भी, कुलाध्‍यक्ष इस अधिनियम के प्रारंभ से ठीक बाद की तीन वर्ष की अवधि के दौरान नए या अतिरिक्‍त परिनियम बना सकेगा या उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट परिनियमों का संशोधन या निरसन कर सकेगा:","(5) పైన పేర్కొన్న సబ్-సెక్షన్లలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఛాన్సలర్ ఈ చట్టం ప్రారంభానికి ముందు మూడు సంవత్సరాల కాలంలో కొత్త లేదా అదనపు నిబంధనలు చేయవచ్చు లేదా సబ్-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న నిబంధనలను సవరించవచ్చు లేదా రద్దు చేయవచ్చు."]
["परन्‍तु कुलाध्‍यक्ष, तीन वर्ष की उक्‍त अवधि की समाप्‍ति पर, ऐसे विस्‍तृत परिनियम, जो वह आवश्‍यक समझे, ऐसी समाप्‍ति की तारीख से एक वर्ष के भीतर बना सकेगा और ऐसे विस्‍तृत परिनियम संसद् के दोनों सदनों के समक्ष रखे जाएंगे ।"," కానీ ఛాన్సలర్, చెప్పిన మూడేళ్ల వ్యవధి ముగింపులో, అటువంటి గడువు ముగిసిన తేదీ నుండి ఒక సంవత్సరంలోపు, అవసరమని భావించే వివరణాత్మక శాసనాలు చేయాలి మరియు పార్లమెంటు ఉభయ సభల ముందు ఇటువంటి వివరణాత్మక శాసనాలు ఉంచబడతాయి."]
["(6) पूर्वगामी उपधाराओं में किसी बात के होते हुए भी, कुलाध्‍यक्ष अपने द्वारा विनिर्दिष्‍ट किसी विषय के संबंध में परिनियमों में उपबंध करने के लिए विश्‍वविद्यालय को निदेश दे सकेगा और यदि कार्य परिषद् ऐसे निदेश को उसकी प्राप्‍ति के साठ दिन के भीतर कार्यान्‍वित करने में असमर्थ रहती है तो कुलाध्‍यक्ष कार्य परिषद् द्वारा ऐसे निदेश का अनुपालन करने में उसकी असमर्थता के लिए संसूचित कारणों पर, यदि कोई हों, विचार करने के पश्‍चात्, यथोचित रूप से परिनियमों को बना या संशोधित कर सकेगा ।","(6) పైన పేర్కొన్న సబ్-సెక్షన్లలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, చాన్సలర్ అతను పేర్కొన్న ఏదైనా విషయానికి సంబంధించి, నిబంధనలు చేయమని విశ్వవిద్యాలయాన్ని ఆదేశించవచ్చు మరియు వర్కింగ్ కౌన్సిల్ దాన్ని పొందిన అరవై రోజులలోపు అలాంటి అమలు చేయలేకపోతే ఛాన్సలర్, కారణాలను పరిగణనలోకి తీసుకున్న తరువాత, ఏదైనా ఉంటే, అటువంటి ఆదేశాలను పాటించలేకపోవడం, నియమాలను తగిన విధంగా సవరించడం కోసం వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ద్వారా తెలియజేయవచ్చు."]
["31. अध्‍यादेश बनाने की शक्‍ति","31. ఆర్డినెన్స్‌లు చేసే అధికారం"]
["1) इस अधिनियम और परिनियमों के उपबंधों के अधीन रहते हुए, अध्‍यादेशों में निम्‍नलिखित सभी या किन्‍हीं विषयों के लिए उपबंध किए जा सकेंगे, अर्थात्:—","1) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు మరియు నిబంధనలకు లోబడి, కింది అన్ని లేదా ఏదైనా విషయాలకు ఆర్డినెన్సులు అందించబడతాయి, అంటే: -"]
["(क) विश्‍वविद्यालय में छात्रों का प्रवेश और उस रूप में उनका नाम दर्ज किया जाना;","(క) విశ్వవిద్యాలయంలో విద్యార్థుల ప్రవేశం మరియు ఆ రూపంలో వారి పేరును నమోదు చేయబడటం;"]
["(ख) विश्‍वविद्यालय की सभी उपाधियों, डिप्‍लोमाओं और प्रमाणपत्रों के लिए अधिकथित किए जाने वाले पाठ्यक्रम;","(ఖ) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అన్ని డిగ్రీలు, డిప్లొమాలు మరియు ధృవపత్రాల కోసం నిర్వహించాల్సిన కోర్సులు;"]
["(ग) शिक्षण और परीक्षा का माध्‍यम;","(గ) బోధన మరియు పరీక్ష యొక్క మీడియం;"]
["(घ) उपाधियों, डिप्‍लोमाओं, प्रमाणपत्रों और अन्‍य विद्या संबंधी विशेष उपाधियों का प्रदान किया जाना, उनके लिए अर्हताएं और उन्‍हें प्रदान करने और प्राप्‍त करने के बारे में किए जाने वाले उपाय;","(ఘ) డిగ్రీలు, డిప్లొమాలు, సర్టిఫికెట్లు మరియు ఇతర ప్రత్యేక విద్యా డిగ్రీల ప్రదానం చేయడం, వాటికోసం అర్హతలు మరియు ప్రదానం చేయడం మరియు పొందడానికి తీసుకోవలసిన చర్యలు;"]
["(ङ) विश्‍वविद्यालय के पाठ्यक्रमों के लिए और विश्‍वविद्यालय की परीक्षाओं, उपाधियों और डिप्‍लोमाओं में प्रवेश के लिए ली जाने वाली फीस;","(ఙ) విశ్వవిద్యాలయ కోర్సులకు మరియు విశ్వవిద్యాలయ పరీక్షలు, డిగ్రీలు మరియు డిప్లొమాలలో ప్రవేశానికి రుసుము వసూలు;"]
["(च) अध्‍येतावृत्तियां, छात्रवृत्तियां, अध्‍ययनवृत्तियां, पदक और पुरस्‍कार प्रदान किए जाने की शर्तें;","(చ) ఫెలోషిప్, స్కాలర్‌షిప్, స్టడీస్ స్టైపండ్, పతకాలు మరియు అవార్డుల ప్రదానం యొక్క షరతులు;"]
["(छ) परीक्षाओं का संचालन, जिसके अंतर्गत परीक्षा निकायों, परीक्षकों और अनुसीमकों की पदावधि और नियुक्‍ति की रीति और उनके कर्तव्‍य हैं;","(ఛ) పరీక్షా సంస్థలు, ఆయా పరీక్షా సంస్థల కింద, పరీక్షకులు మరియు అనుచరుల యొక్క పదవీకాలం మరియు నియామకం యొక్క పద్ధతి మరియు వారి కర్తవ్యం;"]
["(ज) विश्‍वविद्यालय के छात्रों के निवास की शर्तें;","(జ) విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థుల నివాస షరతులు;"]
["(झ) छात्राओं के निवास और अध्‍यापन के लिए किए जाने वाले विशेष प्रबंध, यदि कोई हों, और उनके लिए विशेष पाठ्यक्रम विहित करना;","(ఝ) బాలిక విద్యార్థుల నివాసం మరియు బోధన కోసం ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు, వారికి ప్రత్యేక కోర్సులు సూచించడం;"]
["(ञ) अध्‍ययन केन्‍द्रों, अध्‍ययन बोर्डों, विशेष केंद्रों, विशेषित प्रयोगशालाओं और अन्‍य समितियों की स्‍थापना;","(ఞ) అధ్యయన కేంద్రాలు, అధ్యయన బోర్డులు, ప్రత్యేక కేంద్రాలు, ప్రత్యేక ప్రయోగశాలలు మరియు ఇతర కమిటీల ఏర్పాటు;"]
["(ट) अन्‍य विश्‍वविद्यालयों, संस्‍थाओं और अन्‍य अभिकरणों के साथ जो लाभ के किसी क्रियाकलाप को करने में संलग्‍न नहीं हैं, जिनके अंतर्गत विद्वत् निकाय या संगम भी हैं, सहकार और सहयोग करने की रीति;","(ట) పండితుల సంస్థలు లేదా సంఘాలతో సహా లాభాల యొక్క ఏ కార్యకలాపాలలో పాల్గొనని ఇతర విశ్వవిద్యాలయాలు, సంస్థలు మరియు ఇతర ఏజెన్సీలతో సహకరించే మరియు సహాయపడే విధానం;"]
["(ठ) किसी अन्‍य ऐसे निकाय का, जो विश्‍वविद्यालय के शैक्षणिक जीवन में सुधार के लिए आवश्‍यक समझा जाए, सृजन, उनकी संरचना और उनके कृत्‍य;","(ఠ) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క విద్యా జీవితాన్ని మెరుగుపరచడానికి అవసరమని భావించే ఏ ఇతర సంస్థ యొక్క సృష్టి, వాటి నిర్మాణం మరియు వాటి విధులు;"]
["(ड) अध्‍येतावृत्तियों, अध्‍ययनवृत्तियों, छात्रवृत्तियों, पदकों और पुरस्‍कारों के संस्‍थापन;","(డ) ఫెలోషిప్‌లు, స్టడీస్ స్టైపండ్, స్కాలర్‌షిప్‌లు, పథకాలు మరియు అవార్డుల సంస్థాపన;"]
["(ढ) विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकार प्राप्‍त महाविद्यालयों और संस्‍थाओं का पर्यवेक्षण और प्रबंध;","(ఢ) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క విశేషాధికారాలు గల కళాశాలలు మరియు సంస్థల పర్యవేక్షణ మరియు నిర్వహణ;"]
["(ण) कर्मचारियों की शिकायतों को दूर करने के लिए किसी तंत्र की स्‍थापना; और","(ణ) ఉద్యోగుల ఫిర్యాదులను పరిష్కరించడానికి ఒక యంత్రాంగాన్ని ఏర్పాటు చేయడం; మరియు"]
["(त) ऐसे सभी अन्‍य विषय जिनका इस अधिनियम या परिनियमों के अनुसार अध्‍यादेशों द्वारा उपबंध किया जाना है या किए जाए ।","(త) ఈ చట్టం లేదా నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా అందించాల్సిన ఇతర విషయాలన్నీ."]
["(2) प्रथम अध्‍यादेश, केन्‍द्रीय सरकार के पूर्व अनुमोदन से, कुलपति द्वारा बनाए जाएंगे; और इस प्रकार बनाए गए अध्‍यादेश, परिनियमों द्वारा विहित रीति से कार्य परिषद् द्वारा किसी भी समय संशोधित, निरसित या परिवर्धित किए जा सकेंगे :","(2) మొదట ఆర్డినెన్స్, కేంద్ర ప్రభుత్వ ముందస్తు అనుమతితో; వైస్ ఛాన్సలర్ ద్వారా చేయబడతాయి, అలా సృష్టించిన ఆర్డినెన్స్ నిబంధనల ప్రకారం సూచించిన పద్ధతిలో వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ఎప్పుడైనా సవరించవచ్చు, రద్దు చేయవచ్చు లేదా మెరుగుపరచవచ్చు:"]
["परन्‍तु उस समय तक जब तक कि उन विषयों के संबंध में जो इस अधिनियम और परिनियमों के अधीन अध्‍यादेशों द्वारा उपबंधित कराए जाने हैं कुलपति द्वारा इस प्रकार प्रथम अध्‍यादेश नहीं किए जाते हैं तो इस अधिनियम के प्रारंभ से ठीक पूर्व प्रवृत्त परिनियमों के और त्रिपुरा विश्‍वविद्यालय के अध्‍यादेशों से सुसंगत उपबंध वहां तक लागू होंगे जहां तक वे इस अधिनियम और परिनियमों के उपबंधों से असंगत नहीं हैं ।","కానీ, ఈ చట్టం ప్రారంభమయ్యే ముందు ఈ చట్టం మరియు నిబంధనలు, అమలులో ఉన్న ఆర్డినెన్స్‌లు మరియు త్రిపుర విశ్వవిద్యాలయం కింద ఆర్డినెన్స్‌లు అందించాల్సిన విషయాలకు సంబంధించి వైస్-ఛాన్సలర్ చేత మొదటి ఆర్డినెన్స్‌లు చేయబడతాయి, ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు మరియు నిబంధనలకు విరుద్ధంగా లేనందున ఆర్డినెన్స్‌ల నుండి సంబంధిత నిబంధనలు ఇప్పటివరకు వర్తిస్తాయి."]
["32. विनियम—","32. నిబంధనలు—"]
["विश्‍वविद्यालय के प्राधिकारी स्‍वयं अपने और अपने द्वारा नियुक्‍त की गई समितियों के, यदि कोई हों, जिसका इस अधिनियम, परिनियमों या अध्‍यादेशों द्वारा उपबंध नहीं किया गया है, कार्य संचालन के लिए परिनियमों द्वारा विहित रीति से ऐसे विनियम बना सकेंगे, जो इस अधिनियम, परिनियमों और अध्‍यादेशों से संगत हों ।","ఈ చట్టం, నిబంధనలు లేదా ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా అందించబడని, తమను తాము నియమించిన కమిటీలు మరియు, ఏదైనా ఉంటే, వ్యాపారం యొక్క ప్రవర్తన కోసం నిబంధనలు సూచించిన నిబంధనలను విశ్వవిద్యాలయ అధికారులు చేస్తారు, నిబంధనలు మరియు ఆర్డినెన్స్‌లకు అనుగుణంగా ఉండాలి."]
["33. वार्षिक रिपोर्ट","33. వార్షిక నివేదిక"]
["—(1) विश्‍वविद्यालय की वार्षिक रिपोर्ट, कार्य परिषद् के निदेशों के अधीन तैयार की जाएगी जिसमें, अन्‍य विषयों के साथ-साथ, विश्‍वविद्यालय द्वारा अपने उद्देश्‍यों की पूर्ति के लिए किए गए उपाय होंगे और वह सभा को उस तारीख को या उसके पश्‍चात् भेजी जाएगी, जो परिनियमों द्वारा विहित की जाए और सभा अपने वार्षिक अधिवेशन में उस रिपोर्ट पर विचार करेगी ।","—(1) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క వార్షిక నివేదిక వర్కింగ్ కౌన్సిల్ యొక్క ఆదేశాల ప్రకారం తయారు చేయబడుతుంది, ఇది ఇతర విషయాలతో పాటు, విశ్వవిద్యాలయం దాని లక్ష్యాలను నెరవేర్చడానికి తీసుకున్న చర్యలను కలిగి ఉంటుంది మరియు నిబంధనలు చేసిన తేదీన లేదా తరువాత సభకు పంపబడుతుంది మరియు సభ తన వార్షిక సమావేశంలో నివేదికను పరిశీలిస్తుంది."]
["(2) सभा, अपनी टीका-टिप्‍पणी सहित, यदि कोई हो, वार्षिक रिपोर्ट कुलाध्‍यक्ष को भेजेगी ।","(2) సభ, దాని వ్యాఖ్యానంతో పాటు, ఏదైనా, వార్షిక నివేదికను ఛాన్సలర్‌కు పంపాలి."]
["(3) उपधारा (1) के अधीन तैयार की गई वार्षिक रिपोर्ट की एक प्रति, केन्‍द्रीय सरकार को भी प्रस्‍तुत की जाएगी, जो यथाशीघ्र उसे संसद् के दोनों सदनों के समक्ष रखवाएगी ।","(3) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద తయారుచేసిన వార్షిక నివేదిక యొక్క కాపీని కూడా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సమర్పించాలి, అది పార్లమెంటు ఉభయ సభల ముందు ఉంచబడుతుంది."]
["34. वार्षिक लेखे—","34. వార్షిక ఖాతాలు—"]
["(1) विश्‍वविद्यालय के वार्षिक लेखे और तुलनपत्र, कार्य परिषद् के निदेशों के अधीन तैयार किए जाएंगे और भारत के नियंत्रक-महालेखापरीक्षक द्वारा या ऐसे व्‍यक्‍तियों द्वारा जिन्‍हें वह इस निमित्त प्राधिकृत करे, प्रत्‍येक वर्ष कम से कम एक बार और पन्‍द्रह मास से अनधिक के अंतरालों पर उनकी लेखापरीक्षा की जाएगी ।","(1) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క వార్షిక ఖాతాలు మరియు బ్యాలెన్స్ షీట్లు వర్కింగ్ కౌన్సిల్ మరియు కంప్ట్రోలర్ మరియు ఆడిటర్ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియా ఆదేశాల మేరకు లేదా దీనికోసం ఆయన అధికారం ఇవ్వగల వ్యక్తులు, కనీసం సంవత్సరానికి ఒకసారి మరియు పదిహేను నెలలు మించని వ్యవధిలో, అది ఆడిట్ జరుగుతుంది."]
["(2) वार्षिक लेखाओं की एक प्रति, उन पर लेखापरीक्षा की रिपोर्ट और कार्य परिषद् के संप्रेक्षणों के साथ, सभा और कुलाध्‍यक्ष को, प्रस्‍तुत की जाएंगी ।","(2) వార్షిక ఖాతాల కాపీని ఆడిట్ నివేదిక మరియు వర్కింగ్ కౌన్సిల్ పరిశీలనలతో పాటు సభ మరియు ఛాన్సలర్‌కు సమర్పించనున్నారు."]
["(3) वार्षिक लेखाओं पर कुलाध्‍यक्ष द्वारा किए गए संप्रेक्षण सभा के ध्‍यान में लाए जाएंगे और सभा के संप्रेक्षण, यदि कोई हों, कार्य परिषद् द्वारा विचार किए जाने के पश्‍चात् कुलाध्‍यक्ष को प्रस्‍तुत किए जाएंगे ।","(3) వార్షిక ఖాతాలను ఛాన్సలర్ సభ దృష్టికి తీసుకురావాలి మరియు సభ యొక్క కార్యకలాపాలు ఏదైనా ఉంటే, వర్కింగ్ కౌన్సిల్ పరిశీలించిన తరువాత ఛాన్సలర్‌కు సమర్పించబడతాయి."]
["(4) वार्षिक लेखाओं की एक प्रति, कुलाध्‍यक्ष को यथा प्रस्‍तुत की गई लेखापरीक्षा रिपोर्ट के साथ केन्‍द्रीय सरकार को भी प्रस्‍तुत की जाएगी जो यथाशीघ्र उसे संसद् के दोनों सदनों के समक्ष रखवाएगी ।","(4) ప్రిన్సిపాల్‌కు సమర్పించిన ఆడిట్ నివేదికతో పాటు వార్షిక ఖాతాల కాపీని కూడా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సమర్పించబడుతుంది, ఇది పార్లమెంటు ఉభయ సభల ముందు ఉంచబడుతుంది."]
["(5) संपरीक्षित वार्षिक लेखे संसद् के दोनों सदनों के समक्ष रखे जाने के पश्‍चात् राजपत्र में प्रकाशित किए जाएंगे ।","(5) పార్లమెంటు ఉభయ సభల ముందు ఉంచిన తరువాత ఆడిట్ చేయబడిన వార్షిక ఖాతాలు గెజిట్‌లో ప్రచురించబడతాయి."]
["35. विवरणियां और जानकारी","35. రిటర్న్స్ మరియు సమాచారం"]
["—विश्‍वविद्यालय, केन्‍द्रीय सरकार को, अपनी संपत्ति या क्रियाकलापों की बाबत ऐसी विवरणियां या अन्‍य जानकारी देगा जिनकी केन्‍द्रीय सरकार, समय-समय पर, अपेक्षा करे ।","— విశ్వవిద్యాలయం, కేంద్ర ప్రభుత్వానికి, ఎప్పటికప్పుడు, కేంద్ర ప్రభుత్వం అవసరమయ్యే దాని ఆస్తి లేదా కార్యకలాపాలకు సంబంధించి అటువంటి రాబడి లేదా ఇతర సమాచారాన్ని అందించాలి."]
["36. कर्मचारियों की सेवा की शर्तें","36. ఉద్యోగుల యొక్క సేవా నిబంధనలు"]
["1) विश्‍वविद्यालय का प्रत्‍येक कर्मचारी, लिखित संविदा के अधीन नियुक्‍त किया जाएगा, जो विश्‍वविद्यालय के पास रखी जाएगी और उसकी एक प्रति संबंधित कर्मचारी को दी जाएगी ।","1) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ప్రతి ఉద్యోగిని వ్రాతపూర్వక ఒప్పందం ప్రకారం నియమిస్తారు, ఇది విశ్వవిద్యాలయంలో ఉంచబడుతుంది మరియు సంబంధిత ఉద్యోగికి ఒక కాపీ ఇవ్వబడుతుంది."]
["(2) विश्‍वविद्यालय और किसी कर्मचारी के बीच संविदा से उत्‍पन्‍न होने वाला कोई विवाद, कर्मचारी के अनुरोध पर, माध्‍यस्‍थम् अधिकरण को निर्दिष्‍ट किया जाएगा, जिसमें कार्य परिषद् द्वारा नियुक्‍त एक सदस्‍य, संबंधित कर्मचारी द्वारा नामनिर्दिष्‍ट एक सदस्‍य और कुलाध्‍यक्ष द्वारा नियुक्‍त एक अधिनिर्णायक होगा ।","(2) విశ్వవిద్యాలయం మరియు ఉద్యోగి మధ్య ఒప్పందం నుండి తలెత్తే ఏదైనా వివాదం ఉద్యోగి అభ్యర్థన మేరకు ఆర్బిట్రల్ ట్రిబ్యునల్‌కు సూచించబడుతుంది, ఇందులో వర్కింగ్ కౌన్సిల్ నియమించిన సభ్యుడు, సంబంధిత ఉద్యోగి నామినేట్ చేసిన సభ్యుడు మరియు ఛాన్సలర్ నియమించిన న్యాయమూర్తిగా ఉంటారు."]
["(3) अधिकरण का विनिश्‍चय अंतिम होगा और अधिकरण द्वारा विनिश्‍चित मामलों के संबंध में किसी सिविल न्‍यायालय में कोई वाद नहीं होगा:","(3) ట్రిబ్యునల్ నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది మరియు ట్రిబ్యునల్ నిర్ణయించిన విషయాలకు సంబంధించి ఏ సివిల్ కోర్టులోనూ దావా ఉండదు:"]
["परंतु इस उपधारा की कोई बात कर्मचारी को संविधान के अनुच्‍छेद 32 और अनुच्‍छेद 226 के अधीन उपलब्‍ध न्‍यायिक उपचारों को प्राप्‍त करने से नहीं रोकेगी ।"," కానీ రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 32 మరియు ఆర్టికల్ 226 ప్రకారం లభించే న్యాయ పరిష్కారాలను ఈ సబ్-సెక్షన్లో ఏదీ నిరోధించదు."]
["(4) उपधारा (2) के अधीन कर्मचारी द्वारा किया गया प्रत्‍येक ऐसा अनुरोध माध्‍यस्‍थम् और सुलह अधिनियम, 1996 (1996 का 26) के अर्थ में इस धारा के निबंधनों पर माध्‍यस्‍थम् के लिए निवेदन समझा जाएगा ।","(4) సబ్-సెక్షన్ (2) కింద ఉద్యోగి చేసిన ప్రతి అభ్యర్థనను మధ్యవర్తిత్వం మరియు సయోధ్య చట్టం, 1996 (1996 లో 26) యొక్క అర్ధంలో ఈ సెక్షన్ యొక్క నిబంధనలపై మధ్యవర్తిత్వం కోసం చేసిన అభ్యర్థనగా పరిగణించబడుతుంది."]
["(5) अधिकरण के कार्य को विनियमित करने की प्रक्रिया परिनियमों द्वारा विहित की जाएगी ।","(5) ట్రిబ్యునల్ యొక్క పనిని నియంత్రించే విధానం నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడుతుంది."]
["37. छात्रों के विरुद्ध अनुशासनिक मामलों में अपील और माध्‍यस्‍थम् की प्रक्रिया","37. విద్యార్థులపై క్రమశిక్షణ కేసులలో అప్పీలు మరియు మధ్యవర్తిత్వానికి సంబంధించిన విధానం"]
["1) कोई छात्र या परीक्षार्थी, जिसका नाम विश्‍वविद्यालय की नामावली से, यथास्‍थिति, कुलपति, अनुशासन समिति या परीक्षा समिति के आदेशों या संकल्‍प द्वारा हटाया गया है और जिसे विश्‍वविद्यालय की परीक्षाओं में बैठने से एक वर्ष से अधिक के लिए विवर्जित किया गया है, उसके द्वारा ऐसे आदेशों की या ऐसे संकल्‍प की प्रति की प्राप्‍ति की तारीख से दस दिन के भीतर कार्य परिषद् को अपील कर सकेगा और कार्य परिषद्, यथास्‍थिति, कुलपति या समिति के विनिश्‍चय को पुष्‍ट या उपांतरित कर सकेगी या उलट सकेगी ।","1) వైస్-ఛాన్సలర్, డిసిప్లిన్ కమిటీ లేదా ఎగ్జామినేషన్ కమిటీ యొక్క ఉత్తర్వు లేదా తీర్మానం ద్వారా యూనివర్శిటీ రోల్-అప్ నుండి తొలగించబడిన ఒక విద్యార్థి లేదా అభ్యర్థి, మరియు ఒక సంవత్సరానికి పైగా విశ్వవిద్యాలయ పరీక్షలలో హాజరు కాకుండా ఎవరు నిరోధించబడ్డారు, అటువంటి ఉత్తర్వులు వచ్చిన తేదీ నుండి లేదా అలాంటి తీర్మానం యొక్క కాపీ నుండి పది రోజులలోపు, వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌కు విజ్ఞప్తి చేయవచ్చు మరియు వర్కింగ్ కౌన్సిల్ నిర్ణయాన్ని, ఒకవేళ, వైస్-ఛాన్సలర్ లేదా కమిటీ ధృవీకరించవచ్చు లేదా సవరించవచ్చు లేదా రివర్స్ చేయవచ్చు."]
["(2) विश्‍वविद्यालय द्वारा किसी छात्र के विरुद्ध की गई अनुशासनिक कार्रवाई से उत्‍पन्‍न होने वाला कोई विवाद उस छात्र के अनुरोध पर, माध्‍यस्‍थम् अधिकरण को निर्देशित किया जाएगा और धारा 36 की उपधारा (2), उपधारा (3), उपधारा (4) और उपधारा (5) के उपबंध, इस उपधारा के अधीन किए गए निर्देश को यथाशक्‍य लागू होंगे ।","(2) విశ్వవిద్యాలయం ఒక విద్యార్థిపై తీసుకున్న క్రమశిక్షణ చర్యల వల్ల తలెత్తే ఏదైనా వివాదం ఆ విద్యార్థి అభ్యర్థన మేరకు, ఆర్బిట్రల్ ట్రిబ్యునల్కు నిర్దేశించబడుతుంది మరియు సెక్షన్ 36 లోని సబ్-సెక్షన్ (2), సబ్-సెక్షన్ (3), సబ్ సెక్షన్ (4) మరియు సబ్-సెక్షన్ (5) యొక్క నిబంధనలు, ఈ సబ్-సెక్షన్ కింద చేసిన ఆదేశాలకు వర్తిస్తాయి."]
["38. अपील करने का अधिकार","38. అప్పీల్ చేయడానికి హక్కు"]
["—इस अधिनियम में अंतर्विष्‍ट किसी बात के होते हुए भी, विश्‍वविद्यालय या विश्‍वविद्यालय द्वारा चलाए जा रहे या उसके विशेषाधिकार प्राप्‍त महाविद्यालय या संस्‍था के प्रत्‍येक कर्मचारी या छात्र को, यथास्‍थिति, विश्‍वविद्यालय के किसी अधिकारी या प्राधिकारी अथवा किसी महाविद्यालय या संस्‍था के प्राचार्य या प्रबंधतंत्र के विनिश्‍चय के विरुद्ध ऐसे समय के भीतर, जो परिनियमों द्वारा विहित किया जाए, कार्य परिषद् को अपील करने का अधिकार होगा और तब कार्य परिषद्, उस विनिश्‍चय को, जिसके विरुद्ध अपील की गई है, पुष्‍ट या उपांतरित कर सकेगी या उलट सकेगी ।","— ఈ చట్టంలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఒక కళాశాల లేదా విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ప్రతి ఉద్యోగి లేదా విద్యార్థి లేదా అది నడుపుతున్న ఒక ప్రత్యేక కళాశాల లేదా సంస్థ, ఒకవేళ, విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అధికారి లేదా అధికారం లేదా ఏదైనా కళాశాల లేదా సంస్థ యొక్క ప్రిన్సిపాల్ లేదా నిర్వహణ నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడిన సమయానికి నిర్ణయానికి వ్యతిరేకంగా అప్పీల్ చేసే హక్కు వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌కు ఉంటుంది మరియు అప్పీల్ చేసిన నిర్ణయాన్ని వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ధృవీకరించవచ్చు లేదా సవరించవచ్చు లేదా రివర్స్ చేయవచ్చు."]
["39. भविष्‍य निधि और पेंशन निधि—","39. ప్రావిడెంట్ ఫండ్ మరియు పెన్షన్ ఫండ్—"]
["(1) विश्‍वविद्यालय अपने कर्मचारियों के फायदे के लिए ऐसी रीति से और ऐसी शर्तों के अधीन रहते हुए, जो परिनियमों द्वारा विहित की जाएं, ऐसी भविष्‍य निधि या पेंशन निधि का गठन करेगा या ऐसी बीमा स्‍कीमों की व्‍यवस्‍था करेगा जो वह ठीक समझे ।","(1) విశ్వవిద్యాలయం అటువంటి ప్రావిడెంట్ ఫండ్ లేదా పెన్షన్ ఫండ్‌ను ఏర్పాటు చేస్తుంది లేదా అటువంటి ఉద్యోగుల ప్రయోజనం కోసం అటువంటి భీమా పథకాలను ఏర్పాటు చేస్తుంది మరియు నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడే షరతులకు లోబడి ఉంటుంది."]
["(2) जहां ऐसी भविष्‍य निधि या पेंशन निधि का इस प्रकार गठन किया गया है वहां केन्‍द्रीय सरकार यह घोषित कर सकेगी कि भविष्‍य निधि अधिनियम, 1925 (1925 का 19) के उपबंध ऐसी निधि को इस प्रकार लागू होंगे मानो वह सरकारी भविष्‍य निधि हो ।","(2) అటువంటి ప్రావిడెంట్ ఫండ్ లేదా పెన్షన్ ఫండ్ ఏర్పడిన చోట, ప్రావిడెంట్ ఫండ్ యాక్ట్, 1925 (1925 లో 19) లోని నిబంధనలు ప్రభుత్వ ప్రావిడెంట్ ఫండ్ లాగా అటువంటి ఫండ్‌కు వర్తిస్తాయని కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించవచ్చు."]
["40. प्राधिकारियों और निकायों के गठन के बारे में विवाद—","40. అధికారాలు మరియు సంస్థల ఏర్పాటుకు సంబంధించిన వివాదాలు—"]
["यदि यह प्रश्‍न उठता है कि क्‍या कोई व्‍यक्‍ति विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकार या अन्‍य निकाय के सदस्‍य के रूप में सम्‍यक् रूप से निर्वाचित या नियुक्‍त किया गया है या उसका सदस्‍य होने का हकदार है तो वह मामला कुलाध्‍यक्ष को निर्देशित किया जाएगा, जिसका उस पर विनिश्‍चय अंतिम होगा ।"," ఒకవేళ, ఒక వ్యక్తి సక్రమంగా ఎన్నుకోబడ్డాడా లేదా విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఏదైనా అధికారం లేదా ఇతర సంస్థ యొక్క సభ్యునిగా నియమించబడ్డాడా లేదా సభ్యుడిగా అర్హత పొందాడా అనే ప్రశ్న తలెత్తితే, ఈ విషయం ప్రిన్సిపాల్‌కు పంపబడుతుంది, దీనిపై తుది నిర్ణయం ఉంటుంది."]
["41. आकस्‍मिक रिक्‍तियों का भरा जाना—","41. అనిశ్చిత ఖాళీలను భర్తీ చేయడం—"]
["विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी या अन्‍य निकाय के सदस्‍यों में (पदेन सदस्‍यों से भिन्‍न) सभी आकस्‍मिक रिक्‍तियां, यथाशीघ्र, ऐसे व्‍यक्‍ति या निकाय द्वारा भरी जाएंगी जिसने उस सदस्‍य को, जिसका स्‍थान रिक्‍त हुआ है, नियुक्‍त, निर्वाचित या सहयोजित किया था और आकस्‍मिक रिक्‍ति में नियुक्‍त, निर्वाचित या सहयोजित व्‍यक्‍ति, ऐसे प्राधिकारी या निकाय का सदस्‍य उस शेष अवधि के लिए होगा, जिस तक वह व्‍यक्‍ति, जिसका स्‍थान वह भरता है, सदस्‍य रहता ।"," విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అధికారం లేదా ఇతర సంస్థ యొక్క సభ్యులకు (ఎక్స్-అఫిషియో సభ్యులు కాకుండా) అన్ని అనిశ్చిత ఖాళీలు, వీలైనంత త్వరగా, సభ్యునిగా నియమించబడిన, ఎన్నుకోబడిన లేదా సమన్వయంతో ఉన్న వ్యక్తి లేదా సంస్థ ద్వారా భర్తీ చేయబడాలి, నియమించబడిన, ఎన్నుకోబడిన లేదా సమన్వయంతో ఉన్న వ్యక్తి, ఆ వ్యక్తి, అతను భర్తీ చేసిన, సభ్యుడిగా మిగిలి ఉన్న కాలానికి అటువంటి అధికారం లేదా సంస్థలో సభ్యుడిగా ఉండాలి."]
["42. प्राधिकारियों या निकायों की कार्यवाहियों का रिक्‍तियों के कारण अविधिमान्‍य न होना","42. అధికారాలు లేదా సంస్థల చర్యలు ఖాళీలు ఉన్నందున చెల్లవు"]
["—विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी या अन्‍य निकाय का कोई कार्य या कार्यवाही केवल इस कारण अविधिमान्‍य नहीं होगी कि उसके सदस्‍यों के बीच कोई रिक्‍ति या रिक्‍तियां हैं ।","—విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఏదైనా అధికారం లేదా ఇతర సంస్థ యొక్క ఎటువంటి చర్య లేదా కొనసాగింపు చెల్లదు ఎందుకంటే దాని సభ్యుల మధ్యలో ఖాళీ లేదా ఖాళీలు ఉన్నాయి."]
["43. सद्भावपूर्वक की गई कार्रवाई के लिए संरक्षण—","43. మంచి విశ్వాసంతో తీసుకున్న చర్యలకు రక్షణ-"]
["इस अधिनियम, परिनियमों या अध्‍यादेशों के उपबंधों में से किसी उपबंध के अनुसरण में सद्भावपूर्वक की गई या की जाने के लिए आशयित किसी बात के लिए कोई वाद या अन्‍य विधिक कार्यवाहियां विश्‍वविद्यालय के किसी अधिकारी या अन्‍य कर्मचारी के विरुद्ध नहीं होंगी ।","ఈ చట్టం యొక్క ఏదైనా నిబంధనలు, లేదా ఆర్డినెన్స్‌లను అనుసరించి మంచి విశ్వాసంతో చేయటానికి లేదా ఉద్దేశించిన దేనికైనా విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఏ అధికారి లేదా ఇతర ఉద్యోగిపై ఎటువంటి దావా లేదా ఇతర చట్టపరమైన చర్యలు ఉండకూడదు."]
["44. विश्‍वविद्यालय के अभिलेख को साबित करने का ढंग—","44. విశ్వవిద్యాలయ రికార్డులను రుజువు చేసే విధానం-"]
["भारतीय साक्ष्‍य अधिनियम, 1872 (1872 का 1) या तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि में किसी बात के होते हुए भी, विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी या अन्‍य निकाय की किसी रसीद, आवेदन, सूचना, आदेश, कार्यवाही, संकल्‍प या अन्‍य दस्‍तावेज की, जो विश्‍वविद्यालय के कब्‍जे में है, या विश्‍वविद्यालय द्वारा सम्‍यक् रूप से रखे गए किसी रजिस्‍टर की किसी प्रविष्‍टि की प्रतिलिपि, कुलसचिव द्वारा सत्‍यापित कर दिए जाने पर, उस दशा में, जिसमें उसकी मूल प्रति पेश की जाने पर साक्ष्‍य में ग्राह्य होती, उस रसीद, आवेदन, सूचना, आदेश, कार्यवाही, संकल्‍प या दस्‍तावेज के या रजिस्‍टर की प्रविष्‍टि के अस्‍तित्‍व के प्रथमदृष्‍ट्या साक्ष्‍य के रूप में ले ली जाएगी और उससे संबंधित मामलों और संव्‍यवहारों के साक्ष्‍य के रूप में ग्रहण की जाएगी ।"," ఇండియన్ ఎవిడెన్స్ యాక్ట్, 1872 (1872 లో 1) లేదా ప్రస్తుతానికి అమలులో ఉన్న మరేదైనా చట్టం ఉన్నప్పటికీ, ఏదైనా రసీదు, దరఖాస్తు, నోటీసు, ఆర్డర్, కొనసాగింపు, తీర్మానం లేదా విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఏదైనా అధికారం లేదా ఇతర సంస్థ యొక్క ఇతర పత్రం, విశ్వవిద్యాలయం వద్ద ఉన్న ఎంట్రీ యొక్క నకలు లేదా విశ్వవిద్యాలయం చేత నిర్వహించబడుతున్న రిజిస్టర్, రిజిస్ట్రార్ చేత ధృవీకరించబడినది, ఒకవేళ దాని అసలు కాపీని సమర్పించినప్పుడు సాక్ష్యాలలో అనుమతించదగిన సందర్భంలో, ఆ రశీదు, అప్లికేషన్, నోటీసు, ఆర్డర్, కొనసాగింపు, తీర్మానం లేదా పత్రం లేదా రిజిస్టర్ ఎంట్రీ ఉనికి యొక్క ప్రాధమిక ముఖ సాక్ష్యం దానికి సంబంధించిన విషయాలు మరియు లావాదేవీలకు సాక్ష్యంగా తీసుకోబడుతుంది. "]
["45. कठिनाइयों को दूर करने की शक्‍ति—","45. ఇబ్బందులను తొలగించే అధికారం-"]
["(1) यदि इस अधिनियम के उपबंधों को प्रभावी करने में कोई कठिनाई उत्‍पन्‍न होती है तो केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में प्रकाशित आदेश द्वारा, ऐसे उपबंध कर सकेगी जो इस अधिनियम के उपबंधों से असंगत न हों, और जो उस कठिनाई को दूर करने के लिए उसे आवश्‍यक या समीचीन प्रतीत हों:","(1) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేయడంలో ఏమైనా ఇబ్బందులు ఎదురైతే, కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో ప్రచురించిన నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు విరుద్ధంగా లేని నిబంధనలను చేయవచ్చు మరియు ఆ ఇబ్బంది నుండి తొలగించాల్సిన అవసరం ఉంది ఉపయోగకరంగా ఉన్నట్లు అనిపిస్తుంది:"]
["परंतु इस धारा के अधीन ऐसा कोई आदेश इस अधिनियम के प्रारंभ से तीन वर्ष की समाप्‍ति के पश्‍चात् नहीं किया जाएगा ।","కానీ ఈ చట్టం ప్రారంభమైన మూడు సంవత్సరాల గడువు ముగిసిన తరువాత ఈ విభాగం కింద అలాంటి ఉత్తర్వులు ఇవ్వరాదు."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन किया गया प्रत्‍येक आदेश किए जाने के पश्‍चात् यथाशीघ्र संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष, जब वह सत्र में हो, कुल तीस दिन की अवधि के लिए रखा जाएगा । यह अवधि एक सत्र में अथवा दो या अधिक आनुक्रमिक सत्रों में पूरी हो सकेगी । यदि उस सत्र के या पूर्वोक्‍त आनुक्रमिक सत्रों के ठीक बाद के सत्र के अवसान के पूर्व दोनों सदन उस आदेश में कोई परिवर्तन करने के लिए सहमत हो जाएं तो तत्‍पश्‍चात् वह ऐसे परिवर्तित रूप में ही प्रभावी होगा । यदि उक्‍त अवसान के पूर्व दोनों सदन सहमत हो जाएं कि वह आदेश नहीं किया जाना चाहिए तो तत्‍पश्‍चात् वह निष्‍प्रभाव हो जाएगा । किंतु आदेश के ऐसे परिवर्तित या निष्‍प्रभाव होने से उसके अधीन पहले की गई किसी बात की विधिमान्‍यता पर प्रतिकूल प्रभाव नहीं पड़ेगा ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద చేసిన ప్రతి ఉత్తర్వు చేసిన తరువాత, ప్రతి పార్లమెంటు సభ ముందు, సెషన్‌లో ఉన్న వెంటనే, మొత్తం ముప్పై రోజుల పాటు ఉంచాలి. ఈ వ్యవధిని ఒక సెషన్‌లో లేదా రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వరుస సెషన్లలో పూర్తి చేయవచ్చు. ఆ సెషన్ గడువుకు ముందే లేదా మునుపటి సెషన్ల తర్వాత వెంటనే ఆ క్రమంలో ఏదైనా మార్పు చేయడానికి ఉభయ సభలు అంగీకరిస్తే, అది మార్చబడిన రూపంలో మాత్రమే ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది. ఆ ఉత్తర్వు జరగకూడదని ఉభయ సభలు గడువుకు ముందే అంగీకరిస్తే అది రద్దు చేయబడుతుంది. కానీ ఆర్డర్ లో అటువంటి మార్పు లేదా రద్దు చేయడం గతంలో దాని కింద చేసిన ఏదైనా చెల్లుబాటును ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేయదు."]
["46. परिनियमों, अध्‍यादेशों और विनियमों का राजपत्र में प्रकाशित किया जाना और संसद् के समक्ष रखा जाना—","46. గెజిట్‌లో ప్రచురించాల్సిన చట్టాలు, ఆర్డినెన్స్ లు మరియు నిబంధనలు పార్లమెంటు ముందు ఉంచాలి—"]
["(1) इस अधिनियम के अधीन बनाया गया प्रत्‍येक परिनियम, अध्‍यादेश या विनियम राजपत्र में प्रकाशित किया जाएगा ।","(1) ఈ చట్టం క్రింద చేసిన ప్రతి శాసనం, ఆర్డినెన్స్ లేదా నిబంధనలు గెజిట్‌లో ప్రచురించబడతాయి."]
["(2) इस अधिनियम के अधीन बनाया गया प्रत्‍येक परिनियम, अध्‍यादेश या विनियम, बनाए जाने के पश्‍चात् यथाशीघ्र, संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष, जब वह सत्र में हो, कुल तीस दिन की अवधि के लिए रखा जाएगा । यह अवधि एक सत्र में अथवा दो या अधिक आनुक्रमिक सत्रों में पूरी हो सकेगी । यदि उस सत्र के या पूर्वोक्‍त आनुक्रमिक सत्रों के ठीक बाद के सत्र के अवसान के पूर्व दोनों सदन उस परिनियम, अध्‍यादेश या विनियम में कोई परिवर्तन करने के लिए सहमत हो जाएं तो, तत्‍पश्‍चात् वह ऐसे परिवर्तित रूप में ही प्रभावी होगा । यदि उक्‍त अवसान के पूर्व दोनों सदन सहमत हो जाएं कि वह परिनियम, अध्‍यादेश या विनियम नहीं बनाया जाना चाहिए तो तत्‍पश्‍चात् वह निष्‍प्रभाव हो जाएगा । किन्‍तु परिनियम, अध्‍यादेश या विनियम के ऐसे परिवर्तित या निष्‍प्रभाव होने से उसके अधीन पहले की गई किसी बात की विधिमान्‍यता पर प्रतिकूल प्रभाव नहीं पड़ेगा ।","(2) ఈ చట్టం క్రింద చేసిన ప్రతి శాసనం, ఆర్డినెన్స్ లేదా నిబంధనలు ప్రతి పార్లమెంటు సభ ముందు, అది సమావేశమైన వెంటనే, మొత్తం ముప్పై రోజుల పాటు, అది అమల్లోకి వచ్చిన తరువాత, ఈ వ్యవధిని ఒక సెషన్‌లో లేదా రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వరుస సెషన్లలో పూర్తి చేయవచ్చు. ఆ సెషన్ గడువుకు ముందే లేదా మునుపటి సెషన్ల తర్వాత ఆ చట్టం, ఆర్డినెన్స్ లేదా రెగ్యులేషన్‌లో ఏదైనా మార్పు చేయడానికి ఉభయ సభలు అంగీకరిస్తే, అది మార్చబడిన రూపంలో మాత్రమే ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది. ఆ శాసనం, ఆర్డినెన్స్ లేదా నిబంధన చేయరాదని గడువుకు ముందే ఉభయ సభలు అంగీకరిస్తే, అది రద్దు చేయబడుతుంది. కానీ శాసనం, ఆర్డినెన్స్ లేదా నిబంధన యొక్క అటువంటి మార్పు లేదా రద్దు చేయడం గతంలో చేసిన ఏదైనా చెల్లుబాటును ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేయదు."]
["(3) परिनियम, अध्‍यादेश या विनियम बनाने की शक्‍ति के अंतर्गत परिनियमों, अध्‍यादेशों या विनियमों या उनमें से किसी को उस तारीख से, जो इस अधिनियम के प्रारंभ की तारीख से पूर्वतर न हों, भूतलक्षी प्रभाव देने की शक्‍ति भी होगी किन्‍तु किसी परिनियम, अध्‍यादेश या विनिमय को भूतलक्षी प्रभाव इस प्रकार नहीं दिया जाएगा जिससे कि किसी ऐसे व्‍यक्‍ति के, जिसको ऐसा परिनियम, अध्‍यादेश या विनियम लागू हो, हितों पर प्रतिकूल प्रभाव पडे़ ।","(3) శాసనం, ఆర్డినెన్స్ లేదా రెగ్యులేషన్ చేసే అధికారం కూడా ఈ చట్టం ప్రారంభించిన తేదీ కంటే ముందే కాని ఏదైనా శాసనం, ఆర్డినెన్స్ లేదా మార్పిడి అటువంటి నియంత్రణ, ఆర్డినెన్స్ లేదా రెగ్యులేషన్ వర్తించే ఏ వ్యక్తి యొక్క ప్రయోజనాలను ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేసే విధంగా పునరాలోచన ప్రభావం ఇవ్వకూడదు."]
["47. संक्रमणकालीन उपबंध—","47. పరివర్తన నిబంధనలు— "]
["इस अधिनियम और परिनियमों में किसी बात के होते हुए भी, —","ఈ చట్టం మరియు శాసనాలలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, —"]
["(क) प्रथम कुलाधिपति और प्रथम कुलपति, केंद्रीय सरकार द्वारा ऐसी रीति में और ऐसी शर्तों पर, जो ठीक समझी जाएं, नियुक्‍त किए जाएंगे और उक्‍त अधिकारी पांच वर्ष से अनधिक की ऐसी अवधि तक, जो केंद्रीय सरकार द्वारा विनिर्दिष्‍ट की जाए, पद धारण करेंगे;","(క) మొదటి ఛాన్సలర్ మరియు మొదటి వైస్ ఛాన్సలర్‌ను కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ విధంగా మరియు తగినట్లుగా భావించే పరిస్థితులలో నియమించాలి, మరియు ఆ అధికారి ఐదేళ్ళకు మించని కాలానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్దేశించినట్లుగా పదవిలో ఉంటారు;"]
["(ख) प्रथम कुलसचिव और प्रथम वित्त अधिकारी, केंद्रीय सरकार द्वारा नियुक्‍त किए जाएंगे और उक्‍त प्रत्‍येक अधिकारी तीन वर्ष की अवधि के लिए पद धारण करेगा;","(ఖ) మొదటి రిజిస్ట్రార్ మరియు మొదటి ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్‌ను కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమించాలి మరియు అలాంటి ప్రతి అధికారి మూడేళ్ల కాలానికి పదవిలో ఉంటారు;"]
["(ग) प्रथम सभा और प्रथम कार्य परिषद् में क्रमश: इकतीस और ग्‍यारह से अनधिक सदस्‍य होंगे जो केन्‍द्रीय सरकार द्वारा नामर्दिष्‍ट किए जाएंगे और तीन वर्ष की अवधि के लिए पद धारण करेंगे;","(గ) మొదటి అసెంబ్లీ మరియు మొదటి వర్కింగ్ కౌన్సిల్ వరుసగా ముప్పై ఒకటి మరియు పదకొండు మంది సభ్యులను కలిగి ఉంటారు, వీరు కేంద్ర ప్రభుత్వం ద్వారా నామినేట్ చేయబడతారు మరియు మూడు సంవత్సరాల కాలానికి పదవిలో ఉంటారు;"]
["(घ) प्रथम महाविद्यालय विकास परिषद् में ग्‍यारह से अनधिक सदस्‍य होंगे जो केन्‍द्रीय सरकार द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किए जाएंगे और तीन वर्ष की अवधि के लिए, पद धारण करेंगे:","(ఘ) మొదటి కళాశాల అభివృద్ధి మండలిలో పదకొండు మందికి మించకూడదు, వీరు కేంద్ర ప్రభుత్వం ద్వారా నామినేట్ చేయబడతారు మరియు మూడు సంవత్సరాల కాలానికి పదవిలో ఉంటారు:"]
["(ङ) प्रथम विद्या परिषद् में इक्‍कीस से अनधिक सदस्‍य होंगे जो केंद्रीय सरकार द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किए जाएंगे और वे तीन वर्ष की अवधि के लिए पद धारण करेंगे:","(ఙ) మొదటి విద్యా పరిషత్‌లో కేంద్ర ప్రభుత్వం నామినేట్ చేసిన ఇరవై ఒక్క సభ్యులకు మించకూడదు మరియు మూడేళ్ల కాలానికి పదవిలో ఉండాలి:"]
["परन्‍तु यदि उपरोक्‍त पदों या प्राधिकारियों में कोई रिक्‍ति होती है तो वह केंद्रीय सरकार द्वारा, यथास्‍थिति, नियुक्‍ति या नामनिर्देशन द्वारा करके भरी जाएगी और इस प्रकार नियुक्‍त या नामनिर्दिष्‍ट व्‍यक्‍ति तब तक पद धारण करेगा जब तक वह अधिकारी या सदस्‍य, जिसके स्‍थान पर उसकी नियुक्‍ति या नामनिर्देशन किया गया है, यदि ऐसी रिक्‍ति नहीं हुई होती तो, पद धारण करता ।","కానీ పై పోస్టులలో లేదా అధికారులలో ఏదైనా ఖాళీ ఉంటే, అది నియామకం లేదా నామినేషన్ ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం నింపాలి, మరియు నియమించబడిన లేదా నామినేట్ చేయబడిన వ్యక్తి అధికారి లేదా సభ్యుడు, అతను నియమించబడిన సమయం వరకు పదవిలో ఉంటాడు లేదా నామినేట్ అయినట్లయితే, అటువంటి ఖాళీ జరగకపోతే పదవిలో ఉంటారు."]
["48. 1987 के त्रिपुरा अधिनियम संख्‍यांक 11 का निरसन—"," 48. 1987 యొక్క త్రిపుర చట్టం 11 వ సంఖ్యను రద్దు చేయడం—"]
["(1) त्रिपुरा विश्‍वविद्यालय अधिनियम, 1987 इसके द्वारा निरसित किया जाता है ।","(1) త్రిపుర విశ్వవిద్యాలయ చట్టం, 1987 దీని ద్వారా రద్దు చేయబడింది."]
["(2) ऐसे निरसन के होते हुए भी,—","(2) అటువంటిది రద్దు చేసినప్పటికీ,—"]
["(क) त्रिपुरा विश्‍वविद्यालय अधिनियम, 1987 के अधीन की गई सभी नियुक्‍तियां, जारी किए गए आदेश, प्रदत्त की गई उपाधियां और अन्‍य विद्या संबंधी विशेष उपाधियां, प्रदान किए गए उपाधिपत्रों और प्रमाणपत्रों, दिए गए विशेषाधिकारों या की गई अन्‍य बातें इस अधिनियम के तत्‍स्‍थानी उपबंधों के अधीन क्रमश: की गई, जारी किए गए, प्रदत्त की गई, प्रदान किए गए, दिए गए या की गई समझी जाएंगी और जैसा इस अधिनियम या परिनियम के अधीन अन्‍यथा उपबंधित है, उसके सिवाय प्रवर्तन में बने रहेंगे, जब तक कि वे इस अधिनियम या परिनियमों के अधीन किए गए किसी आदेश द्वारा अधिक्रांत नहीं कर दिए जाते हैं;","(క) త్రిపుర విశ్వవిద్యాలయ చట్టం, 1987 ప్రకారం చేసిన అన్ని నియామకాలు, జారీ చేసిన ఉత్తర్వులు, డిగ్రీలు మరియు ఇతర ప్రత్యేక డిగ్రీలు, మంజూరు చేసిన డిగ్రీలు మరియు ధృవపత్రాలు, మంజూరు చేసిన అధికారాలు లేదా ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనల ప్రకారం చేసిన ఇతర విషయాలు, వరుసగా జారీ చేయబడినవి, జారీ చేయబడునవి, మంజూరు చేయబడినవి, మంజూరు చేయబడునవి లేదా ఇవ్వబడినవిగా పరిగణించబడతాయి మరియు ఈ చట్టం లేదా చట్టం ప్రకారం అందించినవి తప్ప అమలులో కొనసాగుతాయి, అవి ఈ చట్టం లేదా నిబంధనల ప్రకారం చేసిన ఏ ఉత్తర్వునైనా అధిగమించరు;"]
["(ख) शिक्षकों की नियुक्‍ति या प्रोन्‍नति के लिए, चयन समितियों की सभी कार्यवाहियां, जो इस अधिनियम के प्रारंभ होने से पहले हो चुकी थीं और ऐसी चयन समितियों की सिफारिशों के संबंध में, कार्य परिषद् की सभी कार्रवाइयां, जहां इस अधिनियम के प्रारंभ होने से पहले, उनके आधार पर नियुक्‍ति के कोई आदेश पारित नहीं किए गए थे, इस बात के होते हुए भी कि चयन के लिए प्रक्रिया का, इस अधिनियम द्वारा उपांतरण किया जा चुका है, विधिमान्‍य समझी जाएंगी किंतु ऐसे लंबित चयन के संबंध में, आगे की कार्यवाही इस अधिनियम के उपबंधों के अनुसार होगी और उस प्रक्रम से जारी होगी जहां पर ऐसे प्रारंभ होने के ठीक पहले थीं सिवाय उस के, यदि संबद्ध प्राधिकारी, कुलाध्‍यक्ष से अनुमोदन के तत्‍प्रतिकूल विनिश्‍चय लेते हैं ।","(ఖ) ఉపాధ్యాయుల నియామకం లేదా పదోన్నతి కోసం, ఈ చట్టం ప్రారంభానికి ముందు జరిగిన సెలక్షన్ కమిటీల యొక్క అన్ని చర్యలు మరియు అటువంటి ఎంపిక కమిటీల సిఫారసులకు సంబంధించి వర్కింగ్ కౌన్సిల్ యొక్క అన్ని చర్యలు, ఈ చట్టం ప్రారంభానికి ముందు, ఈ చట్టం ద్వారా ఎంపిక విధానం సవరించబడినప్పటికీ, వారి ప్రాతిపదికన ఎటువంటి నియామక ఉత్తర్వులు జారీ చేయబడలేదు, చెల్లుబాటు అయ్యేవిగా పరిగణించబడతాయి, అయితే పెండింగ్‌లో ఉన్న ఎంపికకు సంబంధించి, దీనిపై తదుపరి చర్యలు తీసుకోవాలి, చట్టం యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఉండాలి మరియు ప్రారంభానికి ముందు అటువంటి ప్రారంభం జరిగిన ప్రక్రియ నుండి కొనసాగుతుంది, సంబంధిత అధికారం ఛాన్సలర్ నుండి ఆమోదం యొక్క తక్షణ నిర్ణయం తీసుకుంటుంది."]
["अनुसूची"," షెడ్యూల్"]
["(धारा 30 देखिए)"," (సెక్షన్ 30 చూడండి)"]
["विश्‍वविद्यालय के परिनियम","విశ్వవిద్యాలయ నిబంధనలు "]
["1. कुलाधिपति","1. ఛాన్సలర్"]
["1) कुलाधिपति की नियुक्‍ति, देश के विद्या संबंधी या सार्वजनिक जीवन के विख्‍यात व्‍यक्‍तियों में से कार्य परिषद् द्वारा सिफारिश किए गए तीन से अन्‍यून व्‍यक्‍तियों के पैनल में से कुलाध्‍यक्ष द्वारा की जाएगी:","1) ఛాన్సలర్ యొక్క నియామకం దేశంలోని ప్రజలు లేదా ప్రజా జీవితంలోని ప్రముఖ వ్యక్తుల నుండి వర్కింగ్ కౌన్సిల్ సిఫారసు చేసిన మరో ముగ్గురు వ్యక్తుల బృందం నుండి ఛాన్సలర్‌ ద్వారా చేయబడుతుంది:"]
["परन्‍तु यदि कुलाध्‍यक्ष इस प्रकार सिफारिश किए गए व्‍यक्‍तियों में से किसी का अनुमोदन न करे तो वह कार्य परिषद् से नई सिफारिशें मंगा सकेगा ।","కానీ అలా సిఫార్సు చేసిన వ్యక్తులలో ఎవరినీ ఛాన్సలర్ ఆమోదించకపోతే, అతను వర్కింగ్ కౌన్సిల్ నుండి కొత్త సిఫారసులను పొందవచ్చు."]
["(2) कुलाधिपति पांच वर्ष की अवधि के लिए, पद धारण करेगा और पुनर्नियुक्‍ति का पात्र नहीं होगा:","(2) ఛాన్సలర్ ఐదేళ్ల కాలానికి పదవిలో ఉంటాడు మరియు తిరిగి ఉపాధికి అర్హత పొందడు:"]
["परन्‍तु कुलाधिपति अपनी पदावधि की समाप्‍ति पर भी अपने पद पर तब तक बना रहेगा जब तक कि उसका उत्तरवर्ती अपना पद ग्रहण नहीं कर लेता ।"," కానీ అతని వారసుడు తన పదవిని చేపట్టే వరకు ఛాన్సలర్ తన పదవీకాలం ముగిసిన తరువాత కూడా తన కార్యాలయంలోనే ఉంటారు."]
["2. कुलपति","2. వైస్-ఛాన్సలర్‌"]
["—(1) कुलपति की नियुक्‍ति, खंड (2) के अधीन गठित समिति द्वारा सिफारिश किए गए तीन से अन्‍यून व्‍यक्‍तियों के पैनल में से कुलाध्‍यक्ष द्वारा की जाएगी :","—(1) వైస్-ఛాన్సలర్‌ యొక్క నియామకం, నిబంధన (2) కింద ఏర్పాటు చేసిన కమిటీ సిఫారసు చేసిన ముగ్గురు వ్యక్తుల ప్యానెల్ నుండి ఛాన్సలర్ ద్వారా జరుగుతుంది:"]
["परन्‍तु यदि कुलाध्‍यक्ष पैनल में सम्‍मिलित व्‍यक्‍तियों में से किसी का अनुमोदन न करे तो वह विस्‍तारित नया पैनल मंगा सकेगा ।","కానీ ప్యానెల్‌లో చేర్చబడిన వ్యక్తులలో ఎవరినీ ఛాన్సలర్ ఆమోదించకపోతే, అతను విస్తరించిన కొత్త ప్యానెల్ కోసం అడగవచ్చు."]
["(2) खंड (1) में निर्दिष्‍ट समिति में तीन ऐसे व्‍यक्‍ति होंगे, जिनमें से दो कार्य परिषद् द्वारा और एक कुलाध्‍यक्ष द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किए जाएंगे तथा कुलाध्‍यक्ष का नामनिर्देशिती समिति का संयोजक होगा :","(2) నిబంధన (1) లో సూచించబడిన కమిటీ ముగ్గురు వ్యక్తులను కలిగి ఉంటుంది, వీరిలో ఇద్దరు వర్కింగ్ కౌన్సిల్ చేత నామినేట్ చేయబడతారు మరియు ఒకరు ఛాన్సలర్ ద్వారా నామినేట్ చేయబడతారు మరియు ఛాన్సలర్ నామినేటింగ్ కమిటీ కన్వీనర్గా ఉంటారు:"]
["परन्‍तु समिति का कोई भी सदस्‍य, उस विश्‍वविद्यालय या उस विश्‍वविद्यालय द्वारा चलाए जा रही किसी संस्‍था (या ऐसी संस्‍था) जिसे उस विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकार प्राप्‍त हों, का कर्मचारी या उस विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारण का सदस्‍य नहीं होगा ।"," కానీ కమిటీలోని ఏ సభ్యుడు ఆ విశ్వవిద్యాలయం లేదా ఆ విశ్వవిద్యాలయం నడుపుతున్న ఏ సంస్థ (లేదా అలాంటి సంస్థ) లో ఉద్యోగిగా ఉండకూడదు లేదా ఆ విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అధికారాలను కలిగి ఉన్న విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఏదైనా అధికారం యొక్క సభ్యుడుగా ఉండకూడదు."]
["(3) कुलपति विश्‍वविद्यालय का पूर्णकालिक वैतनिक अधिकारी होगा ।","(3) వైస్ ఛాన్సలర్ విశ్వవిద్యాలయం యొక్క పూర్తి సమయం వేతనంతో కూడిన అధికారి."]
["(4) कुलपति अपना पद ग्रहण करने की तारीख से पांच वर्ष की अवधि तक या पैंसठ वर्ष की आयु प्राप्‍त करने तक, इनमें से जो भी पहले हो, पद धारण करेगा और, वह पुनर्नियुक्‍ति का पात्र नहीं होगा :","(4) వైస్-ఛాన్సలర్ తాను పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించిన తేదీ నుండి లేదా అరవై అయిదు సంవత్సరాల వయస్సు వచ్చినప్పటి వరకు ఐదేళ్ల వరకు పదవిలో ఉండాలి, ఇందులో ఏది ముందు అయినా మరియు తిరిగి నియామకానికి అర్హత ఉండదు:"]
["परन्‍तु उक्‍त पांच वर्ष की अवधि की समाप्‍ति पर भी वह अपने पद पर तब तक बना रहेगा जब तक उसका उत्तरवर्ती नियुक्‍त नहीं किया जाता और वह अपना पद ग्रहण नहीं कर लेता :","కానీ  ఐదేళ్ల వ్యవధి ముగిసిన తరువాత కూడా, అతను వారసుడిగా నియమించబడే వరకు మరియు అతను తన పదవిని చేపట్టేవరకు, అతను తన పదవిలో ఉంటాడు:"]
["परन्‍तु यह और कि कुलाध्‍यक्ष किसी भी कुलपति को जिसकी पदावधि समाप्‍त हो गई है यह निदेश दे सकेगा कि वह कुल मिलाकर एक वर्ष से अनधिक की ऐसी अवधि तक जो उसके द्वारा विनिर्दिष्‍ट की जाए, पद पर बना रहेगा ।","కానీ అతను పేర్కొన్న విధంగా మొత్తం ఒక సంవత్సరానికి మించని కాలానికి పదవిలో కొనసాగాలని పదవీకాలం ముగిసిన ఏ వైస్-ఛాన్సలర్‌నైనా, ఛాన్సలర్ నిర్దేశిస్తాడు."]
["(5) कुलपति की उपलब्धियां और सेवा की अन्‍य शर्तें निम्‍नलिखित होंगी—","(5) వైస్ ఛాన్సలర్ సాధించిన విజయాలు మరియు ఇతర సేవయొక్క షరతులు ఈ క్రింది విధంగా ఉంటాయి-"]
["(i) कुलपति को केन्‍द्रीय सरकार द्वारा समय-समय पर नियत दर से मासिक वेतन और मकान किराया भत्ता से भिन्‍न भत्ते दिए जाएंगे और वह अपनी पदावधि के दौरान बिना किराया दिए सुसज्‍जित निवास-स्‍थान का उपयोग करने का हकदार होगा तथा ऐसे निवास-स्‍थान के अनुरक्षण की बाबत कुलपति को कोई प्रभार नहीं देना होगा;","(i) వైస్-ఛాన్సలర్‌కు ఎప్పటికప్పుడు కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన ప్రకారం నెలవారీ జీతం మరియు ఇంటి అద్దె భత్యం కాకుండా ఇతర భత్యాలు ఇవ్వబడతాయి మరియు తన పదవీకాలంలో మరియు అటువంటి నివాసం నిర్వహణలో అద్దె చెల్లించకుండా అందించిన నివాసాన్ని ఉపయోగించుకునే అర్హత ఉంటుంది, ఛాన్సలర్ ఎటువంటి ఛార్జీ చెల్లించాల్సిన అవసరం లేదు;"]
["(ii) कुलपति ऐसे सेवांत फायदों और भत्तों का हकदार होगा जो केन्‍द्रीय सरकार द्वारा समय-समय पर नियत किए जाएं:","(ii) వైస్ ఛాన్సలర్‌కు ఎప్పటికప్పుడు కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించే టెర్మినల్ ప్రయోజనాలు మరియు భత్యాలకు అర్హత ఉంటుంది:"]
["परन्‍तु जहां विश्‍वविद्यालय या उसके द्वारा चलाए जा रहे या विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकार प्राप्‍त किसी महाविद्यालय या संस्‍था का अथवा किसी अन्‍य विश्‍वविद्यालय या ऐसे अन्‍य विश्‍वविद्यालय द्वारा चलाई जा रही या विश्‍वविद्यायल के विशेषाधिकार प्राप्‍त किसी संस्‍था का कर्मचारी कुलपति नियुक्‍त किया जाता है, वहां उसे ऐसी भविष्‍य निधि में, जिसका वह सदस्‍य है, अभिदाय करते रहने के लिए अनुज्ञात किया जा सकेगा और विश्‍वविद्यालय उस भविष्‍य निधि में ऐसे व्‍यक्‍ति के खाते में उसी दर से अभिदाय करेगा जिससे वह व्‍यक्‍ति कुलपति के रूप में अपनी नियुक्‍ति के ठीक पहले अभिदाय कर रहा था:","కానీ వైస్-ఛాన్సలర్, ఒక విశ్వవిద్యాలయం లేదా దాని ద్వారా నడుపుతున్న లేదా విశ్వవిద్యాలయం యొక్క విశేషాధికారాలుగల ఒక కళాశాల లేదా సంస్థ యొక్క లేదా వేరే ఇతర విశ్వవిద్యాలయం ద్వారా నిర్వహిస్తున్న లేదా విశ్వవిద్యాలయం యొక్క విశేషాధికారాలుగల సంస్థ యొక్క ఉద్యోగిని నియమిస్తాడు, అటువంటి భవిష్య నిధిలో, అతను సభ్యుడైన, సభ్యత్వాన్ని పొందటానికి అనుమతించబడవచ్చు మరియు విశ్వవిద్యాలయం ప్రావిడెంట్ ఫండ్‌కు అటువంటి వ్యక్తి వైస్ ఛాన్సలర్‌గా నియామకానికి ముందే వ్యక్తి సహకారం అందించిన అదే రేటుకు ఖాతా చెల్లించబడుతుంది: "]
["परन्‍तु यह और कि जहां ऐसा कर्मचारी किसी पेंशन स्‍कीम का सदस्‍य रहा था, वहां विश्‍वविद्यालय ऐसी स्‍कीम में आवश्‍यक अभिदाय करेगा;","కానీ అటువంటి ఉద్యోగి పెన్షన్ పథకంలో సభ్యుడిగా ఉన్నచోట, విశ్వవిద్యాలయం అటువంటి పథకానికి అవసరమైన సహకారాన్ని అందిస్తుంది;"]
["(iii) कुलपति ऐसी दरों से जो कार्य परिषद् द्वारा नियत की जाएं, यात्रा भत्ते का हकदार होगा;","(iii) వర్కింగ్ కౌన్సిల్ నిర్ణయించిన రేటుకు వైస్-ఛాన్సలర్ ప్రయాణ భత్యం పొందటానికి అర్హులు;"]
["(iv) कुलपति किसी कलैंडर वर्ष में तीस दिन की दर से पूर्ण वेतन पर छुट्टी का हकदार होगा और छुट्टी, पन्‍द्रह दिन की दो अर्धवार्षिक किस्‍तों में प्रत्‍येक वर्ष जनवरी तथा जुलाई के प्रथम दिन को अग्रिम रूप से उसके खाते में जमा कर दी जाएंगी:","(iv) వైస్-ఛాన్సలర్ ఒక క్యాలెండర్ సంవత్సరంలో ముప్పై రోజుల చొప్పున పూర్తి వేతనంతో సెలవుకు అర్హులు మరియు సెలవు, ప్రతి సంవత్సరం జనవరి మరియు జూలై మొదటి రోజున తన ఖాతాలో పదిహేను రోజుల ముందుగానే రెండు అర్ధ వార్షిక వాయిదాలలో పదిహేను రోజుల ముందుగానే జమచేయబడుతుంది:"]
["परन्‍तु यदि कुलपति किसी आधे वर्ष के चालू रहने के दौरान कुलपति का पद्भार ग्रहण करता है या छोड़ता है तो छुट्टी को अनुपातत: सेवा के प्रत्‍येक संपूरित मास के लिए अढ़ाई दिन की दर से जमा किया जाएगा ।"," కానీ వైస్-ఛాన్సలర్ అర్ధ సంవత్సరం గడచిన తర్వాత, వైస్-ఛాన్సలర్ పదవిని చేపట్టడం లేదా వదిలివేస్తే, పూర్తయిన ప్రతి నెల సేవకు రెండున్నర రోజుల చొప్పున సెలవు దామాషా ప్రకారం వేతనం జమ అవుతుంది."]
["(v) कुलपति, उपखंड (iv) में निर्दिष्‍ट छुट्टी के अतिरिक्‍त, सेवा के प्रत्‍येक संपूरित वर्ष के लिए बीस दिन की दर से अर्ध-वेतन छुट्टी का भी हकदार होगा और इस अर्ध-वेतन छुट्टी का उपभोग चिकित्‍सीय प्रमाणपत्र के आधार पर पूर्ण वेतन पर परिवर्तित छुट्टी के रूप में भी किया जा सकेगा:","(v) వైస్-ఛాన్సలర్, ఉప విభాగం (iv) లో పేర్కొన్న సెలవుతో పాటు, పూర్తయిన ప్రతి సంవత్సరానికి ఇరవై రోజుల చొప్పున సగం-వేతన సెలవులకు అర్హులు, మరియు మెడికల్ సర్టిఫికేట్, కన్వర్టెడ్ లీవ్ ఆధారంగా పూర్తి వేతనంలో ఈ సగం-వేతన సెలవు వినియోగం, ఈ క్రింది విధంగా కూడా చేయవచ్చు:"]
["परन्‍तु जब ऐसी परिवर्तित छुट्टी का उपभोग किया जाता है तब अर्ध-वेतन छुट्टी की दुगुनी मात्रा शोध्‍य अर्ध-वेतन छुट्टी से विकलित की जाएगी ।","అటువంటి మార్చబడిన సెలవు వినియోగించినప్పుడు, సగం-వేతన సెలవు రెట్టింపు మొత్తాన్ని తిరిగి చెల్లించదగిన సగం-వేతన సెలవుగా మార్చబడుతుంది."]
["(6) यदि कुलपति का पद मृत्‍यु, पदत्‍याग के कारण या अन्‍यथा रिक्‍त हो जाता है, अथवा यदि वह अस्‍वस्‍थता के कारण या किसी अन्‍य कारण से अपने कर्तव्‍यों का पालन करने में असमर्थ है तो प्रतिकुलपति, कुलपति के कर्तव्‍यों का पालन करेगा:","(6) మరణం, రాజీనామా లేదా ఇతర కారణాల వల్ల వైస్-ఛాన్సలర్ పదవి ఖాళీ చేయబడి ఉంటే, లేదా అనారోగ్యం కారణంగా లేదా మరే ఇతర కారణాల వల్ల అతను తన విధులను నిర్వర్తించలేకపోతే, అడిషనల్ వైస్-ఛాన్సలర్, యొక్క విధులను నిర్వర్తించాలి:"]
["परन्‍तु यदि प्रतिकुलपति उपलब्‍ध नहीं है, तो ज्‍येष्‍ठतम आचार्य कुलपति के कर्तव्‍यों का तब तक पालन करेगा जब तक कि, यथास्‍थिति, नया कुलपति पद ग्रहण नहीं कर लेता या विद्यमान कुलपति अपने पद के कर्तव्‍यों को फिर से संभाल नहीं लेता ।","కానీ అడిషనల్ వైస్-ఛాన్సలర్ అందుబాటులో లేనట్లయితే, పెద్ద ఆచార్య వైస్-ఛాన్సలర్ యొక్క విధులకు కట్టుబడి ఉండాలి, ఒకవేళ, కొత్త వైస్-ఛాన్సలర్ పదవిని స్వీకరించరు లేదా ప్రస్తుత వైస్-ఛాన్సలర్ తన కార్యాలయ విధులను తిరిగి ప్రారంభించరు."]
["3. कुलपति की शक्‍तियां और कर्तव्‍य—","3. వైస్ ఛాన్సలర్ యొక్క అధికారాలు మరియు విధులు-"]
["(1) कुलपति, कार्य परिषद्, विद्या परिषद् और वित्त समिति का पदेन अध्‍यक्ष होगा और कुलाधिपति की अनुपस्‍थिति में उपाधियां प्रदान करने के लिए आयोजित दीक्षांत समारोहों और सभा के अधिवेशनों की अध्‍यक्षता करेगा ।","(1) వైస్-ఛాన్సలర్, వర్కింగ్ కౌన్సిల్, విద్యా పరిషత్ మరియు ఫైనాన్స్ కమిటీ యొక్క ఎక్స్-అఫిషియో ఛైర్మన్గా ఉండాలి మరియు ఛాన్సలర్ లేనప్పుడు డిగ్రీలు ఇవ్వడానికి అసెంబ్లీ యొక్క సమావేశ వేడుకలు మరియు సమావేశాలకు అధ్యక్షత వహించాలి."]
["(2) कुलपति, विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी या अन्‍य निकाय के किसी अधिवेशन में उपस्‍थित रहने और उसे संबोधित करने का हकदार होगा किन्‍तु वह उसमें मत देने का तब तक हकदार नहीं होगा जब तक वह ऐसे प्राधिकारी या निकाय का सदस्‍य न हो ।"," (2) వైస్-ఛాన్సలర్, విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఏదైనా అధికారం లేదా ఇతర సంస్థ యొక్క ఏదైనా సమావేశానికి హాజరు కావడానికి మరియు ప్రసంగించడానికి అర్హత కలిగి ఉంటాడు, కాని అతను అలాంటి అధికారం లేదా సంస్థలో సభ్యుడు కాకపోతే అందులో ఓటు వేయడానికి అర్హత ఉండదు."]
["(3) यह देखना कुलपति का कर्तव्‍य होगा कि इस अधिनियम, परिनियमों, अध्‍यादेशों और विनियमों का सम्‍यक् रूप से पालन किया जाता है और उसे ऐसा पालन सुनिश्‍चित करने के लिए आवश्‍यक सभी शक्‍तियां प्राप्‍त होंगी ।","(3) ఈ చట్టం, నిబంధనలు, ఆర్డినెన్స్‌లు మరియు నిబంధనలు సక్రమంగా పాటించబడటం వైస్ ఛాన్సలర్ యొక్క విధి మరియు అటువంటి సమ్మతిని నిర్ధారించడానికి అవసరమైన అన్ని అధికారాలను కలిగి ఉండాలి."]
["(4) कुलपति को विश्‍वविद्यालय में समुचित अनुशासन बनाए रखने के लिए आवश्‍यक सभी शक्‍तियां होंगी और वह किन्‍हीं ऐसी शक्‍तियों का किसी ऐसे व्‍यक्‍ति या व्‍यक्‍तियों को, जिन्‍हें वह ठीक समझे, प्रत्‍यायोजित कर सकेगा ।","(4) వైస్ ఛాన్సలర్ విశ్వవిద్యాలయంలో సరైన క్రమశిక్షణను కొనసాగించడానికి అవసరమైన అన్ని అధికారాలను కలిగి ఉంటాడు మరియు అలాంటి అధికారాలను ఏ వ్యక్తి లేదా వ్యక్తికి తగినట్లుగా భావిస్తాడు."]
["(5) कुलपति को कार्य परिषद्, विद्या परिषद् और वित्त समिति के अधिवेशन बुलाने या बुलवाने की शक्‍ति होगी ।","(5) వర్కింగ్ కౌన్సిల్, విద్యా పరిషత్ మరియు ఫైనాన్స్ కమిటీ యొక్క సమావేశాన్ని పిలవడానికి లేదా పిలిపించడానికి వైస్-ఛాన్సలర్‌కు అధికారం ఉంటుంది."]
["4. प्रतिकुलपति—"," 4. అడిషనల్ వైస్-ఛాన్సలర్— "]
["(1) प्रतिकुलपति, कार्य परिषद् द्वारा कुलपति की सिफारिश पर नियुक्‍त किया जाएगा :","(1) అడిషనల్ వైస్-ఛాన్సలర్, వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ద్వారా వైస్-ఛాన్సలర్ యొక్క సిఫారసుపై నియమించబడతాడు:"]
["परन्‍तु जहां कुलपति की सिफारिश कार्य परिषद् द्वारा स्‍वीकार नहीं की जाती है वहां उस मामले को कुलाध्‍यक्ष को निर्दिष्‍ट किया जाएगा जो कुलपति द्वारा सिफारिश किए गए व्‍यक्‍ति को या तो नियुक्‍त करेगा या कुलपति से कार्य परिषद् के लिए किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति की सिफारिश करने के लिए कह सकेगा:","కానీ  వైస్-ఛాన్సలర్ యొక్క సిఫారసును వర్కింగ్ కౌన్సిల్ అంగీకరించని చోట, ఈ విషయాన్ని ఛాన్సలర్‌కు సూచిస్తారు, వారు వైస్-ఛాన్సలర్ సిఫారసు చేసిన వ్యక్తిని నియమిస్తారు లేదా వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌ కోసం మరో వ్యక్తిని సిఫారసు చేయమని వైస్-ఛాన్సలర్‌ను కోరతారు:"]
["परन्‍तु यह और कि कार्य परिषद्, कुलपति की सिफारिश पर, किसी आचार्य को आचार्य के रूप में अपने कर्तव्‍यों के अतिरिक्‍त प्रतिकुलपति के कर्तव्‍यों का निर्वहन करने के लिए नियुक्‍त कर सकेगी ।","కానీ వర్కింగ్ కౌన్సిల్, వైస్ ఛాన్సలర్ సిఫారసు మేరకు, వేరే ఆచార్యను తన విధులతో పాటు, అడిషనల్ వైస్-ఛాన్సలర్ యొక్క విధులను నిర్వర్తించడానికి ఒక ఆచార్యను నియమించవచ్చు."]
["(2) प्रतिकुलपति की पदावधि वह होगी जो कार्य परिषद् विनिश्‍चित करे किन्‍तु किसी भी दशा में वह पांच वर्ष से अधिक नहीं होगी या कुलपति की पदावधि की समाप्‍ति तक होगी, इनमें से जो भी पहले हो:","(2) వైస్-ఛాన్సలర్ యొక్క పదవీకాలం వర్కింగ్ కౌన్సిల్ నిర్ణయిస్తుంది, కానీ ఏ సందర్భంలోనైనా అది ఐదేళ్ళు మించకూడదు లేదా వైస్-ఛాన్సలర్ పదవీకాలం ముగిసే వరకు, ఇందులో ఏది ముందో అదే:"]
["परन्‍तु ऐसा प्रतिकुलपति, जिसकी पदावधि समाप्‍त हो गई है, पुनर्नियुक्‍ति का पात्र होगा:","కానీ అటువంటి అడిషనల్ వైస్-ఛాన్సలర్, పదవీకాలం ముగిసిన తరువాత, తిరిగి ఉపాధికి అర్హులు:"]
["परन्‍तु यह और कि प्रतिकुलपति किसी भी दशा में पैंसठ वर्ष की आयु प्राप्‍त करने पर सेवानिवृत्त हो जाएगा:","కానీ ఇది మరియు ఏ అడిషనల్ వైస్-ఛాన్సలర్ సందర్భంలోనైనా, అరవై అయిదు సంవత్సరాలు నిండిన తర్వాత పదవీ విరమణ చేస్తాడు:"]
["परन्‍तु यह भी कि प्रतिकुलपति, परिनियम 2 के खंड (6) के अधीन कुलपति के कर्तव्‍यों का निर्वहन करने के दौरान, प्रतिकुलपति के रूप में अपनी पदावधि की समाप्‍ति पर भी पद पर तब तक बना रहेगा जब तक कि, यथास्‍थिति, कुलपति अपना पद फिर से नहीं संभाल लेता या नया कुलपति अपना पद ग्रहण नहीं कर लेता ।","కానీ అడిషనల్ వైస్-ఛాన్సలర్, నిబంధన 2 యొక్క భాగం (6) కింద వైస్-ఛాన్సలర్గా విధులు నిర్వర్తించేటప్పుడు, అడిషనల్ వైస్-ఛాన్సలర్గా తన పదవీకాలం ముగిసే సమయానికి, ఒకవేళ, వైస్-ఛాన్సలర్ తన పదవిని తిరిగి ప్రారంభించడు లేదా కొత్త వైస్-ఛాన్సలర్ తన పదవిని చేపట్టడు. "]
["(3) प्रतिकुलपति की उपलब्‍धियां तथा सेवा के अन्‍य निबंधन और शर्तें वे होंगी जो अध्‍यादेशों द्वारा विहित की जाएं ।","(3) అడిషనల్ వైస్-ఛాన్సలర్ విజయాలు మరియు ఇతర నిబంధనలు మరియు సేవా నిబంధనలు ఆర్డినెన్స్‌లచే సూచించబడతాయి."]
["(4) प्रतिकुलपति, कुलपति की ऐसे विषयों के संबंध में सहायता करेगा जो इस निमित्त कुलपति द्वारा समय-समय पर विनिर्दिष्‍ट किए जाएं और ऐसी शक्‍तियों का प्रयोग और कर्तव्‍यों का पालन भी करेगा जो कुलपति द्वारा उसे सौंपे या प्रत्‍यायोजित किए जाएं ।","(4) ఈ తరపున ఎప్పటికప్పుడు అడిషనల్ వైస్-ఛాన్సలర్, వైస్-ఛాన్సలర్ నిర్దేశించిన విషయాలలో వైస్-ఛాన్సలర్కు సహాయం చేయాలి మరియు అలాంటి అధికారాలను కూడా ఉపయోగించుకోవాలి మరియు వైస్-ఛాన్సలర్ అతనికి అప్పగించిన లేదా కేటాయించిన విధులను కూడా నిర్వర్తించాలి."]
["5. संकायाध्‍यक्ष","5. డీన్"]
["—(1) संकाय के प्रत्‍येक संकायाध्‍यक्ष की नियुक्‍ति, कुलपति द्वारा उस विद्यापीठ के आचार्यों में से ज्‍येष्‍ठता के क्रम में चक्रानुक्रम से तीन वर्ष की अवधि के लिए की जाएगी:","—(1) ఫ్యాకల్టీ యొక్క ప్రతి డీన్‌ను వైస్-ఛాన్సలర్ మూడు సంవత్సరాల కాలానికి ఆ పాఠశాల అధ్యాపకుల నుండి సీనియారిటీ క్రమంలో నియమించాలి:"]
["परन्‍तु यदि संकाय में केवल एक आचार्य है या कोई आचार्य नहीं है तो तत्‍समय संकायाध्‍यक्ष संकाय के आचार्य, यदि कोई हों, और उपाचार्यों में से ज्‍येष्‍ठता के क्रम में चक्रानुक्रम से नियुक्‍त किया जाएगा:","కానీ ఫ్యాకల్టీకి ఒకే ఆచార్య లేదా ఆచార్య లేకుంటే, ఫ్యాకల్టీ డీన్, ఏదైనా ఉంటే, మరియు ఉపాచార్యులలో ఒకరిని సీనియారిటీ క్రమంలో రొటేషన్ క్రమంలో నియమిస్తారు:"]
["परन्‍तु यह और कि संकायाध्‍यक्ष बासठ वर्ष की आयु प्राप्‍त कर लेने पर उस पद पर नहीं रहेगा ।","కానీ ఇది మరియు అరవై రెండు సంవత్సరాల వయస్సు వచ్చిన తరువాత డీన్ ఆ పదవిలో ఉండడు."]
["(2) जब संकायाध्‍यक्ष का पद रिक्‍त है या जब संकायाध्‍यक्ष, रुग्‍णता, अनुपस्‍थिति के कारण या किसी अन्‍य कारण से अपने पद के कर्तव्‍यों का पालन करने में असमर्थ है तब उस पद के कर्तव्‍यों का, यथास्‍थिति, संकाय के ज्‍येष्‍ठतम आचार्य या उपाचार्य द्वारा पालन किया जाएगा ।","(2) డీన్ పదవి ఖాళీగా ఉన్నప్పుడు లేదా అనారోగ్యం, లేకపోవడం లేదా మరే ఇతర కారణాల వల్ల డీన్ తన కార్యాలయం యొక్క విధులను నిర్వర్తించలేక పోయినప్పుడు, ఆ పదవి యొక్క విధులు, ఫ్యాకల్టీ యొక్క పెద్ద ఆచార్యుడు లేదా ఉపాచార్యుడు నిర్వహిస్తారు."]
["(3) संकायाध्‍यक्ष, संकाय का अध्‍यक्ष होगा और संकाय में अध्‍यापन और अनुसंधान के संचालन तथा उनका स्‍तर बनाए रखने के लिए उत्तरदायी होगा और उसके ऐसे अन्‍य कृत्‍य भी होंगे जो अध्‍यादेशों द्वारा विहित किए जाएं ।","(3) డీన్ ఫ్యాకల్టీకి చైర్మన్గా ఉండాలి మరియు ఫ్యాకల్టీలో బోధన మరియు పరిశోధన యొక్క ప్రమాణాలను నిర్వహించడం మరియు బాధ్యత వహించాలి మరియు ఆర్డినెన్స్‌లచే సూచించబడే ఇతర విధులను కూడా కలిగి ఉండాలి."]
["(4) संकायाध्‍यक्ष को, यथास्‍थिति, अध्‍ययन बोर्डों या संकाय की समितियों के किसी अधिवेशन में उपस्‍थित होने और बोलने का अधिकार होगा, किन्‍तु जब तक वह उसका सदस्‍य नहीं है तब तक उसे मत देने का अधिकार नहीं होगा ।","(4) స్టడీ బోర్డ్ లేదా ఫ్యాకల్టీ యొక్క కమిటీల యొక్క ఏదైనా సెషన్‌లో హాజరయ్యే మరియు మాట్లాడే హక్కు డీన్‌కు ఉంటుంది, అయితే, అతను సభ్యులైతే తప్ప ఓటు హక్కు ఉండదు."]
["6. कुलसचिव","6. రిజిస్ట్రార్"]
["1) कुलसचिव की नियुक्‍ति, इस प्रयोजन के लिए गठित चयन समिति की सिफारिश पर कार्य परिषद् द्वारा की जाएगी और वह विश्‍वविद्यालय का पूर्णकालिक वैतनिक अधिकारी होगा ।","1) రిజిస్ట్రార్ నియామకం ఈ ప్రయోజనం కోసం ఏర్పాటు చేసిన సెలక్షన్ కమిటీ సిఫారసుపై వర్కింగ్ కౌన్సిల్ చేత చేయబడుతుంది మరియు విశ్వవిద్యాలయం యొక్క పూర్తి సమయం వేతన చెల్లింపు అధికారి."]
["(2) कुलसचिव की नियुक्‍ति पांच वर्ष की अवधि के लिए की जाएगी और वह पुनर्नियुक्‍ति का पात्र होगा ।","(2) రిజిస్ట్రార్ ఐదేళ్ల కాలానికి నియమించబడతారు మరియు తిరిగి నియామకానికి అర్హులు."]
["(3) कुलसचिव की परिलब्‍धियां तथा सेवा के अन्‍य निबंधन और शर्तें वे होंगी जो, समय-समय पर, कार्य परिषद् द्वारा विहित की जाएं:","(3) వర్కింగ్ కౌన్సిల్ సూచించినట్లుగా, రిజిస్ట్రార్ యొక్క అవసరాలు మరియు ఇతర సేవా నిబంధనలు మరియు షరతులు ఎప్పటికప్పుడు ఉండాలి."]
["परन्‍तु कुलसचिव बासठ वर्ष की आयु प्राप्‍त कर लेने पर सेवानिवृत्त हो जाएगा :","కానీ రిజిస్ట్రార్ అరవై రెండు సంవత్సరాల వయస్సు వచ్చిన తరువాత పదవీ విరమణ చేస్తారు:"]
["संदाय और निपटान प्रणाली अधिनियम, 2007","చెల్లింపు మరియు పరిష్కార వ్యవస్థల చట్టం, 2007"]
["(2007 का अधिनियम संख्यांक 51)","(2007 యొక్క చట్టం సంఖ్య 51)"]
["[20 दिसंबर, 2007]","[డిసెంబర్ 20, 2007]"]
["13. मानव जीवन के लिए खतरनाक या परिसंकटमय प्रकृति के माल के वहन के लिए उपबंध–","13. మానవ జీవితానికి ప్రమాదకరమైన లేదా ప్రమాదకర స్వభావం గల వస్తువులను తీసుకువెళ్ళడానికి సదుపాయం-"]
["–(1) मानव जीवन के लिए खतरनाक या परिसंकटमय प्रकृति का कोई माल सामान्‍य वाहक द्वारा ऐसी प्रक्रिया के अनुसार और ऐसे रक्षोपायों का, जो विहित किए जाएं, अनुपालन करने के पश्‍चात् ही वहन किया जाएगा, अन्‍यथा नहीं ।","(1) మానవ జీవితానికి ప్రమాదకర లేదా చెడు స్వభావం ఉన్న ఏవైనా వస్తువులు అటువంటి విధానానికి అనుగుణంగా మరియు సూచించిన భద్రతా విధానాలను పాటించిన తర్వాత మాత్రమే సాధారణ క్యారియర్ చేత రవాణా చేయబడతాయి."]
["(2) केन्‍द्रीय सरकार इस निमित्त बनाए गए नियमों द्वारा, मानव जीवन के लिए खतरनाक या परिसंकटमय प्रकृति के माल को और परिवहन के अनुक्रम में मोटर यानों में वहन किए जाने वाले या ऐसे माल पर प्रदर्शित किए जाने वाले लेबल या लेबलों के वर्ग को विनिर्दिष्‍ट कर सकेगी ।","(2) కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఈ తరపున తయారు చేసిన నిబంధనల ప్రకారం, మానవ జీవితానికి ప్రమాదకర లేదా ప్రమాదకర స్వభావం గల వస్తువులను మరియు మోటారు వాహనాల్లో తీసుకువెళ్ళాల్సిన లేబుల్స్ లేదా లేబుళ్ల తరగతిని పేర్కొనవచ్చు."]
["(3) प्रत्‍येक सामान्‍य वाहक, तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि में किसी बात के होते हुए भी, किसी ऐसे परेषण का, जिसमें मानव जीवन के लिए खतरनाक या परिसंकटमय प्रकृति का माल हो, परिवहन आरंभ करने से पूर्व यह संवीक्षा करेगा और सुनिश्‍चित करेगा कि वह परेषण ऐसे माल के संबंध में किसी बीमा संविदा के अधीन ऐसी एक या अधिक बीमा पालिसियों द्वारा बीमा किया हुआ है जिसमें किसी व्‍यक्‍ति की मृत्‍यु या क्षति अथवा किसी संपत्ति या परेषण के नुकसान की दशा में, यदि कोई दुर्घटना होती है, तो अनुतोष का उपबंध किया गया हो ।","(3) ప్రతి సాధారణ క్యారియర్, ప్రస్తుతానికి ఏ ఇతర చట్టంలోనైనా ఉన్నప్పటికీ, మానవ జీవితానికి ప్రమాదకర లేదా ప్రమాదకర స్వభావం కలిగిన ఏదైనా సరుకు రవాణాను ప్రారంభించే ముందు సరుకును పరిశీలించి, నిర్ధారించాలి. ఒక భీమా ఒప్పందం ప్రకారం ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ భీమా పాలసీల ద్వారా బీమా చేయబడిన వస్తువులకు సంబంధించి, ఒక వ్యక్తి మరణం లేదా నష్టం లేదా ఆస్తి లేదా సరుకు కోల్పోవడం వంటి సందర్భాల్లో ఉపశమనం లభిస్తుంది."]
["14. कतिपय वर्ग के माल के वहन को प्रतिषिद्ध करने की केन्‍द्रीय सरकार की शक्‍ति–","14. కొన్ని తరగతుల వస్తువులను తీసుకెళ్లడాన్ని నిషేధించే కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారం."]
["–केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, लोकहित में ऐसे माल या माल वर्ग या वर्गों को विनिर्दिष्‍ट कर सकेगी जिनका सामान्‍य वाहक द्वारा वहन नहीं किया जाएगा ।","–కేంద్ర ప్రభుత్వం, గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ప్రజా ప్రయోజనాల కోసం అటువంటి వస్తువులు లేదా కార్గో తరగతులు లేదా తరగతులను సాధారణ క్యారియర్ భరించకూడదు."]
["15. परेषिती के व्‍यतिक्रम की दशा में सामान्‍य वाहक का अधिकार–","15. సరుకు రవాణా యొక్క డిఫాల్ట్ విషయంలో, సాధారణ క్యారియర్ యొక్క హక్కు-"]
["–(1) यदि परेषिती माल के किसी परेषण का परिदान सामान्‍य वाहक द्वारा दी गई सूचना की तारीख से तीस दिनों की अवधि के भीतर लेने में असफल रहता है तो ऐसे परेषण को अदावाकृत समझा जाएगा :","–(1) సాధారణ క్యారియర్ ఇచ్చిన సమాచారం నుండి ముప్పై రోజుల వ్యవధిలో ఏదైనా సరుకును రవాణా చేయడంలో సరుకు రవాణాదారు విఫలమైతే, అటువంటి సరుకును క్లెయిమ్ చేయనిదిగా పరిగణించాలి:"]
["परंतु विनश्‍वर परेषण की दशा में तीस दिन की अवधि लागू नहीं होगी और परेषण, सूचना की तामील के चौबीस घंटे की अवधि के पश्‍चात् या किसी ऐसी कम अवधि के पश्‍चात् जिस पर सामान्‍य वाहक और परेषिती के बीच पारस्‍परिक करार पाया गया हो, अदावाकृत समझा जाएगा ।","కానీ సరుకు విషయంలో ముప్పై రోజుల వ్యవధి వర్తించదు మరియు నోటీసు యొక్క సేవ తర్వాత ఇరవై నాలుగు గంటల తర్వాత లేదా సాధారణ క్యారియర్ మరియు సరుకు రవాణాదారుడి మధ్య పరస్పర ఒప్పందం కనుగొనబడిన స్వల్ప కాలం తర్వాత సరుకు ఆమోదయోగ్యమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन किसी अदावाकृत परेषण की दशा में,––","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద చెల్లించని సరుకు విషయంలో, -"]
["(क) सामान्‍य वाहक को, यदि ऐसा परेषण विनश्‍वर प्रकृति का है तो परेषण का विक्रय करने का अधिकार हो सकेगा; या","(క) అటువంటి సరుకు ఏకాభిప్రాయ స్వభావం కలిగి ఉంటే సాధారణ క్యారియర్‌కు సరుకును విక్రయించడానికి అధికారం ఇవ్వవచ్చు; లేదా"]
["(ख) सामान्‍य वाहक, यदि ऐसा परेषण विनश्‍वर प्रकृति का नहीं है तो परेषिती को या यदि परेषिती उपलब्‍ध नहीं है तो परेषक को सूचना की तामील उससे यह अपेक्षा करते हुए कराएगा कि वह सूचना की प्राप्‍ति की तारीख से पन्‍द्रह दिन की अवधि के भीतर माल हटा ले और सूचना के अनुपालन में असफल रहने की दशा में सामान्‍य वाहक को, यथास्‍थिति, परेषिती या परेषक को कोई और सूचना दिए बिना ऐसे परेषण का विक्रय करने का अधिकार होगा ।","(ఖ) సాధారణ క్యారియర్, అటువంటి సరుకు మనస్సాక్షి లేనిది కాకపోతే, సరుకు రవాణా చేసేవారికి సూచన చేస్తే లేదా సరుకు అందుబాటులో లేనట్లయితే, సరుకుదారుడు సమాచారం అందుకున్న తేదీ నుండి పదిహేను రోజుల వ్యవధిలో అతనికి నోటీసును ఇవ్వాలి మరియు సమాచారానికి అనుగుణంగా విఫలమైతే, సరుకు రవాణాదారునికి లేదా సరుకుదారునికి తదుపరి నోటీసు ఇవ్వకుండా, అటువంటి సరుకును విక్రయించే హక్కు సాధారణ క్యారియర్‌కు ఉంటుంది."]
["(3) सामान्‍य वाहक, उपधारा (2) के अधीन प्राप्‍त विक्रय आगमों में से शोध्‍य मालभाड़ा, भंडारकरण और अन्‍य प्रभारों, जिनके अंतर्गत विक्रय के लिए उपगत व्‍यय भी हैं, के बराबर राशि प्रतिधारित करेगा और ऐसे विक्रय आगमों का अतिशेष, यदि कोई हो, यथास्‍थिति, परेषिती या परेषक को दे दिया जाएगा ।","(3) సాధారణ క్యారియర్, సబ్-సెక్షన్ (2) కింద పొందిన అమ్మకాల ఆదాయంలో, సరుకు రవాణా, నిల్వ మరియు ఇతర ఛార్జీలకు సమానమైన మొత్తాన్ని నిలుపుకోవాలి, అమ్మకం కోసం అయ్యే ఖర్చు మరియు మిగులు, ఏదైనా ఉంటే, అటువంటి అమ్మకాల ద్వారా, సరుకు లేదా సరుకు రవాణాదారుడికి ఇవ్వబడుతుంది."]
["(4) जब तक सामान्‍य वाहक और परेषक के बीच अन्‍यथा करार न हुआ हो, परिदान लेने के समय सामान्‍य वाहक को संदेय भाड़े और अन्‍य प्रभारों का संदाय करने में परेषिती के असफल रहने की दशा में सामान्‍य वाहक, अपने शोध्‍यों की भागरूप में या पूर्णत: वसूली करने में, परेषण को निरुद्ध करने या उसका व्‍ययन करने के लिए हकदार होगा ।","(4) సాధారణ క్యారియర్ మరియు సరుకు రవాణాదారుడి మధ్య అంగీకరించకపోతే, డెలివరీ చేసేటప్పుడు సాధారణ క్యారియర్‌కు చెల్లించాల్సిన సరుకు మరియు ఇతర ఛార్జీలను సరుకు రవాణాదారు విఫలమైతే, సాధారణ క్యారియర్ కొంతవరకు లేదా దాని విలువను పూర్తిగా తిరిగి పొందాలి, సరుకును రద్దు చేయడానికి లేదా నిర్వహించడానికి అర్హత ఉంటుంది."]
["16. वाद संस्‍थित करने के लिए सूचना–","16. దావా ఏర్పాటు కోసం నోటీసు–"]
["–परेषण को हुई किसी हानि या नुकसान के लिए किसी सामान्‍य वाहक के विरुद्ध कोई वाद या अन्‍य विधिक कार्यवाही तब तक संस्‍थित नहीं की जाएगी जब तक वाद या अन्‍य विधिक कार्यवाही संस्‍थित करने के पूर्व और परेषक द्वारा परेषण बुक किए जाने की तारीख से एक सौ अस्‍सी दिन के भीतर, सामान्‍य वाहक पर परेषण को हुई हानि या नुकसान की लिखित में सूचना की तामील नहीं कर दी जाती है ।","–దావా లేదా ఇతర చట్టపరమైన చర్యలు ప్రారంభించబడటానికి ముందు మరియు సరుకును బుక్ చేసిన తేదీ నుండి నూట ఎనభై రోజుల లోపు వరకు తప్ప, సరుకు వల్ల కలిగే నష్టం లేదా నష్టానికి ఏదైనా సాధారణ క్యారియర్‌పై ఎటువంటి దావా లేదా ఇతర చట్టపరమైన చర్యలను ఏర్పాటు చేయకూడదు, సాధారణ క్యారియర్‌పై సరుకుకు నష్టం గురించి వ్రాతపూర్వక నోటీసు అందించబడదు."]
["17. सामान्‍य वाहक का साधारण उत्तरदायित्‍व–","17. సాధారణ క్యారియర్ యొక్క సాధారణ బాధ్యత–"]
["–इस अधिनियम में अन्‍यथा उपबंधित के सिवाय, सामान्‍य वाहक निम्‍नलिखित किसी कारण के सिवाय वहन के लिए उसे सौंपे गए किसी परेषण के अभिवहन में उद्भूत हानि, नाश, नुकसान या क्षय अथवा उसके अपरिदान के लिए उत्तरदायी होगा, अर्थात् :––","–ఈ చట్టంలో అందించినట్లు మినహా, ఈ క్రింది కారణాలలో దేనినైనా మినహాయించి, కొనసాగించడానికి అప్పగించిన ఏదైనా సరుకు రవాణాలో తలెత్తే ఏదైనా నష్టం, విధ్వంసం, హాని లేదా నష్టం లేదా వడ్డీ నష్టానికి సాధారణ క్యారియర్ బాధ్యత వహించాలి: –"]
["(क) दैवकृत;","(క) దైవ సంబంధమైన;"]
["(ख) युद्धकृत या लोकशत्रुकृत;","(ఖ) యుద్ధ తరహా లేదా ప్రజాస్వామ్యబద్ధం;"]
["(ग) बलवा और सिविल अशांति;","(గ) తిరుగుబాటు మరియు పౌర అశాంతి;"]
["(घ) विधिक आदेशिका के अधीन गिरफ्तारी, अवरोध या अभिग्रहण;","(ఘ) చట్టపరమైన ఉత్తర్వులలో అరెస్టు, నిర్బంధం లేదా స్వాధీనం;"]
["(ङ) केन्‍द्रीय सरकार या किसी राज्‍य सरकार द्वारा अथवा उस निमित्त उसके द्वारा प्राधिकृत केन्‍द्रीय सरकार या किसी राज्‍य सरकार के अधीनस्‍थ किसी अधिकारी या प्राधिकारी द्वारा अधिरोपित आदेश या निर्बन्‍धन अथवा प्रतिषेध :","(ఙ) కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా ఏదైనా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి అధీనంలో ఉన్న ఏ అధికారి లేదా అధికారం లేదా ఆ తరపున ఆయనచే అధికారం పొందిన ఏదైనా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం విధించిన ఆర్డర్ లేదా పరిమితి లేదా నిషేధం:"]
["परंतु सामान्‍य वाहक, परेषण की किसी हानि, नाश, नुकसान, क्षय या अपरिदान के लिए अपने उत्तरदायित्‍व में मुक्‍त नहीं होगा यदि सामान्‍य वाहक, परेषण के वहन में सम्‍यक् तत्‍परता और सावधानी का प्रयोग करता तो सामान्‍य वाहक ऐसी हानि, नाश, नुकसान या क्षय अथवा अपरिदान के बच सकता था ।","కానీ సామాన్య క్యారియర్ సరుకును తీసుకువెళ్ళడంలో తగిన శ్రద్ధ మరియు జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే, సాధారణ క్యారియర్ అటువంటి నష్టం, విధ్వంసం, హాని లేదా నష్టాన్ని భరిస్తుంది, లేదా నాన్-డెలివరి నుండి తప్పించుకోవచ్చు."]
["18. खतरनाक या परिसंकटमय प्रकृति के माल या प्रतिषिद्ध माल के वहन, उसके अरजिस्‍ट्रीकरण संबंधी उल्‍लंघन के लिए दंड–","18. ప్రమాదకరమైన లేదా ప్రమాదకర స్వభావాన్ని కలిగిన వస్తువులు లేదా నిషేధిత వస్తువుల యొక్క రవాణా, దాని రిజిస్ట్రేషన్ సంబంధిత ఉల్లంఘనకు జరిమానా-"]
["–(1) जो कोई धारा 3, धारा 13 के उपबंधों का या धारा 14 के अधीन जारी किसी अधिसूचना का उल्‍लंघन करेगा, वह प्रथम अपराध के लिए जुर्माने से, जो पांच हजार रुपए तक का हो सकेगा और दूसरे या पश्‍चात्वर्ती अपराध के लिए जुर्माने से, जो दस हजार रुपए तक का हो सकेगा, दंडनीय होगा ।","–(1) సెక్షన్ 3, సెక్షన్ 13 లేదా సెక్షన్ 14 కింద జారీ చేసిన ఏదైనా నోటిఫికేషన్‌ను ఎవరు ఉల్లంఘించినా మొదటి నేరానికి ఐదువేల రూపాయల వరకు జరిమానా మరియు రెండవ లేదా తదుపరి నేరానికి శిక్ష పది వేల రూపాయల వరకు జరిమానా ఉండవచ్చు, శిక్షార్హమైనది."]
["(2) यदि इस अधिनियम के अधीन अपराध करने वाला व्‍यक्‍ति कोई कंपनी है तो ऐसा प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति, जो उस अपराध के किए जाने के समय उस कंपनी के कारबार के संचालन के लिए उस कंपनी का भारसाधक और उसके प्रति उत्तरदायी था और साथ ही वह कंपनी भी, ऐसे अपराध के दोषी समझे जाएंगे और तद्नुसार अपने विरुद्ध कार्यवाही किए जाने और दंडित किए जाने के भागी होंगे :","(2) ఈ చట్టం ప్రకారం నేరానికి పాల్పడిన వ్యక్తి ఒక సంస్థ అయితే, నేరం చేసే సమయంలో ఆ సంస్థ వ్యాపారం యొక్క బాధ్యత వహించిన ప్రతి వ్యక్తి మరియు సంస్థ కూడా, నేరానికి దోషిగా పరిగణించబడతారు మరియు తదనుగుణంగా వ్యతిరేకంగా శిక్షించబడతారు మరియు శిక్షకు అర్హులవుతారు:"]
["परन्‍तु इस उपधारा की कोई बात ऐसे व्‍यक्‍ति को दंड का भागी नहीं बनाएगी यदि वह यह साबित कर देता है कि अपराध उसकी जानकारी के बिना किया गया था या उसने ऐसे अपराध के किए जाने का निवारण करने के लिए सब सम्‍यक् तत्‍परता बरती थी ।","కానీ తనకు తెలియకుండానే నేరం జరిగిందని రుజువు చేస్తే లేదా అలాంటి నేరం జరగకుండా నిరోధించడానికి అతను తగిన శ్రద్ధ వహించినట్లయితే ఈ సబ్-సెక్షన్ ఏదీ అలాంటి వ్యక్తిని శిక్షకు గురి చేయదు."]
["(3) उपधारा (1) में किसी बात के होते हुए भी, जहां इस अधिनियम के अधीन कोई अपराध किसी कंपनी द्वारा किया गया है और यह साबित हो जाता है कि वह अपराध कंपनी के किसी निदेशक, प्रबंधक, सचिव या अन्‍य अधिकारी की सहमति या मौनानुकूलता से किया गया है या उस अपराध का किया जाना उसकी किसी उपेक्षा के कारण हुआ माना जा सकता है, वहां ऐसे किसी निदेशक, प्रबंधक, सचिव या अन्‍य अधिकारी के विरुद्ध कार्यवाही की जाएगी और तद्नुसार दंडित किया जाएगा ।","(3) సబ్-సెక్షన్ (1) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఈ చట్టం ప్రకారం ఒక సంస్థ ఒక నేరం చేసిందని మరియు సంస్థ యొక్క డైరెక్టర్, మేనేజర్, కార్యదర్శి లేదా ఇతర అధికారి యొక్క సమ్మతితో లేదా అంగీకారంతో ఈ నేరం జరిగిందని నిరూపించబడితే, నేరం జరిగిందా లేదా చేసిన నేరం దాని యొక్క ఏదైనా నిర్లక్ష్యం వల్ల జరిగిందని భావించినా, అలాంటి డైరెక్టర్, మేనేజర్, సెక్రటరీ లేదా ఇతర అధికారిపై చర్యలు తీసుకొని దానికి అనుగుణంగా శిక్షించబడాలి."]
["–इस धारा के प्रयोजन के लिए,––","–ఈ సెక్షన్ యొక్క ప్రయోజనం కోసం,–"]
["(क) “कंपनी” से कोई निगमित निकाय अभिप्रेत है और इसके अंतर्गत फर्म या व्‍यष्‍टियों का अन्‍य संगम भी है; और","(క) \"కంపెనీ\" అంటే బాడీ కార్పొరేట్ మరియు వ్యక్తుల యొక్క సంస్థ లేదా ఇతర అనుబంధాన్ని కలిగి ఉంటుంది; మరియు"]
["(ख) फर्म के संबंध में, “निदेशक” से उस फर्म का भागीदार अभिप्रेत है ।","(ఖ) ఒక సంస్థకు సంబంధించి, \"దర్శకుడు\" అంటే ఆ సంస్థ యొక్క భాగస్వామి."]
["19. अपराधों का शमन–"," 19. నేరాల తగ్గింపు–"]
["–(1) धारा 18 के अधीन किए गए किसी अपराध का, ऐसे अधिकारियों या प्राधिकारियों द्वारा और ऐसी राशि के लिए जो राज्‍य सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा विनिर्दिष्‍ट करे, शमन या तो अभियोजन संस्‍थित किए जाने के पूर्व या उसके पश्‍चात् किया जा सकेगा ।","– (1) సెక్షన్ 18 కింద, అటువంటి అధికారులు లేదా అధికారాలు చేసిన నేరం మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా పేర్కొనవచ్చు, ప్రాసిక్యూషన్ ప్రారంభించడానికి ముందు లేదా తరువాత తగ్గించవచ్చు."]
["(2) जहां किसी अपराध का, उपधारा (1) के अधीन शमन किया गया है वहां अपराधी को उन्‍मोचित कर दिया जाएगा और ऐसे अपराध के संबंध में उसके विरुद्ध आगे की कार्यवाही नहीं की जाएगी ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద ఒక నేరం తగ్గించబడినప్పుడు, అపరాధి విడుదల చేయబడాలి మరియు అలాంటి నేరానికి సంబంధించి అతనిపై తదుపరి చర్యలు తీసుకోకూడదు."]
["20. नियम बनाने की शक्‍ति––","20. నియమాలు చేసే అధికారం-"]
["(1) केन्‍द्रीय सरकार इस अधिनियम के उपबंधों को कार्यान्‍वित करने के लिए राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, नियम बना सकेगी ।","(1) గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేయడానికి నియమాలను రూపొందించవచ్చు."]
["(2) विशिष्‍टता और पूर्वमागी शक्‍ति की व्‍यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना ऐसे नियम निम्‍नलिखित सभी या उनमें से किसी विषय के संबंध में उपबंध कर सकेंगे, अर्थात् :––","(2) పైన పేర్కొన్న శక్తి యొక్క విశిష్టత మరియు ప్రాబల్యానికి పక్షపాతం లేకుండా, ఇటువంటి నియమాలు ఈ క్రింది అన్ని విషయాలకు లేదా ఏదైనా వాటికి అందించాలి, అంటే: -"]
["(क) धारा 4 की उपधारा (2) और उपधारा (3) के अधीन, मुख्‍य कार्यालय या शाखा कार्यालय के लिए रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र का अनुदान करने या उसके नवीकरण के लिए आवेदन करने का प्ररूप और रीति तथा उसकी फीस;","(క) సెక్షన్ 4 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) మరియు సబ్ సెక్షన్ (3) కింద, ప్రధాన కార్యాలయం లేదా బ్రాంచ్ ఆఫీస్ కోసం రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ మంజూరు లేదా పునరుద్ధరణ కోసం దరఖాస్తు చేసే రూపం మరియు పద్ధతి మరియు ఫీజులు;"]
["(ख) पात्रता की अन्‍य शर्तें जो धारा 4 की उपधारा (4) के खंड (घ) के अधीन किसी आवेदक द्वारा पूरी की जानी अपेक्षित हैं;","(ఖ) సెక్షన్ 4 లోని సబ్ సెక్షన్ (4) లోని క్లాజ్ (ఘ) కింద దరఖాస్తుదారు నెరవేర్చాల్సిన ఇతర అర్హత షరతులు;"]
["(ग) धारा 4 की उपधारा (5) के अधीन, वह प्ररूप जिसमें और वे शर्तें जिनके अधीन रहते हुए, रजिस्‍ट्रीकरण प्रमाणपत्र का अनुदान या नवीकरण किया जा सकेगा :","(గ) సెక్షన్ 4 లోని సబ్-సెక్షన్ (5) కింద, రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ మంజూరు చేయబడిన లేదా పునరుద్ధరించబడే రూపం మరియు షరతులు:"]
["(घ) धारा 4 की उपधारा (7) के खंड (क) के अधीन रजिस्‍टर रखने का प्ररूप और रीति;","(ఘ) సెక్షన్ 4 లోని సబ్ సెక్షన్ (7) లోని క్లాజ్ (క) కింద నమోదు చేసే రూపం మరియు విధానం;"]
["(ङ) धारा 4 की उपधारा (7) के खंड (ग) के अधीन वह सूचना और विवरणी जो रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी और परिवहन अनुसंधान खंड को दी जा सकेगी ;","(ఙ) సెక్షన్ 4 లోని సబ్ సెక్షన్ (7) లోని క్లాజ్ (గ) కింద, రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీ మరియు ట్రాన్స్పోర్ట్ రీసెర్చ్ విభాగానికి ఇవ్వబడిన సమాచారం మరియు వివరణ;"]
["(च) धारा 6 की उपधारा (2) के अधीन अपील का ज्ञापन प्रस्‍तुत करने के लिए फीस;","(చ) సెక్షన్ 6 లోని సబ్ సెక్షన్ (2) కింద అప్పీల్ మెమోరాండం సమర్పించడానికి ఫీజు;"]
["(छ) धारा 8 की उपधारा (1) के अधीन वह प्ररूप और रीति जिसमें परेषक द्वारा माल परेषण टिप्‍पण निष्‍पादित किया जाएगा ;","(ఛ) సెక్షన్ 8 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) కింద సరుకు రవాణా వ్యాఖ్యలను అమలు చేసే రూపం మరియు విధానం;"]
["(ज) धारा 9 की उपधारा (1) के अधीन वह प्ररूप और रीति जिसमें सामान्‍य वाहक, माल रसीद जारी करेगा :","(జ) సాధారణ క్యారియర్ సెక్షన్ 9 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) కింద వస్తువుల రశీదును జారీ చేసే రూపం మరియు పద్ధతి:"]
["(झ) धारा 10 की उपधारा (1) के अधीन किसी परेषण की हानि या नुकसान के लिए सामान्‍य वाहक का दायित्‍व;","(ఝ) సెక్షన్ 10 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) కింద సరుకు యొక్క నష్టం లేదా నష్టానికి సాధారణ క్యారియర్ యొక్క బాధ్యత;"]
["(ञ) धारा 13 की उपधारा (1) के अधीन खतरनाक या परिसंकटमय प्रकृति के माल को ले जाने के लिए अनुपालन की जाने वाली प्रक्रिया और रक्षोपाय;","(ఞ) సెక్షన్ 13 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) కింద ప్రమాదకర లేదా ప్రమాదకరమైన స్వభావం గల వస్తువులను తీసుకువెళ్ళడానికి అనుసరించాల్సిన విధానాలు మరియు భద్రతలు;"]
["(ट) धारा 13 की उपधारा (2) के अधीन मानव जीवन के लिए खतरनाक या परिसंकटमय प्रकृति के माल का विनिर्देश और उनके परिवहन के दौरान मोटर यान में वहन किए जाने वाले या ऐसे माल पर लगाए जाने वाले या प्रदर्शित किए जाने वाले लेबल या लेबलों का वर्ग :","(ట) సెక్షన్ 13 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కింద మానవ జీవితానికి ప్రమాదకర లేదా ప్రమాదకర స్వభావం గల వస్తువులను పేర్కొనడం మరియు వాటి రవాణా సమయంలో మోటారు వాహనంలో రవాణా చేసే అటువంటి వస్తువులపై లేబుల్స్ లేదా లేబుళ్ల తరగతి ప్రదర్శించాలి :"]
["(ठ) कोई अन्‍य विषय, जिसका विहित किया जाना अपेक्षित है या जो विहित किया जाए ।","(ఠ) సూచించాల్సిన లేదా సూచించబడే ఏదైనా ఇతర విషయం."]
["(3) इस धारा के अधीन बनाया गया प्रत्‍येक नियम और धारा 14 के अधीन जारी की गई प्रत्‍येक अधिसूचना, बनाए जाने या जारी की जाने के पश्‍चात् यथाशीघ्र संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष, जब वह सत्र में हो, कुल तीस दिन की अवधि के लिए रखा जाएगा या रखी जाएगी । यह अवधि एक सत्र में अथवा दो या अधिक आनुक्रमिक सत्रों में पूरी हो सकेगी । यदि उस सत्र के या पूर्वोक्‍त आनुक्रमिक सत्रों के ठीक बाद के सत्र के अवसान के पूर्व, दोनों सदन उस नियम या अधिसूचना में कोई परिवर्तन करने के लिए सहमत हो जाएं तो तत्‍पश्‍चात् वह ऐसे परिवर्तित रूप में ही प्रभावी होगा/होगी । यदि उक्‍त अवसान के पूर्व दोनों सदन सहमत हो जाएं कि वह नियम नहीं बनाया जाना चाहिए या वह अधिसूचना जारी नहीं की जानी चाहिए तो तत्‍पश्‍चात् वह निष्‍प्रभाव हो जाएगा/जाएगी । किंतु नियम या अधिसूचना के निष्‍प्रभाव होने से उसके अधीन पहले की गई किसी बात की विधिमान्‍यता पर प्रतिकूल प्रभाव नहीं पड़ेगा ।","(3) ఈ సెక్షన్ కింద చేసిన ప్రతి నియమం మరియు సెక్షన్ 14 కింద జారీ చేసిన ప్రతి నోటిఫికేషన్, ప్రతి పార్లమెంటు సభలో సమావేశమైన వెంటనే, అది తయారు చేయబడిన లేదా జారీ చేయబడిన మొత్తం ముప్పై రోజుల పాటు ఉంచబడుతుంది లేదా ఉంచబడాలి. ఈ వ్యవధిని ఒక సెషన్‌లో లేదా రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వరుస సెషన్లలో పూర్తి చేయవచ్చు. ఆ సెషన్ గడువుకు ముందే లేదా మునుపటి సెషన్ల తర్వాత వెంటనే ఆ నియమం లేదా నోటిఫికేషన్‌లో ఏదైనా మార్పు చేయడానికి ఉభయ సభలు అంగీకరిస్తే, అది మార్చబడిన రూపంలో మాత్రమే ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది. ఆ నియమం చేయరాదని లేదా నోటిఫికేషన్ జారీ చేయరాదని గడువు ముగిసేలోపు ఉభయ సభలు అంగీకరిస్తే, అది తటస్థీకరించబడుతుంది. కానీ నియమం లేదా నోటిఫికేషన్ క్రింద గతంలో చేసిన ఏదైనా చెల్లుబాటు ప్రతికూలంగా ప్రభావితం కాదు."]
["21. कठिनाइयों को दूर करने की शक्‍ति–"," 21. ఇబ్బందులను తొలగించే అధికారం-"]
["–(1) यदि इस अधिनियम के उपबंधों को प्रभावी करने में कोई कठिनाई उत्‍पन्‍न होती है तो केन्‍द्रीय सरकार राजपत्र में प्रकाशित साधारण या विशेष आदेश द्वारा इस अधिनियम के उपबंधों से संगत ऐसे उपबंध कर सकेगी जो उसे कठिनाई दूर करने के लिए आवश्‍यक या समीचीन प्रतीत होते हैं :","–(1) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేయడంలో ఏమైనా ఇబ్బందులు ఎదురైతే, గెజిట్‌లో ప్రచురించబడిన సాధారణ లేదా ప్రత్యేక ఉత్తర్వుల ద్వారా, ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు సంబంధించిన కష్టాలను తొలగించడానికి అవసరమైన లేదా అవసరమయ్యే నిబంధనలను కేంద్ర ప్రభుత్వం చేయవచ్చు:"]
["परंतु इस धारा के अधीन ऐसा कोई आदेश इस अधिनियम के प्रारंभ की तारीख से दो वर्ष की अवधि की समाप्‍ति के पश्‍चात् नहीं किया जाएगा ।","ఈ చట్టం ప్రారంభించిన తేదీ నుండి రెండేళ్ల గడువు ముగిసిన తరువాత ఈ విభాగం కింద అలాంటి ఉత్తర్వులు ఇవ్వరాదు."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन किया गया प्रत्‍येक आदेश, किए जाने के पश्‍चात् यथाशीघ्र, संसद् के प्रत्‍येक सदन के समझा रखा जाएगा ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద చేసిన ప్రతి ఉత్తర్వు, తయారు చేయబడిన తరువాత, వీలైనంత త్వరగా ప్రతి పార్లమెంటు సభకు చెందినదిగా పరిగణించబడుతుంది."]
["22. निरसन और व्‍यावृत्ति–","22. ఉపసంహరణ మరియు వ్యాపారవృత్తి -"]
["(1) वाहक अधिनियम, 1865 (1865 का 3) इसके द्वारा निरसित किया जाता है ।","(1) క్యారియర్స్ చట్టం, 1865 (1865 లో 3) దీని ద్వారా రద్దు చేయబడింది."]
["(2) वाहक अधिनियम, 1865 (1865 का 3) के निरसन के होते हुए भी, उक्‍त अधिनियम के अधीन की गई कोई बात या कोई कार्रवाई, जहां तक ऐसी कोई बात या कार्रवाई इस अधिनियम के उपबंधों से संगत है इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन की गई समझी जाएगी और तद्नुसार तब तक प्रवृत्त रहेगी जब तक इस अधिनियम के अधीन की गई किसी बात या किसी कार्रवाई द्वारा उसे अतिष्‍ठित नहीं कर दिया जाता ।","(2) క్యారియర్ చట్టం, 1865 (1865 లో 3) రద్దు చేసినప్పటికీ, ఈ చట్టం క్రింద తీసుకున్న ఏదైనా విషయం లేదా చర్య, ఇప్పటివరకు ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనల ప్రకారం తయారు చేయబడిన ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా లేదా చర్యకు అనుగుణంగా ఉంటుంది, ఈ చట్టం క్రింద తీసుకోబడిన ఏదైనా లేదా ఏదైనా చర్య ద్వారా అది ఉన్నతమైన వరకు పరిగణించబడుతుంది మరియు తదనుగుణంగా అమలులో ఉంటుంది."]
["(3) निरसन के प्रभाव के बारे में इस धारा में विशिष्‍ट मामलों के उल्‍लेख का यह अर्थ नहीं लगाया जाएगा कि वह साधारण खंड अधिनियम, 1897 (1897 का 10) की धारा 6 के साधारण प्रयोग पर प्रतिकूल प्रभाव डालता है या उसे प्रभावित करता है ।","(3) సాధారణ నిబంధనల చట్టం, 1897 (1897 లో 10) లోని సెక్షన్ 6 యొక్క సాధారణ వాడకాన్ని ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేయడానికి లేదా రద్దు ప్రభావానికి సంబంధించి ఈ సెక్షన్లో నిర్దిష్ట కేసుల ప్రస్తావన ఉండదు."]
["भारत में संदाय प्रणालियों के विनियमन और पर्यवेक्षण का तथा भारतीयरिजर्व बैंक को उस प्रयोजन के लिए प्राधिकारी के रूप में अभिहितकरने तथा उससे संबंधित या उसके आनुषंगिक विषयों का उपबंधकरने के लिए अधिनियम"," భారతదేశంలో చెల్లింపు వ్యవస్థలను నియంత్రించడానికి మరియు పర్యవేక్షించడానికి మరియు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియాను ఆ ప్రయోజనం కోసం ఒక అధికారం వలె నియమించడానికి మరియు దానితో అనుసంధానించబడిన లేదా యాదృచ్ఛికమైన విషయాలను అందించడానికి చట్టం."]
["भारत गणराज्य के अठावनवें वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो:—"," రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క పద్దెనిమిదవ సంవత్సరంలో దీనిని పార్లమెంట్ ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేసింది: -"]
["अध्याय 1"," 1 వ అధ్యాయము"]
["1. संक्षिप्‍त नाम, विस्तार और प्रारम्भ—","1. చిన్న పేరు, పరిధి మరియు ప్రారంభం—"]
["(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम संदाय और निपटान प्रणाली अधिनियम, 2007 है ।","(1) ఈ చట్టం పేమెంట్ అండ్ సెటిల్మెంట్ సిస్టమ్స్ యాక్ట్, 2007 గా సంక్షిప్తీకరించబడింది."]
["(2) इसका विस्तार संपूर्ण भारत पर है ।","(2) ఇది మొత్తం భారతదేశానికి విస్తరించింది."]
["(3) यह उस तारीख को प्रवृत्त होगा, जो केन्द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, नियत करे और इस अधिनियम के भिन्‍न-भिन्‍न उपबंधों के लिए भिन्‍न-भिन्‍न तारीखें नियत की जा सकेंगी और किसी ऐसे उपबंध में इस अधिनियम के प्रारंभ के प्रति किसी निर्देश का यह अर्थ लगाया जाएगा कि वह उस उपबंध के प्रारंभ के प्रतिनिर्देश है ।","(3) గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ఈ చట్టం యొక్క వివిధ నిబంధనల కోసం ఒకేతేది మరియు వేర్వేరు తేదీలను నియమించవచ్చు మరియు అటువంటి నిబంధనలో ఈ చట్టం ప్రారంభించటానికి ఏ దిశలోనైనా ఇది అమలులోకి వస్తుంది, ఆ నిబంధన యొక్క ప్రారంభాన్ని సూచించడానికి ఇది నిర్దేశించబడుతుంది."]
["2. परिभाषाएं—"," 2. నిర్వచనాలు-"]
["(1) इस अधिनियम में, जब तक कि संदर्भ से अन्यथा अपेक्षित न हो,—","(1) ఈ చట్టంలో, సందర్భం అవసరమైతే తప్ప, -"]
["(क) “बैंक” से अभिप्रेत है—","(క) \"బ్యాంక్\" అంటే-"]
["(i) भारतीय रिजर्व बैंक अधिनियम, 1934 (1934 का 2) की दूसरी अनुसूची में सम्मिलित बैंक;","(i) రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా యాక్ట్, 1934 (1934 లో 2) రెండవ షెడ్యూల్‌లో బ్యాంకులు చేర్చబడ్డాయి;"]
["(ii) डाकघर बचत बैंक;","(ii) పోస్ట్ ఆఫీస్ సేవింగ్స్ బ్యాంక్;"]
["(iii) बैंककारी विनियमन अधिनियम, 1949 (1949 का 10) की धारा 5 के खंड (ग) में यथापरिभाषित बैंककारी कंपनी;","(iii) బ్యాంకింగ్ నియంత్రణ చట్టం, 1949 (1949 లో 10) లోని సెక్షన్ 5 లోని క్లాజ్ (గ) లో నిర్వచించిన విధంగా బ్యాంకింగ్ కంపెనీ;"]
["(iv) बैंककारी विनियमन अधिनियम, 1949 (1949 का 10) की धारा 56 द्वारा यथा अंतःस्थापित धारा 5 के खंड (गग) में यथापरिभाषित सहकारी बैंक; और","(iv) 1949 బ్యాంకింగ్ రెగ్యులేషన్ చట్టం (1949 లో 10) లోని సెక్షన్ 56 చేత చేర్చబడిన సెక్షన్ 5 లోని క్లాజ్ (గగ) లో నిర్వచించిన సహకార బ్యాంకులు; మరియు"]
["(v) ऐसा कोई अन्य बैंक, जिसे रिजर्व बैंक, अधिसूचना द्वारा, इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए विनिर्दिष्‍ट करे;","(v) రిజర్వ్ బ్యాంక్ నోటిఫికేషన్ ద్వారా ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం పేర్కొనగల ఇతర బ్యాంకులు;"]
["(ख) “व्युत्पन्‍न” से किसी भविष्यवर्ती तारीख पर निपटाया जाने वाला ऐसा लिखत अभिप्रेत है जिसका मूल्य प्रतिभूतियों (जिसे “अन्तर्निहित” भी कहा गया है), या किसी अन्य अन्तर्निहित की ब्याज दर, विदेशी मुद्रा दर, प्रत्यय रेटिंग या प्रत्यय सूचकांक, कीमत में या किसी अन्य अंतर्निहित अथवा उनमें से एक से अधिक के संयोजन में परिवर्तन से व्युत्पन्‍न होता है और इसके अंतर्गत ब्याज दर विनिमय, अग्रिम दर करार, विदेशी मुद्रा विनिमय, विदेशी मुद्रा-रुपए के विनिमय, विदेशी मुद्रा विकल्प, विदेशी मुद्रा-रुपया विकल्प या ऐसा कोई अन्य लिखत भी है, जो रिजर्व बैंक द्वारा, समय-समय पर, विनिर्दिष्‍ट किया जाए;","(ఖ) \"డెరివేటివ్\" అంటే భవిష్యత్ తేదీలో సెక్యూరిటీల విలువ (\"ఇంప్లైడ్\" అని కూడా పిలుస్తారు), లేదా ఏదైనా ఇతర అంతర్లీన వడ్డీ రేటు, విదేశీ మారకపు రేటు, ప్రత్యయం రేటింగ్ లేదా ప్రత్యయం సూచిక, ధరలో లేదా వాటిలో ఒకటి కంటే ఎక్కువ ఇతర అంతర్లీన లేదా కలయికలో మార్పు నుండి ఉత్పన్నం మరియు వడ్డీ రేటు మార్పిడి, ముందస్తు రేటు ఒప్పందం, విదేశీ కరెన్సీ మార్పిడి, విదేశీ కరెన్సీ-రూపాయి మార్పిడి, విదేశీ కరెన్సీ ఎంపిక, విదేశీ కరెన్సీ-రూపాయి ఎంపిక లేదా ఎప్పటికప్పుడు రిజర్వ్ బ్యాంక్ పేర్కొనగల ఇతర వివరాలు కూడా ఉన్నాయి;"]
["(ग) “इलेक्ट्रानिक निधि अंतरण” से निधियों का कोई ऐसा अंतरण अभिप्रेत है, जो किसी व्यक्‍ति द्वारा अनुदेश, प्राधिकार या आदेश द्वारा किसी बैंक में रखे गए खाते से रकम निकालने या उसमें जमा करने के लिए इलेक्ट्रानिक माध्यम से किया जाता है और उसके अंतर्गत विक्रय अंतरण के बिंदु, स्वचालित टेलर मशीन संव्यवहार, सीधे निक्षेप या निधियों का निकाला जाना, टेलीफोन, इंटरनेट और कार्ड संदाय द्वारा आरंभ किए गए अंतरण भी सम्मिलित हैं;","(గ) \"ఎలక్ట్రానిక్ ఫండ్స్ ట్రాన్స్ఫర్\" అంటే ఏదైనా నిధుల బదిలీ, ఇది ఒక బ్యాంకులో ఉన్న ఖాతా నుండి డబ్బును ఉపసంహరించుకోవటానికి లేదా జమ చేయడానికి ఒక వ్యక్తి ఎలక్ట్రానిక్ బోధన, అధికారం లేదా ఆర్డర్ ద్వారా తయారు చేయబడుతుంది మరియు అమ్మకపు బదిలీ పాయింట్లు, ఆటోమేటిక్ టెల్లర్ మెషిన్ లావాదేవీలు, ప్రత్యక్ష డిపాజిట్ లేదా నిధుల ఉపసంహరణ, టెలిఫోన్, ఇంటర్నెట్ మరియు కార్డు చెల్లింపు ప్రారంభించిన బదిలీలు కూడా చేర్చబడ్డాయి;"]
["(घ) “सकल निपटान प्रणाली” से ऐसी संदाय प्रणाली अभिप्रेत है, जिसमें निधियों या प्रतिभूतियों का प्रत्येक निपटान पृथक् या व्यष्‍टिक अनुदेशों के आधार पर होता है;","(ఘ) \"స్థూల పరిష్కారం వ్యవస్థ\" అంటే నిధుల లేదా సెక్యూరిటీల యొక్క ప్రతి పరిష్కారం వ్యక్తిగత సూచనలపై ఆధారపడిన చెల్లింపు వ్యవస్థ;"]
["(ङ) “शुद्ध अवधारण” से प्रणाली के भागीदारों के बीच संदाय बाध्यताओं या परिदान बाध्यताओं के मुजरे या समायोजन के परिणामस्वरूप शोध्य या संदेय अथवा परिदेय धन या प्रतिभूतियों की रकम का प्रणाली प्रदाता द्वारा अवधारण अभिप्रेत है, जिसके अंतर्गत प्रणाली प्रदाता द्वारा किसी प्रणाली भागीदार के दिवालिएपन या विघटन या परिसमापन पर किसी भविष्य की तारीख पर निपटान के लिए स्वीकृत संव्यवहारों की समाप्‍ति पर उद्भूत दावे और बाध्यताएं या ऐसी अन्य परिस्थितियां जो प्रणाली प्रदाता अपने नियमों या विनियमों या उपविधियों (चाहे जिस नाम से ज्ञात हों) में विनिर्दिष्‍ट करे, भी हैं जिससे केवल शुद्ध दावे की ही मांग की जा सके या शुद्ध बाध्यता ही देय हो सके;","(ఙ) \"నెట్ రిటెన్షన్\" అంటే సిస్టమ్ ప్రొవైడర్ ద్వారా సిస్టమ్ భాగస్వామి యొక్క దివాలాతో సహా లేదా సిస్టమ్ భాగస్వాముల మధ్య చెల్లింపు బాధ్యతలు లేదా డెలివరీ బాధ్యతల రుణమాఫీ లేదా సర్దుబాటు ఫలితంగా చెల్లించవలసిన డబ్బు లేదా సెక్యూరిటీల మొత్తాన్ని సిస్టమ్ ప్రొవైడర్ నిలుపుకోవడం, భవిష్యత్ తేదీలో పరిష్కారం కోసం అంగీకరించబడిన లావాదేవీల చివరలో రద్దు లేదా లిక్విడేషన్‌పై తలెత్తే దావాలు మరియు బాధ్యతలు లేదా సిస్టమ్ ప్రొవైడర్ దాని నియమాలు లేదా నిబంధనలు లేదా ఉప-చట్టాలలో (తెలిసిన ఏ పేరునైనా) పేర్కొన్న ఇతర పరిస్థితులలో, స్వచ్ఛమైన వాదనలు మాత్రమే డిమాండ్ చేయబడతాయి లేదా స్వచ్ఛమైన బాధ్యతలు అప్పగించబడతాయి;"]
["(च) “अधिसूचना” से राजपत्र में प्रकाशित अधिसूचना अभिप्रेत है;","(చ) \"నోటిఫికేషన్\" అంటే గెజిట్‌లో ప్రచురించబడిన నోటిఫికేషన్;"]
["(छ) “संदाय अनुदेश” से,—","(ఛ) \"చెల్లింపు సూచన\" తో, -"]
["(i) किसी व्यक्‍ति द्वारा किसी प्रणाली भागीदार को; या","(i) వ్యవస్థ భాగస్వామికి ఒక వ్యక్తి ద్వారా; లేదా"]
["(ii) किसी प्रणाली भागीदार द्वारा किसी अन्य प्रणाली भागीदार को,","(ii) వ్యవస్థ భాగస్వామి ద్వారా మరొక వ్యవస్థ భాగస్వామికి,"]
["(ज) “संदाय बाध्यता” से ऐसी ऋणिता अभिप्रेत है, जो किसी एक प्रणाली भागीदार द्वारा किसी अन्य प्रणाली भागीदार को निधियों, प्रतिभूतियों या विदेशी मुद्रा या व्युत्पन्‍नों या अन्य संव्यवहारों से संबंधित एक या अधिक संदाय अनुदेशों के समाशोधन या निपटान के परिणामस्वरूप देय है;","(జ) \"చెల్లింపు బాధ్యత\" అంటే నిధులు, సెక్యూరిటీలు లేదా విదేశీ మారకం లేదా ఉత్పన్నాలు లేదా ఇతర లావాదేవీలకు సంబంధించిన ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ చెల్లింపు సూచనలను క్లియర్ చేయడం లేదా పరిష్కరించడం ఫలితంగా ఒక వ్యవస్థ భాగస్వామి మరొక వ్యవస్థ భాగస్వామికి చెల్లించవలసిన రుణం;"]
["(झ) “संदाय प्रणाली” से ऐसी प्रणाली अभिप्रेत है, जो किसी संदायकर्ता और किसी हिताधिकारी के बीच संदाय किए जाने को समर्थ बनाती है, जिसमें समाशोधन, संदाय या निपटान सेवा अथवा वे सभी सेवाएं सम्मिलित हैं किन्तु स्टॉक एक्सचेंज सम्मिलित नहीं है ।","(ఝ) \"చెల్లింపు వ్యవస్థ\" అంటే చెల్లింపుదారు మరియు లబ్ధిదారుడి మధ్య చెల్లింపును ప్రారంభించే వ్యవస్థ, క్లియరింగ్, చెల్లింపు లేదా సెటిల్మెంట్ సేవ లేదా ఆ అన్ని సేవలతో సహా, కానీ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజి చేర్చబడలేదు."]
["स्पष्‍टीकरण"," స్పష్టపరచుట"]
["—इस खंड के प्रयोजनों के लिए “संदाय प्रणाली” के अन्तर्गत ऐसी प्रणाली है, जो क्रेडिट कार्ड प्रचालनों, डेबिट कार्ड प्रचालनों, स्मार्ट कार्ड प्रचालनों, धन अंतरण प्रचालनों या वैसे ही प्रचालनों को समर्थ बनाती है;"," - ఈ నిబంధన యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, \"చెల్లింపు వ్యవస్థ\" లో క్రెడిట్ కార్డ్ ఆపరేషన్లు, డెబిట్ కార్డ్ ఆపరేషన్లు, స్మార్ట్ కార్డ్ ఆపరేషన్లు, డబ్బు బదిలీ కార్యకలాపాలు లేదా ఇలాంటి ఆపరేషన్లను ప్రారంభించే వ్యవస్థ ఉంటుంది;"]
["(ञ) “विहित” से इस अधिनियम के अधीन बनाए गए विनियमों द्वारा विहित अभिप्रेत है;","(ఞ) \"సూచించినది\" అంటే ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడుతుంది;"]
["(ट) “विनियम” से इस अधिनियम के अधीन बनाया गया विनियम अभिप्रेत है;","(ట) \"రెగ్యులేషన్స్\" అంటే ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనలు;"]
["(ठ) “रिजर्व बैंक” से भारतीय रिजर्व बैंक अधिनियम, 1934 (1934 का 2) के अधीन गठित भारतीय रिजर्व बैंक अभिप्रेत है;","(ఠ) \"రిజర్వ్ బ్యాంక్\" అంటే రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా చట్టం, 1934 (1934 లో 2) కింద ఏర్పడిన రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా;"]
["(ड) “प्रतिभूतियों” से लोक ऋण अधिनियम, 1944 (1944 का 18) में यथापरिभाषित सरकारी प्रतिभूतियां या ऐसी अन्य प्रतिभूतियां अभिप्रेत हैं, जो केन्द्रीय सरकार द्वारा समय-समय पर उस अधिनियम के अधीन अधिसूचित की जाएं;","(డ) \"సెక్యూరిటీస్\" అంటే పబ్లిక్ సెక్యూరిటీ యాక్ట్, 1944 (1944 లో 18) లో నిర్వచించిన ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలు లేదా ఇతర సెక్యూరిటీలు, ఆ చట్టం ప్రకారం ఎప్పటికప్పుడు కేంద్ర ప్రభుత్వం తెలియజేయవచ్చు;"]
["(ढ) “निपटान” से संदाय अनुदेशों का निपटान अभिप्रेत है और इसके अंतर्गत प्रतिभूतियों, विदेशी मुद्रा या व्युत्पन्‍नों या ऐसे अन्य संव्यवहारों का निपटान भी है, जिनमें संदाय बाध्यताएं अंतर्वलित हैं;","(ఢ) \"సెటిల్మెంట్\" అంటే చెల్లింపు సూచనల పరిష్కారం మరియు చెల్లింపు బాధ్యతలు చేర్చబడిన సెక్యూరిటీలు, విదేశీ మారకం లేదా ఉత్పన్నాలు లేదా ఇతర లావాదేవీల పరిష్కారం కూడా ఉంటుంది;"]
["(ण) “व्यवस्थित जोखिम” से—","(ణ) \"క్రమబద్ధమైన ప్రమాదం\" ద్వారా -"]
["(i) किसी प्रणाली भागीदार की संदाय प्रणाली के अधीन अपनी संदाय बाध्यताओं को, जब भी वे शोध्य हों, चुकाने में असमर्थता; या","(i) వ్యవస్థ భాగస్వామి చెల్లించాల్సిన బాధ్యత చెల్లింపు, వ్యవస్థ కింద తిరిగి చెల్లించాల్సిన అసమర్థత; లేదా"]
["(ii) प्रणाली में किसी विच्छिन्‍नता,के कारण उद्भूत जोखिम अभिप्रेत है, जो अन्य भागीदारों को अपनी बाध्यताओं को, जब भी शोध्य हों, चुकाने में असफल कर सकेगी और जिससे प्रणाली की स्थिरता पर प्रभाव पड़ने की संभावना है:","(ii) వ్యవస్థలో ఏదైనా వ్యత్యాసం కారణంగా తలెత్తే ప్రమాదం, ఇతర భాగస్వాములు తమ బాధ్యతలను తిరిగి చెల్లించడంలో విఫలమయ్యే అవకాశం ఉంది, ఆచరణలో ఉన్నప్పుడు, వ్యవస్థ యొక్క స్థిరత్వాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది:"]
["परंतु यदि इस बारे में कोई संदेह या मतभेद उत्पन्‍न होता है कि क्या किसी विशिष्‍ट जोखिम से प्रणाली की स्थिरता पर कोई प्रभाव पड़ने की संभावना है तो रिजर्व बैंक का विनिश्‍चय अंतिम होगा;"," కానీ ఏదైనా నిర్దిష్ట ప్రమాదం వ్యవస్థ యొక్క స్థిరత్వంపై ఏమైనా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందా అనే సందేహం లేదా అసమ్మతి తలెత్తితే, రిజర్వ్ బ్యాంక్ నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది;"]
["(त) “प्रणाली भागीदार” से कोई बैंक या ऐसा कोई अन्य व्यक्‍ति अभिप्रेत है, जो किसी संदाय प्रणाली में भाग ले रहा है और इसके अंतर्गत प्रणाली प्रदाता भी है;","(త) \"వ్యవస్థ భాగస్వామి\" అంటే బ్యాంక్ లేదా చెల్లింపు వ్యవస్థలో పాల్గొనే మరియు వ్యవస్థ నిర్వహణను కలిగి ఉన్న ఇతర వ్యక్తి;"]
["(थ) “प्रणाली प्रदाता” से ऐसा व्यक्‍ति अभिप्रेत है, जो प्राधिकृत संदाय प्रणाली को प्रचालित करता है ।","(థ) \" వ్యవస్థ నిర్వహణదారు\" అంటే అధీకృత చెల్లింపు వ్యవస్థను నిర్వహించే వ్యక్తి."]
["(2) उन शब्दों और पदों के, जो इस अधिनियम में प्रयुक्‍त हैं, किन्तु परिभाषित नहीं है और भारतीय रिजर्व बैंक अधिनियम, 1934 (1934 का 2) या बैंककारी विनियमन अधिनियम, 1949 (1949 का 10) में परिभाषित हैं, वही अर्थ होंगे जो उन अधिनियमों में उनके हैं ।","(2) ఈ చట్టంలో ఉపయోగించిన పదాలు, మరియు వ్యక్తీకరణలు, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా చట్టం, 1934 (1934 లో 2) లేదా బ్యాంకింగ్ రెగ్యులేషన్ చట్టం, 1949 (1949 లో 10) లో నిర్వచించబడినది, ఆ చట్టాలలోని వాటి మాదిరిగానే అర్ధాలు ఉంటాయి."]
["अध्याय 2"," అధ్యాయం 2"]
["अभिहित प्राधिकारी और उसकी समिति"," నియమించబడిన అథారిటీ మరియు దాని కమిటీ"]
["3. अभिहित प्राधिकारी और उसकी समिति—","3. నియమించబడిన అథారిటీ మరియు దాని కమిటీ—"]
["(1) रिजर्व बैंक इस अधिनियम के अधीन संदाय प्रणालियों के विनियमन और पर्यवेक्षण के लिए अभिहित प्राधिकारी होगा ।","(1) ఈ చట్టం ప్రకారం చెల్లింపు వ్యవస్థల నియంత్రణ మరియు పర్యవేక్షణ కోసం రిజర్వ్ బ్యాంక్ నియమించబడిన అథారిటీ."]
["(2) रिजर्व बैंक, इस अधिनियम द्वारा या उसके अधीन उसे प्रदत्त शक्‍तियों का प्रयोग और कृत्यों का पालन तथा कर्तव्यों का निर्वहन करने के प्रयोजनों के लिए, विनियम द्वारा, अपने केन्द्रीय बोर्ड की एक समिति का गठन कर सकेगा, जिसका नाम संदाय और निपटान प्रणाली विनियमन और पर्यवेक्षण बोर्ड होगा ।","(2) రిజర్వ్ బ్యాంక్, ఈ చట్టం ద్వారా లేదా కింద ఇవ్వబడిన అధికారాలను వినియోగించుకోవడం మరియు దాని విధులను నిర్వర్తించడం మరియు దాని విధులను నిర్వర్తించే ప్రయోజనాల కోసం, రెగులేషన్స్ ద్వారా, దాని సెంట్రల్ బోర్డ్ యొక్క కమిటీని ఏర్పాటు చేయవచ్చు, అవి చెల్లింపు మరియు పరిష్కార వ్యవస్థల నియంత్రణ మరియు పర్యవేక్షణ బోర్డుగా ఉంటుంది."]
["(3) उपधारा (2) के अधीन गठित बोर्ड निम्‍नलिखित सदस्यों से मिलकर बनेगा, अर्थात्:—","(3) సబ్-సెక్షన్ (2) కింద ఏర్పాటు చేయబడిన బోర్డు కింది సభ్యులను కలిగి ఉంటుంది, అంటే: -"]
["(क) रिजर्व बैंक का गवर्नर, जो बोर्ड का अध्यक्ष होगा;","(క) రిజర్వ్ బ్యాంక్ గవర్నర్, బోర్డు ఛైర్మన్ గా ఉంటారు;"]
["(ख) रिजर्व बैंक के डिप्टी गवर्नर, जिनमें से ऐसा डिप्टी गवर्नर, जो संदाय और निपटान प्रणाली का भारसाधक है, बोर्ड का उपाध्यक्ष होगा;","(ఖ) రిజర్వ్ బ్యాంక్ డిప్యూటీ గవర్నర్, వీటిలో చెల్లింపు మరియు పరిష్కార వ్యవస్థకు బాధ్యత వహించే డిప్యూటీ గవర్నర్ బోర్డు వైస్ చైర్మన్గా ఉంటారు;"]
["(ग) भारतीय रिजर्व बैंक के केन्द्रीय बोर्ड से तीन से अनधिक निदेशक, जो रिजर्व बैंक के गवर्नर द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किए जाएंगे ।","(గ) రిజర్వ్ బ్యాంక్ గవర్నర్ నామినేట్ చేయవలసిన రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా సెంట్రల్ బోర్డ్ నుండి ముగ్గురు డైరెక్టర్లు కంటే ఎక్కువ ఉండకూడదు."]
["(4) उपधारा (2) के अधीन गठित बोर्ड की शक्‍तियां और कृत्य, उसके अधिवेशनों का समय और स्थान, ऐसे अधिवेशनों में अनुसरित की जाने वाली प्रक्रिया (जिसके अंतर्गत ऐसे अधिवेशनों में गणपूर्ति भी है) और उससे आनुषंगिक अन्य विषय वे होंगे, जो विहित किए जाएं ।","(4) సబ్-సెక్షన్ (2) కింద ఏర్పాటు చేసిన బోర్డు యొక్క అధికారాలు మరియు విధులు, దాని సమావేశాల సమయం మరియు ప్రదేశం, అటువంటి సెషన్లలో అనుసరించాల్సిన విధానం (అటువంటి సమావేశాలలో కోరంతో సహా) మరియు దానికి సంబంధించిన ఇతర విషయాలు సూచించబడతాయి. ."]
["(5) भारतीय रिजर्व बैंक अधिनियम, 1934 (1934 का 2) की धारा 58 की उपधारा (2) के खंड (झ) के अधीन गठित संदाय और निपटान प्रणाली विनियमन और पर्यवेक्षण बोर्ड को इस धारा के अधीन गठित बोर्ड समझा जाएगा और वह तद्नुसार तब तक बना रहेगा जब तक इस अधिनियम के उपबंधों के अनुसार बोर्ड का पुनर्गठन न हो जाए और भारतीय रिजर्व बैंक अधिनियम, 1934 के अधीन बनाए गए नियमों और विनियमों द्वारा जहां तक वे इस अधिनियम के उपबंधों से सुसंगत नहीं हैं शासित होगा ।","(5) రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా యాక్ట్, 1934 (1934 లో 2) లోని సెక్షన్ 58 లోని సబ్ సెక్షన్ (2) లోని క్లాజ్ (ఝ) కింద ఏర్పాటు చేసిన బోర్డ్ ఆఫ్ పేమెంట్ అండ్ సెటిల్మెంట్ సిస్టమ్స్ రెగ్యులేషన్ అండ్ పర్యవేక్షణ ఈ విభాగం కింద ఏర్పాటు చేసిన బోర్డుగా పరిగణించబడుతుంది మరియు తదనుగుణంగా ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా బోర్డు పునర్నిర్మించబడే వరకు అలాగే ఉండి, ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా లేనంతవరకు, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా చట్టం, 1934 ప్రకారం తయారు చేయబడిన నియమాలు మరియు నిబంధనల ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది."]
["अध्याय 3"," అధ్యాయం 3"]
["संदाय प्रणालियों का प्राधिकार"," చెల్లింపు వ్యవస్థల అధికారం"]
["4. संदाय प्रणाली का प्राधिकार के बिना प्रचालन न किया जाना—"," 4. చెల్లింపు వ్యవస్థ అధికారం లేకుండా పనిచేయకూడదు-"]
["रिजर्व बैंक से भिन्‍न कोई भी व्यक्‍ति, इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन रिजर्व बैंक द्वारा जारी प्राधिकार के अधीन और उसके अनुसार ही कोई संदाय प्रणाली प्रारंभ या प्रचालित करेगा, अन्यथा नहीं :"," రిజర్వ్ బ్యాంక్ కాకుండా వేరే ఏ వ్యక్తి అయినా ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, రిజర్వ్ బ్యాంక్ జారీ చేసిన అధికారానికి లోబడి, చెల్లింపు వ్యవస్థను ప్రారంభించాలి లేదా నిర్వహించాలి, వేరేది లేదు:"]
["परंतु इस धारा की कोई बात निम्‍नलिखित को लागू नहीं होगी,—"," కానీ ఈ సెక్షన్లో ఏదీ కింది వాటికి వర్తించదు, -"]
["(क) इस अधिनियम के प्रारंभ पर विद्यमान संदाय प्रणाली के विद्यमान प्रचालन को ऐसे प्रारंभ से छह मास से अनधिक की अवधि तक जब तक कि ऐसी अवधि के भीतर, ऐसी संदाय प्रणाली का प्रचालन इस अधिनियम के अधीन प्राधिकार अभिप्राप्‍त नहीं कर लेता या इस अधिनियम की धारा 7 के अधीन प्राधिकार के लिए किया गया आवेदन रिजर्व बैंक द्वारा नामंजूर नहीं कर दिया जाता;","(క) ఈ చట్టం ప్రారంభంలో ఉన్న చెల్లింపు వ్యవస్థ యొక్క ప్రస్తుత ఆపరేషన్, ఆరంభం నుండి ఆరు నెలలు మించని కాలానికి, అటువంటి వ్యవధిలో తప్ప, అటువంటి చెల్లింపు వ్యవస్థ యొక్క ఆపరేషన్ ఈ చట్టం లేదా ఈ చట్టం యొక్క సెక్షన్ 7 కింద అధికారాన్ని పొందుతుంది, చట్టం క్రింద అధికారం కోసం ఇచ్చిన దరఖాస్తును రిజర్వ్ బ్యాంక్ తిరస్కరించదు;"]
["(ख) ऐसे किसी अन्य व्यक्‍ति के, जिसको संदाय शोध्य है, सम्यक् रूप से नियुक्‍त अभिकर्ता के रूप में कार्यरत किसी व्यक्‍ति को;","(ఖ) చెల్లింపు, చెల్లించాల్సిన ఇతర వ్యక్తి యొక్క నియమించబడిన ఏజెంట్‌గా వ్యవహరించే ఏ వ్యక్తికైనా;"]
["(ग) ऐसी किसी कंपनी को, जो अपनी नियंत्री कंपनी या अपनी समनुषंगी कंपनियों में से किसी से या ऐसी किसी अन्य कंपनी से, जो उसी नियंत्री कंपनी की समनुषंगी भी है, संदाय प्राप्‍त करती है;","(గ) దాని నియంత్రణ సంస్థ లేదా దాని అనుబంధ సంస్థల నుండి లేదా అదే నియంత్రణ సంస్థ యొక్క అనుబంధ సంస్థ అయిన ఇతర సంస్థ నుండి చెల్లింపును స్వీకరించే ఏదైనా సంస్థ;"]
["(घ) ऐसे किसी अन्य व्यक्‍ति को, जिसे रिजर्व बैंक, मुद्रा नीति के हितों या संदाय प्रणालियों के दक्ष प्रचालन, किसी संदाय प्रणाली के विस्तार पर विचार करने के पश्‍चात्, या किसी अन्य कारण से, अधिसूचना द्वारा, इस धारा के उपबंधों से छूट प्रदान करे ।","(ఘ) కరెన్సీ విధానం యొక్క ప్రయోజనాలను లేదా చెల్లింపు వ్యవస్థల సమర్థవంతమైన ఆపరేషన్ను పరిగణనలోకి తీసుకున్న తరువాత, ఏదైనా చెల్లింపు వ్యవస్థ యొక్క పొడిగింపును పరిగణనలోకి తీసుకున్న తరువాత లేదా మరే ఇతర కారణాల వల్ల అయినా రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఈ విభాగం యొక్క నిబంధనల నుండి మినహాయింపు పొందవచ్చు."]
["(2) रिजर्व बैंक, इस धारा की उपधारा (1) के अधीन, किसी कंपनी या निगम को पूरे देश में बैंकों के लिए सामान्य खुदरा समाशोधन गृह प्रणाली के लिए बैंकों के विद्यमान समाशोधन गृहों या नए समाशोधन गृहों को प्रचालित अथवा विनियमित करने के लिए प्राधिकृत कर सकेगा:","(2) రిజర్వ్ బ్యాంక్, ఈ సెక్షన్ యొక్క సబ్-సెక్షన్ (1) కింద, దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న బ్యాంకుల కోసం సాధారణ రిటైల్ క్లియరింగ్ హౌస్ వ్యవస్థ కోసం బ్యాంకుల ప్రస్తుత క్లియరింగ్ గృహాలను లేదా కొత్త క్లియరింగ్ గృహాలను నిర్వహించడానికి లేదా నియంత్రించడానికి ఒక సంస్థ లేదా సంస్థకు అధికారం ఇవ్వవచ్చు :"]
["परंतु, फिर भी ऐसी कंपनी या निगम के इक्यावन प्रतिशत से अन्यून साधारण शेयर पब्लिक सेक्टर बैंकों द्वारा धारित किए जाएंगे ।"," అయితే, అటువంటి కంపెనీ లేదా కార్పొరేషన్‌లో యాభై శాతానికి తక్కువ లేని సాధారణ వాటాలను ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు కలిగి ఉంటాయి."]
["स्पष्‍टीकरण—"," వివరణ-"]
["इस खंड के प्रयोजनों के लिए, “पब्लिक सेक्टर बैंकों” में बैंककारी विनियमन अधिनियम, 1949 (1949 का 10) की धारा 5 में यथापरिभाषित कोई “तत्स्थानी नया बैंक”, “भारतीय स्टेट बैंक” और “समनुषंगी बैंक” सम्मिलित होगा ।","ఈ నిబంధన యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, \"ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు\" బ్యాంకింగ్ రెగ్యులేషన్ యాక్ట్, 1949 (1949 లో 10) లోని సెక్షన్ 5 లో పేర్కొన్న విధంగా \"తక్షణ కొత్త బ్యాంక్\", \"స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా\" మరియు \"అనుబంధ బ్యాంకు\" లను కలిగి ఉండాలి."]
["5. प्राधिकार के लिए आवेदन—","5. అధికారం కోసం దరఖాస్తు"]
["(1) कोई भी व्यक्‍ति, जो किसी संदाय प्रणाली को प्रारंभ करने या चलाने की वांछा करता है, इस अधिनियम के अधीन प्राधिकार के लिए रिजर्व बैंक को आवेदन कर सकेगा ।","(1) ఏదైనా చెల్లింపు వ్యవస్థను ప్రారంభించాలనుకోవడం లేదా అమలు చేయాలనుకునే ఎవరైనా, ఈ చట్టం ప్రకారం అధికారం కోసం రిజర్వ్ బ్యాంకుకు దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन आवेदन ऐसे प्ररूप में और ऐसी रीति में किया जाएगा और उसके साथ ऐसी फीस होगी जो विहित की जाए ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద దరఖాస్తు అటువంటి రూపంలో మరియు పద్ధతిలో చేయబడుతుంది మరియు సూచించిన రుసుముతో పాటు ఉండాలి."]
["6. रिजर्व बैंक द्वारा जांच","6. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ద్వారా తనిఖీ "]
["—धारा 5 के अधीन आवेदन की प्राप्‍ति के पश्‍चात् और इस अधिनियम के अधीन प्राधिकार जारी किए जाने से पूर्व, रिजर्व बैंक ऐसी जांच कर सकेगा जो वह आवेदक द्वारा दी गई विशिष्‍टियों की असलियत, संदाय प्रणाली को प्रचालित करने की उसकी क्षमता, भागीदारों के बारे में अपना समाधान करने के प्रयोजन के लिए या किसी अन्य कारण से आवश्यक समझे और जब ऐसी जांच इस निमित्त उसके द्वारा प्राधिकृत किसी व्यक्‍ति के द्वारा की जाती है तो वह उस व्यक्‍ति से जांच के संबंध में रिपोर्ट की अपेक्षा कर सकेगा ।","— సెక్షన్ 5 కింద దరఖాస్తు అందిన తరువాత మరియు ఈ చట్టం క్రింద అధికారం ఇవ్వడానికి ముందు, రిజర్వ్ బ్యాంక్ దరఖాస్తుదారు ఇచ్చిన వివరాల యొక్క యథార్థత, చెల్లింపు వ్యవస్థను నిర్వహించగల సామర్థ్యం, ​​భాగస్వాముల గురించి అటువంటి విచారణ చేయవచ్చు, తనను తాను పరిష్కరించుకునే ఉద్దేశ్యంతో లేదా అవసరమని భావించిన ఇతర కారణాల వల్ల మరియు ఈ ప్రయోజనం కోసం అతనిచే అధికారం పొందిన వ్యక్తి అటువంటి విచారణ చేసినప్పుడు, అతను ఆ వ్యక్తి నుండి విచారణకు సంబంధించి ఒక నివేదికను ఆశించవచ్చు."]
["7. प्राधिकार का जारी किया जाना या नामंजूर किया जाना—","7. అధికారాన్ని జారీ చేయడం లేదా తిరస్కరించడం—"]
["(1) रिजर्व बैंक, यदि धारा 6 के अधीन किसी जांच के पश्‍चात् या अन्यथा उसका यह समाधान हो जाता है कि आवेदन सभी प्रकार से पूर्ण है और वह इस अधिनियम के उपबंधों और विनियमों के अनुरूप है, निम्‍नलिखित बातों को ध्यान में रखते हुए इस अधिनियम के अधीन संदाय प्रणाली के प्रचालन के लिए प्राधिकार जारी कर सकेगा, अर्थात्:—","(1) రిజర్వ్ బ్యాంక్, సెక్షన్ 6 కింద ఏదైనా విచారణ తర్వాత లేదా లేకపోతే దరఖాస్తు అన్ని విధాలుగా పూర్తయిందని మరియు ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు మరియు నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఉందని, ఈ క్రింది విషయాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని ఈ క్రింది విషయాలకు లోబడి ఉంటుంది. చెల్లింపు వ్యవస్థను నిర్వహించడానికి అధికారాన్ని జారీ చేయవచ్చు, అంటే: -"]
["(i) प्रस्तावित संदाय प्रणाली या उसके द्वारा दी जाने वाली प्रस्तावित सेवाओं की आवश्यकता;","(i) ప్రతిపాదిత చెల్లింపు వ్యవస్థ లేదా అది అందించే సేవల అవసరం;"]
["(ii) प्रस्तावित संदाय प्रणाली के तकनीकी मानक या उसका डिजाइन;","(ii) సాంకేతిక ప్రమాణాలు లేదా ప్రతిపాదిత చెల్లింపు వ్యవస్థ రూపకల్పన;"]
["(iii) किसी सुरक्षा प्रक्रिया सहित प्रस्तावित संदाय प्रणाली के प्रचालन के निबंधन और शर्तें;","(iii) ఏదైనా భద్రతా విధానంతో సహా ప్రతిపాదిత చెల్లింపు వ్యవస్థ యొక్క నిర్వహణ నిబంధనలు మరియు షరతులు;"]
["(iv) वह रीति, जिसमें संदाय प्रणाली के भीतर निधियों का अंतरण किया जा सकेगा;","(iv) చెల్లింపు వ్యవస్థలో నిధులను బదిలీ చేసే విధానం;"]
["(v) संदाय प्रणाली के अधीन संदाय बाध्यताओं को चुकाने के लिए संदाय अनुदेशों की नेटिंग के लिए प्रक्रिया;","(v) చెల్లింపు వ్యవస్థ క్రింద చెల్లింపు బాధ్యతలను చెల్లించడానికి చెల్లింపు సూచనలను నెట్టింగ్ చేసే విధానం;"]
["(vi) आवेदक की वित्तीय स्थिति, प्रबंध का अनुभव या उसकी ईमानदारी;","(vi) దరఖాస్తుదారు యొక్క ఆర్థిక స్థితి, నిర్వహణ అనుభవం లేదా నిజాయితీ;"]
["(vii) उपभोक्ताओं के हित, जिनके अंतर्गत संदाय प्रणाली प्रदाताओं के साथ उनके संबंधों को शासित करने वाले निबंधन और शर्तें भी हैं;","(vii) చెల్లింపు వ్యవస్థ నిర్వహణదార్లతో వారి సంబంధాన్ని నియంత్రించే నిబంధనలు మరియు షరతులతో సహా వినియోగదారుల ప్రయోజనాలు;"]
["(viii) मुद्रा नीति और प्रत्यय नीति; और","(viii) కరెన్సీ విధానం మరియు క్రెడిట్ విధానం; మరియు"]
["(ix) ऐसे अन्य कारक, जो रिजर्व बैंक द्वारा सुसंगत समझे जाएं ।","(ix) రిజర్వ్ బ్యాంక్ సంబంధితంగా పరిగణించబడే ఇతర అంశాలు."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन जारी किया गया प्राधिकार ऐसे प्ररूप में होगा, जो विहित किया जाए और उसमें—","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద జారీ చేయబడిన అధికారం సూచించిన రూపంలో ఉండాలి మరియు వాటిలో -"]
["(क) उस तारीख का कथन होगा जिसको वह प्रभावी होगा;","(క) అది అమలులోకి వచ్చే తేదీ యొక్క ప్రకటన ఉంటుంది;"]
["(ख) उन शर्तों का कथन होगा, जिनके अधीन रहते हुए प्राधिकार प्रवृत्त होगा;","(ఖ) అధికారం అమల్లోకి వచ్చే పరిస్థితుల యొక్క ప్రకటన ఉండాలి;"]
["(ग) प्राधिकार को प्रवृत्त करने के लिए संदत्त की जाने वाली फीसों, यदि कोई हों, के संदाय को उपदर्शित किया जाएगा;","(గ) ఫీజు చెల్లింపు, ఏదైనా ఉంటే, అధికారాన్ని ప్రోత్సహించడానికి చెల్లించినట్లు సూచించబడుతుంది;"]
["(घ) यदि वह आवश्यक समझे, आवेदक से इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन संदाय प्रणाली के उचित संचालन के लिए ऐसी प्रतिभूति देने की अपेक्षा करेगा;","(ఘ) ఒకవేళ అతను అవసరమని భావిస్తే, దరఖాస్తుదారుడు ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనల ప్రకారం చెల్లింపు వ్యవస్థ యొక్క సరైన కార్యక్రమాల కోసం అటువంటి భద్రతను అందించాలి;"]
["(ङ) प्राधिकार के प्रतिसंहृत किए जाने तक प्रवृत्त रहेगा ।","(ఙ) అధికారాన్ని ఉపసంహరించుకునే వరకు అమలులో ఉంటుంది."]
["(3) जहां रिजर्व बैंक यह समझता है कि प्राधिकार के लिए आवेदन को नामंजूर किया जाना चाहिए, वहां वह आवेदक को इस आशय की एक लिखित सूचना देगा, जिसमें नामंजूर किए जाने के कारण बताए जाएंगे:","(3) అధికారం కోసం దరఖాస్తు తిరస్కరించబడాలని రిజర్వ్ బ్యాంక్ భావించిన చోట, తిరస్కరణకు కారణాలు ఇవ్వబడతాయని దరఖాస్తుదారునికి వ్రాతపూర్వక నోటీసు ఇవ్వాలి:"]
["परंतु ऐसा कोई आवेदन तब तक नामंजूर नहीं किया जाएगा जब तक कि आवेदक को सुनवाई का युक्‍तियुक्‍त अवसर न दे दिया गया हो ।"," కానీ దరఖాస్తుదారునికి వినడానికి సహేతుకమైన అవకాశం ఇవ్వకపోతే అటువంటి దరఖాస్తు తిరస్కరించబడదు."]
["(4) प्राधिकार के लिए प्रत्येक आवेदन पर रिजर्व बैंक द्वारा, यथाशक्य शीघ्र, कार्रवाई की जाएगी और ऐसे आवेदन का, उसके फाइल किए जाने की तारीख से छह मास के भीतर निपटारा करने का प्रयास किया जाएगा ।","(4) అధికారం కోసం ప్రతి దరఖాస్తు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆచరణీయమైన వెంటనే ప్రాసెస్ చేయబడుతుంది మరియు అటువంటి దరఖాస్తును దాఖలు చేసిన తేదీ నుండి ఆరు నెలల్లోపు పరిష్కరించడానికి ప్రయత్నం చేయబడుతుంది."]
["8. प्राधिकार का प्रतिसंहरण—","8. అధికారం యొక్క ఉపసంహరణ-"]
["(1) यदि कोई प्रणाली प्रदाता,—","(1) సిస్టమ్ ప్రొవైడర్ అయితే, -"]
["(i) इस अधिनियम के किन्हीं उपबंधों का उल्लंघन करता है, या","(i) ఈ చట్టం యొక్క ఏదైనా నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తుంది, లేదా"]
["(ii) विनियमों का अनुपालन नहीं करता है, या","(ii) నిబంధనలకు అనుగుణంగా లేదు, లేదా"]
["(iii) अभिहित प्राधिकारी द्वारा जारी आदेशों या निदेशों का अनुपालन करने में असफल रहता है, या","(iii) నియమించబడిన అధికారం జారీ చేసిన ఆదేశాలు లేదా ఆదేశాలను పాటించడంలో విఫలమైంది, లేదా"]
["(iv) संदाय प्रणाली का प्रचालन उन शर्तों के विपरीत करता है, जिनके अधीन रहते हुए प्राधिकार जारी किया गया था,तो रिजर्व बैंक, आदेश द्वारा, इस अधिनियम के अधीन ऐसे प्रणाली प्रदाता को दिए गए प्राधिकार को प्रतिसंहृत कर सकेगा:","(iv) అధికారం జారీ చేసిన షరతులకు విరుద్ధంగా చెల్లింపు వ్యవస్థను నిర్వహించడం, రిజర్వ్ బ్యాంక్, ఈ చట్టం ప్రకారం అటువంటి సిస్టమ్ ప్రొవైడర్‌కు ఇచ్చిన అధికారాన్ని ఉపసంహరించుకోవచ్చు:"]
["परंतु उपधारा (1) के अधीन प्रतिसंहरण का कोई आदेश निम्‍नलिखित दशाओं में नहीं किया जाएगा,—"," ఈ క్రింది షరతులలో ఉప-సెక్షన్ (1) కింద ఉపసంహరణ యొక్క ఆర్డర్ చేయరాదు, -"]
["(i) प्रणाली प्रदाता को सुने जाने का युक्‍तियुक्‍त अवसर दिए बिना; और","(i) వ్యవస్థ నిర్వహణదారునికి వినడానికి సహేతుకమైన అవకాశాన్ని ఇవ్వకుండా; మరియు"]
["(ii) प्रणाली प्रदाता को रिजर्व बैंक द्वारा दिए गए इन निदेशों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना कि संदाय प्रणाली का प्रचालन प्रतिसंहरण आदेश जारी किए जाने तक नहीं किया जाएगा ।","(ii) వ్యవస్థ నిర్వహణదారునికి రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఇచ్చిన ఈ సూచనలకు మరింత పక్షపాతం లేకుండా, ఉపసంహరణ ఉత్తర్వు జారీ అయ్యే వరకు చెల్లింపు వ్యవస్థ పనిచేయదు."]
["(2) उपधारा (1) की कोई बात ऐसे किसी मामले को लागू नहीं होगी, जिसमें रिजर्व बैंक किसी संदाय प्रणाली को दिए गए प्राधिकार को प्रतिसंहृत करना देश की मुद्रा नीति के हित में या ऐसे किन्हीं अन्य कारणों से, जो उसके द्वारा आदेश में विनिर्दिष्‍ट किए जाएं, आवश्यक समझे ।","(2) దేశం యొక్క కరెన్సీ పాలసీ యొక్క ఆసక్తి కోసం లేదా ఆర్డర్‌లో అతను పేర్కొన్న ఇతర కారణాల వల్ల రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఏదైనా చెల్లింపు వ్యవస్థకు ఇచ్చిన అధికారాన్ని ఉపసంహరించుకునే ఏ విషయానికైనా సబ్-సెక్షన్ (1) లోని ఏదీ వర్తించదు, అవసరమైనదిగా భావిస్తారు."]
["(3) उपधारा (1) के अधीन जारी प्रतिसंहरण के आदेश में, ऐसे प्रतिसंहरण के आदेश द्वारा प्रभावित व्यक्‍तियों के हितों की सुरक्षा करने और उसके रक्षोपायों के लिए आवश्यक उपबंध भी सम्मिलित हैं ।","(3) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద జారీ చేయబడిన ఉపసంహరణ ఉత్తర్వు, అటువంటి ఉపసంహరణ క్రమం ద్వారా ప్రభావితమైన వ్యక్తుల ప్రయోజనాలను పరిరక్షించడానికి మరియు దాని భద్రత కోసం అవసరమైన నిబంధనలను కలిగి ఉంటుంది."]
["(4) जहां कोई प्रणाली प्रदाता दिवालिया हो जाता है या विघटित या परिसमापित कर दिया जाता है वहां ऐसा प्रणाली प्रदाता उस तथ्य की सूचना रिजर्व बैंक को देगा और तदुपरांत रिजर्व बैंक ऐसे उपाय करेगा, जो ऐसे प्रणाली प्रदाता को संदाय प्रणाली को प्रचालित करने के लिए जारी किए गए प्राधिकार को प्रतिसंहृत करने के लिए वह आवश्यक समझे ।","(4) ఒక వ్యవస్థ నిర్వహణదారుడు దివాళా తీసినప్పుడు లేదా రద్దు చేయబడినప్పుడు లేదా పరిసమాప్తి చేయబడినప్పుడు, అటువంటి వ్యవస్థ నిర్వహణదారునికి వాస్తవాన్ని రిజర్వ్ బ్యాంకుకు నివేదించాలి మరియు ఆ తరువాత చెల్లింపు వ్యవస్థను ఆపరేట్ చేయడానికి వ్యవస్థ నిర్వహణదారునికి జారీ చేసే చర్యలను రిజర్వ్ బ్యాంక్ తీసుకుంటుంది, నిష్క్రమించిన అధికారాన్ని ఉపసంహరించుకోవడం అవసరమని అతను భావిస్తాడు."]
["9. केन्द्रीय सरकार को अपील—","9. కేంద్ర ప్రభుత్వానికి విజ్ఞప్తి-"]
["(1) किसी प्राधिकार का कोई आवेदक, जिसका संदाय प्रणाली के प्रचालन के लिए आवेदन धारा 7 की उपधारा (3) के अधीन नामंजूर कर दिया गया है या ऐसा प्रणाली प्रदाता, जो धारा 8 के अधीन प्रतिसंहरण के आदेश से व्यथित है, उस तारीख से, जिसको आदेश उसे संसूचित किया गया है, तीस दिन के भीतर केन्द्रीय सरकार को अपील कर सकेगा ।","(1) అధికారం యొక్క ఏదైనా దరఖాస్తుదారు, చెల్లింపు వ్యవస్థ యొక్క ఆపరేషన్ కోసం దరఖాస్తు సెక్షన్ 7 లోని సబ్-సెక్షన్ (3) కింద తిరస్కరించబడింది లేదా అటువంటి వ్యవస్థ నిర్వహణదారుడు, సెక్షన్ 8 కింద ఉపసంహరణ ఉత్తర్వులతో బాధపడుతున్నవారు, ఆ తేదీ నుండి ఈ ఉత్తర్వు అతనికి తెలియజేయబడుతుంది, అతను ముప్పై రోజులలోగా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి అప్పీల్ చేయవచ్చు."]
["(2) केन्द्रीय सरकार उपधारा (1) के अधीन किसी अपील का निपटारा तीन मास की अवधि के भीतर करने का प्रयास करेगी ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద ఏదైనా అప్పీల్‌ను మూడు నెలల వ్యవధిలో పరిష్కరించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రయత్నిస్తుంది."]
["(3) उपधारा (1) के अधीन किसी अपील पर केन्द्रीय सरकार का विनिश्‍चय अंतिम होगा ।","(3) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద ఏదైనా అప్పీల్‌పై కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది."]
["अध्याय 4"," అధ్యాయం 4"]
["रिजर्व बैंक द्वारा विनियमन और पर्यवेक्षण"," రిజర్వ్ బ్యాంక్ నియంత్రణ మరియు పర్యవేక్షణ"]
["10. मानक अवधारित करने की शक्‍ति—","10. ప్రామాణికతను నిర్ణయించే అధికారం—"]
["(1) रिजर्व बैंक समय-समय पर निम्‍नलिखित विहित कर सकेगा—","(1) రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఎప్పటికప్పుడు ఈ క్రింది వాటిని సూచించవచ్చు—"]
["(क) संदाय अनुदेशों के रूप विधान, ऐसे अनुदेशों का आकार और स्वरूप;","(క) చెల్లింపు సూచనల రూపంలో చట్టం, అటువంటి సూచనల పరిమాణం మరియు స్వభావం;"]
["(ख) संदाय प्रणालियों द्वारा पालन किया जाने वाला समय;","(ఖ) చెల్లింపు వ్యవస్థలు అనుసరించవలసిన సమయం;"]
["(ग) बैंक के बीच के या बैंकों और अन्य प्रणाली भागीदारों के बीच कागज-पत्र, इलेक्ट्रानिक साधनों द्वारा या किसी अन्य रीति में संदाय प्रणाली के भीतर निधियों के अंतरण की रीति;","(గ) కాగితం, ఎలక్ట్రానిక్ మార్గాల ద్వారా లేదా చెల్లింపు వ్యవస్థలో మరేదైనా బ్యాంకు మధ్య లేదా బ్యాంకుల మధ్య మరియు ఇతర వ్యవస్థ భాగస్వాముల మధ్య నిధుల బదిలీ విధానం;"]
["(घ) साधारणतया संदाय प्रणालियों द्वारा पालन किए जाने वाले ऐसे अन्य मानक;","(ఘ) అటువంటి ఇతర ప్రమాణాలు సాధారణంగా చెల్లింపు వ్యవస్థలను అనుసరిస్తాయి;"]
["(ङ) संदाय प्रणाली की सदस्यता के लिए मानदंड, जिसके अंतर्गत सदस्यता का जारी रहना, समापन और रद्द किया जाना भी है;","(ఙ) చెల్లింపు వ్యవస్థ యొక్క సభ్యత్వానికి ప్రమాణాలు, సభ్యత్వం కొనసాగింపు, సమాప్తి మరియు రద్దుతో సహా;"]
["(च) वे शर्तें, जिनके अधीन प्रणाली के भागीदार ऐसे निधि अंतरणों में भाग लेंगे और ऐसी निधियों में प्रणाली भागीदारों के अधिकार और बाध्यताएं ।","(చ) అటువంటి ఫండ్ బదిలీలలో వ్యవస్థ భాగస్వాములు పాల్గొనే షరతులు మరియు అటువంటి ఫండ్లలో వ్యవస్థ భాగస్వాముల హక్కులు మరియు బాధ్యతలు."]
["(2) रिजर्व बैंक उपधारा (1) के उपबंधों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना समय-समय पर, ऐसे दिशानिर्देश जारी कर सकेगा जो वह साधारणतया संदाय प्रणालियों के समुचित और दक्षतापूर्ण प्रबंध या किसी विशिष्‍ट संदाय प्रणाली के प्रतिनिर्देश से आवश्यक समझे ।","(2) రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఎప్పటికప్పుడు, సబ్-సెక్షన్ (1) యొక్క నిబంధనలకు పక్షపాతం లేకుండా, చెల్లింపు వ్యవస్థల యొక్క సరైన మరియు సమర్థవంతమైన నిర్వహణ ద్వారా లేదా నిర్దిష్ట చెల్లింపు వ్యవస్థను సూచించడం ద్వారా సాధారణంగా అవసరమయ్యే ఆదేశాలను జారీ చేయవచ్చు."]
["11. संदाय प्रणाली में परिवर्तन की सूचना—","11. చెల్లింపు వ్యవస్థలో మార్పుకు సూచన-"]
["(1) कोई प्रणाली प्रदाता प्रणाली में कोई ऐसा परिवर्तन नहीं करवाएगा, जो—","(1) వ్యవస్థ నిర్వహణదారు, వ్యవస్థలో ఎటువంటి మార్పు చేయకూడదు, అవి"]
["(क) रिजर्व बैंक के पूर्व अनुमोदन के बिना, और","(క) రిజర్వ్ బ్యాంక్ యొక్క ముందస్తు అనుమతి లేకుండా, మరియు"]
["(ख) रिजर्व बैंक के अनुमोदन के पश्‍चात् प्रणाली भागीदारों को तीस दिन से अन्यून की सूचना दिए बिना,संदाय प्रणाली की संरचना या प्रचालन को प्रभावित करे:","(ఖ) రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆమోదం తరువాత, ముప్పై రోజులు, వ్యవస్థ భాగస్వాములకు తెలియజేయకుండా, చెల్లింపు వ్యవస్థ యొక్క నిర్మాణం లేదా ఆపరేషన్‌ను ప్రభావితం చేస్తుంది:"]
["परंतु रिजर्व बैंक देश की मुद्रा नीति के हित में या लोकहित में प्रणाली प्रदाता को खंड (ख) के अधीन प्रणाली भागीदारों को, सूचना दिए बिना या प्रणाली प्रदाता से तीस दिन से अधिक की अवधि की सूचना देने की अपेक्षा करते हुए संदाय प्रणाली में कोई परिवर्तन करने की अनुज्ञा दे सकेगा ।","కానీ  రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క ద్రవ్య విధానం యొక్క ఆసక్తి లేదా ప్రజా ప్రయోజనం కోసం, వ్యవస్థ నిర్వహణదారునికి, నిబంధన (ఖ) కింద, వ్యవస్థ భాగస్వాములకు, నోటీసు ఇవ్వకుండా లేదా వ్యవస్థ నిర్వహణదారు చెల్లింపు వ్యవస్థలో ముప్పై రోజులకు మించి నోటీసు ఇవ్వవలసిన అవసరం లేకుండా మార్చడానికి అనుమతి ఇవ్వవచ్చు."]
["(2) जहां रिजर्व बैंक का किसी कारण से प्रस्तावित परिवर्तन के बारे में कोई आक्षेप है, वहां वह प्रणाली प्रदाता द्वारा प्रस्तावित परिवर्तन की सूचना की प्राप्‍ति के दो सप्ताह के भीतर उसे ऐसे आक्षेप को संसूचित करेगा ।","(2) ఏ కారణం చేతనైనా రిజర్వ్ బ్యాంకు ప్రతిపాదిత మార్పుపై అభ్యంతరాలు ఉన్నట్లయితే, ప్రతిపాదిత మార్పు యొక్క నోటీసు అందిన రెండు వారాల్లో వ్యవస్థ నిర్వహణదారుకు అటువంటి అభ్యంతరాన్ని తెలియజేస్తుంది."]
["(3) प्रणाली प्रदाता, रिजर्व बैंक से आक्षेपों की प्राप्‍ति के दो सप्ताह की अवधि के भीतर अपनी टिप्पणियां रिजर्व बैंक को भेजेगा और प्रस्तावित परिवर्तन रिजर्व बैंक से अनुमोदन प्राप्‍त होने के पश्‍चात् ही प्रभावी किए जा सकेंगे ।","(3) వ్యవస్థ నిర్వహణదారుడు తన వ్యాఖ్యలను రిజర్వ్ బ్యాంక్ నుండి అభ్యంతరాలు స్వీకరించిన రెండు వారాల వ్యవధిలో రిజర్వ్ బ్యాంకుకు పంపబడుతుంది మరియు రిజర్వ్ బ్యాంక్ నుండి అనుమతి పొందిన తరువాత మాత్రమే ప్రతిపాదిత మార్పులు ప్రభావవంతంగా ఉంటాయి."]
["12. विवरणियां, दस्तावेज या अन्य जानकारी मांगने की शक्‍ति—","12. రాబడి, పత్రాలు లేదా ఇతర సమాచారం అడిగే అధికారం-"]
["रिजर्व बैंक किसी प्रणाली प्रदाता से ऐसी विवरणियां या दस्तावेज, ऐसे अन्‍तरलों पर, ऐसे प्ररूप और ऐसी रीति में, जो रिजर्व बैंक समय-समय पर अपेक्षित करे या जो विहित किया जाए, मांग सकेगा और ऐसे आदेश का पालन किया जाएगा ।"," రిజర్వ్ బ్యాంక్ అటువంటి రాబడి లేదా పత్రాల కోసం, అటువంటి విరామాలలో, అటువంటి రూపంలో మరియు రిజర్వ్ బ్యాంక్ అటువంటి పద్ధతిలో, ఎప్పటికప్పుడు, అవసరం కావచ్చు లేదా సూచించినట్లుగా, తీసుకోవాలి మరియు అటువంటి ఆర్డర్ పాటించాలి."]
["13. सूचना तक पहुंच","13. సూచనను పొందడం"]
["—रिजर्व बैंक को किसी संदाय प्रणाली के प्रचालन से संबंधित किसी सूचना तक पहुंच रखने का अधिकार होगा और प्रणाली प्रदाता तथा सभी प्रणाली के भागीदार, रिजर्व बैंक को ऐसी जानकारी तक पहुंच उपलब्ध कराएंगे ।","— చెల్లింపు వ్యవస్థ యొక్క ఆపరేషన్‌కు సంబంధించిన ఏదైనా సమాచారాన్ని యాక్సెస్ చేసే హక్కు రిజర్వ్ బ్యాంకుకు ఉంటుంది మరియు వ్యవస్థ నిర్వహణదారుడు మరియు అన్ని వ్యవస్థ భాగస్వాములు అటువంటి సమాచారానికి రిజర్వ్ బ్యాంక్‌కు యాక్సెస్ను అందిస్తారు."]
["14. प्रवेश और निरीक्षण करने की शक्‍ति—","14. ప్రవేశించడానికి మరియు పరిశీలించడానికి అధికారం—"]
["रिजर्व बैंक का उसके द्वारा इस निमित्त लिखित में सम्यक् रूप से प्राधिकृत कोई अधिकारी, इस अधिनियम या किन्हीं विनियमों के उपबंधों के अनुपालन को सुनिश्‍चित करने के लिए किसी ऐसे परिसर में प्रवेश कर सकेगा, जहां संदाय प्रणाली का प्रचालन किया जा रहा है और किसी उपस्कर का निरीक्षण कर सकेगा, जिसके अंतर्गत ऐसे परिसर में स्थित कोई कम्प्यूटर प्रणाली या अन्य दस्तावेज भी है और ऐसे प्रणाली प्रदाता या उसके भागीदार के किसी कर्मचारी या ऐसे परिसर में कार्य करने वाले किसी अन्य व्यक्‍ति से ऐसी जानकारी या दस्तावेज प्रस्तुत करने की मांग कर सकेगा, जो उस अधिकारी द्वारा अपेक्षित हों ।"," రిజర్వ్ బ్యాంక్ ద్వారా, దీనికోసం వ్రాతపూర్వకంగా అధికారం పొందిన, అధికారి, చెల్లింపు వ్యవస్థ పనిచేస్తున్న ప్రాంగణంలోకి ప్రవేశించవచ్చు మరియు ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు లేదా ఏదైనా నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఉండేలా ఏదైనా పరికరాలు ప్రవేశించవచ్చు, అటువంటి ప్రాంగణంలో ఉన్న ఏదైనా కంప్యూటర్ సిస్టమ్ లేదా ఇతర పత్రాలతో సహా పరిశీలించండి మరియు అటువంటి వ్యవస్థ నిర్వహణదారుని యొక్క ఏదైనా ఉద్యోగి లేదా దాని భాగస్వామి లేదా అటువంటి ప్రాంగణంలో పనిచేసే ఇతర వ్యక్తి నుండి అటువంటి అవసరమైన సమాచారం లేదా పత్రాలను సమర్పించాలని అధికారి కోరవచ్చు. "]
["15. जानकारी, आदि का गोपनीय होना","15. సమాచారం యొక్క గోప్యత మొదలైనవి"]
["16. संपरीक्षा और निरीक्षण करने की शक्‍ति","16. ఆడిట్ మరియు తనిఖీ చేసే అధికారం"]
["—रिजर्व बैंक, इस अधिनियम के अधीन अपने कृत्यों को करने के प्रयोजन के लिए, संदाय प्रणाली या उसके भागीदारों की संपरीक्षा और निरीक्षण कर सकेगा या करा सकेगा और प्रणाली प्रदाता तथा प्रणाली भागीदारों का यह कर्तव्य होगा कि वे रिजर्व बैंक को ऐसी, यथास्थिति, संपरीक्षा या निरीक्षण करने में सहायता करें ।","— రిజర్వ్ బ్యాంక్, ఈ చట్టం క్రింద దాని విధులను నిర్వర్తించే ప్రయోజనం కోసం, చెల్లింపు వ్యవస్థను లేదా దాని భాగస్వాములను ఆడిట్ చేయవచ్చు లేదా తనిఖీ చేయవచ్చు మరియు రిజర్వ్ బ్యాంకుకు అందించడం వ్యవస్థ నిర్వహణదారుని మరియు వ్యవస్థ భాగస్వాముల విధిగా ఉంటుంది, ఉదాహరణకు, ఆడిట్ లేదా తనిఖీకి సహాయం చేయడం."]
["17. निदेश जारी करने की शक्‍ति","17. ఆదేశాలను జారీ చేసే అధికారం"]
["—जहां रिजर्व बैंक की यह राय है कि—","— రిజర్వ్ బ్యాంక్ యొక్క అభిప్రాయం—"]
["(क) कोई संदाय प्रणाली या प्रणाली का भागीदार ऐसे किसी कार्य, लोप या संचालन के अनुक्रम में लगा हुआ है या लगने वाला है, जिसका परिणाम व्यवस्थित जोखिम है या होने की संभावना है, जो अपर्याप्‍त रूप से नियंत्रित है; या","(క) ఏదైనా చెల్లింపు వ్యవస్థ లేదా వ్యవస్థ భాగస్వామి నిమగ్నమై లేదా ఏదైనా చర్య, మినహాయింపు లేదా ఆపరేషన్ సమయంలో కనిపించే లేదా కనిపించే దైహిక ప్రమాదానికి దారితీసే లేదా సంభవించే అవకాశం ఉంది, ఇది తగినంతగా నియంత్రించబడదు; లేదా"]
["(ख) खंड (क) के अधीन किसी कार्रवाई से संदाय प्रणाली, देश की मुद्रा या प्रत्यय नीति के प्रभावित होने की संभावना है, वहां रिजर्व बैंक ऐसी संदाय प्रणाली या प्रणाली भागीदार को ऐसी अवधि के भीतर उससे निम्‍नलिखित की अपेक्षा करते हुए निदेश जारी कर सकेगा, जो रिजर्व बैंक विनिर्दिष्‍ट करे—","(ఖ) నిబంధన (క) ప్రకారం ఏదైనా చర్య చెల్లింపు వ్యవస్థను, దేశ కరెన్సీని లేదా క్రెడిట్ పాలసీని ప్రభావితం చేసే అవకాశం ఉంది, ఇక్కడ రిజర్వ్ బ్యాంక్ అటువంటి చెల్లింపు వ్యవస్థకు లేదా వ్యవస్థ భాగస్వామికి ఆదేశాలు జారీ చేయగలదు, అటువంటి వ్యవధిలో పేర్కొనవచ్చు-"]
["(i) कार्य, लोप या संचालन के अनुक्रम में लगे रहने से रोकना और प्रविरत रहना या यह सुनिश्‍चित करना कि प्रणाली भागीदार ऐसे कार्य, लोप या संचालन के अनुक्रम में लगे न रहें और उससे प्रविरत रहें,","(i) పనులు, లోపాలు లేదా కార్యకలాపాల క్రమంలో నిమగ్నమవ్వడాన్ని నిరోధించడానికి మరియు కొనసాగించడానికి లేదా సిస్టమ్ పాల్గొనేవారు అలాంటి పనులు, లోపాలు లేదా కార్యకలాపాలలో నిమగ్నమై ఉండకుండా చూసుకోవటానికి,"]
["(ii) ऐसे कार्यों का पालन करना, जो रिजर्व बैंक की राय में स्थिति का उपचार करने के लिए आवश्यक हों ।","(ii) రిజర్వ్ బ్యాంక్ అభిప్రాయం ప్రకారం పరిస్థితిని పరిష్కరించడానికి అవసరమైన అటువంటి విధులను నిర్వహించడానికి."]
["18. रिजर्व बैंक की साधारणतया निदेश देने की शक्‍ति","18. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆదేశాలను ఇచ్చే అధికారం"]
["—पूर्वगामी उपबंधों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, रिजर्व बैंक, यदि उसका यह समाधान हो जाता है कि संदाय प्रणाली को विनियमित करने के लिए या उसे समर्थ बनाने के प्रयोजन के लिए या किसी संदाय प्रणाली के प्रबंध या प्रचालन के हित में या लोकहित में ऐसा करना आवश्यक है तो वह संदाय प्रणाली के, जिनके अंतर्गत इलेक्ट्रानिक, गैर इलेक्ट्रानिक, देशी और अंतरराष्ट्रीय संदाय प्रणाली भी हैं, जो देशी संव्यवहारों को प्रभावित करती हैं, विनियमन से संबंधित नीतियां अधिकथित कर सकेंगी और लिखित में ऐसे निदेश दे सकेगा जो वह प्रणाली प्रदाता या प्रणाली के भागीदारों या किन्हीं अन्य व्यक्‍तियों या ऐसे अभिकरण के लिए साधारणतया और विशिष्‍टतया संदाय प्रणाली से संबंधित कारबार के संचालन के संबंध में आवश्यक समझे ।","— పైన పేర్కొన్న నిబంధనలకు పక్షపాతం లేకుండా, రిజర్వ్ బ్యాంక్, చెల్లింపు వ్యవస్థను నియంత్రించడం లేదా ప్రారంభించడం కోసం లేదా ఏదైనా చెల్లింపు వ్యవస్థ యొక్క నిర్వహణ లేదా ఆపరేషన్ కోసం లేదా ప్రజా ప్రయోజనాల కోసం అలా చేయాలని సంకల్పించినట్లయితే, అవసరమైతే, దేశీయ లావాదేవీలను ప్రభావితం చేసే ఎలక్ట్రానిక్, నాన్ ఎలక్ట్రానిక్, దేశీయ మరియు అంతర్జాతీయ చెల్లింపు వ్యవస్థలను కలిగి ఉన్న చెల్లింపు వ్యవస్థ, నియంత్రణకు సంబంధించిన విధానాలను సెట్ చేయవచ్చు మరియు వ్యవస్థ నిర్వహణదారుడు లేదా చెల్లింపు వ్యవస్థకు సంబంధించిన వ్యాపారం యొక్క ఆపరేషన్‌కు సంబంధించి వ్యవస్థ యొక్క భాగస్వాములు లేదా మరే వ్యక్తి లేదా అటువంటి ఏజెన్సీ సాధారణంగా మరియు ప్రత్యేకంగా అవసరమని భావిస్తారు."]
["19. रिजर्व बैंक के अनुदेशों का पालन किया जाना","19. రిజర్వ్ బ్యాంక్ సూచనలను అనుసరించడం"]
["—ऐसा प्रत्येक व्यक्‍ति, जिसे इस अधिनियम के अधीन रिजर्व बैंक द्वारा निदेश जारी किए गए हैं, ऐसे निदेशों का बिना किसी विलंब के पालन करेगा और पालन की रिपोर्ट रिजर्व बैंक को उसके द्वारा अनुज्ञात समय के भीतर दी जाएगी ।","— ఈ చట్టం ప్రకారం రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆదేశాలు జారీ చేసిన ప్రతి వ్యక్తి అటువంటి ఆదేశాలను ఆలస్యం చేయకుండా పాటించాలి మరియు సమ్మతి నివేదిక రిజర్వ్ బ్యాంకుకు అనుమతించిన సమయానికి ఇవ్వబడుతుంది."]
["प्रणाली प्रदाता के अधिकार और कर्तव्य","వ్యవస్థ నిర్వహణదారుని యొక్క హక్కులు మరియు విధులు"]
["20. प्रणाली प्रदाता द्वारा अधिनियम, विनियमों, आदि के अनुसार कार्य करना","20. వ్యవస్థ నిర్వహణదారుని ద్వారా చట్టం, నిబంధనలు మొదలైన వాటి ప్రకారం పని చేయడం"]
["—प्रत्येक प्रणाली प्रदाता, इस अधिनियम के उपबंध, विनियमों, प्रणाली भागीदारों के बीच संबंधों को शासित करने वाली संविदा, उन नियमों और विनियमों, जो संदाय प्रणाली के प्रचालन से संबंधित है और उन शर्तों का, जिनके अधीन प्राधिकार जारी किया गया है और रिजर्व बैंक द्वारा समय-समय पर दिए गए निदेशों के अनुसार संदाय प्रणाली का प्रचालन करेगा ।","—ప్రతి వ్యవస్థ నిర్వహణదారుడు, ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు, నియమాలు, వ్యవస్థ భాగస్వాముల మధ్య సంబంధాన్ని నియంత్రించే ఒప్పందాలు, చెల్లింపు వ్యవస్థ యొక్క ఆపరేషన్‌కు సంబంధించిన నియమాలు మరియు నిబంధనలు మరియు అధికారం జారీ చేయబడిన షరతులు మరియు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఎప్పటికప్పుడు ఇచ్చిన సూచనల ప్రకారం చెల్లింపు వ్యవస్థను నిర్వహిస్తుంది."]
["21. प्रणाली प्रदाता के कर्तव्य","21. వ్యవస్థ నిర్వహణదారుని విధులు"]
["—(1) प्रत्येक प्रणाली प्रदाता विद्यमान या भावी प्रणाली भागीदारों को, निबंधनों और शर्तों का प्रकटन करेगा, जिसके अंतर्गत संदाय प्रणाली के अधीन प्रभार और दायित्व की परिसीमाएं भी हैं, उनको संदाय प्रणाली के प्रचालन, नेटिंग व्यवस्थाओं को शासित करने वाले नियमों और विनियमों और अन्य सुसंगत दस्तावेजों की प्रतियों का प्रदाय करेगा ।","—(1) ప్రతి వ్యవస్థ నిర్వహణదారుడు ప్రస్తుత లేదా భవిష్యత్ వ్యవస్థ భాగస్వాములకు చెల్లింపు వ్యవస్థ కింద ఛార్జ్ మరియు బాధ్యత యొక్క పరిమితులతో సహా, చెల్లింపు వ్యవస్థ యొక్క ఆపరేషన్, నెట్టింగ్ ఏర్పాట్లను నియంత్రించే నియమ నిబంధనలకు సహా నిబంధనలు మరియు షరతులను వెల్లడించాలి మరియు ఇతర సంబంధిత పత్రాల కాపీలను సరఫరా చేయాలి."]
["(2) प्रत्येक प्रणाली प्रदाता का यह कर्तव्य होगा कि वह इस अधिनियम के अधीन अवधारित मानकों को बनाए रखे ।","(2) ఈ చట్టం క్రింద సూచించిన ప్రమాణాలను నిర్వహించడం ప్రతి వ్యవస్థ నిర్వహణదారుని యొక్క విధి."]
["22. संदाय प्रणाली में दस्तावेजों को गोपनीय रखने का कर्तव्य—","22. చెల్లింపు వ్యవస్థలో పత్రాలను గోప్యంగా ఉంచడం విధి—"]
["(1) प्रणाली प्रदाता, किसी अन्य व्यक्‍ति को किसी दस्तावेज या उसके भाग की विद्यमानता या अंतर्वस्तु या प्रणाली भागीदारों द्वारा उसे दी गई किसी अन्य जानकारी को तब के सिवाय प्रकटित नहीं करेगा, जब ऐसा प्रकटन इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन अपेक्षित हो या ऐसा प्रकटन संबद्ध प्रणाली भागीदारों की अभिव्यक्‍त या विवक्षित सहमति से किया गया हो या जहां ऐसा प्रकटन सक्षम अधिकारिता वाले किसी न्यायालय या किसी कानूनी प्राधिकारी द्वारा कानून द्वारा प्रदत्त शक्‍तियों के प्रयोग में पारित आदेशों के अनुपालन में हो ।","(1) ఈ చట్టం లేదా అటువంటి బహిర్గతం వ్యవస్థ యొక్క నిబంధనల ప్రకారం అటువంటి బహిర్గతం అవసరమైతే తప్ప, వ్యవస్థ నిర్వహణదారుడు ఏదైనా పత్రం లేదా దాని యొక్క భాగం లేదా వ్యవస్థ భాగస్వాములు ఇచ్చిన ఇతర సమాచారాన్ని మరొక వ్యక్తికి వెల్లడించకూడదు, భాగస్వాముల యొక్క ప్రకటించిన లేదా ప్రకటించిన సమ్మతితో లేదా అటువంటి బహిర్గతం చట్టబద్ధమైన అధికార పరిధిలోని న్యాయస్థానం లేదా ఏదైనా చట్టపరమైన అధికారం ద్వారా చట్టం ద్వారా ఇవ్వబడిన అధికారాల అమలులో జారీ చేసిన ఆదేశాలకు అనుగుణంగా ఉంటుంది."]
["(2) बैंककार बही साक्ष्य अधिनियम, 1891 (1891 का 18) के उपबंध प्रणाली प्रदाता द्वारा किसी भी प्ररूप में रखी गई जानकारी या दस्तावेजों या अन्य बहियों के संबंध में लागू होंगे ।","(2) బ్యాంకర్స్ బుక్ ఎవిడెన్స్ యాక్ట్, 1891 (1891 లో 18) లోని నిబంధనలు ఏ రూపంలోనైనా వ్యవస్థ నిర్వహణదారుడు నిర్వహించే సమాచారం లేదా పత్రాలు లేదా ఇతర పుస్తకాలకు సంబంధించి వర్తిస్తాయి."]
["23. निपटान और शुद्ध अवधारण—","23. పరిష్కారం మరియు నికర నిలుపుదల—"]
["(1) प्रणाली भागीदारों के बीच संदाय, बाध्यताएं और निपटान अनुदेश, संदाय प्रणाली को प्राधिकार जारी करते समय रिजर्व बैंक द्वारा अनुमोदित, यथास्थिति, सकल और शुद्ध अवधारण प्रक्रिया के अनुसार अवधारित किए जाएंगे ।","(1) వ్యవస్థ భాగస్వాముల మధ్య చెల్లింపులు, బాధ్యతలు మరియు పరిష్కార సూచనలు స్థూల మరియు నికర నిలుపుదల విధానానికి అనుగుణంగా నిర్ణయించబడతాయి, ఎందుకంటే, చెల్లింపు వ్యవస్థకు అధికారాన్ని జారీ చేసేటప్పుడు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆమోదించవచ్చు."]
["(2) जहां संदाय प्रणाली के प्रचालन के लिए उपबंध करने वाले नियम प्रणाली भागीदारों और संदाय प्रणाली के बीच हानियों के संवितरण के लिए प्रक्रिया उपदर्शित करते हैं, वहां ऐसी प्रक्रिया, तत्समय प्रवृत्त किसी अन्य विधि में अंतर्विष्‍ट किसी बात के प्रतिकूल होते हुए भी, प्रभावी होगी ।","(2) చెల్లింపు వ్యవస్థ యొక్క ఆపరేషన్ కోసం అందించే నియమావళి భాగస్వాములకు మరియు చెల్లింపు వ్యవస్థకు మధ్య నష్టాలను పంపిణీ చేసే విధానాన్ని సూచిస్తుంది, అటువంటి విధానం అమలులో ఉన్న ఏ ఇతర చట్టంలోనైనా ఉన్నప్పటికీ ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది."]
["(3) ऐसी प्रक्रिया के अधीन किया गया कोई निपटान अंतिम और अप्रतिसंहरणीय होगा ।","(3) అటువంటి విధానం ప్రకారం ఏదైనా పరిష్కారం తుది మరియు మార్చలేనిది."]
["विवादों का निपटान","వివాదాల పరిష్కారం"]
["24. विवादों का निपटान—","24. వివాదాల పరిష్కారం—"]
["(1) प्रणाली प्रदाता, ऐसे प्रणाली भागीदारों से भिन्‍न, जो संदाय प्रणाली के प्रचालन से संबद्ध किसी विषय के संबंध में प्रणाली भागीदारों के बीच विवादों का विनिश्‍चय करने के लिए विवाद के पक्षकार हैं, तीन से अन्यून प्रणाली भागीदारों से मिलकर बनने वाले पैनल का सृजन करने के लिए अपने नियमों या विनियमों में उपबंध करेगा ।","(1) చెల్లింపు వ్యవస్థ యొక్క ఆపరేషన్‌కు సంబంధించిన ఒక అంశానికి సంబంధించి వ్యవస్థ భాగస్వాముల మధ్య వివాదాలను నిర్ణయించడానికి, ముగ్గురు వ్యవస్థేతర భాగస్వాములతో కూడిన ప్యానెల్‌ను రూపొందించడానికి వ్యవస్థ భాగస్వాములు కాకుండా వ్యవస్థ నిర్వహణదారుడు, దాని నియమాలు లేదా నిబంధనలను అందించాలి."]
["(2) जहां संदाय प्रणाली के प्रचालन से संबद्ध किसी विषय के संबंध में दो या अधिक प्रणाली भागीदारों के बीच कोई विवाद उत्पन्‍न होता है वहां, प्रणाली प्रदाता ऐसे विवाद को उपधारा (1) में विनिर्दिष्‍ट पैनल को निर्दिष्‍ट करेगा ।","(2) చెల్లింపు వ్యవస్థ యొక్క ఆపరేషన్‌కు సంబంధించిన ఏదైనా విషయానికి సంబంధించి ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వ్యవస్థ భాగస్వాముల మధ్య వివాదం తలెత్తితే, వ్యవస్థ నిర్వహణదారుడు అటువంటి వివాదాన్ని సబ్-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న ప్యానెల్‌కు సూచిస్తారు."]
["(3) जहां किसी प्रणाली भागीदार और प्रणाली प्रदाता के बीच या प्रणाली प्रदाताओं के बीच कोई विवाद उत्पन्‍न होता है या जहां उपधारा (1) में विनिर्दिष्‍ट पैनल के विनिश्‍चय से किसी प्रणाली भागीदार का समाधान नहीं होता है, वहां ऐसा विवाद रिजर्व बैंक को निर्दिष्‍ट किया जाएगा ।","(3) వ్యవస్థ భాగస్వామి మరియు వ్యవస్థ నిర్వహణదారుడు మధ్య లేదా వ్యవస్థ నిర్వహణదారుల మధ్య వివాదం తలెత్తితే లేదా సబ్-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న ప్యానెల్ నిర్ణయం ద్వారా వ్యవస్థ భాగస్వామి పరిష్కరించబడని చోట, అటువంటి వివాదం రిజర్వ్ బ్యాంకుకు సూచించబడుతుంది."]
["(4) उपधारा (3) के अधीन न्यायनिर्णयन के लिए रिजर्व बैंक को निर्दिष्‍ट विवाद का निपटारा रिजर्व बैंक के किसी अधिकारी द्वारा, जिसे इस निमित्त साधारणतया या विशेषतया प्राधिकृत किया गया हो, किया जाएगा और रिजर्व बैंक का विनिश्‍चय अंतिम और आबद्धकर होगा ।","(4) సబ్-సెక్షన్ (3) కింద తీర్పు కోసం రిజర్వ్ బ్యాంకుకు సూచించిన వివాదం రిజర్వ్ బ్యాంక్ అధికారి చేత పరిష్కరించబడుతుంది, ఈ తరపున సాధారణంగా లేదా ప్రత్యేకంగా అధికారం కలిగి ఉంటారు మరియు రిజర్వ్ బ్యాంక్ నిర్ణయం తుది మరియు కట్టుబడి ఉంటుంది."]
["(5) जहां कोई विवाद प्रणाली प्रदाता या प्रणाली भागीदार की हैसियत में कार्य करते समय रिजर्व बैंक और किसी अन्य प्रणाली प्रदाता या प्रणाली भागीदार के बीच उत्पन्‍न होता है वहां मामले को केन्द्रीय सरकार को निर्दिष्‍ट किया जाएगा, जो विवाद के निपटारे के लिए संयुक्‍त सचिव से अन्यून पंक्‍ति के किसी अधिकारी को प्राधिकृत कर सकेगी और ऐसे अधिकारी का विनिश्‍चय अंतिम होगा ।","(5) వ్యవస్థ నిర్వహణదారుడు లేదా వ్యవస్థ భాగస్వామిగా పనిచేసేటప్పుడు రిజర్వ్ బ్యాంక్ మరియు ఇతర వ్యవస్థ నిర్వహణదారుడు లేదా వ్యవస్థ భాగస్వాముల మధ్య వివాదం తలెత్తితే, ఈ విషయం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సూచించబడుతుంది, వివాద పరిష్కారం కోసం జాయింట్ సెక్రటరీ నుండి క్యూలో లేని ప్రభుత్వంలోని ఏ అధికారికైనా అధికారం ఇవ్వవచ్చు మరియు అటువంటి అధికారి నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది."]
["25. खाते में निधि की अपर्याप्‍तता आदि के कारण इलेक्ट्रॉनिक निधि अंतरण का अनादरण","25. ఖాతాలో తగినంత నిధులులేని మొదలైన కారణంగా ఎలక్ట్రానిక్ ఫండ్ బదిలీ యొక్క నిరాకరణ"]
["—जहां किसी व्यक्‍ति द्वारा उसके द्वारा रखे गए लेखा द्वारा किए गए किसी इलेक्ट्रानिक निधि अंतरण को इस आधार पर निष्पादित नहीं किया जा सकता है कि उस खाते में अंतरण अनुदेश का समादरण करने के लिए उस खाते में जमा धन पर्याप्‍त नहीं है या बैंक के साथ किए गए किसी करार द्वारा उस खाते से संदाय किए जाने के लिए की गई व्यवस्था से वह रकम अधिक है वहां ऐसे व्यक्‍ति के बारे में समझा जाएगा मानो उसने अपराध किया है, और वह इस अधिनियम के किसी अन्य उपबंध पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना ऐसी अवधि के लिए कारावास से, जो दो वर्ष तक का हो सकेगा या ऐसे जुर्माने से, जो इलेक्ट्रानिक निधि अंतरण की रकम से दोगुने तक का हो सकेगा, या दोनों से, दंडनीय होगा :","—ఒక వ్యక్తి నిర్వహించే ఖాతా ద్వారా ఎలక్ట్రానిక్ ఫండ్ బదిలీని అమలు చేయలేనప్పుడు, ఆ ఖాతాలో జమ చేసిన డబ్బు ఆ ఖాతాలోని బదిలీ సూచనలను విడుదల చేయడానికి సరిపోదు లేదా బ్యాంకుతో చేసినది ఆ మొత్తం ఆ ఖాతా నుండి చెల్లించాల్సిన ఒప్పందం ద్వారా చేసిన అమరిక కంటే ఎక్కువ, ఇక్కడ అలాంటి వ్యక్తి నేరం చేసినట్లు భావించబడతాడు మరియు ఈ చట్టం యొక్క ఇతర నిబంధనలకు ఎటువంటి పక్షపాతం లేకుండా, అటువంటి కాలానికి జైలు శిక్ష, ఇది రెండు సంవత్సరాల వరకు లేదా జరిమానాతో ఎలక్ట్రానిక్ ఫండ్ల బదిలీ మొత్తాన్ని రెట్టింపు చేయగలదు, లేదా రెండూ శిక్షార్హమైనవి:"]
["परन्तु इस धारा की कोई बात, तब तक लागू नहीं होगी, जब तक कि—"," కానీ ఈ సెక్షన్లో, అప్పటి వరకు ఏదీ వర్తించదు, ఎప్పటి వరకు అంటే—"]
["(क) इलेक्ट्रानिक निधि अंतरण किसी ऋण या अन्य दायित्व को संपूर्णतः या भागतः उन्मोचित करने के लिए किसी अन्य व्यक्‍ति को धन की किसी रकम का संदाय करने के लिए न किया गया हो;","(క) ఏదైనా ఋణం లేదా ఇతర బాధ్యతలను పూర్తిగా లేదా పాక్షికంగా విడుదల చేయడానికి ఏ ఇతర వ్యక్తికి అయినా డబ్బు చెల్లించడానికి ఎలక్ట్రానిక్ ఫండ్స్ బదిలీ చేయబడదు;"]
["(ख) इलेक्ट्रानिक निधि अंतरण प्रणाली प्रदाता द्वारा जारी सुसंगत प्रक्रिया संबंधी दिशानिर्देशों के अनुसार न किया गया हो;","(ఖ) ఎలక్ట్రానిక్ ఫండ్ బదిలీ వ్యవస్థ నిర్వహణదారుడు జారీ చేసిన సంబంధిత విధాన మార్గదర్శకాల ప్రకారం జరగదు;"]
["(ग) फायदाग्राही इलेक्ट्रानिक निधि अंतरण के अनादरण की बाबत संबंधित बैंक से उसे सूचना की प्राप्‍ति के तीस दिन के भीतर इलेक्ट्रानिक निधि अंतरण करने की किसी व्यक्‍ति को लिखित सूचना देकर उक्‍त धन की रकम का संदाय करने के लिए मांग न की हो; और","(గ) లబ్ధిదారు ఎలక్ట్రానిక్ ఫండ్ బదిలీ యొక్క నిరాకరణకు సంబంధించి, సమాచారం అందుకున్న ముప్పై రోజులలోపు ఎలక్ట్రానిక్ ఫండ్‌ను బదిలీ చేయడానికి సంబంధిత బ్యాంకు ఏ వ్యక్తికి చెల్లించాలని డిమాండ్ చేయకూడదు; మరియు"]
["(घ) इलेक्ट्रानिक निधि अंतरण करने वाला व्यक्‍ति उक्‍त सूचना की प्राप्‍ति के पन्द्रह दिन के भीतर फायदाग्राही को उक्‍त रकम का संदाय करने में असफल न रहा हो ।","(ఘ) ఎలక్ట్రానిక్ ఫండ్‌ను బదిలీ చేసే వ్యక్తి చెప్పిన సమాచారం, అందిన పదిహేను రోజుల్లోపు లబ్ధిదారునికి చెల్లించడంలో విఫలం కాకూడదు."]
["(2) जब तक कि प्रतिकूल साबित न हो जाए यह उपधारणा की जाएगी कि इलेक्ट्रानिक निधि अंतरण किसी ऋण या अन्य दायित्व के संपूर्ण रूप में या भागरूप में उन्मोचन के लिए किया गया था ।","(2) అననుకూలమని నిరూపించకపోతే, ఎలక్ట్రానిక్ నిధుల బదిలీ పూర్తిగా లేదా కొంత భాగం ఋణం లేదా ఇతర బాధ్యతల కోసం విడుదల చేయబడిందని భావించబడుతుంది."]
["(3) उपधारा (1) के अधीन किसी अपराध के अभियोजन में यह प्रतिरक्षा नहीं होगी कि उस व्यक्‍ति के पास, जिसने किसी अनुदेश, प्राधिकरण आदेश या करार के माध्यम से इलेक्ट्रानिक निधि अंतरण आरंभ किया था, ऐसे अनुदेश, प्राधिकरण आदेश या करार के समय, यह विश्‍वास किए जाने का कारण नहीं था कि उसके खाते में जमा इलेक्ट्रानिक निधि अंतरण को प्रभावी बनाने के लिए अपर्याप्‍त है ।","(3) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద నేరంపై విచారణలో, ఎలక్ట్రానిక్ నిధుల బదిలీని ఏదైనా సూచన, అధికార ఉత్తర్వు లేదా ఒప్పందం ద్వారా ప్రారంభించిన వ్యక్తి, అటువంటి సూచన, అధికార ఉత్తర్వు లేదా ఒప్పందం సమయంలో, రక్షణ శక్తిని కలిగి ఉండడు, అతని ఖాతాలో జమ చేసిన ఎలక్ట్రానిక్ నిధులు బదిలీని ప్రభావితం చేయడానికి సరిపోవు అని నమ్మడానికి ఎటువంటి కారణం లేదు."]
["(4) न्यायालय इस धारा के अधीन प्रत्येक कार्यवाही के संबंध में, बैंक से इलेक्ट्रानिक निधि अंतरण के अनादरण को रेखांकित करते हुए कोई संसूचना प्रस्तुत करने पर ऐसे इलेक्ट्रानिक निधि अंतरण के अनादरण के तथ्य के बारे में तब तक उपधारणा करेगा जब तक कि ऐसे तथ्य को नासाबित न कर दिया हो ।","(4) న్యాయస్థానం ఈ సెక్షన్ కింద జరిగే ప్రతి చర్యకు సంబంధించి, బ్యాంకు నుండి ఎలక్ట్రానిక్ నిధుల పంపిణీ గురించి ఒక కమ్యూనికేషన్ సమర్పించేటప్పుడు, అటువంటి ఎలక్ట్రానిక్ ఫండ్ బదిలీలను నిరాకరించే వాస్తవాన్ని రుజువు చేయకపోతే తప్పుగా భావిస్తుంది."]
["(5) परक्राम्य लिखत अधिनियम, 1881 (1881 का 26) के अध्याय 17 के उपबंध इलेक्ट्रानिक निधि अंतरण के अनादरण को उस सीमा तक लागू होंगे, जिस तक परिस्थितियां स्वीकार करें ।","(5) నెగోషియబుల్ ఇన్స్ట్రుమెంట్స్ యాక్ట్, 1881 (1881 లో 26) లోని 17 వ అధ్యాయం యొక్క నిబంధనలు పరిస్థితులను అంగీకరించే మేరకు ఎలక్ట్రానిక్ నిధుల బదిలీని ఉపసంహరించుకుంటాయి."]
["स्पष्‍टीकरण—"," వివరణ—"]
["इस धारा के प्रयोजन के लिए “ऋण या अन्य दायित्व” से, यथास्थिति, विधिक रूप से प्रवर्तनीय कोई ऋण या अन्य दायित्व अभिप्रेत है ।"," ఈ సెక్షన్ యొక్క ప్రయోజనం కోసం \"ఋణం లేదా ఇతర బాధ్యత\" అంటే ఏదైనా అప్పు లేదా ఇతర బాధ్యత చట్టబద్ధంగా అమలు చేయదగినది, ఎందుకంటే కేసు ఉండవచ్చు."]
["अपराध और शास्तियां","నేరాలు మరియు జరిమానాలు"]
["26. शास्तियां","26. జరిమానాలు"]
["—(1) जहां कोई व्यक्‍ति धारा 4 के उपबंधों का उल्लंघन करेगा या धारा 7 के अधीन निबंधनों और शर्तों के अध्यधीन जारी प्राधिकार का अनुपालन करने में असफल रहेगा, वहां वह ऐसी अवधि के कारावास से, जो एक मास से कम की नहीं होगी, किन्तु जो दस वर्ष तक की हो सकेगी या जुर्माने से, जो एक करोड़ रुपए तक का हो सकेगा या दोनों से और ऐसे प्रत्येक दिन के लिए, जिसके दौरान वह ऐसा अनुपालन करने में ऐसा उल्लंघन या असफलता जारी रहती है, अतिरिक्‍त जुर्माने से, जो एक लाख रुपए तक का हो सकेगा, दंडनीय होगा ।","— (1) ఒక వ్యక్తి సెక్షన్ 4 లోని నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తే లేదా సెక్షన్ 7 కింద నిబంధనలు మరియు షరతుల ప్రకారం జారీ చేయబడిన అధికారాన్ని పాటించడంలో విఫలమైతే, అతను ఒక నెల కన్నా తక్కువ కాని పది సంవత్సరాల కాలానికి జైలు శిక్షతో శిక్షించబడతాడు, ఒక కోటి రూపాయల వరకు లేదా రెండూ జరిమానా వరకు మరియు ప్రతిరోజూ అటువంటి ఉల్లంఘన లేదా వైఫల్యం సమ్మతితో కొనసాగితే, అదనపు జరిమానాతో, ఇది లక్ష రూపాయలకు విస్తరించవచ్చు శిక్షార్హమైనది."]
["(2) जो कोई प्राधिकार के लिए किसी आवेदन में, या इस अधिनियम द्वारा या उसके अधीन या उसके किसी उपबन्ध के अधीन या प्रयोजन के लिए दिए जाने के लिए अपेक्षित किसी विवरणी में या अन्य दस्तावेज या किसी अपेक्षित जानकारी में जानबूझकर कोई ऐसा कथन करता है जो किसी तात्त्विक विशिष्‍ट में मिथ्या है, जिसके बारे में वह जानता है कि वह मिथ्या है या जानबूझकर किसी तात्त्विक कथन को करने का लोप करेगा; वह ऐसी अवधि के कारावास से जो तीन वर्ष तक की हो सकेगी और जुर्माने से भी, जो दस लाख रुपए से कम का नहीं होगा और जो पचास लाख रुपए तक का हो सकेगा, दंडनीय होगा ।","(2) అధికారం కోసం అవసరమైన ఏదైనా దరఖాస్తులో, లేదా ఈ చట్టం ద్వారా లేదా దాని క్రింద లేదా దానిలోని ఏదైనా నిబంధనల క్రింద లేదా మరే ఇతర పత్రం యొక్క ప్రయోజనం కోసం లేదా ఏదైనా అవసరమైన సమాచారం కోసం ఎవరైనా తెలిసి ఏదైనా ప్రకటన చేస్తే మౌలిక విశిష్టతలో అబద్ధం అయితే, అందులో ఇది అబద్ధమని అతనికి తెలుసు లేదా మౌలిక స్టేట్‌మెంట్ ఇవ్వడం ఉద్దేశపూర్వకంగా వదిలివేయబడుతుంది; అందుకు మూడు సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్ష మరియు పది లక్షల రూపాయల కన్నా తక్కువ ఉండకుండా మరియు యాభై లక్షల రూపాయల వరకు జరిమానా విధించవచ్చు."]
["(3) यदि कोई व्यक्‍ति किसी कथन, जानकारी, विवरणी या अन्य दस्तावेज को पेश करने में या कोई कथन, जानकारी, विवरणी या अन्य दस्तावेज देने में, जिसे देना धारा 12 या धारा 13 के अधीन उसका कर्तव्य है या किसी अधिकारी द्वारा किए गए निरीक्षण की अपेक्षा है, जिसमें किसी संदाय प्रणाली के प्रचालन से संबंधित किसी प्रश्‍न का कोई उत्तर देना धारा 14 के अधीन उसका कर्तव्य है, असफल होगा तो वह जुर्माने से, जो प्रत्येक अपराध के संबंध में दस लाख रुपए तक का हो सकेगा और यदि वह लगातार ऐसे इन्कार करता है, तो ऐसे अतिरिक्‍त जुर्माने से, जो ऐसे प्रत्येक दिन के लिए, जिसके दौरान ऐसा अपराध जारी रहता है, पच्‍चीस हजार रुपए तक हो सकेगा, दंडनीय होगा ।","(3) ఏదైనా వ్యక్తి, ఏదైనా స్టేట్మెంట్, ఇన్ఫర్మేషన్, రిటర్న్ లేదా ఇతర డాక్యుమెంట్ సమర్పించడంలో లేదా ఏదైనా స్టేట్మెంట్, ఇన్ఫర్మేషన్, రిటర్న్ లేదా ఇతర డాక్యుమెంట్ ఇవ్వడంలో, సెక్షన్ 12 లేదా సెక్షన్ 13 కింద తన కర్తవ్యం ఏదైనా అధికారి చేత తనిఖీ చేయటం లేదా అవసరం. చెల్లింపు వ్యవస్థ యొక్క ఆపరేషన్‌కు సంబంధించిన ఏదైనా ప్రశ్నకు సమాధానం ఇవ్వడం సెక్షన్ 14 కింద తన కర్తవ్యం, అతను విఫలమైతే, జరిమానాతో ప్రతి నేరానికి సంబంధించి పది లక్షల రూపాయల వరకు పొడిగించవచ్చు మరియు అతను నిరంతరం నిరాకరిస్తూ ఇలా చేస్తే, అటువంటి నేరం కొనసాగుతున్న ప్రతి రోజు ఇరవై ఐదు వేల రూపాయల వరకు ఉండే అదనపు జరిమానా శిక్షార్హమైనది."]
["(4) यदि कोई व्यक्‍ति किसी ऐसी जानकारी का प्रकटन करेगा, जो धारा 22 के अधीन प्रतिषिद्ध है, तो वह ऐसी अवधि के कारावास से, जो छह मास तक की हो सकेगी या जुर्माने से, जो पांच लाख रुपए तक का हो सकेगा, या ऐसे प्रकटन के कार्य द्वारा कारित नुकसानी की रकम के दोगुने के बराबर रकम से, इनमें से जो भी अधिक हो, या दोनों से, दंडनीय होगी ।","(4) సెక్షన్ 22 కింద నిషేధించబడిన ఏదైనా సమాచారాన్ని ఒక వ్యక్తి బహిర్గతం చేస్తే, అతను ఆరు నెలల వరకు లేదా ఐదు లక్షల రూపాయల వరకు జరిమానాతో లేదా అలాంటి బహిర్గతం ద్వారా జైలు శిక్షతో శిక్షించబడతాడు. పని వల్ల కలిగే నష్టాల కంటే రెట్టింపు మొత్తానికి సమానమైన మొత్తం, ఏది ఎక్కువ లేదా రెండూ శిక్షార్హమైనవి."]
["(5) जहां इस अधिनियम के अधीन जारी किसी निदेश का अनुपालन, रिजर्व बैंक द्वारा अनुबंधित अवधि के भीतर नहीं किया जाता है या जहां ऐसी कोई अवधि अनुबंधित नहीं है, किसी युक्‍तियुक्‍त समय के भीतर; या जहां धारा 30 के अधीन रिजर्व बैंक द्वारा अधिरोपित शास्ति का संदाय आदेश की तारीख से तीस दिन की अवधि के भीतर नहीं किया गया है, वहां प्रणाली प्रदाता या प्रणाली भागीदार जो ऐसे निदेश या जुर्माने का संदाय करने में असफल रहा है ऐसी अवधि के कारावास से, जो एक मास से कम की नहीं होगी किंतु जो दस वर्ष तक की हो सकेगी या जुर्माने से, जो एक करोड़ रुपए तक हो सकेगा या दोनों से और जहां ऐसे निदेशों का अनुपालन करने में असफलता जारी रहती है तो अतिरिक्‍ति जुर्माने से, जो पहले उल्लंघन के पश्‍चात् प्रत्येक ऐसे दिन के लिए, जिसके दौरान उल्लंघन जारी रहता है, एक लाख रुपए तक हो सकेगा, दंडनीय होगा ।","(5) ఈ చట్టం క్రింద జారీ చేయబడిన ఏదైనా ఆదేశం కాంట్రాక్టు వ్యవధిలో రిజర్వ్ బ్యాంక్ చేత పాటించబడదు లేదా అటువంటి కాలం ఒప్పందం కుదుర్చుకోని చోట, సహేతుకమైన సమయంలో; లేదా సెక్షన్ 30 కింద రిజర్వ్ బ్యాంక్ విధించిన జరిమానాను ఆర్డర్ చేసిన తేదీ నుండి ముప్పై రోజుల వ్యవధిలో చెల్లించకపోతే, వ్యవస్థ నిర్వహణదారుడు లేదా వ్యవస్థ భాగస్వామి అటువంటి దిశ లేదా జరిమానా చెల్లించడంలో విఫలమైనప్పుడు అటువంటి కాలానికి జైలు శిక్ష అనుభవిస్తారు, ఇది ఒక నెల కన్నా తక్కువ ఉండకూడదు కాని ఇది పది సంవత్సరాల వరకు లేదా జరిమానాతో ఒక కోటి రూపాయలకు లేదా రెండింటికి విస్తరించవచ్చు మరియు అటువంటి ఆదేశాలను పాటించడంలో వైఫల్యం కొనసాగుతున్న చోట, అదనపు జరిమానా, ఇది మొదటి ఉల్లంఘన తరువాత, ఉల్లంఘన కొనసాగుతున్న ప్రతి రోజు, లక్ష రూపాయల వరకు శిక్షార్హమైనది."]
["(6) यदि इस अधिनियम के किसी उपबंध का उल्लंघन किया जाता है या इस अधिनियम या उसके अधीन बनाए गए किसी विनियम, किए गए आदेश या अधिरोपित शर्त की किसी अन्य अपेक्षा का अनुपालन करने में व्यतिक्रम किया जाता है, जिसके संबंध में कोई शास्ति विनिर्दिष्‍ट नहीं की गई है तो, यथास्थिति, ऐसे उल्लंघन या व्यतिक्रम के लिए दोषी व्यक्‍ति जुर्माने से, जो दस लाख रुपए तक हो सकेगा और जहां ऐसा उल्लंघन या व्यतिक्रम जारी रहने वाला है, वहां ऐसे अतिरिक्‍त जुर्माने से जो उस प्रत्येक दिन के लिए, जिसके दौरान उल्लंघन या व्यतिक्रम जारी रहता है, पच्‍चीस हजार रुपए तक का हो सकेगा, दंडनीय होगा ।","(6) ఈ చట్టం యొక్క ఏదైనా నిబంధన ఉల్లంఘించబడితే లేదా ఈ చట్టం యొక్క ఇతర అవసరాలకు అనుగుణంగా ఏదైనా యథాస్తితిగా చేయబడితే లేదా చేసిన ఏదైనా నిబంధన, ఆర్డర్ లేదా షరతు విధించినట్లయితే, దీనికి సంబంధించి ఎటువంటి జరిమానా పేర్కొనబడలేదు, ఒకవేళ, అటువంటి ఉల్లంఘన లేదా ఉల్లంఘనకు పాల్పడిన వ్యక్తి యొక్క జరిమానా నుండి, ఇది పది లక్షల రూపాయలకు విస్తరించవచ్చు మరియు అటువంటి ఉల్లంఘన లేదా యథాస్తితిగా కొనసాగబోతున్న చోట, ఉల్లంఘన లేదా యథాస్తితిగా కొనసాగుతుంటే, ఇరవై ఐదు వేల రూపాయల వరకు శిక్షార్హమైనది."]
["27. कंपनियों द्वारा अपराध—","27. కంపెనీల ద్వారా అపరాధం—"]
["(1) जहां इस अधिनियम या इसके अधीन बनाए गए किसी विनियम, किए गए निदेश या आदेश का उल्लंघन करने वाला व्यक्‍ति कंपनी है, वहां ऐसा प्रत्येक व्यक्‍ति, जो उस उल्लंघन के किए जाने के समय उस कंपनी के कारबार के संचालन के लिए उस कंपनी का भारसाधक और उसके प्रति उत्तरदायी था और साथ ही वह कंपनी भी, ऐसे उल्लंघन के दोषी समझे जाएंगे और तद्नुसार अपने विरुद्ध कार्रवाई की जाने और दंडित किए जाने के भागी होंगे:","(1) ఈ చట్టాన్ని ఉల్లంఘించే వ్యక్తి లేదా దానిపై చేసిన ఏదైనా నియంత్రణ, దిశ లేదా ఉత్తర్వు ఒక సంస్థ అయితే, ఉల్లంఘన సమయంలో ఆ సంస్థ యొక్క వ్యాపారం యొక్క ప్రవర్తన కోసం ఆ సంస్థకు బాధ్యత వహించే ప్రతి వ్యక్తి మరియు అతనికి మరియు ఆ సంస్థకు కూడా బాధ్యత వహించబడితే, అలాంటి ఉల్లంఘనలకు పాల్పడినట్లు పరిగణించబడతారు మరియు తదనుగుణంగా చర్యలు తీసుకొని శిక్షించబడతారు:"]
["परंतु इस उपधारा में अंतर्विष्‍ट कोई बात किसी व्यक्‍ति को इस उपधारा में उपबंधित दंड का दायी नहीं बनाएगी यदि, वह यह साबित कर देता है कि उल्लंघन उसकी जानकारी के बिना किया गया था या उसने ऐसे उल्लंघन के किए जाने को निवारित करने के लिए सभी सम्यक् तत्परता बरती थी ।"," కానీ తనకు తెలియకుండానే ఉల్లంఘన జరిగిందని నిరూపిస్తే లేదా అలాంటి ఉల్లంఘనను నివారించడానికి అతను అన్ని హక్కులు చేశాడని నిరూపిస్తే, ఈ సబ్-సెక్షన్లో ఉన్న ఏదీ ఈ సబ్-సెక్షన్లో అందించిన జరిమానాకు అర్హత పొందదు, సంసిద్ధతను ఉపయోగిస్తారు."]
["(2) उपधारा (1) में किसी बात के होते हुए भी, जहां इस अधिनियम या इसके अधीन बनाए गए किसी विनियम, निदेश या आदेश के किसी उपबंध के उल्लंघन के अधीन दंडनीय कोई अपराध, किसी कंपनी द्वारा किया गया है और यह साबित हो जाता है कि वह अपराध कंपनी के किसी निदेशक, प्रबंधक, सचिव या अन्य अधिकारी की सहमति या मौनानुकूलता से किया गया हो या उस अपराध का किया जाना उसकी किसी उपेक्षा के कारण माना जा सकता है, वहां ऐसा निदेशक, प्रबंधक, सचिव या अन्य अधिकारी भी उस अपराध का दोषी समझा जाएगा और तद्नुसार अपने विरुद्ध कार्रवाई की जाने और दंडित किए जाने का भागी होगा ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఈ చట్టం యొక్క ఏదైనా నిబంధనను ఉల్లంఘించడం ద్వారా శిక్షార్హమైన ఏదైనా నేరం లేదా దానిపై చేసిన ఏదైనా నియంత్రణ, ఆదేశం లేదా ఉత్తర్వు ఒక సంస్థ చేత చేయబడినది మరియు అది నిరూపించబడింది సంస్థ యొక్క ఏదైనా డైరెక్టర్, మేనేజర్, సెక్రటరీ లేదా ఇతర అధికారి యొక్క సమ్మతి లేదా నిశ్శబ్ద ఆమోదంతో ఈ నేరం జరిగి ఉండవచ్చు లేదా చేసిన నేరాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయడం వల్ల, అలాంటి డైరెక్టర్, మేనేజర్, సెక్రటరీ లేదా ఇతర అధికారి కూడా అలాంటి నేరానికి పాల్పడవచ్చు, దోషిగా పరిగణించబడతారు దీని ప్రకారం అతనిపై చర్యలు తీసుకొని మరియు తదనుగుణంగా శిక్షించబడతారు."]
["स्पष्‍टीकरण"," వివరణ"]
["—इस धारा के प्रयोजनों के लिए,—","—ఈ సెక్షన్ యొక్క ప్రయోజనాల కోసం,—"]
["(क) “कंपनी” से कोई निगमित निकाय अभिप्रेत है और इसके अंतर्गत फर्म या अन्य व्यष्‍टि संगम भी है; और","(క) \"కంపెనీ\" అంటే బాడీ కార్పొరేట్ మరియు వ్యక్తుల యొక్క సంస్థ లేదా ఇతర అనుబంధాన్ని కలిగి ఉంటుంది; మరియు"]
["(ख) फर्म के संबंध में, “निदेशक” से उस फर्म का भागीदार अभिप्रेत है ।","(ఖ) ఒక సంస్థకు సంబంధించి, \"దర్శకుడు\" అంటే ఆ సంస్థ యొక్క భాగస్వామి."]
["28. अपराधों का संज्ञान","28. నేరాల విచారణ"]
["—(1) कोई भी न्यायालय इस अधिनियम के अधीन दंडनीय किसी अपराध का संज्ञान रिजर्व बैंक के किसी अधिकारी द्वारा जो इस निमित्त साधारणतः या विशेष रूप से प्राधिकृत हो, की गई लिखित शिकायत के सिवाय नहीं करेगा और महानगर मजिस्ट्रेट या प्रथम वर्ग न्यायिक मजिस्ट्रेट के न्यायालय से निम्‍नतर कोई न्यायालय ऐसे किसी अपराध का विचारण नहीं करेगा:","—(1) రిజర్వ్ బ్యాంక్ అధికారి చేసిన వ్రాతపూర్వక ఫిర్యాదు ద్వారా, సాధారణంగా లేదా ప్రత్యేకంగా దీనికోసం అధికారం పొందినవారు మరియు మెట్రోపాలిటన్ మేజిస్ట్రేట్ లేదా ఫస్ట్ క్లాస్ జ్యుడిషియల్ మేజిస్ట్రేట్ కోర్టు కంటే తక్కువైన ఈ చట్టం ప్రకారం శిక్షార్హమైన ఏ నేరాన్ని ఏ కోర్టు గుర్తించదు. అటువంటి నేరాన్ని కోర్టు పరిగణించదు:"]
["परंतु न्यायालय, इलेक्ट्रानिक निधि अंतरण के अनादरण से व्यथित व्यक्‍ति द्वारा लिखित में किए गए परिवाद पर धारा 25 के अधीन दंडनीय किसी अपराध का संज्ञान ले सकेगा ।","కానీ ఎలక్ట్రానిక్ ఫండ్ బదిలీ యొక్క నిరాకరణ నుండి బాధిత వ్యక్తి వ్రాతపూర్వకంగా చేసిన ఫిర్యాదుపై సెక్షన్ 25 కింద శిక్షార్హమైన ఏదైనా నేరాన్ని కోర్టు గ్రహించగలదు."]
["(2) दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) में किसी बात के होते हुए भी, न्यायालय, रिजर्व बैंक के किसी अधिकारी को शिकायत फाइल करने के लिए वैयक्‍तिक हाजिरी से अभिमुक्‍ति दे सकेगा, किन्तु मजिस्ट्रेट स्वविवेक पर प्रक्रिया के किसी प्रक्रम पर शिकायतकर्ता को वैयक्‍तिक रूप से हाजिर होने का निदेश दे सकेगा ।","(2) క్రిమినల్ ప్రొసీజర్, 1973 (1974 లో 2) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, కోర్టు రిజర్వ్ బ్యాంక్ అధికారికి ఫిర్యాదు చేయడానికి ఒక వ్యక్తి యొక్క ఉనికిని ఇవ్వవచ్చు, కాని మేజిస్ట్రేట్ తన అభీష్టానుసారం ప్రక్రియ యొక్క ఏ దశలోనైనా ఫిర్యాదుదారుని వ్యక్తిగతంగా హాజరుకావాలని సూచించవచ్చు."]
["29. जुर्माने का उपयोजन","29. జరిమానా వాడకం"]
["—इस अधिनियम के अधीन कोई जुर्माना अधिरोपित करने वाला न्यायालय यह निदेश दे सकेगा कि जुर्माने को पूर्णतः या उसके किसी भाग का उपयोग कार्यवाहियों के खर्चे का संदाय करने में या उसके संबंध में किया जाए ।","—ఈ చట్టం ప్రకారం ఏదైనా జరిమానా విధించే న్యాయస్థానం జరిమానాను పూర్తిగా లేదా దానిలో కొంత భాగాన్ని లేదా కార్యకలాపాల ఖర్చుల చెల్లింపుకు సంబంధించి ఉపయోగించాలని ఆదేశించవచ్చు."]
["30. रिजर्व बैंक की जुर्माने अधिरोपित करने की शक्‍ति—","30. రిజర్వ్ బ్యాంక్ జరిమానాలు విధించే అధికారం—"]
["(1) धारा 26 में किसी बात के होते हुए भी, यदि कोई उल्लंघन या व्यतिक्रम, यथास्थिति, धारा 26 की उपधारा (2) या उपधारा (6) में निर्दिष्‍ट प्रकृति का है, तो रिजर्व बैंक उल्लंघन या किसी व्यतिक्रम कारित करने वाले व्यक्‍ति पर ऐसी शास्ति अधिरोपित कर सकेगा जो पांच लाख रुपए से या ऐसे उल्लंघन या व्यतिक्रम में अंतर्वलित रकम के दोगुने से अधिक न होगी, जहां ऐसी रकम निर्धारण योग्य हो, उनमें से जो अधिक हो, और जहां ऐसा व्यतिक्रम जारी रहता है, तो ऐसी अतिरिक्‍त शास्ति अधिरोपित कर सकेगा जो ऐसे प्रत्येक दिन के लिए, जिसके दौरान ऐसा व्यतिक्रम जारी रहता है, पच्‍चीस हजार रुपए तक हो सकेगी ।","(1) సెక్షన్ 26 లోని ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఏదైనా ఉల్లంఘన లేదా సెక్షన్ 26 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) లేదా సబ్-సెక్షన్ (6) లో పేర్కొన్న స్వభావం కలిగి ఉంటే, ఏదైనా ఉల్లంఘన లేదా తప్పుడు చర్యకు పాల్పడిన వ్యక్తిపై అటువంటి జరిమానా విధించబడుతుంది. అటువంటి ఉల్లంఘన లేదా ఉల్లంఘనలో పాల్గొన్న మొత్తానికి ఐదు లక్షల రూపాయలకు మించకూడదు లేదా రెట్టింపు కంటే ఎక్కువ విధించలేము, అటువంటి మొత్తం నిర్ణయించదగినది, ఏది ఎక్కువైతే, మరియు అటువంటి తప్పు కొనసాగితే, అటువంటి అదనపు జరిమానా విధించబడుతుంది. అటువంటి తప్పు కొనసాగుతున్న ప్రతి రోజుకు ఇరవై ఐదు వేల రూపాయల వరకు ఉంటుంది."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन अधिरोपित शास्ति के प्रयोजन के लिए, रिजर्व बैंक, ऐसे व्यतिक्रमी को उससे कारण बताने की अपेक्षा करते हुए सूचना भेजेगा, कि क्यों न सूचना में विनिर्दिष्‍ट रकम शास्ति के रूप में अधिरोपित की जाए और ऐसे व्यतिक्रमी को सुनवाई का उचित अवसर भी दिया जाएगा ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద విధించిన జరిమానా ప్రయోజనం కోసం, రిజర్వ్ బ్యాంక్ అటువంటి సమాచారాన్ని ఎథాస్తితికి పంపుతుంది, నోటీసులో పేర్కొన్న మొత్తాన్ని ఎందుకు జరిమానాగా వసూలు చేయాలి మరియు అలాంటి డిఫాల్టర్‌కు విచారణకు అర్హత ఉందా అనే కారణాలను తెలియజేయాలి, అవకాశం కూడా ఇవ్వబడుతుంది."]
["(3) इस धारा के अधीन रिजर्व बैंक द्वारा अधिरोपित कोई शास्ति रिजर्व बैंक द्वारा जारी सूचना को व्यतिक्रमी पर तामील होने की तारीख से तीस दिन की अवधि के भीतर संदेय होगी और उसी अवधि के भीतर उक्‍त राशि का संदाय करने में व्यक्‍ति के असफल रहने की दशा में वह उस क्षेत्र पर, जहां व्यतिक्रमी कंपनी का रजिस्ट्रीकृत कार्यालय या व्यक्‍ति का कारबार का कार्यालय स्थित है, अधिकारिता वाले प्रधान सिविल न्यायालय द्वारा किए गए किसी संदाय पर वसूल की जा सकेगी:","(3) ఈ విభాగం కింద రిజర్వ్ బ్యాంక్ విధించిన ఏదైనా జరిమానా రిజర్వ్ బ్యాంక్ జారీ చేసిన నోటీసు డిఫాల్టర్‌పై అందించిన తేదీ నుండి ముప్పై రోజుల వ్యవధిలో చెల్లించబడుతుంది మరియు అదే వ్యవధిలో వ్యక్తి చెప్పిన మొత్తాన్ని చెల్లించలేకపోతే, డిఫాల్ట్ చేసే సంస్థ యొక్క రిజిస్టర్డ్ కార్యాలయం లేదా వ్యక్తి యొక్క వ్యాపార కార్యాలయం ఉన్న ప్రదేశంలో, ప్రిన్సిపల్ సివిల్ కోర్ట్ అధికార పరిధితో చేసిన ఏదైనా చెల్లింపును తిరిగి పొందవచ్చు:"]
["परंतु ऐसा कोई निदेश रिजर्व बैंक द्वारा इस निमित्त प्राधिकृत किसी अधिकारी द्वारा किए गए किसी आवेदन पर किए जाने के सिवाय नहीं किया जाएगा ।","కానీ రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఈ తరపున అధికారం కలిగిన అధికారి చేసిన దరఖాస్తుపై తప్ప అలాంటి దిశానిర్దేశం చేయరాదు."]
["(4) रिजर्व बैंक शास्ति की रकम की वसूली या व्यतिक्रमी के चालू खाते, यदि कोई हो, से विकलित करके व्यतिक्रमी द्वारा धारित प्रतिभूतियों के परिसमापन द्वारा या इस अधिनियम के उपबंधों के अनुसरण में कर सकेगा ।","(4) రిజర్వ్ బ్యాంక్ జరిమానా మొత్తాన్ని తిరిగి పొందవచ్చు లేదా డిఫాల్టర్ యొక్క ప్రస్తుత ఖాతాను ఏదైనా ఉంటే, లేదా ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా దివాలా చేయడం ద్వారా డిఫాల్టర్ వద్ద ఉన్న సెక్యూరిటీలను లిక్విడేట్ చేయవచ్చు."]
["(5) वह न्यायालय, जो उपधारा (3) के अधीन निदेश करता है, व्यतिक्रमी द्वारा संदेय रकम विनिर्दिष्‍ट करते हुए प्रमाणपत्र जारी करेगा और ऐसा प्रत्येक प्रमाणपत्र उसी रीति में प्रवर्तनीय होगा मानो वह सिविल वाद में न्यायालय द्वारा की गई डिक्री हो ।","(5) సబ్-సెక్షన్ (3) కింద నిర్దేశించే న్యాయస్థానం డిఫాల్టర్ చెల్లించాల్సిన మొత్తాన్ని పేర్కొనే ధృవీకరణ పత్రాన్ని జారీ చేస్తుంది మరియు అలాంటి ప్రతి సర్టిఫికేట్ సివిల్ దావాలో కోర్టు చేసిన డిక్రీ మాదిరిగానే అమలు చేయబడుతుంది."]
["(6) जहां किसी न्यायालय में किसी व्यक्‍ति के विरुद्ध कोई शिकायत, यथास्थिति, उपधारा (2) में या, धारा 26 की उपधारा (4) में निर्दिष्‍ट स्वरूप के उल्लंघन या व्यतिक्रम के संबंध में फाइल की गई है वहां इस धारा के अधीन उस व्यक्‍ति पर कोई शास्ति अधिरोपित करने की कोई कार्रवाई नहीं की जाएगी ।","(6) సెక్షన్ 26 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) లేదా సబ్ సెక్షన్ (4) లో పేర్కొన్న రూపంలో ఉల్లంఘన లేదా డిఫాల్ట్‌లకు సంబంధించి కోర్టులో ఒక వ్యక్తిపై ఫిర్యాదు చేయబడినప్పుడు, ఆ సెక్షన్ కింద ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా జరిమానా విధించడానికి ఎటువంటి చర్యలు తీసుకోరు."]
["31. अपराध के शमन की शक्‍ति—","31. నేరాన్ని తగ్గించే అధికారం—"]
["(1) दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) में किसी बात के होते हुए भी, किसी उल्लंघन के लिए इस अधिनियम के अधीन दंडनीय कोई अपराध, जो केवल कारावास से या कारावास और जुर्माने से भी दंडनीय कोई अपराध नहीं है, किसी कार्यवाही के संस्थित होने के पहले या पश्‍चात् ऐसा उल्लंघन करने वाले किसी व्यक्‍ति से आवेदन की प्राप्‍ति पर, रिजर्व बैंक द्वारा इस निमित्त प्राधिकृत किसी अधिकारी द्वारा शमनीय होगा ।","(1) క్రిమినల్ ప్రొసీజర్, 1973 (1974 లో 2) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఏదైనా ఉల్లంఘనకు ఈ చట్టం ప్రకారం శిక్షార్హమైన ఏదైనా నేరం, ఇది జైలు శిక్ష లేదా మరియు జరిమానాతో మాత్రమే శిక్షించదగిన నేరం కాదు, ఏదైనా కొనసాగింపు సమయంలో స్థాపించబడుతుంది, అటువంటి ఉల్లంఘనకు పాల్పడిన ఏ వ్యక్తి నుండి అయినా దరఖాస్తు స్వీకరించిన తరువాత, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ద్వారా దీని కోసం అధికారం ఉన్న ఏ అధికారి ద్వారా అయినా శిక్షను తగ్గించబడతారు."]
["(2) जहां उपधारा (1) के अधीन किसी उल्लंघन का शमन किया गया है, वहां, यथास्थिति, कोई कार्यवाही या और कार्यवाहियां इस धारा के अधीन ऐसे उल्लंघन कारित करने वाले व्यक्‍ति के विरुद्ध इस प्रकार शमन किए गए उल्लंघन की बाबत, यथास्थिति, संस्थित या जारी नहीं की जाएंगी ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద ఉల్లంఘన తగ్గించబడినప్పుడు, కేసు ప్రకారం, స్థాపించబడిన లేదా జారీ చేయబడినట్లుగా, ఉల్లంఘనకు సంబంధించి అటువంటి ఉల్లంఘనకు పాల్పడిన వ్యక్తికి వ్యతిరేకంగా ఈ విభాగం కింద ఏదైనా చర్యలు నిర్వహించబడదు లేదా విడుదల చేయబడదు."]
["32. अधिनियम का अध्यारोही प्रभाव होना—","32. అధిక ప్రభావాన్ని కలిగి ఉన్న చట్టం—"]
["इस अधिनियम के उपबंध तत्समय प्रवृत्त किसी अन्य विधि में अंतर्विष्‍ट उससे असंगत किसी बात के होते हुए भी प्रभावी होंगे ।","ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు ప్రస్తుతానికి ఏ ఇతర చట్టంలోనైనా అస్థిరంగా ఉన్నప్పటికీ ప్రభావం చూపుతాయి."]
["33. शास्ति की वसूली का ढंग—","33. పెనాల్టీ రికవరీ యొక్క విధానం—"]
["(1) धारा 30 के अधीन रिजर्व बैंक द्वारा व्यतिक्रमी पर अधिरोपित शास्ति किसी ऐसे व्यक्‍ति को, जिससे व्यतिक्रमी को कोई रकम शोध्य है, उससे यह अपेक्षा करते हुए सूचना जारी करके वसूल की जा सकेगी कि वह उसके द्वारा व्यतिक्रमी को संदेय रकम में से शास्ति के रूप में रिजर्व बैंक को संदेय रकम की कटौती करे और उसका रिजर्व बैंक को संदाय करे ।","(1) డిఫాల్టర్‌కు డిఫాల్ట్‌గా ఉన్న వ్యక్తికి సెక్షన్ 30 కింద డిఫాల్టర్‌పై విధించిన జరిమానా, డిఫాల్టర్‌కు ఏదైనా డిఫాల్ట్ అయిన వ్యక్తికి, అతనికి నోటీసు ఇవ్వడం ద్వారా తిరిగి పొందవచ్చు, డిఫాల్టర్‌కు అతను చెల్లించాల్సిన మొత్తంలో జరిమానా రూపంలో, రిజర్వ్ బ్యాంకుకు చెల్లించాల్సిన మొత్తాన్ని తీసివేసి మరియు దానిని రిజర్వ్ బ్యాంకుకు చెల్లించాలి."]
["(2) इस धारा में यथा अन्यथा उपबंधित के सिवाय, ऐसा प्रत्येक व्यक्‍ति, जिसे इस उपधारा के अधीन कोई सूचना जारी की जाती है, ऐसी सूचना का अनुपालन करने के लिए आबद्ध होगा और विशेष रूप से, जहां ऐसी सूचना किसी डाकघर, बैंक या किसी बीमाकर्ता को जारी की जाती है, वहां किसी प्रतिकूल नियम, व्यवहार या अपेक्षा के होते हुए भी कोई प्रविष्‍टि, पृष्ठांकन या ऐसी ही कोई समान क्रिया करने के प्रयोजन के लिए किसी पास बुक, निक्षेप रसीद, पालिसी या किसी अन्य दस्तावेज को प्रस्तुत करना आवश्यक नहीं होगा ।","(2) ఈ సెక్షన్లో అందించినట్లు మినహా, ఈ సబ్-సెక్షన్ కింద నోటీసు జారీ చేయబడిన ప్రతి వ్యక్తి అటువంటి నోటీసుతో కట్టుబడి ఉండాలి మరియు ప్రత్యేకించి, పోస్ట్ ఆఫీస్, బ్యాంక్ లేదా ఏదైనా బీమా సంస్థకు అటువంటి నోటీసు ఇవ్వబడినప్పుడు ఏదైనా ప్రతికూల నియమం, అభ్యాసం లేదా అవసరం ఉన్నప్పటికీ, ఏదైనా ప్రవేశం, ఆమోదం లేదా ఇలాంటి చర్య తీసుకునే ఉద్దేశ్యంతో పాస్ బుక్, డిపాజిట్ రశీదు, పాలసీ లేదా మరే ఇతర పత్రాన్ని సమర్పించాల్సిన అవసరం లేదు. "]
["(3) किसी ऐसी संपत्ति से संबंधित कोई दावा, जिसकी बाबत इस उपधारा के अधीन कोई सूचना जारी की गई है, जो सूचना की तारीख के पश्‍चात् उद्भूत हुआ है, सूचना में अंतर्विष्‍ट किसी मांग के प्रति शून्य होगा ।","(3) నోటీసు ఇచ్చిన తేదీ తర్వాత తలెత్తిన ఈ సబ్-సెక్షన్ కింద నోటీసు జారీ చేయబడిన ఏదైనా ఆస్తికి సంబంధించి ఏదైనా దావా నోటీసులో ఉన్న ఏదైనా డిమాండ్‌కు వ్యతిరేకంగా రద్దు చేయబడుతుంది."]
["(4) जहां ऐसा कोई व्यक्‍ति, जिसे इस उपधारा के अधीन सूचना भेजी गई है, शपथ पर कथन के द्वारा यह आक्षेप करता है कि मांग की गई राशि या उसका कोई भाग व्यतिक्रमी को शोध्य नहीं है या यह कि वह व्यतिक्रमी के लिए या उसकी ओर से कोई धन धारण नहीं करता है तो इस उपधारा में अंतर्विष्‍ट कोई बात ऐसे व्यक्‍ति से, यथास्थिति, ऐसी राशि या उसके भाग या संदाय करने की अपेक्षा करने वाली नहीं समझी जाएगी, किन्तु यदि यह पता चलता है कि ऐसा कथन किसी विशिष्‍ट तथ्य के संबंध में मिथ्या था तो ऐसा व्‍यक्‍ति व्यक्‍तिगत रूप से, सूचना की तारीख को व्यतिक्रमी के प्रति अपने स्वयं के दायित्व की सीमा तक या रिजर्व बैंक द्वारा व्यतिक्रमी पर अधिरोपित शास्ति की सीमा तक, इनमें से जो भी कम हो, रिजर्व बैंक के प्रति दायी होगा ।","(4) ఈ సబ్-సెక్షన్ కింద నోటీసు పంపిన వ్యక్తికి, ప్రమాణం ద్వారా, డిమాండ్ చేసిన మొత్తం లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగం డిఫాల్టర్‌కు అనుమతించబడదని లేదా అది డిఫాల్టర్ కోసం లేదా డిఫాల్టర్ తరపున అని నొక్కి చెబుతుంది. డబ్బును కలిగి ఉండకపోతే, ఈ సబ్-సెక్షన్లో ఉన్న ఏదీ అలాంటి వ్యక్తి అవసరమని భావించబడదు, ఒకవేళ, అలాంటి మొత్తాన్ని లేదా కొంత భాగాన్ని లేదా కొంత భాగాన్ని చెల్లించవలసి ఉంటుంది, కానీ ఒక నిర్దిష్ట విషయానికి సంబంధించి అటువంటి ప్రకటన తప్పు అని తేలితే అలా అయితే, అటువంటి వ్యక్తి నోటీసు తేదీన ఎగవేతదారునికి తన స్వంత బాధ్యత మేరకు లేదా రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఎగవేతదారునికి విధించిన జరిమానా మేరకు, ఏది తక్కువైతే అది రిజర్వ్ బ్యాంకుకు బాధ్యత వహించాలి."]
["(5) रिजर्व बैंक किसी भी समय या समय-समय पर, इस धारा के अधीन जारी किसी सूचना को संशोधित या प्रतिसंहृत कर सकेगा या ऐसी सूचना के अनुसरण में संदाय करने के समय को विस्तारित कर सकेगा ।","(5) రిజర్వ్ బ్యాంక్, ఎప్పుడైనా లేదా ఎప్పటికప్పుడు, ఈ సెక్షన్ కింద జారీ చేసిన ఏదైనా సమాచారాన్ని సవరించవచ్చు లేదా ఉపసంహరించుకోవచ్చు లేదా అటువంటి నోటీసును అనుసరించి చెల్లింపు సమయాన్ని పొడిగించవచ్చు."]
["(6) रिजर्व बैंक इस धारा के अधीन जारी किसी सूचना के अनुपालन में उसे संदत्त किसी रकम के लिए रसीद प्रदान करेगा और इस प्रकार संदाय करने वाला व्यक्‍ति इस प्रकार संदत्त रकम की सीमा तक व्यतिक्रमी के प्रति अपने दायित्व से पूर्णतया उन्मोचित होगा ।","(6) ఈ సెక్షన్ కింద జారీ చేయబడిన ఏదైనా సమాచారానికి అనుగుణంగా రిజర్వ్ బ్యాంక్ అతనికి చెల్లించిన మొత్తానికి రశీదును అందించాలి మరియు చెల్లింపు చేసే వ్యక్తి తన బాధ్యత నుండి డిఫాల్టర్‌కు చెల్లించిన మొత్తానికి పూర్తిగా విడుదల చేయబడతారు."]
["(7) इस धारा के अधीन कोई सूचना प्राप्‍त होने के पश्‍चात् व्यतिक्रमी के किसी दायित्व का उन्मोचन करने वाला कोई व्यक्‍ति व्यक्‍तिगत रूप से रिजर्व बैंक के प्रति इस प्रकार उन्मोचित व्यतिक्रमी के संबंध में अपने स्वयं के दायित्व की सीमा तक या रिजर्व बैंक द्वारा व्‍यतिक्रमी पर अधिरोपित शास्‍ति की सीमा तक, उनमें से जो भी कम हो, दायी होगा ।","(7) ఈ సెక్షన్ కింద ఏదైనా సమాచారం వచ్చిన తర్వాత డిఫాల్టర్ యొక్క ఏదైనా బాధ్యతను విడుదల చేసే వ్యక్తి, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియాకు తన స్వంత బాధ్యత మేరకు, అటువంటి డిఫాల్టర్‌కు సంబంధించి లేదా రిజర్వ్ బ్యాంక్ డిఫాల్టర్‌పై జరిమానా విధించడం, ఎంతవరకు, ఏది తక్కువైతే అవి బాధ్యత వహిస్తాయి."]
["(8) यदि ऐसा कोई व्यक्‍ति, जिसे इस धारा के अधीन कोई सूचना भेजी गई है, उसके अनुसरण में रिजर्व बैंक को संदाय करने में असफल रहता है तो उसे सूचना में विनिर्दिष्‍ट रकम के संबंध में व्यतिक्रमी समझा जाएगा और उस रकम की वसूली के लिए उसके विरुद्ध इस प्रकार आगे और कार्यवाहियां की जा सकेंगी मानो वह इस धारा में उपबंधित रीति में उससे शोध्य बकाया हो ।","(8) ఈ సెక్షన్ కింద నోటీసు పంపిన ఎవరైనా రిజర్వ్ బ్యాంకుకు చెల్లించడంలో విఫలమైతే, అతను నోటీసులో పేర్కొన్న మొత్తానికి సంబంధించి డిఫాల్టర్‌గా పరిగణించబడతాడు మరియు అతనికి వ్యతిరేకంగా ఉన్న మొత్తాన్ని తిరిగి పొందాలి, అందువల్ల ఈ సెక్షన్లో అందించిన పద్ధతిలో దాని కారణంగానే తదుపరి చర్యలు చేపట్టవచ్చు."]
["इस धारा के प्रयोजनों के लिए, “व्यतिक्रमी” से ऐसा कोई व्यक्‍ति या प्रणाली प्रदाता या प्रणाली भागीदार अभिप्रेत है, जिस पर रिजर्व बैंक द्वारा धारा 30 के अधीन कोई शास्ति अधिरोपित की गई है ।"," ఈ సెక్షన్ యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, \"డిఫాల్టర్\" అంటే సెక్షన్ 30 కింద రిజర్వ్ బ్యాంక్ జరిమానా విధించే ఏ వ్యక్తి లేదా వ్యవస్థ నిర్వహణదారుడు లేదా వ్యవస్థ భాగస్వామి."]
["34. स्टाक एक्सचेंजों या स्टाक एक्सचेंजों के समाशोधन निगमों को अधिनियम का लागू न होना—","34. స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలకు లేదా స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల క్లియరింగ్ కార్పొరేషన్లకు చట్టం యొక్క దరఖాస్తు—"]
["इस अधिनियम में अंतर्विष्‍ट कोई बात स्टाक एक्सचेंजों या स्टाक एक्सचेंजों के समाशोधन निगमों को लागू नहीं होगी ।"," ఈ చట్టంలో ఉన్న ఏదీ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలకు లేదా స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల క్లియరింగ్ కార్పొరేషన్లకు వర్తించదు."]
["35. कतिपय व्यक्‍तियों का लोक सेवक समझा जाना","35. కొంతమంది వ్యక్తులను ప్రభుత్వ ఉద్యోగులుగా పరిగణించడం"]
["—रिजर्व बैंक के ऐसे प्रत्येक अधिकारी को, जिसे इस अधिनियम के अधीन कोई शक्‍ति सौंपी गई है, भारतीय दंड संहिता (1860 का 45) की धारा 21 के अर्थान्तर्गत लोक सेवक माना जाएगा ।","—ఈ చట్టం ప్రకారం ఏదైనా అధికారాన్ని అప్పగించిన రిజర్వ్ బ్యాంక్ యొక్క ప్రతి అధికారి, భారత శిక్షాస్మృతి (1860 లో 45) లోని సెక్షన్ 21 ప్రకారం ప్రభుత్వ సేవకుడిగా పరిగణించబడతారు."]
["36. सद्भावपूर्वक की गई कार्रवाई के लिए संरक्षण—","36. మంచి విశ్వాసంతో తీసుకున్న చర్యలకు రక్షణ—"]
["इस अधिनियम, उसके अधीन बनाए गए किसी विनियम, किए गए किसी आदेश या दिए गए निदेश के अनुसरण में सद्भावपूर्वक की गई या की जाने के लिए आशयित किसी बात से हुए या हो सकने वाले किसी नुकसान के लिए कोई भी वाद या अन्य विधिक कार्यवाही केन्द्रीय सरकार, रिजर्व बैंक या उसके किसी अधिकारी के विरुद्ध नहीं होगी ।"," ఏదైనా నష్టం లేదా నష్టానికి ఏదైనా దావా లేదా ఇతర చట్టపరమైన చర్యలు ఈ చట్టాన్ని అనుసరించి మంచి విశ్వాసంతో చేయటానికి ఉద్దేశించినవి, దానిపై చేసిన ఏదైనా నియంత్రణ, ఇచ్చిన ఏదైనా ఆర్డర్ లేదా దిశ ప్రభుత్వం రిజర్వ్ బ్యాంకుకు లేదా దాని అధికారులకు వ్యతిరేకంగా ఉండదు."]
["37. कठिनाइयों को दूर करने की शक्‍ति—","37. ఇబ్బందులను తొలగించే అధికారం—"]
["(1) यदि इस अधिनियम के उपबंधों को प्रभावी करने में कोई कठिनाई उत्पन्‍न होती है तो केन्द्रीय सरकार राजपत्र में प्रकाशित आदेश द्वारा, ऐसे उपबंध कर सकेगी, जो इस अधिनियम के उपबंधों से असंगत न हों, जो उसे कठिनाइयों को दूर करने के लिए आवश्यक या समीचीन प्रतीत हों:","(1) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేయడంలో ఏమైనా ఇబ్బందులు ఎదురైతే, కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో ప్రచురించిన ఉత్తర్వుల ద్వారా, ఇటువంటి నిబంధనలను ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు విరుద్ధంగా ఉండకుండా, ఇబ్బందులను తొలగించడానికి అవసరమైన లేదా ప్రయోజనకరంగా అనిపించవచ్చు:"]
["परन्तु ऐसा कोई आदेश इस अधिनियम के प्रारंभ से दो वर्ष की अवधि की समाप्‍ति के पश्‍चात् नहीं किया जाएगा ।"," కానీ ఈ చట్టం ప్రారంభమైన రెండు సంవత్సరాల గడువు ముగిసిన తరువాత అలాంటి ఉత్తర్వులు ఇవ్వబడవు."]
["(2) इस धारा के अधीन किया गया प्रत्येक आदेश, उसके किए जाने के पश्‍चात्, यथासंभव शीघ्र, संसद् के प्रत्येक सदन के समक्ष रखा जाएगा ।","(2) ఈ సెక్షన్ కింద చేసిన ప్రతి ఉత్తర్వు, అది చేసిన తరువాత, వీలైనంత త్వరగా ప్రతి పార్లమెంటు సభ ముందు ఉంచబడుతుంది."]
["38. रिजर्व बैंक की विनियम बनाने की शक्‍ति—","38. రిజర్వ్ బ్యాంక్ నిబంధనలు చేసే అధికారం—"]
["(1) रिजर्व बैंक, इस अधिनियम के उपबंधों को कार्यान्वित करने के लिए इस अधिनियम से सुसंगत विनियम अधिसूचना द्वारा, बना सकेगा ।","(1) రిజర్వ్ బ్యాంక్, నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేయడానికి ఈ చట్టానికి సంబంధించిన నిబంధనలను చేయవచ్చు."]
["(2) विशिष्‍टतया और पूर्वगामी उपबंध की व्यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, ऐसे विनियम निम्‍नलिखित सभी या किन्हीं विषयों के लिए उपबंध कर सकेंगे, अर्थात्: —","(2) పైన పేర్కొన్న నిబంధన యొక్క సాధారణతకు ప్రత్యేకంగా మరియు పక్షపాతం లేకుండా, ఇటువంటి నిబంధనలు ఈ క్రింది అన్ని విషయాలకు లేదా ఏదైనా వాటికి అందించాలి, అంటే: —"]
["(क) उपधारा (2) के अधीन गठित समिति की शक्‍तियां और कृत्य, उसके अधिवेशनों का समय और स्थान और अपने अधिवेशनों में धारा 3 की उपधारा (4) के अधीन उसके द्वारा अपनाई जाने वाली प्रक्रिया (जिसके अंतर्गत ऐसे अधिवेशनों में गणपूर्ति भी है);","(క) కమిటీ యొక్క అధికారాలు మరియు విధులు సబ్-సెక్షన్ (2), దాని సమావేశాల సమయం మరియు ప్రదేశం మరియు దాని సమావేశాలలో సెక్షన్ 3 లోని సబ్-సెక్షన్ (4) కింద అనుసరించిన విధానం (అటువంటి సెషన్లలో కోరంతో సహా);"]
["(ख) वह प्ररूप और रीति, जिसमें धारा 5 की उपधारा (2) के अधीन, किसी संदाय प्रणाली के प्रारंभ के लिए या चलाने हेतु प्राधिकार के लिए कोई आवेदन किया जाएगा, और वह फीस, जो ऐसे आवेदन के साथ होगी;","(ఖ) సెక్షన్ 5 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కింద, ఏదైనా చెల్లింపు వ్యవస్థను ప్రారంభించడానికి లేదా అమలు చేయడానికి అధికారం కోసం ఏదైనా దరఖాస్తు చేయాలి మరియు అటువంటి దరఖాస్తుతో పాటు వచ్చే ఫీజులు;"]
["(ग) वह प्ररूप, जिसमें धारा 7 की उपधारा (2) के अधीन इस अधिनियम के अधीन किसी संदाय प्रणाली का प्राधिकार जारी किया जाएगा;","(గ) ఈ చట్టం క్రింద ఏదైనా చెల్లింపు వ్యవస్థ యొక్క అధికారం సెక్షన్ 7 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కింద జారీ చేయబడుతుంది;"]
["(घ) धारा 10 की उपधारा (1) के अधीन संदाय प्रणाली द्वारा अनुपालन किए जाने वाले मानकों का अवधारण करने के संबंध में संदाय अनुदेशों और अन्य विषयों का प्रारूप:","(ఘ) సెక్షన్ 10 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) కింద చెల్లింపు వ్యవస్థ అనుసరించాల్సిన ప్రమాణాల నిర్ణయానికి సంబంధించి చెల్లింపు సూచనలు మరియు ఇతర విషయాల ఆకృతి:"]
["(ఙ) ऐसे अंतराल, जिन पर और प्ररूप और रीति, जिसमें धारा 12 के अधीन रिजर्व बैंक द्वारा अपेक्षित सूचना या विवरणियां प्रस्तुत की जाएंगी;","(ఙ) సెక్షన్ 12 కింద రిజర్వ్ బ్యాంకుకు అవసరమైన సమాచారం లేదా రాబడిని సమర్పించాల్సిన వివరణలు మరియు రూపం మరియు విధానం;"]
["(च) ऐसे अन्य विषय, जिनका विहित किया जाना अपेक्षित है या जो विहित किए जाएं ।","(చ) సూచించిన లేదా సూచించాల్సిన ఇతర అంశాలు."]
["[1][राष्‍ट्रीय प्रौद्योगिकी, विज्ञान शिक्षा और अनुसंधानसंस्‍थान] अधिनियम, 2007","[1][నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, సైన్స్ ఎడ్యుకేషన్ అండ్ రీసెర్చ్] చట్టం, 2007"]
["(2007 का अधिनियम संख्‍यांक 29)","(2007 యొక్క చట్టం సంఖ్య 29)"]
["[5 जून, 2007]","[జూన్ 5, 2007]"]
["1[कुछ प्रौद्योगिकी, विज्ञान शिक्षा और अनुसंधान संस्‍थानों] को राष्‍ट्रीय महत्‍व के संस्‍थान घोषितकरने और इंजीनियरी, प्रौद्योगिकी, प्रबंधन, शिक्षा, विज्ञान और कला की शाखाओं में शिक्षणऔर अनुसंधान करने तथा ऐसी शाखाओं में विद्या की अभिवृद्धि और ज्ञानकाप्रसारकरने और ऐसे संस्‍थानों से संबंधितकुछ विषयों का उपबंधकरने के लिएअधिनियम","1 [కొన్ని సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, విజ్ఞాన విద్య మరియు పరిశోధనా సంస్థలను] జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన సంస్థలుగా ప్రకటించడం మరియు ఇంజనీరింగ్, టెక్నాలజీ, మేనేజ్‌మెంట్, విద్య, విజ్ఞాన శాస్త్రం మరియు కళల శాఖలలో బోధన మరియు పరిశోధనలను నిర్వహించడం మరియు అటువంటి శాఖలలో విద్య యొక్క పెరుగుదల మరియు జ్ఞానాన్ని ప్రోత్సహించడం మరియు అలాంటి సంస్థలకు సంబంధించిన కొన్ని విషయాలు అందించడానికి చట్టం"]
["भारत गणराज्‍य के अठावनवें वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो,—","రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క పద్దెనిమిదవ సంవత్సరంలో దీనిని పార్లమెంట్ ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేసింది: -"]
["प्रारंभिक","ప్రారంభం"]
["1.   संक्षिप्‍त नाम और प्रारंभ","1. మొదటి మరియు చివరి పేరు"]
["—(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम [2][राष्‍ट्रीय प्रौद्योगिकी, विज्ञान शिक्षा और अनुसंधान संस्‍थान] अधिनियम, 2007 है ।","—(1) ఈ చట్టం [2] [నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, సైన్స్ ఎడ్యుకేషన్ అండ్ రీసెర్చ్] చట్టం, 2007 గా సంక్షిప్తీకరించబడింది."]
["(2) यह उस तारीख को प्रवृत्त होगा जिसे केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, नियत करे और इस अधिनियम के भिन्‍न-भिन्‍न उपबंधों के लिए भिन्‍न-भिन्‍न तारीखें नियत की जा सकेंगी ।","(2) గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ఈ చట్టం యొక్క వివిధ నిబంధనల కోసం ఫిక్స్ మరియు వేర్వేరు తేదీలను నిర్ణయించే తేదీన ఇది అమలులోకి వస్తుంది."]
["2. कतिपय संस्‍थाओं की राष्‍ट्रीय महत्‍व की संस्‍थाओं के रूप में घोषणा","2. కొన్ని సంస్థలను జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన సంస్థలుగా ప్రకటించడం"]
["—[3][[4][पहली अनुसूची, दूसरी अनुसूची] और तीसरी अनुसूची] में वर्णित संस्‍थाओं के उद्देश्‍य ऐसे हैं, जो उन्‍हें राष्‍ट्रीय महत्‍व की संस्‍थाएं बनाते हैं, अत: यह घोषित किया जाता है कि प्रत्‍येक ऐसी संस्‍था, राष्‍ट्रीय महत्‍व की संस्‍था है ।","—[3][[4][మొదటి షెడ్యూల్, రెండవ షెడ్యూల్] మరియు మూడవ షెడ్యూల్] లో వివరించిన సంస్థల లక్ష్యాలు వాటిని జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన సంస్థలుగా చేస్తాయి, అందువల్ల అటువంటి ప్రతి సంస్థ జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన సంస్థ అని ప్రకటించబడింది."]
["2.   परिभाषाएं—","2. నిర్వచనాలు—"]
["3.   इस अधिनियम में, जब तक कि संदर्भ से अन्‍यथा अपेक्षित न हो,—","3. ఈ చట్టంలో, సందర్భం అవసరమైతే తప్ప,—"]
["(क) “बोर्ड से”, किसी संस्‍थान के संबंध में, उसका शासक बोर्ड अभिप्रेत है;","(క) \"బోర్డు నుండి\", ఒక సంస్థకు సంబంధించి, దాని పాలక మండలి అని అర్థం;"]
["(ख) “अध्‍यक्ष से”, बोर्ड का अध्‍यक्ष, अभिप्रेत है;","(ఖ) \"చైర్మన్\" అంటే బోర్డు చైర్మన్;"]
["(ग) “तत्‍समान संस्‍थान” से, [5][[6][पहली अनुसूची, दूसरी अनुसूची] और तीसरी अनुसूची] के स्‍तंभ (2) में वर्णित किसी सोसाइटी के संबंध में, 5[6पहली अनुसूची, दूसरी अनुसूची और तीसरी अनुसूची] के स्‍तंभ (3) में यथा विनिर्दिष्‍ट कोई संस्‍थान अभिप्रेत है;","(గ) [5] [[6] [మొదటి షెడ్యూల్, రెండవ షెడ్యూల్] మరియు మూడవ షెడ్యూల్] యొక్క కాలమ్ (2) లో పేర్కొన్న సంస్థకు సంబంధించి, \"ఇన్స్టిట్యూషనల్ బాడీ\" నుండి, 5 [6 మొదటి షెడ్యూల్, రెండవ షెడ్యూల్ మరియు మూడవ షెడ్యూల్] (3) అంటే ఏదైనా సంస్థ పేర్కొన్నట్లు;"]
["(घ) “परिषद्” से, 5[यथस्‍थिति, धारा 30 की उपधारा (1) [7]***] के अधीन स्‍थापित परिषद् अभिप्रेत है;","(ఘ) \"కౌన్సిల్\" అంటే సెక్షన్ 30 [5 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) [7] ***] కింద ఏర్పాటు చేయబడిన కౌన్సిల్;"]
["(ङ) “उपनिदेशक” से, किसी संस्‍थान के संबंध में, उसका उपनिदेशक अभिप्रेत है;","(ఙ) \"డిప్యూటీ డైరెక్టర్\" అంటే, ఒక సంస్థకు సంబంధించి, దాని డిప్యూటీ డైరెక్టర్;"]
["(च) “निदेशक” से, किसी संस्‍थान के संबंध में, उसका निदेशक अभिप्रेत है;","(చ) \"డైరెక్టర్\", ఒక సంస్థకు సంబంధించి, దాని డైరెక్టర్ అని అర్థం;"]
["(छ) “संस्‍थान” से, 5[6पहली अनुसूची, दूसरी अनुसूची और तीसरी अनुसूची] के स्‍तंभ (3) में वर्णित संस्‍थाओं में से कोई अभिप्रेत है;","(ఛ) \"ఇన్స్టిట్యూషన్\" అంటే 5 [6 మొదటి షెడ్యూల్, రెండవ షెడ్యూల్ మరియు మూడవ షెడ్యూల్] యొక్క కాలమ్ (3) లో పేర్కొన్న ఏదైనా సంస్థ;"]
["(ज) “अधिसूचना” से, राजपत्र में प्रकाशित कोई अधिसूचना अभिप्रेत है;","(జ) \"నోటిఫికేషన్\" అంటే గెజిట్‌లో ప్రచురించబడిన నోటిఫికేషన్;"]
["(झ) “विहित” से, इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों द्वारा विहित अभिप्रेत है;","(ఝ) \"సూచించినది\" అంటే ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడుతుంది;"]
["(ञ) “कुलसचिव” से, किसी संस्‍थान के संबंध में, उसका कुलसचिव अभिप्रेत है;","(ఞ) \"రిజిస్ట్రార్\" అంటే, ఒక సంస్థకు సంబంధించి, దాని రిజిస్ట్రార్;"]
["(ट) “अनुसूची” से, इस अधिनियम से उपाबद्ध [8][[9]पहली अनुसूची, दूसरी अनुसूची] और तीसरी अनुसूची] अभिप्रेत है;","(ట) \"షెడ్యూల్\" అంటే [8][[9] మొదటి షెడ్యూల్, రెండవ షెడ్యూల్] మరియు మూడవ షెడ్యూల్ ఈ చట్టానికి అనుసంధానించబడినది;"]
["(ठ) “सिनेट” से, किसी संस्‍थान के संबंध में उसकी सिनेट अभिप्रेत है;","(ఠ) \"సెనేట్\", ఒక సంస్థకు సంబంధించి, దాని సెనేట్ అని అర్థం;"]
["(ड) “सोसाइटी” से, सोसाइटी रजिस्‍ट्रीकरण अधिनियम, 1860 (1860 का 21) के अधीन रजिस्‍ट्रीकृत और 1[2पहली अनुसूची, दूसरी अनुसूची और तीसरी अनुसूची] के स्‍तंभ (2) में वर्णित सोसाइटियों में से कोई अभिप्रेत है;","(డ) \"సొసైటీ\" అంటే సొసైటీస్ రిజిస్ట్రేషన్ యాక్ట్, 1860 (1860 లో 21) క్రింద నమోదు చేయబడిన మరియు 1 [2 మొదటి షెడ్యూల్, రెండవ షెడ్యూల్ మరియు మూడవ షెడ్యూల్] యొక్క కాలమ్ (2) లో వివరించబడింది;"]
["(ढ) किसी संस्‍थान के संबंध में “परिनियम” और “अध्‍यादेश” से, उस संस्‍थान के इस अधिनियम के अधीन बनाए गए परिनियम और अध्‍यादेश अभिप्रेत हैं ।"," (ఢ)\"చట్టం\" మరియు \"ఆర్డినెన్స్\", ఒక సంస్థకు సంబంధించి, ఆ సంస్థ యొక్క ఈ చట్టం క్రింద చేసిన ఆర్డినెన్స్ మరియు శాసనాలు."]
["संस्‍थान"," ఇన్స్టిట్యూట్"]
["4. संस्‍थानों का निगमन—","4. సంస్థల విలీనం—"]
["(1) [10][[11]पहली अनुसूची, दूसरी अनुसूची] और तीसरी अनुसूची] के स्‍तंभ (3) में वर्णित संस्‍थानों में से प्रत्‍येक शाश्‍वत उत्तराधिकार और सामान्‍य मुद्रा वाला निगमित निकाय होगा और वह उक्‍त नाम से वाद जाएगा और उस पर वाद लाया जाएगा ।"," (1) [10][[11] మొదటి షెడ్యూల్, రెండవ షెడ్యూల్] మరియు మూడవ షెడ్యూల్ యొక్క కాలమ్ (3) లో పేర్కొన్న ప్రతి సంస్థ శాశ్వత వారసత్వం మరియు సాధారణ కరెన్సీలో ఒక కార్పొరేట్ సంస్థగా ఉండాలి మరియు ఆ పేరు మీద దావా వేయబడుతాది మరియు దావా వేయబడుతుంది ."]
["[12][(1क) बंगाल इंजीनियरी और विज्ञान विश्‍वविद्यालय, शिवपुर को इस अधिनियम के अधीन निगमित हुआ समझा जाएगा और ऐसे निगमन पर इसे भारतीय इंजीनियरी विज्ञान और प्रौद्योगिकी संस्‍थान, शिवपुर कहा जाएगा ।]"," [12][(1క) శివపూర్ లోని బెంగాల్ ఇంజనీరింగ్ అండ్ సైన్స్ విశ్వవిద్యాలయం ఈ చట్టం క్రింద విలీనం చేయబడిందని భావించబడుతుంది మరియు అలాంటి విలీనంపై దీనిని ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ, శివపూర్ అని పిలుస్తారు.]"]
["(2) उक्‍त संस्‍थानों में से प्रत्‍येक को गठित करने वाले निगमित निकाय में एक अध्‍यक्ष, एक निदेशक और संस्‍थान के उस समय के बोर्ड के अन्‍य सदस्‍य होंगे ।","(2) పేర్కొన్న ప్రతి సంస్థను కలిగి ఉన్న కార్పొరేట్ సంస్థ చైర్మన్, డైరెక్టర్ మరియు అప్పటి బోర్డ్ ఆఫ్ ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క ఇతర సభ్యులను కలిగి ఉంటుంది."]
["5. संस्‍थानों के निगमन का प्रभाव—","5. సంస్థల విలీనం ప్రభావం—"]
["इस अधिनियम के प्रारंभ से ही,—","ఈ చట్టం ప్రారంభం నుండి, —"]
["(क) इस अधिनियम से भिन्‍न किसी विधि में या किसी संविदा या किसी अन्‍य लिखत में किसी सोसाइटी के प्रति निर्देश के बारे में यह समझा जाएगा कि वह तत्‍समान संस्‍थान के प्रति निर्देश है;","(క) ఈ చట్టం మినహా ఏదైనా చట్టంలో లేదా కాంట్రాక్టులో లేదా మరే ఇతర పరికరంలోనైనా సమాజానికి సూచన ప్రస్తుత సంస్థకు సూచనగా పరిగణించబడుతుంది;"]
["(ख) सोसाइटी की या उसके स्‍वामित्‍व में की सभी संपत्ति, चाहे स्‍थावर हो या जंगम, तत्‍समान संस्‍थान में निहित होगी;","(ఖ) సొసైటీ యొక్క లేదా యాజమాన్యంలోని స్థిరమైన లేదా కదలిక కలిగిన మొత్తం ఆస్తి ఇప్పటికే ఉన్న సంస్థలో ఉంటుంది;"]
["(ग) सोसाइटी के सभी अधिकार और दायित्‍व तत्‍समान संस्‍थान को अंतरित हो जाएंगे और वे उसके अधिकार और दायित्‍व होंगे;","(గ) సొసైటీ యొక్క అన్ని హక్కులు మరియు బాధ్యతలు ప్రస్తుత సంస్థకు బదిలీ చేయబడతాయి మరియు దాని అధికారాలు మరియు బాధ్యతలు;"]
["(घ) ऐसे प्रारंभ से ठीक पहले सोसाइटी द्वारा नियोजित प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति अपना पद या सेवा तत्‍समान संस्‍थान में उसी सेवा निवृत्ति के अनुसार, उसी पारिश्रमिक पर और उन्‍हीं शर्तों और निबंधनों पर और पेंशन, अवकाश, उपदान, भविष्‍य निधि और अन्‍य मामलों के बारे में उन्‍हीं अधिकारों और विशेषाधिकारों पर धारण करेगा जैसा कि वह उस दशा में धारण करता जिसमें यह अधिनियम पारित नहीं किया जाता और तब तक इसी प्रकार धारण करता रहेगा जब तक उसका नियोजन समाप्‍त नहीं कर दिया जाता है या जब तक उसकी सेवा की अवधि, पारिश्रमिक और निबंधन और शर्तें परिनियमों द्वारा सम्‍यक् रूप से परिवर्तित नहीं कर दी जाती हैं:","(ఘ) అటువంటి ప్రారంభానికి ముందు సొసైటీచే నియమించబడిన ప్రతి వ్యక్తి తన పదవీ విరమణకు అనుగుణంగా, అదే పారితోషికం మరియు అదే నిబంధనలు మరియు షరతుల ప్రకారం, మరియు పెన్షన్, సెలవు, గ్రాట్యుటీ, ప్రావిడెంట్ ఫండ్ మరియు అదే హక్కుల యొక్క ఇతర విషయాలకు సంబంధించి అదే సంస్థలో తన కార్యాలయాన్ని లేదా సేవను కలిగి ఉండాలి, ఈ చట్టం ఆమోదించబడని సందర్భంలో అతను కోరుకున్న హక్కులను కలిగి, అతని ఉద్యోగం ముగిసే వరకు లేదా అతని సేవా కాలం, వేతనం మరియు నిబంధనలు మరియు షరతులు నిబంధనల ద్వారా సరిగ్గా మార్చబడదు:"]
["परंतु यदि इस प्रकार किया गया परिवर्तन ऐसे कर्मचारी को स्‍वीकार्य नहीं है तो उसका नियोजन संस्‍थान द्वारा कर्मचारी के साथ की गई संविदा के निबंधनों के अनुसार समाप्‍त किया जा सकेगा या, यदि उसमें इस निमित्त कोई उपबंध नहीं किया गया है तो, स्‍थायी कर्मचारियों के संबंध में तीन मास के पारिश्रमिक के बराबर और अन्‍य कर्मचारियों के संबंध में एक मास के पारिश्रमिक के बराबर प्रतिकर का उसको संदाय करके संस्‍थान द्वारा समाप्‍त किया जा सकेगा ।","కానీ అటువంటి మార్పు అటువంటి ఉద్యోగికి ఆమోదయోగ్యం కాకపోతే, ఉద్యోగితో కుదుర్చుకున్న ఒప్పందం యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా అతని ఉద్యోగాన్ని ఇన్స్టిట్యూట్ రద్దు చేయవచ్చు లేదా ఈ తరపున ఎటువంటి నిబంధనలు లేకపోతే, శాశ్వత ఉద్యోగుల సంబంధం మూడు నెలల వేతనానికి సమానమైన వేతనం విషయంలో మరియు ఇతర ఉద్యోగులకు సంబంధించి, ఒక నెల వేతనానికి సమానమైన వేతనం ఇన్స్టిట్యూట్ చేత రద్దు చేయబడవచ్చు."]
["[13][5क. बंगाल इंजीनियरी और विज्ञान विश्‍वविद्यालय, शिवपुर के निगमन का प्रभाव","[13][5క. శివపూర్ లోని బెంగాల్ ఇంజనీరింగ్ మరియు సైన్స్ విశ్వవిద్యాలయం విలీనం యొక్క ప్రభావం"]
["—राष्‍ट्रीय प्रौद्योगिकी, विज्ञान शिक्षा और अनुसंधान संस्‍थान (संशोधन) अधिनियम, 2014 के प्रारंभ से ही—","—నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, సైన్స్ ఎడ్యుకేషన్ అండ్ రీసెర్చ్ (సవరణ) చట్టం, 2014- ప్రారంభం నుండి—"]
["(क) बंगाल इंजीनियरी और विज्ञान विश्‍वविद्यालय, शिवपुर के प्रति किसी विधि, संविदा या अन्‍य लिखत में निर्देश को भारतीय इंजीनियरी विज्ञान और प्रौद्योगिकी संस्‍थान, शिवपुर के प्रति निर्देश समझा जाएगा;","(క) శివపూర్ లోని బెంగాల్ ఇంజనీరింగ్ అండ్ సైన్స్ విశ్వవిద్యాలయానికి ఏదైనా చట్టం, ఒప్పందం లేదా ఇతర పరికరాలలో సూచన శివపూర్ లోని ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ అండ్ టెక్నాలజీకి సూచనగా పరిగణించబడుతుంది;"]
["(ख) बंगाल इजीनियरी और विज्ञान विश्‍वविद्यालय, शिवपुर की सभी जंगम और स्‍थावर संपत्ति भारतीय इंजीनियरी विज्ञान और प्रौद्योगिकी संस्‍थान, शिवपुर में निहित हो जाएगी;","(ఖ)శివపూర్ లోని బెంగాల్ ఇంజనీరింగ్ అండ్ సైన్స్ విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అన్ని కదిలే మరియు స్థిరమైన ఆస్తి శివపూర్ లోని ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీలో ఉంటుంది;"]
["(ग) बंगाल इंजीनियरी और विज्ञान विश्‍वविद्यालय, शिवपुर के सभी अधिकार और दायित्‍व भारतीय इंजीनियरी विज्ञान और प्रौद्योगिकी संस्‍थान, शिवपुर के अधिकार और दायित्‍व होंगे;","(గ) శివపూర్ లోని బెంగాల్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ అండ్ సైన్స్ యొక్క అన్ని హక్కులు మరియు బాధ్యతలు శివపూర్ లోని ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ యొక్క హక్కులు మరియు బాధ్యతలు;"]
["(घ) प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति (जिसके अंतर्गत निदेशक, अधिकारी और अन्‍य कर्मचारी भी हैं) जो, राष्‍ट्रीय प्रौद्योगिकी, विज्ञान शिक्षा और अनुसंधान संस्‍थान (संशोधन) अधिनियम, 2014 प्रारंभ की तारीख से तुरंत पूर्व बंगाल इंजीनियरी और विज्ञान विश्‍वविद्यालय, शिवपुर में नियोजित है ऐसे प्रारंभ को और उसके पश्‍चात् भारतीय इंजीनियरी विज्ञान और प्रौद्योगिकी संस्‍थान, शिवपुर का कर्मचारी हो जाएगा और अपना पद या सेवा उसी अवधि के लिए और उसी पारिश्रमिक पर और उन्‍हीं निबंधनों और शर्तों पर तथा पेंशन, अवकाश, उपदान, भविष्‍य निधि और अन्‍य विषयों के संबंध में वैसे ही अधिकारों और विशेषाधिकारों पर धारण करेगा जैसे कि वह राष्‍ट्रीय प्रौद्योगिकी, विज्ञान शिक्षा और अनुसंधान संस्‍थान (संशोधन) अधिनियम, 2014 के प्रारंभ को ऐसे धारण करता जैसे कि उक्‍त अधिनियम प्रवर्तन में नहीं लाया गया था और वह तब तक ऐसा करना जारी रखेगा जब तक उनके नियोजन को समाप्‍त नहीं कर दिया जाता है या जब तक ऐसी पदावधि, पारिश्रमिक, निबंधनों और शर्तों में परिनियमों या अध्‍यादेशों द्वारा परिवर्तन नहीं कर दिया जाता है :","(ఘ) నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, సైన్స్ ఎడ్యుకేషన్ అండ్ రీసెర్చ్ (సవరణ) చట్టం, 2014 లో ప్రారంభమైన తేదీకి ముందు, శివపూర్ లోని బెంగాల్ ఇంజనీరింగ్ అండ్ సైన్స్ విశ్వవిద్యాలయంలో పనిచేస్తున్న ప్రతి వ్యక్తి (డైరెక్టర్లు, అధికారులు మరియు ఇతర ఉద్యోగులతో సహా) అటువంటి ప్రారంభానికి మరియు ఆ తరువాత, అతను శివపూర్ లోని ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీలో ఉద్యోగిగా ఉంటాడు మరియు అదే కాలం మరియు అదే వేతనం మరియు అదే నిబంధనలు మరియు షరతులపై మరియు పెన్షన్, సెలవు, గ్రాట్యుటీ, ప్రావిడెంట్ ఫండ్ మరియు ఇతర విషయాలకు సంబంధించి అతని పదవి లేదా సేవ నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, సైన్స్ ఎడ్యుకేషన్ అండ్ రీసెర్చ్ (సవరణ) చట్టం, 2014 ప్రారంభంతో అది కలిగి ఉన్న హక్కులు మరియు అధికారాలను పొందాలి, ఉపాధి రద్దు చేయబడదు లేదా అటువంటి పదవి, వేతనం, నిబంధనలు మరియు షరతులు శాసనాలు లేదా ఆర్డినెన్స్ మార్చబడే వరకు:"]
["परंतु ऐसे व्‍यक्‍ति की पदावधि, पारिश्रमिक, सेवा के निबंधनों और शर्तों में उसके हित के प्रतिकूल, केन्‍द्रीय सरकार के पूर्वानुमोदन के बिना परिवर्तन नहीं किया जाएगा :","అటువంటి వ్యక్తి యొక్క సేవ యొక్క పదవీకాలం, వేతనం, నిబంధనలు మరియు షరతులు అతని ఆసక్తికి వ్యతిరేకంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం యొక్క ముందస్తు అనుమతి లేకుండా మార్చబడవు:"]
["परंतु यह और कि बंगाल इंजीनियरी और विज्ञान विश्‍वविद्यालय, शिवपुर के कुलपति और उपकुलपति के प्रति किसी विधि, लिखत या अन्‍य दस्‍तावेज में उक्‍त अधिनियम के प्रारंभ से पूर्व किए गए किसी निर्देश का अर्थ क्रमश: भारतीय इंजीनियरी विज्ञान और प्रौद्योगिकी संस्‍थान, शिवपुर के कुलाध्‍यक्ष और निदेशक के प्रति निर्देश के रूप में लगाया जाएगा;","కానీ శివపూర్‌లోని బెంగాల్ ఇంజనీరింగ్ అండ్ సైన్స్ విశ్వవిద్యాలయం వైస్-ఛాన్సలర్ మరియు వైస్ ఛాన్సలర్‌కు వరుసగా, శివపూర్‌లోని ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ ప్రిన్సిపాల్‌కు ఏదైనా చట్టం, వ్రాయబడిన లేదా ఇతర పత్రంలో ఈ చట్టం ప్రారంభానికి ముందు చేసిన దిశను అందించాలి, దర్శకుడికి సూచన రూపంగా తెలియజేయాలి;"]
["(ङ) बंगाल इंजीनियरी और विज्ञान विश्‍वविद्यालय, शिवपुर का उपकुलपति भारतीय इंजीनियरी विज्ञान और प्रौद्योगिकी संस्‍थान, शिवपुर का उस तारीख तक, जब तक केन्‍द्रीय सरकार भारतीय इंजीनियरी विज्ञान और प्रौद्योगिकी संस्‍थान, शिवपुर के नए निदेशक की नियुक्‍ति नहीं कर देती है, का निदेशक होगा;","(ఙ) శివపూర్ లోని బెంగాల్ ఇంజనీరింగ్ అండ్ సైన్స్ విశ్వవిద్యాలయం వైస్ ఛాన్సలర్ శివపూర్ లోని ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ డైరెక్టర్ గా ఉంటారు, శివపూర్ లోని ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీకి కొత్త డైరెక్టర్ ను కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమించిన తేదీ వరకు;"]
["(च) राष्‍ट्रीय प्रौद्योगिकी, विज्ञान शिक्षा और अनुसंधान संस्‍थान (संशोधन) अधिनियम, 2014 के प्रारंभ से तुरन्‍त पूर्व बंगाल इंजीनियरी और विज्ञान विश्‍वविद्यालय, शिवपुर द्वारा प्रवेश या डिग्रियां प्रदान करने के लिए संचालित की गई परीक्षा वैध परीक्षा होगी और इसे भारतीय इंजीनियरी विज्ञान और प्रौद्योगिकी संस्‍थान, शिवपुर द्वारा संचालित किया गया समझा जाएगा ।]","(చ) ప్రవేశం లేదా డిగ్రీల మంజూరు కోసం నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, సైన్స్ ఎడ్యుకేషన్ అండ్ రీసెర్చ్ (సవరణ) చట్టం, 2014 ప్రారంభానికి ముందు శివపూర్ లోని బెంగాల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ అండ్ సైన్స్ నిర్వహించిన పరీక్ష చెల్లుబాటు అయ్యే పరీక్ష అవుతుంది మరియు దీనిని ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ నిర్వహిస్తుంది. శివపూర్ చేత నిర్వహించబడినట్లు భావించబడుతుంది.]"]
["6. संस्‍थानों की शक्‍तियां—","6. సంస్థల యొక్క అధికారాలు—"]
["(1) इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन रहते हुए, प्रत्‍येक संस्‍थान निम्‍नलिखित शक्‍तियों का प्रयोग और निम्‍नलिखित कर्तव्‍यों का पालन करेगा, अर्थात्:—","(1) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, ప్రతి సంస్థ ఈ క్రింది అధికారాలను వినియోగించుకోవాలి మరియు ఈ క్రింది విధులను నిర్వర్తించాలి, అంటే:—"]
["(क) इंजीनियरी और प्रौद्योगिकी, प्रबंध, शिक्षा, विज्ञान और कला की ऐसी शाखाओं में, जो संस्‍थान ठीक समझे, शिक्षण और अनुसंधान की और ऐसी शाखाओं में विद्या की अभिवृद्धि और ज्ञान के प्रसार की व्‍यवस्‍था करना;","(క) ఇన్స్టిట్యూట్ తగినట్లుగా, బోధన మరియు పరిశోధన మరియు అటువంటి శాఖలలో ఇంజనీరింగ్ మరియు టెక్నాలజీ, నిర్వహణ, విద్య, విజ్ఞాన మరియు కళల శాఖలలో జ్ఞానం యొక్క ప్రచారం మరియు వ్యాప్తి కోసం;"]
["(ख) परीक्षाएं लेना और उपाधियां, डिप्‍लोमा और अन्‍य विद्या संबंधी विशिष्‍ट उपाधियां या पदवियां प्रदान करना;","(ఖ) పరీక్షలు తీసుకోవటానికి మరియు డిగ్రీలు, డిప్లొమాలు మరియు ఇతర విభాగాల ప్రత్యేక డిగ్రీలు లేదా బిరుదులను ఇవ్వడానికి;"]
["(ग) सम्‍मानिक उपाधियां या अन्‍य विशिष्‍ट उपाधियां प्रदान करना;","(గ) గౌరవ డిగ్రీలు లేదా ఇతర విభిన్న డిగ్రీల ప్రదానం చేయడం;"]
["(घ) फीस और अन्‍य प्रभार नियत करना, उनकी मांग करना और प्राप्‍त करना;","(ఘ) ఫీజులు మరియు ఇతర ఛార్జీలను పరిష్కరించడం, డిమాండ్ చేయడం మరియు స్వీకరించడం;"]
["(ङ) छात्रों के आवास के लिए छात्र निवास और छात्रावासों की स्‍थापना करना, उनका अनुरक्षण और प्रबंध करना;","(ఙ) విద్యార్థుల వసతి కోసం విద్యార్థుల నివాసాలు మరియు హాస్టళ్లను ఏర్పాటు చేయడం, వాటి రక్షణ మరియు నిర్వహించడం;"]
["(च) संस्‍थान के छात्रों के आवास का पर्यवेक्षण और नियंत्रण और उनके अनुशासन का विनियमन और उनके स्‍वास्‍थ्‍य, सामान्‍य कल्‍याण और सांस्‍कृतिक तथा सामूहिक जीवन के विकास की व्‍यवस्‍था करना;","(చ) ఇన్స్టిట్యూట్ విద్యార్థుల వసతిని పర్యవేక్షించడం మరియు నియంత్రించడం మరియు వారి క్రమశిక్షణను నియంత్రిస్తుంది మరియు వారి ఆరోగ్యం, సాధారణ సంక్షేమం మరియు సాంస్కృతిక మరియు సామూహిక జీవితం యొక్క అభివృద్ధికి అందిస్తుంది;"]
["(छ) संस्‍थान के छात्रों के लिए राष्‍ट्रीय कैडेट कोर की यूनिटों के अनुरक्षण के लिए व्‍यवस्‍था करना;","(ఛ) ఇన్స్టిట్యూట్ విద్యార్థుల కోసం నేషనల్ క్యాడెట్ కార్ప్స్ యూనిట్ల నిర్వహణ కోసం ఏర్పాట్లు;"]
["(ज) अध्‍यापन और अन्‍य पदों की, केन्‍द्रीय सरकार के पूर्व अनुमोदन से, स्‍थापना करना और निदेशक [14]*** के पद को छोड़कर उन पदों पर नियुक्‍तियां करना;","(జ) కేంద్ర ప్రభుత్వం యొక్క ముందస్తు అనుమతితో బోధన మరియు ఇతర పోస్టుల స్థాపన మరియు డైరెక్టర్ [14] *** పదవి మినహా ఆ పదవులకు నియామకం చేయడం;"]
["(झ) परिनियम और अध्‍यादेश बनाना और उनका परिवर्तन, उपांतरण और विखंडन करना; (ञ) संस्‍थान की या उसमें निहित किसी संपत्ति का, ऐसी रीति से व्‍यवहार करना, जो संस्‍थान अपने उद्देश्‍यों को आगे बढ़ाने के लिए ठीक समझे;","(ఝ) ఆర్డినెన్సులు మరియు ఆర్డినెన్స్‌లను సృష్టించడం మరియు భర్తీ చేయడం; (ఞ) సంస్థ లేదా దానిలోని ఏదైనా ఆస్తిని దాని లక్ష్యాలను కొనసాగించడానికి సంస్థ సరిపోతుందని భావించే విధంగా వ్యవహరించడం;"]
["(ट) सरकार से दान, अनुदान, संदान या उपकृति प्राप्‍त करना और, यथास्‍थिति, वसीयतकर्ताओं, संदानकर्ताओं या अंतरकों से स्‍थावर जा जंगम संपत्ति की वसीयत, संदान और अंतरण प्राप्‍त करना;","(ట) ప్రభుత్వం నుండి విరాళాలు, గ్రాంట్లు, విరాళాలు లేదా చెల్లింపులను పొందడం మరియు వీలునామా, దాతలు లేదా ఇంటీరియర్‌ల నుండి కదిలే ఆస్తి యొక్క వీలునామా, గ్రాంట్లు మరియు బదిలీలు;"]
["(ठ) विश्‍व के किसी भी भाग के ऐसे शैक्षणिक या अन्‍य संस्‍थाओं से, जिनके उद्देश्‍य संस्‍थानों के उद्देश्‍यों से पूर्णत: या भागत: समान हैं, शिक्षकों और विद्वानों के आदान-प्रदान द्वारा और साधारणत: ऐसी रीति से सहयोग करना, जो उनके समान उद्देश्‍यों के लिए सहायक हों;","(ఠ) ప్రపంచంలోని ఏ ప్రాంతంలోని విద్యా మరియు ఇతర సంస్థలతో సహకరించడం, దీని లక్ష్యాలు పూర్తిగా లేదా కొంతవరకు సంస్థల లక్ష్యాలకు సమానంగా ఉంటాయి, ఉపాధ్యాయులు మరియు పండితుల మార్పిడి ద్వారా మరియు సాధారణంగా వారి సాధారణ ప్రయోజనాలకు ఉపయోగపడే విధంగా సహాయపడడం;"]
["(ड) अध्‍येतावृत्तियां, छात्रवृत्तियां, छात्र-सहायता वृत्तियां, पुरस्‍कार और मैडल संस्‍थित करना और प्रदान करना;","(డ) ఫెలోషిప్‌లు, స్కాలర్‌షిప్‌లు, విద్యార్థుల స్టయిఫండ్స్, అవార్డులు మరియు పతకాలను ఏర్పాటు చేసి అందించడం;"]
["(ढ) संस्‍थान से संबंधित क्षेत्रों या विद्या शाखाओं में परामर्श देना; और","(ఢ) ఇన్స్టిట్యూట్-సంబంధిత రంగాలలో లేదా విభాగాలలో సలహా ఇవ్వడం; మరియు"]
["(ण) ऐसी अन्‍य सभी बातें करना, जो संस्‍थान के सभी या किन्‍हीं उद्देश्‍यों की पूर्ति के लिए आवश्‍यक, आनुषंगिक या सहायक हों ।","(ణ) ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క అన్ని లేదా ఏదైనా లక్ష్యాలను నెరవేర్చడానికి అవసరమైన, యాదృచ్ఛికమైన లేదా సహాయపడే అన్ని ఇతర పనులను చేయడం."]
["(2) उपधारा (1) में किसी बात के होते हुए भी, कोई संस्‍थान केंद्रीय सरकार के पूर्वानुमोदन के बिना किसी स्‍थावर संपत्ति का, किसी रीति से, व्‍ययन नहीं करेगा ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఏ సంస్థ అయినా స్థిరమైన ఆస్తిని, ఏ విధంగానైనా, కేంద్ర ప్రభుత్వ ముందస్తు అనుమతి లేకుండా అమ్మివేయకూడదు."]
["7. संस्‍थानों का सभी मूलवंश, पंथ और वर्गों के लिए खुला होना—","7. అన్ని కులాలు, మతాలు మరియు తరగతుల కోసం తెరిచిన సంస్థలు—"]
["(1) प्रत्‍येक संस्‍थान स्‍त्रियों और पुरुषों के लिए खुला होगा, चाहे वे किसी भी मूलवंश, पंथ, जाति या वर्ग के हों और सदस्‍यों, छात्रों, शिक्षकों या कर्मकारों को प्रवेश या उनकी नियुक्‍ति करने में या किसी भी अन्‍य बात के संबंध में धार्मिक विश्‍वास या मान्‍यता का कोई मानदंड या शर्त अधिरोपित नहीं की जाएगी ।","(1) ప్రతి సంస్థ స్త్రీలు మరియు పురుషులకు వారి జాతి, మతం, కులం లేదా తరగతితో సంబంధం లేకుండా మరియు సభ్యులు, విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయులు లేదా పనివారిని ప్రవేశపెట్టడం లేదా నియమించడం లేదా మరేదైనా మత విశ్వాసం లేదా గుర్తింపుతో సంబంధం లేదా నమ్మకం యొక్క నిబంధనలు లేదా షరతులు విధించబడవు."]
["(2) कोई संस्‍थान किसी संपत्ति की ऐसी वसीयत, संदान या अंतरण स्‍वीकार नहीं करेगा, जिसमें परिषद् की राय में इस धारा के भाव और उद्देश्‍य के विरुद्ध शर्तें या बाध्‍यताएं अंतर्ग्रस्‍त हैं ।","(2) కౌన్సిల్ యొక్క అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ విభాగం యొక్క ఉద్దేశ్యం మరియు ఉద్దేశ్యానికి వ్యతిరేకంగా షరతులు లేదా బాధ్యతలను కలిగి ఉన్న ఏ ఆస్తిని అయినా మంజూరు చేయడం లేదా బదిలీ చేయడం వంటివి ఏ సంస్థ అంగీకరించదు."]
["8. संस्‍थान में शिक्षा—","8. ఇన్స్టిట్యూట్లో విద్య—"]
["प्रत्‍येक संस्‍थान में सभी शिक्षण-कार्य, संस्‍थान द्वारा या उसके नाम से इस निमित्त बनाए गए परिनियमों और अध्‍यादेशों के अनुसार किया जाएगा ।","ప్రతి సంస్థలోని అన్ని బోధనా పనులు ఇన్స్టిట్యూట్ లేదా దాని పేరు మీద దీనికోసం రూపొందించిన నిబంధనలు మరియు శాసనాల ప్రకారం నిర్వహించబడతాయి."]
["9. कुलाध्‍यक्ष—","9. ఛాన్సలర్—"]
["(1) भारत का राष्‍ट्रति, प्रत्‍येक संस्‍थान का कुलाध्‍यक्ष होगा ।","(1) భారత రాష్ట్రపతి ప్రతి సంస్థకు ఛాన్సలర్‌గా ఉంటారు."]
["(2) कुलाध्‍यक्ष, किसी संस्‍थान के कार्य और प्रगति का पुनर्विलोकन करने के लिए और उसके कार्यकलापों की जांच करने के लिए और उन पर रिपोर्ट ऐसी रीति से देने के लिए, जैसा कुलाध्‍यक्ष निदेश दे, एक या अधिक व्‍यक्‍तियों को नियुक्‍त कर सकेगा ।","(2) ఒక సంస్థ యొక్క పని మరియు పురోగతిని సమీక్షించడానికి మరియు దాని కార్యకలాపాలను పరిశీలించడానికి మరియు ఛాన్సలర్ నిర్దేశించే విధంగా వారిపై నివేదించడానికి ఛాన్సలర్ ఒకరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది వ్యక్తులను నియమించవచ్చు."]
["(3) ऐसी रिपोर्ट की प्राप्‍ति पर, कुलाध्‍यक्ष ऐसी कार्यवाही कर सकेगा और ऐसे निदेश जारी कर सकेगा, जो वह रिपोर्ट में चर्चित किन्‍हीं विषयों के संबंध में आवश्‍यक समझे और संस्‍थान युक्‍तियुक्‍त समय के भीतर उन निदेशों का अनुपालन करने के लिए बाध्‍य होगा ।","(3) అటువంటి నివేదిక అందిన తరువాత, ఛాన్సలర్ అటువంటి చర్య తీసుకోవచ్చు మరియు నివేదికలో చర్చించిన ఏవైనా విషయాలకు సంబంధించి అవసరమని భావించినందున అలాంటి ఆదేశాలను జారీ చేయవచ్చు మరియు ఇన్స్టిట్యూట్ ఆ ఆదేశాలకు తగిన సమయంలో కట్టుబడి ఉండాలి."]
["10. संस्‍थानों के प्राधिकारी—","10. ఇన్స్టిట్యూషన్ యొక్క అథారిటీ—"]
["संस्‍थान के निम्‍नलिखित प्राधिकारी होंगे, अर्थात्:—","ఇన్స్టిట్యూట్ కింది అథారిటీని కలిగి ఉంటుంది, అంటే:—"]
["(क) शासक बोर्ड;","(క) పాలక బోర్డు;"]
["(ख) सिनेट; और","(ఖ) సెనేట్; మరియు"]
["(ग) ऐसे अन्‍य प्राधिकारी, जो परिनियमों द्वारा संस्‍थान के प्राधिकारी घोषित किए जाएं ।","(గ) ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క నిబంధనల ప్రకారం అథారిటీ ప్రకటించబడే ఇతర అధికారులు."]
["11. शासक बोर्ड—","11. పాలక బోర్డు—"]
["[15][पहली अनुसूची में वर्णित प्रत्‍येक संस्‍थान] के बोर्ड में निम्‍नलिखित सदस्‍य होंगे, अर्थात्:—","[15][మొదటి షెడ్యూల్‌లో పేర్కొన్న ప్రతి సంస్థ] దాని బోర్డులో ఈ క్రింది సభ్యులను కలిగి ఉంటుంది, అంటే: —"]
["(क) अध्‍यक्ष, जो कुलाध्‍यक्ष द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किया जाएगा;","(క) చైర్మన్, ఛాన్సలర్ ద్వారా నామినేట్ చేయబడతాడు;"]
["(ख) निदेशक, पदेन;","(ఖ) డైరెక్టర్, ఎక్స్-అఫిషియో;"]
["(ग) केन्‍द्रीय सरकार द्वारा उन व्‍यक्‍तियों में से, जो तकनीकी शिक्षा और वित्त से संबंधित हैं, दो व्‍यक्‍ति, जो भारत सरकार के संयुक्‍त सचिव की पंक्‍ति से नीचे के न हों, नामनिर्दिष्‍ट किए जाएंगे;","(గ) భారత ప్రభుత్వ జాయింట్ సెక్రటరీ హోదాకు దిగువ లేని ఇద్దరు వ్యక్తులను సాంకేతిక విద్య మరియు ఆర్థికానికి సంబంధించిన వారి నుండి కేంద్ర ప్రభుత్వం నామినేట్ చేస్తుంది;"]
["(घ) उस राज्‍य की सरकार द्वारा, जिसमें 1[पहली अनुसूची में वर्णित वह संस्‍थान] स्‍थित है, उन व्‍यक्‍तियों में से, जो उस सरकार की राय में ख्‍यातिप्राप्‍त प्रौद्यागिकीविद्, या उद्योगपति हैं, दो व्‍यक्‍ति, नामनिर्दिष्‍ट किए जाएंगे;","(ఘ) ఇద్దరు వ్యక్తులను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నామినేట్ చేయాలి, దీనిలో 1 [మొదటి షెడ్యూల్‌లో పేర్కొన్న సంస్థ] ఉన్నది, ఆ ప్రభుత్వ అభిప్రాయం ప్రకారం, ప్రముఖ సాంకేతిక నిపుణులు లేదా పారిశ్రామికవేత్తలు;"]
["(ङ) शिक्षा, इंजीनियरी या विज्ञान का विशेष ज्ञान या व्‍यावहारिक अनुभव रखने वाले दो व्‍यक्‍ति, जिनमें से कम से कम एक महिला होगी, परिषद् द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किए जाएंगे; [16]***","(ఙ) విద్య, ఇంజనీరింగ్ లేదా సైన్స్ యొక్క ప్రత్యేక జ్ఞానం లేదా ఆచరణాత్మక అనుభవం ఉన్న ఇద్దరు వ్యక్తులు, వీరిలో కనీసం ఒక మహిళ ఉండాలి, కౌన్సిల్ చేత నామినేట్ చేయబడాలి; [16] ***"]
["(च) 1[पहली अनुसूची में वर्णित संस्‍थान] का एक आचार्य और एक सहायक आचार्य या एक प्राध्‍यापक सिनेट द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किए जाएंगे ।","(చ) 1[మొదటి షెడ్యూల్‌లో వివరించిన సంస్థను] ఆచార్య మరియు అసిస్టెంట్ ఆచార్య లేదా ప్రిన్సిపాల్ సెనేట్ నామినేట్ చేయాలి."]
["[17][(छ) भारतीय प्रौद्योगिकी संस्‍थान का ऐसा निदेशक, जिसके जोन में संस्‍थान अवस्‍थित है या उसका नामनिर्देशिती, जो आचार्य की पंक्‍ति से नीचे का न हो ।]","[17][(ఛ) ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ డైరెక్టర్, దీని జోన్లో ఇన్స్టిట్యూట్ ఉంది లేదా ఆచార్య హోదాలో లేని అతని నామినీ.]"]
["[18][11क. [19][दूसरी अनुसूची और तीसरी अनुसूची] के संस्‍थानों के बोर्ड—2"," [18][11క. [19] [రెండవ షెడ్యూల్ మరియు మూడవ షెడ్యూల్] బోర్డ్ ఆఫ్ ఇన్స్టిట్యూషన్స్—2"]
["[दूसरी अनुसूची और तीसरी अनुसूची] में वर्णित प्रत्‍येक संस्‍थान का बोर्ड, निम्‍नलिखित सदस्‍यों से मिलकर बनेगा, अर्थात् :—","[రెండవ షెడ్యూల్ మరియు మూడవ షెడ్యూల్] లో వివరించిన ప్రతి ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క బోర్డు ఈ క్రింది సభ్యులను కలిగి ఉంటుంది, అంటే: -"]
["(क) अध्‍यक्ष, जो कुलाध्‍यक्ष द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किया जाएगा ;","(క) చైర్మన్, ఛాన్సలర్ ద్వారా నామినేట్ చేయబడతాడు;"]
["(ख) सचिव, उच्‍चतर शिक्षा विभाग, भारत सरकार या उसका नामनिर्देशिती, जो भारत सरकार के संयुक्‍त सचिव की पंक्‍ति से नीचे का न हो, पदेन ;","(ఖ) ఎక్స్-అఫిషియో, సెక్రటరీ, ఉన్నత విద్యా శాఖ, భారత ప్రభుత్వం లేదా అతని నామినీ, భారత ప్రభుత్వ జాయింట్ సెక్రటరీ హోదా కంటే తక్కువ కాని;"]
["(ग) संस्‍थान का निदेशक, पदेन ;","(గ) ఇన్స్టిట్యూట్ డైరెక్టర్, ఎక్స్-అఫిషియో; "]
["(घ) निदेशक, भारतीय विज्ञान संस्‍थान, बंगलौर, पदेन ;","(ఘ) డైరెక్టర్, ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్, బెంగళూరు, ఎక్స్-అఫిషియో;"]
["(ङ) किसी एक भारतीय प्रौद्योगिकी संस्‍थान का निदेशक, जो केंद्रीय सरकार द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किया जाएगा ;","(ఙ) ఏదైనా ఒక ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ డైరెక్టర్, కేంద్ర ప్రభుత్వం ద్వారా నామినేట్ చేయబడతాడు;"]
["(च) भारत सरकार के दो सचिव, जिन्‍हें केंद्रीय सरकार द्वारा अपने वैज्ञानिक या औद्योगिक मंत्रालयों का प्रतिनिधित्‍व करने के लिए नामनिर्दिष्‍ट किया जाएगा ;","(చ) భారత ప్రభుత్వానికి ఇద్దరు కార్యదర్శులు, వారు శాస్త్రీయ లేదా పారిశ్రామిక మంత్రిత్వ శాఖలకు ప్రాతినిధ్యం వహించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం నామినేట్ చేస్తుంది;"]
["(छ) उस राज्‍य का मुख्‍य सचिव, जिसमें संस्‍थान अवस्‍थित है या उसका नामनिर्देशिती जो भारत सरकार के संयुक्‍त सचिव की पंक्‍ति से नीचे का न हो, पदेन ;","(ఛ) ఇన్స్టిట్యూట్ ఉన్న ఆ రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శి, లేదా దాని నామినీ భారత ప్రభుత్వ జాయింట్ సెక్రటరీ హోదా కంటే తక్కువ కాని, ఎక్స్-అఫిషియో;"]
["(ज) संस्‍थान के दो आचार्य, जिन्‍हें सिनेट द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किया जाएगा ;","(జ) ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క ఆచార్యలలో ఇద్దరు, సెనేట్ ద్వారా నామినేట్ చేయబడతారు;"]
["(झ) शिक्षा, इंजीनियरी या विज्ञान के संबंध में विशेष ज्ञान या व्‍यावहारिक अनुभव रखने वाले दो प्रख्‍यात वैज्ञानिक जिनमें से एक महिला होगी जिन्‍हें परिषद् द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किया जाएगा ; और","(ఝ) విద్య, ఇంజనీరింగ్ లేదా విజ్ఞాన శాస్త్రానికి సంబంధించి ప్రత్యేక జ్ఞానం లేదా ఆచరణాత్మక అనుభవం ఉన్న ఇద్దరు ప్రముఖ శాస్త్రవేత్తలు, వీరిలో ఒకరు కౌన్సిల్ నామినేట్ చేసిన మహిళ; మరియు"]
["(ञ) वित्त सलाहकार, मानव संसाधन विकास मंत्रालय, पदेन ।]","(ఞ) ఆర్థిక సలహాదారు, మానవ వనరుల అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ, ఎక్స్-అఫిషియో.]"]
["12. बोर्ड के सदस्‍यों की पदावधि, रिक्‍तियां और उन्‍हें संदेय भत्ते—","12. బోర్డు సభ్యుల యొక్క పదవీకాలం, ఖాళీలు మరియు వారికి చెల్లించాల్సిన భత్యాలు—"]
["इस धारा में जैसा उपबंधित है उसके सिवाय,—","ఈ సెక్షన్లో అందించబదినవి తప్ప, —"]
["(क) बोर्ड के अध्‍यक्ष या अन्‍य सदस्‍यों की पदावधि, उनके नामनिर्देशन की तारीख से तीन वर्ष होगी;","(క) చైర్మన్ లేదా బోర్డు యొక్క ఇతర సభ్యుల పదవీకాలం నామినేషన్ తేదీ నుండి మూడు సంవత్సరాలు ఉంటుంది;"]
["(ख) पदेन सदस्‍य की पदावधि तब तक होगी जब तक वह उस पद को धारण किए रहता है, जिसके आधार पर वह सदस्‍य है;","(ఖ) ఎక్స్-అఫిషియో సభ్యుని యొక్క పదవీకాలం అతను ఆ పదవిని కలిగి ఉన్నంత కాలం అతను సభ్యుడిగా ఉంటాడు;"]
["(ग) धारा 11 के खंड (च) [20][और धारा 11क के खंड (ज)] के अधीन नामनिर्दिष्‍ट सदस्‍य की पदावधि उसके नामांकन की तारीख से दो वर्ष होगी;","(గ) సెక్షన్ 11 లోని క్లాజ్ (చ) [20][మరియు సెక్షన్ 11 లోని క్లాజ్ (జ)] కింద నామినేట్ చేయబడిన సభ్యుడి పదవీకాలం అతని నామినేషన్ తేదీ నుండి రెండు సంవత్సరాలు ఉంటుంది;"]
["(घ) किसी आकस्‍मिक रिक्‍ति को [21][यथास्‍थिति, धारा 11 या धारा 11 क] के उपबंधों के अनुसार भरा जाएगा;","(ఘ) ఏదైనా ఆకస్మిక ఖాళీని [21][అలాగే, సెక్షన్ 11 లేదా సెక్షన్ 11 క] యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా భర్తీ చేయబడుతుంది;"]
["(ङ) किसी आकस्‍मिक रिक्‍ति को भरने के लिए नामनिर्दिष्‍ट सदस्‍य की पदावधि, उस सदस्‍य की पदावधि के शेष भाग तक होगी, जिसके स्‍थान पर उसे नामनिर्दिष्‍ट किया गया है;","(ఙ) ఆకస్మిక ఖాళీని భర్తీ చేయడానికి నామినేటెడ్ సభ్యుని యొక్క పదవీకాలం, ఆ సభ్యుని పదవీకాలం యొక్క మిగిలిన భాగానికి, అతను నామినేట్ చేయబడిన స్థానంలో ఉండాలి;"]
["(च) बोर्ड के सदस्‍य, संस्‍थान से ऐसे भत्ते लेने के, यदि कोई हों, हकदार होंगे जो परिनियमों में उपबंधित किए जाएं, किंतु धारा 11 के खंड (ख) और (च) 3[और धारा 11क के खंड (ग) और खंड (ज)] में निर्दिष्‍ट सदस्‍यों से भिन्‍न कोई सदस्‍य इस खंड के कारण किसी वेतन का हकदार नहीं होगा ।","(చ) బోర్డు సభ్యులకు నిబంధనలలో అందించిన విధంగా ఇన్స్టిట్యూట్ నుండి ఏదైనా ఉంటే, కానీ సెక్షన్ 11 లోని క్లాజులు (ఖ) మరియు (చ) 3 [మరియు సెక్షన్ 11 क లోని క్లాజులు (గ) మరియు క్లాజ్ (జ)] ఈ నిబంధన ప్రకారం ఈ విభాగంలో పేర్కొన్న సభ్యులు తప్ప వేరే సభ్యులకు వేతనం లభించదు."]
["13. बोर्ड की शक्‍तियां और कृत्‍य—","13. బోర్డు యొక్క అధికారాలు మరియు విధులు—"]
["(1) इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन रहते हुए, प्रत्‍येक संस्‍थान का बोर्ड संस्‍थान के कार्यकलापों के साधारण अधीक्षण, निदेशन और नियंत्रण के लिए उत्तरदायी होगा और संस्‍थान की उन सभी शक्‍तियों का प्रयोग करेगा, जिनका इस अधिनियम, परिनियमों और अध्‍यादेशों द्वारा अन्‍यथा उपबंध नहीं किया गया है और उसको सिनेट के कार्यों का पुनर्विलोकन करने की शक्‍ति होगी ।","(1) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, ప్రతి సంస్థ యొక్క బోర్డు, సంస్థ యొక్క కార్యకలాపాల యొక్క సాధారణ పర్యవేక్షణ, దిశ మరియు నియంత్రణకు బాధ్యత వహించాలి మరియు ఈ చట్టం, శాసనాలు మరియు శాసనాలు అందించని సంస్థ యొక్క అన్ని అధికారాలను ఉపయోగించుకోవాలి, మరియు సెనేట్ చర్యలను సమీక్షించే అధికారం ఉంటుంది."]
["(2) उपधारा (1) के उपबंधों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, प्रत्‍येक संस्‍थान का बोर्ड,—","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) యొక్క నిబంధనలకు పక్షపాతం లేకుండా, ప్రతి సంస్థ యొక్క బోర్డు, -"]
["(क) संस्‍थान के प्रशासन और कार्यकरण से संबंधित नीति के प्रश्‍नों का विनिश्‍चय करेगा;","(క) ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క పరిపాలన మరియు పనితీరుకు సంబంధించిన విధాన ప్రశ్నలను నిర్ణయిస్తారు;"]
["(ख) संस्‍थान में पाठ्यक्रम संस्‍थित करेगा;","(ఖ) ఇన్స్టిట్యూట్లో సిలబస్ను ఏర్పాటు చేస్తుంది;"]
["(ग) परिनियम बनाएगा;","(గ) నిబంధనలను తయారుచేస్తుంది;"]
["(घ) संस्‍थान में शैक्षणिक और अन्‍य पद संस्‍थित करेगा और उन पर व्‍यक्‍तियों की नियुक्‍ति करेगा;","(ఘ) ఇన్స్టిట్యూట్లో విద్యా మరియు ఇతర పోస్టులను ఏర్పాటు చేసి, వారిపై వ్యక్తులను నియమిస్తుంది;"]
["(ङ) अध्‍यादेशों पर विचार करेगा और उपांतरण करेगा या उन्‍हें रद्द करेगा;","(ఙ) ఆర్డినెన్స్‌లను పరిగణనలోకి తీసుకొని సవరించాలి లేదా ఉపసంహరించుకోవాలి;"]
["(च) संस्‍थान की वार्षिक रिपोर्ट, वार्षिक लेखाओं और आगामी वित्तीय वर्ष के बजट प्राक्‍कलनों पर विचार करेगा और ऐसे संकल्‍प पारित करेगा, जो वह ठीक समझे, और उन्‍हें अपनी विकास योजनाओं के विवरण सहित, परिषद् को प्रस्‍तुत करेगा;","(చ) ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క వార్షిక నివేదిక, వార్షిక ఖాతాలు మరియు రాబోయే ఆర్ధిక వార్షిక బడ్జెట్ అంచనాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి మరియు అది సరిపోతుందని భావించే తీర్మానాలను ఆమోదించాలి మరియు దాని అభివృద్ధి ప్రణాళికల వివరాలతో సహా కౌన్సిల్‌కు సమర్పించాలి;"]
["(छ) ऐसी अन्‍य शक्‍तियों का प्रयोग और ऐसे अन्‍य कर्तव्‍यों का पालन करेगा जो इस अधिनियम या परिनियमों द्वारा उसको प्रदत्त किए जाएं या उस पर अधिरोपित किए जाएं ।","(ఛ) ఈ చట్టం లేదా నిబంధనల ద్వారా అతనికి ఇవ్వబడిన లేదా విధించే ఇతర విధులను నిర్వర్తించాలి."]
["(3) बोर्ड को ऐसी समितियां नियुक्‍त करने की शक्‍ति होगी, जो वह इस अधिनियम के अधीन अपनी शक्‍तियों के प्रयोग और अपने कर्तव्‍यों के पालन के लिए आवश्‍यक समझे ।","(3) ఈ కమిటీ క్రింద తన అధికారాలను వినియోగించుకోవటానికి మరియు విధులను నిర్వర్తించటానికి అవసరమని భావించే కమిటీలను నియమించే అధికారం బోర్డుకి ఉంటుంది."]
["14. सिनेट—","14. సెనేట్—"]
["प्रत्‍येक संस्‍थान की सिनेट में निम्‍नलिखित व्‍यक्‍ति होंगे, अर्थात्:—"," ప్రతి ఇన్స్టిట్యూట్ దాని సెనేట్లో కింది వ్యక్తులను కలిగి ఉంటుంది, అంటే: —"]
["(क) निदेशक, पदेन, जो सिनेट का अध्‍यक्ष होगा;","(క) డైరెక్టర్, ఎక్స్-అఫిషియో, ఎవరు సెనేట్ చైర్మన్ అవుతారు;"]
["(ख) उपनिदेशक, पदेन;","(ఖ) డిప్యూటీ డైరెక్టర్, ఎక్స్-అఫిషియో;"]
["(ग) संस्‍थान में शिक्षा देने के प्रयोजन के लिए संस्‍थान द्वारा नियुक्‍त या उस रूप में मान्‍यताप्राप्‍त आचार्य;","(గ) ఇన్స్టిట్యూట్లో విద్యను అందించే ఉద్దేశ్యంతో ఇన్స్టిట్యూట్ చేత నియమించబడిన లేదా గుర్తించబడిన ఆచార్య;"]
["(घ) ऐसे तीन व्‍यक्‍ति, जिनमें से एक स्‍त्री होगी, जो संस्‍थान के कर्मचारी न हों, और जिन्‍हें निदेशक के परामर्श से अध्‍यक्ष द्वारा, विज्ञान, इंजीनियरी और मानविकी के क्षेत्रों में से प्रत्‍येक क्षेत्र के लिए ख्‍यातिप्राप्‍त शिक्षाविदों में से नामनिर्दिष्‍ट किया जाएगा; और","(ఘ) అలాంటి ముగ్గురు వ్యక్తులు, వీరిలో ఒకరు ఇన్స్టిట్యూట్ ఉద్యోగి కాని స్త్రీ, మరియు డైరెక్టర్, డైరెక్టర్తో సంప్రదించి, సైన్స్, ఇంజనీరింగ్ మరియు హ్యుమానిటీస్ రంగాలలో ప్రతి రంగానికి చెందిన ప్రముఖ విద్యావేత్తల నుండి నామినేట్ చేయబడతారు; మరియు"]
["(ङ) कर्मचारिवृंद में से अन्‍य ऐसे सदस्‍य, जिन्‍हें परिनियमों में अधिकथित किया जाए ।","(ఙ) నిబంధనల ప్రకారం ఇతర సభ్యులను సిబ్బంది నుండి నియమించాలి."]
["15. सिनेट के कृत्‍य—","15. సెనేట్ యొక్క చర్యలు— "]
["इस अधिनियम, परिनियमों और अध्‍यादेशों के उपबंधों के अधीन रहते हुए, किसी संस्‍थान की सिनेट, संस्‍थान में शिक्षण, शिक्षा और परीक्षा के स्‍तरों का नियंत्रण और साधारण विनियमन करेगी और उनको बनाए रखने के लिए उत्तरदायी होगी और ऐसी अन्‍य शक्‍तियों का प्रयोग और ऐसे अन्‍य कर्तव्‍यों का पालन करेगी, जो परिनियमों द्वारा उसे प्रदत्त या अधिरोपित किए जाएं ।"," ఈ చట్టం, నిబంధనలు మరియు ఆర్డినెన్సుల యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, ఏదైనా సంస్థ యొక్క సెనేట్ ఇన్స్టిట్యూట్‌లో బోధన, విద్య మరియు పరీక్షల స్థాయిలను నియంత్రిస్తుంది మరియు అటువంటి ఇతర అధికారాలను మరియు ఇతర వాటిని నిర్వహించడానికి మరియు ఉపయోగించుకోవడానికి బాధ్యత వహించాలి, విధులను నిర్వర్తించాలి, ఇది నిబంధనల ద్వారా ఇవ్వబడుతుంది లేదా విధించబడుతుంది."]
["16. बोर्ड का अध्‍यक्ष—(","16. బోర్డు ఛైర్మన్—("]
["(2) अध्‍यक्ष का यह कर्तव्‍य होगा कि वह यह सुनिश्‍चित करे कि बोर्ड द्वारा किए गए विनिश्‍चयों का क्रियान्‍वयन हो रहा है ।","(2) బోర్డు తీసుకున్న నిర్ణయాలు అమలులో ఉన్నాయని నిర్ధారించడం చైర్మన్ యొక్క విధి."]
["(3) अध्‍यक्ष ऐसी अन्‍य शक्‍तियों का प्रयोग और ऐसे अन्‍य कर्तव्‍यों का पालन करेगा, जो इस अधिनियम या परिनियमों द्वारा उसे सौंपे जाएं ।","(3) చైర్మన్ అటువంటి ఇతర అధికారాలను వినియోగించుకోవాలి మరియు ఈ చట్టం లేదా నిబంధనల ద్వారా అతనికి కేటాయించిన ఇతర విధులను నిర్వర్తించాలి."]
["17. निदेशक और उपनिदेशक—","17. డైరెక్టర్ మరియు డిప్యూటీ డైరెక్టర్—"]
["परन्‍तु यह और कि कुलसचिव बासठ वर्ष की आयु प्राप्‍त कर लेने पर भी पद पर तब तक बना रहेगा जब तक उसका उत्तरवर्ती नियुक्‍त नहीं किया जाता और वह अपना पद ग्रहण नहीं कर लेता या एक वर्ष की अवधि समाप्‍त नहीं हो जाती; इनमें से जो भी पहले हो ।","కానీ రిజిస్ట్రార్, అరవై రెండు సంవత్సరాల వయస్సు వచ్చిన తరువాత, అతను వారసుడిగా నియమించబడే వరకు పదవిలో ఉంటాడు మరియు అతను తన పదవిని చేపట్టాడు లేదా ఒక సంవత్సరం గడువు ముగుస్తుంది; ఏది ముందు అయితే అది."]
["(4) जब कुलसचिव का पद रिक्‍त है या जब कुलसचिव रुग्‍णता, अनुपस्‍थिति के कारण या किसी अन्‍य कारण से अपने पद के कर्तव्‍यों का पालन करने में असमर्थ है तब उस पद के कर्तव्‍यों का पालन उस व्‍यक्‍ति द्वारा किया जाएगा जिसे कुलपति उस प्रयोजन के लिए नियुक्‍त करे ।","(4) రిజిస్ట్రార్ పోస్టు ఖాళీగా ఉన్నప్పుడు లేదా అనారోగ్యం, లేకపోవడం లేదా మరే ఇతర కారణాల వల్ల రిజిస్ట్రార్ తన కార్యాలయం యొక్క విధులను నిర్వర్తించలేక పోయినప్పుడు, ఆ పదవి యొక్క విధులను వైస్-ఛాన్సలర్ నియమించిన వ్యక్తి ఆ ప్రయోజనం కోసం నిర్వహిస్తారు."]
["(5) (क) कुलसचिव को, अध्‍यापकों और शैक्षणिक कर्मचारिवृंद को छोड़कर, ऐसे कर्मचारियों के विरुद्ध अनुशासनिक कार्रवाई करने की जो शक्‍ति होगी कार्य परिषद् के आदेश में विनिर्दिष्‍ट किए जाएं तथा जांच होने तक उन्‍हें निलंबित करने, उन्‍हें चेतावनी देने या उन पर परिनिंदा की या वेतनवृद्धि रोकने की शास्‍ति अधिरोपित करने की शक्‍ति होगी:","(5) (క) వర్కింగ్ కౌన్సిల్ యొక్క ఉత్తర్వులలో పేర్కొన్న ఉద్యోగులపై క్రమశిక్షణ చర్యలు తీసుకునే అధికారం మరియు వారిని సస్పెండ్ చేయడం, హెచ్చరించడం లేదా ఉపసంహరించుకోవడం లేదా వాటిని పరిశీలించే వరకు ఇంక్రిమెంట్ ఆపడానికి రిజిస్ట్రార్‌కు అధికారం ఉంటుంది, విధించే శక్తి ఉంటుంది:"]
["परन्‍तु ऐसी कोई शास्‍ति तब तक अधिरोपित नहीं की जाएगी जब तक व्‍यक्‍ति को उसके संबंध में की जाने के लिए प्रस्‍थापित कार्रवाई के विरुद्ध कारण बताने का उचित अवसर नहीं दे दिया जाता है ।","కానీ దానికి సంబంధించి తీసుకోవలసిన చర్యకు వ్యతిరేకంగా కారణాలు చెప్పడానికి వ్యక్తికి సహేతుకమైన అవకాశం ఇవ్వకపోతే అలాంటి జరిమానా విధించబడదు."]
["(ख) उपखंड (क) में विनिर्दिष्‍ट कोई शास्‍ति अधिरोपित करने के कुलसचिव के आदेश के विरुद्ध अपील कुलपति को होगी ।","(ఖ) ఉప-నిబంధన (క) లో పేర్కొన్న ఏదైనా జరిమానా విధించాలన్న రిజిస్ట్రార్ ఆదేశానికి వ్యతిరేకంగా అప్పీల్ వైస్-ఛాన్సలర్‌కు ఉంటుంది."]
["(ग) ऐसे मामले में, जहां जांच से यह प्रकट हो कि कुलसचिव की शक्‍ति के बाहर का कोई दंड अपेक्षित है वहां, कुलसचिव, जांच के पूरा होने पर कुलपति को अपनी सिफारिशों सहित एक रिपोर्ट देगा:","(గ) రిజిస్ట్రార్ యొక్క అధికారం వెలుపల ఏదైనా జరిమానా అవసరమని విచారణ వెల్లడించిన సందర్భంలో, రిజిస్ట్రార్, విచారణ పూర్తయిన తర్వాత, దాని సిఫార్సులతో వైస్-ఛాన్సలర్‌కు నివేదించాలి:"]
["परन्‍तु शास्‍ति अधिरोपित करने के कुलपति के आदेश के विरुद्ध अपील कार्य परिषद् को होगी ।"," కానీ జరిమానా విధించాలన్న ఛాన్సలర్ ఆదేశానికి వ్యతిరేకంగా అప్పీల్ వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌కు ఇవ్వబడుతుంది."]
["(6) कुलसचिव, कार्य परिषद् और विद्यापरिषद् और महाविद्यालय विकास परिषद् का पदेन सचिव होगा, किंतु वह इन प्राधिकरणों में से किसी भी प्राधिकरण का सदस्‍य नहीं समझा जाएगा और वह सभा का पदेन सदस्‍य-सचिव होगा ।","(6) రిజిస్ట్రార్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ బిజినెస్ అండ్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్ మరియు కౌన్సిల్ ఫర్ కాలేజ్ డెవలప్‌మెంట్ యొక్క ఎక్స్-అఫిషియో కార్యదర్శిగా ఉండాలి, కాని అతను ఈ అధికారులలో దేనిలోనైనా సభ్యుడిగా పరిగణించబడడు మరియు సభ యొక్క ఎక్స్-అఫిషియో సభ్యుడు-కార్యదర్శిగా ఉండాలి."]
["(7) कुलसचिव का यह कर्तव्‍य होगा कि वह—","(7) రిజిస్ట్రార్ యొక్క విధులు అవి—"]
["(क) विश्‍वविद्यालय के अभिलेख, सामान्‍य मुद्रा और ऐसी अन्‍य संपत्ति को, जो कार्य परिषद् उसके भारसाधन में सौपें, अभिरक्षा में रखे;","(క) విశ్వవిద్యాలయ రికార్డులు, సాధారణ కరెన్సీ మరియు ఇతర ఆస్తులను అదుపులో ఉంచడం, వీటిని కౌన్సిల్‌కు అప్పగించడం;"]
["(ख) सभा, कार्य परिषद्, विद्या परिषद्, महाविद्यालय विकास परिषद् के और उन प्राधिकारियों द्वारा स्‍थापित किन्‍हीं समितियों के अधिवेशन बुलाने की सभी सूचनाएं निकाले;","(ఖ) హౌస్, బిజినెస్ కౌన్సిల్, విద్యా పరిషత్, కాలేజ్ డెవలప్‌మెంట్ కౌన్సిల్ మరియు ఆ అధికారులు ఏర్పాటు చేసిన ఏదైనా కమిటీల సమావేశాలకు అన్ని సమాచారాన్ని ఉపసంహరించుకోవడం;"]
["(ग) सभा, कार्य परिषद्, विद्या परिषद्, महाविद्यालय विकास परिषद् के तथा उन प्राधिकारियों द्वारा स्‍थापित किन्‍हीं समितियों के सभी अधिवेशनों के कार्यवृत्त रखे;","(గ) హౌస్, బిజినెస్ కౌన్సిల్, విద్యా పరిషత్, కాలేజీ డెవలప్మెంట్ కౌన్సిల్ మరియు ఆ అధికారులు ఏర్పాటు చేసిన ఏదైనా కమిటీల యొక్క అన్ని సెషన్ల కార్యక్రమాలను నిర్వహించడం;"]
["(घ) सभा, कार्य परिषद्, विद्या परिषद् और महाविद्यालय विकास परिषद् के शासकीय पत्र-व्‍यवहार का संचालन करे;","(ఘ) సభ, బిజినెస్ కౌన్సిల్, విద్యా పరిషత్ మరియు కళాశాల అభివృద్ధి మండలి యొక్క అధికారిక కరస్పాండెన్స్ నిర్వహించడం;"]
["(ङ) कुलाध्‍यक्ष को विश्‍वविद्यालय के प्राधिकारियों के अधिवेशनों की कार्य सूची की प्रतियां जैसे ही वे जारी की जाएं और इन अधिवेशनों के कार्यवृत्त दे;","(ఙ) విశ్వవిద్యాలయ అధికారుల సమావేశాల ఎజెండా యొక్క ఛాన్సలర్ కాపీలు జారీ అయిన వెంటనే ఇవ్వడం మరియు ఈ సెషన్ల కార్యక్రమాలు ఇవ్వడం;"]
["(च) विश्‍वविद्यालय द्वारा या उसके विरुद्ध वादों या कार्यवाहियों में विश्‍वविद्यालय का प्रतिनिधित्‍व करे, मुख्‍तारनामों पर हस्‍ताक्षर करे तथा अभिवचनों को सत्‍यापित करे या इस प्रयोजन के लिए अपना प्रतिनिधि प्रतिनियुक्‍त करे; और","(చ) విశ్వవిద్యాలయం ద్వారా లేదా వ్యతిరేకంగా విశ్వవిద్యాలయాన్ని వాగ్దానాలు లేదా చర్యలలో ప్రాతినిధ్యం వహించడం, కీనోట్స్‌పై సంతకం చేయడం మరియు ప్రాతినిధ్యాలను ధృవీకరించడం లేదా ప్రయోజనం కోసం దాని ప్రతినిధిని నియమించడం; మరియు"]
["(छ) ऐसे अन्‍य कर्तव्‍यों का पालन करे जो परिनियमों, अध्‍यादेशों या विनियमों में विनिर्दिष्‍ट किए जाएं अथवा जिनकी कार्य परिषद् या कुलपति द्वारा, समय-समय पर, अपेक्षा की जाए ।","(ఛ) నిబంధనలు, శాసనాలు లేదా నిబంధనలలో పేర్కొన్న లేదా ఇతర విధులను కౌన్సిల్ లేదా వైస్-ఛాన్సలర్ ఎప్పటికప్పుడు అవసరమయ్యే ఇతర విధులను నిర్వర్తించడం."]
["7. वित्त अधिकारी—","7. ఆర్థిక అధికారి—"]
["(1) वित्त अधिकारी की नियुक्‍ति इस प्रयोजन के लिए गठित चयन समिति की सिफारिश पर कार्य परिषद् द्वारा की जाएगी और वह विश्‍वविद्यालय का पूर्णकालिक वैतनिक अधिकारी होगा ।","(1) ఈ ప్రయోజనం కోసం ఏర్పాటు చేసిన సెలక్షన్ కమిటీ సిఫారసుపై ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్‌ను వర్కింగ్ కౌన్సిల్ నియమిస్తుంది మరియు విశ్వవిద్యాలయం యొక్క పూర్తి సమయం చెల్లింపు అధికారిగా ఉంటాడు."]
["(2) वित्त अधिकारी की नियुक्‍ति पांच वर्ष की अवधि के लिए की जाएगी और वह पुनर्नियुक्‍ति का पात्र होगा ।","(2) ఐదేళ్ల కాలానికి ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్‌ను నియమిస్తారు మరియు తిరిగి నియామకానికి అర్హులు."]
["(3) वित्त अधिकारी की उपलब्‍धियां तथा सेवा के अन्‍य निबंधन और शर्तें वे होंगी, जो समय-समय पर कार्य परिषद् द्वारा विहित की जाएं:","(3) ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్ యొక్క విజయాలు మరియు ఇతర నిబంధనలు మరియు సేవా నిబంధనలు ఎప్పటికప్పుడు ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ ద్వారా తెలియజేయబడతాయి"]
["परन्‍तु वित्त अधिकारी बासठ वर्ष की आयु प्राप्‍त कर लेने पर सेवानिवृत्त हो जाएगा :"," కానీ ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్ అరవై రెండు సంవత్సరాల వయస్సు వచ్చిన తరువాత పదవీ విరమణ చేస్తారు:"]
["परन्‍तु यह और कि वित्त अधिकारी बासठ वर्ष की आयु प्राप्‍त कर लेने पर भी तब तक पद पर बना रहेगा जब तक उसका उत्तरवर्ती नियुक्‍त नहीं किया जाता और वह अपना पद ग्रहण नहीं कर लेता या एक वर्ष की अवधि समाप्‍त नहीं हो जाती है, इनमें से जो भी पहले हो ।"," కానీ ఇది మరియు ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్, అరవై రెండు సంవత్సరాల వయస్సు వచ్చిన తరువాత, అతను వారసుడిగా నియమించబడే వరకు పదవిలో కొనసాగుతాడు మరియు అతను తన పదవిని చేపట్టే వరకు లేదా ఒక సంవత్సరం కాలపరిమితి ముగిసే వరకు, అందులో ఏది ముందు అయితే అది."]
["(4) जब वित्त अधिकारी का पद रिक्‍त है या जब वित्त अधिकारी रुग्‍णता, अनुपस्‍थिति के कारण या किसी अन्‍य कारण से अपने पद के कर्तव्‍यों का पालन करने में असमर्थ है तब उस पद के कर्तव्‍यों का पालन उस व्‍यक्‍ति द्वारा किया जाएगा, जिसे कुलपति उस प्रयोजन के लिए नियुक्‍त करे ।","(4) ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్ పోస్టు ఖాళీగా ఉన్నప్పుడు లేదా అనారోగ్యం, లేకపోవడం లేదా మరే ఇతర కారణాల వల్ల ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్ తన పదవి యొక్క విధులను నిర్వర్తించలేక పోయినప్పుడు, ఆ పదవి యొక్క విధులు వైస్ ఛాన్సలర్ ద్వారా నియమించబడిన వ్యక్తి చేత నిర్వహించబడాలి. "]
["(5) वित्त अधिकारी, वित्त समिति का पदेन सचिव होगा, किंतु वह ऐसी समिति का सदस्‍य नहीं समझा जाएगा ।","(5) ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్ ఫైనాన్స్ కమిటీ యొక్క ఎక్స్-అఫిషియో కార్యదర్శిగా ఉండాలి, కానీ అలాంటి కమిటీ సభ్యుడిగా పరిగణించబడరు."]
["(6) वित्त अधिकारी—","(6) ఆర్థిక అధికారి—"]
["(क) विश्‍वविद्यालय की निधि का साधारण पर्यवेक्षण करेगा और उसकी वित्तीय नीति के संबंध में उसे सलाह देगा; और","(క) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క నిధుల సాధారణ పర్యవేక్షణను చేపట్టాలి మరియు దాని ఆర్థిక విధానానికి సంబంధించి సలహా ఇస్తారు; మరియు"]
["(ख) ऐसे अन्‍य वित्तीय कृत्‍यों का पालन करेगा जो उसे कार्य परिषद् द्वारा सौंपे जाएं या जो परिनियमों या अध्‍यादेशों द्वारा विहित किए जाएं ।","(ఖ) వర్కింగ్ కౌన్సిల్ చేత అప్పగించబడిన లేదా నిబంధనలు లేదా ఆర్డినెన్స్‌లచే సూచించబడిన ఇతర ఆర్థిక చర్యలను ఉపయోగించాలి."]
["(7) कार्य परिषद् के नियंत्रण के अधीन रहते हुए, वित्त अधिकारी—","(7) వర్కింగ్ కౌన్సిల్, ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్ నియంత్రణకు లోబడి ఉంటుంది—"]
["(क) विश्‍वविद्यालय की संपत्ति और विनिधानों को, जिनके अंतर्गत न्‍यास और विन्‍यास की संपत्ति भी है, धारण करेगा और उनका प्रबंध करेगा;","(క) విశ్వవిద్యాలయ ఆస్తి మరియు పెట్టుబడులు, ట్రస్ట్ యొక్క స్తిర మరియు చర ఆస్తితో సహా వాటిని సంగ్రహించడం మరియు నిర్వహించడం;"]
["(ख) यह सुनिश्‍चित करेगा कि कार्य परिषद् द्वारा एक वर्ष के लिए नियत आवर्ती और अनावर्ती व्‍यय की सीमाओं से अधिक व्‍यय न किया जाए और सभी धन का व्‍यय उसी प्रयोजन के लिए किया जाए, जिनके लिए वह मंजूर या आबंटित किया गया है;","(ఖ) కౌన్సిల్ ఒక సంవత్సరం పాటు నిర్ణయించిన పునరావృత మరియు పునరావృతంకాని ఖర్చుల పరిమితిని మించకుండా చూసుకోవాలి మరియు మొత్తం డబ్బు మంజూరు చేయబడిన లేదా కేటాయించిన ప్రయోజనం కోసం ఖర్చు చేయబడుతుంది;"]
["(ग) विश्‍वविद्यालय के वार्षिक लेखा और बजट तैयार किए जाने के लिए और उनको कार्य परिषद् को प्रस्‍तुत करने के लिए उत्तरदायी होगा;","(గ) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క వార్షిక ఖాతాలు మరియు బడ్జెట్ల తయారీకి మరియు వాటిని వర్కింగ్ కౌన్సిల్కు సమర్పించడానికి బాధ్యత వహించాలి;"]
["(घ) नकद और बैंक अतिशेषों तथा विनिधानों की स्‍थिति पर बराबर नजर रखेगा;","(ఘ) నగదు మరియు బ్యాంక్ మిగులు మరియు పెట్టుబడుల స్థితి నిశితంగా పరిశీలించబడుతుంది;"]
["(ङ) राजस्‍व के संग्रहण की प्रगति पर नजर रखेगा और संग्रहण करने के लिए अपनाए जाने वाले तरीकों के विषय में सलाह देगा;","(ఙ) ఆదాయ సేకరణ యొక్క పురోగతిని పర్యవేక్షించడం మరియు సేకరణ కోసం అనుసరించాల్సిన పద్ధతులపై సలహా ఇవ్వడం;"]
["(च) यह सुनिश्‍चित करेगा कि भवन, भूमि, फर्नीचर और उपस्‍कर के रजिस्‍टर अद्यतन रखे जाएं तथा विश्‍वविद्यालय द्वारा चलाए जा रहे सभी कार्यालयों, विभागों, विश्‍वविद्यालय, संस्‍थानों, केन्‍द्रों और विशेषित प्रयोगशालाओं के उपस्‍कर तथा अन्‍य उपयोग्‍य सामग्री के स्‍टाक की जांच की जाए;","(చ) భవనాలు, భూమి, ఫర్నిచర్ మరియు సామగ్రి యొక్క రిజిస్టర్లు తాజాగా ఉంచబడిందని మరియు విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహిస్తున్న అన్ని కార్యాలయాలు, విభాగాలు, విశ్వవిద్యాలయాలు, ఇన్స్టిట్యూట్స్, సెంటర్లు మరియు ప్రత్యేక ప్రయోగశాలల యొక్క పరికరాలు మరియు ఇతర ఉపయోగపడే పదార్థాల స్టాక్ పరిశీలించబడిందని ఇది నిర్ధారిస్తుంది;"]
["(छ) अप्राधिकृत व्‍यय या अन्‍य वित्तीय अनियमितताओं को कुलपति की जानकारी में लएगा तथा व्‍यतिक्रमी व्‍यक्‍तियों के विरुद्ध समुचित कार्रवाई का सुझाव देगा;","(ఛ) అనధికార ఖర్చులు లేదా ఇతర ఆర్థిక అవకతవకలను ఛాన్సలర్ నోటీసుకు తీసుకురావాలి మరియు ఎగవేతదారులపై తగిన చర్యలను సూచించబడుతుంది;"]
["(ज) विश्‍वविद्यालय द्वारा चलाए जा रहे किसी कार्यालय, विभाग, केन्‍द्र, प्रयोगशाला, महाविद्यालय या संस्‍था से कोई ऐसी जानकारी या विवरणियां मांगेगा जो वह अपने कर्तव्‍यों के पालन के लिए आवश्‍यक समझे ।","(జ) విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహిస్తున్న ఏదైనా కార్యాలయం, విభాగం, కేంద్రం, ప్రయోగశాల, కళాశాల లేదా సంస్థ నుండి ఏదైనా సమాచారం లేదా రాబడిని అడగవచ్చు."]
["(8) वित्त अधिकारी की या कार्य परिषद् द्वारा इस निमित्त सम्‍यक् रूप से प्राधिकृत व्‍यक्‍ति या व्‍यक्‍तियों की विश्‍वविद्यालय को संदेय किसी धन के बारे में रसीद, उस धन के संदाय के लिए पर्याप्‍त उन्‍मोचन होगी ।","(8) ఆ డబ్బు చెల్లింపు కోసం విశ్వవిద్యాలయానికి చెల్లించాల్సిన ఏ వ్యక్తి లేదా వ్యక్తులకు ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్ లేదా వర్కింగ్ కౌన్సిల్ స్వీకరించడానికి, ఆ డబ్బు చెల్లించడానికి తగిన విడుదల ఉంటుంది."]
["8. परीक्षा नियंत्रक—","8. పరీక్షల కంట్రోలర్‌—"]
["(1) परीक्षा नियंत्रक की नियुक्‍ति इस प्रयोजन के लिए गठित चयन समिति की सिफारिशों पर कार्य परिषद् द्वारा की जाएगी और वह विश्‍वविद्यालय का पूर्णकालिक वैतनिक अधिकारी होगा ।","(1) ఈ ప్రయోజనం కోసం ఏర్పాటు చేసిన సెలక్షన్ కమిటీ సిఫారసులపై వర్కింగ్ కౌన్సిల్ పరీక్షల కంట్రోలర్‌ను నియమిస్తుంది మరియు విశ్వవిద్యాలయం యొక్క పూర్తి సమయం చెల్లించే అధికారిగా ఉండాలి."]
["(2) परीक्षा नियंत्रक की नियुक्‍ति पांच वर्ष की अवधि के लिए की जाएगी और वह पुनर्नियुक्‍ति के लिए पात्र होगा ।","(2) పరీక్షల కంట్రోలర్‌ను ఐదేళ్ల కాలానికి నియమిస్తారు మరియు తిరిగి నియామకానికి అర్హులు."]
["(3) परीक्षा नियंत्रक की उपलब्‍धियां तथा सेवा के अन्‍य निबंधन और शर्तें वे होंगी जो, समय-समय पर कार्य परिषद् द्वारा विहित की जाएं:","(3) పరీక్షల కంట్రోలర్ మరియు ఇతర నిబంధనలు మరియు సేవా నిబంధనల యొక్క విజయాలు ఎప్పటికప్పుడు వర్కింగ్ కౌన్సిల్ సూచించినట్లు ఉండాలి:"]
["परन्‍तु परीक्षा नियंत्रक बासठ वर्ष की आयु प्राप्‍त कर लेने पर सेवानिवृत्त हो जाएगा :","కానీ పరీక్షల కంట్రోలర్ అరవై రెండు సంవత్సరాలు నిండిన తర్వాత పదవీ విరమణ చేస్తారు:"]
["परन्‍तु यह और कि परीक्षा नियंत्रक बासठ वर्ष की आयु प्राप्‍त कर लेने पर भी तब तक पद पर बना रहेगा जब तक उसका उत्तरवर्ती नियुक्‍त नहीं किया जाता और वह अपना पद ग्रहण नहीं कर लेता या एक वर्ष की अवधि समाप्‍त नहीं हो जाती है, इनमें से जो भी पहले हो ।","కానీ అతను అరవై రెండు సంవత్సరాల వయస్సు వచ్చే వరకు, అతను వారసుడిగా నియమించబడే వరకు మరియు అతను తన పదవిని చేపట్టే వరకు లేదా ఒక సంవత్సరం కాలపరిమితి ముగిసే వరకు, పరీక్షల కంట్రోలర్ పదవిలో కొనసాగాలి, ఏది ముందు అయితే అది."]
["(4) जब परीक्षा नियंत्रक का पद रिक्‍त है या जब परीक्षा नियंत्रक रुग्‍णता, अनुपस्‍थिति के कारण या किसी अन्‍य कारण से अपने पद के कर्तव्‍यों का पालन करने में असमर्थ है तब उस पद के कर्तव्‍यों का पालन उस व्‍यक्‍ति द्वारा किया जाएगा जिसे कुलपति उस प्रयोजन के लिए नियुक्‍त करे ।","(4) పరీక్షల కంట్రోలర్ పదవి ఖాళీగా ఉన్నప్పుడు లేదా అనారోగ్యం, లేకపోవడం లేదా మరే ఇతర కారణాల వల్ల పరీక్షల కంట్రోలర్ తన పదవిలో విధులు నిర్వర్తించలేక పోయినప్పుడు, ఆ పదవి యొక్క విధులను వైస్ ఛాన్సలర్‌ నియమించిన వ్యక్తి ఆ ప్రయోజనం కోసం నిర్వహిస్తారు. "]
["(5) परीक्षा नियंत्रक, अध्‍यादेशों द्वारा विहित रीति में विश्‍वविद्यालय की परीक्षाएं करवाएगा और उनका अधीक्षण करेगा ।","(5) కంట్రోలర్ ఆఫ్ ఎగ్జామినేషన్స్ ఆర్డినెన్స్ సూచించిన పద్ధతిలో విశ్వవిద్యాలయం యొక్క పరీక్షలను నిర్వహించి, పర్యవేక్షించాలి."]
["9. पुस्‍तकालयाध्‍यक्ष","9. గ్రంథాలయ చైర్మన్ "]
["1) पुस्‍तकालयाध्‍यक्ष की नियुक्‍ति कार्य परिषद् द्वारा इस प्रयोजन के लिए गठित चयन समिति की सिफारिश पर की जाएगी और वह विश्‍वविद्यालय का पूर्णकालिक वैतनिक अधिकारी होगा ।","1) గ్రంథాలయ చైర్మన్ నియామకం వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ఈ ప్రయోజనం కోసం ఏర్పాటు చేసిన సెలక్షన్ కమిటీ సిఫారసుపై చేయబడుతుంది మరియు విశ్వవిద్యాలయానికి పూర్తి సమయం చెల్లించే అధికారిగా ఉంటుంది."]
["(2) पुस्‍तकालयाध्‍यक्ष, ऐसी शक्‍तियों का प्रयोग और ऐसे कर्तव्‍यों का पालन करेगा जो उसे कार्य परिषद् द्वारा सौंपे जाएं ।","(2) గ్రంథాలయ చైర్మన్ అటువంటి అధికారాలను వినియోగించుకోవాలి మరియు వర్కింగ్ కౌన్సిల్ అతనికి కేటాయించిన విధులను నిర్వర్తించాలి."]
["10. सभा के अधिवेशन","10. అసెంబ్లీ సమావేశాలు"]
["1) सभा का वार्षिक अधिवेशन, उस दशा के सिवाय जब किसी वर्ष के संबंध में सभा ने कोई अन्‍य तारीख नियत की हो, कार्य परिषद् द्वारा नियत तारीख को होगा ।","1) సభ యొక్క వార్షిక సెషన్, ఒక సంవత్సరానికి సంబంధించి ఏ ఇతర తేదీని సభ నిర్ణయించిన తేదీ మినహా, కౌన్సిల్ నిర్ణయించిన తేదీన ఉంటుంది."]
["(2) सभा के वार्षिक अधिवेशन में, पूर्व वर्ष के दौरान विश्‍वविद्यालय के कार्यकरण की रिपोर्ट, प्राप्‍तियों और व्‍यय के विवरण, यथा संपरीक्षित तुलनपत्र और अगले वर्ष के लिए वित्तीय प्राक्‍कलनों सहित, प्रस्‍तुत की जाएगी ।","(2) సభ యొక్క వార్షిక సమావేశంలో, ఆడిట్ చేయబడిన బ్యాలెన్స్ షీట్ మరియు మరుసటి సంవత్సరానికి ఆర్థిక అంచనాలు వంటి రసీదులు మరియు వ్యయాల వివరాలతో సహా మునుపటి సంవత్సరంలో విశ్వవిద్యాలయం యొక్క పనితీరు నివేదికను సమర్పించబడుతుంది."]
["(3) खंड (2) में निर्दिष्‍ट प्राप्‍तियों और व्‍यय का विवरण, तुलनपत्र और वित्तीय प्राक्‍कलनों की प्रति सभा के प्रत्‍येक सदस्‍य को वार्षिक अधिवेशन की तारीख से कम से कम सात दिन पूर्व भेजी जाएगी ।","(3) నిబంధన (2), బ్యాలెన్స్ షీట్ మరియు ఆర్థిక అంచనాలలో పేర్కొన్న రశీదులు మరియు వ్యయాల యొక్క ప్రకటన వార్షిక సెషన్ తేదీకి కనీసం ఏడు రోజుల ముందు సభలోని ప్రతి సభ్యునికి పంపబడుతుంది."]
["(4) सभा के विशेष अधिवेशन, कार्य परिषद् या कुलपति द्वारा, या यदि कोई कुलपति नहीं है तो प्रतिकुलपति द्वारा या यदि कोई प्रतिकुलपति नहीं है तो कुलसचिव द्वारा बुलाए जा सकेंगे ।","(4) సభ యొక్క ప్రత్యేక సమావేశాలను వర్కింగ్ కౌన్సిల్ లేదా వైస్-ఛాన్సలర్ ద్వారా, లేదా వైస్-ఛాన్సలర్ లేకపోతే అడిషనల్ వైస్-ఛాన్సలర్ ద్వారా లేదా అడిషనల్ వైస్-ఛాన్సలర్ లేకపోతే రిజిస్ట్రార్ చేత పిలువబడుతుంది."]
["(5) सभा के अधिवेशन के लिए गणपूर्ति सभा के ग्‍यारह सदस्‍यों से होगी ।","(5) సభ సమావేశానికి కోరం సభలోని పదకొండు మంది సభ్యుల నుండి ఉండాలి."]
["11. कार्य परिषद् के अधिवेशन के लिए गणपूर्ति—","11. వర్కింగ్ కౌన్సిల్ సమావేశానికి కోరం—"]
["कार्य परिषद् के अधिवेशन के लिए गणपूर्ति कार्य परिषद् के सात सदस्‍यों से होगी ।"," వర్కింగ్ కౌన్సిల్ యొక్క సెషన్ కోసం కోరం వర్కింగ్ కౌన్సిల్ యొక్క ఏడుగురు సభ్యుల నుండి ఉండాలి."]
["12. कार्य परिषद् की शक्‍तियां और कृत्‍य","12. వర్కింగ్ కౌన్సిల్ యొక్క అధికారాలు మరియు విధులు"]
["—(1) कार्य परिषद् को विश्‍वविद्यालय की आमदनी और संपत्ति के प्रबंध और प्रशासन की तथा विश्‍वविद्यालय के सभी ऐसे प्रशासनिक कार्यकलापों के, जिनके लिए अन्‍यथा उपबंध नहीं किया गया है, संचालन की शक्‍ति होगी ।","—(1) వర్కింగ్ కౌన్సిల్ విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఆదాయాన్ని మరియు ఆస్తిని నిర్వహించడానికి మరియు ఏర్పాటుకు మరియు విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అన్ని పరిపాలనా కార్యకలాపాలను నిర్వహించడానికి లేదా అందించబడని వాటికి, పనిచేసే అధికారాన్ని కలిగి ఉంటుంది. "]
["(2) इस अधिनियम, परिनियमों और अध्‍यादेशों के उपबंधों के अधीन रहते हुए, कार्य परिषद् को, उसमें निहित अन्‍य सभी शक्‍तियों के अतिरिक्‍त, निम्‍नलिखित शक्‍तियां प्राप्‍त होंगी, अर्थात्:—","(2) ఈ చట్టం, నియమాలు మరియు ఆర్డినెన్స్‌ల నిబంధనలకు లోబడి, వర్కింగ్ కౌన్సిల్, అందులో ఉన్న అన్ని ఇతర అధికారాలతో పాటు, ఈ క్రింది అధికారాలను కలిగి ఉంటుంది:—"]
["(i) अध्‍यापन और शैक्षणिक पदों का सृजन करना, ऐसे पदों की संख्‍या तथा उनकी उपलब्‍धियां अवधारित करना और आचार्यों, उपाचार्यों, प्राध्‍यापकों तथा अन्‍य शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के कर्तव्‍यों और सेवा की शर्तों को परिनिश्‍चित करना:","(i) బోధన మరియు విద్యా పోస్టులను సృష్టించడం, అటువంటి పోస్టుల సంఖ్యను మరియు వారి విజయాలను నిర్ణయించడానికి మరియు ఆచార్యలు, ఉపాధ్యక్షులు, ప్రొఫెసర్లు మరియు ఇతర విద్యా సిబ్బంది యొక్క విధులు మరియు సేవా నిబంధనలను నిర్వచించడం:"]
["परंतु अध्‍यापकों और शैक्षणिक कर्मचारिवृंद की संख्‍या और अर्हता के संबंध में कोई कार्रवाई कार्य-परिषद् द्वारा विद्या परिषद् की सिफारिश पर विचार किए बिना नहीं की जाएगी;","కానీ విద్యా పరిషత్ యొక్క సిఫారసును పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా ఉపాధ్యాయులు మరియు విద్యా సిబ్బంది సంఖ్య మరియు అర్హతలకు సంబంధించి ఎటువంటి చర్యలు తీసుకోరాదు;"]
["(ii) उतने आचार्यों, उपाचार्यों, प्राध्‍यापकों और अन्‍य शैक्षणिक कर्मचारिवृंद, जितने आवश्‍यक हों, इस प्रयोजन के लिए गठित चयन समिति की सिफारिश पर नियुक्‍त करना तथा उनमें अस्‍थायी रिक्‍तियों को भरना;","(ii) ఈ ప్రయోజనం కోసం ఏర్పాటు చేసిన సెలక్షన్ కమిటీ సిఫారసుపై, అందులో తాత్కాలిక ఖాళీలను భర్తీ చేయడానికి, అవసరమైనంత మంది ఆచార్యులు, ఉపాధ్యక్షులు, ప్రొఫెసర్లు మరియు ఇతర విద్యా సిబ్బందిని నియమించడం;"]
["(iii) अध्‍यादेशों द्वारा विहित रीति में विश्‍वविद्यालय के मान्‍यताप्राप्‍त शिक्षक के रूप में व्‍यक्‍तियों को मान्‍यता देना;","(iii) ఆర్డినెన్స్‌లచే సూచించబడిన పద్ధతిలో విశ్వవిద్యాలయం యొక్క గుర్తింపు పొందిన ఉపాధ్యాయులుగా వ్యక్తులను గుర్తించడం;"]
["(iv) प्रशासनिक, अनुसचिवीय और अन्‍य आवश्‍यक पदों (जिनके अंतर्गत पीठ आचार्य पद भी है) का सृजन करना तथा अध्‍यादेशों द्वारा विहित रीति से उन पर नियुक्‍तियां करना;","(iv) పరిపాలనా, కార్యాలయ మరియు ఇతర అవసరమైన పోస్టులను సృష్టించడం (చైర్‌పర్సన్ పదవితో సహా) మరియు ఆర్డినెన్స్‌ల ప్రకారం సూచించిన పద్ధతిలో వారిని నియమించడం;"]
["(v) कुलाधिपति और कुलपति से भिन्‍न विश्‍वविद्यालय के किसी अधिकारी को अनुपस्‍थिति छुट्टी देना तथा ऐसे अधिकारी की अनुपस्‍थिति में उसके कृत्‍यों के निर्वहन के लिए आवश्‍यक इंतजाम करना;","(v) ఛాన్సలర్ మరియు వైస్ ఛాన్సలర్ మినహా విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఏ అధికారికి హాజరుకాని సెలవు ఇవ్వడం మరియు అటువంటి అధికారి లేనప్పుడు అతని విధులను నిర్వర్తించడానికి అవసరమైన ఏర్పాట్లు చేయడం;"]
["(vi) परिनियमों और अध्‍यादेशों के अनुसार कर्मचारियों में अनुशासन का विनियमन करना और उसका पालन कराना;","(vi) నిబంధనలు మరియు శాసనాల ప్రకారం ఉద్యోగులలో క్రమశిక్షణను నియంత్రించడం మరియు అమలు చేయడం;"]
["(vii) विश्‍वविद्यालय के वित्त, लेखाओं, विनिधानों, संपत्ति, कामकाज तथा सभी अन्‍य प्रशासनिक कार्यकलापों का प्रबंध तथा विनियमन करना और उस प्रयोजन के लिए उतने अभिकर्ता नियुक्‍त करना, जितने वह ठीक समझे;","(vi) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఆర్ధికవ్యవస్థలు, ఖాతాలు, పెట్టుబడులు, ఆస్తి, పనితీరు మరియు అన్ని ఇతర పరిపాలనా కార్యకలాపాలను నిర్వహించడం మరియు నియంత్రించడం మరియు ప్రయోజనం కోసం తగిన ఏజెంట్లను నియమించడం;"]
["(viii) वित्त समिति की सिफारिशों पर वर्ष भर के कुल आवर्ती और कुल अनावर्ती व्‍यय की सीमाएं नियत करना;","(viii) ఫైనాన్స్ కమిటీ సిఫారసులపై సంవత్సరానికి మొత్తం పునరావృతమయ్యే మరియు పునరావృతంకాని మొత్తం ఖర్చులను నిర్ణయించడం;"]
["(ix) विश्‍वविद्यालय के धन को, जिनके अंतर्गत अनुपयोजित आय है, समय-समय पर ऐसे स्‍टाकों, निधियों, शेयरों या प्रतिभूतियों में विनिहित करना जो वह ठीक समझे या भारत में स्‍थावर संपत्ति के क्रय में विनिहित करना, जिसमें ऐसे विनिधान में समय-समय पर परिवर्तन करने की शक्‍ति है;","(ix) లెక్కించని ఆదాయంతో సహా విశ్వవిద్యాలయ నిధులను ఎప్పటికప్పుడు అటువంటి స్టాక్స్, ఫండ్స్, షేర్లు లేదా సెక్యూరిటీలలోకి సరిపోయేలా పంపిణీ చేయడం లేదా భారతదేశంలో స్థిరమైన ఆస్తిని కొనుగోలు చేయడం, ఎప్పటికప్పుడు అటువంటి పెట్టుబడిలో మార్పులతో సహా చేయడానికి అధికారం ఉంది;"]
["(x) विश्‍वविद्यालय की ओर से किसी जंगम या स्‍थावर संपत्ति का अंतरण करना या अंतरण स्‍वीकार करना;","(x) విశ్వవిద్యాలయం తరపున ఏదైనా కదిలే లేదా స్థిరమైన ఆస్తిని బదిలీ చేయడం లేదా అంగీకరించడం;"]
["(xi) विश्‍वविद्यालय के कार्य को चलाने के लिए आवश्‍यक भवनों, परिसरों, फर्नीचर, साधित्रों और अन्‍य साधनों की व्‍यवस्‍था करना;","(xi) విశ్వవిద్యాలయం నడుపుటకు అవసరమైన భవనాలు, క్యాంపస్‌లు, ఫర్నిచర్, ఉపకరణాలు మరియు ఇతర మార్గాల అమరిక;"]
["(xii) विश्‍वविद्यालय की ओर से संविदाएं करना, उनमें परिवर्तन करना, उन्‍हें कार्यान्‍वित और रद्द करना;","(xii) విశ్వవిద్యాలయం తరపున కాంట్రాక్టులు పిలవడం, మార్చడం, అమలు చేయడం మరియు రద్దు చేయడం;"]
["(xiii) विश्‍वविद्यालय के ऐसे कर्मचारियों और छात्रों की, जो किसी कारण से, व्‍यथित अनुभव करें, किन्‍हीं शिकायतों को ग्रहण करना, उनका न्‍यायनिर्णयन करना और यदि ठीक समझा जाता है तो उन शिकायतों को दूर करना;","(xiii) విశ్వవిద్యాలయ సిబ్బంది మరియు విద్యార్థులు, కొన్ని కారణాల వలన, బాధపడుతున్నారని, ఏవైనా ఫిర్యాదులను అంగీకరిస్తే, వాటిని తీర్పు చెప్పాలి మరియు తగినదిగా భావిస్తే, ఆ ఫిర్యాదులను పరిష్కరించాలి;"]
["(xiv) परीक्षकों और अनुसीमकों को नियुक्‍त करना और यदि आवश्‍यक हो तो उन्‍हें हटाना तथा उनकी फीसें, उपलब्‍धियां और यात्रा भत्ते तथा अन्‍य भत्ते, विद्या परिषद् से परामर्श करने के पश्‍चात् नियत करना;","(xiv) ఎగ్జామినర్స్ మరియు అనుచరులను నియమించడం మరియు అవసరమైతే వారిని తొలగించడం మరియు విద్యా పరిషత్ను సంప్రదించిన తరువాత వారి ఫీజులు, విజయాలు మరియు ప్రయాణ భత్యాలు మరియు ఇతర భత్యాలను నిర్ణయించడం;"]
["(xv) विश्‍वविद्यालय के लिए सामान्‍य मुद्रा का चयन करना और ऐसी मुद्रा की अभिरक्षा और उपयोग की व्‍यवस्‍था करना;","(xv) విశ్వవిద్యాలయం కోసం సాధారణ కరెన్సీని ఎంచుకోవడం మరియు అటువంటి కరెన్సీని అదుపు మరియు ఉపయోగించడం కోసం ఏర్పాట్లు చేయడం;"]
["(xvi) छात्राओं के निवास के लिए आवश्‍यक विशेष इंतजाम करना;","(xvi) బాలిక విద్యార్థుల నివాసం కోసం అవసరమైన ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేయడం;"]
["(xvii) अध्‍येतावृत्तियां, छात्रवृत्तियां, अध्‍ययनवृत्तियां, पदक और पुरस्‍कार संस्‍थित करना;","(xvii) ఫెలోషిప్‌లు, స్కాలర్‌షిప్‌లు, స్టయిఫన్డ్స్, పతకాలు మరియు అవార్డులను ఏర్పాటు చేయడం;"]
["(xviii) अभ्‍यागत आचार्यों, प्रतिष्‍ठित आचार्यों, परामर्शदाताओं तथा विद्धानों की नियुक्‍ति का उपबंध करना और ऐसी नियुक्‍तियों के निबंधनों और शर्तों का अवधारण करना; और","(xviii) గౌరవ మాస్టర్స్, ప్రముఖ మాస్టర్స్, కన్సల్టెంట్స్ మరియు ఆచార్యుల నియామకం కోసం అందించడం మరియు అటువంటి నియామకాల యొక్క నిబంధనలు మరియు షరతులను నిర్ణయించడం; మరియు"]
["(xix) ऐसी अन्‍य शक्‍तियों का प्रयोग करना और ऐसे अन्‍य कृत्‍यों का पालन करना जो इस अधिनियम या परिनियमों द्वारा उसे प्रदत्त किए जाएं या उस पर अधिरोपित किए जाएं ।","(xix) అటువంటి ఇతర అధికారాలను ఉపయోగించడం మరియు ఈ చట్టం లేదా నిబంధనల ద్వారా అతనికి ఇవ్వబడిన లేదా విధించబడే ఇతర చర్యలను చేయడం."]
["13. विद्या परिषद् के अधिवेशनों के लिए गणपूर्ति—","13. విద్యా పరిషత్ సమావేశాలకు కోరం—"]
["विद्या परिषद् के अधिवेशनों के लिए गणपूर्ति विद्या परिषद् के नौ सदस्‍यों से होगी ।"," విద్యా పరిషత్ సమావేశాలకు కోరం విద్యా పరిషత్‌లోని తొమ్మిది మంది సభ్యుల నుండి ఉండాలి."]
["14. विद्या परिषद् की शक्‍तियां और कृत्‍य—"," 14. విద్యా పరిషత్ యొక్క అధికారాలు మరియు చర్యలు—"]
["इस अधिनियम के उपबंधों, परिनियमों और अध्‍यादेशों के अधीन रहते हुए, विद्या परिषद् को, उसमें निहित अन्‍य सभी शक्‍तियों के अतिरिक्‍त निम्‍नलिखित शक्‍तियां होंगी, अर्थात्:—"," ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు, ఆర్డినెన్స్ మరియు శాసనాలు ప్రకారం, విద్యా పరిషత్‌లో ఈ క్రింది అధికారాలు ఉంటాయి, వాటిలో ఉన్న అన్ని ఇతర అధికారాలతో పాటు, అంటే:—"]
["(क) विश्‍वविद्यालय की शैक्षणिक नीतियों का साधारण पर्यवेक्षण करना और शिक्षण की पद्धतियों, महाविद्यालयों और संस्‍थाओं में अध्‍यापन का समन्‍वय करने, अनुसंधान के मूल्‍यांकन या शैक्षणिक स्‍तरों में सुधार के बारे में निदेश देना;","(క) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క విద్యా విధానాల సాధారణ పర్యవేక్షణ మరియు బోధనా పద్ధతులను నిర్దేశించడం, కళాశాలలు మరియు సంస్థలలో బోధన సమన్వయం, పరిశోధన యొక్క మూల్యాంకనం లేదా విద్యా స్థాయిలలో మెరుగుదల;"]
["(ख) संकायों के बीच समन्‍वय करना और बढ़ाना तथा ऐसी समितियों या बोर्डों की स्‍थापना या नियुक्‍ति करना जो इस प्रयोजन के लिए आवश्‍यक समझी जाएं;","(ఖ) అధ్యాపకుల మధ్య సమన్వయం మరియు ప్రోత్సహించడం మరియు ఈ ప్రయోజనం కోసం అవసరమని భావించే కమిటీలు లేదా బోర్డులను ఏర్పాటు చేయడం లేదా నియమించడం;"]
["(ग) साधारण शैक्षणिक अभिरुचि के विषयों पर स्‍वप्रेरणा से या किसी संकाय या कार्य परिषद् द्वारा निर्देश किए जाने पर विचार करना और उन पर समुचित कार्रवाई करना; और","(గ) సాధారణ విద్య ఆసక్తి ఉన్న విషయాలపై, ఆకస్మికంగా లేదా ఏదైనా అధ్యాపకులు లేదా వర్కింగ్ కౌన్సిల్ నిర్దేశించిన విధంగా విచారించడం మరియు తగిన చర్యలు తీసుకోవడం; మరియు"]
["(घ) परिनियमों और अध्‍यादेशों से संगत ऐसे विनियम और नियम बनाना जो विश्‍वविद्यालय के शैक्षणिक कार्यकरण, अनुशासन, निवास, प्रवेश, अध्‍येतावृत्तियों और अध्‍ययनवृत्तियों के दिए जाने और छात्रवृत्तियां, फीस, रियायतों, सामूहिक जीवन और हाजिरी के संबंध में हों ।","(ఘ) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క విద్యా పనితీరు, క్రమశిక్షణ, రెసిడెన్సీ, ప్రవేశం, ఫెలోషిప్‌లు మరియు స్టయిఫన్డ్స్ మరియు స్కాలర్‌షిప్‌లు, ఫీజులు, రాయితీలు, సమూహిక జీవితం మరియు హాజరుతో వ్యవహరించే నిబంధనలు మరియు ఆర్డినెన్స్‌లకు సంబంధించిన నిబంధనలు మరియు నిబంధనలను రూపొందించడం."]

{"sheet":"Packet-5","index":3,"n_rows":1000,"n_cols":2,"rows_kept":1000,"cut":false,"hidden":false,"merged":[]}
["(xvi) छात्राओं के आवासों के लिए आवश्‍यक विशेष इंतजाम करना;","(xvi) విద్యార్థుల వసతి కోసం అవసరమైన ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేయండి;"]
["(xviii) अभ्‍यागत आचार्यों, प्रतिष्‍ठित आचार्यों, परामर्शदाताओं तथा विद्वानों की नियुक्‍ति का उपबंध करना और ऐसी नियुक्‍तियों के निबंधनों और शर्तों का अवधारण करना; और","(xviii) గౌరవ ఉపాధ్యాయులు, ప్రసిద్ధ ఉపాధ్యాయులు, కన్సల్టెంట్లు, పండితుల నియామకం కోసం, అటువంటి నియామకాల నిబంధనలు, షరతులు నిర్ణయించడం; మరియు"]
["13. विद्या परिषद् के अधिवेशनों के लिए गणपूर्ति–","13. విద్యా పరిషత్ సమావేశాలకు కోరం-"]
["–विद्या परिषद् के अधिवेशनों के लिए गणपूर्ति विद्या परिषद् के नौ सदस्‍यों से होगी ।","విద్యా పరిషత్ సమావేశాలకు కోరం- విద్యా పరిషత్‌ తొమ్మిది మంది సభ్యులతో ఉండాలి."]
["14. विद्या परिषद् की शक्‍तियां और कृत्‍य–","14. విద్యా పరిషత్ అధికారాలు, విధులు-"]
["–इस अधिनियम, परिनियमों और अध्‍यादेशों के अधीन रहते हुए, विद्या परिषद् को, उसमें निहित अन्‍य सभी शक्‍तियों के अतिरिक्‍त, निम्‍नलिखित शक्‍तियां होंगी, अर्थात् :––","ఈ చట్టం, నిబంధనలు, శాసనాలకు లోబడి విద్యా పరిషత్‌లో ఈ కింది అధికారాలు ఉంటాయి, వాటిలో ఉన్న అన్ని ఇతర అధికారాలతో పాటు, అంటే: -"]
["(ग) साधारण शैक्षणिक अभिरुचि के विषयों पर स्‍वप्रेरणा से या किसी विद्यापीठ या कार्य परिषद् द्वारा निर्देश किए जाने पर विचार करना और उन पर समुचित कार्रवाई करना; और","(గ) సాధారణ విద్య ఆసక్తి ఉన్న విషయాలపై ఆకస్మికంగా లేదా ఏదైనా పాఠశాల లేదా కార్యాచరణ మండలి ద్వారా తగిన చర్యలు తీసుకోవడం; మరియు"]
["(घ) परिनियमों और अध्‍यादेशों से संगत ऐसे विनियम और नियम बनाना जो विश्‍वविद्यालय के शैक्षणिक कार्यकरण, अनुशासन, निवास, प्रवेश, अध्‍येतावृत्तियों और अध्‍ययनवृत्तियों के दिए जाने और छात्रवृत्तियों, फीस, रियायतों, सामूहिक जीवन और हाजिरी के संबंध में हों ।","(ఘ) విశ్వవిద్యాలయ విద్యా కార్యాక్రమం, క్రమశిక్షణ, నివాసం, ప్రవేశం, ఫెలోషిప్‌లు, స్కాలర్‌షిప్‌లు, ఫీజులు, రాయితీలు, అధ్యయనాలు, హాజరుకు సంబంధించిన నియమనిబంధనలు రూపొందించడం."]
["15. विद्यापीठ और विभाग–","15. పాఠశాలలు, విభాగాలు -"]
["–(1) विश्‍वविद्यालय में उतने विद्यापीठ होंगे, जितने परिनियमों में विनिर्दिष्‍ट किए जाएं ।","(1) నిబంధనల్లో పేర్కొన్న సంఖ్యలో మాత్రమే విశ్వవిద్యాలయాల్లో విద్యాపీఠాలు ఉండాలి."]
["(2) प्रत्‍येक विद्यापीठ का एक विद्यापीठ बोर्ड होगा और प्रथम विद्यापीठ बोर्ड के सदस्‍य, कार्य परिषद् द्वारा तीन वर्ष की अवधि के लिए नामनिर्दिष्‍ट किए जाएंगे ।","(2) ప్రతి విద్యాపీఠంలో ఒక విద్యాపీఠ బోర్డు ఉండాలి. విద్యాపీఠం మొదటి బోర్డు సభ్యులను కార్యనిర్వహక మండలి మూడు సంవత్సరాల కాలానికి నామినేట్ చేయాలి."]
["(3) विद्यापीठ बोर्ड की संरचना, शक्‍तियां और कृत्‍य अध्‍यादेशों द्वारा विहित किए जाएंगे ।","(3) విద్యాపీఠ బోర్డు కూర్పు, అధికారాలు, విధులు ఆదేశాల్లో పేర్కొనబడతాయి."]
["(4) विद्यापीठ बोर्ड के अधिवेशनों का संचालन और ऐसे अधिवेशनों के लिए अपेक्षित गणपूर्ति अध्‍यादेशों द्वारा विहित की जाएगी ।","(4) పాఠశాల బోర్డు సమావేశాల నిర్వహణ, అటువంటి సమావేశాలకు అవసరమైన కోరం ఆర్డినెన్స్‌ ద్వారా సూచించబడుతుంది."]
["(5) (क) प्रत्‍येक विद्यापीठ बोर्ड में उतने विभाग होंगे जितने अध्‍यादेशों द्वारा उसे सौंपे जाएं :","(5) (క) ఆర్డినెన్స్‌ ద్వారా సూచించిన సంఖ్యలో మాత్రమే ప్రతి విద్యాపీఠంలో విభాగాలు ఉండాలి."]
["परंतु कार्य परिषद्, विद्यापीठ बोर्ड की सिफारिश पर ऐसे अध्‍ययन केन्‍द्र स्‍थापित कर सकेगी जिनमें विश्‍वविद्यालय के उतने शिक्षक लगाए जाएंगे जितने कार्य परिषद् आवश्‍यक समझे ;","కానీ కార్యనిర్వహక మండలి, విద్యాపీఠం బోర్డ్ సిఫారసు మేరకు కార్యనిర్వహక మండలి ఎంత మంది ఉప్యాధాయులు ఉండటం సబబని భావిస్తుందే దానికి తగిన సంఖ్యలో అధ్యయన కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేయవచ్చు. "]
["(ख) प्रत्‍येक विभाग में निम्‍नलिखित सदस्‍य होंगे, अर्थात्:––","(ఖ) ప్రతి విభాగంలో కింది సభ్యులు ఉండాలి, వారు: -"]
["16. अध्‍ययन बोर्ड––","16. స్టడీ బోర్డు -"]
["(3) विद्या परिषद् के पूर्ण नियंत्रण और अधीक्षण के अधीन रहते हुए अध्‍ययन बोर्ड के कृत्‍य विभिन्‍न उपाधियों के लिए अनुसंधानार्थ विषयों और अनुसंधान उपाधियों की अन्‍य अपेक्षाओं का अनुमोदन करना तथा संबद्ध विद्यापीठ बोर्ड को, ऐसी रीति से, जो अध्‍यादेशों द्वारा विहित की जाएं, निम्‍नलिखित के बारे में सिफारिश करना होगा––","(3) విద్యా పరిషత్ పూర్తి నియంత్రణ, పర్యవేక్షణకు లోబడి పరిశోధనా అంశాలు, పరిశోధనా అంశాల ఇతర అవసరాలను వివిధ స్థాయిల్లో అధ్యయనాల కోసం సంబంధిత విద్యాపీఠం బోర్డుకు, ఆదేశాల ద్వారా సూచించబడే విధంగా ఆమోదించడానికి సిఫారసు చేయాల్సి ఉంటుంది --"]
["परंतु अध्‍ययन बोर्ड के उपर्युक्‍त कृत्‍यों का पालन, इस अधिनियम के अधीन अध्‍ययन बोर्ड का गठन होने तक विभाग द्वारा किया जाएगा ।","ఈ చట్టం కింద బోర్డ్ ఆఫ్ స్టడీస్ ఏర్పడే వరకు పైన పేర్కొన్న పనులు డిపార్ట్‌మెంట్‌ నిర్వహిస్తుంది.."]
["17. वित्त समिति––","17. ఆర్థిక కమిటీ -"]
["(1) वित्त समिति में निम्‍नलिखित सदस्‍य होंगे, अर्थात्:––","(1) ఆర్థిక కమిటీలో దిగువ పేర్కొన్న సభ్యులు ఉంటారు. వారు:-"]
["(iii) सभा द्वारा नामनिर्दिष्‍ट एक व्‍यक्‍ति;","(iii) సభ నామినేట్ చేసిన వ్యక్తి;"]
["(iv) कार्य परिषद् द्वारा नामनिर्दिष्‍ट तीन व्‍यक्‍ति जिनमें से कम से कम एक कार्य परिषद् का सदस्‍य होगा; और","(iv) వర్కింగ్ కౌన్సిల్ నామినేట్ చేసిన ముగ్గురు వ్యక్తులు, వీరిలో కనీసం ఒకరు వర్కింగ్ కౌన్సిల్ సభ్యులై ఉండాలి; మరియు"]
["(v) कुलाध्‍यक्ष द्वारा नामनिर्दिष्‍ट तीन व्‍यक्‍ति ।","(v) ఛాన్సలర్ నామినేట్ చేసిన ముగ్గురు వ్యక్తులు."]
["(1) आचार्य, उपाचार्य, प्राध्‍यापक, कुलसचिव, वित्त अधिकारी, पुस्‍तकालयाध्‍यक्ष तथा विश्‍वविद्यालय द्वारा चलाए जाने वाले माहविद्यालयों और संस्‍थाओं के प्राचार्यों के पदों पर नियुक्‍ति के लिए कार्य परिषद् को सिफारिश करने के लिए चयन समितियां होंगी ।","(1) ప్రొఫెసర్‌, అసిస్టెంట్‌ ప్రొఫెసర్‌, ప్రిన్సిపాల్, రిజిస్ట్రార్, ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్, గ్రంథాలయ అధ్యక్షులు ఇంకా విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహిస్తున్న కళాశాలలు, సంస్థల ప్రిన్సిపాల్ పదవుల నియామకం కోసం వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌కు సిఫారసు చేయడానికి ఎంపిక కమిటీలు ఉండాలి."]
["(2) नीचे की सारणी के स्‍तंभ 1 में विनिर्दिष्‍ट पदों पर नियुक्‍ति के लिए चयन समिति के कुलपति, कुलाध्‍यक्ष का एक नामनिर्देशिती और उक्‍त सारणी के स्‍तंभ 2 की तत्‍संबंधी प्रविष्‍टि में विनिर्दिष्‍ट व्‍यक्‍ति होंगे ।","(2) దిగువ పట్టిక 1 నిలువు వరుసలో పేర్కొన్న పోస్టులకు నియామకం కోసం ఎంపిక కమిటీ వైస్-ఛాన్సలర్, ఛాన్సలర్ నామినీ, పట్టిక 2వ కాలమ్‌లోని సంబంధిత ఎంట్రీలో పేర్కొన్న వ్యక్తి."]
["(4) यदि वित्त समिति का कोई सदस्‍य उसके किसी विनिश्‍चय से सहमत नहीं है तो उसे विसम्‍मति-टिप्‍पण अभिलिखित करने का अधिकार होगा ।","(4) ఫైనాన్స్ కమిటీ సభ్యుడు తన నిర్ణయాలతో ఏకీభవించకపోతే, అసమ్మతి నోటును రికార్డ్ చేసే హక్కు వారికి ఉంటుంది."]
["(6) पदों के सृजन से संबंधित सभी प्रस्‍थापनाओं की और उन मदों की जो बजट में सम्‍मिलित नहीं की गई हैं, कार्य परिषद् द्वारा उन पर विचार किए जाने से पूर्व, वित्त समिति द्वारा परीक्षा की जाएगी ।","(6) పోస్టుల సృష్టికి సంబంధించిన అన్ని తీర్మానాలు, వాటికి సంబంధించి బడ్జెట్‌లో పొందుపరచని అంశాలను వర్కింగ్ కౌన్సిల్ పరిగణనలోకి తీసుకోక ముందు ఆర్థిక కమిటీ పరిశీలిస్తుంది."]
["(8) वित्त समिति वर्ष के लिए कुल आवर्ती व्‍यय और कुल अनावर्ती व्‍यय के लिए सीमाओं की सिफारिश करेगी जो उस विश्‍वविद्यालय की आय और उसके साधनों पर आधारित होगी (जिनके अंतर्गत उत्‍पादक कार्यों की दशा में, उधारों के आगम भी हो सकेंगे) ।","(8) మొత్తం సంవత్సరానికి పునరావృత వ్యయం, పునరావృతం కాని ఖర్చుల పరిమితి ఆర్థిక కమిటీ సిఫారసు చేస్తుంది. ఇది విశ్వవిద్యాలయ ఆదాయం, ఆదాయ మార్గాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది (దీని కింద, ఉత్పాదక కార్యకలాపాల కోసం రుణాలు కూడా పొందవచ్చు."]
["18. चयन समितियां––","18. ఎంపిక కమిటీలు"]
["टिप्‍पण 1–","గమనిక 1–"]
["–जब नियुक्‍ति अंतर विषयक परियोजना के लिए की जा रही हो तब परियोजना का प्रधान संबंधित विभाग का अध्‍यक्ष समझा जाएगा ।","ఇంటర్ డిసిప్లినరీ ప్రాజెక్ట్ కోసం నియామకం జరుగుతున్నప్పుడు, ప్రాజెక్ట్ యొక్క అధిపతి సంబంధిత విభాగానికి చైర్మన్‌గా పరిగణించబడతారు."]
["टिप्‍पण 2–","గమనిక 2-"]
["–कुलपति द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किया जाने वाला आचार्य उस विशिष्‍ट विषय से संबंद्ध आचार्य होगा जिसके लिए चयन किया जा रहा है और कुलपति, किसी आचार्य को नामनिर्दिष्‍ट करने से पूर्व विभागाध्‍यक्ष और संकायाध्‍यक्ष से परामर्श करेगा ।"," వైస్‌ఛాన్సలర్‌ నియమించే ఆచార్యులు, ఏ ఎంపిక కోసమైతే చేస్తున్నారో ఆ సంబంధిత విషయంలో నిపుణులై ఉండాలి,అట్టి నియమాకాన్ని చేపట్టే ముందు సంబంధిత విభాగాధిపతి, డీన్‌తో వైస్‌ఛాన్సలర్‌ సంప్రదింపులు జరపాల్సి ఉంటుంది."]
["(3) कुलपति, या उसकी अनुपस्‍थिति में, प्रतिकुलपति, चयन समिति के अधिवेशनों की अध्‍यक्षता करेगा :","(3) వైస్-ఛాన్సలర్, లేదా వారి గైర్హాజరీలో ప్రొ- వైస్-ఛాన్సలర్ ఎంపిక కమిటీ సమావేశాలకు అధ్యక్షత వహించాలి:"]
["परंतु चयन समिति का अधिवेशन कुलाध्‍यक्ष के नामनिर्देशिती और कार्य परिषद् द्वारा नामनिर्दिष्‍ट व्‍यक्‍तियों के पूर्व परामर्श के पश्‍चात् और उनकी सुविधा के अनुसार नियत किया जाएगा :","ఛాన్సలర్‌ నామినేట్‌ వ్యక్తులు, కార్యనిర్వహక మండలి నామినేట్‌ వ్యక్తులతో ముందుగా మాట్లాడి, వారి అనుకూలతను బట్టి ఎంపిక కమిటీ సమావేశాన్ని నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది:"]
["परंतु यह और कि चयन समिति की कार्यवाहियां तब तक विधिमान्‍य नहीं होंगी, जब तक––","అయినప్పటికీ ఎంపిక కమిటీ నిర్ణయాలు చెల్లుబాటు కావు, అవి వేటి వరకు అంటే-"]
["(6) अस्‍थायी पदों पर, नियुक्‍तियां नीचे उपदर्शित रीति से की जाएंगी––","(6) తాత్కాలిక పోస్టుల కోసం, కింద సూచించిన విధంగా నియామకాలు చేయబడతాయి."]
["परंतु यदि कुलपति का यह समाधान हो जाता है कि काम के हित में रिक्‍ति का भरा जाना आवश्‍यक है तो नियुक्‍ति उपखंड (ii) में निर्दिष्‍ट स्‍थानीय चयन समिति की सलाह से केवल अस्‍थायी आधार पर छह मास से अनधिक अवधि के लिए की जा सकेगी;","పని అవసరాల కోసం ఖాళీలు భర్తీ చేయాల్సిన అవసరం ఉందని వైస్-ఛాన్సలర్ సంతృప్తి చెందితే, ఉప-నిబంధన (ii) లో సూచించిన స్థానిక ఎంపిక కమిటీ సలహా మేరకు తాత్కాలిక ప్రాతిపదికన ఆరు నెలలు మించని కాలానికి నియామకం చేపట్టవచ్చు;"]
["(ii) यदि अस्‍थायी रिक्‍ति एक वर्ष से कम की अवधि के लिए है तो ऐसी रिक्‍ति पर नियुक्‍ति स्‍थानीय चयन समिति की सिफारिश पर की जाएगी, जिसमें संबद्ध संकायाध्‍यक्ष, विभागाध्‍यक्ष और कुलपति का एक नामनिर्देशिती होगा:","(ii) తాత్కాలిక ఖాళీ ఒక సంవత్సరం కన్నా తక్కువ కాలానికి ఉంటే, స్థానిక సెలెక్షన్ కమిటీ సిఫారసు మేరకు అటువంటి ఖాళీపై నియామకం జరుగుతుంది, దీనికి సంబంధిత డీన్, విభాగాధిపతి, వైస్-ఛాన్సలర్ నామినీ ఉండాలి:"]
["परंतु यदि एक ही व्‍यक्‍ति संकायाध्‍यक्ष और विभागाध्‍यक्ष का पद धारण करता है तो चयन समिति में कुलपति के दो नामनिर्देशिती हो सकेंगे:","సదరు వ్యక్తి డీన్ ఇంకా విభాగాధిపతి పదవిని కలిగి ఉంటే, ఎంపిక కమిటీలో ఇద్దరిని వైస్‌ఛాన్సలర్‌ నామినేట్‌ చేయవచ్చు. "]
["(iii) यदि परिनियमों के अधीन अस्‍थायी तौर पर नियुक्‍त किए गए किसी शिक्षक की सिफारिश नियमित चयन समिति द्वारा नहीं की जाती है तो वह अस्‍थायी नियोजन पर सेवा में नहीं बना रहेगा जब तक कि, यथास्‍थिति, अस्‍थायी या स्‍थायी नियुक्‍ति के लिए स्‍थानीय चयन समिति या नियमित चयन द्वारा समिति बाद में उनका चयन नहीं कर लिया जाता ।","(iii) తాత్కాలిక పద్ధతిలో నియమితులైన ఉపాధ్యాయులను తాత్కాలిక లేదా శాశ్వత లేదా రెగ్యులర్ నియమాకం కోసం స్థానిక ఎంపిక కమిటీ సిఫార్సు చేయనట్టు అయితే నిబంధనల ప్రకారం రెగ్యులర్ సెలక్షన్ కమిటీ సిఫార్సు చేయకపోయినా వారు తాత్కాలిక ఉపాధి నిబంధనల ప్రకారం సర్వీసులో ఉండరు, అట్టి వారిని కమిటీ ఎంపిక చేయదు."]
["19. नियुक्‍ति का विशेष ढंग–","19. ప్రత్యేక నియామక విధానం"]
["–(1) परिनियम 18 में किसी बात के होते हुए भी, कार्य परिषद् विद्या संबंधी उच्‍च विशेष उपाधि और वृत्तिक योग्‍यता वाले व्‍यक्‍ति को ऐसे निबंधनों और शर्तों पर, जो वह ठीक समझे, विश्‍वविद्यालय में, यथास्‍थिति, आचार्य या उपाचार्य का पद अथवा कोई अन्‍य शैक्षणिक पद स्‍वीकार करने के लिए आमंत्रित कर सकेगी और उस व्‍यक्‍ति के ऐसा करने के लिए सहमत होने पर वह उसे उस पद पर नियुक्‍त कर सकेगी ।","(1) అనుబంధం 18లో పేర్కొన్న దానితో సంబంధం లేకుండా, ఎవరైనా ఉన్నత విద్యావంతులు, వృత్తి నిపుణులను ఆహ్వానించి వారు సమ్మతి తెలిపినట్టు అయితే అట్టి వారిని ఆయా స్థాయిని బట్టి కార్యనిర్వహక మండలి ప్రొఫెసర్ లేదా అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ లేదా ఏదైనా విద్యాసంబంధిత పదవి లేదా హోదాలో నియమించవచ్చు."]
["(2) कार्य परिषद् अध्‍यादेशों में अधिकथित रीति के अनुसार किसी संयुक्‍त परियोजना का जिम्‍मा लेने के लिए किसी अन्‍य विश्‍वविद्यालय या संगठन में कार्य करने वाले किसी शिक्षक या अन्‍य शैक्षणिक कर्मचारी को नियुक्‍त कर सकेगी ।","(2) ఈ ఆదేశాల్లో పొందుపరిచిన నియమనిబంధనలకు లోబడి ఏదైనా సంయుక్త ప్రాజెక్టు కోసం ఇతర విశ్వవిద్యాలయాలు లేదా సంస్థలకు చెందిన వారిని ఉపాధ్యాయులు లేదా విద్యా సిబ్బందిగా కార్యనిర్వహక మండలి నియమించవచ్చు."]
["20. नियत अवधि के लिए नियुक्‍ति–","20. నిర్ణీత కాలానికి నియామకం"]
["22. अनुमोदित शिक्षक–","22. ఆమోదించబడిన గురువు"]
["–अनुमोदित शिक्षक की अर्हताएं, मान्‍यता देने और त्‍यागपत्र वापस लेने की रीति वह होगी जो अध्‍यादेशों द्वारा विहित की जाए ।","_ ఆమోదించబడిన ఉపాధ్యాయుడి అర్హతలు, గుర్తింపు ఇచ్చే విధానం మరియు రాజీనామా ఉపసంహరణ ఆర్డినెన్స్‌ల ప్రకారం సూచించబడతాయి."]
["23. समितियां––","23. కమిటీలు."]
["(1) विश्‍वविद्यालय का कोई प्राधिकारी उतनी स्‍थायी या विशेष समितियां स्‍थापित कर सकेगा जितनी वह ठीक समझे और ऐसी समितियों में उन व्‍यक्‍तियों को नियुक्‍त कर सकेगा जो उस प्राधिकारी के सदस्‍य नहीं हैं ।","(1)అవసరమని భావించిన పక్షంలో శాశ్వత లేదా ప్రత్యేక కమిటీలను విశ్వవిద్యాయాలనికి చెందిన ప్రాధికార సంస్థ ఏర్పాటు చేయవచ్చు, ఆ ప్రాధికార సంస్థలో సభ్యులు కానివారిని అందులో సభ్యులుగా నియమించవచ్చు."]
["(2) खंड (1) के अधीन नियुक्‍त समिति किसी ऐसे विषय में कार्यवाही कर सकेगी जो उसे प्रत्‍यायोजित किया जाए, किंतु वह नियुक्‍त करने वाले प्राधिकारी द्वारा बाद में पुष्‍टि के अधीन होगी ।","(2) నిబంధన (1) కింద నియమించబడిన ఒక కమిటీ దానిని అప్పగించిన ఏ విషయంలోనైనా చర్య తీసుకోవచ్చు, కాని నియామక అధికారం తరువాత నిర్ధారణకు లోబడి ఉంటుంది."]
["24. शिक्षकों आदि की सेवा के निबंधन और शर्तें तथा आचार संहिता–","24. నిబంధనలు, షరతులు ఉపాధ్యాయుల సేవా ప్రవర్తనా నియమావళి మొదలైనవి."]
["–(1) विश्‍वविद्यालय के सभी शिक्षक और अन्‍य शैक्षणिक कर्मचारिवृंद तत्‍प्रतिकूल किसी करार के अभाव में, परिनियमों, अध्‍यादेशों और विनियमों में विनिर्दिष्‍ट सेवा के निबंधनों और शर्तों तथा आचार संहिता द्वारा शासित होंगे ।"," (1) విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన బోధనా, బోధనేతర సిబ్బంది అంతా ఒప్పందానికి లోబడి సర్వీసు రూల్స్‌, నిబంధనలు, ఆదేశాల్లో పేర్కొన్న ప్రవర్తనా నియమావళికి లోబడి ఉండాలి. "]
["(2) ­शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के सदस्‍यों की उपलब्‍धियां वे होंगी जो अध्‍यादेशों द्वारा विहित की जाएं ।","(2) విద్యా సిబ్బంది సభ్యుల ప్రయోజనాలు ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా సూచించబడతాయి."]
["25. अन्‍य कर्मचारी की सेवा के निबंधन और शर्तें तथा आचार संहिता–","25. ఇతర ఉద్యోగుల సర్వీసు నిబంధనలు, షరతులు-"]
["–शिक्षकों तथा अन्‍य शैक्षिणक कर्मचारिवृंद से भिन्‍न विश्‍वविद्यालय के सभी कर्मचारी, तत्‍प्रतिकूल किसी संविदा के अभाव में, परिनियमों, अध्‍यादेशों और विनियमों में विनिर्दिष्‍ट सेवा के निबंधनों और शर्तों तथा आचार संहिता द्वारा शासित होंगे ।","విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన బోధనా సిబ్బంది కాకుండా ఇతర ఉద్యోగులందరూ ఏదైనా కాంట్రాక్ట్ లేని పక్షంలో వాళ్లంతా నిబంధనలు, నియమాలు, ఆర్డినెన్స్లో పేర్కొన్న సర్వీసు నిబంధనలు, షరతులకు లోబడి ఉంటారు."]
["(2) शिक्षकों तथा अन्‍य शैक्षणिक कर्मचारिवृंद से भिन्‍न कर्मचारियों की नियुक्‍ति की रीति और उपलब्‍धियां वे होंगी जो अध्‍यादेशों द्वारा विहित की जाएं ।","(2) ఉపాధ్యాయులు, బోదనా సిబ్బంది కాకుండా ఇతర ఉద్యోగుల నియామక విధానం వారికి అందే ప్రయోజనాలు ఆర్డినెన్స్‌లచే సూచించబడతాయి."]
["26. ज्‍येष्‍ठता सूची–","26. సీనియారిటీ జాబితా-"]
["–(1) जब कभी इन परिनियमों के अनुसार किसी व्‍यक्‍ति को ज्‍येष्‍ठता के अनुसार चक्रानुक्रम से विश्‍वविद्यालय का कोई पद धारण करना है या उसके किसी प्राधिकारी का सदस्‍य होना है, तो उस ज्‍येष्‍ठता का अवधारण उस व्‍यक्‍ति के, उसकी श्रेणी में लगातार सेवाकाल और ऐसे अन्‍य सिद्धांतों के अनुसार होगा, जो कार्य परिषद् समय-समय पर, विहित करे ।","ఈ నిబంధనల ప్రకారం ఎవరైనా వ్యక్తి విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన కార్యాలయంలో లేదా సభ్యుడిగా రోటేషన్ పద్ధతిలో సీనియార్టీ ప్రకారం చేపట్టాల్సి వచ్చినప్పుడు, అట్టి వ్యక్తి సీనియార్టీని వారి శ్రేణిలో నిరంతరాయ సర్వీసు, వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ఎప్పటికప్పుడు నిర్దేశించే ఆదేశాలకు లోబడి పరిగణనలోకి తీసుకోవడం జరుగుతుంది."]
["(3) यदि दो या अधिक व्‍यक्‍तियों का किसी विशिष्‍ट श्रेणी में लगातार सेवाकाल बराबर हो अथवा किसी व्‍यक्‍ति या किन्‍हीं व्‍यक्‍तियों की सापेक्ष ज्‍येष्‍ठता के विषय में अन्‍यथा संदेह हो तो कुलसचिव स्‍वप्रेरणा से वह मामला कार्य परिषद् को प्रस्‍तुत कर सकेगा और यदि वह व्‍यक्‍ति ऐसा अनुरोध करता है तो वह मामला कार्य परिषद् को प्रस्‍तुत करेगा जिसका उस पर विनिश्‍चय अंतिम होगा ।","(3) ఒక నిర్దిష్ట శ్రేణిలో ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది వ్యక్తులు స్థిరమైన సర్వీసు కలిగినప్పుడు లేదా ఒక వ్యక్తికి సీనియారిటీ గురించి సందేహం ఉన్నప్పుడు అట్టి వ్యక్తి విజ్ఞప్తి మేరకు ఆ విషయాన్ని వర్కింగ్ కౌన్సిల్కు రిజిస్ట్రార్ నివేదిస్తారు. దీనిపై వర్కింగ్ కౌన్సిల్ తుదినిర్ణయం తీసుకుంటుంది. "]
["27. विश्‍वविद्यालय के कर्मचारियों का हटाया जाना–","27. విశ్వవిద్యాలయ ఉద్యోగుల తొలగింపు -"]
["–(1) जहां विश्‍वविद्यालय के किसी शिक्षक, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के किसी सदस्‍य या किसी अन्‍य कर्मचारी के विरुद्ध किसी अवचार का अभिकथन हो वहां शिक्षक या शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के सदस्‍य के मामले में कुलपति और अन्‍य कर्मचारी के मामले में नियुक्‍ति करने के लिए सक्षम प्राधिकारी (जिसे इसमें इसके पश्‍चात् नियुक्‍ति प्राधिकारी कहा गया है) लिखित आदेश द्वारा, यथास्‍थिति, ऐसे शिक्षक, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के सदस्‍य या अन्‍य कर्मचारी को निलंबित कर सकेगा और कार्य परिषद् को उन परिस्‍थितियों की तुरंत रिपोर्ट देगा जिनमें वह आदेश किया गया था :","(1) విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన బోధనా సిబ్బంది లేదా బోధనా సిబ్బంది వర్గంలోని ఎవరైనా సభ్యుడు లేదా ఇతర ఉద్యోగులకు వ్యతిరేకంగా దుష్ప్రవర్తనకు సంబంధించిన ఆరోపణలు వచ్చినట్టు అయితే అట్టి ఉపాధ్యాయులు లేదా బోధనా సిబ్బంది లేదా ఉద్యోగి విషయంలో విచారణ నిమిత్తం విచారణ కమిటీని ( దీనిని తర్వాత నియామక ప్రాధికార సంస్థగా పిలవబడుతుంది) ఏర్పాటు చేస్తారు. అట్టి కమిటి విచారణ జరిపి అట్టి ఉపాధాయ్యుడు, బోధనా సిబ్బంది లేదా ఇతర ఉద్యోగిపై, ఆ సందర్భాన్ని బట్టి, అట్టి వారిని లిఖితపూర్వక ఆదేశాల ద్వారా సస్పెండ్ చేయవచ్చు. ఏ పరిస్థితుల్లో ఆ నిర్ణయం తీసుకున్నారో అట్టి విషయాన్ని వెంటనే వర్కింగ్ కౌన్సిల్కు నివేదించాల్సి ఉంటుంది."]
["(3) यथापूर्वोक्‍त के सिवाय, यथास्‍थिति, कार्य परिषद् या नियुक्‍ति प्राधिकारी किसी शिक्षक, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के सदस्‍य या अन्‍य कर्मचारी को हटाने के लिए तभी हकदार होगा जब उसके लिए उचित कारण हो, और उसे तीन मास की सूचना दे दी गई हो या सूचना के बदले में तीन मास के वेतन का संदाय किया गया हो ; अन्‍यथा नहीं ।","నిర్ధిష్టంగా పేర్కొన్నదాని మినహా, బోధనా సిబ్బంది లేదా ఇతర ఉద్యోగిని సహేతుక కారణం ఉన్నప్పుడు. అట్టి దానికి సంబంధించి వారికి మూడు నెలల నోటీసు లేదా దానికి ప్రతిగా మూడు నెలల వేతనం చెల్లించినప్పుడు అట్టివారిని ఉద్యోగం నుంచి తొలగించే అధికారం ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ లేదా నియమాక అధికారికి ఉంటుంది. ఇలా చేయని పక్షంలో అధి కుదరదు."]
["(4) किसी शिक्षक, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के सदस्‍य या अन्‍य कर्मचारी को खंड (2) या खण्‍ड (3) के अधीन तब तक नहीं हटाया जाएगा जब तक उसे उसके बारे में की जाने के लिए प्रस्‍तावित कार्रवाई के विरुद्ध हेतुक दर्शित करने का युक्‍तियुक्‍त अवसर न दे दिया गया हो ।","(4) ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న ఉపాధ్యాయుడు, లేదా బోధనా సిబ్బంది లేదా ఇతర ఉద్యోగికి ఆ ఆరోపణలపై వారు చెప్పుకునేందుకు సహేతుకమైన అవకాశం ఇవ్వకుండా వారిని క్లాజ్ (2) లేదా (3) కింద శిక్షించడం కుదరదు."]
["परंतु जहां कोई शिक्षक, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद का सदस्‍य या अन्‍य कर्मचारी हटाए जाने के समय निलंबित है, वहां उसका हटाया जाना उस तारीख से प्रभावी होगा जिसको वह निलंबित किया गया था ।","తొలగింపు సమయంలో ఒక ఉపాధ్యాయుడు, బోధనా సిబ్బంది లేదా ఇతర ఉద్యోగిని సస్పెండ్ చేసినప్పటి నుంచి, ఆ సస్పెన్షన్‌ అమలులోకి వస్తుంది."]
["(6) इस परिनियम के पूर्वगामी उपबंधों में किसी बात के होते हुए भी, कोई शिक्षक, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद का सदस्‍य या अन्‍य कर्मचारी,––","(6) ఈ చట్టంలో పైన పేర్కొన్న నిబంధనలలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఏ ఉపాధ్యాయుడు, బోధనా సిబ్బంది లేదా ఇతర ఉద్యోగి, -"]
["(क) यदि वह स्‍थायी कर्मचारी है तो, यथास्‍थिति, कार्य परिषद् या नियुक्‍ति प्राधिकारी को तीन मास की लिखित सूचना देने या उसके बदले में तीन मास का वेतन देने के पश्‍चात् ही पद त्‍याग सकेगा;","(క) ఒకవేళ అట్టి వ్యక్తి శాశ్వత ఉద్యోగి అయినప్పుడు, వారు ఆ ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేయాలనుకున్నప్పుడు లిఖితపూర్వకంగా మూడు నెలల నోటీసు ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్‌కు లేదా నియామక సంస్థకు ఇవ్వాలి లేదా దానికి బదులుగా మూడు నెలల వేతనాన్ని చెల్లించాలి."]
["परंतु ऐसा त्‍यागपत्र केवल उस तारीख से प्रभावी होगा जिसको, यथास्‍थिति, कार्य परिषद् या नियुक्‍ति प्राधिकारी द्वारा वह त्‍यागपत्र स्‍वीकार किया जाता है ।","అటువంటి రాజీనామా ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ లేదా నియామక అధికారి చేత రాజీనామాను అంగీకరించిన తేదీ నుండి మాత్రమే అమలులోకి వస్తుంది."]
["28. मानद उपाधि–","28. గౌరవ డిగ్రీ-"]
["–(1) कार्य परिषद्, विद्या परिषद् की सिफारिश पर और उपस्‍थित तथा मतदान करने वाले सदस्‍यों के कम से कम दो-तिहाई बहुमत से पारित संकल्‍प द्वारा कुलाध्‍यक्ष से मानद उपाधियां प्रदान करने की प्रस्‍थापना कर सकेगी :","(1) వర్కింగ్ కౌన్సిల్, విద్యా పరిషత్ సిఫారసు మేరకు, హాజరై ఓటు వేసే సభ్యులలో కనీసం మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీతో ఆమోదించిన తీర్మానం ద్వారా, ఛాన్సలర్ ద్వారా గౌరవ డిగ్రీలు ప్రదానం చేయవచ్చు:"]
["29. उपाधियों, आदि का वापस लिया जाना–","29. గౌరవ డాక్టరేట్ల ఉపసంహరణ మొదలైనవి -"]
["–(1) कार्य परिषद्, उपस्‍थित और मतदान करने वाले सदस्‍यों के दो-तिहाई से अन्‍यून बहुमत से पारित विशेष संकल्‍प द्वारा किसी व्‍यक्‍ति को विश्‍वविद्यालय द्वारा प्रदत्त कोई उपाधि या विद्या संबंधी विशेष उपाधि या दिए गए किसी प्रमाणपत्र या डिप्‍लोमा को उचित और पर्याप्‍त कारण से वापस ले सकेगी :","(1) విశ్వవిద్యాలయం అందించే ఏదైనా డిగ్రీ లేదా ప్రత్యేక డిగ్రీ లేదా వర్కింగ్ కౌన్సిల్ సభ్యులలో మూడింట రెండు వంతుల మంది మెజారిటీ ఆమోదించిన ప్రత్యేక తీర్మానం ద్వారా ఒక వ్యక్తికి ఇచ్చిన సర్టిఫికేట్ లేదా డిప్లొమాను సహేతుకమైన కారణాలతో వర్కింగ్‌ కౌన్సిల్‌ సమావేశానికి హాజరై మూడింట రెండు వంతుల మెజార్టీ ఓటింగ్‌ ద్వారా ఉపసంహరించవచ్చు."]
["परंतु जब तक इस आशय की लिखित सूचना कि ऐसा संकल्‍प क्‍यों नहीं पारित कर दिया जाए, उस व्‍यक्‍ति को उससे सूचना में विनिर्दिष्‍ट समय के भीतर कारण बताने की अपेक्षा करते हुए नहीं दी जाती और जब तक कार्य परिषद् द्वारा उसके आक्षेपों पर, यदि कोई हों, और किसी ऐसे साक्ष्‍य पर, जो वह उसके समर्थन में प्रस्‍तुत करे, विचार नहीं कर लिया जाता तब तक ऐसा संकल्‍प पारित नहीं किया जाएगा ।","అట్టి తీర్మానాన్ని ఎందుకు ఆమోదింపజేశారో తెలియజేయాలని సదరు వ్యక్తి లిఖితపూర్వకంగా కోరితే తప్ప,అట్టి దానికి కారణాలు తెలియజేయాల్సిన అవసరం ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్కు లేదు.అయితే తమ వాదనకు మద్దతుగా వారు సమర్పించే సాక్ష్యాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకునేంత వరకు అట్టి తీర్మానాన్ని ఆమోదించరాదు."]
["30. विश्‍वविद्यालयों के छात्रों में अनुशासन बनाए रखना–","30. విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థుల క్రమశిక్షణ -"]
["–(1) विश्‍वविद्यालय के छात्रों के संबंध में अनुशासन और अनुशासनिक कार्रवाई संबंधी सभी शक्‍तियां कुलपति में निहित होंगी ।"," (1) విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థులకు సంబంధించి క్రమశిక్షణ, క్రమశిక్షణా చర్యలకు సంబంధించిన అన్ని అధికారాలు వైస్ ఛాన్సలర్‌ కలిగి ఉంటారు."]
["(2) खंड (1) में निर्दिष्‍ट शक्‍तियों का प्रयोग करने में कुलपति की सहायता करने के लिए विश्‍वविद्यालय एक कुलानुशासक होगा जिसकी नियुक्‍ति अध्‍यादेशों द्वारा विहित रीति में आचार्यों और उपाचार्यों में से कार्य परिषद् द्वारा की जाएगी ।","(2) క్లాజ్ (1) లోని అధికారాలను అమలు చేసేందుకు వీలుగా వైస్ ఛాన్సలర్‌కు సాయంగా యూనివర్సిటీకి ఒక రిజిస్ట్రార్ ఉంటారు. అట్టి రిజిస్ట్రార్‌ను ఆర్డినెన్స్‌లో పేర్కొన్న రీతిలో ప్రొఫెసర్లు, వైస్ ఛైర్మన్ల నుంచి కౌన్సిల్ నియమిస్తుంది."]
["(4) कुलपति, अनुशासन बनाए रखने की तथा ऐसी कार्रवाई करने की, जो उसे अनुशासन बनाए रखने के लिए समुचित प्रतीत हो, अपनी शक्‍तियों की व्‍यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, ऐसी शक्‍तियों के प्रयोग में आदेश द्वारा निदेश दे सकेगा कि किसी छात्र या किन्‍हीं छात्रों को किसी विनिर्दिष्‍ट अवधि के लिए निकाला या निष्‍कासित किया जाए अथवा विश्‍वविद्यालय के किसी महाविद्यालय, संस्‍था, विभाग या विद्यापीठ में किसी पाठ्यक्रम या पाठ्यक्रमों में कथित अवधि के लिए प्रवेश न दिया जाए अथवा उसे ऐसी रकम के जुर्माने से दंडित किया जाए, जो आदेश में विनिर्दिष्‍ट है अथवा उसे विश्‍वविद्यालय या महाविद्यालय, संस्‍था या विभाग या किसी विद्यापीठ द्वारा संचालित परीक्षा या परीक्षाओं में सम्‍मिलित होने से एक या अधिक वर्षों के लिए विवर्जित किया जाए अथवा संबंधित छात्र या छात्रों का, किसी परीक्षा या किन्‍हीं परीक्षाओं का, जिसमें वह या वे सम्‍मिलित हुआ है या हुए हैं,परीक्षाफल रद्द कर दिया जाए ।","(4) క్రమశిక్షణను అమలు చేసేందుకు ఈ ఆదేశాలకు లోబడి ఏ విద్యార్థి లేదా విద్యార్థులపై తగినదిగా భావించే ఏ చర్యనైనా, తన అధికారాలతో పక్షపాతం లేకుండా వైస్ఛాన్సలర్ అమలు చేయవచ్చు. నిర్దేశిత కాలవ్యవధికి అట్టి విద్యార్థి లేదా విద్యార్థులను సస్పెండ్ చేయవచ్చు లేదా బహిష్కరించవచ్చు లేదా విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ఏదేని కళాశాల, సంస్థ, విభాగం లేదా బోధనా సంస్థలో ప్రవేశానికి అనుమతి నిరాకరించడం, లేదా ఆదేశంలో పేర్కొన్న రీతిలో జరిమానా విధించడం, లేదా ఒక సంవత్సరం లేదా కొన్ని సంవత్సరాల పాటు విశ్వవిద్యాలయం లేదా కాలేజీ, సంస్థ లేదా విభాగం లేదా బోధనా సంస్థ నిర్వహించే వారికి సంబంధించిన ఎట్టి పరీక్షల్లోనూ పాల్గొనడం చేయడం లేదా వారు పాల్గొన్న పరీక్షలు ఉంటే అట్టి పరీక్షలను రద్దు చేయడం వంటి చర్యలు తీసుకోవచ్చు."]
["(5) महाविद्यालयों, संस्‍थाओं के प्रचार्यों, विद्यापीठों के संकायाध्‍यक्षों तथा विश्‍वविद्यालय के अध्‍यापन विभागों के अध्‍यक्षों को यह प्राधिकार होगा कि वे अपने-अपने महाविद्यालयों, संस्‍थाओं, विद्यापीठों और विश्‍वविद्यालय के अध्‍यापन विभागों में छात्रों पर ऐसी सभी अनुशासनिक शक्‍तियों का प्रयोग करें जो उन महाविद्यालयों, संस्‍थाओं, विद्यापीठों और विभागों में अध्‍यापन के उचित संचालन के लिए आवश्‍यक हों ।","(5) కళాశాలలు, సంస్థలు, పాఠశాలల అధ్యాపకులు మరియు విశ్వవిద్యాలయ బోధనా విభాగాల అధిపతులు అటువంటి కళాశాలలు, సంస్థలు, పాఠశాలలు మరియు విశ్వవిద్యాలయ బోధనా విభాగాలలోని విద్యార్థులపై అటువంటి క్రమశిక్షణా అధికారాలన్నింటినీ ఉపయోగించుకునే అధికారం కలిగి ఉంటారు. కళాశాలలు, సంస్థలు, పాఠశాలలు మరియు విభాగాలలో బోధన సరైన ప్రవర్తన అవసరం."]
["(6) कुलपति तथा प्राचार्यों और खंड (5) में विनिर्दिष्‍ट अन्‍य व्‍यक्‍तियों की शक्‍तियों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, अनुशासन और उचित आचरण संबंधी विस्‍तृत नियम विश्‍वविद्यालय द्वारा बनाए जाएंगे । महाविद्यालयों, संस्‍थाओं के प्राचार्य, विद्यापीठों के संकायाध्‍यक्ष और विश्‍वविद्यालय के शिक्षण विभागों के अध्‍यक्ष ऐसे अनुपूरक नियम भी बना सकेंगे जो वे इसमें कथित प्रयोजनों के लिए आवश्‍यक हों ।","(6) వైస్-ఛాన్సలర్, ప్రిన్సిపల్స్, నిబంధన (5) లో పేర్కొన్న ఇతర వ్యక్తుల అధికారాలకు పక్షపాతం లేకుండా, క్రమశిక్షణ సరైన ప్రవర్తన కోసం వివరణాత్మక నియమాలను విశ్వవిద్యాలయ నిర్దేశిస్తుంది. కళాశాలలు, సంస్థలు, పాఠశాలల డీన్స్, విశ్వవిద్యాలయ బోధనా విభాగాల అధిపతులు కూడా ఇక్కడ పేర్కొన్న ప్రయోజనాల కోసం అవసరమైన అనుబంధ నియమాలు తయారు చేయవచ్చు."]
["31­. विश्‍वविद्यालय द्वारा न चलाए जा रहे महाविद्यालय या संस्‍था आदि के छात्रों में अनुशासन बनाए रखना–","31. విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహించని కళాశాల లేదా సంస్థ మొదలైన విద్యార్థులలో క్రమశిక్షణ అమలు."]
["–ऐसे महाविद्यालय या संस्‍था के बारे में, जो विश्‍वविद्यालय द्वारा नहीं चलाई जाती है, अनुशासन तथा अनुशासनिक कार्रवाई संबंधी सभी शक्‍तियां, अध्‍यादेशों द्वारा विहित प्रक्रिया के अनुसार, यथास्‍थिति, महाविद्यालय या संस्‍था के प्राचार्य में निहित होंगी ।","విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహించని కళాశాలల్లో క్రమశిక్షణ లేదా క్రమశిక్షణ చర్యలకు సంబంధించిన అధికారం ఆర్డినెన్స్‌ ప్రకారం ఆ కాలేజీ లేదా సంస్థకు చెందిన ప్రిన్సిపల్‌కు దఖలు కాబడతాయి."]
["32. महाविद्यालयों आदि को विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकार देना–","32. కళాశాలలకు విశ్వవిద్యాలయ ప్రత్యేక అధికారాలు ఇవ్వడం మొదలైనవి-"]
["–(1) विश्‍वविद्यालय की अधिकारिता में स्‍थित महाविद्यालयों और अन्‍य संस्‍थाओं को विश्‍वविद्यालय के ऐसे विशेषाधिकार दिए जा सकेंगे जो कार्य परिषद् और महाविद्यालय विकास परिषद् निम्‍नलिखित शर्तों पर विनिश्‍चित करे जा सकेंगे, अर्थात् :––","(1) విశ్వవిద్యాలయ పరిధిలో ఉన్న కళాశాలలు, ఇతర సంస్థలకు విశ్వవిద్యాలయ అధికారాలను వర్కింగ్ కౌన్సిల్ కళాశాల అభివృద్ధి మండలి ఈ కింది నిబంధనలపై నిర్ణయించగలవు, అవి: -"]
["(i) प्रत्‍येक ऐसे महाविद्यालय या संस्‍था का नियमित रूप से गठित एक शासी निकाय होगा जिसमें कार्य परिषद् द्वारा अनुमोदित पन्‍द्रह से अनधिक व्‍यक्‍ति होंगे तथा जिनमें, अन्‍य व्‍यक्‍तियों सहित कार्य परिषद् द्वारा नामनिर्दिष्‍ट विश्‍वविद्यालय के दो शिक्षक और अध्‍यापन कर्मचारिवृंद के तीन प्रतिनिधि होंगे जिनमें से एक महाविद्यालय या संस्‍था का प्राचार्य होगा । शासी निकाय के सदस्‍यों की नियुक्‍ति और महाविद्यालय या संस्‍था के प्रबंध पर प्रभाव डालने वाले अन्‍य मामलों के लिए प्रक्रिया अध्‍यादेशों द्वारा विहित की जाएगी :","(i) అటువంటి ప్రతి కళాశాల లేదా సంస్థ వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ఆమోదించిన పదిహేను మందికి మించని క్రమం తప్పకుండా ఏర్పాటు చేయబడిన పాలకమండలిని కలిగి ఉండాలి. ఇతరులతో పాటు, వర్కింగ్ కౌన్సిల్ నామినేట్ చేసిన విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ఇద్దరు ఉపాధ్యాయులు, బోధనా సిబ్బంది నుంచి ముగ్గురు ప్రతినిధులను కలిగి ఉండాలి. కళాశాల లేదా సంస్థ ప్రిన్సిపాల్ కూడా అందులో ఉండాలి. పాలకమండలి సభ్యుల నియామకం, కళాశాల లేదా సంస్థ నిర్వహణను ప్రభావితం చేసే ఇతర విషయాలు ఆర్డినెన్స్‌లచే సూచించబడతాయి:"]
["परंतु सरकार द्वारा चलाए जाने वाले महाविद्यालयों और संस्‍थाओं की दशा में उक्‍त शर्त लागू नहीं होगी, तथापि, उनकी एक सलाहकार समिति होगी जिसमें पन्‍द्रह से अनधिक व्‍यक्‍ति होंगे तथा जिनमें अन्‍य व्‍यक्‍तियों सहित तीन शिक्षक होंगे जिनमें से एक महाविद्यालय या संस्‍था का प्राचार्य और कार्य परिषद् द्वारा नामनिर्दिष्‍ट विश्‍वविद्यालय के दो शिक्षक होंगे;","ప్రభుత్వం నడుపుతున్న కళాశాలలు, సంస్థల విషయంలో పై నిబంధన వర్తించదు, అయినప్పటికీ, వారికి పదిహేను మందికి మించని సలహా కమిటీలో ఇతర వ్యక్తులు సహా ముగ్గురు ఉపాధ్యాయులు ఉంటారు, వీరిలో ఒకరు కళాశాల లేదా వర్కింగ్‌ కౌన్సిల్‌ నామినేట్‌ చేసే ఇద్దరు ఉపాధ్యాయులు కూడా ఉంటారు."]
["(ii) प्रत्‍येक ऐसा महाविद्यालय या ऐसी संस्‍था निम्‍नलिखित मामलों में कार्य परिषद् और महाविद्यालय विकास परिषद् का समाधान करेगी, अर्थात् :––","(ii) అటువంటి ప్రతి కళాశాల లేదా అటువంటి సంస్థ వర్కింగ్ కౌన్సిల్, కళాశాల అభివృద్ధి మండలిని ఈ కింది విషయాలు పరిష్కరించాలి, అవి: -"]
["(क) इसकी वास-सुविधा की तथा अध्‍यापन के लिए उपस्‍कर की उपयुक्‍तता और पर्याप्‍तता;","(క) దాని నివాస స్థలం మరియు బోధన కోసం పరికరాల తగిన రీతిలో అందుబాటులో ఉండేలా చూడటం;"]
["(ङ) ऐसे अन्‍य मामले, जो विश्‍वविद्यालय की शिक्षा का स्‍तर बनाए रखने के लिए आवश्‍यक हों;","(ఙ) విశ్వవిద్యాలయ విద్యా ప్రమాణాల నిర్వహణకు అవసరమైన ఇతర విషయాలు;"]
["(iii) विद्या परिषद् की सिफारिश के बिना किसी भी महाविद्यालय या संस्‍था को विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकार नहीं दिए जाएंगे जो विद्या परिषद् द्वारा इस प्रयोजनार्थ स्‍थापित निरीक्षण समिति की रिपोर्ट पर विचार करने के पश्‍चात् ही की जाएगी;","(iii) విద్యా పరిషత్ సిఫారసు లేకుండా ఏ కళాశాల లేదా సంస్థకు విశ్వవిద్యాలయ అధికారాలు ఇవ్వబడవు, ఈ ప్రయోజనం కోసం విద్యా పరిషత్ ఏర్పాటు చేసే తనిఖీ కమిటీ నివేదికను పరిశీలించిన తరువాత మాత్రమే నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది;"]
["(iv) विश्‍वविद्यालय का विशेषाधिकार प्राप्‍त करने के इच्‍छुक महाविद्यालयों और संस्‍थाओं से यह अपेक्षा की जाएगी कि वे ऐसा करने के अपने आशय की लिखित सूचना कुलसचिव को इस प्रकार ताकि वह उस वर्ष से जिससे आवेदित अनुज्ञा प्रभावी होनी है, पूर्ववर्ती पन्‍द्रह अगस्‍त तक उनके पास पहुंच जाएं;","(iv) విశ్వవిద్యాలయ అధికారాలను పొందాలనుకునే కళాశాలలు, సంస్థలు అలా కోరుతూ రిజిస్ట్రార్‌కు లిఖితపూర్వక నోటీసు ఇవ్వవలసి ఉంటుంది, ఈ విధంగా దరఖాస్తు చేసిన లైసెన్స్‌ను ప్రభావవంతంగా ఉండవలసిన సంవత్సరం నుండి, ఆగస్టు పదిహేనుకులోపు అందజేయాల్సి ఉంటుంది."]
["(v) महाविद्यालय या संस्‍था, कार्य परिषद्, महाविद्यालय विकास परिषद् विद्या परिषद् की पूर्व अनुमति के बिना अध्‍ययन के किसी ऐसे विषय या पाठ्यक्रम में शिक्षण देना निलंबित नहीं करेगी, जिसका अध्‍यापन करने के लिए वह प्राधिकृत है और अध्‍यापन करती है ।","(v) బోధించేందుకు అధికారం కలిగిన విషయం లేదా కోర్సులకు సంబంధించి కళాశాల లేదా సంస్థ, వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌, కళాశాల అభివృద్ధి పరిషత్‌, విద్యా పరిషత్‌ ముందస్తు అనుమతి అట్టి కోర్సు లేదా విషయాన్ని రద్దు చేయకూడదు."]
["(2) विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकार प्राप्‍त महाविद्यालयों या संस्‍थाओं में अध्‍यापन कर्मचारिवृंद और प्राचार्यों की नियुक्‍ति अध्‍यादेशों द्वारा विहित रीति से की जाएगी :","(2) విశ్వవిద్యాలయ పరిధిలో విశేషాధికారాలు కలిగిన కళాశాలలు లేదా సంస్థలలో బోధనా సిబ్బంది, ప్రిన్సిపాల్స్‌ నియామకం ఆర్డినెన్స్‌లో నిర్దేశించిన రీతిలో నియమించాలి."]
["(3) खंड (2) में निर्दिष्‍ट प्रत्‍येक महाविद्यालय या संस्‍था के प्रशासनिक तथा अन्‍य अशैक्षणिक कर्मचारिवृंद की सेवा की शर्तें वे होंगी, जो अध्‍यादेशों में अधिकथित की जाएं :","(3) నిబంధన (2) లో పేర్కొన్న విధంగా ప్రతి కళాశాల లేదా సంస్థ పరిపాలనా మరియు ఇతర బోధనేతర సిబ్బంది సర్వీసు రూల్స్‌ ఆర్డినెన్స్‌లలో పేర్కొన్నవిగా ఉండాలి:"]
["(5) रिपोर्ट तथा विद्या परिषद् की सिफारिशों, यदि कोई हों, पर विचार करने के पश्‍चात् महाविद्यालय विकास परिषद् और कार्य परिषद्, रिपोर्ट की एक प्रति, उस पर अपनी टिप्‍पणियों सहित, यदि कोई हों, जिन्‍हें वह उचित समझे, महाविद्यालय या संस्‍था के शासी निकाय को यथोचित कार्रवाई के लिए भेजेगी ।","(5) విద్యా పరిషత్ నివేదిక, సిఫారసులను పరిశీలించిన తరువాత, కాలేజీ అభివృద్ధి మండలి, ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్, నివేదిక లేదా దాని వ్యాఖ్యలు సహా కళాశాల లేదా సంస్థ తగిన చర్య అని దానిని పాలకమండలికి పంపుతుంది."]
["(6) महाविद्यालय विकास परिषद् और कार्य परिषद्, विद्या परिषद् से परामर्श करने के पश्‍चात् किसी महाविद्यालय या संस्‍था को दिए गए किन्‍हीं विशेषाधिकारों को वापस ले सकेगी यदि किसी भी समय उसका यह विचार है कि महाविद्यालय या संस्‍था उन शर्तों में से किन्‍हीं को पूरा नहीं कर रही है जिनके आधार पर महाविद्यालय या संस्‍था को ऐसे विशेषाधिकार दिए गए थे :","(6) కళాశాల అభివృద్ధి మండలి, వర్కింగ్ కౌన్సిల్, విద్యా పరిషత్‌ను సంప్రదించిన తరువాత, కళాశాల లేదా సంస్థ నియమనిబంధనలను పాటించలేదని ఎప్పుడైనా భావిస్తే ఏ ప్రాతిపదికన కళాశాల లేదా సంస్థకు ప్రత్యేకాధికారాలు ఇవ్వబడ్డాయో అట్టి వాటిని కళాశాల లేదా సంస్థ నుంచి ఉపసంహరించవచ్చు. :"]
["परंतु किन्‍हीं विशेषाधिकारों को इस प्रकार वापस लेने के पहले संबंधित महाविद्यालय या संस्‍था के शासी निकाय को कार्य परिषद् के समक्ष यह अभ्‍यावेदन करने का अवसर प्रदान किया जाएगा कि ऐसी कार्रवाई क्‍यों नहीं की जानी चाहिए ।","ఏదైనా హక్కులు ఉపసంహరించుకునే ముందు, ఆ చర్య ఎందుకు తీసుకోకూడదనే తెలియజేయాలని సంబంధిత కళాశాల లేదా సంస్థ పాలకమండలికి వర్కింగ్ కౌన్సిల్ తెలియజేయాల్సి ఉంటుంది."]
["(7) खंड (1) में दी गई शर्तों के अधीन रहते हुए, अध्‍यादेशों द्वारा,––","(7) నిబంధన (1) లోని షరతులకు లోబడి, ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా, -"]
["33. दीक्षांत समारोह–","33. కాన్వొకేషన్ -"]
["–उपाधियां प्रदान करने या अन्‍य प्रयोजनों के लिए विश्‍वविद्यालय के दीक्षांत समारोह उस रीति में किए जाएंगे जो अध्‍यादेशों द्वारा विहित की जाएं ।","డిగ్రీలు ప్రదానం చేయడానికి లేదా ఇతర ప్రయోజనాల కోసం విశ్వవిద్యాలయ సమావేశం ఆర్డినెన్స్‌లో సూచించిన పద్ధతిలో నిర్వహించబడుతుంది."]
["34. अधिवेशनों का कार्यकारी अध्‍यक्ष–","34. కన్వెన్షన్స్ ఎగ్జిక్యూటివ్ చైర్మన్ -"]
["–जहां विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी या ऐसे प्राधिकारी की किसी समिति के अधिवेशन की अध्‍यक्षता करने के लिए किसी अध्‍यक्ष या सभापति का उपबंध नहीं किया गया है अथवा जिस अध्‍यक्ष या सभापति के लिए इस प्रकार का उपबंध किया गया है, वह अनुपस्‍थित है तो उपस्‍थित सदस्‍य ऐसे अधिवेशन की अध्‍यक्षता करने के लिए अपने में से एक सदस्‍य को निर्वाचित कर लेंगे ।","విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ఏదేని ప్రాధికార సంస్థ లేదా అట్టి అధికారం కలిగిన ఏదేని కమిటీకి అధ్యక్షత వహించేందుకు ఛైర్మన్ లేని పక్షంలో హాజరైన సభ్యుల్లో ఒకరిని ఛైర్మన్గా ఎన్నుకొని సమావేశాన్ని నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది."]
["35. त्‍यागपत्र–","35. రాజీనామా-"]
["–सभा, कार्य परिषद्, विद्या परिषद् या विश्‍वविद्यालय के किसी अन्‍य प्राधिकारी या ऐसे प्राधिकारी की किसी समिति के पदेन सदस्‍य से भिन्‍न कोई सदस्‍य कुलसचिव को संबोधित पत्र द्वारा पद त्‍याग कर सकेगा और ऐसा पत्र कुलसचिव को प्राप्‍त होते ही प्रभावी ­हो जाएगा ।","సభ, ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్, విద్యా పరిషత్ లేదా విశ్వవిద్యాలయపు అధికారం కలిగిన ప్రాధికార సంస్థ లేదా అటువంటి అధికారం కలిగిన కమిటీ మినహా మరే సభ్యుడు అయినా రాజీనామా చేయదలిస్తే అట్టి రాజీనామా లేఖను రిజిస్ట్రార్‌ను సంబోధిస్తూ చేయాల్సి ఉంటుంది. ఆ లేఖను రిజిస్ట్రార్‌ అందుకున్న వెంటనే అమలులోకి వస్తుంది."]
["36. निरर्हताएं––","36. అనర్హతలు."]
["(1) कोई भी व्‍यक्‍ति विश्‍वविद्यालय के प्रधिकारियों में से किसी का सदस्‍य चुने जाने और होने के लिए निरर्हित होगा यदि––","(1) విశ్వవిద్యాలయానికి సంబంధించిన ప్రాధికార సంస్థల్లో ఎవరినైనా సభ్యుడిగా ఎన్నుకునేందుకు అనర్హతలు:"]
["(i) वह विकृतचित है ;","(i) వారు వికృతచిత్తం కలిగిన వారై ఉండటం"]
["37. सदस्‍यता और पद के लिए निवास की शर्त––","37. సభ్యత్వం, పదవికి సంబంధించిన నివాస షరతులు"]
["में किसी बात के होते हुए भी, ऐसा कोई व्‍यक्‍ति जो भारत में मामूली तौर पर निवासी नहीं है, विश्‍वविद्यालय का कोई अधिकारी या विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी का सदस्‍य बनने के लिए पात्र नहीं होगा ।","ఏది ఏమైనప్పటికీ సదరు వ్యక్తి భారతదేశంలో సాధారణ స్థాయి నివాసం ఉండకపోయినట్టు అయితే విశ్వవిద్యాలయ అధికారి లేదా విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ఏ ప్రాధికార సంస్థలోనూ సభ్యుడు అయ్యేందుకు అర్హత ఉండదు."]
["38. अन्‍य निकायों की सदस्‍यता के आधार पर प्राधिकारियों की सदस्‍यता–","38. ఇతర సంస్థల సభ్యత్వం ఆధారంగా అధికారుల సభ్యత్వం-"]
["(6) यदि कुलपति का पद मृत्‍यु, पदत्‍याग के कारण या अन्‍यथा रिक्‍त हो जाता है अथवा यदि वह अस्‍वस्‍थता के कारण या किसी अन्‍य कारण से अपने कर्तव्‍यों का पालन करने में असमर्थ है तो ज्येष्‍ठतम प्रतिकुलपति, कुलपति के कर्तव्‍यों का पालन करेगा :","(6) మరణం, రాజీనామా లేదా ఇతర కారణాల వల్ల వైస్-ఛాన్సలర్ పదవి ఖాళీగా ఉంటే, లేదా అనారోగ్యం కారణంగా లేదా ఇతర కారణాల వల్ల వారు తమ విధులను నిర్వర్తించలేకపోతే, సీనియర్‌ ప్రొ-వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ ఆ విధులు నిర్వర్తించాలి:"]
["परन्‍तु यदि प्रतिकुलपति उपलब्‍ध नहीं है, तो ज्‍येष्‍ठतम आचार्य कुलपति के कर्तव्‍यों का तब तक पालन करेगा जब तक, यथास्‍थिति, नया कुलपति पद ग्रहण नहीं कर लेता या विद्यमान कुलपति अपने पद के कर्तव्‍यों को फिर से संभाल नहीं लेता ।"," కొత్త వైస్-ఛాన్సలర్ పదవిని చేపట్టకపోయినా లేదా ప్రస్తుత వైస్-ఛాన్సలర్ తన కార్యాలయ విధులను తిరిగి చేపట్టకపోయినా ఒకవేళ వైస్-ఛాన్సలర్ అందుబాటులో లేకపోయినా సీనియర్‌ ఆచార్య వైస్-ఛాన్సలర్ ఆ విధులు నిర్వర్తించాలి,"]
["3. कुलपति की शक्‍तियां और कर्तव्‍य","3. వైస్‌ ఛాన్సలర్ అధికారాలు, విధులు"]
["—(1) कुलपति, कार्य परिषद्, विद्या परिषद् और वित्त समिति का पदेन अध्‍यक्ष होगा और कुलाधिपति की अनुपस्‍थिति में उपाधियां प्रदान करने के लिए आयोजित दीक्षांत समारोहों और सभा के अधिवेशनों की अध्‍यक्षता करेगा ।"," (1) ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్, కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఫైనాన్స్, ఫైనాన్స్ కమిటీ ఎక్స్-అఫిషియో ఛైర్మన్‌గా వైస్-ఛాన్సలర్ ఉంటారు. ఛాన్సలర్ లేనప్పుడు బిరుదులు ఇవ్వడానికి కన్వోకేషన్‌ సమావేశ వేడుకలు సమావేశాలకు అధ్యక్షత వహించాలి."]
["(2) कुलपति, विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी या अन्‍य निकाय के किसी अधिवेशन में उपस्‍थित रहने और उसे संबोधित करने का हकदार होगा ।","(2) విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ఏదేని ప్రాధికార సంస్థ లేదా ఇతర సంస్థకు చెందిన ఏదైనా సెషన్‌కు హాజరు కావడానికి, ప్రసంగించడానికి వైస్-ఛాన్సలర్‌కు అధికారం ఉంటుంది."]
["(4) कुलपति विश्‍वविद्यालय के मामलों पर नियंत्रण रखेगा और विश्‍वविद्यालय के सभी प्राधिकारियों के विनिश्‍चयों को प्रभावी करेगा ।","(4) విశ్వవిద్యాలయం వ్యవహారాలను వైస్-ఛాన్సలర్ నిర్వహిస్తారు. విశ్వవిద్యాలయ అధికారులందరి నిర్ణయాలను ప్రభావితం చేస్తారు.."]
["(5) कुलपति को विश्‍वविद्यालय में समुचित अनुशासन बनाए रखने के लिए आवश्यक सभी शक्‍तियां होंगी और वह किन्हीं ऐसी शक्‍तियों का किसी ऐसे व्यक्‍ति या व्यक्‍तियों को, जिन्हें वह ठीक समझे, प्रत्यायोजन कर सकेगा ।","(5) వైస్-ఛాన్సలర్ విశ్వవిద్యాలయంలో సరైన క్రమశిక్షణను కొనసాగించడానికి అవసరమైన అన్ని అధికారాలను కలిగి ఉంటారు. తగిన వ్యక్తి అని భావిస్తే కొన్ని అధికారాలను అట్టి వ్యక్తికి బదలాయించేందుకు అధికారం కలిగి ఉంటారు. "]
["(6) कुलपति को कार्य परिषद्, विद्या परिषद्, योजना बोर्ड और वित्त समिति के अधिवेशन बुलाने या बुलवाने की शक्‍ति होगी ।","(6) ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్, విద్యా పరిషత్, ప్లానింగ్ బోర్డ్, ఫైనాన్స్ కమిటీ సమావేశాలు ఏర్పాటు చేయడానికి లేదా సమావేశపరిచే అధికారం వైస్ ఛాన్సలర్‌కు ఉంటుంది."]
["4. प्रतिकुलपति—","4. ప్రొ-వైస్‌ ఛాన్సలర్‌-"]
["(1) प्रत्येक प्रतिकुलपति की नियुक्‍ति कार्य परिषद् द्वारा कुलपति की सिफारिश पर की जाएगी :","(1) వైస్-ఛాన్సలర్ సిఫారసుపై ప్రొ-వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ను ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ నియమిస్తుంది:"]
["परन्‍तु जहां कुलपति की सिफारिश कार्य परिषद् द्वारा स्‍वीकार नहीं की जाती, वहां उस मामले को कुलाध्‍यक्ष को निर्दिष्‍ट किया जाएगा, जो कुलपति द्वारा सिफारिश किए गए व्‍यक्‍ति को या तो नियुक्‍त करेगा या कुलपति से कार्य परिषद् के लिए किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति की सिफारिश करने के लिए कह सकेगा :","వైస్-ఛాన్సలర్ సిఫారసును వర్కింగ్ కౌన్సిల్ అంగీకరించని చోట, అట్టి విషయాన్ని ఛాన్సలర్‌కు నివేదిస్తారు. వారు వైస్-ఛాన్సలర్ సిఫారసు చేసిన వ్యక్తిని నియమించవచ్చు లేదా వేరే వ్యక్తి పేరును ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్‌కు సిఫార్సు చేయమని వైస్‌-ఛాన్సలర్‌ను కోరవచ్చు. "]
["परन्‍तु यह और कि कार्य परिषद्, कुलपति की सिफारिश पर किसी आचार्य को, आचार्य के रूप में अपने कर्तव्‍यों के अतिरिक्‍त, प्रतिकुलपति के कर्तव्‍यों का निर्वहन करने के लिए नियुक्‍त कर सकेगी ।"," వైస్ ఛాన్సలర్ సిఫారసు మేరకు ప్రొపెసర్‌ విధులతో పాటు ప్రొ- వైస్-ఛాన్సలర్ విధులను నిర్వర్తించడానికి ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్‌ నియమించవచ్చు."]
["(2) प्रतिकुलपति की पदावधि वह होगी, जो कार्य परिषद् विनिश्‍चित करे, किन्‍तु किसी भी दशा में वह पांच वर्ष से अधिक की नहीं होगी या कुलपति की पदावधि की समाप्‍ति तक होगी, इनमें से जो भी पहले हो :","(2) ప్రొ-వైస్‌ఛాన్సలర్‌ పదవీకాలం ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్‌ నిర్దేశించిన మేరకు ఉంటుంది, లేదా వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ పదవీకాలం వరకు, ఇందులో ఏది ముందు అయితే దానికి, కాని ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ అధి ఐదేళ్లకు మించి ఉండదు"]
["परन्‍तु ऐसा प्रतिकुलपति, जिसकी पदावधि समाप्‍त हो गई है, पुनर्नियुक्‍ति का पात्र होगा :","కాని, అట్టి ప్రొ-వైస్‌ఛాన్సలర్‌ తన పదవీకాలం ముగిసిన తర్వాత పునర్‌నియామకానికి అర్హులే."]
["परन्‍तु यह भी कि प्रतिकुलपति, परिनियम 2 के खंड (6) के अधीन कुलपति के कर्तव्‍यों का निर्वहन करने के दौरान, प्रतिकुलपति के रूप में अपनी पदावधि की समाप्‍ति पर भी पद पर तब तक बना रहेगा जब तक, यथास्‍थिति, नया कुलपति या विद्यमान कुलपति अपना पद ग्रहण नहीं कर लेता :","రూల్‌ 2, క్లాజ్‌ (6) ప్రకారం వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ కర్తవ్యాన్ని నిర్వహించే ప్రొ-వైస్‌ ఛాన్సలర్‌, ప్రొ-వైస్‌ ఛాన్సలర్‌గా తన పదవీకాలం ముగిసినా వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ కొత్త వ్యక్తి నియమితులయ్యేంత వరకు లేదా ఇన్‌ఛార్జ్‌ వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ ఆ పదవి చేపట్టేంత వరకు ఆ పదవిలో కొనసాగతారు."]
["परंतु यह भी कि जब कुलपति का पद रिक्‍त हो जाता है और कुलपति के कर्तव्यों का पालन करने के लिए कोई प्रतिकुलपति नहीं है, तो कार्य परिषद् एक प्रतिकुलपति की नियुक्‍ति कर सकेगी और इस प्रकार नियुक्‍त किया गया प्रतिकुलपति जैसे ही कुलपति की नियुक्‍ति होती है और वह अपना पद धारण कर लेता है, यथाशीघ्र, उस रूप में पद पर नहीं रहेगा ।","వైస్-ఛాన్సలర్ పదవి ఖాళీ అయినప్పుడు వైస్-ఛాన్సలర్ విధులు నిర్వర్తించడానికి ప్రొ- వైస్-ఛాన్సలర్ లేనప్పుడు, ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ ప్రొ-వైస్-ఛాన్సలర్‌ను నియమించవచ్చు. అయితే వైస్-ఛాన్సలర్‌ నియమాకం జరిగి వారు పదవి బాధ్యతలు స్వీకరించేంత వరకు ప్రొ-వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ ఆ పదవిలో కొనసాగుతారు. "]
["(3) प्रतिकुलपति की उपलब्‍धियां तथा सेवा के अन्‍य निबंधन और शर्तें वे होंगी, जो अध्‍यादेशों द्वारा विहित की जाएं ।","(3) ప్రొ-వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ జీతభత్యాలు, ఇతర నిబంధనలు, సర్వీస్‌ రూల్స్‌ ఆర్డినెన్స్‌లో సూచించబడతాయి."]
["(4) प्रतिकुलपति, कुलपति की ऐसे विषयों के संबंध में सहायता करेगा, जो इस निमित्त कुलपति द्वारा समय-समय पर विनिर्दिष्‍ट किए जाएं और ऐसी शक्‍तियों का प्रयोग और ऐसे कर्तव्‍यों का पालन भी करेगा, जो कुलपति द्वारा उसे सौंपे या प्रत्‍यायोजित किए जाएं ।","(4) నిర్దేశించిన విషయాలు ప్రొ-వైస్ ఛాన్సలర్ ఎప్పటికప్పడు వైస్ ఛాన్సలర్‌కు సాయమందించాలి. దాంతోపాటు వైస్ ఛాన్సలర్ కేటాయించినా లేదా నిర్దేశించిన అధికారాలు, విధులు నిర్వర్తించాలి."]
["5. संकायाध्‍यक्ष—","5. డీన్"]
["(1) किसी संकाय के प्रत्येक अध्यक्ष की नियुक्‍ति, कुलपति द्वारा उस संकाय के आचार्यों में से तीन वर्ष की अवधि के लिए की जाएगी और वह पुनर्नियुक्‍ति का पात्र होगा :","(1) ఫ్యాకల్టీ సభ్యుల్లో ఒకరిని డీన్‌గా వైస్ ఛాన్సలర్ మూడేళ్ల కాలానికి నియమిస్తారు. అట్టి ఫ్యాకల్టీ మరోసారి ఆ పదవి చేపట్టేందుకు అర్హులే."]
["परन्‍तु यह और कि संकायाध्‍यक्ष बासठ की आयु प्राप्‍त कर लेने पर उस रूप में पद पर नहीं रहेगा :","వీరు, లేదా పదవిలో ఉన్నవారు 62 సంవత్సరాల వయస్సు వచ్చిన తర్వాత ఆ పదవిలో కొనసాగరు."]
["परन्‍तु यह और कि यदि किसी समय किसी संकाय में कोई आचार्य नहीं है, तो कुलपति या इस निमित्त कुलपति द्वारा प्राधिकृत कोई संकायाध्यक्ष उस संकाय के अध्यक्ष की शक्‍तियों का प्रयोग करेगा ।","ఫ్యాకల్టీ సభ్యుల్లో ప్రొఫెసర్ హోదాలో ఎవరూ లేనప్పుడు, వైస్ ఛాన్సలర్ లేదా వైస్ చాన్సలర్ అధికారమిచ్చిన డీన్, ఆ విభాగాధిపతిగా ఉంటారు."]
["(2) जब संकायाध्‍यक्ष का पद रिक्‍त है या जब संकायाध्‍यक्ष, रुग्‍णता, अनुपस्‍थिति के कारण या किसी अन्‍य कारण से अपने पद के कर्तव्‍यों का पालन करने में असमर्थ है, तब उस पद के कर्तव्‍यों का पालन ऐसे व्यक्‍तियों द्वारा किया जाएगा, जिसे कुलपति उस प्रयोजन के लिए नियुक्‍त करे ।","(2) డీన్‌ పదవిలో ఖాళీ ఏర్పడినప్పుడు లేదా అనారోగ్యం లేదా ఇతర ఏదేని కారణం చేత వారు విధులు నిర్వర్తించలేనప్పుడు, అట్టి విధులను నిర్వర్తించేందుకు వైస్ ఛాన్సలర్ ఒకరిని నియమిస్తారు, వారు ఆ విధులు చేపడతారు."]
["(3) संकायाध्‍यक्ष, संकाय का अध्‍यक्ष होगा और संकाय में अध्‍यापन और अनुसंधान के संचालन तथा उनका स्‍तर बनाए रखने के लिए उत्तरदायी होगा और उसके ऐसे अन्‍य कृत्‍य भी होंगे, जो अध्‍यादेशों द्वारा विहित किए जाएं ।","(3) డీన్‌గా వ్యవహరించే వ్యక్తి సంబంధిత విభాగానికి అధిపతిగా ఉండాలి. అట్టి విబాగంలో బోధన, పరిశోధన ప్రమాణాల నిర్వహణకు జవాబుదారీగా ఉండాలి. అంతే కాదు ఆర్డినెన్స్లో సూచించిన మేరకు ఇతర విధులు నిర్వర్తించాలి."]
["(4) संकायाध्‍यक्ष को, यथास्‍थिति, संकाय की समितियों के किसी अधिवेशन में उपस्‍थित होने और बोलने का अधिकार होगा, किन्‍तु जब तक वह उसका सदस्‍य नहीं है तब तक उसे उसमें मत देने का अधिकार नहीं होगा ।","(4)సందర్భాన్ని బట్టి ఫ్యాకల్టీకి సంబంధించిన సదస్సులు, కమిటీలకు హాజరై మాట్లాడే అధికారం విభాగాధిపతికి ఉంటుంది. కాని, అందులో సభ్యుడు కాకపోతే ఓటు వేసే హక్కు ఉండదు."]
["6. कुलसचिव—","6. రిజిస్ట్రార్‌—"]
["(1) कुलसचिव की नियुक्‍ति, इस प्रयोजन के लिए गठित चयन समिति की सिफारिश पर कार्य परिषद् द्वारा की जाएगी और वह विश्‍वविद्यालय का पूर्णकालिक वैतनिक अधिकारी होगा ।","(1) రిజిస్ట్రార్‌గా వ్యవహరించే వ్యక్తి విశ్వవిద్యాలయం నుంచి జీతం తీసుకునే అధికారి అయి ఉండాలి. సదరు వ్యక్తిని ప్రత్యేక సెలక్షన్ కమిటీ సిఫారసుపై వర్కింగ్ కౌన్సిల్ నియమిస్తుంది."]
["(2) कुलसचिव की नियुक्‍ति पांच वर्ष की अवधि के लिए की जाएगी और वह पुनर्नियुक्‍ति का पात्र होगा ।","(2) ఐదేళ్ల పదవీకాలానికి రిజిస్ట్రార్ నియమితులవుతారు. వారి తిరిగి అదే పదవి చేపట్టేందుకు అర్హులే. "]
["(3) कुलसचिव की उपलब्‍धियां तथा सेवा के अन्‍य निबंधन और शर्तें वे होंगी, जो अध्यादेशों द्वारा विहित की जाएं :","(3) రిజిస్ట్రార్ భత్యాలు, విధులు, నియమాలు, నిబంధనలు ఆదేశాల్లో పొందుపరచబడి ఉంటాయి."]
["परन्तु यह और कि कुलसचिव बासठ वर्ष की आयु प्राप्‍त कर लेने पर भी पद पर तब तक बना रहेगा, जब तक उसका उत्तरवर्ती नियुक्‍त नहीं किया जाता और वह अपना पद ग्रहण नहीं कर लेता या एक वर्ष की अवधि समाप्‍त नहीं हो जाती, इनमें से जो भी पहले हो ।"," రిజిస్ట్రార్‌కు 62 సంవత్సరాలు వచ్చినా కొత్తవారు ఆ పదవిని చేపట్టేంత వరకు ఉంటారు. ఈ పదవిలో కొత్త వారిని నియమించే వరకు, లేదా ఏడాది గడువు ముగిసేలోపు, ఇందులో ఏది ముందైతే అవి అప్పటివరకు వారు పదవిలో కొనసాగుతారు."]
["(4) जब कुलसचिव का पद रिक्‍त हो या जब कुलसचिव रुग्‍णता, अनुपस्‍थिति के कारण या किसी अन्‍य कारण से अपने पद के कर्तव्‍यों का पालन करने में असमर्थ है, तब उस पद के कर्तव्‍यों का पालन ऐसे व्‍यक्‍ति द्वारा किया जाएगा, जिसे कुलपति उस प्रयोजन के लिए नियुक्‍त करे ।","(4) రిజిస్ట్రార్ పదవి ఖాళీ ఏర్పడినప్పుడు లేదా అనారోగ్యం, లేదా ఇతర కారణాల వల్ల రిజిస్ట్రార్ తన విధులు నిర్వర్తించలేక పోయినప్పుడు, ఆ పదవి విధులను వైస్-ఛాన్సలర్ నియమించిన వ్యక్తి నిర్వహిస్తారు. "]
["(5) (क) कुलसचिव को, अध्‍यापकों और शैक्षणिक कर्मचारिवृंद को छोड़कर, ऐसे कर्मचारियों के विरुद्ध अनुशासनिक कार्रवाई करने की शक्‍ति होगी, जो कार्य परिषद् के आदेश में विनिर्दिष्‍ट किए जाएं तथा जांच के लंबित रहने तक उन्‍हें निलंबित करने, उन्‍हें चेतावनी देने या उन पर परिनिंदा की या वेतनवृद्धि रोकने की शास्‍ति अधिरोपित करने की शक्‍ति होगी :","(5) (క) ఉపాధ్యాయులు, బోధనా సిబ్బంది మినహా, మిగిలిన ఉద్యోగులపై క్రమశిక్షణా చర్యలు తీసుకునే అధికారాన్ని రిజిస్ట్రార్‌కు ఆర్డర్ ఆఫ్ ది వర్కింగ్ కౌన్సిల్లో పేర్కొనవచ్చు. సంబంధిత వ్యక్తులను సస్పెండ్ చేయడం, హెచ్చరించడం, దర్యాప్తు ముగిసే వరకు వారిని సస్పెండ్ చేయడం, హెచ్చరించడం, వేతన పెరుగుదల నిలిపివేసేందుకు అధికారం ఉంటుంది:"]
["परन्‍तु ऐसी कोई शास्‍ति तब तक अधिरोपित नहीं की जाएगी जब तक व्‍यक्‍ति को उसके संबंध में की जाने के लिए प्रस्‍थापित कार्रवाई के विरुद्ध कारण बताने का उचित अवसर नहीं दे दिया गया हो ।","అట్టి వ్యక్తిపై తీసుకున్న చర్యలకు సంబంధించి అవి ఎందుకు సబబు కాదోనని చెప్పేందుకు సహేతుకమైన అవకాశం ఇవ్వకుండా జరిమానా విధించరాదు."]
["(ख) उपखंड (क) में विनिर्दिष्‍ट कोई शास्‍ति अधिरोपित करने के कुलसचिव के आदेश के विरुद्ध अपील कुलपति को होगी ।","(ఖ) ఉప-నిబంధన (క) లో పేర్కొన్న ఏదైనా జరిమానా విధించాలన్న రిజిస్ట్రార్ ఆదేశానికి వ్యతిరేకంగా అప్పీల్ వైస్-ఛాన్సలర్‌కు ఉంటుంది."]
["(ग) ऐसे मामले में, जहां जांच से यह प्रकट हो कि कुलसचिव की शक्‍ति के बाहर का कोई दंड अपेक्षित है वहां, कुलसचिव, जांच के पूरा होने पर कुलपति को अपनी सिफारिशों सहित एक रिपोर्ट देगा :","(గ) అటువంటి సందర్భంలో, రిజిస్ట్రార్ శక్తి వెలుపల ఏదైనా జరిమానా అవసరమని విచారణ వెల్లడిస్తే, రిజిస్ట్రార్, విచారణ పూర్తయిన తర్వాత, దాని సిఫార్సులతో వైస్-ఛాన్సలర్‌కు ఒక నివేదిక ఇవ్వాలి:"]
["(6) कुलसचिव, कार्य परिषद्, विद्या परिषद् और महाविद्यालय विकास परिषद् का पदेन सचिव होगा, किंतु वह इन प्राधिकारियों में से किसी भी प्राधिकारी का सदस्‍य नहीं समझा जाएगा और वह सभा का पदेन सदस्‍य-सचिव होगा ।","(6) ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్‌, విద్యా పరిషత్‌, కళాశాల అభివృద్ధి మండలి ఎక్స్-అఫిషియో కార్యదర్శిగా రిజిస్ట్రార్ ఉంటారు. కాని వారు ఈ అధికారులలో దేనిలోనైనా సభ్యుడిగా పరిగణించబడరు, కాని ఎక్స్‌ అఫీషియో సభ్య-కార్యదర్శిగా ఉంటారు."]
["(7) कुलसचिव का यह कर्तव्‍य होगा कि वह—","(7) రిజిస్ట్రార్ విధులు ఇలా ఉంటాయి"]
["(ख) सभा, कार्य परिषद्, विद्या परिषद् और उन प्राधिकारियों द्वारा स्थापित किन्‍हीं समितियों के अधिवेशन बुलाने की सभी सूचनाएं निकाले;","(ఖ) సభ, బిజినెస్ కౌన్సిల్, విద్యా పరిషత్, ఇతర ప్రాధికార సంస్థలు ఏర్పాటు చేసిన ఏదైనా కమిటీల సమావేశాన్ని ఏర్పాటు చేసేందుకు సమాచారం అందించడం; "]
["(ग) सभा, कार्य परिषद्, विद्या परिषद् तथा उन प्राधिकारियों द्वारा स्थापित किन्‍हीं समितियों के सभी अधिवेशनों के कार्यवृत्त रखे;","(గ) సభ, బిజినెస్ కౌన్సిల్, విద్యా పరిషత్ ఆ అధికారులు ఏర్పాటు చేసిన కమిటీల మినిట్స్‌ రూపొందించడం;"]
["(घ) सभा, कार्य परिषद् और विद्या परिषद् के शासकीय पत्र-व्‍यवहार का संचालन करे;","(ఘ) హౌస్, బిజినెస్ కౌన్సిల్, విద్యా పరిషత్ అధికారిక కరస్పాండెన్స్ నిర్వహించడం;"]
["(ङ) कुलाध्‍यक्ष और कुलाधिपति को, विश्‍वविद्यालय के प्राधिकारियों के अधिवेशनों की कार्य सूची की प्रतियां, जैसे ही वे जारी की जाएं, और इन अधिवेशनों के कार्यवृत्त दे;","(ఙ) విశ్వవిద్యాలయ ప్రాధికార సంస్థల సమావేశాలకు సంబంధించిన అజెండాను ఛాన్సలర్, వైస్‌ ఛాన్సలర్‌కు అందజేయడం, అవి జరిగిన వెంటనే వాటికి సంబంధించిన మినిట్స్‌ రూపొందించి అందజేయడం;"]
["(च) विश्‍वविद्यालय द्वारा या उसके विरुद्ध वादों या कार्यवाहियों में विश्‍वविद्यालय का प्रतिनिधित्‍व करे, मुख्‍तारनामों पर हस्‍ताक्षर करे तथा अभिवचनों को सत्‍यापित करे या इस प्रयोजन के लिए अपना प्रतिनिधि प्रतिनियुक्‍त करे; और","(చ) విశ్వవిద్యాలయం ద్వారా లేదా దానికి వ్యతిరేకంగా దాఖలయ్యే దావాలు, కార్యకలాపాల్లో విశ్వవిద్యాలయానికి ప్రాతినిధ్యం వహించడం, వకాలత్‌పై సంతకం చేయడం, ఇచ్చిన హామీలు నెరవెర్చేలా చూడటం, అట్టి ప్రయోజనాల కోసం తమ ప్రాతినిధ్యాన్ని చూపడం, ఇంకా, "]
["(छ) ऐसे अन्‍य कर्तव्‍यों का पालन करे, जो परिनियमों, अध्‍यादेशों या विनियमों में विनिर्दिष्‍ट किए जाएं अथवा जिनकी समय-समय पर कार्य परिषद् या कुलपति द्वारा अपेक्षा की जाए या जो कुलपति द्वारा उसे सौंपे जाएं ।","(ఛ) కౌన్సిల్ లేదా వైస్ ఛాన్సలర్ సమయానుసారం జారీ చేసే నియమనిబంధనలు, ఆదేశాలకు అనుగుణంగా విధులు నిర్వర్తించడం, వైస్ ఛాన్సలర్ కేటాయించిన విధులు నిర్వర్తించడం."]
["7. वित्त अधिकारी—","7. ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్-"]
["(1) वित्त अधिकारी की नियुक्‍ति इस प्रयोजन के लिए गठित चयन समिति की सिफारिश पर कार्य परिषद् द्वारा की जाएगी और वह विश्‍वविद्यालय का पूर्णकालिक वैतनिक अधिकारी होगा ।","(1) ఈ ప్రయోజనం కోసం ఏర్పాటు చేసిన సెలక్షన్ కమిటీ సిఫారసుపై ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్‌ను వర్కింగ్ కౌన్సిల్ నియమిస్తుంది. విశ్వవిద్యాలయానికి పూర్తి సమయం కేటాయించే అధికారిగా వీరు ఉండాలి."]
["(2) वित्त अधिकारी की नियुक्‍ति पांच वर्ष की अवधि के लिए की जाएगी और वह पुनर्नियुक्‍ति का पात्र होगा ।","(2) ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్‌ను ఐదేళ్ల కాలానికి నియమిస్తారు, పునర్‌నియామకానికి వారు అర్హులు"]
["(3) वित्त अधिकारी की उपलब्‍धियां तथा सेवा के अन्‍य निबंधन और शर्तें वें होंगी, जो समय-समय पर कार्य परिषद् द्वारा, विहित की जाएं :","(3) ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్ జీతభత్యాలు, ఇతర నిబంధనలు, సర్వీస్‌ రూల్స్‌ను ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ ఎప్పటికప్పుడు సూచిస్తుంది."]
["परन्‍तु वित्त अधिकारी बासठ वर्ष की आयु प्राप्‍त कर लेने पर सेवानिवृत्त हो जाएगा :","అరవై రెండు సంవత్సరాల వయస్సు వచ్చిన తరువాత ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్ పదవీ విరమణ చేస్తారు:"]
["परन्तु यह और कि वित्त अधिकारी बासठ वर्ष की आयु प्राप्‍त कर लेने पर भी तब तक पद पर बना रहेगा जब तक उसका उत्तरवर्ती नियुक्‍त नहीं किया जाता और वह अपना पद ग्रहण नहीं कर लेता या एक वर्ष की अवधि समाप्‍त नहीं हो जाती है, इनमें से जो भी पहले हो ।","కాని, ఫైనాన్స్‌ ఆఫీసర్‌ అరవై రెండు సంవత్సరాల వయస్సు పూర్తైనా తర్వాత కూడా వారు ఆ పదవిలో మరొకరి నియామకం జరిగేంత వరకు, వారు పదవీ బాధ్యతలు చేపట్టేంత వరకు లేదా ఒక సంవత్సర కాలం వరకు, ఇందులో ఏది ముందు అయితే అధి, అంత వరకు పదవిలో కొనసాగుతారు."]
["(4) जब वित्त अधिकारी का पद रिक्‍त है या जब तक वित्त अधिकारी रुग्‍णता, अनुपस्‍थिति के कारण या किसी अन्‍य कारण से अपने पद के कर्तव्‍यों का पालन करने में असमर्थ है तब उस पद के कर्तव्‍यों का पालन उस व्‍यक्‍ति द्वारा किया जाएगा, जिसे कुलपति उस प्रयोजन के लिए नियुक्‍त करे ।","(4) ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్ పదవి ఖాళీగా ఉన్నప్పుడు లేదా అనారోగ్యం లేదా ఇతర కారణాల వల్ల ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్ తన విధులను నిర్వర్తించలేకపోతే, వైస్ ఛాన్సలర్ ద్వారా నియమితులయ్యే వ్యక్తి ఆ బాధ్యతలు నిర్వహిస్తారు. "]
["(5) वित्त अधिकारी, वित्त समिति का पदेन सचिव होगा, किंतु वह ऐसी समिति का सदस्‍य नहीं समझा जाएगा ।","(5) ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్ ఫైనాన్స్ కమిటీ ఎక్స్-అఫిషియో సెక్రటరీగా ఉండాలి, కాని ఆ కమిటీలో సభ్యుడిగా పరిగణించబడడు."]
["(6) वित्त अधिकारी—","(6) ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్—"]
["(ख) ऐसे अन्‍य वित्तीय कृत्‍यों का पालन करेगा, जो उसे कार्य परिषद् द्वारा सौंपे जाएं या जो परिनियमों या अध्‍यादेशों द्वारा विहित किए जाएं ।","(ఖ) ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్ ద్వారా కేటాయించిన ,లేదా నిబంధనలకు అనుగుణంగా లేదా ఆర్డినెన్స్‌లచే సూచించబడిన ఆర్థిక కార్యక్రమాలను చేపట్టాలి. "]
["(7) कार्य परिषद् के नियंत्रण के अधीन रहते हुए, वित्त अधिकारी—","(7) ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ నియంత్రణకు లోబడి, ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్—"]
["(ख) यह सुनिश्‍चित करेगा कि कार्य परिषद् द्वारा एक वर्ष के लिए नियत आवर्ती और अनावर्ती व्‍यय की सीमाओं से अधिक व्‍यय न किया जाए और सभी धन का व्‍यय उसी प्रयोजन के लिए किया जाए, जिसके लिए वह मंजूर या आबंटित किया गया है;","(ఖ) ఒక సంవత్సరానికి కౌన్సిల్ నిర్ణయించిన పునరావృత, పునరావృతం కాని ఖర్చుల పరిమితిని మించకుండా చూసుకోవాలి. డబ్బు మంజూరు చేయబడిన లేదా కేటాయించిన ప్రయోజనం కోసం ఖర్చు చేసేలా చూడాలి ;"]
["(घ) नकद और बैंक अतिशेषों तथा विनिधानों की स्‍थिति पर बराबर नजर रखेगा;","(ఘ) నగదు, బ్యాంక్ మిగులు పెట్టుబడులపై దృష్టి సారిస్తారు;"]
["(च) यह सुनिश्‍चित करेगा कि भवन, भूमि, फर्नीचर और उपस्‍कर के रजिस्‍टर अद्यतन रखे जाएं तथा विश्‍वविद्यालय द्वारा चलाए जा रहे सभी कार्यालयों, विभागों, केन्‍द्रों और विशेषित प्रयोगशालाओं, महाविद्यालयों और संस्थाओं के उपस्‍कर तथा उपभोज्य अन्य सामग्री के स्‍टाक की जांच की जाए;","(చ) భవనాలు, భూమి, ఫర్నిచర్, సామగ్రి రిజిస్టర్లు ఎప్పటికప్పుడు నవీకరించాలి, విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహిస్తున్న అన్ని కార్యాలయాలు, విభాగాలు, కేంద్రాలు, ప్రత్యేక ప్రయోగశాలలు, కళాశాలలు, సంస్థల పరికరాలు మరియు వినియోగ వస్తువుల నిల్వ తనిఖీ చేసి నిర్థారించాలి."]
["(छ) अप्राधिकृत व्‍यय और अन्‍य वित्तीय अनियमितताओं को कुलपति की जानकारी में लाएगा तथा व्‍यतिक्रमी व्‍यक्‍तियों के विरुद्ध अनुशासनिक कार्रवाई का सुझाव देगा;","(ఛ) అనధికార వ్యయం ఇతర ఆర్థిక అవకతవకలను వైస్-ఛాన్సలర్ దృష్టికి తీసుకురావడం, డిఫాల్ట్ చేసిన వ్యక్తులపై క్రమశిక్షణా చర్యలను సూచించడం;"]
["(ज) विश्‍वविद्यालय द्वारा चलाए जा रहे किसी कार्यालय, केन्‍द्र, प्रयोगशाला, महाविद्यालय या संस्‍था से कोई ऐसी जानकारी मांगेगा जो वह अपने कर्तव्‍यों के पालन के लिए आवश्‍यक समझे ।","(జ) విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహిస్తున్న కార్యాలయం, కేంద్రం, ప్రయోగశాల, కళాశాల లేదా సంస్థ నుండి తన విధులను నిర్వర్తించటానికి అవసరమని భావించే ఏదైనా సమాచారాన్ని కోరడం"]
["(8) वित्त अधिकारी की या कार्य परिषद् इस निमित्त सम्‍यक् रूप से प्राधिकृत व्‍यक्‍ति या व्‍यक्‍तियों की विश्‍वविद्यालय को संदेय किसी धन के बारे में रसीद, उस धन के संदाय के लिए पर्याप्‍त उन्‍मोचन होगी ।","(8) విశ్వవిద్యాలయానికి తగిన అధికారం కలిగిన వ్యక్తి లేదా వ్యక్తులకు తరపున ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్ లేదా వర్కింగ్ కౌన్సిల్ చెల్లించాల్సిన డబ్బు రసీదు ఆ డబ్బు చెల్లింపుకు సరిపోతుంది."]
["8. परीक्षा नियंत्रक","8. పరీక్షల కంట్రోలర్"]
["1) परीक्षा नियंत्रक की नियुक्‍ति इस प्रयोजन के लिए गठित चयन समिति की सिफारिशों पर कार्य परिषद् द्वारा की जाएगी और वह विश्‍वविद्यालय का पूर्णकालिक वैतनिक अधिकारी होगा ।","1) పరీక్షల కంట్రోలర్ నియామకం- ఈ ప్రయోజనం కోసం ఏర్పాటు చేసిన సెలక్షన్ కమిటీ సిఫారసులపై వర్కింగ్ కౌన్సిల్ చేత చేయబడుతుంది, విశ్వవిద్యాలయానికి పూర్తి సమయం కేటాయించే అధికారిగా ఉంటుంది."]
["(3) परीक्षा नियंत्रक की उपलब्‍धियां तथा सेवा के अन्‍य निबंधन और शर्तें वे होंगी, जो समय-समय पर कार्य परिषद् द्वारा, विहित की जाएं :","(3) కంట్రోలర్ ఆఫ్ ఎగ్జామినేషన్స్, ఇతర నిబంధనలు సర్వీస్‌ రూల్స్‌ను ఎప్పటికప్పుడు ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ సూచిస్తుంది:"]
["परन्तु यह और कि परीक्षा नियंत्रक, बासठ वर्ष की आयु प्राप्‍त कर लेने पर भी तब तक पद पर बना रहेगा, जब तक उसका उत्तरवर्ती नियुक्‍त नहीं किया जाता और वह अपना पद ग्रहण नहीं कर लेता या एक वर्ष की अवधि समाप्‍त नहीं हो जाती है, इनमें से जो भी पहले हो ।","అరవై రెండు సంవత్సరాలు వచ్చిన తర్వాత పరీక్షల కంట్రోలర్‌ పదవీ విరమణ చేస్తారు, అయితే ఆ పదవిలోకి మరొకరి నియామకం జరిగి వారు పదవీబాధ్యతలు చేపట్టేంత వరకు, లేదా పదవీ విరమణ తర్వాత ఒక సంవత్సరం వరకు, ఇందులో ఏది ముందు అయితే దాని వరకు వారు పదవిలో ఉంటారు."]
["(4) जब परीक्षा नियंत्रक का पद रिक्‍त है या जब परीक्षा नियंत्रक रुग्‍णता, अनुपस्‍थिति के कारण या किसी अन्‍य कारण से अपने पद के कर्तव्‍यों का पालन करने में असमर्थ है, तब उसके पद के कर्तव्‍यों का पालन उस व्‍यक्‍ति द्वारा किया जाएगा, जिसे कुलपति उस प्रयोजन के लिए नियुक्‍त करे ।","(4) పరీక్షల కంట్రోలర్‌ ఆఫీసర్ పదవి ఖాళీగా ఉన్నప్పుడు లేదా అనారోగ్యం లేదా ఇతర కారణాల వల్ల ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్ తన విధులను నిర్వర్తించలేకపోతే, వైస్ ఛాన్సలర్ ద్వారా నియమితులయ్యే వ్యక్తి ఆ బాధ్యతలు నిర్వహిస్తారు. "]
["(5) परीक्षा नियंत्रक, अध्यादेशों द्वारा विहित रीति में विश्‍वविद्यालय की परीक्षाएं करवाएगा और उनका अधीक्षण करेगा ।","(5) కంట్రోలర్ ఆఫ్ ఎగ్జామినేషన్స్ ఆర్డినెన్స్‌లో సూచించిన పద్ధతిలో విశ్వవిద్యాలయ పరీక్షలు నిర్వహించి, పర్యవేక్షించాలి."]
["9. पुस्‍तकालयाध्‍यक्ष","9. గ్రంథాలయ అధ్యక్షుడు"]
["1) पुस्‍तकालयाध्‍यक्ष की नियुक्‍ति, कार्य परिषद् द्वारा इस प्रयोजन के लिए गठित चयन समिति की सिफारिश पर की जाएगी और वह विश्‍वविद्यालय का पूर्णकालिक वैतनिक अधिकारी होगा ।","1) గ్రంథాలయ అధ్యక్షుడు - ఈ ప్రయోజనం కోసం ఏర్పాటు చేసిన సెలక్షన్ కమిటీ సిఫారసుపై వర్కింగ్ కౌన్సిల్ చేత నియమింపబడతారు. విశ్వవిద్యాలయానికి పూర్తి సమయం కేటాయించాల్సి ఉంటుంది. "]
["(2) पुस्‍तकालयाध्‍यक्ष, ऐसी शक्‍तियों का प्रयोग और ऐसे कर्तव्‍यों का पालन करेगा जो, उसे कार्य परिषद् द्वारा सौंपे जाएं ।","(2) గ్రంథాలయ అధ్యక్షుడు ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ కేటాయించిన విధులను నిర్వర్తించాలి."]
["10. सभा के अधिवेशन","10. సభ సమావేశాలు"]
["1) सभा का वार्षिक अधिवेशन, उस दशा के सिवाय जब किसी वर्ष के संबंध में सभा ने कोई अन्‍य तारीख नियत की हो, कार्य परिषद् द्वारा नियत तारीख को होगा ।","(1) ఏదైనా సంవత్సరానికి సంబంధించి సభ ఏదైనా తేదీని నిర్ణయిస్తే తప్ప, కౌన్సిల్‌ సూచించిన తేదీన వార్షిక సమావేశం జరుగుతుంది."]
["(2) सभा के वार्षिक अधिवेशन में, पूर्ववर्ष के दौरान विश्‍वविद्यालय के कार्यकरण की रिपोर्ट, प्राप्‍तियों और व्‍यय के विवरण, यथा संपरीक्षित तुलनपत्र, और अगले वर्ष के लिए वित्तीय प्राक्‍कलनों सहित, प्रस्‍तुत की जाएगी ।","(2) సభ వార్షిక సమావేశంలో ఆడిట్ చేయబడిన బ్యాలెన్స్ షీట్, తరువాతి సంవత్సరానికి ఆర్థిక అంచనాలు, రశీదులు, వ్యయాల వివరాలు సహా మునుపటి సంవత్సరంలో విశ్వవిద్యాలయం పనితీరు నివేదిక సమర్పించబడుతుంది."]
["11. कार्य परिषद् के अधिवेशन के लिए गणपूर्ति—","11. వర్కింగ్ కౌన్సిల్ సెషన్ కోసం కోరం—"]
["कार्य परिषद् के अधिवेशन के लिए गणपूर्ति कार्य परिषद् के सात सदस्‍यों से होगी ।","వర్కింగ్ కౌన్సిల్ సెషన్ కోసం కోరం వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ఏడుగురు సభ్యుల నుండి ఉండాలి."]
["12. कार्य परिषद् की शक्‍तियां और कृत्‍य","ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ అధికారాలు, విధులు"]
["—(1) कार्य परिषद् को विश्‍वविद्यालय की आमदनी और संपत्ति के प्रबंध और प्रशासन की तथा विश्‍वविद्यालय के सभी ऐसे प्रशासनिक कार्यकलापों के, जिनके लिए अन्‍यथा उपबंध नहीं किया गया है, संचालन की शक्‍ति होगी ।","(1) ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ విశ్వవిద్యాలయపు, ఆస్తుల నిర్వహణకు విశ్వవిద్యాలయపు పరిపాలనా కార్యకలాపాలను నిర్వహించడానికి అధికారం కలిగి ఉంటుంది."]
["(2) इस अधिनियम, परिनियमों और अध्‍यादेशों के उपबंधों के अधीन रहते हुए, कार्य परिषद् को, उसमें निहित अन्‍य सभी शक्‍तियों के अतिरिक्‍त, निम्‍नलिखित शक्‍तियां प्राप्‍त होंगी, अर्थात्:—","(2) ఈ చట్టం, నియమాలు, ఆర్డినెన్స్‌లోని నిబంధనలకు లోబడి, ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్‌కు ఈ కింది అధికారాలు ఉంటాయి, వాటిలో ఉన్న అన్ని ఇతర అధికారాలకు అదనంగా, అవి: -"]
["(i) अध्‍यापन और शैक्षणिक पदों का सृजन करना, ऐसे पदों की संख्‍या तथा उनकी उपलब्‍धियां अवधारित करना और आचार्यों, सह-आचार्यों, सहायक आचार्यों तथा अन्‍य शैक्षणिक कर्मचारिवृंद और विश्‍वविद्यालय द्वारा चलाए जा रहे महाविद्यालयों और संस्थाओं के निदेशकों के कर्तव्‍यों और सेवा की शर्तों को परिनिश्‍चित करना :","(i) పరిశోధనా, బోధనా పోస్టులు సృష్టించడం, అట్టి పోస్టులకు సంబంధించిన సంఖ్య, జీతభత్యాలు నిర్థారించడం, ప్రొఫెసర్‌, అసిస్టెంట్‌ ప్రొఫెసర్‌, సహయ ప్రొఫెసర్‌, ఇతర బోధనా సిబ్బంది, విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహించే కళాశాలలు, సంస్థల డైరెక్టర్లకు నిర్దేశాలు, కర్తవ్యాలు, సర్వీసు నిబంధనల రూపకల్పన"]
["(ii)परंतु अध्‍यापकों और शैक्षणिक कर्मचारिवृंद की संख्‍या और अर्हता के संबंध में कोई कार्रवाई कार्य परिषद् द्वारा विद्या परिषद् की सिफारिश पर विचार किए बिना नहीं की जाएगी;","(ii)విద్యాపరిషత్ సిఫార్సులను పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా ఉపాధ్యాయులు, బోధనా సిబ్బంది సంఖ్యను, అర్హతలకు సంబంధించి ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ చర్యలు తీసుకోవడానికి వీల్లేదు."]
["(ii) उतने आचार्यों, सह-आचार्यों, सहायक आचार्यों और अन्‍य शैक्षणिक कर्मचारिवृंद और विश्‍वविद्यालय द्वारा चलाए जा रहे महाविद्यालयों और संस्थाओं के निदेशकों को, जितने आवश्‍यक हों, इस प्रयोजन के लिए गठित चयन समिति की सिफारिश पर नियुक्‍त करना तथा उनमें अस्‍थायी रिक्‍तियों का भरना;","ప్రొఫెసర్లు, సహ ప్రొఫెసర్లు, సహయ ప్రొఫెసర్లు, ఇతర బోధనా సిబ్బంది, విశ్వవిద్యాలయం ద్వారా నిర్వహించే కళాళాల సిబ్బంది, డైరెక్టర్ల నియామకానికి సంబంధించి రూపొందించిన సెలక్షన్ కమిటీల సిఫార్సుల ప్రకారం తగిన సంఖ్యలో తాత్కాలిక ఖాళీలు భర్తీ చేయడం."]
["(iii) प्रशासनिक, अनुसचिवीय और अन्‍य आवश्‍यक पदों का सृजन करना तथा अध्‍यादेशों द्वारा विहित रीति में उन पर नियुक्‍तियां करना;","(iii) ఆదేశాల్లో పేర్కొన్న రీతిలో పరిపాలనా, మినిస్టీరియల్ ఇతర అవసరమైన పోస్టులు ఏర్పాటు చేయడం, నియామకం చేపట్టడం"]
["(iv) कुलाधिपति और कुलपति से भिन्‍न विश्‍वविद्यालय के किसी अधिकारी को अनुपस्‍थिति छुट्टी देना तथा ऐसे अधिकारी की अनुपस्‍थिति में उसके कृत्‍यों के निर्वहन के लिए आवश्‍यक इंतजाम करना;","(iv) ఛాన్సలర్, వైస్ ఛాన్సలర్ మినహా విశ్వవిద్యాలయంలోని మిగిలిన అధికారులకు సెలవు మంజూరు చేయడం, వారి గైర్హాజరీలో విధుల నిర్వహణకు అవసరమైన ఏర్పాట్లు చేయడం;"]
["(v) परिनियमों और अध्‍यादेशों के अनुसार कर्मचारियों में अनुशासन का विनियमन करना और उसका पालन कराना;","(v) నిబంధనలు, శాసనాల ప్రకారం ఉద్యోగులలో క్రమశిక్షణ నిర్వహణ, అమలు;"]
["(vi) विश्‍वविद्यालय के वित्त, लेखाओं, विनिधानों, संपत्ति, कामकाज तथा सभी अन्‍य प्रशासनिक कार्यकलापों का प्रबंध तथा विनियमन करना और उस प्रयोजन के लिए उतने अभिकर्ता नियुक्‍त करना, जितने वह ठीक समझे;","(vi) విశ్వవిద్యాలయ ఆర్ధికవ్యవస్థలు, ఖాతాలు, పెట్టుబడులు, ఆస్తి, పనితీరు, ఇతర పరిపాలనా కార్యకలాపాలు నిర్వహించడం, నియంత్రించడం, ప్రయోజనం కోసం తగినట్లుగా భావించినంత మంది ఏజెంట్లను నియమించడం;"]
["(vii) वित्त समिति की सिफारिशों पर वर्ष भर के कुल आवर्ती और कुल अनावर्ती व्‍यय की सीमाएं नियत करना;","(vii) ఫైనాన్స్ కమిటీ సిఫారసులపై సంవత్సరానికి పునరావృతమయ్యే, పునరావృతంకాని మొత్తం ఖర్చుల పరిమితులు నిర్ణయించడం;"]
["(viii) विश्‍वविद्यालय के धन को, जिसके अंतर्गत अनुपयोजित आय है, समय-समय पर ऐसे स्‍टाकों, निधियों, शेयर या प्रतिभूतियों में, जो वह ठीक समझे या भारत में स्थावर संपत्ति के क्रय में विनिहित करना, जिसमें ऐसे विनिधान में समय-समय पर परिवर्तन करने की शक्‍ति भी है;","(viii) ఎప్పటికప్పుడు పెట్టుబడి సహా, భారతదేశంలోని వివిధ స్టాక్స్, ఫండ్స్, షేర్లు లేదా సెక్యూరిటీలలో పెట్టుబడి పెట్టడం, భారతదేశంలోని స్థిరాస్థుల్లో పెట్టుబడులు పెట్టడంతో పాటు ఎప్పటికప్పుడు వాటిని మార్చగల అధికారం."]
["(ix) विश्‍वविद्यालय की ओर से किसी जंगम या स्‍थावर संपत्ति का अंतरण करना या अंतरण स्‍वीकार करना;","(ix) విశ్వవిద్యాలయం తరపున ఏదైనా స్థిర, చరాస్తుల బదిలీ చేయడం లేదా స్వీకరించడం;"]
["(x) विश्‍वविद्यालय के कार्य को चलाने के लिए आवश्‍यक भवनों, परिसरों, फर्नीचर, साधित्रों और अन्‍य साधनों की व्‍यवस्‍था करना;","(x) విశ్వవిద్యాలయ విధి నిర్వహణకు అవసరమైన భవనాలు, క్యాంపస్‌లు, ఫర్నిచర్, ఉపకరణాలు ఇతర సదుపాయాల ఏర్పాటు;"]
["(xi) विश्‍वविद्यालय की ओर से संविदाएं करना, उनमें परिवर्तन करना, उन्‍हें कार्यान्‍वित और रद्द करना;","(xi) విశ్వవిద్యాలయం తరపున ఒప్పందాలు కుదుర్చుకోవడం, వాటిని మార్చడం, అమలు చేయడం, రద్దు చేయడం;"]
["(xii) विश्‍वविद्यालय के ऐसे कर्मचारियों और छात्रों की, जो किसी कारण से, व्‍यथित अनुभव करें, किन्‍हीं शिकायतों को ग्रहण करना, उनका न्‍यायनिर्णयन करना और यदि ठीक समझा जाता है तो उन शिकायतों को दूर करना;","(xii) విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ఉద్యోగులు లేదా విద్యార్థులు ఏదైనా కారణంతో కుంగుబాటుకు లోనైతే, అట్టి దానికి సంబంధించి ఫిర్యాదు స్వీకరించడం, వాటిపై న్యాయనిర్ణయం చేయడం, అట్టి ఫిర్యాదులు సమంజసమని భావిస్తే వాటిని పరిష్కరించడం."]
["(xiii) परीक्षकों और अनुसीमकों को नियुक्‍त करना और यदि आवश्‍यक हो तो उन्‍हें हटाना तथा उनकी फीसें, उपलब्‍धियां और यात्रा भत्ते तथा अन्‍य भत्ते, विद्या परिषद् से परामर्श करने के पश्‍चात्, नियत करना;","(xii) విద్యాపరిషత్‌ను సంప్రదించి ఎగ్జామినర్లు, డిలిమిటర్స్‌ను నియమించడం, అవసరాన్ని బట్టి వారిని తొలగించడం, వారి ఫీజులు, భత్యాలు, రవాణా భత్యాలు, ఇతర భత్యాలు నిర్ణయించడం;"]
["(xiv) विश्‍वविद्यालय के लिए सामान्‍य मुद्रा का चयन करना और ऐसी मुद्रा की अभिरक्षा और उपयोग की व्‍यवस्‍था करना;","(xiv) విశ్వవిద్యాలయానికి సంబంధించి సాధారణ కరెన్సీ ఎంపిక, అట్టి కరెన్సీ నిర్వహణ, ఉపయోగానికి ఏర్పాట్లు చేయడం;"]
["(xv) छात्राओं के आवासों और उनमें अनुशासन के लिए आवश्यक विशेष इंतजाम करना;","(xv) విద్యార్థుల నివాసానికి అవసరమైన ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేయడం;"]
["(xvi) अपनी किन्हीं शक्‍तियों को विश्‍वविद्यालय के कुलपति, प्रतिकुलपति, निदेशक, कुलसचिव या वित्त अधिकारी या ऐसे अन्य कर्मचारी या प्राधिकारी को या उसके द्वारा नियुक्‍त किसी समिति को प्रत्यायोजित करना, जो वह उपयुक्‍त समझे;","(xvi) విశ్వవిద్యాలయ వైస్ ఛాన్సలర్, ప్రొ-వైస్ ఛాన్సలర్, డైరెక్టర్, రిజిస్ట్రార్ లేదా ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్ లేదా ఇతర ఉద్యోగి లేదా అధికారం చేత నియమించబడిన కమిటీకి లేదా దాని తరఫున ఏదైనా అధికారాలను అప్పగించడం;"]
["(xvii) अध्येतावृत्तियां, छात्रवृत्तियां, अध्ययनवृत्तियां, पदक और पुरस्कार संस्थित करना और साधारण जनता के सदस्यों और संस्थाओं से दाता के नाम में या वांछित किसी व्यक्‍ति की याद में कम से कम एक करोड़ रुपए के अभिदाय से एक स्मारक स्थापित करने के लिए; दाता के नाम में या वांछित किसी व्यक्‍ति की याद में एक करोड़ रुपए से अन्यून के प्रतिष्‍ठानों को सृजित करने; और दाता के नाम में या वांछित किसी व्यक्‍ति की याद में एक करोड़ रुपए से अन्यून तक के किसी भवन या कांपलैक्स की लागत को वहन करने के लिए सम्यक् अभिस्वीकृति सहित संदाय प्राप्‍त करना;","(xvii) ఫెలోషిప్పులు, స్కాలర్‌ షిప్పులు, పతకాలు, అవార్డులు నెలకొల్పడం, సాధారణ ప్రజలు సంస్థల నుంచి ఎవరైనా దాత కోటి రూపాయలు విరాళంగా ఇస్తే వారు కోరుకున్న వ్యక్తి పేరిట జ్ఞాపికను ఏర్పాటు చేయడం, అట్టి కోటి రూపాయలతో ఒక నిధి ఏర్పాటు చేసి దాత పేరు మీద లేదా వారు సూచించే వ్యక్తుల పేరున చెల్లింపులు అందుకోవడం, కోటి రూపాయలు ఇంకా ఎక్కువ మొత్తంతో కూడిన భవనం లేదా కాంప్లెక్స్లు నిర్మాణానికి నిధులు అందుకోవడం."]
["(xviii) अभ्‍यागत आचार्यों, प्रतिष्‍ठित आचार्यों, परामर्शदाताओं तथा विद्वानों की नियुक्‍ति का उपबंध करना और ऐसी नियुक्‍तियों के निबंधनों तथा शर्तों का अवधारण करना; और","(xviii) గౌరవ ఉపాధ్యాయులు, ప్రముఖ ఉపాధ్యాయులు, కన్సల్టెంట్స్, పండితుల నియామకం, అటువంటి నియామకాలకు నియమనిబంధనలు రూపొందించడం."]
["(xix) ऐसी अन्‍य शक्‍तियों का प्रयोग करना और ऐसे अन्‍य कृत्‍यों का पालन करना, जो अधिनियम या परिनियमों द्वारा उसे प्रदत्त किए जाएं या उस पर अधिरोपित किए जाएं ।","(xix) అటువంటి ఇతర అధికారాలను ఉపయోగించడం మరియు ఈ చట్టం ద్వారా దాఖలు చేయబడిన అధికారాన్ని, లేదా దీని ద్వారా సంక్రమించిన అధికారాలను ఉపయోగించడం, వాటికి అనుగుణమైన కార్యకలాపాలు చేపట్టడం;."]
["13. विद्या परिषद् के अधिवेशनों के लिए गणपूर्ति—","13. విద్యా పరిషత్ సమావేశాలకు కోరం-"]
["विद्या परिषद् के अधिवेशनों के लिए गणपूर्ति विद्या परिषद् के नौ सदस्‍यों से होगी ।","విద్యా పరిషత్ సమావేశాలకు కోరం విద్యా పరిషత్‌లోని తొమ్మిది మంది సభ్యుల హాజరు ఉండాలి."]
["14. विद्या परिषद् की शक्‍तियां और कृत्‍य—","14. విద్యా పరిషత్ యొక్క అధికారాలు మరియు విధులు-"]
["इस अधिनियम के उपबंधों, परिनियमों और अध्‍यादेशों के अधीन रहते हुए, विद्या परिषद् को, उसमें निहित अन्‍य सभी शक्‍तियों के अतिरिक्‍त, निम्‍नलिखित शक्‍तियां होंगी, अर्थात्:—","విద్యా పరిషత్ ఈ చట్టం నిబంధనలు, శాసనాలకు లోబడి, అందులో ఉన్న అన్ని ఇతర అధికారాలతో పాటు, ఈ కింది అధికారాలను కలిగి ఉంటుంది: -"]
["(क) सभा या कार्य परिषद् द्वारा निर्दिष्‍ट या प्रत्यायोजित किसी विषय पर रिपोर्ट करना;","(క) హౌస్ లేదా కౌన్సిల్ ఆఫ్ బిజినెస్ పేర్కొన్న లేదా అప్పగించిన ఏదైనా విషయంపై నివేదించడం;"]
["(ख) विश्‍वविद्यालय में दर्ज व्यक्‍तियों से भिन्‍न व्यक्‍तियों के शिक्षण और परीक्षा के लिए अध्यादेशों के माध्यम से इंतजाम करना;","(ఖ) విశ్వవిద్యాలయంలో నమోదు చేసుకున్న వ్యక్తుల కంటే ఇతర వ్యక్తుల బోధన మరియు పరీక్షల కొరకు ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా ఏర్పాట్లు చేయడం;"]
["(ग) विश्‍वविद्यालय के भीतर अनुसंधान का संवर्धन करना और समय-समय पर ऐसे अनुसंधान पर रिपोर्टों की अपेक्षा करना;","(గ) విశ్వవిద్యాలయంలో పరిశోధనలను ప్రోత్సహించండి మరియు అటువంటి పరిశోధనలపై ఎప్పటికప్పుడు నివేదికలను ఆశించండి;"]
["(घ) संकायों द्वारा प्रस्तुत प्रस्तावों पर विचार करना;","(ఘ) అధ్యాపకులు సమర్పించిన ప్రతిపాదనలను పరిగణనలోకి తీసుకోవడం;"]
["(ङ) विश्‍वविद्यालय में प्रवेश के लिए समिति नियुक्‍त करना;","(ఙ) విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రవేశానికి ఒక కమిటీని నియమించండి;"]
["(च) डिप्लोमाओं या उपाधियों और अन्य विश्‍वविद्यालयों तथा संस्थाओं को मान्यता देना और विश्‍वविद्यालय के डिप्लोमाओं और उपाधियों के संबंध में उन्हें समतुल्य अवधारित करना;","(చ) డిప్లొమా లేదా డిగ్రీలు మరియు ఇతర విశ్వవిద్యాలయాలు మరియు సంస్థలను గుర్తించడం మరియు విశ్వవిద్యాలయ డిప్లొమాలు మరియు డిగ్రీలకు సంబంధించి వాటిని సమానం చేయడం."]
["(छ) कार्य परिषद् द्वारा स्वीकृत किन्हीं शर्तों के अधीन रहते हुए अध्येतावृत्ति, छात्रवृत्तियां तथा अन्य पुरस्कारों के लिए प्रतिस्पर्धा का समय, रीति और शर्तों को नियत करना और उन्हें प्रदत्त करना;","(ఛ) వర్కింగ్ కౌన్సిల్ అంగీకరించిన ఏదైనా షరతులకు లోబడి ఫెలోషిప్‌లు, స్కాలర్‌షిప్‌లు మరియు ఇతర అవార్డుల కోసం పోటీ సమయం, పద్ధతి మరియు షరతులను నిర్ణయించడం మరియు ఇవ్వడం;"]
["(ज) परीक्षकों के नियुक्‍ति की बाबत कार्य परिषद् को सिफारिशें करना और यदि आवश्‍यक हो, उनको हटाने तथा उनकी फीस, उपलब्धियों और यात्रा तथा अन्य व्यय को नियत करना;","(జ) పరీక్షకుల నియామకానికి సంబంధించి వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌కు సిఫార్సులు చేయడం మరియు అవసరమైతే, వాటిని తొలగించి వారి ఫీజులు, విజయాలు మరియు ప్రయాణ మరియు ఇతర ఖర్చులను పరిష్కరించడం;"]
["(झ) परीक्षाओं के संचालन के लिए इंतजाम करना और उन्हें आयोजित करने के लिए तारीखें नियत करना;","(ఝ) పరీక్షల నిర్వహణకు ఏర్పాట్లు చేయడం మరియు వాటిని నిర్వహించడానికి తేదీలను నిర్ణయించడం;"]
["(ञ) विभिन्‍न परीक्षाओं के परिणाम की घोषणा करना या ऐसा करने के लिए समितियों या अधिकारियों को नियुक्‍त करना और डिग्रियों, सम्मानों, डिप्लोमाओं, उपाधि और सम्मान चिह्न प्रदत्त करना या देना;","(ఇ+) వివిధ పరీక్షల ఫలితాలను ప్రకటించడం లేదా కమిటీలు లేదా అధికారులను నియమించడం మరియు డిగ్రీలు, గౌరవాలు, డిప్లొమాలు, డిగ్రీలు మరియు గౌరవాలు ఇవ్వడం లేదా ఇవ్వడం;"]
["(ट) वृत्तियां, छात्रवृत्तियां, पदक और पुरस्कार देना तथा विनियमों और ऐसी अन्य शर्तों के अनुसार, जो पुरस्कारों से सहबद्ध हों, अन्य पुरस्कार देना;","(ట) సర్కిల్‌లు, స్కాలర్‌షిప్‌లు, పతకాలు మరియు బహుమతులు ఇవ్వడం మరియు నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఇతర అవార్డులను ఇవ్వడం మరియు అవార్డులతో సంబంధం ఉన్న ఇతర షరతులు ఇవ్వడం;"]
["(ठ) विहित या सिफारिश की गई पाठ्य पुस्तकों की सूची प्रकाशित करना और पाठ्यक्रम या विहित अध्ययन पाठ्यक्रम प्रकाशित करना;","(ఠ) సూచించిన లేదా సిఫార్సు చేసిన పాఠ్య పుస్తకాల జాబితాను ప్రచురించడం మరియు సిలబస్ లేదా నిర్దేశించిన అధ్యయన కోర్సును ప్రచురించడం;"]
["(ड) ऐसे प्ररूप और रजिस्टर तैयार करना, जो समय-समय पर विनियमों द्वारा विहित किए जाएं;","(డ) ఎప్పటికప్పుడు నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడే అటువంటి రూపాలు మరియు రిజిస్టర్ల తయారీ;"]
["(ढ) शैक्षणिक विषयों के संबंध में सभी ऐसे कर्तव्य करना और ऐसे अन्य कार्य करना, जो इस अधिनियम के उपबंधों और विनियमों को समुचित रूप से कार्यान्वित करने के लिए आवश्यक हों ।","(ఢ) విద్యా విషయాలకు సంబంధించి అటువంటి విధులన్నింటినీ నిర్వహించడం మరియు ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు మరియు నిబంధనలను సరిగ్గా అమలు చేయడానికి అవసరమైన ఇతర విధులను నిర్వహించడం."]
["15. संकाय और विभाग—","15. ఫ్యాకల్టీ మరియు విభాగాలు-"]
["(1) विश्‍वविद्यालय में उतने संकाय होंगे, जितने परिनियमों में विनिर्दिष्‍ट किए जाएं ।","(1) విశ్వవిద్యాలయంలో నిబంధనలలో పేర్కొన్నంత అధ్యాపకులు ఉండాలి."]
["(2) प्रत्येक संकाय का एक संकाय बोर्ड होगा और प्रथम संकाय बोर्ड के सदस्य, कार्य परिषद् द्वारा तीन वर्ष की अवधि के लिए नामनिर्दिष्‍ट किए जाएंगे ।","(2) ప్రతి ఫ్యాకల్టీకి ఫ్యాకల్టీ బోర్డు ఉండాలి మరియు మొదటి ఫ్యాకల్టీ బోర్డు సభ్యులను ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ మూడు సంవత్సరాల కాలానికి నామినేట్ చేస్తుంది."]
["(3) संकाय बोर्ड की संरचना, शक्‍तियां और कृत्य अध्यादेशों द्वारा विहित किए जाएंगे ।","(3) ఫ్యాకల్టీ బోర్డు యొక్క కూర్పు, అధికారాలు మరియు విధులు ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా సూచించబడతాయి."]
["(4) संकाय बोर्ड के अधिवेशनों का संचालन और ऐसे अधिवेशनों के लिए अपेक्षित गणपूर्ति अध्यादेशों द्वारा विहित की जाएगी ।","(4) ఫ్యాకల్టీ బోర్డు యొక్క సెషన్ల ప్రవర్తన మరియు అటువంటి సెషన్లకు అవసరమైన కోరం ఆర్డినెన్స్‌లచే సూచించబడుతుంది."]
["(5) (क) प्रत्येक संकाय में उतने विभाग होंगे, जितने अध्यादेशों द्वारा उसे सौंपे जाएं :","(5) (క) ప్రతి అధ్యాపకులకు సాధారణంగా కేటాయించినన్ని విభాగాలు ఉండాలి:"]
["परंतु कार्य परिषद्, विद्या परिषद् की सिफारिश पर, उतने अध्ययन केन्द्र स्थापित कर सकेगी, जिनमें विश्‍वविद्यालय के उतने शिक्षक लगाए जाएंगे, जितने कार्य परिषद् आवश्यक समझे ।","విద్యా పరిషత్ సిఫారసు మేరకు వర్కింగ్ కౌన్సిల్ అనేక అధ్యయన కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేయవచ్చు, దీనిలో కౌన్సిల్ అవసరమని భావించినందున విశ్వవిద్యాలయ ఉపాధ్యాయుల సంఖ్యను నియమించాలి."]
["(ख) प्रत्येक विभाग में निम्‍नलिखित सदस्य होंगे, अर्थात्:—","(ఖ) ప్రతి విభాగంలో కింది సభ్యులు ఉండాలి, అవి: -"]
["(ii) विभाग में अनुसंधान का संचालन करने वाले व्यक्‍ति;","(ii) విభాగంలో పరిశోధన చేస్తున్న వ్యక్తి;"]
["(iii) विद्यापीठ का अध्यक्ष;","(iii) పాఠశాల అధ్యక్షుడు;"]
["(iv) विभाग से संबद्ध मानद आचार्य, यदि कोई हो; और","(iv) గౌరవ ప్రొఫెసర్, ఏదైనా ఉంటే, ఈ శాఖతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది; మరియు"]
["(v) ऐसे अन्य व्यक्‍ति, जो अध्यादेशों के उपबंधों के अनुसार विभाग के सदस्य हों ।","(v) ఆర్డినెన్సుల నిబంధనల ప్రకారం విభాగంలో సభ్యుడైన ఇతర వ్యక్తి."]
["16. अध्‍ययन बोर्ड—","16. స్టడీ బోర్డు—"]
["(1) प्रत्‍येक विभाग में एक अध्‍ययन बोर्ड होगा ।","(1) ప్రతి విభాగానికి స్టడీ బోర్డు ఉంటుంది."]
["(3) विद्या परिषद् के पूर्ण नियंत्रण और अधीक्षण के अधीन रहते हुए अध्‍ययन बोर्ड के कृत्‍य विभिन्‍न उपाधियों के लिए अनुसंधानार्थ विषयों और अनुसंधान उपाधियों की अन्‍य अपेक्षाओं का अनुमोदन करना तथा संबद्ध विद्यापीठ बोर्ड को ऐसी रीति से, जो अध्‍यादेशों द्वारा विहित की जाएं, निम्‍नलिखित के बारे में सिफारिश करना होगा—","విద్యా పరిషత్ పూర్తి నియంత్రణ, పర్యవేక్షణ ద్వారా పరిశోధనా విషయాలను ఆమోదించడం, ఆర్డినెన్స్లో సూచించిన మేరకు బోర్డు ఆఫ్ స్టడీస్ ఆధ్వర్యంలో పరిశోధనా శీర్షికలకు సంబంధించి వివిధ డిగ్రీలు, ఇతర అవసరాలు చూడటంతో పాటు దిగువ తెలిపిన అంశాలను సిఫార్సు చేయాల్సి ఉంటుంది: "]
["(क) अध्‍ययन पाठ्यक्रम और ऐसे पाठ्यक्रमों के लिए, जिसमें अनुसंधान उपाधि नहीं है, परीक्षकों की नियुक्‍ति;","(క) పరిశోధనా డిగ్రీ లేని అధ్యయన కోర్సులకు పరీక్షకుల నియామకం;"]
["परन्‍तु अध्‍ययन बोर्ड के उपर्युक्‍त कृत्‍यों का पालन, अधिनियम के प्रारंभ के ठीक पश्‍चात् की तीन वर्ष की अवधि के दौरान विभाग द्वारा किया जाएगा ।","కానీ బోర్డ్ ఆఫ్ స్టడీస్ పైన పేర్కొన్న పనులు చట్టం అమల్లోకి వచ్చిన వెంటనే మూడేళ్ల సమయం వరకు విభాగమే నిర్వహిస్తుంది. "]
["17. वित्त समिति—","17. ఆర్థిక కమిటీ—"]
["(1) वित्त समिति में निम्‍नलिखित सदस्‍य होंगे, अर्थात्:—","(1) ఆర్థిక కమిటీలో ఈ కింది సభ్యులు ఉంటారు, వారు:-"]
["(iv) कार्य परिषद् द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किए जाने वाले तीन व्‍यक्‍ति, जिनमें से कम से कम एक व्यक्‍ति कार्य परिषद् का सदस्‍य होगा; और","(iv) వర్కింగ్ కౌన్సిల్ చేత నామినేట్ చేయబడిన ముగ్గురు వ్యక్తులు, వీరిలో కనీసం ఒకరు ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్‌లో సభ్యులై ఉండాలి; "]
["(2) वित्त समिति के अधिवेशन के लिए गणपूर्ति उसके पांच सदस्‍यों से होगी ।","(2) ఫైనాన్స్ కమిటీ సమావేశానికి కోరం దాని ఐదుగురు సభ్యుల నుండి ఉండాలి."]
["(3) वित्त समिति के पदेन सदस्‍यों से भिन्‍न सभी सदस्‍य तीन वर्ष की अवधि तक पद धारण करेंगे ।","(3) ఫైనాన్స్ కమిటీ ఎక్స్-అఫిషియో సభ్యులు కాకుండా ఇతర సభ్యులందరూ మూడేళ్ల కాలానికి పదవిలో ఉంటారు."]
["(4) यदि वित्त समिति का कोई सदस्‍य उसके किसी विनिश्‍चय से सहमत नहीं है तो उसे विसम्‍मति का कार्यवृत्त अभिलिखित करने का अधिकार होगा ।","(4) ఫైనాన్స్ కమిటీ సభ్యుల్లో ఎవరైనా కమిటీ నిర్ణయాలతో ఏకీభవించకపోతే, అట్టి వారికి తమ అసమ్మతిని రికార్డ్ చేసే హక్కు ఉంటుంది."]
["(6) पदों के सृजन से संबंधित सभी प्रस्‍थापनाओं की और उन मदों की, जो बजट में सम्‍मिलित नहीं की गई हैं, कार्य परिषद् द्वारा उन पर विचार किए जाने से पूर्व, वित्त समिति द्वारा परीक्षा की जाएंगी ।","(6) పోస్టుల సృష్టికి సంబంధించిన అన్ని సంస్థలు మరియు బడ్జెట్‌లో చేర్చని అంశాలను ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్ పరిగణనలోకి తీసుకునే ముందు ఆర్థిక కమిటీ పరిశీలిస్తుంది."]
["(8) वित्त समिति वर्ष के लिए कुल आवर्ती व्‍यय और कुल अनावर्ती व्‍यय की सीमाओं की सिफारिश करेगी जो उस विश्‍वविद्यालय की आय और उसके साधनों पर आधारित होगी (जिसके अंतर्गत उत्‍पादक कार्यों की दशा में, उधारों के आगम भी हो सकेंगे) ।","(8) సంవత్సరానికి మొత్తం పునరావృతమయ్యే ఖర్చులు, పునరావృతంకాని మొత్తం ఖర్చుల పరిమితులను ఫైనాన్స్ కమిటీ సిఫారసు చేస్తుంది, ఇది విశ్వవిద్యాలయ ఆదాయం, ఆదాయ మార్గాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది (ఇందులో భాగంగా ఉత్పాదక పనులకు సంబంధించి రుణాలు కూడా తీసుకోవచ్చు."]
["18. चयन समिति—","18. ఎంపిక కమిటీ—"]
["(1) आचार्य, उपाचार्य, प्राध्यापक, कुलसचिव, वित्त अधिकारी, पुस्‍तकालयाध्‍यक्ष तथा विश्‍वविद्यालय द्वारा चलाए जाने वाले महाविद्यालयों और संस्‍थाओं के प्राचार्यों के पदों पर नियुक्‍ति के लिए कार्य परिषद् को सिफारिश करने के लिए चयन समितियां होगी ।","(1) ప్రొఫెసర్‌, అసిస్టెంట్‌ ప్రొఫెసర్‌, ప్రొఫెసర్, రిజిస్ట్రార్, ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్, గ్రంథాలయ అధ్యక్షుడు, విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహిస్తున్న కళాశాలలు, సంస్థల ప్రిన్సిపల్స్‌ పోస్టుల నియామకం కోసం ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్‌కు సిఫారసు చేయడానికి ఎంపిక కమిటీలు ఉండాలి."]
["(2) नीचे की सारणी के स्‍तंभ 1 में विनिर्दिष्‍ट पदों पर नियुक्‍ति के लिए चयन समिति में कुलपति, कुलाध्‍यक्ष का एक नामनिर्देशिती और उक्‍त सारणी के स्‍तंभ 2 की तत्‍संबंधी प्रविष्‍टि में विनिर्दिष्‍ट व्‍यक्‍ति होंगे ।","(2) దిగువ పట్టిక 1వ కాలమ్‌లో పేర్కొన్న పోస్టుల నియామకం కోసం ఎంపిక కమిటీలో, వైస్-ఛాన్సలర్‌, ఛాన్సలర్ నామినేట్‌ చేసిన ఒక వ్యక్తి, పైన పేర్కొన్న పట్టికలోని 2వ కాలమ్‌లోని సంబంధిత ఎంట్రీలో పేర్కొన్న వ్యక్తి ఉండాలి."]
["(6) अस्‍थायी पदों पर नियुक्‍तियां नीचे उपदर्शित रीति से की जाएंगी—","(6) తాత్కాలిక పోస్టులపై నియామకాలు కింద సూచించిన విధంగా చేయబడతాయి-"]
["(i) यदि अस्‍थायी रिक्‍ति एक शैक्षणिक सत्र से अधिक की अवधि के लिए हो तो वह पूर्वगामी खंडों में उपदर्शित प्रक्रिया के अनुसार चयन समिति की सलाह से भरी जाएगी :","(i) తాత్కాలిక ఖాళీ ఒకటి కంటే ఎక్కువ అకాడెమిక్ సెషన్ల వరకు ఉంటే, మునుపటి విభాగాలలో సూచించిన విధానం ప్రకారం ఎంపిక కమిటీ సలహాతో దాన్ని భర్తీ చేయాలి:"]
["परंतु यदि कुलपति का यह समाधान हो जाता है कि काम के हित में रिक्‍ति का भरा जाना आवश्‍यक है तो नियुक्‍ति उपखंड (ii) में निर्दिष्‍ट स्‍थानीय चयन समिति की सलाह से केवल अस्‍थायी आधार पर छह मास से अनधिक की अवधि के लिए की जा सकेगी;","కాని, పనుల కారణంగా ఆ ఖాళీని భర్తీ చేయాలని వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ భావించిన పక్షంలో నియామక నిబంధనల్లోని (iii) క్లాజ్‌ ప్రకారం ఆ నిర్ధిష్ట స్థానానికి ఎంపిక కమిటీ సలహా తీసుకొని తాత్కాలిక పద్ధతిలో ఆరునెలలకు మించని కాలానికి నియామకం జరపవచ్చు."]
["(ii) यदि अस्‍थायी रिक्‍ति एक वर्ष से कम की अवधि के लिए है तो ऐसी रिक्‍ति पर नियुक्‍ति स्‍थानीय चयन समिति की सिफारिश पर की जाएगी, जिसमें संबद्ध संकायाध्‍यक्ष, विभागाध्‍यक्ष और कुलपति का एक नामनिर्देशिती होगा :","(ii) తాత్కాలిక ఖాళీ ఒక సంవత్సరం కన్నా తక్కువ కాలానికి ఉంటే, స్థానిక సెలెక్షన్ కమిటీ సిఫారసు మేరకు అటువంటి ఖాళీని భర్తీ చేయడం జరుగుతుంది, దీనికి సంబంధిత డీన్, విభాగాధిపతి, వైస్-ఛాన్సలర్ నామినీ ఒకరు ఉంటారు. "]
["परंतु यदि एक ही व्‍यक्‍ति संकायाध्‍यक्ष और विभागाध्‍यक्ष का पद धारण करता है तो चयन समिति में कुलपति के दो नामनिर्देशिती हो सकेंगे :","అదే వ్యక్తి డీన్, విభాగాధిపతి పదవి కలిగి ఉంటే, అప్పుడు ఎంపిక కమిటీలో వైస్-ఛాన్సలర్ తరపున ఇద్దరు నామినీలు ఉండవచ్చు:"]
["परंतु यह और कि मृत्‍यु के कारण या अन्‍य किसी कारण से अध्‍यापन पदों में हुई अचानक आकस्‍मिक रिक्‍ति की दशा में, संकायाध्‍यक्ष संबंधित विभागाध्‍यक्ष के परामर्श से एक मास के लिए अस्‍थायी नियुक्‍ति कर सकेगा और ऐसी नियुक्‍ति की रिपोर्ट कुलपति और कुलसचिव को देगा ;","మరణం లేదా మరే ఇతర కారణాల వల్ల ఆకస్మికంగా ఖాళీ ఏర్పడిన సందర్భంలో, డీన్, సంబంధిత విభాగాధిపతిని సంప్రదించి ఒక నెల పాటు తాత్కాలిక నియామకం చేసి, అటువంటి నియామకాన్ని వైస్-ఛాన్సలర్ మరియు రిజిస్ట్రార్‌కు నివేదించవచ్చు;"]
["(iii) यदि परिनियमों के अधीन अस्‍थायी तौर पर नियुक्‍त किए गए किसी शिक्षक की सिफारिश नियमित चयन समिति द्वारा नहीं की जाती है तो वह ऐसे अस्‍थायी नियोजन पर सेवा में तब तक नहीं बना रहेगा जब तक कि, यथास्‍थिति, अस्‍थायी या स्‍थायी नियुक्‍ति के लिए स्‍थानीय चयन समिति या नियमित चयन समिति द्वारा बाद में उसका चयन नहीं कर लिया जाता ।","(iii) నిబంధనల ప్రకారం తాత్కాలికంగా నియమించబడిన ఉపాధ్యాయుడిని సాధారణ ఎంపిక కమిటీ సిఫారసు చేయకపోతే, తాత్కాలిక లేదా శాశ్వత నియామకం కోసం అతను అలాంటి తాత్కాలిక ఉద్యోగంలో సేవలో ఉండడు. ఇది తరువాత స్థానిక ఎంపిక కమిటీ లేదా సాధారణ ఎంపిక కమిటీ ఎంపిక చేయదు."]
["19. नियुक्‍ति का विशेष ढंग—(","19. ప్రత్యేక నియామక విధానం- "]
["1) परिनियम 18 में किसी बात के होते हुए भी, कार्य परिषद् विद्या संबंधी उच्‍च विशेष उपाधि और वृत्तिक योग्‍यता वाले व्‍यक्‍ति को ऐसे निबंधनों और शर्तों पर, जो वह ठीक समझे, विश्‍वविद्यालय में आचार्य या कोई अन्‍य समतुल्य शैक्षणिक पद स्‍वीकार करने के लिए आमंत्रित कर सकेगी और उस व्‍यक्‍ति के ऐसा करने के लिए सहमत होने पर वह उसे उस पद पर नियुक्‍त कर सकेगी ।","(1) ఉపనిబంధన 18 లో ఏది ఉన్నప్పటికీ, ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్‌కు సంబంధించిన ఉన్నత డిగ్రీ, వృత్తిపరమైన అర్హత ఉన్న వ్యక్తి తగినట్లుగా భావించినట్టు అయితే నిబంధనలు, షరతులకు లోబడి ఆహ్వానించబడతారు, ఆచార్య లేదా విశ్వవిద్యాలయంలోని ఇతర సమానమైన విద్యా పదవి ఒకవేళ ఆ వ్యక్తి అలా అంగీకరిస్తే, వారిని ఆ పదవిలో నియమించవచ్చు."]
["(2) कार्य परिषद्, अध्‍यादेशों में अधिकथित रीति के अनुसार किसी संयुक्‍त परियोजना का जिम्‍मा लेने के लिए किसी अन्‍य विश्‍वविद्यालय या संगठन में कार्य करने वाले किसी शिक्षक या अन्‍य शैक्षणिक कर्मचारिवृंद को नियुक्‍त कर सकेगी ।","(2) ఆర్డినెన్స్‌లలో పేర్కొన్న నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఉమ్మడి ప్రాజెక్టును చేపట్టడానికి వర్కింగ్ కౌన్సిల్ మరొక విశ్వవిద్యాలయం లేదా సంస్థలో పనిచేసే ఉపాధ్యాయుడిని లేదా ఇతర విద్యా సిబ్బందిని నియమించవచ్చు."]
["20. नियत अवधि के लिए नियुक्‍ति","20. నిర్ణీత కాలానికి నియామకం"]
["—कार्य परिषद् परिनियम 18 में अधिकथित प्रक्रिया के अनुसार चयन किए गए किसी व्‍यक्‍ति को, ऐसे निबंधनों और शर्तों पर, जो वह ठीक समझे, एक नियत अवधि के लिए नियुक्‍त कर सकेगी ।","ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్‌ ఒక నిర్దిష్ట కాలానికి సరిపోతుందని భావించే నిబంధనలు, షరతులపై ఉపనిబంధన 18 లో పేర్కొన్న విధానానికి అనుగుణంగా ఎంపిక చేసిన వ్యక్తిని నియమించవచ్చు."]
["21. मान्यताप्राप्‍त शिक्षक—(","21. గుర్తింపు పొందిన గురువు- "]
["1) मान्यता शिक्षकों की अर्हताएं वे होंगी, जो अध्यादेशों द्वारा विहित की जाएं ।","(1) గుర్తింపు పొందిన ఉపాధ్యాయుల అర్హతలు ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా సూచించబడతాయి."]
["(2) शिक्षकों की मान्यता के लिए सभी आवेदन ऐसी रीति से किए जाएंगे जो अध्यादेशों द्वारा अधिकथित की जाएं ।","(2) ఉపాధ్యాయుల గుర్తింపు కోసం అన్ని దరఖాస్తులు ఆర్డినెన్స్‌లచే నిర్దేశించిన విధంగా చేయబడతాయి."]
["(3) अध्यादेशों में इस प्रयोजन के लिए अधिकथित रीति से गठित चयन समिति की सिफारिश के बिना कोई शिक्षक मान्यताप्राप्‍त शिक्षक नहीं होगा ।","(3) ఆర్డినెన్స్‌లలో పేర్కొన్న రీతిలో ఈ ప్రయోజనం కోసం ఏర్పాటు చేసిన సెలక్షన్ కమిటీ సిఫారసు లేకుండా ఏ ఉపాధ్యాయుడు గుర్తించబడిన ఉపాధ్యాయుడు కాలేరు."]
["(4) किसी शिक्षक की मान्यता की अवधि इस निमित्त बनाए गए अध्यादेशों द्वारा अवधारित की जाएगी ।","(4) ఉపాధ్యాయుని గుర్తింపు సమయాన్ని ఈ ఆదేశాల ద్వారా తెలియజేయడం జరుగుతుంది."]
["(5) विद्या परिषद्, उपस्थित और मतदान करने वाले सदस्यों के कम से कम दो तिहाई बहुमत द्वारा पारित एक विशेष संकल्प द्वारा शिक्षक की मान्यता वापस ले सकेगी :","(5) విద్యాపరిషత్ సమావేశానికి హాజరైన సభ్యుల్లో మూడింట రెండొంతలు మంది ద్వారా ప్రత్యేక తీర్మానం ఆమోదం పొందితే ఆ ఉపాధ్యాయుడి గుర్తింపు ఉపసంహరించవచ్చు. "]
["परंतु ऐसा संकल्प तब तक पारित नहीं किया जाएगा जब तक इस आशय की लिखित सूचना कि ऐसा संकल्प क्यों न पारित कर दिया जाए, उस संबद्ध व्यक्‍ति को, उससे सूचना में विनिर्दिष्‍ट समय के भीतर कारण बताने की अपेक्षा करते हुए नहीं दे दी जाती और जब तक विद्या परिषद् द्वारा उसके आक्षेपों पर, यदि कोई हों, और किसी साक्ष्य पर, जो वह उनके समर्थन में प्रस्तुत करें, विचार नहीं कर लिया जाता है ।","అయితే అట్టి తీర్మానం ఎందుకు ఆమోదింపజేశారో అనే విషయాన్ని లిఖితపూర్వక నోటీసు ద్వారా సంబంధిత వ్యక్తికి నిర్దేశిత సమయంలో ఇచ్చి ఉండాలి, అంతే కాదు వారు ఏమైనా అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసినా, లేదా తన వాదనకు మద్దతు ఏమైనా సాక్ష్యాలు సమర్పించినా అట్టి వాటిని విద్యా పరిషత్ పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా ఉంటే తప్ప తీర్మానం ఆమోదించడానికి వీల్లేదు."]
["22. समितियां—","22. కమిటీలు—"]
["(1) विश्‍वविद्यालय का कोई प्राधिकारी, उतनी स्‍थायी या विशेष समितियां स्थापित कर सकेगा, जितनी वह ठीक समझे और ऐसी समितियों में उन व्‍यक्‍तियों को नियुक्‍त कर सकेगा, जो उस प्राधिकारी के सदस्‍य नहीं हैं ।","(1) అవసరమని భావించిన పక్షంలో విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ఏదేని ప్రాధికార సంస్థ, అటువంటి శాశ్వత లేదా ప్రత్యేక కమిటీలను ఏర్పాటు చేయగలదు, ఆ కమిటీలలో ఆ ప్రాధికార సంస్థలోని సభ్యులను నియమించకూడుదు."]
["(2) खंड (1) के अधीन नियुक्‍त कोई समिति किसी ऐसे विषय में कार्यवाही कर सकेगी, जो उसे प्रत्‍यायोजित किया जाए, किंतु वह नियुक्‍त करने वाले प्राधिकारी द्वारा बाद में पुष्‍टि के अधीन होगी ।","(2) నిబంధన (1) కింద నియమించబడిన ఒక కమిటీ దానిని అప్పగించిన ఏ విషయంలోనైనా చర్య తీసుకోవచ్చు, కాని నియామక అధికార సంస్థ నిర్ధారణకు అధి లోబడి ఉంటుంది."]
["23. शिक्षकों आदि की सेवा के निबंधन और शर्तें तथा आचार संहिता—(","23. ఉపాధ్యాయుల సర్వీస్‌ రూల్స్, నిబంధనలు, మొదలైనవి, ప్రవర్తనా నియమావళి- "]
["1) विश्‍वविद्यालय के सभी शिक्षक और अन्‍य शैक्षणिक कर्मचारिवृंद तत्‍प्रतिकूल किसी करार के अभाव में, परिनियमों, अध्‍यादेशों और विनियमों में विनिर्दिष्‍ट सेवा के निबंधनों और शर्तों तथा आचार संहिता द्वारा शासित होंगे ।","(1) విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ఉపాధ్యాయులు, ఇతర బోధనా సిబ్బంది, ఎటువంటి ఒప్పందం లేనప్పుడు, సర్వీస్‌ రూల్స్‌, నిబంధనలు, ఆదేశాలు పైన పేర్కొన్న ప్రవర్తనా నియమావళి ద్వారా నిర్వహించబడతాయి."]
["(2) शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के सदस्‍यों की उपलब्धियां वे होंगी, जो अध्‍यादेशों द्वारा विहित की जाएं ।","(2) విద్యా సిబ్బంది సభ్యుల జీతభత్యాలు ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా సూచించబడతాయి."]
["24. अन्‍य कर्मचारियों की सेवा के निबंधन और शर्तें तथा आचार संहिता","24. ఇతర ఉద్యోగుల సర్వీస్‌ రూల్స్, ప్రవర్తనా నియమావళి"]
["—(1) शिक्षकों तथा अन्‍य शैक्षणिक कर्मचारिवृंद से भिन्‍न विश्‍वविद्यालय के सभी कर्मचारी, तत्‍प्रतिकूल किसी संविदा के अभाव में, परिनियमों, अध्‍यादेशों और विनियमों में यथा विनिर्दिष्‍ट सेवा के निबंधनों और शर्तों तथा आचार संहिता द्वारा शसित होंगे ।"," (1) ఉపాధ్యాయులు, ఇతర బోధనా సిబ్బంది మినహా విశ్వవిద్యాలయంలోని ఉద్యోగులందరూ ఎటువంటి ఒప్పందం లేనప్పుడు, సర్వీస్‌ రూల్స్‌, నిబంధనలు, ఆదేశాలు పైన పేర్కొన్న ప్రవర్తనా నియమావళి ద్వారా నిర్వహించబడతాయి."]
["25. ज्‍येष्‍ठता सूची—(1","25. సీనియార్టీ జాబితా - "]
[") जब कभी इन परिनियमों के अनुसार किसी व्‍यक्‍ति को ज्‍येष्‍ठता के अनुसार चक्रानुक्रम से विश्‍वविद्यालय का कोई पद धारण करना है या उसके किसी प्राधिकारी का सदस्‍य होना है, तो उस ज्‍येष्‍ठता का अवधारण उस व्‍यक्‍ति के, उसकी श्रेणी में लगातार सेवाकाल और ऐसे अन्‍य सिद्धांतों के अनुसार होगा, जो कार्य परिषद् समय-समय पर, विहित करे ।","(1) ఈ నిబంధనల ప్రకారం ఎవరైనా వ్యక్తి విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన కార్యాలయంలో లేదా సభ్యుడిగా రోటేషన్ పద్ధతిలో సీనియార్టీ ప్రకారం చేపట్టాల్సి వచ్చినప్పుడు, అట్టి వ్యక్తి సీనియార్టీని వారి శ్రేణిలో నిరంతరాయ సర్వీసు, ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ ఎప్పటికప్పుడు నిర్దేశించే ఆదేశాలకు లోబడి పరిగణనలోకి తీసుకోవడం జరుగుతుంది."]
["26. विश्‍वविद्यालय के कर्मचारियों का हटाया जाना—:","26. విశ్వవిద్యాలయ ఉద్యోగుల తొలగింపు:"]
["(1) जहां विश्‍वविद्यालय के किसी शिक्षक, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के किसी सदस्‍य या किसी अन्‍य कर्मचारी के विरुद्ध किसी अवचार का अभिकथन हो वहां शिक्षक या शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के सदस्‍य के मामले में कुलपति और अन्‍य कर्मचारी के मामले में नियुक्‍ति करने के लिए सक्षम प्राधिकारी (जिसे इसमें इसके पश्‍चात् नियुक्‍ति प्राधिकारी कहा गया है) लिखित आदेश द्वारा, यथास्‍थिति, ऐसे शिक्षक, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के सदस्‍य या अन्‍य कर्मचारी को निलंबित कर सकेगा और कार्य परिषद् को उन परिस्‍थितियों की तुरंत रिपोर्ट देगा जिनमें वह आदेश किया गया था","(1) విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన బోధనా సిబ్బంది లేదా బోధనా సిబ్బందివర్గంలోని ఎవరైనా సభ్యుడు లేదా ఇతర ఉద్యోగులకు వ్యతిరేకంగా దుష్ప్రవర్తనకు సంబంధించిన ఆరోపణలు వచ్చినట్టు అయితే అట్టి ఉపాధ్యాయులు లేదా బోధనా సిబ్బంది లేదా ఉద్యోగి విషయంలో విచారణ నిమిత్తం విచారణ కమిటీని (దీనిని తర్వాత నియామక ప్రాధికార సంస్థగా పిలవబడుతుంది) ఏర్పాటు చేస్తారు. అట్టి కమిటి విచారణ జరిపి అట్టి ఉపాధాయ్యుడు, బోధనా సిబ్బంది లేదా ఇతర ఉద్యోగిపై, ఆ సందర్భాన్ని బట్టి, అట్టి వారిని లిఖితపూర్వక ఆదేశాల ద్వారా సస్పెండ్ చేయవచ్చు. ఏ పరిస్థితుల్లో ఆ నిర్ణయం తీసుకున్నారో అట్టి విషయాన్ని వెంటనే వర్కింగ్ కౌన్సిల్ కు నివేదించాల్సి ఉంటుంది."]
["(2) कर्मचारियों की नियुक्‍ति की संविदा के निबंधनों में या सेवा के अन्‍य निबंधनों और शर्तों में किसी बात के होते हुए भी, शिक्षकों और अन्‍य शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के संबंध में कार्य परिषद् और अन्‍य कर्मचारियों के संबंध में नियुक्‍ति प्राधिकारी को, यथास्‍थिति, शिक्षक या शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के सदस्‍य अथवा अन्‍य कर्मचारी को अवचार के आधार पर हटाने की शक्‍ति होगी ।","(2) నియామక ఒప్పందంలో పేర్కొన్న నిబంధనలు, సర్వీసు రూల్స్లోని నియమనిబంధనలతో సంబంధం లేకుండా, దుష్ప్రవర్తన కారణంగా ఉపాధ్యాయులు, బోధనా సిబ్బంది, ఇతర ఉద్యోగులను తొలగించే అధికారం నియామక ప్రాధికార సంస్థకు ఉంటుంది."]
["(3) यथापूर्वोक्‍त के सिवाय, यथास्‍थिति, कार्य परिषद् या नियुक्‍ति प्राधिकारी किसी शिक्षक, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के सदस्‍य या अन्‍य कर्मचारी को हटाने के लिए तभी हकदार होगा जब उसके लिए उचित कारण हो, और उसे तीन मास की सूचना दे दी गई हो या सूचना के बदले में तीन मास के वेतन का संदाय किया गया हो, अन्यथा नहीं ।","(3) నిర్ధిష్టంగా పేర్కొన్నదాని మినహా, బోధనా సిబ్బంది లేదా ఇతర ఉద్యోగిని సహేతుక కారణం ఉన్నప్పుడు. అట్టి దానికి సంబంధించి వారికి మూడు నెలల నోటీసు లేదా దానికి ప్రతిగా మూడు నెలల వేతనం చెల్లించినప్పుడు అట్టివారిని ఉద్యోగం నుంచి తొలగించే అధికారం ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ లేదా నియమాక అధికారికి ఉంటుంది. ఇలా చేయని పక్షంలో అధి కుదరదు."]
["(4) किसी शिक्षक, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के सदस्‍य या अन्‍य कर्मचारी को खंड (2) या खंड (3) के अधीन तब तक नहीं हटाया जाएगा जब तक कि उसे उसके बारे में की जाने के लिए प्रस्‍तावित कार्रवाई के विरुद्ध हेतुक दर्शित करने का युक्‍तियुक्‍त अवसर न दे दिया गया हो ।","(4) ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న ఉపాధ్యాయుడు, లేదా బోధనాసిబ్బంది లేదా ఇతర ఉద్యోగికి ఆ ఆరోపణలపై వారు చెప్పుకునేందుకు సహేతుకమైన అవకాశం ఇవ్వకుండా వారిని క్లాజ్ (2) లేదా (3) కింద శిక్షించడం కుదరదు."]
["(5) किसी शिक्षक, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के सदस्‍य या अन्‍य कर्मचारी का हटाया जाना उस तारीख से प्रभावी होगा, जिसको हटाए जाने का आदेश किया जाता है :","(5) తొలగింపు సమయంలో ఒక ఉపాధ్యాయుడు, బోధనా సిబ్బంది లేదా ఇతర ఉద్యోగిని సస్పెండ్ చేసినప్పటి నుంచి, ఆ సస్పెన్షన్ అమలులోకి వస్తుంది."]
["(6) इस परिनियम के पूर्वगामी उपबंधों में किसी बात के होते हुए भी, कोई शिक्षक, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद का सदस्‍य या अन्‍य कर्मचारी,—","(6) ఈ చట్టంలో పైన పేర్కొన్న నిబంధనలలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఏ ఉపాధ్యాయుడు, బోధనా సిబ్బంది లేదా ఇతర ఉద్యోగి, -"]
["(क) यदि वह स्‍थायी कर्मचारी है तो, यथास्‍थिति, कार्य परिषद् या नियुक्‍ति प्राधिकारी को तीन मास की लिखित सूचना देने या उसके बदले में तीन मास के वेतन का संदाय करने के पश्‍चात् ही पद त्‍याग सकेगा;","(క) అతను శాశ్వత ఉద్యోగి అయితే, ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ లేదా నియామక అధికారం లేదా మూడు నెలల జీతం చెల్లించినందుకు బదులుగా మూడు నెలల వ్రాతపూర్వక నోటీసు ఇచ్చిన తరువాత మాత్రమే అతను ఈ పదవిని వదులుకోవాలి;"]
["(ख) यदि वह स्‍थायी कर्मचारी नहीं है तो, यथास्‍थिति, कार्य परिषद् या नियुक्‍ति प्राधिकारी को एक मास की लिखित सूचना देने या उसके बदले में एक मास के वेतन का संदाय करने के पश्‍चात् ही पद त्‍याग सकेगा :","(ఖ) ఒకవేళ అట్టి వ్యక్తి శాశ్వత ఉద్యోగి అయినప్పుడు, వారు ఆ ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేయాలనుకున్నప్పుడు లిఖితపూర్వకంగా మూడు నెలల నోటీసు ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్కు లేదా నియామక సంస్థకు ఇవ్వాలి లేదా దానికి బదులుగా మూడు నెలల వేతనాన్ని చెల్లించాలి."]
["27. मानद उपाधि—","27. గౌరవ డిగ్రీలు—"]
["(1) कार्य परिषद्, विद्या परिषद् की सिफारिश पर और उपस्‍थित तथा मतदान करने वाले सदस्‍यों के कम से कम दो-तिहाई बहुमत से पारित संकल्‍प द्वारा कुलाध्‍यक्ष से मानद उपाधियां प्रदान करने की प्रस्‍थापना कर सकेगी :","(1) వర్కింగ్ కౌన్సిల్, విద్యా పరిషత్ సిఫారసు మేరకు, హాజరై ఓటు వేసే సభ్యులలో కనీసం మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీతో తీర్మానం ఆమోదిస్తే ఛాన్సలర్ ద్వారా గౌరవ డిగ్రీలు ప్రదానం చేయవచ్చు:"]
["(2) कार्य परिषद् उपस्‍थित तथा मतदान करने वाले सदस्‍यों के कम-से-कम दो-तिहाई बहुमत से पारित संकल्‍प द्वारा, कुलाध्‍यक्ष की पूर्व मंजूरी से, विश्‍वविद्यालय द्वारा प्रदत्त किसी सम्मानिक उपाधि को वापस ले सकेगी ।","(2) విశ్వవిద్యాలయం అందించే ఏదైనా డిగ్రీ లేదా ప్రత్యేక డిగ్రీ లేదా వర్కింగ్ కౌన్సిల్ సభ్యులలో మూడింట రెండు వంతుల మంది మెజారిటీ ఆమోదించిన ప్రత్యేక తీర్మానం ద్వారా ఒక వ్యక్తికి ఇచ్చిన సర్టిఫికేట్ లేదా డిప్లొమాను సహేతుకమైన కారణాలతో వర్కింగ్ కౌన్సిల్ సమావేశానికి హాజరై మూడింట రెండు వంతుల మెజార్టీ ఓటింగ్ ద్వారా ఉపసంహరించవచ్చు."]
["28. उपाधियों आदि का वापस लिया जाना—","28. గౌరవ డాక్టరేట్ల ఉపసంహరణ మొదలైనవి -"]
["कार्य परिषद् उपस्‍थित और मतदान करने वाले सदस्‍यों के दो-तिहाई से अन्यून बहुमत से पारित विशेष संकल्‍प द्वारा किसी व्‍यक्‍ति को विश्‍वविद्यालय द्वारा प्रदत्त कोई उपाधि या विद्या संबंधी विशेष उपाधि या दिए गए किसी प्रमाणपत्र या डिप्‍लोमा को उचित और पर्याप्‍त कारण से वापस ले सकेगी :","విశ్వవిద్యాలయం అందించే ఏదైనా డిగ్రీ లేదా ప్రత్యేక డిగ్రీ లేదా వర్కింగ్ కౌన్సిల్ సభ్యులలో మూడింట రెండు వంతుల మంది మెజారిటీ ఆమోదించిన ప్రత్యేక తీర్మానం ద్వారా ఒక వ్యక్తికి ఇచ్చిన సర్టిఫికేట్ లేదా డిప్లొమాను సహేతుకమైన కారణాలతో వర్కింగ్ కౌన్సిల్ సమావేశానికి హాజరై మూడింట రెండు వంతుల మెజార్టీ ఓటింగ్ ద్వారా ఉపసంహరించవచ్చు."]
["परन्‍तु इस आशय का कोई संकल्‍प तभी पारित किया जाएगा जब उस व्‍यक्‍ति को ऐसे समय के भीतर जो उस सूचना में विनिर्दिष्‍ट किया जाए, यह हेतुक दर्शित करने की लिखित सूचना न दे दी जाए कि ऐसा संकल्‍प क्‍यों न पारित कर दिया जाए और जब तक कार्य परिषद् द्वारा उसके आक्षेपों पर, यदि कोई हों, और किसी ऐसे साक्ष्‍य पर, जो वह उनके समर्थन में प्रस्‍तुत करे, विचार नहीं कर लिया जाता है ।","అట్టి తీర్మానాన్ని ఎందుకు ఆమోదింపజేశారో తెలియజేయాలని సదరు వ్యక్తి లిఖితపూర్వకంగా కోరితే తప్ప, అట్టి దానికి కారణాలు తెలియజేయాల్సిన అవసరం ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్‌కు లేదు. అయితే తమ వాదనకు మద్దతుగా వారు సమర్పించే సాక్ష్యాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకునేంత వరకు అట్టి తీర్మానాన్ని ఆమోదించరాదు."]
["29. विश्‍वविद्यालयों के छात्रों में अनुशासन बनाए","29.విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థుల క్రమశిక్షణ -"]
["रखना—(1) विश्‍वविद्यालय के छात्रों के संबंध में अनुशासन और अनुशासनिक कार्रवाई संबंधी सभी शक्‍तियां कुलपति में निहित होंगी ।","(1) విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థులకు సంబంధించి క్రమశిక్షణ, క్రమశిక్షణా చర్యలకు సంబంధించిన అన్ని అధికారాలు వైస్ ఛాన్సలర్ కలిగి ఉంటారు."]
["(2) कुलपति, खंड (1) में निर्दिष्‍ट अपनी सभी शक्‍तियों का किसी प्रतिकुलपति को जो वह उपयुक्‍त समझे और ऐसे अन्य अधिकारी को, जिसे वह इस निमित्त विनिर्दिष्‍ट करे, प्रत्यायोजित कर सकेगा ।","(2) క్లాజ్ (1) లోని అధికారాలను వైస్ ఛాన్సలర్ అమలు చేసేందుకు వీలుగా యూనివర్సిటీకి ఒక రిజిస్ట్రార్ ఉంటారు. అట్టి రిజిస్ట్రార్ను ఆర్డినెన్స్ లో పేర్కొన్న రీతిలో ప్రొఫెసర్లు, వైస్ ఛైర్మన్ల నుంచి కౌన్సిల్ నియమిస్తుంది."]
["(3) कुलपति, अनुशासन बनाए रखने की तथा ऐसी कार्रवाई करने की, जो उसे अनुशासन बनाए रखने के लिए समुचित प्रतीत हो, अपनी शक्‍तियों की व्‍यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, ऐसी शक्‍तियों के प्रयोग में आदेश द्वारा, निदेश दे सकेगा कि किसी छात्र या किन्‍हीं छात्रों को किसी विनिर्दिष्‍ट अवधि के लिए निकाला या निष्‍कासित किया जाए अथवा विश्‍वविद्यालय के किसी महाविद्यालय, संस्‍था, विभाग या संकाय में किसी पाठ्यक्रम या पाठ्यक्रमों में कथित अवधि के लिए प्रवेश न दिया जाए अथवा उसे ऐसी रकम के जुर्माने से दंडित किया जाए, जो आदेश में विनिर्दिष्‍ट है अथवा उसे विश्‍वविद्यालय या महाविद्यालय, संस्‍था या विभाग या किसी संकाय द्वारा संचालित परीक्षा या परीक्षाओं में सम्‍मिलित होने से एक या अधिक वर्षों के लिए विवर्जित किया जाए अथवा संबंधित छात्र या छात्रों का, किसी परीक्षा या किन्‍हीं परीक्षाओं का, जिसमें वह या वे सम्‍मिलित हुआ है या हुए हैं, परीक्षाफल रद्द कर दिया जाए ।","(3) క్రమశిక్షణ పాటించేందుకు, క్రమశిక్షణాపాలన కోసం అవసరమని భావించే చర్యలు చేపట్టేందుకు, తన అధికారంపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపని చర్యలు చేపట్టేందుకు, అట్టి అధికారాన్ని ప్రయోగించేందుకు ఆదేశాలు జారీ చేసి వాటి ప్రకారం ఎవరైనా విద్యార్థిని లేదా విద్యార్థులను నిర్దేశిత సమయం వరకు సస్పెండ్‌ చేయడం, బహిష్కరించడం లేదా విశ్వవిద్యాలయం లేదా కళాశాల, సంస్థ, విభాగం లేదా ఫ్యాకల్టీలో ఏదైనా పాఠ్యాంశం లేదా పాఠ్యాంశాల వరకు ప్రవేశాన్ని నిలిపివేయడం లేదా ఆదేశాల్లో పేర్కొన్న మొత్తాన్ని జరిమానా విధించడం లేదా విశ్వవిద్యాలయం లేదా కళాశాల, సంస్థ, విభాగం లేదా ఏదైనా ఫ్యాకల్టీ ద్వారా నిర్వహించే పరీక్ష లేదా పరీక్షలకు హాజరు కాకుండా ఒక సంవత్సరం లేదా అంత కంటే ఎక్కువ కాలానికి నిషేధం విధించడం లేదా సంబంధిత విద్యార్థి లేదా విద్యార్థులను ఏదైనా పరీక్ష లేదా పరీక్షల్లో వారు పాల్గొన్న పక్షంలో అట్టి పరీక్షను రద్దు చేసే అధికారం వైస్‌ ఛాన్సలర్‌కు ఉంటుంది."]
["(4) महाविद्यालयों और संस्‍थाओं के प्राचार्यों, संकायाध्‍यक्षों और विश्‍वविद्यालय के अध्‍यापन विभागों के अध्‍यक्षों को यह प्राधिकार होगा कि वे अपने-अपने महाविद्यालयों, संस्‍थाओं, संकायों और विश्‍वविद्यालय के अध्‍यापन विभागों में छात्रों पर ऐसी सभी अनुशासनिक शक्‍तियों को प्रयोग करें जो वे उसमें महाविद्यालयों, संस्‍थाओं, संकायों और विभागों में अध्‍यापन के उचित संचालन के लिए आवश्‍यक समझें ।","(4) కళాశాలు, సంస్థలకు చెందిన ప్రొఫెసర్లు, విభాగాధిపతులు, విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన బోధనా విభాగాలకు చెందిన అధ్యక్షులకు తమ కళాశాలు, సంస్థలు, విభాగాల్లో, అలాగే విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన బోధనా విభాగలకు చెందిన విద్యార్థులపై ఆయా కళాశాలలు, సంస్థలు, విభాగాలు, ఫ్యాకల్టీల బోధనకు అవసరమని భావించిన చర్యలను వారు తీసుకోవచ్చు."]
["(5) कुलपति, प्राचार्यों और खंड (4) में विनिर्दिष्‍ट अन्‍य व्‍यक्‍तियों की शक्‍तियों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, अनुशासन और उचित आचरण संबंधी विस्‍तृत नियम विश्‍वविद्यालय द्वारा बनाए जाएंगे । महाविद्यालयों, संस्‍थाओं के प्राचार्य, संकायाध्‍यक्ष और विश्‍वविद्यालय के अध्‍यापन विभागों के अध्‍यक्ष ऐसे अनुपूरक नियम भी बना सकेंगे, जो वे उपर्युक्‍त प्रयोजनों के लिए आवश्‍यक समझें ।","(5) నిబంధన (4) లో పేర్కొన్న వైస్-ఛాన్సలర్, ప్రిన్సిపాల్స్ మరియు ఇతర వ్యక్తుల అధికారాలకు పక్షపాతం లేకుండా, క్రమశిక్షణ మరియు సరైన ప్రవర్తనకు సంబంధించిన వివరణాత్మక నియమాలను విశ్వవిద్యాలయం రూపొందిస్తుంది. కళాశాలలు, సంస్థలు, డీన్స్, విశ్వవిద్యాలయ బోధనా విభాగాల అధిపతులు కూడా పైన పేర్కొన్న ప్రయోజనాల కోసం అవసరమని భావించినట్టు అయితే అనుబంధ నియమాలను రూపొందించవచ్చు."]
["(6) प्रवेश के समय, प्रत्‍येक छात्र से यह अपेक्षा की जाएगी कि वह इस आशय की घोषणा पर हस्‍ताक्षर करे कि वह अपने को कुलपति की तथा विश्‍वविद्यालय के अन्‍य प्राधिकारियों की अनुशासनिक अधिकारिता के अधीन अर्पित करता है ।","(6) వైస్‌ ఛాన్సలర్‌, విశ్వవిద్యాలయం, ఇతర ప్రాధికార సంస్థలకు చెందిన క్రమశిక్షణ నియమావళికి లోబడి తాను క్రమశిక్షణతో మెలుగుతానని ప్రవేశ సమయంలో, ప్రతి విద్యార్థి ఒక ప్రకటనపై సంతకం చేయవలసి ఉంటుంది."]
["30. महाविद्यालय आदि के छात्रों में अनुशासन बनाए रखना—","30. కళాశాల విద్యార్థులలో క్రమశిక్షణను పాటించడం."]
["ऐसे महाविद्यालय या संस्था के बारे में, जो विश्‍वविद्यालय द्वारा नहीं चलाई जाती है, अनुशासन तथा अनुशासनिक कार्रवाई संबंधी सभी शक्‍तियां, अध्यादेशों द्वारा विहित प्रक्रिया के अनुसार, यथास्थिति, महाविद्यालय या संस्था के प्राचार्य में निहित होंगी ।","విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహించని కళాశాల లేదా సంస్థకు సంబంధించి క్రమశిక్షణ, క్రమశిక్షణా చర్యలకు సంబంధించి అన్ని అధికారాలు ఆర్డినెన్స్‌లచే సూచించిన విధంగా కళాశాల లేదా సంస్థ ప్రిన్సిపాల్‌కు దఖలు కాబడతాయి."]
["31. महाविद्यालय आदि को विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकार देना—(","31.కళాశాలలకు విశ్వవిద్యాలయ ప్రత్యేక అధికారాలు ఇవ్వడం మొదలైనవి-"]
["1) विश्‍वविद्यालय की अधिकारिता में स्थित महाविद्यालयों और अन्य संस्थाओं को विश्‍वविद्यालय के ऐसे विशेषाधिकार दिए जा सकेंगे, जो कार्य परिषद् और महाविद्यालय विकास परिषद् निम्‍नलिखित शर्तों पर विनिश्‍चित करे, अर्थात्:—","1) విశ్వవిద్యాలయ పరిధిలో ఉన్న కళాశాలలు, ఇతర సంస్థలకు విశ్వవిద్యాలయ అధికారాలను వర్కింగ్ కౌన్సిల్ కళాశాల అభివృద్ధి మండలి ఈ కింది నిబంధనలపై నిర్ణయించగలవు, అవి: -"]
["(i) प्रत्येक ऐसे महाविद्यालय या संस्था का नियमित रूप से गठित एक शासी निकाय होगा, जिसमें कार्य परिषद् द्वारा अनुमोदित पन्द्रह से अनधिक व्यक्‍ति होंगे, तथा जिनमें, अन्य व्यक्‍तियों सहित कार्य परिषद् द्वारा नामनिर्दिष्‍ट विश्‍वविद्यालय के दो शिक्षक और अध्यापन कर्मचारिवृंद के तीन प्रतिनिधि होंगे, जिनमें से एक महाविद्यालय या संस्था का प्राचार्य होगा । शासी निकाय के सदस्यों की नियुक्‍ति और महाविद्यालय या संस्था के प्रबंध पर प्रभाव डालने वाले अन्य मामलों के लिए प्रक्रिया अध्यादेशों द्वारा विहित की जाएगी :","అటువంటి ప్రతి కళాశాల లేదా సంస్థ వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ఆమోదించిన పదిహేను మందికి మించని క్రమం తప్పకుండా ఏర్పాటు చేయబడిన పాలకమండలిని కలిగి ఉండాలి. ఇతరులతో పాటు, వర్కింగ్ కౌన్సిల్ నామినేట్ చేసిన విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ఇద్దరు ఉపాధ్యాయులు, బోధనా సిబ్బంది నుంచి ముగ్గురు ప్రతినిధులను కలిగి ఉండాలి. కళాశాల లేదా సంస్థ ప్రిన్సిపాల్ కూడా అందులో ఉండాలి. పాలకమండలి సభ్యుల నియామకం, కళాశాల లేదా సంస్థ నిర్వహణను ప్రభావితం చేసే ఇతర విషయాలు ఆర్డినెన్స్లచే సూచించబడతాయి:"]
["परंतु सरकार द्वारा चलाए जाने वाले महाविद्यालयों और संस्थाओं की दशा में उक्‍त शर्त लागू नहीं होगी, तथापि, उनकी एक सलाहकार समिति होगी, जिसमें पन्द्रह से अनधिक व्यक्‍ति होंगे तथा जिनमें अन्य व्यक्‍तियों के साथ, तीन शिक्षक होंगे जिनमें से एक महाविद्यालय या संस्था का प्राचार्य और कार्य परिषद् द्वारा नामनिर्दिष्‍ट विश्‍वविद्यालय के दो शिक्षक होंगे;","ప్రభుత్వం నడుపుతున్న కళాశాలలు, సంస్థల విషయంలో పై నిబంధన వర్తించదు, అయినప్పటికీ, వారికి పదిహేను మందికి మించని సలహా కమిటీలో ఇతర వ్యక్తులు సహా ముగ్గురు ఉపాధ్యాయులు ఉంటారు, వీరిలో ఒకరు కళాశాల లేదా వర్కింగ్ కౌన్సిల్ నామినేట్ చేసే ఇద్దరు ఉపాధ్యాయులు కూడా ఉంటారు.\n\n"]
["(ii) प्रत्येक ऐसा महाविद्यालय या ऐसी संस्था निम्‍नलिखित मामलों में कार्य परिषद् और महाविद्यालय विकास परिषद् का समाधान करेगी, अर्थात् :—","(ii) అటువంటి ప్రతి కళాశాల లేదా అటువంటి సంస్థ వర్కింగ్ కౌన్సిల్, కళాశాల అభివృద్ధి మండలిని ఈ కింది విషయాలు పరిష్కరించాలి, అవి: -"]
["(क) उसकी वास-सुविधा की तथा अध्यापन के लिए उपस्कर की उपयुक्‍तता और पर्याप्‍तता;","(క) దాని నివాస స్థలం మరియు బోధన కోసం పరికరాల సముచితత మరియు సమర్ధత;"]
["(ङ)  ऐसे अन्य मामले, जो विश्‍वविद्यालय शिक्षा का स्तर बनाए रखने के लिए आवश्यक हों;","(ఙ) విశ్వవిద్యాలయ విద్యా ప్రమాణాల నిర్వహణకు అవసరమైన ఇతర విషయాలు;"]
["(iii) विद्या परिषद् की सिफारिश के बिना किसी भी महाविद्यालय या संस्था को विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकार नहीं दिए जाएंगे जो विद्या परिषद् द्वारा इस प्रयोजनार्थ स्थापित निरीक्षण समिति की रिपोर्ट पर विचार करने के पश्‍चात् ही की जाएगी;","(iii) విద్యా పరిషత్ సిఫారసు లేకుండా ఏ కళాశాల లేదా సంస్థకు విశ్వవిద్యాలయ అధికారాలు ఇవ్వబడవు, ఈ ప్రయోజనం కోసం విద్యా పరిషత్ ఏర్పాటు చేసే తనిఖీ కమిటీ నివేదికను పరిశీలించిన తరువాత మాత్రమే నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది;"]
["(iv) विश्‍वविद्यालय का विशेषाधिकार प्राप्‍त करने के इच्छुक महाविद्यालयों और संस्थाओं से यह अपेक्षा की जाएगी कि वे ऐसा करने के अपने आशय की लिखित सूचना कुलसचिव को इस प्रकार दें ताकि वह उस वर्ष से, जिससे आवेदित अनुज्ञा प्रभावी होनी है, पूर्ववर्ती 15 अगस्त तक उनके पास पहुंच जाएं;","(iv) విశ్వవిద్యాలయ అధికారాలను పొందాలనుకునే కళాశాలలు, సంస్థలు అలా కోరుతూ రిజిస్ట్రార్‌కు లిఖితపూర్వక నోటీసు ఇవ్వవలసి ఉంటుంది, ఈ విధంగా దరఖాస్తు చేసిన లైసెన్‌ను ప్రభావవంతంగా ఉండవలసిన సంవత్సరం నుండి, ఆగస్టు పదిహేనులోపు అందజేయాల్సి ఉంటుంది."]
["(v) महाविद्यालय या संस्था, कार्य परिषद् और महाविद्यालय विकास परिषद् और विद्या परिषद् की पूर्व अनुज्ञा के बिना ऐसे किसी विषय या पाठ्यक्रम में शिक्षण देना निलंबित नहीं करेगी, जिसका अध्यापन करने के लिए वह प्राधिकृत है और जिसका वह अध्यापन करती है ।","(v) బోధించేందుకు అధికారం కలిగి విషయం లేదా కోర్సులకు సంబంధించి కళాశాల లేదా సంస్థ, వర్కింగ్ కౌన్సిల్, కళాశాల అభివృద్ధి పరిషత్, విద్యా పరిషత్ ముందస్తు అనుమతి అట్టి కోర్సు లేదా విషయాన్ని రద్దు చేసే ఉండదు."]
["(2) विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकार प्राप्‍त महाविद्यालयों या संस्थाओं में अध्यापन कर्मचारिवृंद और प्राचार्यों की नियुक्‍ति अध्यादेशों द्वारा विहित रीति से की जाएगी :","(2) విశ్వవిద్యాలయ పరిధిలో విశేషాధికారాలు కలిగిన కళాశాలలు లేదా సంస్థలలో బోధనా సిబ్బంది, ప్రిన్సిపాల్స్ నియామకం ఆర్డినెన్స్లో నిర్దేశించిన రీతిలో నియమించాలి."]
["परंतु इस खंड की कोई बात सरकार द्वारा चलाए जाने वाले महाविद्यालयों और संस्थाओं को लागू नहीं होगी ।","కానీ ఈ క్లాజులేవి ప్రభుత్వం నడుపుతున్న కళాశాలలు, సంస్థలకు వర్తించవు."]
["(3) खंड (2) में निर्दिष्‍ट प्रत्येक महाविद्यालय या संस्था के प्रशासनिक तथा अन्य अशैक्षणिक कर्मचारिवृंद की सेवा की शर्तें वे होंगी जो अध्यादेशों में अधिकथित की जाएं :","(3) నిబంధన (2) లో పేర్కొన్న విధంగా ప్రతి కళాశాల లేదా సంస్థ పరిపాలనా మరియు ఇతర బోధనేతర సిబ్బంది సర్వీసు రూల్స్ ఆర్డినెన్స్లలో పేర్కొన్నవిగా ఉండాలి:"]
["परंतु इस खंड की कोई बात सरकार द्वारा चलाए जाने वाले महाविद्यालयों और संस्थाओं को लागू नहीं होंगी ।","కానీ ఈ క్లాజులేవి ప్రభుత్వం నడుపుతున్న కళాశాలలు, సంస్థలకు వర్తించవు."]
["(4) विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकारप्राप्‍त प्रत्येक महाविद्यालय या संस्था का निरीक्षण विद्या परिषद् द्वारा स्थापित समिति हर दो शैक्षणिक वर्षों में कम से कम एक बार करेगी और इस समिति की रिपोर्ट विद्या परिषद् को प्रस्तुत की जाएगी जो उसे अपनी ऐसी सिफारिशों के साथ, जिन्हें वह उचित समझे, महाविद्यालय विकास परिषद् और कार्य परिषद् को भेजेगी ।","(4) విశ్వవిద్యాలయం విశేషంగా ఉన్న ప్రతి కళాశాల లేదా సంస్థ ప్రతి రెండు విద్యా సంవత్సరాల్లో కనీసం ఒకసారి విద్యా పరిషత్ ఏర్పాటు చేసిన కమిటీని తనిఖీ చేస్తుంది మరియు ఈ కమిటీ నివేదిక విద్యా పరిషత్‌కు తగినట్లుగా భావించే సిఫారసులతో సమర్పించబడుతుంది. వారు సరైనదనుకున్నవిధంగా, కళాశాల అభివృద్ధి మండలికి మరియు కార్యాచరణ మండలికి పంపుతుంది."]
["(6) कार्य परिषद्, महाविद्यालय विकास परिषद् और विद्या परिषद् से परामर्श करने के पश्‍चात् किसी महाविद्यालय या संस्था को दिए गए किन्हीं विशेषाधिकारों को वापस ले सकेगी यदि किसी भी समय उसका यह विचार है कि महाविद्यालय या संस्था उन शर्तों में से किन्हीं को पूरा नहीं कर रही है जिनके आधार पर महाविद्यालय या संस्था को ऐसे विशेषाधिकार दिए गए थे :","(6) కళాశాల అభివృద్ధి మండలి, వర్కింగ్ కౌన్సిల్, విద్యా పరిషత్ను సంప్రదించిన తరువాత, కళాశాల లేదా సంస్థ నియమనిబంధనలను పాటించలేదని ఎప్పుడైనా భావిస్తే ఏ ప్రాతిపదికన కళాశాల లేదా సంస్థకు ప్రత్యేకాధికారాలు ఇవ్వబడ్డాయో అట్టి వాటిని కళాశాల లేదా సంస్థ నుంచి ఉపసంహరించవచ్చు. :"]
["परंतु किन्हीं विशेषाधिकारों को इस प्रकार वापस लेने के पहले संबंधित महाविद्यालय या संस्था के शासी निकाय को कार्य परिषद् के समक्ष यह अभ्यावेदन करने का अवसर प्रदान किया जाएगा कि ऐसी कार्रवाई क्यों नहीं की जाए ।","ఏదైనా హక్కులు ఉపసంహరించుకునే ముందు, ఆ చర్య ఎందుకు తీసుకోకూడదనే తెలియజేయాలని సంబంధిత కళాశాల లేదా సంస్థ పాలకమండలికి వర్కింగ్ కౌన్సిల్ తెలియజేయాల్సి ఉంటుంది."]
["(7) खंड (1) में दी गई शर्तों के अधीन रहते हुए, अध्यादेशों द्वारा,—","(7) నిబంధన (1) లోని షరతులకు లోబడి, ఆర్డినెన్స్ల ద్వారా, -"]
["(ii) विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकारों को महाविद्यालयों तथा संस्थाओं को देने और इन विशेषाधिकारों को वापस लेने से संबंधित प्रक्रिया,विहित की जा सकेंगी ।","(ii) కళాశాలలు, సంస్థలకు విశ్వవిద్యాలయ హక్కులు ఇవ్వడం, ఈ అధికారాల ఉపసంహరణ ప్రక్రియను సూచించడం జరుగుతుంది. "]
["32. दीक्षांत समारोह—","32. కాన్వొకేషన్ -"]
["उपाधियां प्रदान करने या अन्‍य प्रयोजनों के लिए विश्‍वविद्यालय के दीक्षांत समारोह उस रीति से किए जाएंगे, जो अध्‍यादेशों द्वारा विहित की जाएं ।","డిగ్రీలు ప్రదానం చేయడానికి లేదా ఇతర ప్రయోజనాల కోసం విశ్వవిద్యాలయ సమావేశం ఆర్డినెన్స్‌లో సూచించిన పద్ధతిలో నిర్వహించబడుతుంది."]
["33. अधिवेशनों का कार्यकारी अध्‍यक्ष—","33. కన్వెన్షన్స్ ఎగ్జిక్యూటివ్ చైర్మన్-"]
["जहां विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी या ऐसे प्राधिकारी की किसी समिति के अधिवेशन की अध्‍यक्षता करने के लिए किसी अध्‍यक्ष या सभापति का उपबंध नहीं किया गया है अथवा जिस अध्‍यक्ष या सभापति के लिए इस प्रकार का उपबंध किया गया है वह अनुपस्‍थित है वहां उपस्‍थित सदस्‍य ऐसे अधिवेशन की अध्‍यक्षता करने के लिए अपने में से एक सदस्‍य को निर्वचित कर लेंगे ।","విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ఏదేని ప్రాధికార సంస్థ లేదా అట్టి ప్రాధికార సంస్థకు చెందిన ఏదైనా కమిటీ సమావేశానికి అధ్యక్షత వహించేందుకు ఎవరైనా అధ్యక్షుడు లేదా సభాపతిని నియమించని పక్షంలో లేదా అట్టి సమావేశం కోసం నియమించిన అధ్యక్షుడు లేదా సభాపతి హాజరుకాని పక్షంలో హాజరైన సభ్యుల్లో అట్టి సమావేశానికి అధ్యక్షత వహించేందుకు వారిలో ఒకరిని ఎన్నుకోవాల్సి ఉంటుంది."]
["34. त्‍यागपत्र—","34. రాజీనామా—"]
["सभा, कार्य परिषद्, विद्या परिषद् या विश्‍वविद्यालय के किसी अन्‍य प्राधिकारी या ऐसे प्राधिकारी की किसी समिति के पदेन सदस्‍य से भिन्‍न कोई सदस्‍य कुलसचिव को संबोधित पत्र द्वारा पद त्‍याग कर सकेगा और ऐसा पत्र कुलसचिव को प्राप्‍त होते ही पदत्‍याग प्रभावी हो जाएगा ।","సభ, ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్, విద్యా పరిషత్ లేదా విశ్వవిద్యాలయపు అధికారం కలిగిన ప్రాధికార సంస్థ లేదా అటువంటి అధికారం కలిగిన కమిటీ మినహా మరే సభ్యుడు అయినా రాజీనామా చేయదలిస్తే అట్టి రాజీనామా లేఖను రిజిస్ట్రార్‌ను సంబోధిస్తూ చేయాల్సి ఉంటుంది. ఆ లేఖను రిజిస్ట్రార్ అందుకున్న వెంటనే అమలులోకి వస్తుంది."]
["35. निरर्हता—","35. అనర్హత—"]
["(1) कोई भी व्‍यक्‍ति विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी का सदस्‍य चुने जाने और होने के लिए निरर्हित होगा यदि—","(1) విశ్వవిద్యాలయానికి సంబంధించిన ప్రాధికార సంస్థల్లో ఎవరినైనా సభ్యుడిగా ఎన్నుకునేందుకు అనర్హతలు:"]
["(i) वह विकृतचित्त है; या","(i) వారు వికృతచిత్తం కలిగిన వారై ఉండటం"]
["(ii) वह अनुन्‍मोचित दिवालिया है; या","(ii) అతను నిర్దేశించని దివాళాదారు; లేదా"]
["(iii) वह किसी ऐसे अपराध के लिए, जिसमें नैतिक अधमता अंतर्वलित है, किसी न्यायालय द्वारा दोषसिद्ध किया गया है और उसकी बाबत छह मास से अन्‍यून कारावास से दंडादिष्‍ट किया गया है ।","(iii) నైతిక తుఫానుతో కూడిన నేరానికి అతన్ని కోర్టు దోషిగా నిర్ధారించింది మరియు ఆరు నెలలు మించని కాలానికి జైలు శిక్ష విధించబడింది."]
["(2) यदि यह प्रश्‍न उठता है कि क्‍या कोई व्‍यक्‍ति खंड (1) में वर्णित निरर्हताओं में से किसी एक के अधीन है या रहा है तो वह प्रश्‍न कुलाध्‍यक्ष को विनिश्‍चय के लिए निर्देशित किया जाएगा और उसका विनिश्‍चय अंतिम होगा और ऐसे विनिश्‍चय के विरुद्ध किसी सिविल न्‍यायालय में कोई वाद या अन्‍य कार्यवाही नहीं होगी ।","(2) నిబంధన (1) లో వివరించిన ఏదైనా అనర్హతలకు లోబడి ఉన్నారా లేదా అనే ప్రశ్న తలెత్తితే, అట్టి విషయమై నిర్ణయం కోసం ప్రిన్సిపాల్‌కు పంపబడుతుంది. వారి నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది. ఆ నిర్ణయానికి వ్యతిరేకంగా ఏ సివిల్ కోర్టులోనూ దావా లేదా ఇతర విచారణ జరపడానికి వీల్లేదు"]
["36. सदस्‍यता और पद के लिए निवास की शर्तें—","36. సభ్యత్వం, పదవికి సంబంధించిన నివాస షరతులు"]
["परिनियमों में किसी बात के होते हुए भी, ऐसा कोई व्‍यक्‍ति, जो भारत में मामूली तौर पर निवासी नहीं है, विश्‍वविद्यालय का कोई अधिकारी या विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी का सदस्‍य बनने के लिए पात्र नहीं होगा ।","ఏది ఏమైనప్పటికీ సదరు వ్యక్తి భారతదేశంలో సాధారణస్థాయి నివాసం ఉండకపోయినట్టు అయితే విశ్వవిద్యాలయ అధికారి లేదా విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ఏ ప్రాధికార సంస్థలోనూ సభ్యుడు అయ్యేందుకు అర్హత ఉండదు."]
["37. अन्‍य निकायों की सदस्‍यता के आधार पर प्राधिकारियों की सदस्‍यता—","37. ఇతర సంస్థల సభ్యత్వం ఆధారంగా అధికారుల సభ్యత్వం."]
["परिनियमों में किसी बात के होते हुए भी, कोई व्‍यक्‍ति जो विश्‍वविद्यालय में कोई पद धारण करता है या विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी या निकाय का किसी विशिष्‍ट प्राधिकारी या निकाय के सदस्‍य की हैसियत में सदस्‍य है या कोई विशिष्‍ट नियुक्‍ति धारित करता है, केवल तब तक ऐसा पद या सदस्यता धारण करेगा जब तक वह, यथास्‍थिति, उस विशिष्‍ट प्राधिकारी या निकाय का सदस्‍य बना रहता है या उस विशिष्‍ट नियुक्‍ति को धारित करता रहता है ।","నిబంధనలలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, విశ్వవిద్యాలయంలో ఒక పదవిని కలిగి ఉన్నా లేదా విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ఏదేని ప్రాధికార సంస్థలో సభ్యుడు అయినా లేదా ఒక నిర్దిష్ట అధికారం లేదా సీనియర్‌ సభ్యుడిగా లేదా నిర్దిష్ట నియామకాన్ని కలిగి ఉన్న వ్యక్తి అయితే వారు ఆ హోదాలో ఉన్నంతవరకు, సంస్థలో సభ్యులుగా ఉంటారు లేదా నిర్దిష్ట నియామకాన్నికలిగి ఉన్నంత కాలం అటువంటి హోదా లేదా సభ్యత్వాన్ని కలిగి ఉంటారు. "]
["38. छात्र परिषद्—(","38. స్టూడెంట్ కౌన్సిల్— "]
["1) विश्‍वविद्यालय में प्रत्‍येक शैक्षणिक वर्ष के लिए एक छात्र परिषद् गठित की जाएगी, जिसमें निम्‍नलिखित होंगे—","(1) విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రతి విద్యా సంవత్సరానికి విద్యార్థి మండలి ఏర్పాటు చేయబడుతుంది, ఇందులో ఇవి ఉంటాయి:"]
["(i) छात्र कल्‍याण संकायाध्‍यक्ष, जो छात्र परिषद् का अध्‍यक्ष होगा;","(i) స్టూడెంట్ వెల్ఫేర్‌ డీన్‌గా ఉండే వ్యక్తి స్టూడెంట్‌ కౌన్సిల్‌ అధ్యక్షులుగా ఉంటారు;"]
["(ii) बीस छात्र जो विद्या परिषद् द्वारा अध्‍ययन, खेलकूद और पाठ्येतर क्रियाकलापों में प्रतिभा के आधार पर नामनिर्दिष्‍ट किए जाएं; और","(ii) అధ్యయనాలు, క్రీడలు, పాఠ్యేతర కార్యకలాపాలలో ప్రతిభ ఆధారంగా 20 మంది విద్యార్థులను విద్యా పరిషత్ నామినేట్ చేస్తుంది."]
["(iii) छात्रों के उतने निर्वाचित प्रतिनिधि, जितने विद्या परिषद् द्वारा विनिर्दिष्‍ट किए जाएं :","(iii) విద్యా పరిషత్ నామినేట్‌ అయిన విద్యార్థి ప్రతినిధులు:"]
["परंतु विश्‍वविद्यालय के किसी छात्र को यदि अध्‍यक्ष ऐसा अनुज्ञात करे तो विश्‍वविद्यालय से संबंधित किसी विषय को परिषद् के समक्ष लाने का अधिकार होगा और उसे किसी भी अधिवेशन में चर्चा में भाग लेने का उस समय अधिकार होगा, जब उस विषय के बारे में विचार किया जाए ।","విశ్వవిద్యాలయ అధ్యక్షుడు అటువంటి విద్యార్థిని అనుమతిస్తే, విశ్వవిద్యాలయానికి సంబంధించిన ఏదైనా విషయాన్ని కౌన్సిల్‌ ముందుకు తీసుకువచ్చే హక్కు వారికి ఉంటుంది,ఈ విషయాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకున్నప్పుడు ఏదైనా సెషన్‌లో చర్చలో పాల్గొనే హక్కు వారికి ఉంటుంది."]
["(2) अध्‍ययन, छात्र कल्‍याण कार्यक्रमों और विश्‍वविद्यालय के साधारण कार्यकरण से संबंधित महत्व के अन्य विषयों के बारे में विश्‍वविद्यालय के समुचित प्राधिकारियों को सुझाव देना छात्र परिषद् के कृत्य होंगे और ऐसे सुझाव सर्वसम्मति से दिए जाएंगे ।","(2) విశ్వవిద్యాలయ సాధారణ కార్యకలాపాలు, అధ్యయనాలు, విద్యార్థి సంక్షేమ కార్యక్రమాలు ఇతర ప్రాధాన్యత గల విషయాలకు సంబంధించి విశ్వవిద్యాలయ అధికారులకు సూచనలు ఇవ్వడం విద్యార్థి మండలి విధి. అయితే ఆ ప్రతిపాదనలు ఏకగ్రీవంగా అందజేయాల్సి ఉంటుంది."]
["(3) छात्र परिषद् शैक्षणिक वर्ष में कम-से-कम एक बार अधिमानतः उस वर्ष के प्रारम्भ में अपना अधिवेशन करेगी ।","(3) విద్యా సంవత్సరం ప్రారంభంలోనే కనీసం ఒక్కసారైనా విద్యార్థి పరిషత్‌ సమావేశాన్నినిర్వహించాలి."]
["39. अध्‍यादेश कैसे बनाए जाएंगे—","39. ఆర్డినెన్స్‌లు ఎలా రూపొందించబడతాయి-"]
["(1) धारा 32 की उपधारा (2) के अधीन बनाए गए प्रथम अध्‍यादेश, कार्य परिषद् द्वारा नीचे विनिर्दिष्‍ट रीति से किसी भी समय, संशोधित, निरसित या परिवर्धित किए जा सकेंगे ।","(1) సెక్షన్ 32 లోని సబ్ సెక్షన్ (2) కింద చేసిన మొదటి ఆర్డినెన్స్‌ను వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ఎప్పుడైనా కింద పేర్కొన్న పద్ధతిలో సవరించవచ్చు, రద్దు చేయవచ్చు లేదా మార్పులు చేయవచ్చు."]
["(2) धारा 32 की उपधारा (1) में प्रगणित मामलों के बारे में कार्य परिषद् द्वारा कोई अध्‍यादेश तब तक नहीं बनाया जाएगा जब तक कि ऐसे अध्‍यादेश का प्रारूप विद्या परिषद् द्वारा प्रस्‍थापित नहीं किया गया हो ।","విద్యాపరిషత్‌ ముసాయిదా రూపొందించని పక్షంలో సెక్షన్‌ 2 సబ్‌ సెక్షన్‌ 32 (1) లో పొందుపరిచిన అంశాలకు సంబంధించిన ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్ ఎటువంటి ఆర్డినెన్స్‌ రూపొందించలేదు."]
["(4) जहां कार्य परिषद् ने विद्या परिषद् द्वारा प्रस्‍थापित किसी अध्‍यादेश के प्रारूप को नामंजूर कर दिया है या उसे वापस कर दिया है वहां विद्या परिषद् उस प्रश्‍न पर नए सिरे से विचार कर सकेगी और उस दशा में जब मूल प्रारूप उपस्‍थित तथा मतदान करने वाले सदस्‍यों के कम-से-कम दो-तिहाई और विद्या परिषद् के सदस्‍यों की कुल संख्‍या के आधे से अधिक बहुमत से पुन: अभिपुष्‍ट कर दिया जाता है तब प्रारूप कार्य परिषद् को वापस भेजा जा सकेगा जो या तो उसे मान लेगी या उसे कुलाध्‍यक्ष को निर्देशित कर देगी, जिसका विनिश्‍चय अंतिम होगा ।","(4) విద్యా పరిషత్‌ రూపొందించిన ఆర్డినెన్స్‌ ముసాయిదాను ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్‌ తిరస్కరించినప్పుడు లేదా తిప్పిపంపినప్పుడు, అట్టి దానిపై విద్యా పరిషత్‌ పునరాలోచన చేసి ముందుగానే రూపొందించిన ముసాయిదాను తిప్పి పంపిదలిచినప్పుడు తన మండలిలో ఓటు హక్కు కలిగిన సభ్యుల ముందు ఉంచి, కనీసం మూడింట రెండొంతల మెజార్టీతో పాటు మొత్తం సభ్యుల్లో సగం మంది ఆమోదం తెలిపినప్పుడు ఆ ఆర్డినెన్స్‌ను ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్‌కు పంపించవచ్చు. అట్టి దానిని కౌన్సిల్‌ వెనక్కి తిప్పిపంపవచ్చు లేదా అంగీకరించవచ్చు లేదా ఛాన్సలర్‌కు నివేదించవచ్చు. అట్టి సందర్భంలో ఛాన్సలర్‌ నిర్ణయం అంతిమమవుతుంది."]
["(6) कार्य परिषद् द्वारा बनाया गया प्रत्‍येक अध्‍यादेश, उसके अंगीकार किए जाने की तारीख से दो सप्‍ताह के भीतर कुलाध्‍यक्ष को प्रस्‍तुत किया जाएगा ।","(6) వర్కింగ్ కౌన్సిల్ చేసిన ప్రతి ఆర్డినెన్స్ అంగీకారం పొందిన తేదీ నుంచి రెండు వారాల్లో ఛాన్సలర్‌కు సమర్పించబడుతుంది."]
["(7) कुलाध्‍यक्ष को विश्‍वविद्यालय को, अध्यादेश की प्राप्‍ति के चार सप्‍ताह के भीतर किसी ऐसे अध्यादेश के प्रवर्तन को निलम्‍बित करने के लिए निदेश देने की शक्‍ति होगी और वह यथासाध्यशीघ्र कार्य परिषद् को प्रस्तावित अध्यादेश पर अपने आक्षेप के बारे में सूचित करेगा ।","(7) ఆర్డినెన్స్ అందిన నాలుగు వారాల్లోపు ఏదైనా ఆదేశ అమలును నిలిపివేయాలని విశ్వవిద్యాలయానికి ఆదేశించే అధికారం ఛాన్సలర్‌కు ఉంటుంది. ప్రతిపాదిత ఆర్డినెన్స్‌పై అభ్యంతరాలు వచ్చిన వెంటనే వీలైనంత త్వరగా ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్‌కు తెలియజేయాలి."]
["(8) कुलाध्‍यक्ष, विश्‍वविद्यालय से टिप्‍पणी प्राप्‍त कर लेने के पश्‍चात् या तो अध्‍यादेशों का निलंबन करने वाले आदेश को वापस ले सकेगा या अध्‍यादेश को नामंजूर कर देगा और उसका विनिश्‍चय अंतिम होगा ।","(8)విశ్వవిద్యాలయం నుంచి వచ్చిన స్పందనను ఛాన్సలర్ స్వీకరించిన తరువాత ఆర్డినెన్స్‌ నిలిపివేసే ఉత్తర్వును ఉపసంహరించుకోవచ్చు లేదా ఆర్డినెన్స్‌ను తిరస్కరించవచ్చు, ఆ నిర్ణయమే అంతిమమవుతుంది."]
["40. विनियम—","40. నిబంధనలు—"]
["(1) विश्‍वविद्यालय के प्राधिकारी निम्‍नलिखित विषयों के बारे में अधिनियम, परिनियमों और अध्‍यादेशों से संगत विनियम बना सकेंगे, अर्थात्:—","(1) విశ్వవిద్యాలయ అధికారులు ఈ క్రింది విషయాలకు సంబంధించి చట్టాలు, నియమాలు, ఆదేశాలు రూపొందించాలి. అవి: -"]
["(ii) उन सभी विषयों के लिए उपबंध करना जिनका इस अधिनियम, परिनियमों या अध्‍यादेशों के अधीन विनियमों द्वारा विहित किया जाना अपेक्षित है;","(ii) ఈ చట్టం, నిబంధనలు లేదా శాసనాలు ప్రకారం నిబంధనల ప్రకారం సూచించాల్సిన అన్ని విషయాలకు సదుపాయం కల్పించడం;"]
["(3) कार्य परिषद् इन परिनियमों के अधीन बनाए गए किसी विनियम का ऐसी रीति से, जो वह विनिर्दिष्‍ट करे, संशोधन या किसी ऐसे विनियम के निष्‍प्रभाव किए जाने का निदेश दे सकेगी ।","(3) ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ ఈ నిబంధనల ప్రకారం చేసిన ఏదైనా సవరణను నిర్దేశించిన విధంగా, సవరించడానికి లేదా తటస్థీకరించడానికి నిర్దేశించవచ్చు."]
["अधिनियम और परिनियमों के उपबंधों के अधीन रहते हुए, विश्‍वविद्यालय का कोई अधिकारी या प्राधिकारी अपनी कोई शक्‍ति, अपने या उसके नियंत्रण में के किसी अन्‍य अधिकारी या प्राधिकारी या व्‍यक्‍ति को इस शर्त के अधीन रहते हुए प्रत्‍यायोजित कर सकेगा कि इस प्रकार प्रत्‍यायोजित शक्‍तियों के प्रयोग का संपूर्ण उत्तरदायित्‍व ऐसी शक्‍तियों का प्रत्‍यायोजन करने वाले अधिकारी या प्राधिकारी में निहित बना रहेगा ।","చట్ట నిబంధనలకు లోబడి విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ఒక అధికారి లేదా ప్రాధికార సంస్థ అధికారాలు, లేదా మరే ఇతర అధికారి లేదా ప్రాధికార సంస్థ లేదా దాని నియంత్రణలో ఉన్న వ్యక్తికి అప్పగించవచ్చు, అధికారాల వినియోగం అలా అప్పగించబడిన షరతుకు లోబడి ఉంటుంది. అధికారం పూర్తి బాధ్యత అటువంటి అధికారాలను అప్పగించే అధికారి లేదా అధికారంలో ఉంటుంది."]
["अंग्रेजी और अन्‍य विदेशी भाषाओं और उनके साहित्‍य की अभिवृद्धि औरविकास के लिए एक अध्‍यापन विश्‍वविद्यालय की स्‍थापना औरउसका निगमन करने तथा उससे संबंधित या उसकेआनुषंगिक विषयों का उपबंकरने के लिएअधिनियम","ఇంగ్లీష్, ఇతర విదేశీ భాషలు, వాటి సాహిత్యాన్ని ప్రోత్సహించడం, అభివృద్ధి కోసం, దానికి సంబంధించిన లేదా అధ్యయన విషయాల కోసం బోధనా విశ్వవిద్యాలయం నెలకొల్పడం, దాని నిర్వహణకు సంబంధించి, ఇతర విషయాలకు సంబంధించి నియమాలు రూపొందించడం."]
["हैदराबाद में एक अध्‍यापन विश्‍वविद्यालय की स्‍थापना और उसका निगमन करना, हैदराबाद सोसाइटीज रजिस्‍ट्रेशन ऐक्‍ट, 1350 (फसली) (1350 फसली का अधिनियम 1) के अधीन रजिस्‍ट्रीकृत सोसाइटी “सेंट्रल इंस्‍टि्यूट ऑफ इंग्‍लिश एंड फॉरिन लैंग्‍वेजेज, हैदराबाद” का विघटन करना और उक्‍त सोसाइटी की सभी संपत्तियों और अधिकारों का उक्‍त विश्‍वविद्यालय को अंतरण और उसमें निहित करना समीचीन है;","హైదరాబాద్‌లో బోధనా విశ్వవిద్యాలయాన్ని నెలకొల్పడం, స్థాపించడం, హైదరాబాద్ సొసైటీల రిజిస్ట్రేషన్ చట్టం, 1350 (ఫస్లీ) (1350 ఫస్లీలోని నియమం 1) కింద \"సెంట్రల్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇంగ్లీష్ అండ్ ఫారిన్ లాంగ్వేజెస్, హైదరాబాద్\" అనే కేంద్రీకృత సొసైటీ ఏర్పాటు చేయడం, ఆ సొసైటీకి సంబంధించిన సముచితమైన అన్ని ఆస్తులు, అధికారాలను విశ్వవిద్యాలయానికి బదిలీ చేయడం, స్వాధీనపరచడం చేసుకోవడం సముచితం;"]
["भारत गणराज्‍य के सत्तावनवें वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो:—","భారత రిపబ్లిక్ ఇరవై ఏడవ సంవత్సరంలో పార్లమెంటు ఈ క్రింది రూపంలో నోటిఫై చేయడం జరిగింది:-"]
["1. संक्षिप्‍त नाम और प्रारंभ—","1. సంక్షిప్త నామం, ప్రారంభం-"]
["(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम अंग्रेजी और विदेशी भाषा विश्‍वविद्यालय अधिनियम,2006 है ।","(1) ఈ చట్టాన్ని ఇంగ్లీష్ మరియు విదేశీ భాషల విశ్వవిద్యాలయ చట్టం, 2006 అని పిలుస్తారు."]
["(2) यह उस तारीख को प्रवृत्त होगा, जिसे केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, नियत करे ।","(2) కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌ నోటిఫికేషన్ ద్వారా దీన్ని అమల్లోకి తెచ్చిన తేదీ నుంచి అమల్లోకి వస్తుంది. "]
["2. परिभाषाएं","2. నిర్వచనాలు"]
["—इस अधिनियम में और इसके अधीन बनाए गए सभी परिनियमों में, जब तक कि संदर्भ से अन्‍यथा अपेक्षित न हो,—","ఈ చట్టం, దానికి లోబడి రూపొందించిన ఉపనిబంధనలు మినహ మరేవి వర్తించవు."]
["(ख) “शैक्षणिक कर्मचारिवृंद” से कर्मचारिवृंद के ऐसे प्रवर्ग अभिप्रेत हैं, जो अध्‍यादेशों द्वारा शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के रूप में अभिहित किए जाएं;","(ఖ) \"అకాడెమిక్ స్టాఫ్\" అంటే ఆర్డినెన్స్‌ ద్వారా నియమితులైన బోధనా సిబ్బంది."]
["(ग) “अध्‍ययन बोर्ड” से विश्‍वविद्यालय का अध्‍ययन बोर्ड अभिप्रेत है;","(గ) \"బోర్డ్ ఆఫ్ స్టడీస్\" అంటే విశ్వవిద్యాల స్టడీ బోర్డు;"]
["(घ) “कुलाधिपति”, “कुलपति” और “प्रतिकुलपति” से क्रमश: विश्‍वविद्यालय के कुलाधिपति, कुलपति और प्रतिकुलपति अभिप्रेत हैं;","(ఘ) \"ఛాన్సలర్\", \"వైస్ ఛాన్సలర్\" మరియు \"ప్రొ-వైస్‌ఛాన్సలర్‌ \" అంటే వరుసగా విశ్వవిద్యాలయ ఛాన్సలర్, వైస్‌ ఛాన్సలర్, ప్రొ-వైస్ ఛాన్సలర్;"]
["(ङ) “महाविद्यालय” से विश्‍वविद्यालय द्वारा अनुरक्षित महाविद्यालय अभिप्रेत है;","(ఙ) \"కళాశాల\" అంటే విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహించే కళాశాల;"]
["(च) “सभा” से विश्‍वविद्यालय की सभा अभिप्रेत है;","(చ) \"అసెంబ్లీ\" అంటే విశ్వవిద్యాలయ అసెంబ్లీ;"]
["(छ) “विभाग” से कोई अध्‍ययन विभाग अभिप्रेत है और इसके अंतर्गत अध्‍ययन केन्‍द्र है;","(ఛ) \"విభాగం\" అంటే ఒక అధ్యయన విభాగం, దానికి అనుబంధంగా ఉండే అధ్యయన కేంద్రం;"]
["(ज) “दूर शिक्षा पद्धति” से संचार के किसी माध्‍यम जैसे कि प्रसारण, टेलिविजन प्रसारण, पत्राचार पाठ्यक्रमों, सेमिनारों, संपर्क कार्यक्रमों अथवा ऐसे किन्‍हीं दो या अधिक माध्‍यमों के संयोजन द्वारा शिक्षा देने की पद्धति अभिप्रेत है;","(జ) \"దూర విద్య పద్ధతి\" అంటే ప్రసార మాధ్యమాలు అంటే ప్రసారం, టెలివిజన్ ప్రసారం, కరస్పాండెన్స్ కోర్సులు, సెమినార్లు, కాంటాక్ట్‌ ప్రోగ్రామ్స్ లేదా ఏదైనా రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మాధ్యమాల ద్వారా బోధించే పద్ధతి;"]
["(झ) “कर्मचारी” से विश्‍वविद्यालय द्वारा नियुक्‍त कोई व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है और इसके अंतर्गत विश्‍वविद्यालय के शिक्षक और अन्‍य कर्मचारिवृंद भी हैं;","(ఝ) \"ఉద్యోగి\" అంటే విశ్వవిద్యాలయం ద్వారా నియమితులైన వ్యక్తి, విశ్వవిద్యాలయ ఉపాధ్యాయులు,ఇతర సిబ్బంది;"]
["(ञ) “कार्य परिषद्” से विश्‍वविद्यालय की कार्य परिषद् अभिप्रेत है;","(ఇ+) \"ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్‌\" అంటే విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్;"]
["(ट) “छात्र-निवास” से विश्‍वविद्यालय द्वारा चलाए जा रहे विश्‍वविद्यालय या किसी महाविद्यालय या संस्‍था के छात्रों के लिए निवास या सामूहिक जीवन की इकाई अभिप्रेत है;","(ట) \"విద్యార్థి నివాసం\" అంటే విశ్వవిద్యాలయం లేదా విశ్వవిద్యాలయం నడుపుతున్న కళాశాల లేదా సంస్థ ద్వారా విద్యార్థులకు నివాసం లేదా సామూహిక జీవితాన్ని అందించే యూనిట్;"]
["(ठ) “संस्‍था” से विश्‍वविद्यालय द्वारा चलाई जा रही ऐसी शैक्षणिक संस्‍था अभिप्रेत है, जो महाविद्यालय नहीं है;","(ఠ) \"సంస్థ\" అంటే విశ్వవిద్యాలయం నడుపుతున్న విద్యా సంస్థ, ఇది కళాశాల కాదు;"]
["(ड) “प्राचार्य” से किसी महाविद्यालय या किसी संस्‍था का प्रधान अभिप्रेत है और इसके अंतर्गत, जहां कोई प्राचार्य नहीं है, वहां प्राचार्य के रूप में कार्य करने के लिए तत्‍समय सम्‍यक् रूप से नियुक्‍त व्‍यक्‍ति और प्राचार्य या कार्यकारी प्राचार्य के न होने पर, उप-प्राचार्य के रूप में सम्‍यक् रूप से नियुक्‍त व्‍यक्‍ति भी है;","(డ) ప్రిన్సిపల్‌ అంటే కళాశాల లేదా సంస్థ అధిపతి, ఒకవేళ ప్రిన్సిపల్‌ లేని పక్షంలో, ప్రిన్సిపల్‌గా వ్యవహరించేందుకు సమయానుకూలంగా నియమితులైన వ్యక్తి, ఒకవేళ ప్రిన్సిపల్‌ లేదా తాత్కాలిక ప్రిన్సిపల్‌ లేని పక్షంలో ప్రిన్సిపల్‌ రూపంలో బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్న వైస్‌ప్రిన్సిపల్‌ కూడా ఈ పదం పరిధిలోకి వస్తారు."]
["(ढ) “मान्‍यताप्राप्‍त संस्‍था” से विश्‍वविद्यालय द्वारा मान्‍यताप्राप्‍त उच्‍चतर शिक्षा की संस्‍था अभिप्रेत है;","(ఢ) \"గుర్తింపు పొందిన సంస్థ\" అంటే విశ్వవిద్యాలయం గుర్తించిన ఉన్నత విద్య యొక్క సంస్థ;"]
["(ण) “मान्‍यताप्राप्‍त शिक्षक” से ऐसे व्‍यक्‍ति अभिप्रेत हैं जो शिक्षा देने या अनुसंधान का संचालन करने या दोनों के प्रयोजन के लिए किसी मान्‍यताप्राप्‍त संस्‍था में कार्यरत और विश्‍वविद्यालय द्वारा मान्‍यताप्राप्‍त है;","(ణ) \"గుర్తింపు పొందిన ఉపాధ్యాయుడు\" అంటే ఒక గుర్తింపు పొందిన సంస్థలో ఉద్యోగం పొందిన మరియు పరిశోధన లేదా పరిశోధన లేదా రెండింటిని నిర్వహించడం కోసం విశ్వవిద్యాలయం గుర్తించిన వ్యక్తి;"]
["(त) “विद्यापीठ” से विश्‍वविद्यालय में अध्‍ययन का विद्यापीठ अभिप्रेत है;","(త) \"పాఠశాల\" అంటే విశ్వవిద్యాలయంలో అధ్యయనం చేసే పాఠశాల;"]
["(थ) “परिनियम”, “अध्‍यादेश” और “विनियम” से क्रमश: तत्‍समय प्रवृत्त विश्‍वविद्यालय के परिनियम, अध्‍यादेश और विनियम अभिप्रेत हैं;","(థ) \"చట్టం\", \"ఆర్డినెన్స్\" \"రెగ్యులేషన్\" అంటే వరుసగా అమలులో ఉన్న విశ్వవిద్యాలయం నిబంధనలు, శాసనాలు మరియు నిబంధనలు;"]
["(द) “विश्‍वविद्यालय के शिक्षक” से आचार्य, उपाचार्य, प्राध्‍यापक और ऐसे अन्‍य व्‍यक्‍ति अभिप्रेत हैं, जो विश्‍वविद्यालय में या विश्‍वविद्यालय द्वारा चलाए जाने वाले किसी महाविद्यालय या संस्‍था में शिक्षण देने या अनुसंधान का संचालन करने के लिए नियुक्‍त किए जाएं और अध्‍यादेशों द्वारा शिक्षक के रूप में अभिहित किए जाएं;","(ద) \"విశ్వవిద్యాలయ ఉపాధ్యాయుడు\" అంటే ప్రిన్సిపల్‌, వైస్‌ ప్రిన్సిపల్‌, ప్రొఫెసర్, విశ్వవిద్యాలయంలో లేదా విశ్వవిద్యాలయం నడుపుతున్న ఏదైనా కళాశాల లేదా సంస్థలో ఆర్డినెన్స్‌ ద్వారా బోధించడానికి లేదా పరిశోధనల కోసం నియమించబడిన ఉపాధ్యాయులు;"]
["(ध) “विश्‍वविद्यालय” से हैदराबाद सोसाइटीज रजिस्‍ट्रेशन ऐक्‍ट, 1350 (फसली) (1350 फसली का अधनियम 1) के अधीन रजिस्‍ट्रीकृत एक सोसाइटी के रूप में 1958 में हैदराबाद में केन्‍द्रीय सरकार द्वारा स्‍थापित सेंट्रल इंस्‍टिट्यूट ऑफ इंग्‍लिश, हैदराबाद सोसाइटी अभिप्रेत है, जिसे 1972 में सेंट्रल इंस्‍टिट्यूट ऑफ इंग्‍लिश एंड फॉरिन लैंग्‍वेजेज, हैदराबाद सोसाइटी के रूप में पुन:नामित किया गया था और 1973 में विश्‍वविद्यालय अनुदान आयोग अधिनियम, 1956 (1956 का 3) की धारा 3 के अधीन एक विश्‍वविद्यालय के रूप में समझी गई संस्‍था के रूप में घोषित किया गया था जिसे इस अधिनियम के अधीन एक विश्‍वविद्यालय के रूप में निगमित किया गया है ।","(ధ) విశ్వవిద్యాలయం అంటే హైదరాబాద్‌ సొసైటీ చట్టం, 135(ఫస్లీ) (1350 ఫస్లీలో 1వది) కింద కేంద్ర ప్రభుత్వం 1958లో సొసైటీ కింద నెలకొల్పిన సెంట్రల్‌ ఇనిస్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ ఇంగ్లిష్‌. ఇది 1972లో సెంట్రల్‌ ఇనిస్టిట్యూట్‌ ఆఫ్ ఇంగ్లిష్‌ అండ్‌ ఫారిన్‌ లాంగ్వేజెస్‌, హైదరాబాద్‌, సొసైటీలో పేరు మార్చుకొని 1973లో యూనివర్సిట గ్రాంట్స్‌ కమిషన్‌ చట్టం 1956 ( 1956లో 3వది) సెక్షన్‌ 3 కింద విశ్వవిద్యాలయంగా డీమ్డ్‌ హోదా పొంది ఈ చట్టం ద్వారా విశ్వవిద్యాలయంగా మారినది. "]
["3. विश्‍वविद्यालय की स्‍थापना","3. విశ్వవిద్యాలయ స్థాపన"]
["—(1) आंध्र प्रदेश राज्‍य में “अंग्रेजी और विदेशी भाषा विश्‍वविद्यालय” के नाम से एक विश्‍वविद्यालय स्‍थापित किया जाएगा ।"," (1) ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో \"ఇంగ్లీష్ మరియు విదేశీ భాషా విశ్వవిద్యాలయం\" పేరుతో విశ్వవిద్యాలయంగా నెలకొల్పబడుతుంది. "]
["(2) विश्‍वविद्यालय का मुख्‍यालय हैदराबाद में, लखनऊ और शिलांग कैंपस में होंगे; और यह अपने कैंपस ऐसे अन्‍य स्‍थानों पर, जो यह उपयुक्‍त समझे, स्‍थापित कर सकेगा ।","(2) విశ్వవిద్యాలయం ప్రధాన కార్యాలయం హైదరాబాద్‌లో ఉంటుంది. లక్నో, షిల్లాంగ్‌లో క్యాంపస్‌లు ఉంటాయి. అంతే కాదు ఎక్కడైతే నెలకొల్పితే సమంజసమని భావిస్తే ఆ ప్రాంతాల్లో క్యాంపస్‌లు ఏర్పాటు చేసుకోవచ్చు. "]
["(3) प्रथम कुलाधिपति, प्रथम कुलपति, तथा सभा, कार्य परिषद् और विद्या परिषद् के प्रथम सदस्‍य और वे सभी व्‍यक्‍ति जो इसके पश्‍चात् ऐसे अधिकारी या सदस्‍य बनें, जब तक वे ऐसे पद पर बने रहते हैं या उनकी सदस्‍यता बनी रहती है, विश्‍वविद्यालय का गठन करेंगे ।","(3) మొదటి ఛాన్సలర్, మొదటి వైస్‌ ఛాన్సలర్, అసెంబ్లీ, ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్‌, విద్యా పరిషత్ కౌన్సిల్ మొదటి సభ్యులు, ఆ తరువాత అటువంటి అధికారులు లేదా సభ్యులుగా మారిన వారందరూ, అలాంటి పదవులు కలిగి ఉన్నంత వరకు లేదా విశ్వవిద్యాలయంలో సభ్యులుగా కొనసాగుతున్నంత కాలం ఉంటుంది."]
["(4) विश्‍वविद्यालय का शाश्‍वत् उत्तराधिकार होगा और उसकी सामान्‍य मुद्रा होगी तथा उक्‍त नाम से वह वाद लाएगा और उस पर वाद लाया जाएगा ।","(4) విశ్వవిద్యాలయం శాశ్వత వారసత్వం కలిగి ఉంటుంది. ఉమ్మడి ముద్ర కలిగి ఉంటుంది, అంతే కాదు అదే పేరుతో స్టాంప్‌ వేయడం జరుగుతుంది."]
["4. सेंट्रल इंस्‍टिट्यूट ऑफ इंग्‍लिश एंड फॉरिन लैंग्‍वेजेज, हैदराबाद सोसाइटी का विघटन और सभी संपत्तियों का अंतरण तथा विश्‍वविद्यालय की स्‍थापना का प्रभाव—","4. సెంట్రల్ ఇనిస్టిట్యూట్‌ ఆఫ్ ఇంగ్లీష్ అండ్ ఫారిన్ లాంగ్వేజెస్, హైదరాబాద్ సొసైటీ విచ్ఛిన్నం, అన్ని ఆస్తుల బదిలీ, విశ్వవిద్యాలయ స్థాపన ప్రభావం-"]
["इस अधिनियम के प्रारंभ से ही,—","ఈ చట్టం ప్రారంభమైనప్పటి నుండి, -"]
["(i) सेंट्रल इंस्‍टिट्यूट ऑफ इंग्‍लिश एंड फॉरिन लैंग्‍विजेज, हैदराबाद सोसाइटी के नाम से ज्ञात सोसाइटी का विद्यटन कर दिया जाएगा और उक्‍त सोसाइटी की सभी जंगम या स्‍थावर संपत्ति और सभी अधिकार, शक्‍तियां और विशेषाधिकार विश्‍वविद्यालय में अंतरित और निहित हो जाएंगे और उन उद्देश्‍यों और प्रयोजनों के लिए उपयोजित की जाएंगी जिनके लिए विश्‍वविद्यालय स्‍थापित किया गया है;","(i) సెంట్రల్ ఇనిస్టిట్యూట్‌ ఆఫ్ ఇంగ్లీష్ అండ్ ఫారిన్ లాంగ్వేజెస్, హైదరాబాద్‌ అని పిలువబడే సొసైటీ రద్దు కాబడుతుంది, అన్ని స్థిరచరాస్తులతో పాటు పైన పేర్కొ సొసైటీ అన్ని హక్కులు, అధికారాలు విశ్వవిద్యాలయానికి బదిలీ కాబడతాయి, దఖలు పడతాయి. విశ్వవిద్యాలయం స్థాపించబడిన ప్రయోజనాలు, లక్ష్యాల కోసం అవి ఉపయోగించబడతాయి;"]
["(ii) उक्‍त सोसाइटी के सभी ऋण, दायित्‍व और बाध्‍यताएं विश्‍वविद्यालय को अंतरित हो जाएंगी तथा तत्‍पश्‍चात् उसके द्वारा निर्मोचित और पूरी की जाएंगी;","(ii) పైన పేర్కొన్న సొసైటీకి చెందిన అన్ని అప్పులు, బాధ్యతలు విశ్వవిద్యాలయానికి బదిలీ చేయబడతాయి. ఆ తర్వాత విశ్వవిద్యాలయం ద్వారా వాటి విమోచన పొందుతాయి. పూర్తి చేయబడతాయి;"]
["(iii) किसी अधिनियमिति में उक्‍त सोसाइटी के प्रति सभी निर्देश, विश्‍वविद्यालय के प्रतिनिर्देश समझे जाएंगे;","(iii) చట్టంలో ఎక్కడైనా సొసైటీ అని పేర్కొని ఉంటే, వాటిని విశ్వవిద్యాలయంగా పరిగణించడం జరుగుతుంది."]
["(iv) किसी विल, विलेख या अन्‍य दस्‍तावेज, चाहे वे इस अधिनियम के प्रारंभ के पूर्व या उसके पश्‍चात् किए गए या निष्‍पादित किए गए हों, जिसमें उक्‍त सोसाइटी के पक्ष में कोई वसीयत, दान या न्‍यास हो, का यह अर्थ लगाया जाएगा मानो उसमें सोसाइटी के स्‍थान पर विश्‍वविद्यालय नामित था;","(iv) ఈ చట్టం ప్రారంభానికి ముందు ఏదైనా వీలునామా, డీడ్ లేదా ఇతర పత్రం, ఈ సొసైటీకి అనుకూలంగా ఏదైనా వీలునామా, విరాళం లేదా ట్రస్ట్‌ వంటివి ఉంటే ఇవి అదే అర్థంలో ఉంటాయి. సొసైటీ అనే స్థానంలో విశ్వవిద్యాలయంగా భావించడం జరుగుతుంది."]
["(v) इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन रहते हुए, इस अधिनियिम के प्रारंभ के ठीक पूर्व, सेंट्रल इंस्‍टिट्यूट ऑफ इंग्‍लिश एंड फॉरिन लैंग्‍वेज, हैदराबाद में नियोजित प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति, उस विश्‍वविद्यालय में अपना नियोजन उसी अवधि तक और उन्‍हीं निबंधनों और शर्तों पर तथा पेंशन और उपदान के विषय में, उन्‍हीं अधिकारों और विशेषाधिकारों सहित, तब तक धारण करेगा जब तक वह उसे, यदि यह अधिनियम पारित न हुआ होता, सेंट्रल इंस्‍टिट्यूट ऑफ इंग्‍लिश एंड फॉरिन लैंग्‍वेजेज, हैदराबाद के अधीन धारण करता ।","(v) ఈ చట్ట నిబంధనలకు లోబడి, హైదరాబాద్‌లోని సెంట్రల్ ఇనిస్టిట్యూట్‌ ఆఫ్ ఇంగ్లీష్ అండ్ ఫారిన్ లాంగ్వేజెస్‌లో పనిచేస్తున్న ప్రతి వ్యక్తి, ఈ చట్టం ప్రారంభమయ్యే ముందు ఆ విశ్వవిద్యాలయంలో అదే కాలానికి, అదే నిబంధనలు, షరతులు, పెన్షన్‌పై నియమించబడతారు. హైదరాబాద్ లోని సెంట్రల్ ఇనిస్టిట్యూట్‌ ఆఫ్ ఇంగ్లీష్ అండ్ ఫారిన్ లాంగ్వేజెస్ కింద, ఈ చట్టం ఆమోదించబడి ఉంటే అదే హక్కులతో పాటు గ్రాట్యుటీ కూడా పొందుతారు."]
["5. विश्‍वविद्यालय के उद्देश्‍य—","5. విశ్వవిద్యాలయ లక్ష్యాలు-"]
["विश्‍वविद्यालय के उद्देश्‍य भारत में अंग्रेजी और विदेशी भाषाओं तथा साहित्‍य के अध्‍यापन में शिक्षण, अनुसंधान और विस्‍तारण सुविधाएं प्रदान करके ज्ञान का प्रसार और अभिवृद्धि करना; भारतीय संदर्भ में भाषा शिक्षकों को समुचित पद्धतियों और भावनाओं से प्रशिक्षित करना; विदेशी वृत्तिकों को भाषा और अध्‍यापन शिक्षा में विशेषज्ञता प्रदान करना; भाषा प्रवीणता के परीक्षण के स्‍वदेशी तरीके विकसित करना; मुद्रण और इलैक्‍ट्रानिक मीडिया दोनों में नवीकृत अध्‍यापन शिक्षा सामग्री की व्‍यवस्‍था करना; साहित्‍यिक और सांस्‍कृतिक अध्‍ययनों में अन्‍तर अनुशासन अध्‍ययन और अनुसंधान के लिए समुचित उपाय करना; और सभ्‍यता का समुचित अन्‍तर सांस्‍कृतिक बोध विकसित करना, होंगे ।","ఇంగ్లీష్, విదేశీ భాషలు, సాహిత్య బోధనలో శిక్షణ, పరిశోధన, విస్తరణ సౌకర్యాల ద్వారా భారతదేశంలో జ్ఞానాన్ని వ్యాప్తి చేయడం, ప్రోత్సహించడం విశ్వవిద్యాలయ లక్ష్యాలు; భారతీయ సందర్భంలో తగిన పద్ధతులు, భావాలతో భాషా ఉపాధ్యాయులకు శిక్షణ ఇవ్వడం; విదేశీ అభ్యాసకులకు భాష, బోధన విద్యలో నైపుణ్యాన్ని అందించడం; భాషా నైపుణ్యాన్ని పరీక్షించే దేశీయ పద్ధతులు అభివృద్ధి చేయడం; ప్రింటింగ్, ఎలక్ట్రానిక్ మీడియా రెండింటిలోనూ వినూత్న బోధనా విద్యాసామగ్రిని అందించడం; సాహిత్య, సాంస్కృతిక అధ్యయనాలలో ఇంటర్ డిసిప్లినరీ అధ్యయనాలు, పరిశోధనలకు తగిన చర్యలు తీసుకోవడం; సరైన సాంస్కృతిక అంతర సాంస్కృతిక అవగాహన పెంపొందించడం."]
["6. विश्‍वविद्यालय की शक्‍तियां—","6. విశ్వవిద్యాలయ అధికారాలు-"]
["विश्‍वविद्यालय की निम्‍नलिखित शक्‍तियां होंगी, अर्थात्:—","విశ్వవిద్యాలయానికి ఈ అధికారాలు ఉంటాయి, అవి: -"]
["(i) विद्या की सुसंगत शाखाओं में शिक्षण की व्‍यवस्‍था करना तथा इसके उद्देश्‍यों को अग्रसर करने के लिए ज्ञान की अभिवृद्धि और प्रसार का उपबंध करना;","(i) సంబంధిత అభ్యాస విభాగాలలో బోధనను ఏర్పాటు చేయడం, దాని లక్ష్యాలను ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి వ్యాప్తి చేయడానికి ప్రచారం; "]
["(ii) ऐसी शर्तों के अधीन, जो विश्‍वविद्यालय अवधारित करे, परीक्षा, मूल्‍यांकन या परीक्षण की किसी अन्‍य प्रणाली के आधार पर व्‍यक्‍तियों को डिप्‍लोमा या प्रमाणपत्र देना और उन्‍हें उपाधियां या अन्‍य विद्या संबंधी विशिष्‍ट उपाधियां प्रदान करना तथा उचित और पर्याप्‍त कारण होने पर ऐसे डिप्‍लोमाओं, प्रमाणपत्रों, उपाधियों या अन्‍य विद्या संबंधी विशिष्‍ट उपाधियों को वापस लेना;","(ii) విశ్వవిద్యాలయం నిర్ణయించే షరతులకు లోబడి, పరీక్ష, మూల్యాంకనం లేదా మరే ఇతర పరీక్షా ప్రాతిపదికన వ్యక్తులకు డిప్లొమా లేదా సర్టిఫికెట్లు జారీ చేయడం, వారికి ప్రత్యేక డిగ్రీలు లేదా ఇతర విద్యా ప్రత్యేక డిగ్రీలు ప్రదానం చేయడం, తగిన సరిపోయే కారణాల వల్ల; డిప్లొమా, సర్టిఫికెట్లు, టైటిల్స్ లేదా ఇతర అకాడమిక్ స్పెషల్ టైటిల్స్ ఉపసంహరించుకోవడం;"]
["(iv) परिनियमों द्वारा विहित रीति से सम्‍मानिक उपाधियां या अन्‍य विशिष्‍ट उपाधियां प्रदान करना;","(iv) నిబంధనల ప్రకారం సూచించిన పద్ధతిలో గౌరవ డిగ్రీలు శీర్షికలు లేదా ఇతర ప్రత్యేక శీర్షికలను ఇవ్వడం;"]
["(vi) विश्‍वविद्यालय द्वारा अपेक्षित प्राचार्य, आचार्य, उपाचार्य, प्राध्‍यापक और अन्‍य अध्‍यापन या शैक्षणिक पद संस्‍थित करना और ऐसे प्राचार्य, आचार्य, उपाचार्य, प्राध्‍यापक या अन्‍य अध्‍यापन या शैक्षणिक पदों पर व्‍यक्‍तियों की नियुक्‍ति करना;","(vi) విశ్వవిద్యాలయానికి అవసరమైన ప్రిన్సిపాల్, ప్రొఫెసర్, వైస్ ప్రిన్సిపాల్, ప్రిన్సిపాల్ మరియు ఇతర బోధన లేదా విద్యా పోస్టులను స్థాపించడం మరియు అటువంటి ప్రిన్సిపాల్, ప్రిన్సిపాల్, వైస్ ప్రిన్సిపాల్, ప్రిన్సిపాల్ లేదా ఇతర బోధన లేదా విద్యా పోస్టులకు వ్యక్తులను నియమించడం;"]
["(viii) किसी अन्‍य विश्‍वविद्यालय या शिक्षा संस्‍था में कार्य करने वाले व्‍यक्‍तियों को विनिर्दिष्‍ट अवधि के लिए विश्‍वविद्यालय के शिक्षकों के रूप में नियुक्‍त करना;","(viii) మరే ఇతర విశ్వవిద్యాలయంలో లేదా విద్యా సంస్థలో పనిచేసే వ్యక్తులను నిర్దిష్ట కాలానికి విశ్వవిద్యాలయ ఉపాధ్యాయులుగా నియమించడం;"]
["(ix) प्रशासनिक, अनुसचिवीय और अन्‍य पदों का सृजन करना और उन पर नियुक्‍तियां करना;","(ix) పరిపాలనా, మంత్రి మరియు ఇతర పదవుల సృష్టి మరియు నియామకం;"]
["(x) किसी अन्‍य विश्‍वविद्यालय या प्राधिकारी या उच्‍चतर विद्या की संस्‍था के साथ ऐसी रीति से और ऐसे प्रयोजनों के लिए, जो विश्‍वविद्यालय अवधारित करे, सहकार या सहयोग करना या सहयुक्‍त होना;","(x) ఏ ఇతర విశ్వవిద్యాలయం లేదా అధికారం లేదా ఉన్నత విద్యా సంస్థతో సహకరించడం లేదా సహవాసం చేయడం, విశ్వవిద్యాలయం నిర్ణయించే ప్రయోజనాల కోసం;"]
["(xi) केन्‍द्रीय सरकार के पूर्व अनुमोदन से भारत के भीतर या उसके बाहर ऐसे कैंपस, केन्‍द्र और विशेषित प्रयोगशालाएं या अनुसंधान और शिक्षण के लिए अन्‍य इकाइयां स्‍थापित करना, जो विश्‍वविद्यालय की राय में, उसके उद्देश्‍यों को अग्रसर करने के लिए आवश्‍यक हों;","(xi) తన లక్ష్య సాధన కోసం భారతదేశం లోపల లేదా వెలుపల ఏదైనా క్యాంపస్‌, కేంద్రాలు లేదా ప్రత్యేక ప్రయోగశాలలు లేదా బోధనా, పరిశోధన కోసం కేంద్రాల ఏర్పాటు వంటివి అవసరమని విశ్వవిద్యాలయం భావించిన పక్షంలో కేంద్ర ప్రభుత్వ ముందస్తు అనుమతి అట్టివి నెలకొల్పవచ్చు."]
["(xii) अध्‍येतावृत्ति, छात्रवृत्ति, अध्‍ययनवृत्ति, पदक और पुरस्‍कार संस्‍थित करना और प्रदान करना;","(xii) ఫెలోషిప్‌లు, స్కాలర్‌షిప్‌లు, స్కాలర్‌షిప్‌లు, పతకాలు, అవార్డులను నెలకొల్పడం, ప్రదానం చేయడం;"]
["(xiii) महाविद्यालय, संस्‍थाएं और छात्र-निवास स्‍थापित करना और चलाना;","(xiii) కళాశాలలు, సంస్థలు, విద్యార్థుల వసతి గృహాల స్థాపన, నిర్వహణ;"]
["(xiv) अनुसंधान और सलाहकार सेवाओं के लिए व्‍यवस्‍था करना और उस प्रयोजन के लिए अन्‍य संस्‍थाओं, औद्योगिक या अन्‍य संगठनों से ऐसे ठहराव करना जो विश्‍वविद्यालय आवश्‍यक समझे;","(xiv) పరిశోధన, సలహా సేవలకు ఏర్పాట్లు చేయడం, విశ్వవిద్యాలయం అవసరమని భావించే ప్రయోజనం కోసం ఇతర సంస్థలు, పారిశ్రామిక లేదా ఇతర సంస్థల నుంచి ఇటువంటి ఏర్పాట్లు చేయడం;"]
["(xv) अध्‍यापकों, मूल्‍यांककों और अन्‍य शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के लिए पुनश्‍चर्या पाठ्यक्रमों, कर्मशालाओं, सेमिनारों और अन्‍य कार्यक्रमों का आयोजन और संचालन करना;","(xv) ఉపాధ్యాయులు, మదింపుదారులు, ఇతర విద్యా సిబ్బంది కోసం రిఫ్రెషర్ కోర్సులు, వర్క్‌షాప్‌లు, సెమినార్లు, ఇతర కార్యక్రమాలు ఏర్పాటు, నిర్వహణ"]
["(xvi) ऐसे छात्र-निवासों को, जो विश्‍वविद्यालय द्वारा नहीं चलाए जाते हैं, और छात्रों के लिए अन्‍य वास-सुविधाओं को मान्‍यता देना, उनका मार्गदर्शन, पर्यवेक्षण और नियंत्रण करना और ऐसी किसी मान्‍यता को वापस लेना;","(xvi) విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహించని విద్యార్థుల వసతి గృహాలను గుర్తించడం, మార్గనిర్దేశం చేయడం, పర్యవేక్షించడం, నియంత్రించడం, విద్యార్థులకు ఇతర వసతి సదుపాయాలు, గుర్తింపును ఉపసంహరించుకోవడం;"]
["(xvii) अभ्‍यागत आचार्यों, प्रतिष्‍ठित आचार्यों, परामर्शदाताओं, विद्वानों तथा ऐसे अन्‍य व्‍यक्‍तियों को संविदा पर या अन्‍यथा नियुक्‍त करना जो विश्‍वविद्यालय के उद्देश्‍यों की अभिवृद्धि में योगदान दे सकें;","(xvii) కాంట్రాక్టు ఉపాధ్యాయులు, విశిష్ట ఉపాధ్యాయులు, కన్సల్టెంట్స్, పండితులు, కాంట్రాక్టుపై ఇతర వ్యక్తుల నియామకం లేదా విశ్వవిద్యాలయ లక్ష్యాల ప్రోత్సాహానికి దోహదపడేవారి నియామకం."]
["(xviii) यथास्‍थिति, किसी महाविद्यालय या संस्‍था या विभाग को परिनियमों के अनुसार, स्‍वायत्त प्रास्‍थिति प्रदान करना;","(xviii) నిబంధనల ప్రకారం కళాశాల లేదా సంస్థ లేదా విభాగానికి స్వయంప్రతిపత్తి హోదా ఇవ్వడం;"]
["(xix) विश्‍वविद्यालय में प्रवेश के लिए स्‍तरमान अवधारित करना, जिनके अंतर्गत परीक्षा, मूल्‍यांकन या परीक्षण की कोई अन्‍य पद्धति है;","(xix) విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రవేశ ప్రమాణాల రూపకల్పన, తదనుగుణంగా పరీక్షలు, మూల్యాంకనం లేదా పరీక్ష ఇతర విధానాల ద్వారా ప్రవేశాలు నిర్వహించడం"]
["(xx) फीसों और अन्‍य प्रभारों के संदाय की मांग करना और उन्‍हें प्राप्‍त करना;","(xx) ఫీజులు, ఇతర ఛార్జీల చెల్లింపు కోసం డిమాండ్;"]
["(xxi) विश्‍वविद्यालय के छात्रों के आवासों का पर्यवेक्षण करना और उनके स्‍वास्‍थ्‍य और सामान्‍य कल्‍याण की अभिवृद्धि के लिए प्रबंध करना;","(xxi) విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థుల వసతిని పర్యవేక్షించడం, వారి ఆరోగ్యం, సంక్షేమ ప్రోత్సాహానికి ఏర్పాట్లు చేయడం;"]
["(xxii) सभी प्रवर्गों के कर्मचारियों की सेवा की शर्तें, जिनके अंतर्गत उनकी आचार संहिता भी है, अधिकथित करना;","(xxii) అన్ని విభాగాల ఉద్యోగుల సర్వీస్‌ నిబంధనలు రూపొందించడం, దానికి అనుగుణంగా ప్రవర్తనా నియమావళి రూపొందించిన అమలు జరిగేలా చూడటం;"]
["(xxiii) छात्रों और कर्मचारियों में अनुशासन का विनियमन करना और उनके द्वारा अनुशासन का पालन कराना तथा इस संबंध में ऐसे अनुशासन संबंधी उपाय करना जो विश्‍वविद्यालय द्वारा आवश्‍यक समझे जाएं;","(xxiii) విద్యార్థులు, ఉద్యోగులలో క్రమశిక్షణ- క్రమశిక్షణను నియంత్రించడం, ఈ విషయంలో విశ్వవిద్యాలయం అవసరమని భావించే క్రమశిక్షణా చర్యలు తీసుకోవడం;"]
["(xxiv) कर्मचारियों के स्‍वास्‍थ्‍य और सामान्‍य कल्‍याण की अभिवृद्धि के लिए प्रबंध करना;","(xxiv) ఉద్యోగుల ఆరోగ్యం, సాధారణ సంక్షేమం కోసం నియమాల రూపకల్పన"]
["(xxv) विश्‍वविद्यालयों के प्रयोजनों के लिए, केन्‍द्रीय सरकार के पूर्व अनुमोदन से, उपकृति, संदान और दान प्राप्‍त करना और किसी स्‍थावर या जंगम संपत्ति को, जिसके अंतर्गत न्‍यास और विन्‍यास संपत्ति है, अर्जित करना, धारण करना, उसका प्रबंध और व्‍ययन करना;","(xxv) విశ్వవిద్యాలయాల ప్రయోజనాల కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వ ముందస్తు అనుమతితో, డిపాజిట్, విరాళం స్వీకరించడం, ట్రస్ట్‌ హోదాతో స్థిరచరాస్తులు పొందడం, వాటి నిర్వహణ ;"]
["(xxvi) केन्‍द्रीय सरकार के अनुमोदन से, विश्‍वविद्यालय की संपत्ति की प्रतिभूति पर विश्‍वविद्यालय के प्रयोजनों के लिए धन उधार लेना;","(xxvi) కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆమోదంతో విశ్వవిద్యాలయ ఆస్తిని సెక్యూరిటీగా విశ్వవిద్యాలయం ప్రయోజనాల కోసం రుణాలు తీసుకోవడం;"]
["(xxvii) ऐसे अन्‍य सभी कार्य और बातें करना जो उसके सभी या किन्‍हीं उद्देश्‍यों की प्राप्‍ति के लिए आवश्‍यक, आनुषंगिक या सहायक हों ।","(xxvii) ఇలా అన్ని లక్ష్యాల సాధనకు అవసరమైన, యాదృచ్ఛిక లేదా సహాయక పనులు చేయడం."]
["7. अधिकारिता—","7. సాధికారత—"]
["विश्‍वविद्यालय की अधिकारिता का विस्‍तार संपूर्ण भारत पर होगा ।","విశ్వవిద్యాలయం అధికార పరిధి మొత్తం భారతదేశానికి విస్తరిస్తుంది."]
["8. विश्‍वविद्यालय का सभी वर्गों, जातियों और पंथों के लिए खुला होना—","8. విశ్వవిద్యాలయం అన్ని తరగతులు, కులాలు మతాలకు తెరిచి ఉంటుంది.-"]
["विश्‍वविद्यालय सभी स्‍ित्रयों और पुरुषों के लिए चाहे वे किसी भी जाति, पंथ, मूलवंश या वर्ग के हों, खुला होगा और विश्‍वविद्यालय के लिए यह विधिपूर्ण नहीं होगा कि वह किसी व्‍यक्‍ति को विश्‍वविद्यालय के शिक्षक के रूप में नियुक्‍त किए जाने या उसमें कोई अन्‍य पद धारण करने या विश्‍वविद्यालय में छात्र के रूप में प्रवेश पाने या उसमें उपाधि प्राप्‍त करने या उसके किसी विशेष अधिकार का उपभोग या प्रयोग करने का हकदार बनाने के लिए कोई धार्मिक विश्‍वास या मान्‍यता संबंधी मानदंड अपनाए या उन पर अधिरोपित करें :","విశ్వవిద్యాలయంలో ఏ వ్యక్తినైనా బోధనా సిబ్బందిగా నియమించేందుకు, వారు ఇతర పదవులు చేపట్టేందుకు, విద్యార్థిగా విశ్వవిద్యాలయంలో చేరేందుకు, లేదా ఏదైనా ప్రత్యేక అధికారం పొందేందుకు, పరిశోధన చేపట్టేందుకు, ఉపాధి పొందేందుకు కులం, మతం, వర్గం, శ్రేణితో సంబంధం లేకుండా స్త్రీ, పురుషులందరికీ విశ్వవిద్యాలయం తెరిచి ఉంటుంది. "]
["परंतु इस धारा की कोई बात विश्‍वविद्यालय को महिलाओं, नि:शक्‍त व्‍यक्‍ति या समाज के दुर्बल वर्गों और विशिष्‍टतया अनुसूचित जाति और अनुसूचित जनजाति के व्‍यक्‍तियों के नियोजन या प्रवेश के लिए विशेष उपबंध करने से निवारित करने वाली नहीं समझी जाएगी ।","సమాజంలో మహిళలు, వికలాంగులు లేదా బలహీన వర్గాలు ముఖ్యంగా షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగల ఉపాధి లేదా ఉపాధి కోసం విశ్వవిద్యాలయం ప్రత్యేక నిబంధనలు రూపొందించవచ్చు."]
["9. कुलाध्‍यक्ष—","9. ఛాన్సలర్‌ —"]
["(1) भारत का राष्‍ट्रपति विश्‍वविद्यालय का कुलाध्‍यक्ष होगा ।","(1) భారత రాష్ట్రపతి విశ్వవిద్యాలయ ఛాన్సలర్‌గా ఉంటారు."]
["(2) कुलाध्‍यक्ष, विश्‍वविद्यालय के, जिसके अंतर्गत उसके द्वारा चलाए जाने वाले महाविद्यालय और संस्‍थाएं भी हैं, कार्य और प्रगति का पुनर्विलोकन करने के लिए और उस पर अपनी रिपोर्ट प्रस्‍तुत करने के लिए, समय-समय पर, एक या अधिक व्‍यक्‍तियों को नियुक्‍त कर सकेगा; और उस रिपोर्ट की प्राप्‍ति पर कुलाध्‍यक्ष, उस पर कुलपति के माध्‍यम से कार्य परिषद् का विचार अभिप्राप्‍त करने के पश्‍चात् ऐसी कार्रवाई कर सकेगा और ऐसे निदेश दे सकेगा, जो वह रिपोर्ट में चर्चित विषयों में से किसी के बारे में आवश्‍यक समझे और विश्‍वविद्यालय ऐसे निदेशों का पालन करने के लिए आबद्ध होगा ।","(2) విశ్వవిద్యాలయ ఛాన్సలర్, వారు నిర్వహిస్తున్న కళాశాలలు, సంస్థలు సహా, ఎప్పటికప్పుడు, పని, పురోగతిని సమీక్షించడానికి, దానిపై తనకు నివేదికను సమర్పించడానికి ఒకరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది వ్యక్తులను నియమించగలరు. ఆ నివేదిక అందిన తరువాత, ఛాన్సలర్, వైస్ ఛాన్సలర్ ద్వారా ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్ అభిప్రాయాలు పొందిన తరువాత నివేదికలో ప్రస్తావించిన అంశాలకు సంబంధించి ఛాన్సలర్‌ ఆదేశాలు ఇవ్వవచ్చు. ఆ ఆదేశాలకు విశ్వవిద్యాలయం అనుసరించడానికి కట్టుబడి ఉండాలి."]
["(3) कुलाध्‍यक्ष को, विश्‍वविद्यालय, उसके भवनों, प्रयोगशालाओं तथा उपस्‍कर का और विश्‍वविद्यालय द्वारा चलाए जाने वाले या उसके विशेषाधिकार प्राप्‍त किसी महाविद्यालय या संस्‍था का और विश्‍वविद्यालय द्वारा संचालित की गई परीक्षा, दिए गए शिक्षण और अन्‍य कार्य का भी निरीक्षण और विश्‍वविद्यालय, महाविद्यालयों या संस्‍थाओं के प्रशासन या वित्त से संबंधित किसी मामले की बाबत उसी रीति से जांच ऐसे व्‍यक्‍ति या व्‍यक्‍तियों द्वारा, जिन्‍हें वह निदेश दे, कराने का अधिकार होगा ।","(3) విశ్వవిద్యాలయం, దాని భవనాలు, ప్రయోగశాలలు, పరికరాల తనిఖీ- విశ్వవిద్యాలయం నడుపుతున్న లేదా ప్రత్యేక హక్కు కలిగిన ఏదైనా కళాశాల లేదా సంస్థ, విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహించిన పరీక్ష, విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహించిన బోధన, ఇతర పనులు, కళాశాలలు లేదా సంస్థల పరిపాలన లేదా ఫైనాన్స్‌కు సంబంధించిన ఏదైనా విషయానికి సంబంధించి, అటువంటి వ్యక్తి లేదా అధి నిర్దేశించే వ్యక్తులచే దర్యాప్తు చేయటానికి అధికారం ఉంటుంది."]
["(4) कुलाध्‍यक्ष, उपधारा (3) में निर्दिष्‍ट प्रत्‍येक मामले में, निरीक्षण या जांच कराने के अपने आशय की सूचना विश्‍वविद्यालय को देगा और विश्‍वविद्यालय के कुलाध्‍यक्ष को ऐसे अभ्‍यावेदन करने का अधिकार होगा जो वह आवश्‍यक समझे ।","(4) ఉప-సెక్షన్ (3) లో సూచించిన ప్రతి సందర్భంలో ఛాన్సలర్ ఒక తనిఖీ లేదా దర్యాప్తు చేయాలనే ఉద్దేశాన్ని విశ్వవిద్యాలయానికి తెలియజేయాలి. విశ్వవిద్యాలయ ఛాన్సలర్‌కు అటువంటి ప్రాతినిధ్యాలు అవసరమని భావించే హక్కు ఉంటుంది."]
["(5) कुलाध्‍यक्ष, विश्‍वविद्यालय द्वारा किए गए अभ्‍यावेदनों पर, यदि कोई हों, विचार करने के पश्‍चात्, ऐसा निरीक्षण या जांच करा सकेगा जो उपधारा (3) में निर्दिष्‍ट है ।","(5) ఛాన్సలర్, విశ్వవిద్యాలయం చేసే ప్రస్తావనలను పరిగణనలోకి తీసుకున్న తరువాత, ఏదైనా ఉంటే, ఉప విభాగం (3) లో పేర్కొన్న విధంగా అటువంటి తనిఖీ లేదా పరీక్షలు చేయించవచ్చు."]
["(6) जहां कुलाध्‍यक्ष द्वारा कोई निरीक्षण या जांच कराई गई है वहां, विश्‍वविद्यालय एक प्रतिनिधि नियुक्‍त करने का हकदार होगा जिसे ऐसे निरीक्षण या जांच में उपस्‍थित होने और सुने जाने का अधिकार होगा ।","(6) ఛాన్సలర్ చేత ఒక తనిఖీ లేదా దర్యాప్తు జరిపినట్లయితే, అటువంటి తనిఖీ లేదా దర్యాప్తులో హాజరు కావడానికి, వినడానికి హక్కు ఉన్న ప్రతినిధిని నియమించడానికి విశ్వవిద్యాలయానికి అర్హత ఉంటుంది."]
["(7) कुलाध्‍यक्ष ऐसे निरीक्षण या जांच के परिणाम के संदर्भ में कुलपति को संबोधित कर सकेगा और उस पर कार्रवाई करने के संबंध में ऐसे विचार और ऐसी सलाह दे सकेगा जो कुलाध्‍यक्ष देना चाहे, और कुलाध्‍यक्ष द्वारा किए गए संबोधन की प्राप्‍ति पर, कुलपति कार्य परिषद् को कुलाध्‍यक्ष के विचार तथा ऐसी सलाह संसूचित करेगा जो कुलाध्‍यक्ष उस पर की जाने वाली कार्रवाई के संबंध में दे ।","(7) అట్టి తనిఖీ లేదా దర్యాప్తును బట్టి వైస్‌ ఛాన్సలర్‌కు ఛాన్సలర్‌కు తన అభిప్రాయాలు, సలహాలు, తీసుకోవాల్సిన చర్యల గురించి తెలియజేయవచ్చు. ఛాన్సలర్‌ నుంచి అట్టి సూచన అందుకున్న వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ మండలి, ఛాన్సలర్‌ అభిప్రాయాలు, సలహాలను నోటిఫై చేసి అట్టివాటిపై తీసుకున్న చర్యలను తిరిగి నివేదించాల్సి ఉంటుంది."]
["(8) कार्य परिषद्, कुलपति के माध्‍यम से कुलाध्‍यक्ष को वह कार्रवाई, यदि कोई हो, संसूचित करेगी जो वह ऐसे निरीक्षण या जांच के परिणामस्‍वरूप करने की प्रस्‍थापना करता है या की गई है ।","(8) ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్, వైస్-ఛాన్సలర్ ద్వారా, ఛాన్సలర్‌కు వారు ప్రతిపాదించిన లేదా అలాంటి తనిఖీ లేదా దర్యాప్తు ఫలితంగా తీసుకోవలసిన చర్యలు ఏమైనా ఉంటే తెలియజేయాలి."]
["(9) जहां कार्य परिषद् कुलाध्‍यक्ष के समाधानप्रद रूप में कोई कार्रवाई उचित समय के भीतर नहीं करती है वहां कुलाध्‍यक्ष कार्य परिषद् द्वारा दिए गए स्‍पष्‍टीकरण या अभ्‍यावेदन पर विचार करने के पश्‍चात् ऐसे निदेश जारी कर सकेगा जो वह ठीक समझे और कार्य परिषद् ऐसे निदेशों का पालन करेगी ।","(9) ఛాన్సలర్‌ ద్వారా వచ్చిన ఆదేశాలను ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్‌ నిర్దేశిత సమయంలో పాటించకపోతే, అట్టి దానిపై వర్కింగ్‌ కౌన్సిల్‌ ఇచ్చిన సంజాయిషీ లేదా వివరణపై ఛాన్సలర్‌ పరిశీలన జరిపిన తర్వాత వారు తిరిగి ఆదేశాలు ఇవ్వవచ్చు, అట్టిదానిని ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్‌ అమలు చేయాలి."]
["(10) इस धारा के पूर्वगामी उपबंधों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, कुलाध्‍यक्ष विश्‍वविद्यालय की किसी ऐसी कार्यवाही को, जो इस अधिनियम, परिनियमों या अध्‍यादेशों के अनुरूप नहीं हैं, लिखित आदेश द्वारा, निष्‍प्रभाव कर सकेगा :","(10) ఈ విభాగంలో పైన పేర్కొన్న నిబంధనలకు పక్షపాతం లేకుండా ఈ చట్ట నిబంధనలకు అనుగుణంగా లేని ఆదేశాలు, ఉపనిబంధనలు, ఆర్డినెన్సులను ఛాన్సలర్ లిఖితపూర్వక ఉత్తర్వు ద్వారా వాటిని రద్దు చేయవచ్చు."]
["परन्‍तु कोई ऐसा आदेश करने से पहले, वह कुलसचिव से इस बात का कारण दर्शित करने की अपेक्षा करेगा कि ऐसा आदेश क्‍यों न किया जाए और यदि उचित समय से भीतर कोई कारण बताया जाता है तो वह उस पर विचार करेगा ।","కానీ అలాంటి ఆదేశాలు జారీ చేయడానికి ముందు, ఎందుకు అనుసరించడం లేదో రిజిస్ట్రార్ నుంచి కారణాలు కనుక్కోవాలి, తగిన సమయంలోపు ఎటువంటి కారణాన్ని చూపని పక్షంలో అట్టి దానిపై వారు పరిశీలన జరపాలి. "]
["(11) कुलाध्‍यक्ष को ऐसी अन्‍य शक्‍तियां होंगी जो परिनियमों द्वारा विहित की जाएं ।","(11) ఛాన్సలర్‌కు ఉండే ఇతర అధికారాలను ఈ ఆర్డినెన్స్‌ ద్వారా వెల్లడి చేయడం జరుగుతుంది."]
["10. मुख्‍य कुलाधिसचिव—","10. చీఫ్ ఛాన్సలర్-"]
["आंध्र प्रदेश राज्‍य का राज्‍यपाल विश्‍वविद्यालय का मुख्‍य कुलाधिसचिव होगा ।","ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర గవర్నర్ విశ్వవిద్యాలయ చీఫ్ ఛాన్సలర్‌గా వ్యవహరిస్తారు"]
["11. विश्‍वविद्यालय के अधिकारी","11. విశ్వవిద్యాలయ అధికారులు"]
["—विश्‍वविद्यालय के निम्‍नलिखित अधिकारी होंगे:—","విశ్వవిద్యాలయానికి దిగువ తెలిపిన అధికారులు ఉంటారు:-"]
["(4) विद्यापीठों के संकायाध्‍यक्ष;","(4) విశ్వవిద్యాలయ డీన్:"]
["(9) ऐसे अन्‍य अधिकारी, जो परिनियमों द्वारा विश्‍वविद्यालयों के अधिकारी घोषित किए जाएं ।","(9) నిబంధనల ప్రకారం విశ్వవిద్యాలయాల అధికారులుగా ప్రకటించబడే ఇతర అధికారులు."]
["(1) कुलाधिपति की नियुक्‍ति कुलाध्‍यक्ष द्वारा ऐसी रीति से की जाएगी, जो परिनियमों द्वारा विहित की जाए ।","(1) నిబంధనల ప్రకారం సూచించిన విధంగా వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ను ఛాన్సలర్ నియమించాలి."]
["(2) कुलाधिपति, अपने पदाभिधान से, विश्‍वविद्यालय का प्रधान होगा और यदि वह उपस्‍थित है तो उपाधियां प्रदान करने के लिए आयोजित विश्‍वविद्यालय के दीक्षांत समारोहों और सभा के अधिवेशनों की अध्‍यक्षता करेगा ।","(2) ఛాన్సలర్ తన హోదా కారణంగా విశ్వవిద్యాలయ అధిపతిగా ఉంటారు. వారు హాజరై ఉన్న పక్షంలో విశ్వవిద్యాలయం అందించే డిగ్రీలను ప్రదానం చేస్తారు, కాన్వోకేషన్‌, ఇతర కార్యక్రమాలకు అధ్యక్షత వహిస్తారు."]
["13. कुलपति—","13. వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ -"]
["14. प्रतिकुलपति—","14. ప్రొ-వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ -"]
["प्रतिकुलपति की नियुक्‍ति ऐसी रीति से और सेवा के ऐसे निबंधनों और शर्तों पर की जाएगी और वह ऐसी शक्‍तियों का प्रयोग तथा ऐसे कर्तव्‍यों का पालन करेगा जो परिनियमों द्वारा विहित किए जाएं ।","నిబంధనల్లో పొందుపరిచిన సర్వీసు నిబంధనలకు అనుగుణంగా ప్రొ-వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ నియామకం జరగాలి, ఆ పదవీబాధ్యతల నిర్వహణ వారికి అవసరమైన అధికారాలను ఈ నిబంధనలకు అనుగుణంగా అందించాలి."]
["15. विद्यापीठों के संकायाध्‍यक्ष—","15. విశ్వవిద్యాలయ డీన్"]
["प्रत्‍येक विद्यापीठ के संकायाध्‍यक्ष की नियुक्‍ति ऐसी रीति से की जाएगी और वह ऐसी शक्‍तियों का प्रयोग तथा ऐसे कर्तव्‍यों का पालन करेगा जो परिनियमों द्वारा विहित किए जाएं ।","నిబంధనల్లో పొందుపరిచిన సర్వీసు నిబంధనలకు అనుగుణంగా ప్రతీ విభాగానికి డీన్‌ను నియమించాలి. ఆ పదవీబాధ్యతల నిర్వహణ వారికి అవసరమైన అధికారాలను ఈ నిబంధనలకు అనుగుణంగా అందించాలి."]
["16. कुलसचिव—","16. రిజిస్ట్రార్‌—"]
["17. वित्त अधिकारी—","17. ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్-"]
["वित्त अधिकारी की नियुक्‍ति ऐसी रीति से और सेवा के ऐसे निबंधनों और शर्तों पर की जाएगी और वह ऐसी शक्‍तियों का प्रयोग तथा ऐसे कर्तव्‍यों का पालन करेगा जो परिनियमो द्वारा विहित किए जाएं ।","నిబంధనల్లో పొందుపరిచిన సర్వీసు నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఫైనాన్స్‌ ఆఫీసర్‌ నియామకం జరగాలి, ఆ పదవీబాధ్యతల నిర్వహణ వారికి అవసరమైన అధికారాలను ఈ నిబంధనలకు అనుగుణంగా అందించాలి."]
["18. परीक्षा नियंत्रक","18. పరీక్షల కంట్రోలర్"]
["परीक्षा नियंत्रक की नियुक्‍ति ऐसी रीति से की जाएगी और वह ऐसी शक्‍तियों का प्रयोग तथा ऐसे कर्तव्‍यों का पालन करेगा जो परिनियमों द्वारा विहित किए जाएं ।","నిబంధనల్లో పొందుపరిచిన సర్వీసు నిబంధనలకు అనుగుణంగా పరీక్షల కంట్రోలర్‌ను నియమించాలి. ఆ పదవీబాధ్యతల నిర్వహణ వారికి అవసరమైన అధికారాలను ఈ నిబంధనలకు అనుగుణంగా అందించాలి."]
["पुस्‍तकालयाध्‍यक्ष की नियुक्‍ति ऐसी रीति से और सेवा के ऐसे निबंधनों और शर्तों पर की जाएगी और वह ऐसी शक्‍तियों का प्रयोग तथा ऐसे कर्तव्‍यों का पालन करेगा जो परिनियमों द्वारा विहित किए जाएं ।","నిబంధనల్లో పొందుపరిచిన సర్వీసు నిబంధనలకు అనుగుణంగా గ్రంథాలయ అధ్యక్ష నియామకం జరగాలి, ఆ పదవీబాధ్యతల నిర్వహణ వారికి అవసరమైన అధికారాలను ఈ నిబంధనలకు అనుగుణంగా అందించాలి."]
["21. विश्‍वविद्यालय के प्राधिकारी","21. విశ్వవిద్యాలయ అధికారులు"]
["—विश्‍वविद्यालय के निम्‍नलिखित प्राधिकारी होंगे—","విశ్వవిద్యాలయంలో దిగువ పేర్కొన్న సంస్థలు ఉండాలి :-"]
["(4) अध्‍ययन के विद्यापीठ;","(4) స్కూల్ ఆఫ్ స్టడీస్;"]
["(5) वित्त समिति; और","(5) ఆర్థిక కమిటీ; "]
["(6) ऐसे अन्‍य प्राधिकारी जो परिनियमों द्वारा विश्‍वविद्यालय के प्राधिकारी घोषित किए जाएं ।","(6) విశ్వవిద్యాలయ అధికారులుగా నిబంధనల ప్రకారం ప్రకటించబడే ఇతర అధికారులు."]
["22. सभा—","22 సభ-"]
["परंतु ऐसी संख्‍या में सदस्‍य जो परिनियमों द्वारा विहित की जाए, विश्‍वविद्यालय के अध्‍यापकों, कर्मचारियों और छात्रों में से निर्वाचित किए जाएंगे ।","ఈ సంఖ్య ఎంత అన్నది నిబంధనల ద్వారా తెలియజేయడం జరుగుతుంది. విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ఉపాధ్యాయులు, ఉద్యోగులు, విద్యార్థుల నుంచి వీరిని ఎన్నుకుంటారు."]
["(2) इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन रहते हुए, सभा की निम्‍नलिखित शक्‍तियां और कृत्‍य होंगे, अर्थात् :—","(2) ఈ చట్ట నిబంధనలకు లోబడి, సభ అధికారాలు, విధులు ఇలా ఉంటాయి: -"]
["1) कार्य परिषद् विश्‍वविद्यालय की प्रधान कार्यपालक निकाय होगी ।","1) ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్‌ విశ్వవిద్యాలయ ప్రధాన కార్యనిర్వాహక సంస్థ అవుతుంది."]
["(2) कार्य परिषद् का गठन, उसके सदस्‍यों की पदावधि तथा उसकी शक्‍तियां और कृत्‍य परिनियमों द्वारा विहित किए जाएंगे ।","(2) కౌన్సిల్ కూర్పు దాని సభ్యుల పదవీకాలం, దాని అధికారాలు, విధులు నిబంధనల ద్వారా సూచించడం జరుగుతుంది."]
["24. विद्या परिषद्—","24. విద్యా పరిషత్-"]
["(1) विद्या परिषद् विश्‍वविद्यालय की प्रधान शैक्षणिक निकाय होगी और इस अधिनियम, परिनियमों और अध्‍यादेशों के अधीन रहते हुए, विश्‍वविद्यालय की शैक्षणिक नीतियों का समन्‍वय करेगी और उस पर साधारण पर्यवेक्षण रखेगी ।","(1) విద్యా పరిషత్ విశ్వవిద్యాలయం ప్రధాన విద్యాసంస్థ. ఈ చట్టం, నిబంధనలు, శాసనాలకు లోబడి విశ్వవిద్యాలయ విద్యా విధానాల సమన్వయం, సాధారణ పర్యవేక్షణ జరుపుతుంది. "]
["परंतु ऐसी संख्‍या में सदस्‍य, जो परिनियमों द्वारा विहित की जाए, सभा के निर्वाचित ऐसे सदस्‍यों में से होंगे, जो विश्‍वविद्यालय के शिक्षक हैं ।","నిబంధనల్లో సూచించిన సంఖ్య మేరకు ఇందులో సభ్యులు ఉంటారు. విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ఉపాధ్యాయులను ఇందులో సభ్యులుగా ఎన్నుకుంటారు. "]
["25. अध्‍ययन के विद्यापीठ—","25. స్కూల్ ఆఫ్ స్టడీస్ -"]
["अध्‍ययन के विद्यापीठों का गठन, उनकी शक्‍तियां और कृत्‍य परिनियमों द्वारा विहिए किए जाएंगे ।","అధ్యయన పాఠశాలల ఏర్పాటు- వాటి అధికారాలు, విధులు నిబంధనల్లో తెలియడం జరుగుతుంది. "]
["26. वित्त समिति","26. ఆర్థిక కమిటీ"]
["27. अन्‍य प्राधिकारी—","27. ఇతర అధికారం-"]
["ऐसे अन्‍य प्राधिकारियों का, जो परिनियमों द्वारा विश्‍वविद्यालय के प्राधिकारियों के रूप में घोषित किए जाएं, गठन, उनकी शक्‍तियां और कृत्‍य, परिनियमों द्वारा विहित किए जाएंगे ।","విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా రూపొందించిన ప్రాధికార సంస్థల ప్రకటన, స్థాపన, వాటి అధికారులు, విధులు నిబంధనల్లో తెలియజేయడం జరుగుతుంది."]
["28. परिनियम बनाने की शक्‍ति","28. నిబంధనలు రూపొందించే అధికారం"]
["—इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन रहते हुए, परिनियमों में निम्‍नलिखित सभी या किन्‍हीं विषयों के लिए उपबंध किया जा सकेगा, अर्थात्:—","ఈ చట్టనిబంధనలకు లోబడి అన్ని లేదా ఈ దిగువ విషయాలకు సంబంధించి నిబంధనలు రూపొందించవచ్చు అవి: -"]
["(ग) विश्‍वविद्यालय के अधिकारियों की नियुक्‍ति, उनकी शक्‍तियां और कर्तव्‍य तथा उनकी परिलब्‍धियां;","(గ) విశ్వవిద్యాలయ అధికారుల నియామకం, అధికారాలు, విధులు, వారి వేతనాలు;"]
["(घ) विश्‍वविद्यालय के शिक्षकों, शैक्षणिक कर्मचारिवृंद तथा अन्‍य कर्मचारियों की नियुक्‍ति उनकी परिलब्‍िधयां तथा सेवा शर्तें;","(ఘ) విశ్వవిద్యాలయ ఉపాధ్యాయులు, విద్యా సిబ్బంది ఇతర ఉద్యోగుల నియామకం, వారి జీతభత్యాలు, సర్వీస్‌ రూల్స్;"]
["(ङ) मान्‍यताप्राप्‍त शिक्षकों के रूप में व्‍यक्‍तियों की मान्‍यता;","(ఙ) గుర్తింపు పొందిన ఉపాధ్యాయులుగా వ్యక్తులను గుర్తించడం;"]
["(छ) विश्‍वविद्यालय के कर्मचारियों की सेवा की शर्तें, जिनके अंतर्गत उन कर्मचारियों से संबंधित पेंशन, बीमा और भविष्‍य-निधि, सेवा समाप्‍ति की रीति और अनुशासनिक कार्रवाई भी हैं;","(ఛ) పెన్షన్, ఇన్సూరెన్స్, ప్రావిడెంట్ ఫండ్స్, సేవను రద్దు చేసే విధానం, ఆ ఉద్యోగులకు సంబంధించిన క్రమశిక్షణా చర్యలు సహా విశ్వవిద్యాలయ ఉద్యోగుల సర్వీస్‌ రూల్స్‌"]
["(ठ) विद्यापीठों, विभागों, केन्‍द्रों, छात्र-निवासों, महाविद्यालयों और संस्‍थाओं की स्‍थापना और समाप्‍ति;","(ఠ) పాఠశాలలు, విభాగాలు, కేంద్రాలు, విద్యార్థుల వసతి గృహాలు, కళాశాలలు సంస్థల స్థాపన, రద్దు;"]
["(ड) संस्‍थाओं को मान्‍यता प्रदान करना और उसे वापस लेना;","(డ) సంస్థలకు గుర్తింపు మంజూరు ఉపసంహరణ;"]
["(ढ) मानद उपाधियां प्रदान करना;","(ఢ) గౌరవ డిగ్రీల మంజూరు;"]
["(ण) उपाधियों, डिप्‍लोमाओं, प्रमाणपत्रों और अन्‍य विद्या संबंधी विशिष्‍टताओं को वापस लेना;","(ణ) బిరుదులు, డిప్లొమా, సర్టిఫికెట్లు, ఇతర విద్యా ప్రమాణాల ఉపసంహరణ"]
["(द) कर्मचारियों और छात्रों में अनुशासन बनाए रखना;","(ద) ఉద్యోగులు, విద్యార్థులు క్రమశిక్షణను పాటించడం;"]
["(ध) ऐसे सभी अन्‍य विषय, जो इस अधिनियम के अनुसार परिनियमों द्वारा उपबंधित किए जाने हैं या किए जाएं ।","(ధ) ఈ చట్టం ప్రకారం నిబంధనల ద్వారా అందించబడిన లేదా చేయగలిగే అన్ని ఇతర విషయాలు."]
["29. परिनियम कैसे बनाए जाएंगे","29. నిబంధనలు ఎలా రూపొందించాలి"]
["—(1) प्रथम परिनियम वे हैं, जो अनुसूची में उपवर्णित हैं ।","(1) మొదటి ఆదేశం షెడ్యూల్‌లో పేర్కొనబడి ఉంది."]
["परन्‍तु कार्य परिषद् विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी की प्रास्‍थिति, शक्‍तियों या गठन पर प्रभाव डालने वाले कोई परिनियम तब तक नहीं बनाएगी, उनका संशोधन नहीं करेगी या उनका निरसन नहीं करेगी, जब तक उस प्राधिकारी को प्रस्‍थापित परिवर्तनों पर अपनी राय लिखित रूप में अभिव्‍यक्‍त करने का अवसर नहीं दे दिया गया है और इस प्रकार अभिव्‍यक्‍त किसी राय पर कार्य परिषद् द्वारा विचार किया जाएगा ।","కానీ వర్కింగ్ కౌన్సిల్ విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఏదైనా అధికారం యొక్క స్థితి, అధికారాలు లేదా రాజ్యాంగాన్ని ప్రభావితం చేసే ఏ చట్టాలను సృష్టించదు, సవరించదు లేదా ఉపసంహరించుకోదు, ఆ అధికారానికి ప్రతిపాదించిన మార్పులపై తన అభిప్రాయాన్ని వ్రాతపూర్వకంగా వ్యక్తం చేయకపోతే. అవకాశం ఇవ్వబడలేదు మరియు అందువల్ల వ్యక్తీకరించబడిన ఏదైనా అభిప్రాయాన్ని వర్కింగ్ కౌన్సిల్ పరిశీలిస్తుంది."]
["(3) प्रत्‍येक नए परिनियम या किसी परिनियम में परिवर्धन या उसके किसी संशोधन या निरसन के लिए कुलाध्‍यक्ष की अनुमति अपेक्षित होगी जो उस पर अनुमति दे सकेगा या अनुमति विधारित कर सकेगा या उसे कार्य परिषद् को पुनर्विचार के लिए वापस भेज सकेगा ।","(3) ప్రతి కొత్త నిబంధన లేదా ఏదైనా నిబంధనల సవరణ లేదా రద్దు చేయడానికి ఛాన్సలర్‌ అనుమతి అవసరం, వారు దానికి అనుమతించవచ్చు లేదా అనుమతించకపోవచ్చు లేదా పునపరిశీలన కోసం వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌కు తిరిగి పంపించవచ్చు."]
["(5) पूर्वगामी उपधाराओं में किसी बात के होते हुए भी, कुलाध्‍यक्ष, इस अधिनियम के प्रारंभ से ठीक पश्‍चात्वर्ती की तीन वर्ष की अवधि के दौरान नए या अतिरिक्‍त परिनियम बना सकेगा या उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट परिनियमों का संशोधन या निरसन कर सकेगा :","(5) పైన పేర్కొన్న ఉపవిభాగాలలో ఏది ఉన్నప్పటికీ, ఈ చట్టం ప్రారంభమైన వెంటనే మూడేళ్ల కాలంలో ఛాన్సలర్‌ కొత్త లేదా అదనపు నిబంధనలు రూపొందివచ్చు, లేదా ఉప-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న నిబంధనలను సవరించవచ్చు లేదా రద్దు చేయవచ్చు:"]
["परन्‍तु कुलाध्‍यक्ष, तीन वर्ष की उक्‍त अवधि की समाप्‍ति पर, ऐसी समाप्‍ति की तारीख से एक वर्ष के भीतर ऐसे विस्‍तृत परिनियम, जो वह आवश्‍यक समझे, बना सकेगा और ऐसे विस्‍तृत परिनियम संसद् के दोनों सदनों के समक्ष रखे जाएंगे ।","కానీ ఛాన్సలర్, మూడు సంవత్సరాల వ్యవధి ముగింపులో, అటువంటి గడువు ముగిసిన తేదీ నుండి ఒక సంవత్సరంలోపు, అవసరమని భావించే విధంగా వివరణాత్మక శాసనాలు చేస్తారు, పార్లమెంటు ఉభయ సభల ముందు ఇటువంటి వివరణాత్మక శాసనాలు నివేదిస్తారు."]
["30. अध्‍यादेश बनाने की शक्‍ति","30. ఆర్డినెన్స్ రూపొందించే అధికారం."]
["—(1) इस अधिनियम और परिनियमों के उपबंधों के अधीन रहते हुए, अध्‍यादेशों में निम्‍नलिखित सभी या किन्‍हीं विषयों के लिए उपबंध किया जा सकेगा, अर्थात् :—","-(1) ఈ చట్ట నియమనిబంధనలకు లోబడి, ఆర్డినెన్సులో ఈ కింది అన్ని విషయాలకు లేదా ఏదేని వాటికి వర్తింపజేయవచ్చు, అవి:-"]
["(घ) उपाधियों, डिप्‍लोमाओं, प्रमाणपत्रों और अन्‍य विद्या संबंधी विशेष उपाधियों का प्रदान किया जाना, उनके लिए अर्हताएं और उन्‍हें प्रदान करने तथा प्राप्‍त करने के बारे में किए जाने वाले उपाय;","(ఘ) ఇతర విభాగాలకు సంబంధించిన అర్హతలు, డిప్లొమాలు, ధృవపత్రాలు, ఇతర ప్రత్యేక డిగ్రీల మంజూరు, అర్హతలు, తీసుకోవలసిన చర్యలు;"]
["(झ) छात्राओं के निवास और अध्‍यापन के लिए की जाने वाली विशेष व्‍यवस्‍थाएं, यदि कोई हों, और उनके अध्‍ययनों के लिए विशेष पाठ्यक्रम विहित करना;","(ఝ) విద్యార్థుల వసతి, చదువుకునేందుకు ఏర్పాట్లు ఏమైనా ఉంటే, వారి అధ్యయనాల కోసం ప్రత్యేక కోర్సులు సూచించడం;"]
["(ञ) अन्‍य विश्‍वविद्यालयों, संस्‍थाओं और अन्‍य अभिकरणों के साथ, जो लाभ के लिए कोई क्रियाकलाप चलाने में अंतर्वलित नहीं हैं, जिनके अंतर्गत विद्वत् निकाय या संगम भी है, सहकार और सहयोग करने की रीति;","(ఇ+) విశ్వవిద్యాలయాలు, సంస్థలు ఇంకా లాభాపేక్షరహితంగా పనిచేసే సంస్థలకు అనుగుణంగా విద్యా పరిషత్‌లు, విద్యా సమావేశాలు, సహకారం, సమన్వయం చేసుకోవడం."]
["(ट) किसी अन्‍य ऐसे निकाय का, जो विश्‍वविद्यालय के शैक्षणिक जीवन में सुधार के लिए आवश्‍यक समझा जाए, सृजन, उसकी संरचना और उसके कृत्‍य;","(ట) విశ్వవిద్యాలయం లేదా శిక్షణ అభివృద్ధికి అవసరమైనదిగా భావించే ఏ ఇతర సంస్థ సృష్టి, దాని నిర్మాణం, దాని విధులు;"]
["(ठ) अध्‍येतावृत्ति, छात्रवृत्ति, अध्‍ययनवृत्ति, पदकों और पुरस्‍कारों का संस्‍थापन;","(ఠ) ఫెలోషిప్, స్కాలర్‌షిప్, ఫెలోషిప్ పతకాల ఏర్పాటు, అవార్డులు;"]
["(ड) कर्मचारियों की शिकायतों को दूर करने के लिए किसी तंत्र की स्‍थापना; और","(డ) ఉద్యోగుల ఫిర్యాదులను పరిష్కరించడానికి ఒక యంత్రాంగాన్ని ఏర్పాటు చేయడం; ఇంకా"]
["(ढ) सभी अन्‍य विषय, जो इस अधिनियम या परिनियमों के अनुसार अध्‍यादेशों द्वारा उपबंधित किए जाएं या किए जाने हैं ।","(ఢ) ఈ చట్టం లేదా నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా అందించాల్సిన లేదా చేయవలసిన అన్ని ఇతర విషయాలు."]
["(2) प्रथम अध्‍यादेश, केन्‍द्रीय सरकार के पूर्व अनुमोदन से, कुलपति द्वारा बनाए जाएंगे और इस प्रकार बनाए गए अध्‍यादेश, परिनियमों द्वारा विहित रीति से कार्य परिषद् द्वारा किसी भी समय संशोधित, निरसित या परिवर्धित किए जा सकेंगे :","(2) మొదటి ఆర్డినెన్స్‌ను వైస్-ఛాన్సలర్ కేంద్ర ప్రభుత్వ ముందస్తు అనుమతితో తయారుచేస్తారు, అలా సృష్టించిన ఆర్డినెన్స్‌లను నిబంధనల ప్రకారం నిర్దేశించిన పద్ధతిలో కౌన్సిల్ ఎప్పుడైనా సవరించవచ్చు, రద్దు చేయవచ్చు లేదా మార్చవచ్చు."]
["परन्‍तु उस समय तक जब तक कि उन मामलों के संबंध में जो इस अधिनियम और परिनियमों के अधीन अध्‍यादेशों द्वारा उपबंधित कराए जाने हैं, कुलपति द्वारा इस प्रकार प्रथम अध्‍यादेश नहीं बनाए जाते हैं इस अधिनियम के प्रारंभ से ठीक पहले प्रवृत्त सेंट्रल इंस्‍टिट्यूट ऑफ इंग्‍लिश एंड फॉरिन लैंग्‍विजेज, हैदराबाद के नियम और उपविधियों के सुसंगत उपबंध वहां तक लागू हांगे जहां तक वे इस अधिनियम और परिनियमों के उपबंधों से असंगत नहीं हैं ।","ఈ చట్టం, నియమనిబంధనల కింద ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా వివరించాల్సిన విషయాలకు సంబంధించి వైస్-ఛాన్సలర్ మొదటి ఆర్డినెన్స్‌ అమల్లోకి వచ్చేంత వరకు, సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇంగ్లీష్ అండ్ ఫారెన్‌ లాంగ్వేజెస్‌, హైదరాబాద్‌, నియమనిబంధనలు దీనికి సంబంధించినంత వరకు ఏ మేరకు వర్తిస్తాయో ఆ మేరకు అమలులో ఉంటాయి. "]
["31. विनियम—","31. నిబంధనలు—"]
["विश्‍वविद्यालय के प्राधिकारी, स्‍वयं अपने और अपने द्वारा नियुक्‍त की गई समितियों के, यदि कोई हों, कार्य संचालन के लिए, जिसका इस अधिनियम, परिनियमों या अध्‍यादेशों द्वारा उपबंध नहीं किया गया है, परिनियमों द्वारा विहित रीति से ऐसे विनियम बना सकेंगे, जो इस अधिनियम, परिनियमों और अध्‍यादेशों से संगत हों ।","ఈ చట్టం, నియమాలు లేదా ఆర్డినెన్స్‌లో పొందుపరచని వాటికి సంబంధించి విశ్వవిద్యాలయ ప్రాధికార సంస్థ, స్వయంగా లేదా తన ద్వారా నియమించిన కమిటీలు, ఏమైనా ఉండి, అవి ఈ నియమాలు, నిబంధనలు వర్తించనట్టు అయితే, అట్టి వాటికి సంబంధించి ఈ ఆదేశాలకు అనుగుణంగా"]
["32. वार्षिक रिपोर्ट—","32. వార్షిక నివేదిక—"]
["(1) विश्‍वविद्यालय की वार्षिक रिपोर्ट, कार्य परिषद् के निदेशों के अधीन तैयार की जाएगी जिसमें, अन्‍य विषयों के साथ, विश्‍वविद्यालय द्वारा अपने उद्देश्‍यों की पूर्ति के लिए किए गए उपाय होंगे और वह सभा को उस तारीख को या उसके पश्‍चात् भेजी जाएगी, जो परिनियमों द्वारा विहित की जाए और सभा अपने वार्षिक अधिवेशन में उस रिपोर्ट पर विचार करेगी ।","(1) కార్యనిర్వహక మండలి ఆదేశాల ప్రకారం విశ్వవిద్యాలయ వార్షిక నివేదిక కౌన్సిల్ తయారుచేయబడుతుంది. ఇది ఇతర విషయాలతోపాటు, విశ్వవిద్యాలయం, దాని లక్ష్యాలను నెరవేర్చడానికి తీసుకున్న చర్యలను తెలియజేస్తుంది. నిబంధనలు చేసిన తేదీన లేదా తరువాత సభకు పంపబడుతుంది సభ తన వార్షిక సమావేశంలో నివేదికను పరిశీలిస్తుంది."]
["33. वार्षिक लेखे—","33. వార్షిక ఖాతాలు—"]
["(1) विश्‍वविद्यालय के वार्षिक लेखे और तुलन-पत्र, कार्य परिषद् के निदेशों के अधीन तैयार किए जाएंगे और भारत के नियंत्रक-महालेखापरीक्षक द्वारा या ऐसे व्‍यक्‍तियों द्वारा जिन्‍हें वह इस निमित्त प्राधिकृत करे, प्रत्‍येक वर्ष कम से कम एक बार और पन्‍द्रह मास से अनधिक के अंतरालों पर उनकी लेखापरीक्षा की जाएगी ।","1) విశ్వవిద్యాలయ వార్షిక ఖాతాలు, బ్యాలెన్స్ షీట్లు ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్, ఇంకా భారత కంప్ట్రోలర్, ఆడిటర్ జనరల్ ఆదేశాల మేరకు లేదా వారి తరపున అధికారం పొందిన వ్యక్తులచే తయారు చేయబడాలి, కనీసం ప్రతి సంవత్సరం లేదా పదిహేను నెలలకు మించకుండా వాటి ఆడిట్‌ జరగాలి. "]
["(2) वार्षिक लेखाओं की एक प्रति, उन पर लेखापरीक्षा की रिपोर्ट और कार्य परिषद् के संप्रेक्षणों के साथ, सभा और कुलाध्‍यक्ष को प्रस्‍तुत की जाएगी ।","(2) వార్షిక ఖాతాల కాపీ, ఆడిట్‌ నివేదకను పరిశీలన నిమిత్తం కార్యనిర్వహక మండలితో పాటు సభకు, ఛాన్సలర్‌కు సమర్పించాలి."]
["(5) संपरीक्षित वार्षिक लेखे संसद् के दोनों सदनों के समक्ष रखे जाने के पश्‍चात् भारत के राजपत्र में प्रकाशित किए जाएंगे ।","(5) పార్లమెంటు ఉభయ సభల ముందు ఉంచిన తరువాత ఆడిట్ చేయబడిన వార్షిక ఖాతాలు భారత గెజిట్‌లో ప్రచురించబడతాయి."]
["34. विवरणियां और जानकारी","34. రిటర్న్స్, సమాచారం"]
["—विश्‍वविद्यालय, केन्‍द्रीय सरकार को, अपनी संपत्ति या क्रियाकलापों की बाबत ऐसी विवरणियां या अन्‍य जानकारी देगा जो केन्‍द्रीय सरकार, समय-समय पर अपेक्षा करे ।","- విశ్వవిద్యాలయం తన ఆస్తి లేదా కార్యకలాపాలకు సంబంధించి అటువంటి రాబడి లేదా ఇతర సమాచారాన్ని ఎప్పటికప్పుడు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి అందజేయాల్సి ఉంటుంది. "]
["35. कर्मचारियों की सेवा की शर्तें—","35. ఉద్యోగుల సర్వీసు నిబంధనలు"]
["(1) विश्‍वविद्यालय के प्रत्‍येक कर्मचारी की नियुक्‍ति लिखित संविदा के अधीन की जाएगी, जो विश्‍वविद्यालय के पास रखी जाएगी, और उसकी एक प्रति संबंधित कर्मचारी को दी जाएगी ।","(1) విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రతి ఉద్యోగి నియామకం లిఖితపూర్వక ఒప్పందానికి లోబడి ఉంటుంది, అధి విశ్వవిద్యాలయంతో ఉంచబడుతుంది, దాని కాపీ, సంబంధిత ఉద్యోగికి ఇవ్వబడుతుంది."]
["(3) अधिकरण का विनिश्‍चय अंतिम होगा और अधिकरण द्वारा विनिश्‍िचत मामलों के संबंध में कोई वाद किसी सिविल न्‍यायालय में नहीं होगा :","3) ట్రిబ్యునల్ నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది, ట్రిబ్యునల్ నిర్ణయించిన విషయాలకు సంబంధించి ఏ సివిల్ కోర్టులోనూ దావా వేయడానికి వీల్లేదు.:"]
["परंतु इस धारा की कोई बात, कर्मचारी को, संविधान के अनुच्‍छेद 32 और अनुच्‍छेद 226 के अधीन उपलब्‍ध न्‍यायिक उपचारों को प्राप्‍त करने से निवारित नहीं करेगी ।","రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 32, ఆర్టికల్ 226 ప్రకారం లభించే న్యాయ పరిష్కారాలు పొందేందుకు ఈ నిబంధనలేవి ఉద్యోగికి అడ్డుకావు. "]
["(4) उपधारा (2) के अधीन कर्मचारी द्वारा किया गया प्रत्‍येक अनुरोध माध्‍यस्‍थम् और सुलह अधिनियम, 1996 (1996 का 26) के अर्थ में इस धारा के निबंधनों पर माध्‍यस्‍थम् के लिए निवेदन समझा जाएगा ।","(4) మధ్యవర్తిత్వం, సయోధ్య చట్టం, 1996 (1996 లో 26వది) ఉప-సెక్షన్ (2) కింద ఒక ఉద్యోగి చేసిన ప్రతి అభ్యర్థన ఈ విభాగపు నిబంధనలపై మధ్యవర్తిత్వం కోసం చేసిన అభ్యర్థనగా పరిగణించబడుతుంది."]
["36. छात्रों के विरुद्ध अनुशासनिक मामलों में अपील और माध्‍यस्‍थम् की प्रक्रिया—","36. విద్యార్థులపై క్రమశిక్షణా కేసులలో అప్పీల్ మరియు మధ్యవర్తిత్వానికి సంబంధించిన విధానం-"]
["(1) कोई छात्र या परीक्षार्थी, जिसका नाम विश्‍वविद्यालय की नामावली से, यथास्‍थिति, कुलपति, अनुशासन समिति या परीक्षा समिति के आदेशों या संकल्‍प द्वारा हटाया गया है और जिसे विश्‍वविद्यालय की परीक्षाओं में बैठने से एक वर्ष से अधिक के लिए विवर्जित किया गया है, उसके द्वारा ऐसे आदेशों की या ऐसे संकल्‍प की प्रति की प्राप्‍ति की तारीख से दस दिन के भीतर कार्य परिषद् को अपील कर सकेगा और कार्य परिषद्, यथास्‍थिति, कुलपति या समिति के विनिश्‍चय को पुष्‍ट,उपांतरित कर सकेगी या उलट सकेगी ।","1 ఒక విద్యార్థి లేదా అభ్యర్థి పేరును కేసును బట్టి వైస్‌ఛాన్సలర్‌, క్రమశిక్షణా కమిటీ లేదా పరీక్ష కమిటీ తొలగించినట్టు అయితే అట్టి ఆదేశాల కారణంగా ఒక సంవత్సరం లేదా అంత కంటే ఎక్కువ కాలానికి పరీక్షలు రాసేందుకు అట్టి విద్యార్థి అనర్హులు అయితే, అట్టి ఆదేశాలు లేదా తీర్మానం కాపీ అందిన పది రోజుల్లోపు కార్యనిర్వహక మండలికి అప్పీల్‌ చేసుకోవచ్చు. అట్టి దానిని ఆ కేసునుబట్టి కార్యనిర్వహక మండలి వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ లేదా కమిటీ తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని ధ్రువీకరించవచ్చు, సవరించవచ్చు లేదా నిర్ణయాన్ని వెనక్కి తీసుకోవచ్చు."]
["(2) विश्‍वविद्यालय द्वारा किसी छात्र के विरुद्ध की गई अनुशासनिक कार्रवाई से उत्‍पन्‍न होने वाला कोई विवाद उस छात्र के अनुरोध पर, माध्‍यस्‍थम् अधिकरण को निर्देशित किया जाएगा और धारा 35 की उपधारा (2), उपधारा (3), उपधारा (4) और उपधारा (5) के उपबंध, इस उपधारा के अधीन किए गए निर्देश को यथाशक्‍य लागू होंगे ।","(విద్యార్థిపై విశ్వవిద్యాలయం తీసుకున్న క్రమశిక్షణా చర్యకు సంబంధించి ఏదైనా వివాదం తలెత్తితే విద్యార్థి అభ్యర్థన మేరకు సెక్షన్‌ 35 లోని సబ్‌ సెక్షన్‌ (2) సబ్‌ సెక్షన్‌ (3) సబ్‌ సెక్షన్‌ (4) సబ్‌ సెక్షన్‌ (5) కింద మధ్యవర్తిత్వ ట్రిబున్యల్‌కు నిర్దేశించవచ్చు. ఈ సబ్‌ సెక్షన్‌లోని నిబంధనలు వెంటనే అమల్లోకి వస్తాయి."]
["37. अपील करने का अधिकार—","37. అప్పీల్ హక్కు-"]
["इस अधिनियम में अंतर्विष्‍ट किसी बात के होते हुए भी, विश्‍वविद्यालय या विश्‍वविद्यालय द्वारा चलाए जा रहे महाविद्यालय या संस्‍था के प्रत्‍येक कर्मचारी या छात्र को, यथास्‍थिति, विश्‍वविद्यालय के किसी अधिकारी या प्राधिकारी या किसी महाविद्यालय या किसी संस्‍था के प्राचार्य के विनिश्‍चय के विरुद्ध ऐसे समय के भीतर, जो परिनियमों द्वारा विहित किया जाए, कार्य परिषद् को अपील करने का अधिकार होगा और तब कार्य परिषद् उस विनिश्‍चय को, जिसके विरुद्ध अपील की गई है, पुष्‍ट या उपांतरित कर सकेगी या उलट सकेगी ।","ఈ చట్టంలో ఉన్నది ఏమైనప్పటికీ విశ్వవిద్యాలయం లేదా విశ్వవిద్యాలయం నడుపుతున్న కళాశాల లేదా విశ్వవిద్యాలయంలోని ప్రతి ఉద్యోగి లేదా విద్యార్థి, విశ్వవిద్యాలయం ఏదైనా అధికారి లేదా అధికారం లేదా ఏదైనా కళాశాల లేదా సంస్థ ప్రిన్సిపాల్ నిర్ణయానికి వ్యతిరేకంగా ఉండాలి. నిబంధనల ప్రకారం సూచించినట్లుగా, వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌కు అప్పీల్ చేసే హక్కు ఉంటుంది, ఆపై వర్కింగ్ కౌన్సిల్ అప్పీల్ చేసిన నిర్ణయాన్ని ధృవీకరించవచ్చు లేదా సవరించవచ్చు లేదా రివర్స్ చేయవచ్చు."]
["38. भविष्‍य-निधि और पेंशन निधि—","38. ప్రావిడెంట్ ఫండ్, పెన్షన్ ఫండ్—"]
["(1) विश्‍वविद्यालय अपने कर्मचारियों के फायदे के लिए ऐसी रीति से और ऐसी शर्तों के अधीन रहते हुए, जो परिनियमों द्वारा विहित की जाएं, ऐसी भविष्‍य-निधि या पेंशन निधि का गठन करेगा या ऐसी बीमा स्‍कीमों की व्‍यवस्‍था करेगा, जो वह ठीक समझे ।","(1) విశ్వవిద్యాలయం తన ఉద్యోగుల ప్రయోజనం కోసం, ఆర్టికల్స్‌లో సూచించిన షరతులకు లోబడి, అటువంటి ప్రావిడెంట్ ఫండ్ లేదా పెన్షన్ ఫండ్‌ ఏర్పాటు చేస్తుంది, లేదా తగినదిగా భావించే బీమా పథకాలను ఏర్పాటు చేస్తుంది."]
["(2) जहां ऐसी भविष्‍य-निधि या पेंशन निधि का इस प्रकार गठन किया गया है वहां केन्‍द्रीय सरकार यह घोषित कर सकेगी कि भविष्‍य-निधि अधिनियम, 1925 (1925 का 19) के उपबंध ऐसी निधि को इस प्रकार लागू होंगे मानो वह सरकारी भविष्‍य-निधि हो ।","అలా ఏర్పాటు చేసిన ప్రావిడెంట్‌ లేదా పెన్షన్‌ నిధిని ప్రభుత్వ ప్రావిడెంట్‌ ఫండ్‌గా భావిస్తూ దానికి ప్రావిడెంట్‌ ఫండ్‌ చట్టం 1925 (1925లో 19వది) వర్తింపజేస్తున్నట్టు కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించవచ్చు."]
["39. विश्‍वविद्यालयों के प्राधिकारियों और निकायों के गठन के बारे में विवाद","39. విశ్వవిద్యాలయాల అధికారులు, సంస్థల ఏర్పాటుకు సంబంధించి వివాదం"]
["40. आकस्‍मिक रिक्‍तियों का भरा जाना—","40. క్యాజువల్‌ ఖాళీల భర్తీ -"]
["विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी या अन्‍य निकाय के सदस्‍यों में (पदेन सदस्‍यों से भिन्‍न) सभी आकस्‍मिक रिक्‍तियां, यथाशीघ्र, ऐसे व्‍यक्‍ति या निकाय द्वारा भरी जाएंगी जो उस सदस्‍य को, जिसका स्‍थान रिक्‍त हुआ है, नियुक्‍त, निर्वाचित या सहयोजित करता है और आकस्‍मिक रिक्‍ति में नियुक्‍त, निर्वाचित या सहयोजित व्‍यक्‍ति, ऐसे प्राधिकारी या निकाय का सदस्‍य उस शेष अवधि के लिए होगा, जिस तक वह व्‍यक्‍ति, जिसका स्‍थान वह भरता है, सदस्‍य रहता ।","విశ్వవిద్యాలయానికి సంబంధించిన సంస్థ లేదా వ్యవస్థలో (ఎక్స్‌ ఆఫీషియో సభ్యులు మినహా) ఆకస్మిక ఖాళీలు చోటుచేసుకున్నప్పుడు అట్టి ఖాళీలను వీలైనంత త్వరగా నియమిస్తారు. అట్టి నియమాకాలు చేపట్టి సంస్థ లేదా ఎన్నుకునే లేదా సమన్వయపరిచే సభ్యులు చేపడతారు. అలా నియమితులైన, ఎన్నికైన, సమన్వయంలో ఉన్న సదరు సభ్యుడు, ఏ వ్యక్తి స్థానంలో అయితే వస్తారో, అట్టి వ్యక్తి మిగిలిన వ్యవధికి మాత్రమే పదవిలో కొనసాగుతారు."]
["41. विश्‍वविद्यालय के प्राधिकारियों या निकायों की कार्यवाहियों का रिक्‍तियों के कारण अविधिमान्‍य न होना","41. ఖాళీల కారణంగా విశ్వవిద్యాలయ అధికారులు లేదా సంస్థలు తీసుకునే చర్యలు చెల్లుబాటు కాకుండా ఉండవు."]
["—विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी या अन्‍य निकाय का कोई कार्य या कार्यवाही केवल इस कारण अविधिमान्‍य नहीं होगी कि उसके सदस्‍यों में कोई रिक्‍ति या रिक्‍तियां हैं ।","- ఖాళీలు ఉన్నాయనే కారణంగా విశ్వవిద్యాలయం ఏదైనా అధికారం లేదా ఇతర సంస్థ తీసుకునే చర్యలు ఖాళీల కారణంగా చెల్లుబాటు కాకుండా పోవు. "]
["42. सद्भावपूर्वक की गई कार्रवाई के लिए संरक्षण","42. సదుద్దేశంతో తీసుకునే చర్యలకు రక్షణ"]
["—इस अधिनियम, परिनियमों या अध्‍यादेशों के उपबंधों में से किसी उपबंध के अनुसरण में सद्भावपूर्वक की गई या की जाने के लिए आशयित किसी बात के लिए कोई वाद या अन्‍य विधिक कार्यवाहियां विश्‍वविद्यालय के किसी अधिकारी या अन्‍य कर्मचारी के विरुद्ध नहीं होंगी ।","ఈ చట్ట నిబంధనలు, నియమాలు లేదా ఆర్డినెన్స్‌కు లోబడి సదుద్దేశంతో చేసిన లేదా చేయడానికి ఉద్దేశించిన ఏదైనా పనికి లేదా ఇతర చట్టపరమైన చర్యలు విశ్వవిద్యాలయంలోని ఏ అధికారి లేదా ఇతర ఉద్యోగికి వ్యతిరేకంగా ఉండవు."]
["43. विश्‍वविद्यालय के अभिलेखों को साबित करने का ढंग—","43. విశ్వవిద్యాలయ రికార్డులు రుజువు చేసే పద్ధతులు-"]
["भारतीय साक्ष्‍य अधिनियम, 1872 (1872 का 1) या तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि में किसी बात के होते हुए भी, विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी या अन्‍य निकाय की किसी रसीद, आवेदन, सूचना, आदेश, कार्यवाही या संकल्‍प या अन्‍य दस्‍तावेज की, जो विश्‍वविद्यालय के कब्‍जे में है, या विश्‍वविद्यालय द्वारा सम्‍यक् रूप से रखे गए किसी रजिस्‍टर की किसी प्रविष्‍टि की प्रतिलिपि, कुलसचिव द्वारा प्रमाणित कर दिए जाने पर, उस दशा में, जिसमे उसकी मूल प्रति पेश किए जाने पर साक्ष्‍य में ग्राह्य होती, उस रसीद, आवेदन, सूचना, आदेश, कार्यवाही, संकल्‍प या दस्‍तावेज के या रजिस्‍टर की प्रविष्‍टि के अस्‍तित्‍व के प्रथमदृष्‍ट्या साक्ष्‍य के रूप में ले ली जाएगी और उससे संबंधित मामलों और संव्‍यवहारों के साक्ष्‍य के रूप में ग्रहण की जाएगी ।","ఇండియన్ ఎవిడెన్స్ యాక్ట్, 1872 (1872 లో 1) లేదా ప్రస్తుతానికి అమలులో ఉన్న ఏదైనా ఇతర చట్టం ఉన్నప్పటికీ, ఏదైనా రశీదు, దరఖాస్తు, నోటీసు, ఆర్డర్, కొనసాగింపు లేదా తీర్మానం లేదా విశ్వవిద్యాలయం ఏదైనా అధికారం లేదా ఇతర సంస్థ ఇతర పత్రం, రిజిస్ట్రార్ చేత ధృవీకరించబడినప్పుడు, విశ్వవిద్యాలయం ఆధీనంలో ఉన్న ఎంట్రీ నకలు, లేదా విశ్వవిద్యాలయం చేత నిర్వహించబడుతున్న రిజిస్టర్, దాని అసలు కాపీని సాక్ష్యాలలో అనుమతించదగిన సందర్భంలో, ఆ రశీదు, అప్లికేషన్, నోటీసు, ఆర్డర్, కొనసాగింపు, తీర్మానం లేదా పత్రం లేదా రిజిస్ట్రేషన్ ఉనికి ప్రాధమిక ముఖ సాక్ష్యం దానికి సంబంధించిన విషయాలు, లావాదేవీలకు సాక్ష్యంగా తీసుకోబడుతుంది."]
["44. कठिनाइयों को दूर करने की शक्‍ति","44. ఇబ్బందులను తొలగించే శక్తి"]
["1) यदि इस अधिनियम के उपबंधों को प्रभावी करने में कोई कठिनाई उत्‍पन्‍न होती है तो केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में प्रकाशित आदेश द्वारा, ऐसे उपबंध कर सकेगी जो इस अधिनियम के उपबंधों से असंगत न हों, और जो उस कठिनाई को दूर करने के लिए उसे आवश्‍यक या समीचीन प्रतीत हों :","1) ఈ చట్ట నిబంధనలను అమలు చేయడంలో ఏమైనా ఇబ్బందులు తలెత్తితే, కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో ప్రచురించిన ఉత్తర్వు ద్వారా ఇబ్బందిని తొలగించడానికి అవసరమైన లేదా ప్రయోజనకరమైన నిబంధనలు రూపొందించవచ్చు."]
["परंतु इस धारा के अधीन ऐसा कोई आदेश इस अधिनियम के प्रारंभ से तीन वर्ष के अवसान के पश्‍चात् नहीं किया जाएगा ।","ఈ చట్టం ప్రారంభమైన మూడు సంవత్సరాల గడువు ముగిసిన తరువాత ఈ విభాగం కింద అలాంటి ఉత్తర్వులు ఇవ్వరాదు."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन किया गया प्रत्‍येक आदेश किए जाने के पश्‍चात् यथाशीघ्र संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष, जब वह सत्र में हो, कुल तीस दिन की अवधि के लिए रखा जाएगा । यह अवधि एक सत्र में अथवा दो या अधिक आनुक्रमिक सत्रों में पूरी हो सकेगी । यदि उस सत्र के या पूर्वोक्‍त आनुक्रमिक सत्रों के ठीक बाद के सत्र के अवसान के पूर्व दोनों सदन उस आदेश में कोई परिवर्तन करने के लिए सहमत हो जाएं तो तत्‍पश्‍चात् वह ऐसे परिवर्तित रूप में ही प्रभावी होगा । यदि उक्‍त अवसान के पूर्व दोनों सदन सहमत हो जाएं कि वह आदेश नहीं किया जाना चाहिए तो तत्‍पश्‍चात् वह निष्‍प्रभाव हो जाएगा । किंतु आदेश के ऐसे परिवर्तित या निष्‍प्रभाव होने से उसके अधीन पहले की गई किसी बात की विधिमान्‍यता पर प्रतिकूल प्रभाव नहीं पड़ेगा ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) కింద చేసిన ప్రతి ఉత్తర్వు పార్లమెంటు ముందు అధి సమావేశమైన వెంటనే, మొత్తం ముప్పై రోజుల పాటు ఉంచాలి. ఈ గడువు అన్నది ఒక సెషన్‌లో ఉండవచ్చు, రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సెషన్లకు వర్తించవచ్చు. ఆ సెషన్ గడువుకు ముందే లేదా మునుపటి సెషన్ల తర్వాత వెంటనే ఆ క్రమంలో ఏదైనా మార్పు చేయడానికి రెండు సభలు అంగీకరిస్తే, అధి మార్చబడిన రూపంలో మాత్రమే ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది. ఆ ఉత్తర్వు జరగకూడదని ఉభయ సభలు గడువుకు ముందే అంగీకరిస్తే అధి రద్దు చేయబడుతుంది. కానీ ఆర్డర్ అటువంటి మార్పు లేదా తటస్థీకరణ దాని కింద చేసిన పనుల చెల్లుబాటును ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేయదు."]
["45. परिनियमों, अध्‍यादेशों और विनियमों का राजपत्र में प्रकाशित किया जाना और संसद् के समक्ष रखा जाना—","45. గెజిట్‌లో ప్రచురించాల్సిన చట్టాలు, శాసనాలు నిబంధనలు పార్లమెంటు ముందు ఉంచాలి-"]
["(1) इस अधिनियम के अधीन बनाया गया प्रत्‍येक परिनियम, अध्‍यादेश या विनियम राजपत्र में प्रकाशित किया जाएगा ।","(1) ఈ చట్టం క్రింద చేసిన ప్రతి శాసనం, ఆర్డినెన్స్ లేదా నియంత్రణ గెజిట్‌లో ప్రచురించబడతాయి."]
["(2) इस अधिनियम के अधीन बनाया गया प्रत्‍येक परिनियम, अध्‍यादेश या विनियम, बनाए जाने के पश्‍चात् यथाशीघ्र, संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष, जब वह सत्र में हो, कुल तीस दिन की अवधि के लिए रखा जाएगा । यह अवधि एक सत्र में अथवा दो या अधिक आनुक्रमिक सत्रों में पूरी हो सकेगी । यदि उस सत्र के या पूर्वोक्‍त आनुक्रमिक सत्रों के ठीक बाद के सत्र के अवसान के पूर्व दोनों सदन उस परिनियम, अध्‍यादेश या विनियम में कोई परिवर्तन करने के लिए सहमत हो जाएं, तो तत्‍पश्‍चात् वह ऐसे परिवर्तित रूप में ही प्रभावी होगा । यदि उक्‍त अवसान के पूर्व दोनों सदन सहमत हो जाएं कि वह परिनियम, अध्‍यादेश या विनियम नहीं बनाया जाना चाहिए तो तत्‍पश्‍चात् वह निष्‍प्रभाव हो जाएगा । किन्‍तु परिनियम, अध्‍यादेश या विनियम के ऐसे परिवर्तित या निष्‍प्रभाव होने से उसके अधीन पहले की गई किसी बात की विधिमान्‍यता पर प्रतिकूल प्रभाव नहीं पड़ेगा ।","2) ఈ అధికరణకు లోబడి చేసే ప్రతీ నిబంధన, ఆదేశం లేదా నిబంధనలను రూపొందించిన వెంటనే లేదా వీలైనంత వెంటనే పార్లమెంట్‌ సమావేశమైనప్పుడు సభ ముందు మొత్తం 30 రోజుల పాటు ఉంచాలి. ఈ గడువు అన్నది ఒక సెషన్‌లో ఉండవచ్చు, రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సెషన్లకు వర్తించవచ్చు. ఆ సెషన్ గడువుకు ముందే లేదా మునుపటి సెషన్ల తర్వాత వెంటనే ఆ క్రమంలో ఏదైనా మార్పు చేయడానికి రెండు సభలు అంగీకరిస్తే, అధి మార్చబడిన రూపంలో మాత్రమే ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది. ఆ ఉత్తర్వు జరగకూడదని ఉభయ సభలు గడువుకు ముందే అంగీకరిస్తే అధి రద్దు చేయబడుతుంది. కానీ ఆర్డర్ అటువంటి మార్పు లేదా తటస్థీకరణ దాని కింద చేసిన పనుల చెల్లుబాటును ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేయదు."]
["(3) परिनियम, अध्‍यादेश या विनियम बनाने की शक्‍ति के अंतर्गत परिनियमों, अध्‍यादेशों या विनियमों या उनमें से किसी को उस तारीख से, जो इस अधिनियम के प्रारंभ की तारीख से पूर्वतर न हो, भूतलक्षी प्रभाव देने की शक्‍ति भी होगी किन्‍तु किसी परिनियम, अध्‍यादेश या विनियम को भूतलक्षी प्रभाव इस प्रकार नहीं दिया जाएगा जिससे कि किसी ऐसे व्‍यक्‍ति के, जिसको ऐसा परिनियम, अध्‍यादेश या विनियम लागू हो, हितों पर प्रतिकूल प्रभाव पडे़ ।","(3) శాసనం, ఆర్డినెన్స్ లేదా రెగ్యులేషన్ చేసే అధికారం ఈ చట్టం ప్రారంభించిన తేదీ కంటే ముందే కాని ఏ శాసనం అయినా శాసనాలు, ఆర్డినెన్సులు లేదా నిబంధనలు లేదా వాటిలో దేనినైనా పునరాలోచన ప్రభావాన్ని ఇచ్చే అధికారం కలిగి ఉంటుంది. ఆర్డినెన్స్ లేదా రెగ్యులేషన్‌కు పునరాలోచన ప్రభావం ఇవ్వబడదు, అలాంటి నియంత్రణ, ఆర్డినెన్స్ లేదా రెగ్యులేషన్ వర్తించే ఏ వ్యక్తి ప్రయోజనాలు ప్రతికూలంగా ప్రభావితమవుతాయి."]
["46. संक्रमणकालीन उपबंध—","46. ​​పరివర్తన నిబంధనలు-"]
["इस अधिनियम और परिनियमों में किसी बात के होते हुए भी,—","ఈ చట్టం మరియు చట్టాలలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, -"]
["(क) प्रथम कुलाधिपति और प्रथम कुलपति, केन्‍द्रीय सरकार द्वारा ऐसी रीति में ऐसी शर्तों पर, जो ठीक समझी जाएं, नियुक्‍त किए जाएंगे और उक्‍त प्रत्‍येक अधिकारी पांच वर्ष से अनधिक की ऐसी अवधि तक, जो केन्‍द्रीय सरकार द्वारा विनिर्दिष्‍ट की जाए, पद धारण करेगा ;","(క) మొదటి ఛాన్సలర్‌, మొదటి వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ను కేంద్ర ప్రభుత్వం తగినవని భావించిన అటువంటి నిబంధనలు, నియామలకు అనుగుణంగా నియమిస్తుంది. అట్టి వారు ఐదు సంవత్సరాల కాలవ్యవధి వరకు పదవిలో కొనసాగుతారు."]
["(ख) प्रथम कुलसचिव और प्रथम वित्त अधिकारी, केन्‍द्रीय सरकार द्वारा नियुक्‍त किए जाएंगे और उक्‍त प्रत्‍येक अधिकारी तीन वर्ष की अवधि तक पद धारण करेगा ;","(ఖ) మొదటి రిజిస్ట్రార్, మొదటి ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్‌ను కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమిస్తుంది, అలాంటి ప్రతి అధికారి మూడేళ్ల కాలానికి పదవిలో ఉంటారు;"]
["(ग) प्रथम सभा और प्रथम कार्य परिषद् में क्रमश: तीस और ग्‍यारह से अनधिक सदस्‍य होंगे जो केन्‍द्रीय सरकार द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किए जाएंगे और तीन वर्ष की अवधि तक पद धारण करेंगे ;","(గ) మొదటి అసెంబ్లీలో ముప్పై మంది, మొదటి కౌన్సిల్‌లో పదకొండు మంది సభ్యులను కేంద్ర ప్రభుత్వం నామినేట్‌ చేస్తుంది. వారి కేంద్ర ప్రభుత్వం నామినేట్ చేస్తుంది. అందులో మూడు సంవత్సరాల కాలానికి పదవిలో ఉంటారు."]
["(घ) प्रथम शिक्षा परिषद् में इक्‍कीस से अनधिक सदस्‍य होंगे, जो केन्‍द्रीय सरकार द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किए जाएंगे और तीन वर्ष की अवधि तक पद धारण करेंगे :","(ఘ) మొదటి విద్యా పరిషత్‌లోఇరవై ఒక్క మందికి తక్కువ కాకుండా సభ్యులు ఉంటారు. వీరిని కేంద్ర ప్రభుత్వం నామినేట్ చేస్తుంది, వారి పదవీకాలం మూడు సంవత్సరాలు"]
["(धारा 29 देखिए)","(సెక్షన్ 29 చూడండి)"]
["1.   कुलाधिपति","1. ఛాన్సలర్"]
["2.   —(1) कुलाधिपति की नियुक्‍ति कुलाध्‍यक्ष द्वारा देश के शैक्षणिक या सार्वजनिक जीवन के विख्‍यात व्‍यक्‍तियों में से कार्य परिषद् द्वारा सिफारिश किए गए तीन से अन्‍यून व्‍यक्‍तियों के पैनल में से की जाएगी :","2. - (1) కౌన్సిల్ ఆఫ్ వర్క్ సిఫారసు చేసిన మరో ముగ్గురు వ్యక్తుల ప్యానెల్ నుండి దేశంలోని విద్యా లేదా ప్రజా జీవితంలోని ప్రముఖ వ్యక్తుల నుండి ఛాన్సలర్‌ను విజిటర్‌ నియమిస్తారు. "]
["परन्‍तु यदि कुलाध्‍यक्ष इस प्रकार सिफारिश किए गए व्‍यक्‍तियों में से किसी का अनुमोदन नहीं करता है तो वह कार्य परिषद् से नई सिफारिशें मंगा सकेगा ।","అలా సిఫార్సు చేసిన వ్యక్తులలో ఎవరినీ విజటర్‌ ఆమోదించకపోతే, వారు వర్కింగ్ కౌన్సిల్ నుండి కొత్త సిఫారసులు పొందవచ్చు."]
["(2) कुलाधिपति पांच वर्ष की अवधि के लिए पद धारण करेगा और पुनर्नियुक्‍ति का पात्र नहीं होगा :","(2) ఛాన్సలర్ ఐదేళ్ల కాలానికి పదవిలో ఉంటారు, తిరిగి ఉపాధికి అర్హత పొందడానికి అనర్హులు:"]
["परन्‍तु अपनी पदावधि का अवसान होने पर भी, कुलाधिपति तब तक पद पर बना रहेगा जब तक कि उसका उत्तरवर्ती अपना पद ग्रहण नहीं कर लेता ।","తన పదవీకాలం ముగిసిన తరువాత కూడా, వారసుడు పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించే వరకు ఛాన్సలర్ పదవిలో ఉంటారు."]
["कुलपति","వైస్‌ ఛాన్సలర్"]
["—(1) कुलपति की नियुक्‍ति कुलाध्‍यक्ष द्वारा, खंड (2) के अधीन गठित समिति द्वारा सिफारिश किए गए तीन से अन्‍यून व्‍यक्‍तियों के पैनल में से की जाएगी :","- (1) నిబంధన (2) కింద ఏర్పాటు చేసిన కమిటీ సిఫారసు చేసిన మరో ముగ్గురు వ్యక్తుల ప్యానెల్ నుంచి వైస్ ఛాన్సలర్‌ను ఛాన్సలర్ నియమించాలి:"]
["परन्‍तु यदि कुलाध्‍यक्ष पैनल में सम्‍मिलित व्‍यक्‍तियों में से किसी का अनुमोदन नहीं करता है तो वह विस्‍तारित या नया पैनल मंगा सकेगा ।","ప్యానెల్‌లో చేర్చబడిన వ్యక్తులలో ఎవరినైనా ఛాన్సలర్ ఆమోదించకపోతే, వారు ప్యానెల్‌ను విస్తరిస్తారు లేదా కొత్త ప్యానెల్‌ను కోరవచ్చు"]
["परन्‍तु समिति का कोई भी सदस्‍य, उस विश्‍वविद्यालय या उस विश्‍वविद्यालय द्वारा चलाए जा रहे किसी महाविद्यालय या संस्‍था का कर्मचारी या उस विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी का सदस्‍य नहीं होगा ।","కానీ కమిటీలోని ఏ సభ్యుడు ఆ విశ్వవిద్యాలయ ఉద్యోగి లేదా ఆ విశ్వవిద్యాలయం నడుపుతున్న కళాశాల లేదా సంస్థ లేదా ఆ విశ్వవిద్యాలయం ఏదైనా ప్రాధికార సంస్థకు చెందిన సభ్యుడై ఉండకూడదు."]
["(4) कुलपति अपना पद ग्रहण करने की तारीख से पांच वर्ष की अवधि तक या पैंसठ वर्ष की आयु प्राप्‍त करने तक, इनमें से जो भी पूर्वतर हो, पद धारण करेगा और वह पुनर्नियुक्‍ति का पात्र नहीं होगा :","4) వైస్-ఛాన్సలర్ తాను పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించిన తేదీ నుండి లేదా అరవై అయిదు సంవత్సరాలు వచ్చేవరకు ఏది ముందు అయితే అంత వరకు పదవిలో ఉంటారు. పునర్నియామకానికి అర్హత ఉండదు:"]
["परन्‍तु उक्‍त पांच वर्ष की अवधि की समाप्‍ति पर भी वह अपने पद पर तब तक बना रहेगा जब तक उसका उत्तरवर्ती नियुक्‍त नहीं किया जाता और वह अपना पद ग्रहण नहीं कर लेता :","ఐదేళ్ల వ్యవధి ముగిసిన తరువాత కూడా, వారసుడి నియామకం జరిగి వారి పదవీబాధ్యతలు చేపట్టేవరకు తన పదవిలో కొనసాగుతారు. "]
["परन्‍तु यह और कि कुलाध्‍यक्ष यह निदेश दे सकेगा कि जिस कुलपति की पदावधि समाप्‍त हो गई है, वह कुल मिलाकर एक वर्ष से अनधिक की ऐसी अवधि तक, जो उसके द्वारा विनिर्दिष्‍ट की जाए, या जब तक उसका उत्तरवर्ती नियुक्‍त नहीं हो जाता है और पदभार ग्रहण नहीं कर लेता, इनमें से जो भी पूर्वतर हो, पद पर बना रहेगा ।","వైస్-ఛాన్సలర్ పదవీకాలం ముగిసిన తరువాత ఒక సంవత్సర కాలం వరకు లేదా కొత్త వ్యక్తి నియామకం జరిగి వారు పదవీబాధ్యతలు చేపట్టేవరకు ఇందులో ఏది ముందు అయితే అంత వరకు వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ను పదవీలో కొనసాగమని ఛాన్సలర్‌ నిర్దేశించవచ్చు"]
["(5) कुलपति की उपलब्‍धियां और सेवा की अन्‍य शर्तें निम्‍नलिखित होंगी—","(5) వైస్ ఛాన్సలర్ జీతభత్యాలు ఇతర సర్వీస్‌ రూల్స్‌ ఈ క్రింది విధంగా ఉంటాయి. "]
["(i) कुलपति को मासिक वेतन और केन्‍द्रीय सरकार द्वारा समय-समय पर नियत दर से मकान किराया भत्ता से भिन्‍न, भत्ते दिए जाएंगे और वह अपनी पदावधि के दौरान किराया मुक्‍त सुसज्‍जित निवास-स्‍थान का हकदार होगा तथा ऐसे निवास-स्‍थान के अनुरक्षण की बाबत कुलपति को कोई प्रभार नहीं देना होगा ;","(i) వైస్-ఛాన్సలర్‌కు ఎప్పటికప్పుడు కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన మేరకు నెలవారీ జీతం, ఇంటి అద్దె భత్యం కాకుండా ఇతర భత్యాలు చెల్లించాలి. వారి పదవీకాలంలో అటువంటి నివాస నిర్వహణలో అద్దె-రహిత సుస్థిర నివాసానికి అర్హత ఉంటుంది. వైస్‌ ఛాన్సలర్ ఎటువంటి ఛార్జీ చెల్లించాల్సిన అవసరం లేదు;"]
["(ii) कुलपति ऐसे सेवांत फायदों और भत्तों का हकदार होगा जो केन्‍द्रीय सरकार द्वारा समय-समय पर नियत किए जाएं :","(ii) ఎప్పటికప్పుడు కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించే టెర్మినల్ ప్రయోజనాలు భత్యాలకు వైస్-ఛాన్సలర్‌కు అర్హత ఉంటుంది:"]
["परन्‍तु जहां विश्‍वविद्यालय या उसके द्वारा चलाए जा रहे या विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकार प्राप्‍त किसी महाविद्यालय या संस्‍था का अथवा किसी अन्‍य विश्‍वविद्यालय या ऐसे अन्‍य विश्‍वविद्यालय द्वारा चलाए जा रहे या विश्‍वविद्यालय के विशेषाधिकार प्राप्‍त किसी संस्‍था का कर्मचारी कुलपति नियुक्‍त किया जाता है, वहां उसे ऐसी भविष्‍य-निधि में, जिसका वह सदस्‍य है, अभिदाय करते रहने के लिए अनुज्ञात किया जा सकेगा और विश्‍वविद्यालय उस भविष्‍य-निधि में ऐसे व्‍यक्‍ति के खाते में उसी दर से अभिदाय करेगा जिससे वह व्‍यक्‍ति कुलपति के रूप में अपनी नियुक्‍ति के ठीक पहले अभिदाय कर रहा था :","యూనివర్సిటీ లేదా కళాశాల లేదా విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహిస్తున్న సంస్థ లేదా యూనివర్సిటీ ప్రత్యేక హక్కులు పొందిన సంస్థ లేదా ఇతర యూనివర్సిటీ లేదా ఏదేని విశ్వవిద్యాలయం లేదా యూనివర్సిటీ గౌరవం పొందిన సంస్థకు చెందిన ఉద్యోగిని వైస్‌ ఛాన్సలర్‌గా నియమించినట్టు అయితే, ఆయన ఏ నిధిలో సభ్యుడిగా ఉంటే అందులోనే కొనసాగుతూ, దానికి తన తరపు వాటా చెల్లిస్తూ ఉండాలి, వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ కాకముందు ఆయన ప్రావిడెంట్‌ ఫండ్‌ ఖాతాలో ఎంత మొత్తమైతే జమ చేస్తున్నారో అంతే మొత్తాన్ని ఇకపై విశ్వవిద్యాలయం చెల్లిస్తుంది."]
["परन्‍तु यह और भी कि जहां ऐसा कर्मचारी किसी पेंशन स्‍कीम का सदस्‍य रहा था, वहां विश्‍वविद्यालय ऐसी स्‍कीम में आवश्‍यक अभिदाय करेगा ;","ఉద్యోగి పెన్షన్ పథకంలో సభ్యుడిగా ఉన్నచోట, విశ్వవిద్యాలయం అటువంటి పథకానికి అవసరమైన సహకారాన్ని అందిస్తుంది;"]
["(iii) कुलपति ऐसी दरों से, जो कार्यपरिषद् द्वारा नियत की जाएं, यात्रा भत्ते के लिए हकदार होगा ;","(iii) ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ నిర్ణయించిన రేటు ప్రకారం ప్రయాణ భత్యం పొందేందుకు వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ అర్హులు;"]
["(iv) कुलपति किसी कलेंडर वर्ष में तीस दिन की दर से पूर्ण वेतन पर छुट्टी का हकदार होगा और छुट्टी, पन्‍द्रह दिन की दो अर्धवार्षिक किस्‍तों में प्रत्‍येक वर्ष जनवरी तथा जुलाई के प्रथम दिन को अग्रिम रूप से उसके खाते में जमा कर दी जाएंगी :","(iv) ఒక క్యాలెండర్‌ సంవత్సరంలో ఒక సంపూర్ణ నెల వేతనంతో కూడిన సెలవు పొందేందుకు వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ అర్హులు. ప్రతీ సంవత్సరం జనవరి, జూలై మొదటి రోజు 15 సెలవులు ఆయన ఖాతాలో జమ చేయడం జరుగుతుంది."]
["परन्‍तु यदि कुलपति किसी आधे वर्ष के चालू रहने के दौरान कुलपति का पद्भार ग्रहण करता है या छोड़ता है तो अनुपातत: सेवा के प्रत्‍येक संपूरित मास के लिए अढ़ाई दिन की दर से छुट्टी को जमा किया जाएगा ।","ఒకవేళ వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ అర్థసంవత్సరం మధ్యలో పదవీలో చేరినా లేదా విరమణ చేసినట్టు అయితే ప్రొరేటా ఆధారంగా ప్రతీ నెల రెండున్నర రోజుల చొప్పున సెలవులు వారి ఖాతాలో జమ చేయడం జరుగుతుంది."]
["(v) कुलपति, उपखंड (iv) में निर्दिष्‍ट छुट्टी के अतिरिक्‍त, सेवा के प्रत्‍येक संपूरित वर्ष के लिए बीस दिन की दर से अर्ध वेतन छुट्टी का भी हकदार होगा और इस अर्ध वेतन छुट्टी का उपभोग चिकित्‍सा प्रमाणपत्र के आधार पर पूर्ण वेतन पर परिवर्तित छुट्टी के रूप में भी किया जा सकेगा :","(v) సబ్‌ క్లాజ్‌ (iv)లో పేర్కొన్న మేరకే కాకుండా పదవీకాలంలో పూర్తైన ప్రతీ సంవత్సరం అర్థవేతనంతో 20 రోజుల సెలవు తీసుకునేందుకు కూడా వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ అర్హులు. అయితే ఈ సమయంలో అనారోగ్య సర్టిఫికేట్‌ అందజేస్తే అట్టి సెలవులను పూర్తి వేతనంతో కూడిన సెలవుగా మార్చవచ్చు."]
["परन्‍तु जब ऐसी परिवर्तित छुट्टी का उपभोग किया जाता है तो अर्ध वेतन छुट्टी की दुगुनी मात्रा बाकी अर्ध वेतन छुट्टी से विकलित की जाएगी ।","అయితే ఈ అర్థవేతన సెలవులను పూర్తి వేతన సెలవుగా మార్చినప్పుడు, దానికి రెట్టింపు అర్థవేతన సెలవులను ఉపసంహరించడం జరుగుతుంది."]
["(6) यदि कुलपति का पद मृत्‍यु, पदत्‍याग के कारण या अन्‍यथा रिक्‍त हो जाता है, अथवा यदि वह अस्‍वस्‍थता के कारण या किसी अन्‍य कारण से अपने कर्तव्‍यों का पालन करने में असमर्थ है तो प्रतिकुलपति, कुलपति के कर्तव्‍यों का पालन करेगा :","(6) ఒకవేళ పదవీకాలంలో వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ మరణం సంభవించినా లేదా రాజీనామా లేదా ఇతర కారణాలతో ఆ పదవీ ఖాళీ అయినా లేదా అనారోగ్యం కారణంగా పదవీబాధ్యతలు నిర్వహించడంలో వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ అశక్తులు అయితే, ఆ వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ పదవీబాధ్యతలను ప్రొ వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ నిర్వహిస్తారు."]
["परन्‍तु यदि प्रतिकुलपति उपलब्‍ध नहीं है, तो ज्‍येष्‍ठतम आचार्य कुलपति के कर्तव्‍यों का तब तक पालन करेगा जब तक, यथास्‍थिति, नया कुलपति पदग्रहण नहीं कर लेता या विद्यमान कुलपति अपने पद के कर्तव्‍यों को फिर से संभाल नहीं लेता ।","ఒకవేళ ప్రొ-వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ లేని పక్షంలో సీనియర్‌ ప్రొఫెసర్‌ వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తారు. అయితే కొత్త వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ నియామకం జరిగి వారు పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించేంత వరకు వారు ఆ బాధ్యతల్లో కొనసాగుతారు."]
["3. कुलपति की शक्‍तियां और कर्तव्‍य—","3. వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ అధికారాలు, బాధ్యతలు-"]
["(1) कुलपति, कार्य परिषद्, विद्या परिषद् और वित्त समिति का पदेन अध्‍यक्ष होगा और कुलाधिपति की अनुपस्‍थिति में उपाधियां प्रदान करने के लिए आयोजित दीक्षांत समारोहों और सभा के अधिवेशनों की अध्‍यक्षता करेगा ।","(1) ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్‌, విద్యా పరిషత్‌, ఆర్థిక కమిటీలకు వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ అధ్యక్షులుగా ఉంటారు. అలాగే ఛాన్సలర్‌ గైర్హాజరీలో డిగ్రీలు ప్రదానం చేసేందుకు కాన్వోకేషన్‌, సభ సమావేశానికి అధ్యక్షత వహిస్తారు."]
["4. प्रतिकुलपति","ప్రొ-వైస్‌ ఛాన్సలర్‌"]
["1) प्रतिकुलपति की नियुक्‍ति कार्य परिषद् द्वारा कुलपति की सिफारिश पर की जाएगी :","1) వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ సిఫార్సు మేరకు ప్రొ-వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ను ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సి్‌ నియమిస్తుంది."]
["परन्‍तु जहां कुलपति की सिफारिश कार्य परिषद् द्वारा स्‍वीकार नहीं की जाती है वहां उस मामले को कुलाध्‍यक्ष को निर्दिष्‍ट किया जाएगा, जो कुलपति द्वारा सिफारिश किए गए व्‍यक्‍ति को या तो नियुक्‍त करेगा या कुलपति से कार्य परिषद् के लिए किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति की सिफारिश करने के लिए कह सकेगा :","కాని వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ సిఫార్సును ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్‌ అంగీకరించని పక్షంలో అట్టి విషయాన్ని ఛాన్సలర్‌ దృష్టికి తీసుకెళ్లడం జరుగుతుంది. వారు వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ సిఫార్సు చేసిన వ్యక్తిని నియమించవచ్చు, లేదా మరో వ్యక్తి పేరు సిఫార్సు చేయమని ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్‌ను కోరాలని వైస్‌ ఛాన్సలర్‌కు చెప్పవచ్చు."]
["परन्‍तु यह और कि कार्य परिषद्, कुलपति की सिफारिश पर, किसी आचार्य को आचार्य के रूप में अपने कर्तव्‍यों के अतिरिक्‍त, प्रतिकुलपति के कर्तव्‍यों का निर्वहन करने के लिए नियुक्‍त कर सकेगी ।","అయితే వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ సిఫార్సులపై ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్‌ ఎవరైనా ప్రొఫెసర్‌ను వారి ప్రొఫెసర్‌ బాధ్యతలతో పాటు ప్రొ-వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ బాధ్యతలు కూడా నిర్విర్తించాలని కోరవచ్చు."]
["(2) प्रतिकुलपति की पदावधि वह होगी जो कार्य परिषद् विनिश्‍चित करे किन्‍तु किसी भी दशा में वह पांच वर्ष से अधिक नहीं होगी या कुलपति की पदावधि की समाप्‍ति तक होगी, इनमें से जो भी पूर्वतर हो :","(2) ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్‌ నిర్ణయించిన మేరకు ప్రొ-వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ పదవీ కాలం ఉంటుంది. ఏది ఏమైనా అధి ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఐదు సంవత్సరాలు, లేదా వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ పదవీకాల పరిసమాప్తి ఇందులో ఏది ముందు అయితే అంతకు మించకూడదు."]
["परन्‍तु ऐसा प्रतिकुलपति, जिसकी पदावधि समाप्‍त हो गई है, पुनर्नियुक्‍ित का पात्र होगा :","అయితే ఇట్టి ప్రొ-వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ పదవీకాలం పూర్తైన తర్వాత పునర్‌ నియామకానికి అర్హత కలిగి ఉంటారు."]
["(4) प्रतिकुलपति, कुलपति की ऐसे विषयों के संबंध में सहायता करेगा जो इस निमित्त कुलपति द्वारा समय-समय पर विनिर्दिष्‍ट किए जाएं और ऐसी शक्‍तियों का प्रयोग और ऐसे कर्तव्‍यों का पालन भी करेगा जो कुलपति द्वारा उसे सौंपे या प्रत्‍यायोजित किए जाएं ।","(4) వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ సూచించిన అంశాల్లో వైస్‌ ఛాన్సలర్‌కు ప్రొ-వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ సహయ సహకారాలు అందిస్తారు. అవి ఎప్పటికప్పుడు నోటిఫై చేయడం జరుగుతుంది. అంతే కాదు వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ ద్వారా దాఖలు పడిన అధికారాలు, బాధ్యతలు కూడా నిర్వర్తించాల్సి ఉంటుంది."]
["5. विद्यापीठों के संकायाध्‍यक्ष","విభాగపు డీన్‌"]
["1) विद्यापीठ के प्रत्‍येक संकायाध्‍यक्ष की नियुक्‍ति, कुलपति द्वारा उस विद्यापीठ के आचार्यों में से ज्‍येष्‍ठता के क्रम में चक्रानुक्रम से तीन वर्ष की अवधि के लिए की जाएगी :","1) విద్యా విభాగానికి అధిపతి నియామకం: ఆయా విభాగాల్లో సీనియర్ ప్రొఫెసర్‌ను ఆ విభాగానికి అధ్యక్షులుగా వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ నియమిస్తారు. వారి పదవీకాలం మూడేళ్లు."]
["परन्‍तु यदि विद्यापीठ में केवल एक आचार्य है या कोई आचार्य नहीं है तो तत्‍समय संकायाध्‍यक्ष विद्यापीठ के आचार्य, यदि कोई हो, और उपाचार्यों में से ज्‍येष्‍ठता के क्रम में चक्रानुक्रम से नियुक्‍त किया जाएगा :","విద్యా విభాగంలో ప్రొఫెసర్‌ లేకపోయినా లేదా ఒకరే ఉన్న పరిస్థితుల్లో అప్పుడు సహాయ ప్రొఫెసర్లలో సీనియర్‌ వ్యక్తిని రోటేషన్‌ పద్ధతిలో విభాగాధిపతిగా నియమించడం జరుగుతుంది."]
["(2) जब संकायाध्‍यक्ष का पद रिक्‍त है या जब संकायाध्‍यक्ष, रुग्‍णता, अनुपस्‍थिति के कारण या किसी अन्‍य कारण से अपने पद के कर्तव्‍यों का पालन करने में असमर्थ है, तब उस पद के कर्तव्‍यों का पालन ऐसे व्‍यक्‍ति द्वारा किया जाएगा जिसे कुलपति उस प्रयोजन के लिए नियुक्‍त करे ।","(2) అనారోగ్యం కారణంగా డీన్ కార్యాలయం ఖాళీ అయినప్పుడు లేదా మరే ఇతర కారణాల వల్ల డీన్ తన కార్యాలయం విధులు నిర్వర్తించలేక పోయినప్పుడు, ఆ పదవీ బాధ్యతలను నిర్వర్తించగలిగిన వ్యక్తికి ఆ బాధ్యతలను వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ అప్పగిస్తారు."]
["(3) संकायाध्‍यक्ष विद्यापीठ का अध्‍यक्ष होगा और विद्यापीठ में अध्‍यापन और अनुसंधान के संचालन तथा उनका स्‍तर बनाए रखने के लिए उत्तरदायी होगा और उसके ऐसे अन्‍य कृत्‍य भी होंगे जो अध्‍यादेशों द्वारा विहित किए जाएं ।","(3) డీన్ విభాగాధిపతి అయి ఉండాలి. విద్యా విభాగంలో బోధన, పరిశోధన ప్రమాణాలు నిర్వహణకు బాధ్యత వహించాలి. ఆదేశాల్లో పేర్కొనే ఇతర అధికారాలు వారు కలిగి ఉంటారు."]
["(4) संकायाध्‍यक्ष को, यथास्‍िथति, अध्‍ययन बोर्डों या विद्यापीठ की समितियों के किसी अधिवेशन में उपस्‍थित होने और बोलने का अधिकार होगा, किन्‍तु जब तक वह उसका सदस्‍य नहीं है तब तक उसे उसमें मत देने का अधिकार नहीं होगा ।","(4) డీన్ విభాగ బోర్డులు లేదా కమిటీల సమావేశానికి హాజరు కావడానికి, మాట్లాడటానికి హక్కు కలిగి ఉంటారు, అయితే, అందులో వారు సభ్యులైతే తప్ప ఓటు వేసే హక్కు ఉండదు."]
["6. कुलसचिव—","6. రిజిస్ట్రార్‌—"]
["(1) कुलसचिव की नियुक्‍ति, इस प्रयोजन के लिए गठित चयन समिति की सिफारिश पर कार्य परिषद् द्वारा की जाएगी और वह विश्‍वविद्यालय का पूर्णकालिक वैतनिक अधिकारी होगा ।","(1) రిజిస్ట్రార్ నియామకం: ఈ పదవికి అభ్యర్థిని ఎంపిక చేసేందుకు ఎగ్జిక్యూటివ్‌ కౌన్సిల్‌ ఏర్పాటు చేసిన ఎంపిక కమిటీ సిఫార్సు ఆధారంగా నియామకం జరుగుతుంది. వీరు విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన పూర్తి వేతనం తీసుకునే ఉద్యోగి అయి ఉండాలి. "]
["(2) कुलसचिव की नियुक्‍ति, पांच वर्ष की अवधि के लिए की जाएगी और वह पुनर्नियुक्‍ति का पात्र होगा ।","(2) రిజిస్ట్రార్ ఐదేళ్ల కాలానికి నియమించబడతారు, పునర్నియామకం పొందేందుకు వారు అర్హులు"]
["(3) कुलसचिव की उपलब्‍धियां तथा सेवा के अन्‍य निबंधन और शर्तें वे होंगी जो समय-समय पर कार्य परिषद् द्वारा विहित की जाएं :","(3) రిజిస్ట్రార్ జీతభత్యాలు, సర్వీస్‌ రూల్స్‌ను ఎప్పటికప్పుడు ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ సూచిస్తుంది."]
["परन्‍तु यह और कि कुलसचिव, बासठ वर्ष की आयु प्राप्‍त कर लेने पर भी पद पर तब तक बना रहेगा जब तक उसका उत्तरवर्ती नियुक्‍त नहीं किया जाता और वह अपना पद ग्रहण नहीं कर लेता या एक वर्ष की अवधि समाप्‍त नहीं हो जाती, इनमें से जो भी पूर्वतर हो ।","కానీ ఇది మరియు రిజిస్ట్రార్, అరవై రెండు సంవత్సరాల వయస్సు వచ్చిన తరువాత కూడా, అతను వారసుడిగా నియమించబడే వరకు పదవిలో ఉంటాడు మరియు అతను తన పదవిని చేపట్టినా లేదా ఒక సంవత్సరం వ్యవధి ముగిసేవరకు, ఇందులో ఏది ముందు అయితే అధి."]
["(4) जब कुलसचिव का पद रिक्‍त है या जब कुलसचिव रुग्‍णता, अनुपस्‍िथति के कारण या किसी अन्‍य कारण से अपने पद के कर्तव्‍यों का पालन करने में असमर्थ है तब उस पद के कर्तव्‍यों का पालन उस व्‍यक्‍ति द्वारा किया जाएगा जिसे कुलपति उस प्रयोजन के लिए नियुक्‍त करे ।","(4) రిజిస్ట్రార్ పదవి ఖాళీగా ఉన్నప్పుడు లేదా అనారోగ్యం, లేకపోవడం లేదా మరే ఇతర కారణాల వల్ల రిజిస్ట్రార్ తన కార్యాలయం యొక్క విధులను నిర్వర్తించలేక పోయినప్పుడు, ఆ పదవి యొక్క విధులను వైస్-ఛాన్సలర్ నియమించిన వ్యక్తి ఆ ప్రయోజనం కోసం నిర్వహిస్తారు."]
["(5) (क) कुलसचिव को, अध्‍यापकों और अन्‍य शैक्षणिक कर्मचारिवृंद को छोड़कर, ऐसे कर्मचारियों के विरुद्ध अनुशासनिक कार्रवाई करने, जो कार्य परिषद् के आदेश में विनिर्दिष्‍ट किए जाएं तथा जांच होने तक उन्‍हें निलंबित करने, उन्‍हें चेतावनी देने या उन पर परिनिंदा की या वेतनवृद्धि रोकने की शास्‍ति अधिरोपित करने की शक्‍ति होगी :","(5) (క) రిజిస్ట్రార్, ఉపాధ్యాయులు మరియు ఇతర విద్యా సిబ్బంది తప్ప, వర్క్ కౌన్సిల్ క్రమంలో పేర్కొనబడిన ఉద్యోగులపై క్రమశిక్షణా చర్యలు విధిస్తారు మరియు వారిని సస్పెండ్ చేయడం, హెచ్చరించడం లేదా పదవీ విరమణ చేయడం లేదా దర్యాప్తు వరకు ఇంక్రిమెంట్‌ను నిలిపివేయడం, చేయగలిగిన అధికారం ఉంటుంది:"]
["परन्‍तु ऐसी कोई शास्‍ति तब तक अधिरोपित नहीं की जाएगी जब तक उस व्‍यक्‍ति को उसके संबंध में की जाने के लिए प्रस्‍थापित कार्रवाई के विरुद्ध कारण बताने का उचित अवसर नहीं दे दिया जाता है ।","కానీ దానికి సంబంధించి తీసుకోవలసిన చర్యకు వ్యతిరేకంగా కారణాలు చెప్పడానికి వ్యక్తికి సహేతుకమైన అవకాశం ఇవ్వకపోతే అలాంటి జరిమానా విధించబడదు."]
["(ग) ऐसे मामले में, जहां जांच से यह प्रकट हो कि कुलसचिव की शक्‍ति के बाहर का कोई दंड अपेक्षित है वहां, कुलसचिव, जांच पूरी होने पर, कुलपति को अपनी सिफारिशों सहित एक रिपोर्ट देगा :","(గ) అటువంటి సందర్భంలో, రిజిస్ట్రార్ యొక్క శక్తికి వెలుపల ఏదైనా జరిమానా అవసరమని విచారణ వెల్లడిస్తే, రిజిస్ట్రార్, విచారణ పూర్తయిన తర్వాత, దాని సిఫార్సులతో వైస్-ఛాన్సలర్‌కు నివేదించాలి:"]
["परन्‍तु कोई शास्‍ति अधिरोपित करने के कुलपति के आदेश के विरुद्ध अपील कार्य परिषद् को होगी ।","ఏదైనా జరిమానా విధించాలన్న ఛాన్సలర్ ఆదేశానికి వ్యతిరేకంగా అప్పీల్ వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌కు ఇవ్వబడుతుంది."]
["(6) कुलसचिव, कार्य परिषद्, विद्या परिषद् और महाविद्यालय विकास परिषद् का पदेन सचिव होगा, किंतु यह इन प्राधिकारियों में से किसी भी प्राधिकारी का सदस्‍य नहीं समझा जाएगा और वह सभा का पदेन सदस्‍य-सचिव होगा ।","(6) రిజిస్ట్రార్, వర్కింగ్ కౌన్సిల్, కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్ మరియు కౌన్సిల్ ఆఫ్ కాలేజ్ డెవలప్‌మెంట్ యొక్క ఎక్స్-అఫిషియో సెక్రటరీగా ఉండాలి, అయితే ఇది ఈ అధికారులలో దేనిలోనైనా సభ్యుడిగా పరిగణించబడదు మరియు సభ యొక్క ఎక్స్-అఫిషియో సభ్యుడు-కార్యదర్శిగా ఉండాలి."]
["(क) विश्‍वविद्यालय के अभिलेख, सामान्‍य मुद्रा और ऐसी अन्‍य संपत्ति को, जो कार्य परिषद् उसके भारसाधन में सौपें, अभिरक्षा में रखे ;","(క) విశ్వవిద్యాలయ రికార్డులు, సాధారణ కరెన్సీ మరియు ఇతర ఆస్తులను అదుపులో ఉంచడం, వీటిని కౌన్సిల్‌కు అప్పగించడం;"]
["(ख) सभा, कार्य परिषद्, विद्या परिषद् और उन प्राधिकारियों द्वारा नियुक्‍त किन्‍हीं समितियों के अधिवेशन बुलाने की सभी सूचनाएं निकाले ;","(ఖ) సభ, వర్కింగ్ కౌన్సిల్, విద్యా పరిషత్ మరియు ఆ అధికారులు నియమించిన ఏదైనా కమిటీల సమావేశానికి అన్ని సమాచారాన్ని ఉపసంహరించుకోండి;"]
["(ग) सभा, कार्य परिषद्, विद्या परिषद्, तथा उन प्राधिकारियों द्वारा नियुक्‍त किन्‍हीं समितियों के सभी अधिवेशनों के कार्यवृत्त रखे ;","(గ) సభ, వర్కింగ్ కౌన్సిల్, విద్యా పరిషత్ మరియు ఆ అధికారులు నియమించిన ఏ కమిటీల యొక్క అన్ని సమావేశాల మినట్స్ నిర్వహించడం;"]
["(घ) सभा, कार्य परिषद् और विद्या परिषद्, के शासकीय पत्र-व्‍यवहार करे ;","(ఘ) సభ, వర్కింగ్ కౌన్సిల్ మరియు విద్యా పరిషత్ యొక్క అధికారిక కరస్పాండెన్స్ నిర్వహించడానికి;"]
["(ङ) कुलाध्‍यक्ष को विश्‍वविद्यालय के प्राधिकारियों के अधिवेशनों की कार्य सूची की प्रतियां, जैसे ही वे जारी की जाएं, और ऐसे अधिवेशनों के कार्यवृत्त दे ;","(ఙ) విశ్వవిద్యాలయ అధికారుల సమావేశాల ఎజెండా యొక్క ఛాన్సలర్ కాపీలు జారీ అయిన వెంటనే ఇవ్వడం మరియు అటువంటి సమావేశాల మినట్స్ ఇవ్వడం;"]
["(च) विश्‍वविद्यालय द्वारा या उसके विरुद्ध वादों या कार्यवाहियों में विश्‍वविद्यालय का प्रतिनिधित्‍व करे, मुख्‍तारनामों पर हस्‍ताक्षर करे तथा अभिवचनों को सत्‍यापित करे या इस प्रयोजन के लिए अपना प्रतिनिधि प्रतिनियुक्‍त करे ; और","(చ) విశ్వవిద్యాలయం ద్వారా లేదా వ్యతిరేకంగా సంతకాలు లేదా చర్యలలో విశ్వవిద్యాలయానికి ప్రాతినిధ్యం వహించడం, ప్రధాన పేర్లపై సంతకం చేయడం మరియు ప్రాతినిధ్యాలను ధృవీకరించడం లేదా ప్రయోజనం కోసం దాని ప్రతినిధిని నియమించడం; మరియు"]
["(छ) ऐसे अन्‍य कर्तव्‍यों का पालन करे जो परिनियमों, अध्‍यादेशों या विनियमों में विनिर्दिष्‍ट किए जाएं अथवा जिनकी कार्य परिषद् या कुलपति द्वारा समय-समय पर अपेक्षा की जाए ।","(ఛ) నిబంధనలు, శాసనాలు లేదా నిబంధనలలో పేర్కొన్న లేదా ఇతర విధులను వర్కింగ్ కౌన్సిల్ లేదా వైస్-ఛాన్సలర్ ఎప్పటికప్పుడు అవసరమయ్యే ఇతర విధులను నిర్వర్తించడం."]
["7. वित्त अधिकारी—","7. ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్—"]
["(1) वित्त अधिकारी की नियुक्‍ति इस प्रयोजन के लिए गठित चयन समिति की सिफारिशों पर कार्य परिषद् द्वारा की जाएगी और वह विश्‍वविद्यालय का पूर्णकालिक वैतनिक अधिकारी होगा ।","(1) ఈ ప్రయోజనం కోసం ఏర్పాటు చేసిన సెలక్షన్ కమిటీ సిఫారసులపై ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్‌ను వర్కింగ్ కౌన్సిల్ నియమించాలి మరియు విశ్వవిద్యాలయం యొక్క పూర్తి సమయం వేతనం చెల్లించే అధికారిగా ఉంటాడు."]
["(3) वित्त अधिकारी की उपलब्‍धियां तथा सेवा के अन्‍य निबंधन और शर्तें ऐसी होंगी जो समय-समय पर कार्य परिषद् द्वारा विहित की जाएं :","(3) ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్ యొక్క విజయాలు మరియు ఇతర నిబంధనలు మరియు సేవా నిబంధనలు ఎప్పటికప్పుడు వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ద్వారా సూచించబడును:"]
["परन्‍तु यह और कि वित्त अधिकारी, बासठ वर्ष की आयु प्राप्‍त कर लेने पर भी तब तक पद पर बना रहेगा जब तक उसका उत्तरवर्ती नियुक्‍त नहीं किया जाता है और वह अपना पद ग्रहण नहीं कर लेता या एक वर्ष की अवधि समाप्‍त नहीं हो जाती है, इनमें से जो भी पूर्वतर हो ।","కానీ ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్, అరవై రెండు సంవత్సరాల వయస్సు వచ్చిన తరువాత, అతని వారసుడిని నియమించే వరకు పదవిలో కొనసాగాలి మరియు అతను తన పదవిని చేపట్టినా లేదా ఒక సంవత్సరం వ్యవధి ముగిసేవరకు, ఇందులో ఏది ముందు అయితే అధి."]
["(5) वित्त अधिकारी वित्त समिति का पदेन सचिव होगा किंतु वह ऐसी समिति का सदस्‍य नहीं समझा जाएगा ।","(5) ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్ ఫైనాన్స్ కమిటీ యొక్క ఎక్స్-అఫిషియో కార్యదర్శిగా ఉండాలి, కానీ అలాంటి కమిటీ సభ్యుడిగా పరిగణించబడరు."]
["(6) वित्त अधिकारी—","(6) ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్—"]
["(क) विश्‍वविद्यालय की निधियों का साधारण पर्यवेक्षण करेगा और उसकी वित्तीय नीति के संबंध में उसे सलाह देगा ; और","(క) విశ్వవిద్యాల నిధుల సాధారణ పర్యవేక్షణను చేపట్టాలి మరియు దాని ఆర్థిక విధానానికి సంబంధించి అతనికి సలహా ఇవ్వాలి; మరియు"]
["(7) वित्त अधिकारी, कार्य परिषद् के नियंत्रण के अधीन रहते हुए,—","(7) ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్, వర్కింగ్ కౌన్సిల్ నియంత్రణకు లోబడి,—"]
["(क) विश्‍वविद्यालय की संपत्ति और विनिधानों को, जिनके अंतर्गत न्‍यास और विन्‍यास की संपत्ति है, धारण करेगा और उनका प्रबंध करेगा ;","(క) విశ్వసనీయత మరియు నమ్మకం యొక్క హోదాతో సహా విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఆస్తి మరియు పెట్టుబడులపై అజమాయిషీ కలిగి ఉండి మరియు నిర్వహించడం;"]
["(ख) यह सुनिश्‍चित करेगा कि कार्य परिषद् द्वारा एक वर्ष के लिए नियत आवर्ती और अनावर्ती व्‍यय की सीमाओं से अधिक व्‍यय न किया जाए और सभी धन का व्‍यय उसी प्रयोजन के लिए किया जाए, जिनके लिए वह मंजूर या आबंटित किया गया है ;","(ఖ) ఒక సంవత్సరానికి వర్కింగ్ కౌన్సిల్ నిర్ణయించిన పునరావృత మరియు పునరావృతం కాని ఖర్చుల పరిమితిని మించకుండా చూసుకోవాలి మరియు మొత్తం డబ్బు మంజూరు చేయబడిన లేదా కేటాయించిన ప్రయోజనం కోసం ఖర్చు చేయబడుతుంది;"]
["(ग) विश्‍वविद्यालय के वार्षिक लेखा और बजट तैयार किए जाने के लिए और उनको कार्य परिषद् को प्रस्‍तुत करने के लिए उत्तरदायी होगा ;","(గ) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క వార్షిక ఖాతాలు మరియు బడ్జెట్‌ను తయారుచేయడం మరియు వాటిని వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌కు సమర్పించడం బాధ్యతగా ఉంటుంది;"]
["(घ) नकद और बैंक अतिशेषों की स्‍थिति तथा विनिधानों की स्‍थिति पर बराबर नजर रखेगा ;","(ఘ) నగదు మరియు బ్యాంక్ మిగులు యొక్క స్థితి మరియు పెట్టుబడుల స్థితి నిశితంగా పరిశీలించబడుతుంది;"]
["(ङ) राजस्‍व के संग्रहण की प्रगति पर नजर रखेगा और संग्रहण करने के लिए अपनाए जाने वाले तरीकों के विषय में सलाह देगा ;"," ఆదాయ సేకరణ పురోగతిని పర్యవేక్షించడం మరియు సేకరణ కోసం అనుసరించాల్సిన పద్ధతులపై సలహా ఇవ్వడం;"]
["(च) यह सुनिश्‍चित करेगा कि भवन, भूमि, फर्नीचर और उपस्‍कर के रजिस्‍टर अद्यतन रखे जाएं तथा सभी कार्यालयों, विभागों, केन्‍द्रों और विशेषित प्रयोगशालाओं के उपस्‍कर तथा उपयोज्‍य अन्‍य सामग्री के स्‍टाक की जांच की जाए ;","(చ) భవనాలు, భూమి, ఫర్నిచర్ మరియు సామగ్రి యొక్క రిజిస్టర్లు తాజాగా ఉన్నాయని మరియు అన్ని కార్యాలయాలు, విభాగాలు, కేంద్రాలు మరియు ప్రత్యేక ప్రయోగశాలల యొక్క పరికరాలు మరియు ఇతర వినియోగ వస్తువుల నిల్వను పరిశీలించారని నిర్ధారించడం;"]
["(छ) अप्राधिकृत व्‍यय और अन्‍य वित्तीय अनियमितताओं को कुलपति की जानकारी में लाएगा तथा व्‍यतिक्रमी व्‍यक्‍तियों के विरुद्ध समुचित कार्रवाई का सुझाव देगा ;","(ఛ) అనధికార వ్యయం మరియు ఇతర ఆర్థిక అవకతవకలను వైస్-ఛాన్సలర్ దృష్టికి తీసుకురావడం మరియు డిఫాల్ట్ చేసిన వ్యక్తులపై తగిన చర్యలను సూచించడం;"]
["(8) वित्त अधिकारी या कार्य परिषद् द्वारा इस निमित्त सम्‍यक् रूप से प्राधिकृत व्‍यक्‍ति या व्‍यक्‍तियों द्वारा विश्‍वविद्यालय को संदेय किसी धन के बारे में दी गई रसीद, उस धन के संदाय के लिए पर्याप्‍त उन्‍मोचन होगी ।","(8) దీనికై అధికారం పొందిన వ్యక్తి లేదా వ్యక్తులు విశ్వవిద్యాలయానికి చెల్లించాల్సిన డబ్బుకు సంబంధించి ఫైనాన్స్ ఆఫీసర్ లేదా వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ఇచ్చిన రశీదు, ఆ డబ్బు చెల్లింపుకు సరిపోతుంది."]
["(1) परीक्षा नियंत्रक की नियुक्‍ति इस प्रयोजन के लिए गठित चयन समिति की सिफारिशों पर कार्य परिषद् द्वारा की जाएगी और वह विश्‍वविद्यालय का पूर्णकालिक वैतनिक अधिकारी होगा ।","(1) ఈ ప్రయోజనం కోసం ఏర్పాటు చేసిన సెలక్షన్ కమిటీ సిఫారసులపై వర్కింగ్ కౌన్సిల్ పరీక్షల కంట్రోలర్‌ను నియమిస్తుంది మరియు విశ్వవిద్యాలయం యొక్క పూర్తి సమయం వేతనం చెల్లించే అధికారిగా ఉంటాడు."]
["(3) परीक्षा नियंत्रक की परिलब्‍धियां तथा सेवा के अन्‍य निबंधन और शर्तें ऐसी होंगी जो समय-समय पर कार्य परिषद् द्वारा विहित की जाएं :","(3) పరీక్షల కంట్రోలర్ మరియు ఇతర నిబంధనలు మరియు సేవా నిబంధనలు ఎప్పటికప్పుడు వర్కింగ్ కౌన్సిల్ సూచించిన విధంగా ఉండాలి:"]
["परन्‍तु यह और कि परीक्षा नियंत्रक बासठ वर्ष की आयु प्राप्‍त कर लेने पर भी तब तक पद पर बना रहेगा जब तक उसका उत्तरवर्ती नियुक्‍त नहीं किया जाता और वह अपना पद ग्रहण नहीं कर लेता या एक वर्ष की अवधि समाप्‍त नहीं हो जाती है, इनमें से जो भी पूर्वतर हो ।","కానీ పరీక్షల కంట్రోలర్ అరవై రెండు సంవత్సరాల వయస్సు వచ్చిన తరువాత, అతని వారసుడిని నియమించే వరకు పదవిలో కొనసాగాలి మరియు అతను తన పదవిని చేపట్టినా లేదా ఒక సంవత్సరం వ్యవధి ముగిసేవరకు, ఇందులో ఏది ముందు అయితే అధి."]
["(5) परीक्षा नियंत्रक, अध्‍यादेशों द्वारा विहित रीति में, विश्‍वविद्यालय की परीक्षाएं कराएगा और उनका अधीक्षण करेगा ।","(5) పరిక్షల కంట్రోలర్ ఆర్డినెన్స్ సూచించిన పద్ధతిలో విశ్వవిద్యాలయం యొక్క పరీక్షలను నిర్వహించి, పర్యవేక్షించాలి."]
["9. पुस्‍तकालयाध्‍यक्ष—","9. గ్రంథాలయ అధ్యక్షుడు—"]
["(1) पुस्‍तकालयाध्‍यक्ष की नियुक्‍ति कार्य परिषद् द्वारा इस प्रयोजन के लिए गठित चयन समिति की सिफारिशों पर की जाएगी और वह विश्‍वविद्यालय का पूर्णकालिक वैतनिक अधिकारी होगा ।","(1) గ్రంథాలయ అధ్యక్షుడి నియామకం ఈ ప్రయోజనం కోసం ఏర్పాటు చేసిన సెలక్షన్ కమిటీ సిఫారసులపై వర్కింగ్ కౌన్సిల్ చేత చేయబడుతుంది మరియు అతను విశ్వవిద్యాలయానికి పూర్తి సమయం వేతనం చెల్లించే అధికారిగా ఉంటాడు."]
["(2) पुस्‍तकालयाध्‍यक्ष ऐसी शक्‍तियों का प्रयोग और ऐसे कर्तव्‍यों का पालन करेगा जो उसे कार्य परिषद् द्वारा सौंपे जाएं ।","(2) గ్రంథాలయ అధ్యక్షుడు అటువంటి అధికారాలను వినియోగించుకోవాలి మరియు వర్కింగ్ కౌన్సిల్ అతనికి కేటాయించిన విధులను నిర్వర్తించాలి."]
["10. सभा—","10. సభ—"]
["(1) सभा का वार्षिक अधिवेशन, उस दशा के सिवाय जब किसी वर्ष के संबंध में सभा द्वारा कोई अन्‍य तारीख नियत की हो, कार्य परिषद् द्वारा नियत तारीख को होगा ।","(1) సభ యొక్క వార్షిక సెషన్, ఏ సంవత్సరానికి సంబంధించి ఏ ఇతర తేదీని సభ నిర్ణయించిన షరతు మినహా, వర్కింగ్ కౌన్సిల్ నిర్ణయించిన తేదీన ఉండాలి."]
["(2) सभा के वार्षिक अधिवेशन में, पूर्व वर्ष के दौरान विश्‍वविद्यालय के कार्यकरण की रिपोर्ट, प्राप्‍तियों और व्‍यय के विवरण, यथा संपरीक्षित तुलनपत्र और अगले वर्ष के लिए वित्तीय प्राक्‍कलनों सहित, प्रस्‍तुत की जाएगी ।","(2) సభ యొక్క వార్షిక సమావేశంలో, ఆడిట్ చేయబడిన బ్యాలెన్స్ షీట్ మరియు తరువాత సంవత్సరానికి ఆర్థిక అంచనాలలో పేర్కొన్నటువంటి రశీదులు మరియు వ్యయాల వివరాలతో సహా మునుపటి సంవత్సరంలో విశ్వవిద్యాలయం పనితీరు నివేదిక సమర్పించబడుతుంది."]
["(3) खंड (2) में निर्दिष्‍ट प्राप्‍तियों और व्‍यय का विवरण, तुलनपत्र और वित्तीय प्राक्‍कलनों की प्रति सभा के प्रत्‍येक सदस्‍य को वार्षिक अधिवेशन की तारीख से कम से कम सात दिन पूर्व भेजी जाएगी ।","(3) నిబంధన (2), బ్యాలెన్స్ షీట్ మరియు ఆర్థిక అంచనాలలో పేర్కొన్న రశీదులు మరియు వ్యయాల యొక్క ప్రకటన వార్షిక సెషన్ తేదీకి కనీసం ఏడు రోజుల ముందు సభలోని ప్రతి సభ్యునికి పంపబడుతుంది."]
["(4) सभा के विशेष अधिवेशन कार्य परिषद् या कुलपति द्वारा, या यदि कोई कुलपति नहीं है तो प्रतिकुलपति द्वारा या यदि कोई प्रतिकुलपति नहीं है तो कुलसचिव द्वारा बुलाए जा सकेंगे ।","(4) సభ ప్రత్యేక సమావేశాన్ని వర్కింగ్ కౌన్సిల్ లేదా వైస్-ఛాన్సలర్ ద్వారా, లేదా వైస్-ఛాన్సలర్ లేకపోతే అడిషనల్ వైస్-ఛాన్సలర్ ద్వారా, లేదా అడిషనల్ వైస్-ఛాన్సలర్ లేకపోతే రిజిస్ట్రార్ ద్వారా పిలుస్తారు."]
["11. कार्य परिषद्—","11. వర్కింగ్ కౌన్సిల్—"]
["कार्य परिषद् के अधिवेशन के लिए गणपूर्ति कार्य परिषद् के सात सदस्‍यों से होगी ।","వర్కింగ్ కౌన్సిల్ సెషన్ కోసం కోరం వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ఏడుగురు సభ్యుల నుండి ఉండాలి."]
["12. कार्य परिषद् की शक्‍तियां और कृत्‍य—","12. ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ అధికారాలు మరియు విధులు-"]
["(2) इस अधिनियम, परिनियमों और अध्‍यादेशों के उपबंधों के अधीन रहते हुए, कार्य परिषद् को, उसमें निहित अन्‍य सभी शक्‍तियों के अतिरिक्‍त, निम्‍नलिखित शक्‍तियां प्राप्‍त होंगी, अर्थात् :—","(2) ఈ చట్టం, నియమాలు మరియు ఆర్డినెన్స్‌ల నిబంధనలకు లోబడి, వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌కు ఈ క్రింది అధికారాలు ఉంటాయి, వాటిలో ఉన్న అన్ని ఇతర అధికారాలకు అదనంగా, అంటే: —"]
["(i) अध्‍यापन और शैक्षणिक पदों का सृजन करना, ऐसे पदों की संख्‍या तथा उनकी उपलब्‍धियां अवधारित करना और आचार्यों, उपाचार्यों, प्राध्‍यापकों तथा अन्‍य शैक्षणिक कर्मचारिवृंद के कर्तव्‍यों और सेवा की शर्तों को परिभाषित करना :","(i) బోధన మరియు విద్యా పోస్టులను సృష్టించడం, అటువంటి పోస్టుల సంఖ్యను మరియు వారి విజయాలను నిర్ణయించడం మరియు ఉపాచార్యులు, ఆచార్యులు, ప్రొఫెసర్లు మరియు ఇతర విద్యా సిబ్బంది యొక్క సేవ యొక్క విధులు మరియు షరతులను నిర్వచించడం:"]
["परंतु अध्‍यापकों और शैक्षणिक कर्मचारिवृंद की संख्‍या और अर्हताओं के संबंध में कोई कार्रवाई कार्य-परिषद् द्वारा विद्या परिषद् की सिफारिशों पर विचार किए बिना नहीं की जाएगी ;","కానీ విద్యా పరిషత్ యొక్క సిఫారసులను పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా ఉపాధ్యాయులు మరియు విద్యా సిబ్బంది సంఖ్య మరియు అర్హతలకు సంబంధించి ఎటువంటి చర్యను వర్కింగ్ కౌన్సిల్ తీసుకోదు;"]
["(ii) उतने आचार्यों, उपाचार्यों, प्राध्‍यापकों और अन्‍य शैक्षणिक कर्मचारिवृंद, जितने आवश्‍यक हों और विश्‍वविद्यालय, संस्‍थानों के निदेशकों तथा स्‍वतंत्र केन्‍द्रों के अध्‍यक्षों को, इस प्रयोजन के लिए गठित चयन समिति की सिफारिश पर, नियुक्‍त करना तथा उनमें अस्‍थायी रिक्‍ितयों का भरना ;","(ii) ఈ ప్రయోజనం కోసం ఏర్పాటు చేసిన సెలక్షన్ కమిటీ సిఫారసుపై అవసరమైన ఆచార్యులు, ఉపాచార్యులు, ప్రొఫెసర్లు మరియు ఇతర విద్యా సిబ్బందిని మరియు విశ్వవిద్యాలయాలు, సంస్థలు మరియు స్వతంత్ర కేంద్రాల అధ్యక్షులను నియమించడం మరియు అందులో తాత్కాలిక ఖాళీలను భర్తీ చేయడం;"]
["(iii) अध्‍यादेशों द्वारा विहित रीति में विश्‍वविद्यालय के मान्‍यताप्राप्‍त शिक्षकों के रूप में व्‍यक्‍तियों को मान्‍यता देना ;","(iii) ఆర్డినెన్స్‌లచే సూచించబడిన పద్ధతిలో విశ్వవిద్యాలయానికి గుర్తింపు పొందిన ఉపాధ్యాయులుగా వ్యక్తులను గుర్తించడం;"]
["(iv) प्रशासनिक, अनुसचिवीय और अन्‍य आवश्‍यक पदों (जिनके अंतर्गत पीठ आचार्य पद भी है) का सृजन करना तथा अध्‍यादेशों द्वारा विहित रीति में उन पर नियुक्‍ति करना ;","(iv) పరిపాలనా, నిర్వహణ మరియు ఇతర అవసరమైన పోస్టులను (పీటాచార్య పదవితో సహా) సృష్టించడం మరియు ఆర్డినెన్స్‌లచే నిర్దేశించిన పద్ధతిలో వారియొక్క నియామకం;"]
["(v) कुलपति से भिन्‍न विश्‍वविद्यालय के किसी वैतनिक अधिकारी को अनुपस्‍थिति छुट्टी देना तथा उसकी अनुपस्‍थिति में उसके कृत्‍यों के निर्वहन के लिए आवश्‍यक व्‍यवस्‍था करना ;","(v) వైస్-ఛాన్సలర్ కాకుండా ఒక విశ్వవిద్యాలయం యొక్క వేతనంతో ఉన్న అధికారికి హాజరుకాని సెలవు ఇవ్వడం మరియు అతను లేనప్పుడు తన విధులను నిర్వర్తించడానికి అవసరమైన ఏర్పాట్లు చేయడం;"]
["(vi) परिनियमों और अध्‍यादेशों के अनुसार कर्मचारियों में अनुशासन का विनियमन और प्रवृत्त करना ;","(vi) నిబంధనలు మరియు శాసనాలు ప్రకారం ఉద్యోగులలో క్రమశిక్షణను నియంత్రించడం మరియు పెంచడం;"]
["(vii) विश्‍वविद्यालय के वित्त, लेखाओं, विनिधानों, संपत्ति, कामकाज तथा सभी अन्‍य प्रशासनिक कार्यकलापों का प्रबंध तथा विनियमन करना और उस प्रयोजन के लिए उतने अभिकर्ताओं की नियुक्‍ति करना जितने वह ठीक समझे ;","(vii) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఆర్థిక, ఖాతాలు, పెట్టుబడులు, ఆస్తి, పనితీరు మరియు అన్ని ఇతర పరిపాలనా కార్యకలాపాలను నిర్వహించడం మరియు నియంత్రించడం మరియు ఆ ప్రయోజనం కోసం తగినట్లుగా భావించేంత మంది ఏజెంట్లను నియమించడం;"]
["(viii) वित्त समिति की सिफारिश पर वर्ष भर के कुल आवर्ती और कुल अनावर्ती व्‍यय की सीमाएं नियत करना ;","(viii) ఫైనాన్స్ కమిటీ సిఫారసుపై సంవత్సరానికి మొత్తం పునరావృతమయ్యే మరియు పునరావృతం కాని మొత్తం ఖర్చులను పరిష్కరించడం;"]
["(ix) विश्‍वविद्यालय के धन को, जिसके अंतर्गत कोई अनुपयोजित आय भी है, समय-समय पर ऐसे स्‍टाकों, निधियों, शेयर या प्रतिभूतियों में जो वह ठीक समझे या भारत में स्‍थावर संपत्ति के क्रय में ऐसे विनिधान में समय-समय पर परिवर्तन करने की शक्‍तियों के साथ विनिधान करना ;","(ix) ఎప్పటికప్పుడు విశ్వవిద్యాలయం యొక్క నిధులను, ఏదైనా కేటాయించని ఆదాయంతో సహా, ఎప్పటికప్పుడు అటువంటి స్టాక్, ఫండ్స్, షేర్లు లేదా సెక్యూరిటీలలో సరిపోతుందని అనుకున్నట్లుగా లేదా భారతదేశంలో స్థిరమైన ఆస్తి కొనుగోలులో మార్చడం యొక్క అధికారాలతో పెట్టుబడి పెట్టడం;"]
["(x) विश्‍वविद्यालय की ओर से किसी जंगम या स्‍थावर संपत्ति का अंतरण करना या अंतरण स्‍वीकार करना ;","(x) విశ్వవిద్యాలయం తరపున ఏదైనా కదిలే లేదా స్థిరమైన ఆస్తిని బదిలీ చేయడం లేదా అంగీకరించడం;"]
["(xi) विश्‍वविद्यालय के कार्य को चलाने के लिए भवनों, परिसरों, फर्नीचर, साधित्रों और अन्‍य साधनों की व्‍यवस्‍था करना ;","(xi) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క పనిని నిర్వహించడానికి భవనాలు, క్యాంపస్‌లు, ఫర్నిచర్, గృహోపకరణాలు మరియు ఇతర మార్గాల ఏర్పాట్లు చేయడం;"]
["(xii) विश्‍वविद्यालय की ओर से संविदाएं करना, उनमें परिवर्तन करना, उन्‍हें कार्यान्‍वित और रद्द करना ;","(xii) విశ్వవిద్యాలయం తరపున ఒప్పందాలు కుదుర్చుకోవడం, వాటిని మార్చడం, అమలు చేయడం మరియు రద్దు చేయడం;"]
["(xiii) विश्‍वविद्यालय के ऐसे कर्मचारियों और छात्रों की, जो किसी कारण से, व्‍यथित अनुभव करें, किन्‍हीं शिकायतों को ग्रहण करना, उनका न्‍यायनिर्णयन करना और यदि ठीक समझा जाता है तो उन शिकायतों को दूर करना ;","(xiii) విశ్వవిద్యాలయ ఉద్యోగులు మరియు విద్యార్థులు, కొన్ని కారణాల వలన, బాధపడుతున్నారని, ఏవైనా ఫిర్యాదులను అంగీకరిస్తే, వాటికి తీర్పు ఇవ్వండి మరియు తగినదిగా భావిస్తే, ఆ ఫిర్యాదులను పరిష్కరించండి;"]
["(xiv) परीक्षकों और अनुसीमकों को नियुक्‍त करना और यदि आवश्‍यक हो तो उन्‍हें हटाना तथा उनकी फीसें, उपलब्‍धियां और यात्रा भत्ते तथा अन्‍य भत्ते, विद्या परिषद् से परामर्श करने के पश्‍चात्, नियत करना ;","(xiv) విద్యా పరిషత్‌ను సంప్రదించిన తరువాత, పరీక్షకులు మరియు అనుచరులను నియమించడం మరియు తొలగించడం మరియు వారి ఫీజులు, విజయాలు మరియు ప్రయాణ భత్యాలు మరియు ఇతర భత్యాలను పరిష్కరించడం;"]
["(xv) विश्‍वविद्यालय के लिए सामान्‍य मुद्रा का चयन करना और ऐसी मुद्रा की अभिरक्षा और उपयोग की व्‍यवस्‍था करना ;","(xv) విశ్వవిద్యాలయానికి సాధారణ కరెన్సీని ఎన్నుకోవటానికి మరియు అటువంటి కరెన్సీని అదుపు చేయడానికి మరియు ఉపయోగించటానికి ఏర్పాట్లు చేయడం;"]
["(xvi) छात्राओं के निवास के लिए यथा आवश्‍यक विशेष इंतजाम करना ;","(xvi) బాలిక విద్యార్థుల నివాసానికి అవసరమైన ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేయడం;"]
["(xvii) अध्‍येतावृत्तियां, छात्रवृत्तियां, अध्‍ययनवृत्तियां, पदक और पुरस्‍कार संस्‍थित करना ;","(xvii) ఫెలోషిప్‌లు, స్కాలర్‌షిప్‌లు, సయిఫన్డ్స్, పతకాలు మరియు అవార్డులను స్థాపించడానికి;"]
["(xviii) अभ्‍यागत आचार्यों, प्रतिष्‍ठित आचार्यों, परामर्शदाताओं तथा विद्धानों की नियुक्‍ति का उपबंध करना और ऐसी नियुक्‍तियों के निबंधनों और शर्तों का अवधारण करना ; और","(xviii) గౌరవ ఆచార్యులు, ప్రముఖ ఆచార్యులు, కన్సల్టెంట్స్ మరియు పండితుల నియామకం కోసం మరియు అటువంటి నియామకాల యొక్క నిబంధనలు మరియు షరతులను నిర్ణయించడం; మరియు"]
["13. विद्या परिषद्—","13. విద్యా పరిషత్—"]
["विद्या परिषद् के अधिवेशनों के लिए गणपूर्ति विद्या परिषद् के नौ सदस्‍यों से होगी ।","విద్యా పరిషత్ సమావేశాలకు కోరం విద్యా పరిషత్‌లోని తొమ్మిది మంది సభ్యుల నుండి ఉండాలి."]
["14. विद्या परिषद् की शक्‍तियां और कृत्‍य—","14. విద్యా పరిషత్ యొక్క అధికారాలు మరియు విధులు—"]
["इस अधिनियम, परिनियमों और अध्‍यादेशों के अधीन रहते हुए, विद्या परिषद् को, उसमें निहित अन्‍य सभी शक्‍तियों के अतिरिक्‍त, निम्‍नलिखित शक्‍तियां होंगी, अर्थात् :—","ఈ చట్టం, నిబంధనలు మరియు శాసనాలకు లోబడి, విద్యా పరిషత్‌లో ఈ క్రింది అధికారాలు ఉంటాయి, వాటిలో ఉన్న అన్ని ఇతర అధికారాలతో పాటు, అంటే: —"]
["(क) विश्‍वविद्यालय की शैक्षणिक नीतियों का साधारण पर्यवेक्षण करना और शिक्षण के तरीकों, महाविद्यालयों और संस्‍थाओं में अध्‍यापन के समन्‍वय अनुसंधान के मूल्‍यांकन या शैक्षणिक स्‍तरों में सुधार के बारे में निदेश देना ;","(క) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క విద్యా విధానాలను సాధారణ పద్ధతిలో పర్యవేక్షించడం మరియు బోధనా పద్ధతులను నిర్దేశించడం, కళాశాలలు మరియు సంస్థలలో బోధన యొక్క సమన్వయ పరిశోధన యొక్క మూల్యాంకనం లేదా విద్యా స్థాయిలలో మెరుగుదల చేయడం;"]
["(ख) विद्यापीठों के बीच समन्‍वय स्‍थापित करना और बढ़ाना और ऐसी समितियों या बोर्डों की स्‍थापना या नियुक्‍ति करना जो इस प्रयोजन के लिए आवश्‍यक समझी जाएं ;","(ఖ) పాఠశాలల మధ్య సమన్వయాన్ని స్థాపించడం పెంచడం మరియు ఈ ప్రయోజనం కోసం అవసరమైనవిగా భావించే కమిటీలు లేదా బోర్డులను ఏర్పాటు చేయడం లేదా నియమించడం;"]
["(ग) साधारण शैक्षणिक अभिरुचि के विषयों पर स्‍वप्रेरणा से या किसी विद्यापीठ या कार्य परिषद् द्वारा निर्देश किए जाने पर विचार करना और उन पर समुचित कार्रवाई करना ; और","(గ) సాధారణ విద్యా ఆసక్తి ఉన్న విషయాలపై, ఆకస్మికంగా లేదా ఏదైనా పాఠశాల లేదా వర్కింగ్ కౌన్సిల్ మండలి ద్వారా తగిన చర్యలు తీసుకోవడం; మరియు"]
["(घ) विश्‍वविद्यालय के शैक्षणिक कार्यकरण, अनुशासन, निवास, प्रवेश, अध्‍येतावृत्तियों और अध्‍ययनवृत्तियों के दिए जाने वाली फीस, रियायतों, सामूहिक जीवन और हाजिरी के संबंध में परिनियमों और अध्‍यादेशों से संगत विनियम और नियम बनाना ।","(ఘ) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క విద్యా పనితీరు, క్రమశిక్షణ, నివాసం, ప్రవేశం, ఫెలోషిప్‌లు మరియు స్టయిఫన్డ్స్, రాయితీలు, సామూహిక జీవితం మరియు హాజరుకు సంబంధించి నిబంధనలు మరియు ఆర్డినెన్స్‌లకు సంబంధించిన నిబంధనలు మరియు నియమాలను రూపొందించడం."]
["15. विद्यापीठ और विभाग—","15. విద్యాపీఠము మరియు విభాగాలు—"]
["(1) विश्‍वविद्यालय में उतने विद्यापीठ होंगे, जितने परिनियमों में विनिर्दिष्‍ट की जाएं ।","(1) విశ్వవిద్యాలయంలో నిబంధనలలో పేర్కొన్నంత ఎక్కువ విద్యాపీఠములు ఉండాలి."]
["(2) प्रत्‍येक विद्यापीठ का एक विद्यापीठ बोर्ड होगा और प्रथम विद्यापीठ बोर्ड के सदस्‍य, कार्य परिषद् द्वारा तीन वर्ष की अवधि के लिए नामनिर्दिष्‍ट किए जाएंगे ।","(2) ప్రతి విద్యాపీఠములో విద్యాపీఠ బోర్డు ఉండాలి మరియు మొదటి విద్యాపీఠ బోర్డు సభ్యులను వర్కింగ్ కౌన్సిల్ మూడు సంవత్సరాల కాలానికి నామినేట్ చేయాలి."]
["(3) विद्यापीठ बोर्ड की संरचना, शक्‍तियां और उसके कृत्‍य अध्‍यादेशों द्वारा विहित किए जाएंगे ।","(3) విద్యాపీఠ బోర్డు యొక్క కూర్పు, అధికారాలు మరియు విధులు ఆర్డినెన్స్‌లచే సూచించబడతాయి."]
["(4) विद्यापीठ बोर्ड के अधिवेशनों का संचालन और ऐसे अधिवेशनों के लिए अपेक्षित गणपूर्ति अध्‍यादेशों द्वारा विहित की जाएगी ।","(4) విద్యాపీఠ బోర్డు సెషన్ల ప్రవర్తన మరియు అటువంటి సెషన్లకు అవసరమైన కోరం ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా సూచించబడతాయి."]
["(5) (क) प्रत्‍येक विद्यापीठ में उतने विभाग होंगे जितने अध्‍यादेशों द्वारा उनमें रखे जाएं :","(5) (క) ప్రతి విద్యాపీఠములో ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా ఉంచబడిన అనేక విభాగాలు ఉండాలి:"]
["परंतु कार्य परिषद्, विद्या परिषद् की सिफारिश पर, ऐसे अध्‍ययन केन्‍द्र स्‍थापित कर सकेगी जिनमें विश्‍वविद्यालय के उतने शिक्षक लगाए जाएंगे जितने कार्य परिषद् आवश्‍यक समझे ।","విద్యా పరిషత్ సిఫారసు మేరకు వర్కింగ్ కౌన్సిల్ అటువంటి అధ్యయన కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేయవచ్చు, దీనిలో విశ్వవిద్యాలయంలోని చాలా మంది ఉపాధ్యాయులను వర్కింగ్ కౌన్సిల్ అవసరమని భావిస్తారు."]
["(ख) प्रत्‍येक विभाग में निम्‍नलिखित सदस्‍य होंगे, अर्थात् :—","(ఖ) ప్రతి విభాగంలో కింది సభ్యులు ఉండాలి, అంటే: —"]
["(i) विभाग के शिक्षक ;","(i) విభాగం ఉపాధ్యాయులు;"]
["(ii) विभाग में अनुसंधान करने वाले व्‍यक्‍ति ;","(ii) విభాగంలో పరిశోధన చేస్తున్న వ్యక్తి;"]
["(iii) विद्यापीठ का संकायाध्‍यक्ष ;","(iii) విద్యాపీఠం డీన్;"]
["(iv) विभाग से संलग्‍न मानद आचार्य, यदि कोई हों ; और","(iv) విభాగానికి జతచేయబడిన గౌరవ ప్రొఫెసర్, ఎవరైనా ఉంటే; మరియు"]
["16. अध्‍ययन बोर्ड—","16. స్టడీ బోర్డు—"]
["(3) विद्या परिषद् के पूर्ण नियंत्रण और अधीक्षण के अधीन रहते हुए, अध्‍ययन बोर्ड के कृत्‍य विभिन्‍न उपाधियों के लिए अनुसंधानार्थ विषयों और अनुसंधान उपाधियों की अन्‍य अपेक्षाओं का अनुमोदन करना तथा संबद्ध विद्यापीठ बोर्ड की ऐसी रीति से, जो अध्‍यादेशों द्वारा विहित की जाएं, निम्‍नलिखित के बारे में सिफारिश करना, होंगे—","(3) విద్యా పరిషత్ యొక్క పూర్తి నియంత్రణ మరియు పర్యవేక్షణకు లోబడి, బోర్డ్ ఆఫ్ స్టడీస్ యొక్క వివిధ డిగ్రీల అధ్యయనాల కోసం పరిశోధనా విషయాలను మరియు పరిశోధనా డిగ్రీల యొక్క ఇతర అవసరాలను ఆమోదించడం మరియు ఆర్డినెన్స్‌లచే సూచించబడిన పద్ధతిలో కింది వాటిని సిఫార్సు చేయడం—"]
["(क) अध्‍ययन पाठ्यक्रम और पाठ्यक्रमों के लिए जिनमें अनुसंधान उपाधि नहीं है, परीक्षकों की नियुक्‍ति ;","(క) పరిశోధనా డిగ్రీ కాని అధ్యయన కోర్సులు మరియు కోర్సులకు పరీక్షకుల నియామకం;"]
["(ख) अनुसंधान पर्यवेक्षकों की नियुक्‍ति ; और","(ఖ) పరిశోధన పర్యవేక్షకుల నియామకం; మరియు"]
["परंतु अध्‍ययन बोर्ड के उपर्युक्‍त कृत्‍यों का पालन, अधिनियम के प्रारंभ के ठीक पश्‍चात् तीन वर्ष की अवधि के दौरान विभाग द्वारा किया जाएगा ।","కానీ బోర్డ్ ఆఫ్ స్టడీస్ యొక్క పైన పేర్కొన్న పనులు ఈ చట్టం ప్రారంభమైన వెంటనే మూడేళ్ల వ్యవధిలో శాఖ చేత నిర్వహించబడతాయి."]
["17. वित्त समिति","17. ఆర్థిక కమిటీ"]
["—(1) वित्त समिति में निम्‍नलिखित सदस्‍य होंगे, अर्थात् :—","—(1) ఆర్థిక కమిటీ కింది సభ్యులను కలిగి ఉంటుంది, అంటే: —"]
["परिनियमों में किसी बात के होते हुए भी, वह व्‍यक्‍ति जो किसी विशिष्‍ट प्राधिकारी या निकाय का सदस्‍य होने के नाते या किसी विशिष्‍ट नियुक्‍ति पर होने के नाते विश्‍वविद्यालय के किसी प्राधिकारी या निकाय का सदस्‍य है, केवल तब तक ऐसा पद या सदस्‍यता धारण करेगा, जब तक वह, यथास्‍थिति, उस विशिष्‍ट प्राधिकारी या निकाय का सदस्‍य या उस विशिष्‍ट नियुक्‍ति पर बना रहता है ।","నిబంధనలలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఒక నిర్దిష్ట అధికారం లేదా విశ్వవిద్యాలయం యొక్క సభ్యుడు, ఒక నిర్దిష్ట అధికారం లేదా సంస్థలో సభ్యుడు లేదా ఒక నిర్దిష్ట నియామకంలో ఉన్న వ్యక్తి, అటువంటి పదవి లేదా సభ్యత్వాన్ని కలిగి ఉన్నంత వరకు మాత్రమే అతను ఉన్నంతవరకు, ఆ నిర్దిష్ట అధికారం లేదా సంస్థ యొక్క సభ్యుడు లేదా ఆ నిర్దిష్ట నియామకంలోనే ఉంటాడు."]
["39. पूर्व छात्र संगम–","39. పూర్వ విద్యార్థుల సంఘం—"]
["–(1) विश्‍वविद्यालय का एक पूर्व छात्र संगम होगा ।","—(1) విశ్వవిద్యాలయంలో పూర్వ విద్యార్థుల సంఘం ఉండాలి."]
["(3) पूर्व छात्र संगम का कोई भी सदस्‍य मतदान करने या निर्वाचन के लिए खड़े होने का तभी हकदार होगा जब वह निर्वाचन की तारीख से पहले कम से कम एक वर्ष तक संगम का सदस्‍य रहा है और विश्‍वविद्यालय का कम से कम पांच वर्ष तक की अवस्‍थिति का डिग्री धारक है :","(3) పూర్వ విద్యార్థుల సంఘం సభ్యుడు ఎన్నికల తేదీకి కనీసం ఒక సంవత్సరం మరియు విశ్వవిద్యాలయంలో కనీసం ఐదేళ్లపాటు డిగ్రీ హోల్డర్ అయి ఉండి సంఘంలో సభ్యుడిగా ఉంటేనే ఓటు వేయడానికి లేదా ఎన్నికలకు నిలబడటానికి అర్హత ఉంటుంది:"]
["40. छात्र परिषद्––","40. స్టూడెంట్ కౌన్సిల్—"]
["(1) विश्‍वविद्यालय में प्रत्‍येक शैक्षणिक वर्ष के लिए एक छात्र परिषद् गठित की जाएगी, जिसमें निम्‍नलिखित होंगे––","(1) విశ్వవిద్యాలయంలోని ప్రతి విద్యా సంవత్సరానికి స్టూడెంట్ కౌన్సిల్ ఏర్పాటు చేయాలి, వీటిలో ఇవి ఉంటాయి: —"]
["(i) छात्र कल्‍याण संकायाध्‍यक्ष, जो कि छात्र परिषद् का अध्‍यक्ष होगा;","(i) స్టూడెంట్ కౌన్సిల్ అధ్యక్షుడిగా ఉండే విద్యార్థి సంక్షేమ డీన్ అవుతాడు;"]
["(ii) बीस छात्र जो अध्‍ययन, खेलकूद और पाठ्येत्तर क्रियाकलापों में प्रतिभा के आधार पर विद्या परिषद् द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किए जाएं ;","(ii) అధ్యయనాలు, క్రీడలు మరియు పాఠ్యేతర కార్యకలాపాలలో ప్రతిభ ఆధారంగా విద్యా పరిషత్ ద్వారా ఇరవై మంది విద్యార్థులు నామినేట్ చేయబడతారు;"]
["(iii) उतनी संख्‍या में विद्यार्थियों के निर्वाचित प्रतिनिधि जो विद्या परिषद् द्वारा विनिर्दिष्‍ट किए जाएं :","(iii) విద్యా పరిషత్ ద్వారా నిర్దేశించిన విద్యార్థుల సంఖ్యకు ఎన్నికైన ప్రతినిధులు:"]
["परंतु विश्‍वविद्यालय के किसी छात्र को यदि अध्‍यक्ष ऐसा अनुज्ञात करे, विश्‍वविद्यालय से संबंधित किसी विषय को छात्र परिषद् के समक्ष लाने का अधिकार होगा और किसी भी अधिवेशन में चर्चा में भाग लेने का उस समय अधिकार होगा, जब उस विषय के बारे में विचार किया जाए ।","కానీ విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఏ విద్యార్థి అయినా, రాష్ట్రపతి అనుమతిస్తే, విశ్వవిద్యాలయానికి సంబంధించిన ఏదైనా విషయాన్ని విద్యార్థి మండలికి తీసుకురావడానికి మరియు విషయం పరిగణించబడినప్పుడు ఏదైనా సెషన్‌లో చర్చలో పాల్గొనే హక్కు ఉంటుంది. ."]
["(2) अध्‍ययन, छात्र कल्‍याण कार्यक्रमों और विश्‍वविद्यालय के साधारण कार्यकरण से संबंधित महत्‍व के अन्‍य विषयों के बारे में विश्‍वविद्यालय के समुचित प्राधिकारियों को सुझाव देना छात्र परिषद् के कृत्‍य होंगे और ऐसे सुझाव सर्वसम्‍मति से दिए जाएंगे ।","(2) విశ్వవిద్యాలయం యొక్క సాధారణ పనితీరుకు సంబంధించిన అధ్యయనాలు, విద్యార్థుల సంక్షేమ కార్యక్రమాలు మరియు ప్రాముఖ్యత గల ఇతర విషయాలకు సంబంధించి విశ్వవిద్యాలయం యొక్క తగిన అధికారులకు సూచనలు విద్యార్థి మండలి యొక్క విధులు మరియు అటువంటి సూచనలు ఏకాభిప్రాయంతో ఇవ్వబడతాయి."]
["(3) छात्र परिषद् वर्ष में कम से कम एक बार अधिमानत: उस वर्ष के प्रारम्‍भ में अपना अधिवेशन करेगी ।","(3) స్టూడెంట్ కౌన్సిల్ తన సెషన్‌ను కనీసం సంవత్సరానికి ఒకసారి, ఆ సంవత్సరం ప్రారంభంలోనే నిర్వహించాలి."]
["41. अध्‍यादेश कैसे बनाए जाएंगे––","41. ఆర్డినెన్సులు ఎలా తయారు చేయబడతాయి—"]
["(1) धारा 31 की उपधारा (2) के अधीन बनाए गए प्रथम अध्‍यादेश, कार्य परिषद् द्वारा नीचे विनिर्दिष्‍ट रीति से किसी भी समय, संशोधित, निरसित या परिवर्धित किए जा सकेंगे ।","(1) సెక్షన్ 31 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కింద చేసిన మొదటి ఆర్డినెన్స్‌ను వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ఎప్పుడైనా క్రింద పేర్కొన్న పద్ధతిలో సవరించవచ్చు, రద్దు చేయవచ్చు లేదా మెరుగుపరచవచ్చు."]
["(2) धारा 31 की उपधारा (1) में प्रगणित मामलों के बारे में कार्य परिषद् द्वारा कोई अध्‍यादेश तब तक नहीं बनाया जाएगा जब तक कि ऐसे अध्‍यादेश का प्रारूप विद्या परिषद् द्वारा प्रस्‍थापित नहीं किया गया हो ।","(2) విద్యా పరిషత్ చేత అటువంటి ఆర్డినెన్స్ యొక్క ముసాయిదాను ఏర్పాటు చేయకపోతే, సెక్షన్ 31 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న విషయాలకు సంబంధించి వర్కింగ్ కౌన్సిల్ ఎటువంటి ఆర్డినెన్స్ చేయదు."]
["(3) कार्य परिषद् को इस बात की शक्‍ति नहीं होगी कि वह विद्या परिषद् द्वारा खंड (2) के अधीन प्रस्‍थापित किसी अध्‍यादेश के प्रारूप का संशोधन करे किंतु वह प्रस्‍थापना को नामंजूर कर सकेगी या विद्या परिषद् के पुनर्विचार के लिए उस संपूर्ण प्रारूप को या उसके किसी भाग को ऐसे किन्‍हीं संशोधनों सहित, जिनका सुझाव कार्य परिषद् दे, वापस भेज सकेगी ।","(3) విద్యా పరిషత్ నిబంధన (2) కింద ఏర్పాటు చేసిన ఏదైనా ఆర్డినెన్స్ ముసాయిదాను సవరించే అధికారం వర్కింగ్ కౌన్సిల్‌కు ఉండదు, అయితే ఇది విద్యా పరిషత్ పునః పరిశీలన కోసం స్థాపన లేదా మొత్తం ఆకృతిని అనుమతించదు, వర్కింగ్ కౌన్సిల్ సూచించిన ఏవైనా సవరణలతో దానిలోని ఏదైనా భాగాన్ని తిరిగి పంపవచ్చు."]
["(7) कुलाध्‍यक्ष को, विश्‍वविद्यालय को यह निदेश देने की शक्‍ति होगी कि वह किसी अध्‍यादेश के प्रवर्तन को निलंबित कर दे ।","(7) ఏదైనా ఆర్డినెన్స్ అమలును నిలిపివేయడానికి విశ్వవిద్యాలయాన్ని ఆదేశించే అధికారం ఛాన్సలర్‌కు ఉంటుంది."]
["42. विनियम–","42. నిబంధనలు—"]
["–(1) विश्‍वविद्यालय के प्राधिकारी निम्‍नलिखित विषयों के बारे में इस अधिनियम, परिनियमों और अध्‍यादेशों से संगत विनियम बना सकेंगे, अर्थात्:––","—(1) విశ్వవిద్యాలయ అధికారులు ఈ చట్టం, నిబంధనలు మరియు కింది విషయాలకు సంబంధించి ఆర్డినెన్స్‌లకు సంబంధించిన నిబంధనలు చేయాలి, అంటే: —"]
["(i) उनके अधिवेशनों में अनुसरण की जाने वाली प्रक्रिया अधिकथित करना और गणपूर्ति के लिए अपेक्षित सदस्‍यों की संख्‍या;","(i) వారి సెషన్లలో అనుసరించాల్సిన విధానం మరియు కోరం కోసం అవసరమైన సభ్యుల సంఖ్యను సూచించడం;"]
["(ii) उन सभी विषयों के लिए उपबंध करना जिनका इस अधिनियम, परिनियमों या अध्‍यादेशों द्वारा, विनियमों द्वारा विहित किया जाना अपेक्षित है;","(ii) ఈ చట్టం, నిబంధనలు లేదా శాసనాలు, నిబంధనలు సూచించాల్సిన అన్ని విషయాలను అందించడానికి;"]
["(iii) ऐसे सभी अन्‍य विषयों के लिए उपबंध करना, जो केवल ऐसे प्राधिकारियों या उनके द्वारा नियुक्‍त समितियों से संबंधित हैं और जिनके लिए इस अधिनियम, परिनियमों या अध्‍यादेशों द्वारा उपबंध न किया गया हो ।","(iii) అటువంటి అధికారులు లేదా వారు నియమించిన కమిటీలకు మాత్రమే సంబంధించిన అన్ని ఇతర విషయాల కోసం మరియు ఈ చట్టం, నిబంధనలు లేదా ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా అందించబడదు."]
["43. शक्‍तियों का प्रत्‍यायोजन–","43. అధికారాలను అప్పగించడం—"]
["–इस अधिनियम और परिनियमों के उपबंधों के अधीन रहते हुए, विश्‍वविद्यालय का कोई अधिकारी या प्राधिकारी अपनी कोई शक्‍ति, अपने या उसके नियंत्रण में के किसी अन्‍य अधिकारी या प्राधिकारी या व्‍यक्‍ति को इस शर्त के अधीन रहते हुए प्रत्‍यायोजित कर सकेगा कि इस प्रकार प्रत्‍यायोजित शक्‍तियों के प्रयोग का संपूर्ण उत्तरदायित्‍व ऐसी शक्‍तियों का प्रत्‍यायोजन करने वाले अधिकारी या प्राधिकारी में निहित बना रहेगा ।","—ఈ చట్టం మరియు శాసనాల యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఒక అధికారి లేదా అధికారం తన అధికారాలను, తనకు లేదా ఇతర అధికారికి లేదా అధికారం లేదా దాని నియంత్రణలో ఉన్న వ్యక్తికి అప్పగించవచ్చు, అధికారాలు అప్పగించిన షరతుకు లోబడి అదే ఉపయోగం యొక్క పూర్తి బాధ్యత అటువంటి అధికారాలను అప్పగించే అధికారి లేదా అధికారంలో ఉంటుంది."]
["(3) ऐसी किसी रिपोर्ट की प्राप्‍ति पर, कुलाध्‍यक्ष ऐसी कार्रवाई कर सकेगा और ऐसे निदेश जारी कर सकेगा जो वह रिपोर्ट में वर्णित किन्‍हीं विषयों की बाबत आवश्‍यक समझे और संस्‍थान ऐसे निदेशों का पालन करने के लिए आबद्ध होगा ।","(3) అటువంటి నివేదిక అందిన తరువాత, ఛాన్సలర్ అటువంటి చర్య తీసుకోవచ్చు మరియు నివేదికలో పేర్కొన్న ఏదైనా విషయాలకు సంబంధించి అవసరమని భావించినందున అలాంటి ఆదేశాలను జారీ చేయవచ్చు మరియు సంస్థ అటువంటి ఆదేశాలకు కట్టుబడి ఉండాలి."]
["(1) ऐसी तारीख से, जो केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा नियत करे, इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए महा-परिषद् के नाम से ज्ञात निकाय की स्‍थापना की जाएगी ।","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా సూచించిన తేదీ నుండి, ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం మహా పరిషత్ అని పిలువబడే ఒక సంస్థను ఏర్పాటు చేయాలి."]
["16. महा-परिषद् की शक्‍तियां और कृत्‍य—","16. మహా-పరిషత్ యొక్క అధికారాలు మరియు విధులు—"]
["इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन रहते हुए, महा-परिषद् की निम्‍नलिखित शक्‍तियां और कृत्‍य होंगे, अर्थात् :—","ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, మహా పరిషత్ కింది అధికారాలు మరియు విధులను కలిగి ఉంటుంది, అంటే: —"]
["इस अधिनियम, परिनियमों और अध्‍यादेशों के उपबंधों के अधीन रहते हुए, सिनेट, संस्‍थान में शिक्षण, शिक्षा और परीक्षा के स्‍तरों का नियंत्रण और साधारण विनियमन करेगी और उनको बनाए रखने के लिए उत्तरदायी होगी और ऐसी अन्‍य शक्‍तियों का प्रयोग और ऐसे अन्‍य कर्तव्‍यों का पालन करेगी जो परिनियमों द्वारा प्रदत्त या अधिरोपित किए जाएं ।","ఈ చట్టం, నిబంధనలు మరియు శాసనాలు యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, సెనేట్ ఇన్స్టిట్యూట్‌లో బోధన, విద్య మరియు పరీక్షల స్థాయిలను నియంత్రిస్తుంది మరియు సాధారణ నియంత్రణను కలిగి ఉండాలి మరియు వాటిని నిర్వహించడానికి బాధ్యత వహించాలి మరియు ఇతర అధికారాలను ఉపయోగించడం మరియు ఇతర విధులను నిర్వర్తించే బాధ్యత ఉంటుంది, ఇది నిబంధనల ద్వారా అందించబడుతుంది లేదా విధించబడుతుంది."]
["20. निदेशक","20. దర్శకుడు"]
["—(1) संस्‍थान का निदेशक, केन्‍द्रीय सरकार द्वारा ऐसी रीति से और ऐसे निबंधनों और शर्तों पर नियुक्‍त किया जाएगा जो परिनियमों द्वारा उपबंधित की जाएं :","—(1) ఇనిస్టిట్యూట్‌ డైరెక్టర్‌ను కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ విధంగా నియమించాలి మరియు ఈ శాసనాల ప్రకారం అందించబడే నిబంధనలు మరియు షరతులపై:"]
["21. कुल-सचिव","21. సెక్రటరీ జనరల్"]
["—(1) संस्‍थान का कुल-सचिव ऐसी रीति से और ऐसे निबंधनों तथा शर्तों पर नियुक्‍त किया जाएगा जो परिनियमों द्वारा उपबंधित की जाएं और वह संस्‍थान के अभिलेख, उसकी सामान्‍य मुद्रा, निधि और ऐसी अन्‍य संपत्ति का अभिरक्षक होगा, जो बोर्ड उसके भारसाधन में सौंपे ।","—1) ఇనిస్టిట్యూట్‌ సెక్రటరీ జనరల్ అటువంటి పద్ధతిలో మరియు నిబంధనల ద్వారా అందించబడే నిబంధనలు మరియు షరతులపై నియమించబడతారు మరియు ఇనిస్టిట్యూట్‌ యొక్క రికార్డులు, దాని సాధారణ కరెన్సీ, నిధులు మరియు బోర్డు తన బాధ్యతలను భరించగల, అప్పగించిన ఇతర ఆస్తుల సంరక్షకుడిగా ఉండాలి. "]
["24. संस्‍थान की निधि—","24. ఇన్స్టిట్యూట్ ఫండ్—"]
["(1) संस्‍थान एक निधि रखेगा जिसमें निम्‍नलिखित जमा किए जाएंगे,—","(1) ఇన్స్టిట్యూట్ ఈ క్రిందివి జమచేయవలసిన నిధిని నిర్వహించాలి, —"]
["—संस्‍थान, धारा 24 में किसी बात के होते हुए भी,—","—ఇన్స్టిట్యూట్, సెక్షన్ 24 లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ,—"]
["26. लेखा और संपरीक्षा—","26. అకౌంటింగ్ మరియు ఆడిట్—"]
["(1) संस्‍थान उचित लेखा और अन्‍य सुसंगत अभिलेख रखेगा और लेखाओं का एक वार्षिक विवरण, जिसके अंतर्गत तुलनपत्र भी है, ऐसे प्ररूप में तैयार करेगा जैसा केन्‍द्रीय सरकार भारत के नियंत्रक-महालेखापरीक्षक से परामर्श करके विहित करे ।","1) ఇనిస్టిట్యూట్‌ సరైన ఖాతాలను మరియు ఇతర సంబంధిత రికార్డులను నిర్వహించాలి మరియు బ్యాలెన్స్ షీట్‌ సహా వార్షిక ఖాతాల ప్రకటనను కేంద్ర ప్రభుత్వం, కంప్ట్రోలర్ మరియు ఆడిటర్ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియాతో సంప్రదించి సూచించినట్లు తయారుచేయాలి."]
["28. नियुक्‍तियां—","28. నియామకాలు—"]
["संस्‍थान के कर्मचारिवृंद की सभी नियुक्‍तियां, निदेशक की नियुक्‍ति को छोड़कर परिनियमों द्वारा अधिकथित प्रक्रिया के अनुसार निम्‍नलिखित द्वारा की जाएंगी,—","ఇనిస్టిట్యూట్‌ యొక్క సిబ్బందికి అన్ని నియామకాలు, డైరెక్టర్ నియామకం మినహా, నిబంధనల ప్రకారం నిర్దేశించిన విధానానికి అనుగుణంగా ఈ క్రింది వాటి ద్వారా చేయబడతాయి, -"]
["29. परिनियम—","29. శాసనాలు—"]
["इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन रहते हुए परिनियम निम्‍नलिखित सभी या किन्‍हीं विषयों के लिए उपबंध कर सकेंगे, अर्थात् :—","ఈ చట్టం నిబంధనలకు లోబడి, శాసనాలు అన్ని లేదా ఈ క్రింది విషయాలలో దేనినైనా అందిస్తాయి, అంటే: -"]
["30. परिनियम किस प्रकार बनाए जाएंगे—","30. శాసనం ఎలా తయారు చేయబడుతుంది-"]
["(1) संस्‍थान के प्रथम परिनियम केन्‍द्रीय सरकार द्वारा बनाए जाएंगे और उनके बनाए जाने के पश्‍चात् उनकी एक प्रति संसद् के समक्ष यथाशक्‍य शीघ्र रखी जाएगी ।","(1)ఇనిస్టిట్యూట్‌ యొక్క మొదటి శాసనాలు కేంద్ర ప్రభుత్వం చేత చేయబడతాయి మరియు అవి తయారైన తరువాత, ఒక కాపీని వీలైనంత త్వరగా పార్లమెంటు ముందు ఉంచాలి."]
["31. अध्‍यादेश","31. ఆర్డినెన్స్"]
["—इस अधिनियम और परिनियमों के उपबंधों के अधीन रहते हुए, अध्‍यादेश निम्‍नलिखित सभी या किन्‍हीं विषयों के लिए उपबंध कर सकेंगे, अर्थात् :—","ఈ చట్టం మరియు శాసనాల నిబంధనలకు లోబడి, ఆర్డినెన్స్ కింది అన్ని లేదా ఏదైనా విషయాలను అందిస్తుంది, అంటే: -"]
["32. अध्‍यादेश किस प्रकार बनाए जाएंगे—","32. ఆర్డినెన్స్ ఎలా చేయబడతాయి-"]
["(1) इस धारा में जैसा अन्‍यथा उपबंधित है उसके सिवाय, अध्‍यादेश सिनेट द्वारा बनाए जाएंगे ।","(1) ఈ విభాగంలో అందించినవి తప్ప, సెనేట్ చేత ఆర్డినెన్సులు చేయబడతాయి."]
["33. संस्‍थान के प्राधिकारियों द्वारा कारबार का संचालन","33. ఇన్స్టిట్యూట్ అధికారులు వ్యాపారం నిర్వహించడం"]
["—संस्‍थान के प्राधिकारी अपने स्‍वयं के और उनके द्वारा नियुक्‍त ऐसी समितियों के, यदि कोई हों, जिनके लिए इस अधिनियम, परिनियमों या अध्‍यादेशों द्वारा उपबंध नहीं किया गया है, कारबार का संचालन करने के लिए इस अधिनियम, परिनियमों और अध्‍यादेशों के उपबंधों के संगत, प्रक्रिया के अपने स्‍वयं के नियम बना सकेंगे ।","ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు, నియమాలు మరియు ఆర్డినెన్స్‌లకు అనుగుణంగా, ఇనిస్టిట్యూట్‌ యొక్క అధికారుల యొక్క వ్యాపారాన్ని స్వయంగా నిర్వహించడం మరియు వారు నియమించిన కమిటీలు, ఏదైనా ఉంటే, ఈ చట్టం నియమాలు లేదా ఆర్డినెన్స్‌ల ద్వారా అందించబడదు, వారి స్వంత విధాన నియమాలను రూపొందించాలి."]
["34. माध्‍यस्‍थम् अधिकरण—","34. ఆర్బిట్రల్ ట్రిబ్యునల్-"]
["(1) संस्‍थान और उसके किन्‍हीं कर्मचारियों के बीच किसी संविदा से उद्भूत होने वाला विवाद संबद्ध कर्मचारी के अनुरोध पर या संस्‍थान की प्रेरणा पर ऐसे माध्‍यस्‍थम् अधिकरण को निर्देशित किया जाएगा जिसमें संस्‍थान द्वारा नियुक्‍त एक सदस्‍य और कर्मचारी द्वारा नामनिर्दिष्‍ट एक सदस्‍य तथा कुलाध्‍यक्ष द्वारा नियुक्‍त एक अधिनिर्णायक होगा ।","1) ఇనిస్టిట్యూట్‌మరియు దాని ఉద్యోగులలో ఎవరికైనా మధ్య ఉన్న ఒప్పందం నుండి ఉత్పన్నమయ్యే వివాదం సంబంధిత ఉద్యోగి యొక్క అభ్యర్థన మేరకు లేదా ఇనిస్టిట్యూట్‌ చేత నియమించబడిన సభ్యుడు మరియు ఉద్యోగి చేత నామినేట్ చేయబడిన మరియు సంస్థ యొక్క ప్రేరణపై అటువంటి ఆర్బిట్రల్ ట్రిబ్యునల్‌కు పంపబడుతుంది, చాన్సలర్ నియమించిన ఒక న్యాయాధికారి ఉంటాడు."]
["35. रिक्‍तियों के कारण कार्यों और कार्यवाहियों का अविधिमान्‍य न होना","35. ఖాళీలు కారణంగా పనులు మరియు చర్యలు చెల్లవు"]
["—इस अधिनियम या परिनियमों के अधीन गठित संस्‍थान या महा-परिषद् या बोर्ड या सिनेट या किसी अन्‍य निकाय का कोई कार्य निम्‍नलिखित कारणों से अविधिमान्‍य नहीं होगा—","- ఈ చట్టం లేదా శాసనాల ప్రకారం ఏర్పాటు చేయబడిన ఒక సంస్థ లేదా మహా పరిషత్ లేదా బోర్డు లేదా సెనేట్ లేదా మరే ఇతర సంస్థ యొక్క పని ఈ క్రింది కారణాల వల్ల చెల్లదు-"]
["36. संस्‍थान द्वारा डिग्रियों, आदि का दिया जाना","36. ఇన్స్టిట్యూట్ చేత డిగ్రీలు మొదలైనవి మంజూరు చేయడం"]
["—विश्‍वविद्यालय अनुदान आयोग अधिनियम, 1956 (1956 का 3) या तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि में किसी बात के होते हुए भी, संस्‍थान को इस अधिनियम के अधीन डिग्रियां और अन्‍य शैक्षिक विशिष्‍टियां तथा खिताब देने की शक्‍ति होगी ।","యూనివర్శిటీ గ్రాంట్స్ కమిషన్ యాక్ట్, 1956 (1956 లో 3) లేదా ప్రస్తుతానికి అమలులో ఉన్న మరేదైనా చట్టం ఉన్నప్పటికీ, ఈ చట్టం ప్రకారం డిగ్రీలు మరియు ఇతర విద్యా ప్రత్యేకతలు మరియు బిరుదులను ఇచ్చే అధికారం ఇన్స్టిట్యూట్ కు ఉంటుంది."]
["37. प्रायोजित स्‍कीमें","37. ప్రాయోజిత పథకాలు"]
["—इस अधिनियम में किसी बात के होते हुए भी, जब कभी संस्‍थान किसी सरकार, विश्‍वविद्यालय अनुदान आयोग या किसी अन्‍य अभिकरण से जिसमें ऐसा उद्योग भी सम्‍मिलित है जो संस्‍थान पर निष्‍पादित या प्रदान की जाने वाली किसी अनुसंधान स्‍कीम, परामर्शी समनुदेशन, अध्‍यापन कार्यक्रम या आसीन या आचार्य पद या छात्रवृत्ति प्रायोजित करता हो, निधियां प्राप्‍त करता है तब,—","ఈ చట్టంలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఈ సంస్థ ఏదైనా ప్రభుత్వం, విశ్వవిద్యాలయ నిధుల కమిషన్ లేదా ఏదైనా పరిశ్రమతో సహా ఏదైనా పరిశోధనా పథకం, కన్సల్టెన్సీ అసైన్‌మెంట్, బోధనా కార్యక్రమం లేదా కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించే లేదా అందించిన లేదా ఇన్స్టిట్యూట్‌లో అందించినప్పుడు స్పాన్సర్ లేదా స్పాన్సర్ ఒక పోస్ట్ లేదా స్కాలర్‌షిప్ కలిగి ఉంటే, నిధులు అందుకుంటే, -"]
["38. कठिनाइयों को दूर करने की शक्‍ति—","38. ఇబ్బందులను తొలగించే అధికారం-"]
["(1) यदि इस अधिनियम के उपबंधों को प्रभावी करने में कोई कठिनाई उत्‍पन्‍न होती है तो केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में प्रकाशित आदेश द्वारा ऐसे उपबंध कर सकेगी या ऐसे निदेश दे सकेगी जो इस अधिनियम के उपबंधों से असंगत न हों और कठिनाई को दूर करने के लिए आवश्‍यक या समीचीन प्रतीत हों :","(1) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేయడంలో ఏమైనా ఇబ్బందులు ఎదురైతే, కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో ప్రచురించిన ఉత్తర్వుల ద్వారా, ఇటువంటి నిబంధనలు చేయవచ్చు లేదా ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు విరుద్ధంగా లేని ఆదేశాలను ఇవ్వవచ్చు మరియు ఇబ్బందులను తొలగించడానికి అవసరమైన లేదా ప్రయోజనకరమైనదిగా కనిపిస్తుంది:"]
["(9) वह आफिसर, जिसने सेना न्‍यायालय का आदेश द्वारा गठन किया है, वह आफिसर, जो उस पोत का कमान आफिसर था जिसका अभियुक्‍त व्‍यक्‍ति उस समय था जब अभिकथित अपराध किया गया तथा वह आफिसर, जिसने अपराध का अन्‍वेषण किया, ऐसे अभियुक्‍त के विचारण के लिए गठित सेना-न्‍यायालय में सदस्‍य के तौर पर बैठने के लिए अर्हित न होंगे ।","(9) ఆర్మీ కోర్టు ఆదేశాల మేరకు ఏర్పడిన అధికారి, నావికాదళ కమాండ్ ఆఫీసర్ అయిన అధికారి, ఆరోపించిన నేరం జరిగిన సమయంలో నిందితుడు మరియు నేరాన్ని పరిశోధించిన అధికారి, అటువంటి నిందితులు పరిశీలన కోసం ఏర్పాటు చేసిన ఆర్మీ కోర్టులో సభ్యునిగా కూర్చునే హక్కు ఉండదు."]
["(10) उपधाराओं (7) से (9) तक के उपबन्‍धों के अध्‍यधीन रहते हुए यह है कि भारतीय नौसेना के आफिसर इस पर ध्‍यान दिए बिना कि वे नौसैनिक सेवा की किस शाखा के हैं, सेना-न्‍यायालय के सदस्‍य के तौर पर उसमें बैठने के लिए पात्र होंगे :","(10) సబ్-సెక్షన్స్ (7) నుండి (9) వరకు నిబంధనలకు లోబడి, భారత నావికాదళ అధికారి, అతను ఏ నావికాదళ సేవకు చెందిన శాఖతో సంబంధం లేకుండా, అక్కడ ఆర్మీ-కోర్టు సభ్యుడిగా కూర్చుంటాడు, దీనికి అర్హత ఉంటుంది:"]
["परन्‍तु––","కానీ-"]
["(क) अध्‍यक्ष सहित सेना न्‍यायालय के सदस्‍यों की बहुसंख्‍या नौसैनिक सेवा की कार्यपालिका शाखा के आफिसरों की होगी;","(క) ఛైర్మన్‌తో సహా ఆర్మీ కోర్టు సభ్యులలో ఎక్కువమంది నావికాదళ సేవ యొక్క ఎగ్జిక్యూటివ్ బ్రాంచ్ అధికారులు ఉంటారు;"]
["(ख) नौसैनिक सेवा की कार्यपालिका शाखा के आफिसरों से भिन्‍न आफिसर उन अपराधों के विचारण में सदस्‍य के तौर पर बैठने के लिए पात्र न होंगे जो धाराओं 34, 35, 55, [26][55क, 55ग] और 56 के विरुद्ध है ।","(ఖ) నావల్ సర్వీస్ యొక్క ఎగ్జిక్యూటివ్ బ్రాంచ్ యొక్క అధికారులు కాకుండా ఇతర అధికారులు సెక్షన్లు 34, 35, 55, [26] [55క, 55గ] మరియు 56 కు వ్యతిరేకంగా ఉన్న నేరాల విచారణలో సభ్యునిగా కూర్చునేందుకు అర్హులు కాదు."]
["(11) सेना-न्‍यायालय सम्‍यक् रूप से गठित नहीं समझा जाएगा जब तक कि उसके सदस्‍य लैफ्टीनेंट के रैंक के या उससे उच्‍चतर रैंक के आफिसरों के समादेशाधीन वाले कम से कम दो ऐसे पोतों से, जो टेंडर नहीं हैं, न लिए गए हों ।","(11) లెఫ్టినెంట్ లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ర్యాంక్ ఉన్న అధికారుల హోదాలో టెండర్లు లేని కనీసం రెండు ఓడల నుండి సభ్యులను తీసుకోకపోతే తప్ప, ఆర్మీ కోర్టును ఏర్పాటు చేసినట్లు భావించకూడదు."]
["(12) सेना-न्‍यायालय का अध्‍यक्ष उस प्राधिकारी द्वारा जिसने उसका आदेश किया है या ऐसे प्राधिकारी द्वारा अध्‍यक्ष नामित करने के लिए सशक्‍त किए गए किसी आफिसर द्वारा, नामित किया जाएगा ।","(12) ఆర్మీ కోర్టు అధ్యక్షుడిని ఆదేశించిన అధికారం లేదా అటువంటి అధికారం ద్వారా ఛైర్మన్‌ను నామినేట్ చేయడానికి అధికారం ఉన్న ఏ అధికారి అయినా నామినేట్ చేయాలి."]
["(13) फ्लैग आफिसर के विचारण के लिए कोई भी सेना-न्‍यायालय सम्‍यक् रूप से गठित नहीं होगा जब तक कि अध्‍यक्ष फ्लैग आफिसर न हो और अन्‍य आफिसर जिनसे मिलकर न्‍यायालय बना है कैप्‍टन के रैंक के या उससे उच्‍चतर रैंक के न हों ।","(13) ఫ్లాగ్ ఆఫీసర్ పరిశీలన కోసం ఏ ఆర్మీ-కోర్టును ఏర్పాటు చేయకూడదు, ఛైర్మన్ ఫ్లాగ్ ఆఫీసర్ మరియు కోర్టుతో కూడిన ఇతర అధికారి కెప్టెన్ లేదా అంతకంటే ఎక్కువ హోదాలో ఉండరు."]
["(14) कैप्‍टन के विचारण के लिए कोई भी सेना-न्‍यायालय सम्‍यक् रूप से गठित नहीं होगा जब तक कि अध्‍यक्ष कैप्‍टन या उससे उच्‍चतर रैंक का न हो और अन्‍य आफिसर जिनसे मिलकर न्‍यायालय बना हो, कमांडर या उससे उच्‍चतर रैंक के आफिसर न हों ।","(14) ఛైర్మన్ కెప్టెన్ లేదా అంతకంటే ఎక్కువ హోదాలో ఉంటే తప్ప, కెప్టెన్ పరిశీలన కోసం ఏ ఆర్మీ-కోర్టును ఏర్పాటు చేయకూడదు మరియు కోర్టుతో కూడిన ఇతర అధికారి కమాండర్ లేదా ఉన్నత హోదాలో ఉన్న అధికారి కాదు."]
["(15) कमांडर के विचारण के लिए कोई भी सेना-न्‍यायालय सम्‍यक् रूप से गठित नहीं होगा जब तक कि अध्‍यक्ष कमांडर या उससे उच्‍च्‍ातर रैंक का न हो और दो अन्‍य सदस्‍य कमांडर या उससे उच्‍चतर रैंक के आफिसर न हों ।","(15) ఛైర్మన్ కమాండర్ లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ర్యాంకులో లేకుంటే మరియు మరో ఇద్దరు సభ్యులు కమాండర్ లేదా ఉన్నత ర్యాంకు అధికారి కాకపోతే కమాండర్ పరిశీలన కోసం ఏ ఆర్మీ-కోర్టును ఏర్పాటు చేయకూడదు."]
["(16) कमांडर के रैंक से नीचे के रैंक के व्‍यक्‍ति के विचारण के लिए कोई भी सेना-न्‍यायालय सम्‍यक् रूप से गठित नहीं होगा जब तक कि अध्‍यक्ष प्रतिष्‍ठायी या कार्यकारी कमांडर या उससे उच्‍चतर रैंक का न हो ।","(16) ప్రిసైడింగ్ చైర్మన్ లేదా ఎగ్జిక్యూటివ్ కమాండర్ లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉన్నవారికి తప్ప కమాండర్ హోదాకు దిగువ ఉన్న వ్యక్తిని పరిగణనలోకి తీసుకోవడానికి ఏ ఆర్మీ-కోర్టును ఏర్పాటు చేయకూడదు."]
["(17) कोई भी कमांडर, या लैफ्टीनेंट कमांडर या लैफ्टीनेंट किसी सेना-न्‍यायालय के सदस्‍य के रूप में बैठने के लिए तब अपेक्षत नहीं किया जाएगा जब कि उच्‍चतर रैंक के और अध्‍यक्ष से कनिष्‍ठ चार आफिसर उस स्‍थान पर समवेत किए जा सकते हैं जहां सेना-न्‍यायालय अधिविष्‍ट होना है, किन्‍तु किसी सेना-न्‍यायालय की या उसकी कार्यवाही की नियमितता या विधिमान्‍यता पर प्रभाव किन्‍हीं परिस्‍थितियों से किसी कमांडर, लैफ्टीनेंट कमांडर, या लैफ्टीनेंट से उसमें सदस्‍य के तौर पर बैठने की अपेक्षा किए जाने से या सदस्‍य के तौर पर उसके बैठने से नहीं पड़ेगा और जबकि कोई कमांडर या लैफ्टीनेंट कमांडर या लैफ्टीनेंट किसी सेना-न्‍यायालय में सदस्‍य के तौर पर बैठता है, तब उसके सदस्‍य पांच से अधिक नहीं होंगे ।","(17) ఏ కమాండర్, లేదా లెఫ్టినెంట్ కమాండర్ లేదా లెఫ్టినెంట్, ఆర్మీ కోర్టు సభ్యునిగా కూర్చోవాల్సిన అవసరం లేదు, ఆర్మీ-కోర్టును నియమించాల్సిన స్థలంలో ఉన్నత స్థాయి మరియు జూనియర్ నుండి ఛైర్మన్ వరకు నలుగురు అధికారులను ఉంచవచ్చు, కానీ ఆర్మీ కోర్టు లేదా దాని కార్యకలాపాల యొక్క పరిస్థితులు లేదా చట్టబద్ధత ఏ కమాండర్, లెఫ్టినెంట్ కమాండర్ లేదా లెఫ్టినెంట్ యొక్క సభ్యునిగా కూర్చోవడం లేదా సభ్యుడిగా కూర్చోవడం వంటి పరిస్థితులను ప్రభావితం చేయదు, ఒక కమాండర్ లేదా లెఫ్టినెంట్ కమాండర్ లేదా లెఫ్టినెంట్ ఆర్మీ కోర్టు సభ్యుడిగా కూర్చున్నప్పుడు, దాని సభ్యులు ఐదుగురికి మించకూడదు. "]
["(18) सेना न्‍यायालय के अध्‍यक्ष से भिन्‍न सदस्‍य पूर्वगामी उपधाराओं के अध्‍यधीन रहते हुए, उपधारा (19) में उपबन्‍धित रीति से नियुक्‍त किए जाएंगे ।","(18) ఆర్మీ కోర్ట్ ప్రెసిడెంట్ కాకుండా ఇతర సభ్యులు, పైన పేర్కొన్న సబ్-సెక్షన్లకు లోబడి, సబ్-సెక్షన్ (19) లో అందించిన పద్ధతిలో నియమించబడతారు."]
["(19) उपधारा (11) के उपबन्‍धों के अध्‍यधीन रहते हुए यह है कि अध्‍यक्ष उन आफिसरों के सिवाय, जिन्‍हें उपधारा (20) के उपबन्‍धों के अधीन छूट दी गई है, ऐसे सब आफिसरों को, जो ज्‍येष्‍ठता में उससे ठीक नीचे के हैं और उस स्‍थान में उपस्‍थित हैं, जहां सेना-न्‍यायालय अधिविष्‍ट होना है, सेना-न्‍यायालय में सदस्‍य के तौर पर बैठने के लिए आहूत करेगा जब तक कि नौ की संख्‍या या पांच से अन्‍यून कोई अन्‍य संख्‍या, जो प्राप्‍त हों, पूरी नहीं हो जाती ।","(19) సబ్-సెక్షన్ (11) లోని నిబంధనలకు లోబడి, చైర్మన్ సబ్-సెక్షన్ (20) లోని నిబంధనల ప్రకారం మినహాయింపు పొందిన అధికారులు తప్ప, సీనియారిటీలో అంతకంటే తక్కువ ఉన్న అధికారులు సైనిక న్యాయస్థానం ప్రవేశించాల్సిన స్థలంలో ప్రదర్శిస్తే, తొమ్మిది సంఖ్య లేదా ఐదు తప్ప మరేదైనా సంఖ్య వచ్చే వరకు మిలటరీ కోర్టు సభ్యుడిగా కూర్చోవాలని పిలుపునివ్వాలి."]
["(20) सेना-न्‍यायालय का संयोजन करने वाला आफिसर या उस स्‍थान पर, जहां सेना न्‍यायालय अधिविष्‍ट होना है, उपस्‍थित ज्‍येष्‍ठ नौसैनिक आफिसर सेना-न्‍यायालय के अध्‍यक्ष को पहुंचाए गए स्‍वहस्‍ताक्षरित लेख द्वारा, किसी आफिसर को सदस्‍य के रूप में हाजिर होने से छूट रुग्‍णता या अर्जेण्‍ट लोक कर्तव्‍य के आधार पर दे सकेगा ।","20) సభ్యునిగా ఒక అధికారి హాజరు నుండి మినహాయింపు, జైలు అధ్యక్షుడికి, ఆర్మీ వద్ద ఉన్న నావల్ ఆఫీసర్, ఆఫీసర్ లేదా సైనిక కోర్టును నియమించాల్సిన ప్రదేశానికి పంపిన స్వహస్తాలతో వ్రాసిన లేఖ ద్వారా, లేదా ఆకస్మిక పబ్లిక్ డ్యూటీ ఆధారంగా ఒక అధికారి సభ్యునిగా కనిపించకుండా మినహాయించవచ్చు."]
["(21) जब तक कि अन्‍यथा कथित न हो, इस धारा में आफिसरों के विनिर्दिष्‍ट रैंकों के प्रति निर्देश प्रतिष्‍ठायी रैंकों के प्रति निर्देश समझे जाएंगे, और यह समझा जाएगा कि नौसैनिक सेवा की सब शाखाओं में के समतुल्‍य रैंकों के प्रति निर्देश उनके अन्‍तर्गत आते हैं ।","21) పేర్కొనకపోతే, ఈ విభాగంలోని సూచనలు అధికారుల ర్యాంకులకు సూచనలుగా పరిగణించబడతాయి మరియు నావికా సేవ యొక్క అన్ని శాఖలలో సమానమైన ర్యాంకులను సూచించబడతాయి."]
["(22) जहां नौसैनिक बल सक्रिय सेवा पर हों, तब नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन के भारतीय नौसैनिक रिजर्व बल के आफिसर सेना-न्‍यायालय के सदस्‍यों के तौर पर उसमें बैठने के लिए पात्र उसी आधार पर और उन्‍हीं शर्तों के अधीन होंगे जिस पर या जिनके अधीन भारतीय नौसेना के आफिसर होते हैं ।","22) నావికా దళాలు క్రియాశీలక సేవలో ఉన్నచోట, నావికాదళ చట్టానికి లోబడి భారత నావికాదళ రిజర్వ్ ఫోర్స్ అధికారులు ఒకే ప్రాతిపదికన ఆర్మీ కోర్ట్ ఆఫ్ జస్టిస్ సభ్యులుగా కూర్చునేందుకు అర్హులు మరియు అదే పరిస్థితులకు లోబడి భారతీయ నావికాదళ అధికారులు ఉంటారు."]
["अध्‍याय 13","అధ్యాయం 13"]
["प्रक्रिया","ప్రక్రియ"]
["सेना-न्‍यायालयों की प्रक्रिया","ఆర్మీ కోర్టుల ప్రక్రియ"]
["98. सेना-न्‍यायालय कहां अधिविष्‍ट होंगे––","98. ఆర్మీ-కోర్టు ఎక్కడ ప్రభావం చూపుతుంది -"]
["सेना न्‍यायालय स्‍थल या जल पर अधिविष्‍ट हो सकेगा ।","ఆర్మీ కోర్టు స్థలం లేదా నీటిపై కూడా ప్రభావం చూపుతుంది."]
["99. विचारण जज एडवोकेट––","99. ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ -"]
["(1) हर सेना-न्‍यायालय में एक व्‍यक्‍ति (जो इस अधिनियम में विचारण जज एडवोकेट के रूप में विनिर्दिष्‍ट है) हाजिर रहेगा जो या तो नौसेना के जज एडवोकेट जनरल के विभाग में का जज एडवोकेट होगा या संयोजक आफिसर द्वारा नियुक्‍त कोई उपयुक्‍त व्‍यक्‍ति होगा :","(1) ప్రతి ఆర్మీ కోర్టులో, ఒక వ్యక్తి (ఈ చట్టంలో ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ గా సూచిస్తారు) నేవీ జడ్జ్ అడ్వకేట్ జనరల్ విభాగంలో జడ్జ్ అడ్వకేట్ గా లేదా కన్వీనింగ్ ఆఫీసర్ నియమించిన తగిన వ్యక్తిగా కనిపిస్తారు:"]
["परन्‍तु किसी ऐसे सेना-न्‍यायालय की दशा में, जो मृत्‍यु से दंडनीय किसी अपराध के विचारण के लिए है, तब के सिवाय जब कि ऐसा विचारण भारतीय जलक्षेत्र के बाहर किया जाता है विचारण जज एडवोकेट नौसेना के जज एडवोकेट जनरल द्वारा नामनिर्दिष्‍ट व्‍यक्‍ति होगा ।","కానీ మరణశిక్ష విధించదగిన నేరాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకున్నందుకు ఆర్మీ కోర్టు విషయంలో, భారత జలాల వెలుపల అటువంటి పరిశీలన చేసినప్పుడు తప్ప ట్రయల్ జడ్జి నేవీ అడ్వకేట్ జనరల్ నామినేట్ చేసిన వ్యక్తి ఉంటాడు."]
["(2) विचारण जज एडवोकेट विचारण में हर साक्षी को शपथ दिलाएगा और अन्‍य ऐसे कर्तव्‍यों का पालन करेगा, जो इस अधिनियम में उपस्‍थित हैं और विहित किए जाएं ।","(2) ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ విచారణలో ప్రతి సాక్షికి ప్రమాణం చేయాలి మరియు ఈ చట్టంలో సూచించబడిన మరియు సూచించబడిన ఇతర విధులను నిర్వర్తించాలి."]
["100. सेना-न्‍यायालय लोक के प्रवेश के लिए खुले होंगे––","100. ఆర్మీ-కోర్టులు ప్రజల ప్రవేశానికి తెరవబడతాయి."]
["वह स्‍थान, जिसमें कोई सेना-न्‍यायालय इस अधिनियम के अधीन किसी अपराध का विचारण करने के प्रयोजन के लिए अधिविष्‍ट होता है, खुला न्‍यायालय समझा जाएगा, जिसमें साधारण लोक, जहां तक सुविधापूर्वक वह उसमें समा सकें, प्रवेश कर सकेंगे :","ఈ చట్టం ప్రకారం ఒక నేరాన్ని విచారించే ఉద్దేశ్యంతో సైన్యం-కోర్టుకు అధికారం ఉన్న ప్రదేశం బహిరంగ న్యాయస్థానంగా పరిగణించబడుతుంది, దీనిలో సాధారణ ప్రజలు సౌకర్యవంతంగా ఉన్నంతవరకు ప్రవేశించవచ్చు:"]
["परन्‍तु यदि न्‍यायालय का समाधान हो जाता है कि लोक हित में या न्‍याय के उद्देश्‍य की पूर्ति के लिए ऐसा करना आवश्‍यक या समीचीन है, तो न्‍यायालय किसी विशिष्‍ट मामले के विचारण के लिए किसी भी प्रक्रम में आदेश दे सकेगा कि साधारण लोक या उसका कोई प्रभाग या कोई विशिष्‍ट व्‍यक्‍ति उस स्‍थान में, जहां न्‍यायालय अधिविष्‍ट है, प्रवेश न करेगा, या न होगा या ठहरा न रहेगा ।","కానీ ప్రజా ప్రయోజనాల కోసమో, న్యాయం కోసమో అలా చేయటం అవసరమని లేదా కోర్టు అవసరమని పరిష్కరిస్తే, కోర్టు ఏదైనా ప్రక్రియలో, ఒక నిర్దిష్ట విషయాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకోవడానికి, లేదా ఏదైనా ప్రత్యేక వ్యక్తి కోర్టు ఏర్పాటు చేసిన ప్రదేశంలోకి ప్రవేశించకూడదు, లేదా ఉండకూడదు అని ఏదైనా సాధారణ ప్రజలను లేదా దానిలోని ఏదైనా విభాగాన్ని ఆదేశించవచ్చు."]
["101. कार्यवाहियों का प्रारम्‍भ–","101. కార్యకలాపాల ప్రారంభం–"]
["(1) जैसे ही न्‍यायालय समवेत हो जाए, अभियुक्‍त उसके सामने लाया जाएगा और अभियोजक, अभियुक्‍त की प्रतिरक्षा करने वाला या वाले व्‍यक्‍ति, यदि कोई हो या हों, और दर्शकगण प्रविष्‍ट होने दिए जाएंगे ।","(1) కోర్టు సమావేశమైన వెంటనే, నిందితుడిని దాని ముందుకు తీసుకురావాలి మరియు ప్రాసిక్యూటర్, నిందితుడి యొక్క రక్షణ శక్తి కలిగిన వ్యక్తులు లేదా ఎవరైనా హాజరు కావడానికి అనుమతించబడతారు."]
["(2) अभियुक्‍त की प्रतिरक्षा वहां के सिवाय, जहां कि वह अपनी प्रतिरक्षा स्‍वयं करता है, ऐसा व्‍यक्‍ति या ऐसे व्‍यक्‍ति कर सकेंगे जो विहित किए जाएं ।","(2) నిందితుడి యొక్క రక్షణ శక్తి తప్ప, అతను తన రక్షణ శక్తిని ఎక్కడ ఉపయోగించుకుంటాడు, అటువంటి వ్యక్తి లేదా అటువంటి వ్యక్తి సూచించగలగాలి."]
["(3) विचारण जज एडवोकेट न्‍यायालय को समवेत करने का अधिपत्र और उन व्‍यक्‍तियों के नाम, जिन्‍हें धारा 97 की उपधारा (20) के अधीन हाजिरी से छूट दी गई है, ऐसी छूट के कारणों सहित, पढ़कर सुनाएगा ।","(3) ట్రయల్ జడ్జి న్యాయస్థానానికి అప్పీల్ చార్టర్ మరియు సెక్షన్ 97 లోని సబ్-సెక్షన్ (20) కింద హాజరు నుండి మినహాయింపుకు కారణాలతో సహా, అటువంటి మినహాయింపు పొందిన వ్యక్తుల పేర్లను చదవాలి."]
["(4) विचारण जज एडवोकेट उन आफिसरों के नाम पढ़ कर सुनाएगा जिनसे मिलकर न्‍यायालय बना है और अभियोजक से पूछेगा कि उसे उनमें से किसी के प्रति आक्षेप तो नहीं है ।","(4) ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ కోర్టు ఏర్పాటు చేసిన అధికారుల పేర్లను చదివి, వారిలో ఎవరికైనా అభ్యంతరాలు ఉన్నాయా అని ప్రాసిక్యూటర్‌ను అడుగుతారు."]
["(5) यदि अभियोजक ने कोई आक्षेप नहीं किया हो या अभियोजक द्वारा किए गए आक्षेप का निपटारा हो चुका हो तो विचारण जज एडवोकेट अभियुक्‍त से पूछेगा कि न्‍यायालय के किसी सदस्‍य के प्रति उसे आक्षेप तो नहीं है ।","(5) ప్రాసిక్యూటర్ ఎటువంటి అభ్యంతరం చెప్పకపోతే లేదా ప్రాసిక్యూటర్ చేసిన అభ్యంతరం పరిష్కరించబడితే, ట్రయల్ జడ్జి న్యాయవాదిని కోర్టులోని ఏ సభ్యుడి పైనయినా తనకు ఏమైనా అభ్యంతరాలు ఉన్నాయా అని అడుగుతారు."]
["102. सदस्‍यों के प्रति आक्षेप––","102. సభ్యుల అభ్యంతరం–"]
["अभियोजक और अभियुक्‍त द्वारा उठाए गए आक्षेपों के निपटारे को निम्‍नलिखित उपबन्‍ध लागू होंगे––","ప్రాసిక్యూటర్ మరియు నిందితులు లేవనెత్తిన అభ్యంతరాలను పరిష్కరించడానికి ఈ క్రింది నిబంధనలు వర్తిస్తాయి."]
["(क) किसी भी सदस्‍य के प्रति आक्षेप ऐसे आधार पर किया जा सकेगा जिससे निष्‍पक्ष न्‍यायाधीश के रूप में कार्य करने की उसकी क्षमता पर प्रभाव पड़ता है और विचारण जज एडवोकेट न्‍यायालय के सदस्‍यों को निर्देशित किए बिना किसी ऐसे आक्षेप को संक्षिप्‍तत: प्रतिक्षेपित कर सकेगा, जो ऐसे आधार पर न किया गया हो ;","(క) నిష్పక్షమైన న్యాయమూర్తిగా వ్యవహరించే అతని సామర్థ్యాన్ని ప్రభావితం చేసే ప్రాతిపదికన ఏ సభ్యుడికైనా అభ్యంతరాలు చెప్పవచ్చు మరియు కోర్టు సభ్యులను నిర్దేశించకుండా ట్రయల్ జడ్జి అటువంటి శిక్షను క్లుప్తంగా మందలించవచ్చు, అటువంటి ప్రాతిపదికన చేయలేదు;"]
["(ख) सदस्‍यों के प्रति किए गए आक्षेपों का विनिश्‍चय अलग-अलग किया जाएगा; रैंक में सबसे निम्‍न आफिसर के प्रति किए गए आक्षेपों को सबसे पहले विचारार्थ लिया जाएगा;","(ఖ) సభ్యులపై చేసిన అభ్యంతరాలు విడిగా నిర్ణయించబడతాయి; ర్యాంకులో అత్యల్ప అధికారి యొక్క అభ్యంతరం మొదట పరిగణనలోకి తీసుకోబడుతుంది;"]
["परन्‍तु यदि आक्षेप अध्‍यक्ष के प्रति किया गया है तो ऐसे आक्षेप का विनिश्‍चय सबसे पहले किया जाएगा, और सब अन्‍य सदस्‍य, चाहे उनके प्रति आक्षेप किया गया हो या नहीं उस आक्षेप के निपटारे के विषय में मतदान करेंगे ;","కానీ చైర్మన్కు అభ్యంతరం ఉంటే, అటువంటి అభ్యంతరం మొదట నిర్ణయించబడుతుంది మరియు మిగతా సభ్యులందరూ తమపై అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశారో లేదో, ఆ అభ్యంతరం పరిష్కారంపై ఓటు వేస్తారు;"]
["(ग) कोई आक्षेप उन आफिसरों में से, जो आक्षेप का विनिश्‍चय करने के हकदार हैं, आधे या अधिक आफिसरों द्वारा मंजूर कर दिए जाने पर, वह सदस्‍य जिसके बारे में आक्षेप किया गया है तत्‍काल निवृत्त हो जाएगा, और उसका स्‍थान इसके पूर्व कि किसी अन्‍य सदस्‍य के विरुद्ध किए गए आक्षेप को विचारार्थ लिया जाए, भर दिया जाएगा;","(గ) అభ్యంతరాన్ని నిర్ణయించే అర్హత ఉన్న సగం లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది అధికారులచే అభ్యంతరం ఆమోదించబడితే, అభ్యంతరం చేసిన సభ్యుడు వెంటనే పదవీ విరమణ చేయాలి మరియు ఇతర సభ్యులపై ఏదైనా వ్యతిరేక అభ్యంతరాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకునే ముందు పూర్తి నమ్మకం ఉంచబడుతుంది;"]
["(घ) यदि अध्‍यक्ष के प्रति आक्षेप किया जाता है, और वह आक्षेप मंजूर कर लिया जाता है, तो न्‍यायालय तब तक के लिए स्‍थगित हो जाएगा, जब तक कि संयोजक प्राधिकारी द्वारा या उस संयोजक अधिकारी द्वारा इस निमित्त सशक्‍त किए गए आफिसर द्वारा नया अध्‍यक्ष नियुक्‍त नहीं कर दिया जाता ;","(ఘ) చైర్మన్ పై అభ్యంతరం ఉంటే, మరియు ఆ అభ్యంతరం మంజూరు చేయబడితే, కొత్త ఛైర్మన్‌, కన్వీనింగ్ అథారిటీ లేదా ఈ తరపున అధికారం కలిగిన ఆ కన్వీనింగ్ ఆఫీసర్ ద్వారా దీనికోసం అధికారం పొందిన అధికారి చేత నియమించబడకపోతే, కోర్టు వాయిదా వేయబడుతుంది;"]
["(ङ) यदि किसी सदस्‍य के प्रति आक्षेप इस आधार पर किया जाता है कि वह साक्षी के तौर पर समन किया गया है और यह पाया जाता है कि आक्षेप सद्‌भावपूर्वक किया गया है और आफिसर को तथ्‍यों के बारे में, न कि केवल शील के बारे में, साक्ष्‍य देना है तो आक्षेप मंजूर किया जाएगा ।","(ఙ)ఒక సభ్యునిపై అభ్యంతరాలు ఉంటే అధి సాక్షిగా పిలువబడిందని మరియు అభ్యంతరం మంచి విశ్వాసంతో జరిగిందని తేలితే మరియు అధికారికి నమ్రత గురించి కాకుండా వాస్తవాల గురించి తెలియజేయాలి, నమ్రత గురించి మాత్రమే కాదు, సాక్ష్యం ఇవ్వాలంటే, అభ్యంతరం మంజూరు చేయబడుతుంది."]
["103. अतिरिक्‍त आक्षेप––","103. అదనపు అభ్యంతరాలు-"]
["(1) विचारण जज एडवोकेट तब अभियुक्‍त से पूछेगा कि उसे न्‍यायालय के गठन के बारे में कोई अतिरिक्‍त आक्षेप तो नहीं है, और यदि अभियुक्‍त ऐसा कोई आक्षेप उठाता है तो उसका विनिश्‍चय न्‍यायालय द्वारा किया जाएगा, जो विनिश्‍चय अन्‍तिम होगा और तत्‍पश्‍चात् सेना-न्‍यायालय के गठन के प्रति अधिक्षेप नहीं किया जाएगा और यह समझा जाएगा कि वह सब प्रकार से सम्‍यक् रूप से गठित है ।","(1) ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ కోర్టు రాజ్యాంగంపై తనకు అదనపు అభ్యంతరాలు ఉన్నాయా అని నిందితుడిని అడుగుతారు, మరియు నిందితుడు అలాంటి అభ్యంతరాలను లేవనెత్తితే, అధి కోర్టు నిర్ణయిస్తుంది, అధి తుది నిర్ణయం అవుతుంది మరియు ఆర్మీకోర్టు యొక్క రాజ్యాంగానికి పక్షపాతరహితంగా అన్ని విధాలుగా సరిగా ఏర్పడినట్లుగా పరిగణించబడుతుంది. "]
["(2) यदि अभियुक्‍त को, न्‍यायालय गठन के बारे में अतिरिक्‍त आक्षेप नहीं करना है या यदि कोई आक्षेप नामंजूर हो गया है, तो सदस्‍य और विचारण जज एडवोकेट धारा 104 में उपवर्णित प्ररूप में शपथ लेंगे या प्रतिज्ञान करेंगे ।","(2) నిందితుడు కోర్టు రాజ్యాంగం గురించి అదనపు అభ్యంతరాలు చేయకపోతే లేదా ఏదైనా నేరారోపణ నిరాకరించబడితే, సభ్యుడు మరియు ట్రయల్ జడ్జి న్యాయవాది సెక్షన్ 104 లో వివరించిన రూపంలో ప్రమాణం లేదా ధృవీకరణ తీసుకోవాలి."]
["104. शपथ दिलाना या प्रतिज्ञान कराना––","104. ప్రమాణం చేయించడం లేదా ధృవీకరణ చేయించడం-"]
["(1) इसके पूर्व कि न्‍यायालय आरोपित व्‍यक्‍ति का विचारण करने के लिए अग्रसर हो, विचारण जज एडवोकेट द्वारा सेना-न्‍यायालय के अध्‍यक्ष और हर सदस्‍य को उनकी ज्‍येष्‍ठता के क्रम से निम्‍नलिखित प्ररूप में और नीति से शपथ दिलाई जाएगी या प्रतिज्ञान कराया जाएगा––","(1) కోర్టు నిందితుడిని పరిగణనలోకి తీసుకునే ముందు, అధ్యక్షుడు మరియు ఆర్మీ-కోర్టులోని ప్రతి సభ్యుడు ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ చేత ప్రమాణం చేయించబడతారు లేదా వారి ఆధిపత్యం యొక్క క్రమంలో ఈ క్రింది రూపంలో మరియు విధానంలో ధృవీకరించబడతారు-"]
["मै ईश्वर की शपथ लेता हूँ/ सत्यनिष्ठा से प्रतिज्ञान करता हूँ कि मैं सम्‍यक् प्रकार से और वफादारी से तथा अपनी पूरी योग्‍यता, ज्ञान और विवेक बुद्धि से, न्‍याय का प्रशासन भय या पक्षपात, अनुराग या वैमनस्‍य के बिना विधि के अनुसार करूंगा, और इस सेना-न्‍यायालय के किसी विशिष्‍ट सदस्‍य का मत या राय किसी भी कारण से या किसी भी समय तब के सिवाय जाहिर या प्रकट नहीं करूंगा जबकि उसे जाहिर या प्रकट करने की मुझसे विधि के सम्‍यक् अनुक्रम में अपेक्षा की जाए ।” ।","నేను భగవంతునిపై ప్రమాణం చేసి / భయం లేదా పక్షపాతం, ఆప్యాయత లేదా ధిక్కారం లేకుండా అన్ని విధాలుగా మరియు నమ్మకంగా మరియు నా సామర్థ్యం, ​​జ్ఞానం మరియు వివేకంతో చట్టం ప్రకారం న్యాయం చేస్తానని గంభీరంగా ధృవీకరిస్తున్నాను, మరియు ఈ సైనిక న్యాయస్థానం యొక్క విశిష్ట సభ్యుని యొక్క అభిప్రాయాన్ని లేదా అభిప్రాయాన్ని ఏ కారణం చేతనైనా లేదా ఏ సమయంలోనైనా వ్యక్తీకరించడం లేదా వ్యక్తపరచనప్పుడు, సరైన సమయంలో బహిర్గతం చేయాల్సిన అవసరం వచ్చినప్పుడు తప్ప నేను దానిని బహిర్గతం చేయను.”"]
["(2) तत्‍श्‍चात् विचारण जज एडवोकेट से निम्‍नलिखित प्ररूप में शपथ ग्रहण या प्रतिज्ञान अध्‍यक्ष द्वारा कराया जाएगा––","(2) ఆ తరువాత, ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ ఈ క్రింది రూపంలో చైర్మన్ ద్వారా ప్రమాణ స్వీకారం లేదా ధృవీకరించాలి-"]
["मै ईश्वर की शपथ लेता हूँ/ सत्यनिष्ठा से प्रतिज्ञान करता हूँ कि सम्‍यक् रूप से और वफादारी से तथा अपनी पूरी योग्‍यता, ज्ञान और विवेक बुद्धि से, अपने पद के कर्तव्‍यों का पालन भय या पक्षपात, अनुराग या द्वेष के बिना विधि के अनुसार करूंगा, और इस सेना-न्‍यायालय के किसी विशिष्‍ट सदस्‍य का मत या राय किसी भी कारण से और किसी भी समय तब के सिवाय जाहिर या प्रकट नहीं करूंगा, जबकि उसे जाहिर या प्रकट करने की मुझसे विधि के सम्‍यक् अनुक्रम में अपेक्षा की जाए ।” ।","నేను దేవునిపై ప్రమాణం చేసి / భయం లేదా అనుగ్రహం, ఆప్యాయత లేదా దుర్మార్గం లేకుండా, న్యాయమైన మరియు నమ్మకమైన పద్ధతిలో మరియు నా సామర్థ్యం, ​​జ్ఞానం మరియు వివేకం మరియు వివేకం లేకుండా చట్టం ప్రకారం నా కార్యాలయం యొక్క విధులను నేను నిర్వర్తిస్తాను, ఈ సైనిక న్యాయస్థానం యొక్క ఏ విశిష్ట సభ్యుడి అభిప్రాయాన్ని నేను ఏ కారణం చేతనైనా మరియు ఏ సమయంలోనైనా వ్యక్తీకరించలేను లేదా బహిర్గతం చేయను.”"]
["105. दोषारोपण––","105. నేరారోపణ––"]
["(1) जबकि न्‍यायालय विचारण प्रारम्‍भ करने के लिए तैयार हो गया हो, तब विचारण जज एडवोकेट आरोप पढ़कर सुनाएगा और अभियुक्‍त से पूछेगा कि वह दोषी होने का या दोषी न होने का अभिवचन करता है ।","(1) విచారణ ప్రారంభించడానికి కోర్టు అంగీకరించినప్పటికీ, ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ ఆరోపణలను చదివి, అతను నేరాన్ని అంగీకరించాడా లేదా దోషి కాదా అని నిందితుడిని అడుగుతాడు."]
["(2) यदि अभियुक्‍त दोषी होने का अभिवचन करता है, तो ऐसे अभिवचन के अभिलिखित किए जाने से पूर्व विचारण जज एडवोकेट यह सुनिश्‍चित करेगा कि अभियुक्‍त उस आरोप को, जिसका दोषी होने का उसने अभिवचन किया है और दोषी होने के अभिवचन के परिणामस्‍वरूप प्रक्रिया में जो अन्‍तर होगा उसको समझता है ।","(2) నిందితుడు నేరాన్ని అంగీకరించినట్లయితే, ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్, నిందితుడు అటువంటి అభ్యర్ధనను నమోదు చేయడానికి ముందు, అతను నేరాన్ని అంగీకరించిన నిందితుడు, మరియు ఈ ప్రక్రియలో నేరాన్ని అంగీకరించేలా, జరిగే వ్యత్యాసాన్ని అర్థం చేసుకునేలా చూసుకోవాలి."]
["(3) यदि अभियुक्‍त के उत्तरों से या विहित रीति से तैयार किए गए साक्ष्‍यसंक्षेप में यह प्रतीत होता है कि उसे दोषी होने का अभिवचन नहीं करना चाहिए, तो विचारण जज एडवोकेट अभियुक्‍त को अपना अभिवचन प्रत्‍याहृत करने की सलाह दे सकेगा ।","(3) నిందితుడి సమాధానాల నుండి తీసిన సాక్ష్యాలలో లేదా అతను నేరాన్ని అంగీకరించకూడదని నిర్దేశించిన పద్ధతిలో కనిపిస్తే, ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్, నిందితుడికి అతని అభ్యర్ధనను ఫార్వార్డ్ చేయమని సలహా ఇవ్వవచ్చు."]
["(4) यदि न्‍यायालय दोषी होने का अभिवचन प्रतिगृहीत कर लेता है, तो वह न्‍यायालय के निष्‍कर्ष के रूप में अभिलिखित किया जाएगा और न्‍यायालय दंडादेश पारित करने की कार्यवाही करने के लिए तब के सिवाय अग्रसर होगा, जब कि अन्‍य आरोप हैं, जिनका विचारण किया जाना है, जिस दशा में दंडादेश तब के लिए आस्‍थगित कर दिया जाएगा जब तक उस आरोपों पर निष्‍कर्ष न दे दिए जाएं ।","(4) కోర్టు నేరాన్ని అంగీకరించినట్లయితే, అధి కోర్టు ముగింపుగా నమోదు చేయబడుతుంది మరియు కోర్టు ఇతర శిక్షలు ఎదుర్కొన్నప్పుడు తప్ప శిక్షను ఆమోదించే చర్యలకు వెళుతుంది, ఈ సందర్భంలో ఇది తెలుసుకోవాలి, ఆ అభియోగంపై ముగింపు వచ్చేవరకు శిక్ష వాయిదా వేయబడుతుంది."]
["106. अभियोजन पक्ष का प्रारम्‍भ––","106. ప్రాసిక్యూషన్ ప్రారంభం––"]
["(1) यदि अभियुक्‍त दोषी न होने का अभिवचन करता है या अभिवचन करने से इंकार करता है, या अभिवचन नहीं करता या यदि यह दावा करता है कि उसका विचारण किया जाए या यदि दोषी होने के अभिवचन का प्रत्‍याहरण धारा 105 की उपधारा (3) में वर्णित परिस्‍थितियों में कर लेता है या यदि न्‍यायालय दोषी होने का अभिवचन प्रतिगृहीत नहीं करता, तो न्‍यायालय अभियुक्‍त का विचारण करने के लिए अग्रसर होगा ।","(1) నిందితుడు నేరాన్ని అంగీకరించకపోతే లేదా అంగీకరించడానికి నిరాకరించినా, లేదా అంగీకరించకపోయినా, లేదా అధి ప్రయత్నించినట్లు పేర్కొన్నట్లయితే లేదా నేరాన్ని అంగీకరించినట్లయితే సెక్షన్ 105 లోని సబ్-సెక్షన్ (3) లేదా కోర్టు నేరాన్ని అంగీకరించకపోతే, కోర్టు నిందితులను పరిగణనలోకి తీసుకుంటుంది."]
["(2) अभियोजक अपने मामले का कथन उस परिस्‍थिति-पत्र को पढ़ते हुए, जो इस अधिनियम के अधीन बनाए गए विनियमों के अनुसार तैयार किया गया है, आरोपित अपराध का वर्णन इस अधिनियम या भारतीय दंड संहिता या अन्‍य विधि में से आरोपित अपराध पढ़ते हुए और संक्षेप में यह कथित करते हुए कि वह अभियुक्‍त का दोष किस साक्ष्‍य से साबित करने की प्रत्‍याशा करता है, प्रारम्‍भ करेगा ।","2) ప్రాసిక్యూటర్ తన కేసు స్టేట్‌మెంట్‌ చదవడం, ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ప్రకారం తయారు చేయబడినది, అభియోగం చేసిన నేరం యొక్క వివరణ, ఈ చట్టం లేదా భారత శిక్షాస్మృతి లేదా ఇతర చట్టంలో అభియోగాలు మోపబడినవి, క్లుప్తంగా, అతను నిందితుడికి ఏ సాక్ష్యాలను నిరూపించాలనుకుంటున్నాడో చెప్పడం ద్వారా ప్రారంభిస్తాడు."]
["(3) अभियोजक तब अपने साक्षियों की परीक्षा करेगा ।","(3) ప్రాసిక్యూటర్ తన సాక్షులను పరీక్షిస్తాడు."]
["107. अभियोजन के उस साक्षी को बुलाना जिसका नाम मूल सूची में नहीं है–","107. ప్రాసిక్యూషన్ అసలు జాబితాలో లేని సాక్షిని పిలవడం––"]
["कोई भी साक्षी, जिसका नाम साक्षियों की उस मूल सूची में भी सम्‍मिलित नहीं था जो विचारण जज एडवोकेट और अभियुक्‍त को इस अधिनियम के अधीन बनाए गए विनियमों के अनुसार दी गई है, अभियोजक द्वारा तब के सिवाय नहीं बुलाया जाएगा, जब कि विचारण जज एडवोकेट ने अभियुक्‍त को ऐसे साक्षी को बुलाने के अभियोजक के आशय की सूचना दे दी हो और ऐसे साक्षी के साक्ष्‍य का संक्षेप अभियुक्‍त को दे दिया हो ।","ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ మరియు ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనలకు అనుగుణంగా నిందితులకు ఇవ్వబడిన సాక్షుల అసలు జాబితాలో ఎవరి సాక్ష్యం చేర్చబడదు, ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ ఉన్నప్పుడు తప్ప ప్రాసిక్యూటర్చే పిలవబడరు, అటువంటి సాక్షిని పిలవాలని ప్రాసిక్యూటర్ ఉద్దేశించినట్లు నిందితులకు తెలియజేయాలి మరియు అలాంటి సాక్షి యొక్క సాక్ష్యాల సారాంశాన్ని నిందితులకు ఇవ్వాలి."]
["108. दुभाषिए और आशुलिपिक द्वारा शपथ ग्रहण––","108. వ్యాఖ్యాత మరియు స్టెనోగ్రాఫర్ చేత ప్రమాణం చేయడం––"]
["(1) विचारण के दौरान किसी भी समय यदि न्‍यायालय आवश्‍यक समझे तो कोई निष्‍पक्ष व्‍यक्‍ति दुभाषिए के रूप में काम करने के लिए नियोजित किया जा सकेगा और उससे उस हैसियत में निम्‍नलिखित रीति से शपथग्रहण या प्रतिज्ञान कराया जा सकेगा––","(1) విచారణ సమయంలో ఎప్పుడైనా, ఒక న్యాయస్థానం అవసరమని భావిస్తే, న్యాయమైన వ్యక్తిని వ్యాఖ్యాతగా వ్యవహరించడానికి నియమించవచ్చు మరియు ఆ సామర్థ్యంలో కింది పద్ధతిలో ప్రమాణ స్వీకారం చేయవచ్చు లేదా ధృవీకరించవచ్చు––"]
["मै………….ईश्वर की शपथ लेता हूँ/ सत्यनिष्ठा से प्रतिज्ञान करता हूँ कि जो मामला इस सेना-न्‍यायालय के समक्ष सम्‍बन्‍धित जो निर्वचन और अनुवाद मुझसे अपेक्षित होगा, उसे मैं अपनी योग्‍यता से सही-सही करूंगा ।”","నేను …………. దేవునిపై ప్రమాణం చేసి / ఈ సైనిక న్యాయస్థానం నా సామర్థ్యం ద్వారా నా ముందు అవసరమైన వ్యాఖ్యానం మరియు అనువాదం యొక్క విషయాన్ని సరిదిద్దుతానని నేను ధృవీకరిస్తున్నాను. ”"]
["(2) विचारण के दौरान कोई निष्‍पक्ष व्‍यक्‍ति आशुलिपिक के रूप में नियोजित किया जाएगा और उससे उस हैसियत में निम्‍नलिखित रीति से शपथग्रहण या प्रतिज्ञान सम्‍यक् रूप से कराया जाएगा––","(2) విచారణ సమయంలో, నిష్పాక్షికమైన వ్యక్తిని స్టెనోగ్రాఫర్‌గా నియమించాలి మరియు అతడు ఈ ప్రమాణంలో ఈ క్రింది పద్ధతిలో ప్రమాణ స్వీకారం లేదా ధృవీకరించబడాలి––"]
["मै...........ईश्वर की शपथ लेता हूँ/ सत्यनिष्ठा से प्रतिज्ञान करता हूँ कि इस सेना-न्‍यायालय के समक्ष दिए जाने वाले साक्ष्‍य को और ऐसी अन्‍य बातों को, जिन्‍हें लिखने की मुझसे अपेक्षा की जाएगी, अपनी पूरी शक्‍ति से सही-सही लिखूंगा और अपेक्षित किए जाने पर न्‍यायालय को उसकी सही अनुलिपि परिदत्त करूंगा ।” ।","నేను ........... దేవునిపై ప్రమాణంచేసి / ఈ సైనిక న్యాయస్థానం ముందు ఇవ్వవలసిన సాక్ష్యాలు మరియు నేను వ్రాస్తానని అనుకున్న ఇతర విషయాలు, నేను పూర్తి అధికారంతో ఖచ్చితంగా వ్రాస్తాను మరియు అవసరమైతే కోర్టుకు సరైన నకిలీని ఇస్తాను.”."]
["109. दुभाषिए या आशुलिपिक के प्रति आक्षेप––","109. వ్యాఖ్యాత లేదా స్టెనోగ్రాఫర్‌కు అభ్యంతరం––"]
["(1) इससे पूर्व कि दुभाषिए या आशुलिपिक की हैसियत में किसी व्‍यक्‍ति से शपथ ग्रहण या प्रतिज्ञान कराया जाए, अभियुक्‍त से पूछा जाएगा कि उस व्‍यक्‍ति के प्रति उसका क्‍या यह आक्षेप है कि वह निष्‍पक्ष नहीं है और न्‍यायालय आक्षेप के विषय में विनिश्‍चय करेगा ।","(1) ఒక వ్యాఖ్యాత లేదా స్టెనోగ్రాఫర్ సామర్థ్యంలో ఒక వ్యక్తి ప్రమాణ స్వీకారం లేదా ధృవీకరణ ఇచ్చే ముందు, అతను నిష్పాక్షికంగా లేడని వ్యక్తిపై అభ్యంతరాలు ఉన్నాయా అని నిందితుడిని అడుగుతారు మరియు అభ్యంతరం గురించి కోర్టు నిర్ణయం తీసుకుంటుంది."]
["(2) यदि न्‍यायालय या साक्षी द्वारा ऐसी अपेक्षा की जाए तो उस साक्षी द्वारा दिया गया साक्ष्‍य न्‍यायालय से उसके जाने के पूर्व उसे पढ़कर सुनाया जाएगा ।","(2) కోర్టు లేదా సాక్షి అలాంటిది అవసరమైతే, ఆ సాక్షి ఇచ్చిన సాక్ష్యాలు అతను కోర్టుకు వెళ్ళే ముందు చదవబడతాయి."]
["110. साक्षियों का शपथग्रहण––","110. సాక్షుల ప్రమాణ స్వీకారం––"]
["(1) किसी भी साक्षी की परीक्षा तब तक नहीं की जाएगी जब तक कि उससे निम्‍नलिखित रीति से शपथग्रहण या प्रतिज्ञान सम्‍यक् रूप से न करा लिया गया हो––","(1) ప్రమాణం లేదా ధృవీకరణ ఈ క్రింది పద్ధతిలో సక్రమంగా చేయకపోతే ఏ సాక్షిని పరీక్షించకూడదు––"]
["मै ईश्वर की शपथ लेता हूँ/ सत्यनिष्ठा से प्रतिज्ञान करता हूँ कि जो साक्ष्‍य मैं न्‍यायालय के समक्ष दूंगा वह सत्‍य और सम्‍पूर्ण सत्‍य होगा और सत्‍य के अतिरिक्‍त कुछ नहीं होगा ।”","నేను దేవుని ముందు ప్రమాణం చేస్తున్నాను / కోర్టు ముందు నేను ఇచ్చే సాక్ష్యం నిజం మరియు సంపూర్ణమైనది మరియు నిజం తప్ప మరొకటి కాదని నేను ధృవీకరిస్తున్నాను. \""]
["(2) हर व्‍यक्‍ति, जो शपथ या प्रतिज्ञान पर सेना-न्‍यायालय के समक्ष साक्ष्‍य दे रहा है, सत्‍य कथित करने के लिए आबद्ध होगा ।","(2) ప్రమాణం లేదా ధృవీకరణపై ఆర్మీ కోర్టు ముందు సాక్ష్యమిస్తున్న ప్రతి వ్యక్తి, నిజం చేయడానికి కట్టుబడి ఉండాలి."]
["111. यह अभिवाक् कि कोई मामला बनता ही नहीं और अभियुक्‍त की प्रतिरक्षा––","111. ఎటువంటి కేసు చేయకూడదనే నిబంధన మరియు నిందితులు రక్షించుకునే శక్తి––"]
["(1) अभियोजन-साक्षियों की परीक्षा समाप्‍त हो जाने पर अभियुक्‍त से अपनी प्रतिरक्षा करने के लिए कहा जाएगा ।","(1) ప్రాసిక్యూటర్ల పరీక్ష పూర్తయిన తర్వాత, నిందితులు తమను తాము రక్షించుకోమని చెబుతారు."]
["(2) अपनी प्रतिरक्षा आरम्‍भ करने के पूर्व, अभियुक्‍त यह अभिवाक् कर सकेगा कि ऐसा कोई मामला बनता ही नहीं है जिसका उत्तर दिया जाए ।","(2) తనను రక్షించుకునే శక్తిని ప్రారంభించే ముందు, అటువంటి కేసు ఏదీ చేయబడలేదని నిందితుడు వాదించగలడు."]
["(3) यदि ऐसा अभिवाक् किया जाता है तो न्‍यायालय अभियुक्‍त और अभियोजक को और विचारण जज एडवोकेट की सलाह को सुनने के पश्‍चात् उस अभिवाक् का विनिश्‍चय करेगा ।","(3) అటువంటి అభ్యర్ధన చేస్తే, ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ సలహా విన్న తర్వాత కోర్టు నిందితుడిని మరియు ప్రాసిక్యూటర్‌ను నిర్ణయిస్తుంది."]
["(4) यदि न्‍यायालय उस अभिवाक् को प्रतिगृहीत कर ले तो अभियुक्‍त उस आरोप या उन आरोपों से दोषमुक्‍त कर दिया जाएगा, जिनके बारे में अभिवाक् प्रतिगृहीत किया गया है ।","(4) కోర్టు నిందితులను నిర్దోషులుగా ప్రకటించినట్లయితే, నిందితుడిని అభియోగం లేదా నిందితుడిని అరెస్టు చేసిన ఆరోపణల నుండి నిర్దోషులుగా ప్రకటించాలి."]
["(5) यदि न्‍यायालय उस अभिवाक् को नामंजूर कर देता है तो अभियुक्‍त से अपेक्षा की जाएगी कि वह अपनी प्रतिरक्षा आरम्‍भ करे ।","(5) ఆ సంరక్షకత్వాన్ని కోర్టు అనుమతించకపోతే, నిందితుడు తన రక్షణను ప్రారంభిస్తాడు."]
["(6) विचारण जज एडवोकेट अभियुक्‍त को तब यह जानकारी देगा कि यदि वह ऐसा करना चाहे और ऐसा करने के लिए लिखित प्रार्थना करे तो वह अपनी ओर से साक्षी के रूप में स्‍वयं साक्ष्‍य दे सकेगा, किन्‍तु वह तद्‌द्वारा अपने को इस दायित्‍व के अधीन कर लेगा कि उसकी प्रतिपरीक्षा की जाए ।","(6) ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ నిందితుడికి అలా చేయాలనుకుంటే మరియు అలా చేయమని వ్రాతపూర్వక అభ్యర్థన చేస్తే, అతను తన తరపున సాక్షిగా తనను తాను సాక్ష్యమివ్వవచ్చు, కాని అతను ఈ బాధ్యతకు లోబడి ఉంటాడు, అతన్ని క్రాస్ ఎగ్జామినేషన్ చేస్తారు."]
["(7) यदि अभियुक्‍त साक्ष्‍य देने का आवेदन नहीं करता तो वह मामले के तथ्‍यों के बारे में कथन कर सकेगा, और यदि उसके कोई प्रतिरक्षण-साक्षी नहीं है जिनकी परीक्षा तथ्‍यों के बारे में की जाए तो अभियोजक अपने मामले का उपसंहार कर सकेगा और अभियुक्‍त उत्तर देने का हकदार होगा ।","7) సాక్ష్యం ఇవ్వడానికి నిందితుడు దరఖాస్తు చేయకపోతే, అతను కేసు వాస్తవాల గురించి ఒక ప్రకటన చేయగలడు, మరియు వాస్తవాల గురించి పరిశీలించిన రక్షణ సాక్షులు లేకుంటే, ప్రాసిక్యూటర్ తన కేసును వాయిదా వేయవచ్చు మరియు నిందితుడు సమాధానాలను ప్రకటించడానికి అర్హత ఉంటుంది."]
["(8) यदि अभियुक्‍त या कई अभियुक्‍तों में से कोई भी एक साक्ष्‍य देने के लिए आवेदन करता है और प्रतिरक्षण के लिए कोई भी अन्‍य ऐसे साक्षी, जो शील के बारे के साक्षियों से भिन्‍न हैं, उस मामले में नहीं हैं, तो ऐसे अभियुक्‍त का साक्ष्‍य अभिलिखित किया जाएगा, और यदि अभियुक्‍त ऐसा चाहे तो शील के बारे में साक्षियों की परीक्षा की जाएगी और अभियोजक तब अपने मामले का उपसंहार करेगा और अभियुक्‍त उत्तर दे सकेगा ।","(8) నిందితుడు లేదా అనేకమంది నిందితులలో ఎవరైనా సాక్ష్యం ఇవ్వడానికి దరఖాస్తు చేసుకుంటే మరియు నమ్రత గురించి సాక్షుల నుండి భిన్నమైన రక్షించుకునే శక్తి కోసం ఇతర సాక్షులు ఎవరూ లేకపోతే, అటువంటి నిందితుల సాక్ష్యం నమోదు చేయబడుతుంది, మరియు నిందితుడు కోరుకుంటే, సాక్షి నమ్రత గురించి విచారించబడుతుంది మరియు ప్రాసిక్యూటర్ తన కేసును వాయిదా వేయగలడు, మరియు నిందితుడు సమాధానం ఇవ్వగలడు."]
["(9) यदि अभियुक्‍त या अभियुक्‍तों में से कोई भी एक स्‍वयं अपने साक्ष्‍य से, यदि कोई हो, अतिरिक्‍त कोई तथ्‍य-विषयक मौखिक साक्ष्‍य देता है तो अभियुक्‍त उस साक्ष्‍य की समाप्‍ति पर अपने मामले का उपसंहार कर सकेगा और अभियोजक उत्तर देने का हकदार होगा ।","(9) నిందితుల్లో ఎవరైనా లేదా నిందితుడు అదనపు వాస్తవిక మౌఖిక సాక్ష్యాలను ఇస్తే, ఏదైనా ఉంటే, తన సొంత సాక్ష్యాల ద్వారా, నిందితుడు ఆ సాక్ష్యం చివరలో తన కేసును ముగించగలడు మరియు ప్రాసిక్యూటర్‌కు సమాధానం ఇవ్వడానికి అర్హత ఉంటుంది."]
["(1) जब कभी न्‍यायालय यह समझता है कि उसे उस स्‍थान का, जिसके बारे में यह अभिकथित है कि आरोपित अपराध वहां किया गया था या किसी अन्‍य स्‍थान का, जिसके बारे में यह अभिकथित है कि कोई अन्‍य संव्‍यवहार जो विचारण के लिए तात्त्विक है वहां घटित हुआ था, अवलोकन करना चाहिए, तो न्‍यायालय उस भाव का आदेश करेगा और अभियोजक और अभियुक्‍त के और किसी व्‍यक्‍ति के, यदि कोई हो, जिसके द्वारा अभियुक्‍त्‍ा का प्रतिनिधित्‍व होता है, साथ तब उस स्‍थान को जाएगा जिसका अवलोकन किया जाना है ।","(1) ఆరోపించిన నేరం జరిగిన ప్రదేశం లేదా మరే ఇతర ప్రదేశంగా కోర్టు భావించినప్పుడల్లా, విచారణకు తాత్కాలికమైన ఇతర లావాదేవీలు ఒక పరిశీలన జరిగి ఉంటే, కోర్టు ఆ సెంటిమెంట్‌ను ఆదేశించి, ప్రాసిక్యూటర్ మరియు నిందితుడి మరియు ఏ వ్యక్తి అయినా, ఎవరైనా ఉంటే, నిందితుడు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న ప్రదేశానికి, అలాగే పరిశీలించాల్సిన ప్రదేశానికి వెళ్తాడు."]
["(2) अवलोकन पूरा हो जाने पर न्‍यायालय स्‍थगन करके न्‍यायालय-कक्ष में पुन: समवेत होगा ।","(2) పరిశీలన పూర్తయిన తర్వాత, కోర్టు వాయిదా వేసి, కోర్టు కక్షలోకి తిరిగి చేరుతుంది. "]
["113. विचारण जज एडवोकेट द्वारा उपसंहार––","113. ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ చేత ఉపసంహరణ––"]
["जब कि प्रतिरक्षा के मामले का कथन और अभियोजक का उत्तर, यदि कोई हो, समाप्‍त हो गए हों तब विचारण जज एडवोकेट अभियोजन और प्रतिरक्षा की ओर के साक्ष्‍य का खुले न्‍यायालय में उपसंहार करने को अग्रसर होगा और वह विधि अधिकथित करेगा जिससे न्‍यायालय को मार्गदर्शन प्राप्‍त करना है ।","డిఫెన్స్ కేసు యొక్క స్టేట్మెంట్ మరియు ప్రాసిక్యూటర్ యొక్క సమాధానం, ఏదైనా అయిపోయినట్లయితే, ట్రయల్ జడ్జి ప్రాసిక్యూషన్ మరియు డిఫెన్స్ తరపున సాక్ష్యం బహిరంగ కోర్టులో కొనసాగుతుంది, మరియు కోర్టు మార్గదర్శకత్వం కోరే పద్ధతిని నిర్ణయిస్తుంది "]
["114. विचारण जज एडवोकेट के कर्तव्‍य––","114. ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ యొక్క విధులు -"]
["(1) सेना-न्‍यायालय द्वारा किए जाने वाले सब विचारणों में, विचारण जज एडवोकेट का यह कर्तव्‍य होगा कि वह विचारण के अनुक्रम में उठने वाले सब विधि-प्रश्‍नों का, विशेषतया उन तथ्‍यों की ससंगति के बारे में, जिन्‍हें साबित करने की प्रस्‍थापना है, सब प्रश्‍नों का और साक्ष्‍य की ग्राह्यता या पक्षकारों द्वारा या उनकी ओर से पूछे गए प्रश्‍नों के औचित्‍य का विनिश्‍चय करे और अग्राह्य साक्ष्‍य का पेश किया जाना, चाहे पक्षकारों द्वारा उसके बारे में आक्षेप किया जाए या नहीं, स्‍वविवेकानुसार निवारित करें ।","(1) సైనిక న్యాయస్థానం నిర్వహించిన అన్ని విచారణలలో, విచారణ సమయంలో తలెత్తే అన్ని న్యాయపరమైన ప్రశ్నలను, ముఖ్యంగా నిరూపించబడటానికి ప్రతిపాదించబడిన వాస్తవాలను సమర్పించడం ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ యొక్క విధి, అన్ని ప్రశ్నలు మరియు సాక్ష్యాలను అంగీకరించడం లేదా పార్టీల తరపున లేదా అడిగిన ప్రశ్నలను సమర్థించడం వంటివి నిర్ణయించడం మరియు పార్టీలు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసినా, అంగీకరించని సాక్ష్యాలను ప్రవేశపెట్టడం వారి అభీష్టానుసారం పరిష్కరించబడుతుంది."]
["(2) जब भी विचारण जज एडवोकेट को किसी विचारण के अनुक्रम में यह वांछनीय प्रतीत होता है कि साक्ष्‍य की ग्राह्यता के बारे की बहस और साक्ष्‍य अथवा पृथक् विचारणों के आवेदन के समर्थन में या किन्‍हीं अन्‍य-विधि-प्रश्‍नों पर बहस न्‍यायालय की उपस्‍थिति में नहीं सुनी जानी चाहिए, तब वह न्‍यायालय के अध्‍यक्ष को तदनुसार सलाह दे सकेगा और तदुपरि अध्‍यक्ष यह आदेश करेगा कि न्‍यायालय एकांत में जाए या विचारण जज एडवोकेट को यह निदेश देगा कि वह किसी अन्‍य सुविधाजनक स्‍थान में बहस सुने ।","(2) ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ సాక్ష్యం యొక్క అంగీకారం కోసం వాదించడం మరియు సాక్ష్యం లేదా ప్రత్యేక వాదనల దరఖాస్తుకు మద్దతు ఇవ్వడం లేదా ఏదైనా ఇతర చట్టాన్ని రూపొందించే ప్రశ్నపై న్యాయస్థానం సమక్షంలో వాదించడం ఒక పరిశీలన క్రమంలో కావాల్సినది, వినకూడనిది, తదనుగుణంగా అతను కోర్టు అధ్యక్షుడికి సలహా ఇవ్వగలడు మరియు ఆ తరువాత చైర్మన్ కోర్టు ఏకాంతంగా ఉండాలని ఆదేశిస్తాడు లేదా ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ ని వేరే సౌకర్యవంతమైన ప్రదేశంలో చర్చను వినమని ఆదేశిస్తాడు."]
["115. न्‍यायालय के कर्तव्‍य––","115. కోర్టు విధులు––"]
["न्‍यायालय का यह कर्तव्‍य है कि वह यह विनिश्‍चय करे कि तथ्‍यों के बारे में कौन सी दृष्‍टि ठीक है और फिर उस निष्‍कर्ष पर पहुंचे जिस पर, उस दृष्‍टि से पहुंचना चाहिए ।","వాస్తవాల గురించి ఏ అభిప్రాయం సరైనదో నిర్ణయించి, ఆ అభిప్రాయంతో చేరుకోవలసిన నిర్ణయానికి రావడం కోర్టు విధి."]
["116. निष्‍कर्ष के संबंध में विचार करने के लिए एकांतता––","116. ముగింపులో పరిగణించవలసిన ఏకాంతం ––"]
["(1) विचारण जज एडवोकेट ने जब अपनी बात का उपसंहार समाप्‍त कर लिया हो तब न्‍यायालय निष्‍कर्ष के संबंध में विचार करने के लिए खाली कराया जाएगा ।","(1) ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ తన కేసును ముగించినప్పుడు కోర్టు తీర్పును పరిగణనలోకి తీసుకుంటుంది."]
["(2) विचारण जज एडवोकेट तब न्‍यायालय के साथ नहीं बैठेगा जब न्‍यायालय निष्‍कर्ष पर विचार कर रहा है, और जब न्‍यायालय निष्‍कर्ष के संबंध में विचार कर रहा है तब कोई भी व्‍यक्‍ति न तो न्‍यायालय से कोई बात करेगा और न कोई वार्ताचार करेगा ।","(2) ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ కోర్టు తీర్మానాన్ని పరిశీలిస్తున్నప్పుడు కోర్టుతో కూర్చోకూడదు, మరియు కోర్టు తీర్మానాన్ని పరిశీలిస్తున్నప్పుడు, ఏ వ్యక్తి కోర్టుతో మాట్లాడకూడదు మరియు మాట్లాడుకోకూడదు."]
["117. निष्‍कर्ष का आख्‍यापन––","117. తీర్మానం యొక్క ముగింపు––"]
["(1) जब न्‍यायालय ने निष्‍कर्ष के बारे में विचार कर लिया हो, तब, न्‍यायालय पुन: समवेत किया जाएगा और विचारण जज एडवोकेट को अध्‍यक्ष यह बात खुले न्‍यायालय में बाताएगा कि उसका धारा 124 के अनुसार अभिनिश्‍चित निष्‍कर्ष क्‍या है ।","1) కోర్టు తీర్మానాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకున్నప్పుడు, సెక్షన్ 124 ప్రకారం ఉద్దేశించిన తీర్మానం ఏమిటనే దానిపై కోర్టు పునః పరిశీలించి, ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ కు చైర్మన్ బహిరంగ న్యాయస్థానంలో తెలియజేయాలి."]
["(2) न्‍यायालय उन सब आरोपों पर अपने निष्‍कर्ष देगा जिन पर अभियुक्‍त का विचारण हुआ है ।","(2) నిందితుడిని విచారించిన అన్ని ఆరోపణలపై కోర్టు నిర్ధారించుకోవాలి."]
["118. निष्‍कर्ष लेखबद्ध करना––","118. నిర్ధారించడానికి––"]
["(1) विचारण जज एडवोकेट तब न्‍यायालय द्वारा यथा आख्‍यापित निष्‍कर्ष को लेखबद्ध करेगा ।","(1) ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ కోర్టు నిర్ణయించినట్లు ఫలితాలను నిర్ధారణ చేస్తుంది."]
["(2) इस प्रकार लेखबद्ध किया हुआ निष्‍कर्ष इस बात के होते हुए भी कि न्‍यायालय के सदस्‍यों में मतभेद रहा है न्‍यायालय के सब सदस्‍यों द्वारा अनुप्रमाणार्थ हस्‍ताक्षरित किया जाएगा, तथा विचारण जज एडवोकेट द्वारा प्रतिहस्‍ताक्षरित किया जाएगा ।","(2) కోర్టు సభ్యులలో అభిప్రాయ భేదం ఉన్నప్పటికీ, నమోదు చేయబడిన తీర్మానం, కోర్టు సభ్యులందరి పరిశీలన కోసం సంతకం చేయబడాలి మరియు ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ చేత కౌంటర్ సంతకం చేయబడుతుంది."]
["(3) जहां कि किसी आरोप के बारे में दोषी नहीं होने का निष्‍कर्ष है, वहां न्‍यायालय अभियुक्‍त को उस आरोप से दोषमुक्‍त कर देगा ।","(3) ఒక ఆరోపణపై దోషి కాదని తేలిన చోట, కోర్టు ఆ ఆరోపణ నుండి నిందితులను నిర్దోషిగా ప్రకటించాలి."]
["(4) यदि अभियुक्‍त सब आरोपों से दोषमुक्‍त कर दिया जाता है, तो निष्‍कर्षों पर उपधारा (2) में यथा उपबन्‍धित हस्‍ताक्षर करने के पश्‍चात् न्‍यायालय विघटित कर दिया जाएगा ।","(4) నిందితుడు అన్ని అభియోగాల నుండి నిర్దోషిగా ఉంటే, సబ్-సెక్షన్ (2) లో ఇచ్చిన విధంగా పరిశోధనలపై సంతకం చేసిన తరువాత కోర్టు రద్దు చేయబడుతుంది."]
["(5) न तो न्‍यायालय और न विचारण जज एडवोकेट खुले न्‍यायालय में यह आख्‍यापित करेगा कि निष्‍कर्ष सर्वसम्‍मत था या नहीं, किन्‍तु अध्‍यक्ष सेना-न्‍यायालय के किसी विशिष्‍ट सदस्‍य का मत या की राय प्रकट किए बिना, हर निष्‍कर्ष पर का मतविभाजन अभिलिखित करेगा और ऐसा अभिलेख नौसेना के जज एडवोकेट जनरल को पारेषित किए जाने के लिए विचारण जज एडवोकेट को संसूचित किया जाएगा ।","5) తీర్పు ఏకగ్రీవమా కాదా అని కోర్టు లేదా ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ బహిరంగ కోర్టులో తీర్పు ఇవ్వరు, కాని చైర్మన్ ఆర్మీ-కోర్టులోని ఒక నిర్దిష్ట సభ్యుడి అభిప్రాయం లేదా అభిప్రాయాన్ని వెల్లడించకుండా ప్రతి తీర్మానంపై అభిప్రాయ విభజనను నమోదు చేయాలి, నేవీ జడ్జ్ అడ్వకేట్ జనరల్‌కు పంపించాల్సిన పరిశీలన కోసం రికార్డులు ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ కు తెలియజేయబడతాయి."]
["119. शील और पूर्व दोषसिद्धियों का साक्ष्‍य––","119. నమ్రత మరియు ముందస్తు నమ్మకాలకు సాక్ష్యాలు––"]
["(1) यदि अभियुक्‍त सब आरोपों पर या उनमें से किसी पर दोषी पाया जाता है, तो दंड अधिनिर्णीत करने के पहले न्‍यायालय अभियुक्‍त के पूर्व शील और अर्हताओं के बारे में साक्ष्‍य पेश करा सकेगा, और साधारण शील विषयक किसी मौखिक साक्ष्‍य के अतिरिक्‍त, जो दिया जाए, निम्‍नलिखित दस्‍तावेजों पर, जिन्‍हें विचारण जज एडवोकेट खुले न्‍यायालय में पढ़ेगा, विचार करेगा,––","(1) శిక్షను ప్రదానం చేసే ముందు నిందితుడు అన్ని ఆరోపణలపై లేదా వాటిలో దేనినైనా దోషిగా తేలితే, కోర్టు నిందితుల నమ్రత మరియు అర్హతలకు సంబంధించిన సాక్ష్యాలను మరియు సాధారణ నమ్రతకు సంబంధించిన మౌఖిక ఆధారాలతో పాటు, సమర్పించవచ్చు, ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ బహిరంగ కోర్టులో చదివే ఈ క్రింది పత్రాలు పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు, ––"]
["(क) किसी आफिसर के बारे में––","(క) ఒక అధికారి గురించి––"]
["(i) उसकी पूर्व दोषसिद्धियों सम्‍बन्‍धी कोई प्रविष्‍टियां, जो उन आफिसरों की सूची में, जिनका सेना-न्‍यायालय द्वारा विचारण किया गया है, उसके विरुद्ध हैं; तथा","(i) సైనిక న్యాయస్థానం విచారించిన అధికారుల జాబితాకు విరుద్ధమైన అతని ముందస్తు నేరారోపణలకు సంబంధించిన ఏదైనా ఎంట్రీలు; మరియు"]
["(iii) शील विषयक ऐसा कोई प्रमाणपत्र या अन्‍य दस्‍तावेजें, जो अभियुक्‍त पेश करे;","(iii) నిందితుడు నమ్రతకు సంబంధించి, సమర్పించవలసిన ఏదైనా సర్టిఫికేట్ లేదా ఇతర పత్రాలు;"]
["(ख) किसी [नौसैनिक] के बारे में––","(ఖ) ఏదైనా [నావికాదళం] గురించి––"]
["(i) दिसम्‍बर के 31वें दिवस के उस अपराध की तारीख तक, जिसके लिए वह विचारण के अधीन हो, निर्धारित उसके शील सहित किन्‍तु उस अपराध को ध्‍यान में न लेते हुए ऐसी विशिष्‍टियां, जो अपराध की तारीख से पहले किन्‍तु उसके अपने तत्‍कालिक पोत पर सम्‍मिलित होने से पश्‍चात् आचरण-अपराध-अभिलेख पर्णियों में उसके विरुद्ध हों,","(i) డిసెంబర్ 31 న నేరం చేసిన తేదీ నాటికి, అతను విచారణకు లోబడి ఉంటాడు, అతని నమ్రతతో సహా, కానీ నేరం జరిగిన తేదీకి ముందు ఉన్న వివరాలను పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా తన సొంత తక్షణ నౌకలో చేరిన తరువాత, రికార్డులకు వ్యతిరేకంగా ప్రవర్తన-రికార్డులు అతనికి వ్యతిరేకంగా ఉంటే,"]
["(ii) उसका सेवा-प्रमाणपत्र, तथा","(ii) అతని సేవా ధృవీకరణ పత్రం, మరియు"]
["(iii) उसकी पूर्व दोषसिद्धियों सम्‍बन्‍धी कोई प्रविष्‍टियां जो उनकी सूची में उसके विरुद्ध हैं जिनका सेना-न्‍यायालय द्वारा विचारण किया गया है ।","(iii) ఆర్మీ కోర్టు పరిగణించిన అతని జాబితాలో అతనికి వ్యతిరేకంగా ఉన్న ముందస్తు నేరారోపణలకు సంబంధించిన ఏదైనా ఎంట్రీలు."]
["(2) अभियुक्‍त तब दंड के कम किए जाने के लिए कथन कर सकेगा और शील विषयक साक्ष्‍य पेश कर सकेगा, यदि निष्‍कर्ष के पहले उसने ऐसा न कर दिया हो ।","(2) అప్పుడు నిందితుడు శిక్షను తగ్గించడం కోసం ఒక ప్రకటన చేసి, ముగింపుకు ముందే అతను అలా చేయకపోతే నమ్రత యొక్క రుజువును సమర్పించవచ్చు."]
["120. दंडादेश पर विचार––","120. శిక్ష యొక్క పరిశీలన––"]
["(1) न्‍यायालय तदुपरान्‍त एकान्‍त में बैठेगा और निष्‍कर्ष के अनुरूपत: दिए जाने के लिए उचित दंड का विचारण और अवधारण करेगा और न्‍यायालय के सब सदस्‍य, चाहे उन्‍होंने दोषमुक्‍ति के लिए अपना मत दिया हो या नहीं, इस प्रश्‍न पर अपना-अपना मत देंगे कि अभियुक्‍त जिस अपराध का दोषी पाया गया है, उसके लिए कौन सा दंड अधिनिर्णीत किया जाना उचित है ।","1) న్యాయస్థానం ఆ తరువాత ఏకాంతంలో కూర్చుని, తగిన తీర్పును తీర్మానం ప్రకారం పరిగణనలోకి తీసుకొని నిర్ణయిస్తుంది మరియు కోర్టు సభ్యులందరూ, వారు శిక్షకు ఓటు వేశారా లేదా అనే ప్రశ్నపై వారి అభిప్రాయాన్ని, నిందితుడు దోషిగా తేలిన నేరానికి, ఏ శిక్షను ఇవ్వడం సముచితం తెలియజేయాలి."]
["(2) विचारण जज एडवोकेट न्‍यायालय के साथ उस दौरान बैठेगा जब न्‍यायालय दंडादेश पर विचार कर रहा हो और दण्‍डादेश का अवधारण करने में न्‍यायालय की सहायता करेगा किन्‍तु उस पर अपना मत नहीं देगा ।","(2) ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ కోర్టు శిక్షను పరిశీలిస్తున్న సమయంలో న్యాయవాదితో కూర్చుని శిక్షను నిర్ణయించడంలో కోర్టుకు సహాయం చేయాలి కాని దానిపై ఓటు వేయకూడదు."]
["121. दंडादेश का आख्‍यापन––","121. శిక్ష ముగింపు––"]
["(1) जब कि न्‍यायालय ने दंडादेश पर, चाहे सर्वसम्‍मति से या बहुमत से, विनिश्‍चय कर लिया हो, तब विचारण जज एडवोकेट दंडादेश को विहित रूप में लेखबद्ध करेगा जो, ऐसे किसी मतभेद के होते हुए भी, जो न्‍यायालय के सदस्‍यों में रहा हो, न्‍यायालय के हर सदस्‍य द्वारा अनुप्रमाणार्थ हस्‍ताक्षरित किया जाएगा और विचारण जज एडवोकेट द्वारा प्रतिहस्‍ताक्षरित किया जाएगा ।","1) కోర్టు శిక్షను ఏకాభిప్రాయంతో లేదా మెజారిటీతో తీర్పు ఇచ్చినప్పుడు, ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ శిక్షను నిర్ణీత పద్ధతిలో సూచించాలి, కోర్టు సభ్యులకు ఏ అభిప్రాయ భేదం ఉన్నప్పటికీ. కోర్టులోని ప్రతి సభ్యుడు ధృవీకరణ కోసం సంతకం చేయబడాలి మరియు ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ చేత కౌంటర్ సంతకం చేయబడాలి."]
["(2) न्‍यायालय तब पुन: समवेत किया जाएगा और अभियुक्‍त अन्‍दर लाया जाएगा और विचारण जज एडवोकेट न्‍यायालय के निदेश से दंडादेश सुनाएगा ।","(2) అప్పుడు కోర్టు తిరిగి సమావేశమయినప్పుడు మరియు నిందితులను తీసుకువస్తారు మరియు ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ కోర్టు ఆదేశాలతో శిక్షలను వినిపించాలి."]
["(3) अभियुक्‍त को तब वहां से हटा दिया जाएगा और न्‍यायालय विघटित कर दिया जाएगा ।","(3) అప్పుడు నిందితులను అక్కడి నుండి తొలగించి కోర్టు మూసివేయబడుతుంది."]
["122. स्‍थगन––","122. వాయిదా––"]
["(1) यदि सेना-न्‍यायालय को प्रतीत होता है कि स्‍थगन वांछनीय है, तो वह न्‍यायालय तदनुसार स्‍थगित किया जाएगा किन्‍तु वहां के सिवाय जहां कि ऐसे स्‍थगन का आदेश दिया गया है सेना-न्‍यायालय, तब के सिवाय जब कि मौसमजन्‍य कठिनाई से या अपरिवर्जनीय दुर्घटना से वह ऐसा करने से निवारित हो जाए रविवार को छोड़कर दिन-प्रतिदिन तब तक बैठेगा जब तक विचारण समाप्‍त न हो जाए ।","(1) ఆర్మీ-కోర్ట్ యొక్క తీర్పు వాయిదా వేయడం అవసరం అనిపిస్తే, ఆ కోర్టు వాయిదా వేసినప్పుడు తప్ప, ఆర్మీ-కోర్ట్ నుండి అలాంటి వాయిదా వేయడం తప్ప, వాతావరణపరంగా కష్టంగా లేదా అనివార్యమైనప్పుడు తప్ప, ప్రమాదవశాత్తు అలా చేయకుండా అతన్ని నిరోధిస్తే, ఆదివారాలు తప్ప విచారణ ముగిసే వరకు ప్రతి రోజు కూర్చోవాలి."]
["(2) सेना-न्‍यायालय की कार्यवाहियां विचारण प्रारंभ हो जाने के पश्‍चात् इस कारण विलम्‍बित नहीं की जाएंगी कि उसका कोई सदस्‍य अनुपस्‍थित है :","(2) విచారణ ప్రారంభమైన తర్వాత ఆర్మీ కోర్టు విచారణ ఆలస్యం కాదు, ఎందుకంటే వారి సభ్యుడు హాజరుకానిచో:"]
["परन्‍तु वह तब जब कि चार से अन्‍यून सदस्‍य उपस्‍थित हों; तथा","కానీ మరో నలుగురు సభ్యులు ఉన్నప్పుడు మాత్రమే; మరియు"]
["परन्‍तु यह और भी कि यदि कोई सदस्‍य विचारण के किसी भाग में अनुपस्‍थित रहा है, तो यह तत्‍पश्‍चात् कार्यवाहियों में कोई भाग नहीं लेगा ।","కానీ ఇంకా ఎక్కువ, విచారణలో ఏ భాగంలోనైనా ఒక సభ్యుడు హాజరుకాకపోతే, అధి ఆ తరువాత జరిగే చర్యలలో పాల్గొనదు."]
["123. सेना-न्‍यायालयों के विघटन के सम्‍बन्‍ध में उपबन्‍ध––","123. ఆర్మీ కోర్టుల రద్దుకు సంబంధించి––"]
["(1) इस अधिनियम के अधीन समवेत किए गए सेना-न्‍यायालय का विघटन––","(1) ఈ చట్టం ప్రకారం నిర్వహించిన ఆర్మీ కోర్టు రద్దు––"]
["(क) उन सदस्‍यों की संख्‍या, जिनसे मिलकर न्‍यायालय बना है, विचारण के प्रारम्‍भ के पश्‍चात् चार से कम हो जाने पर हो जाएगा,","(క) విచారణ ప్రారంభమైన తరువాత కోర్టులో ఉన్న సభ్యుల సంఖ్యను నాలుగుకు తగ్గించాలి;"]
["(ख) अध्‍यक्ष, विचारण जज एडवोकेट या अभियुक्‍त की लम्‍बी रुग्‍णता से हो जाएगा,","(ఖ) చైర్మన్, ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ లేదా నిందితుడు దీర్ఘకాలిక అనారోగ్యంతో ఉన్నప్పుడు;"]
["(ग) अध्‍यक्ष या विचारण जज एडकोटे की मृत्‍यु हो जाने से हो जाएगा,","(గ) చైర్మన్ లేదా ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ మరణం కారణంగా ఉన్నప్పుడు,"]
["(घ) धारा 143 की उपधारा (2) के अधीन रिपोर्ट की जाने पर हो जाएगा ।","(ఘ) సెక్షన్ 143 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కింద నివేదించబడుతుంది."]
["(2) जब कभी सेना-न्‍यायालय उपधारा (1) के आधार पर विघटित हो जाए, तब अभियुक्‍त का पुन: विचारण किया जा सकेगा ।","(2) సబ్ సెక్షన్ (1) ఆధారంగా ఆర్మీ-కోర్టు రద్దు చేయబడినప్పుడల్లా, నిందితులను పునః పరిశీలించవచ్చు."]
["124. न्‍यायालय की राय का अभिनिश्‍चित किया जाना––","124. కోర్టు అభిప్రాయాన్ని గుర్తించడం––"]
["(1) हर प्रश्‍न का, जिस पर अवधारण सेना-न्‍यायालय द्वारा किया जाना है, विनिश्‍चय उपधाराओं (2) और (3) के उपबन्‍धों के अध्‍यधीन रहते हुए बहुमत के अनुसार किया जाएगा :","(1) ఆర్మీ కోర్టు నిర్ణయించాల్సిన ప్రతి ప్రశ్న, మెజారిటీకి అనుగుణంగా సబ్-సెక్షన్లు (2) మరియు (3) నిబంధనలకు లోబడి నిర్ణయించబడుతుంది:"]
["परन्‍तु मत बराबर होने की दशा में, वह विनिश्‍चय अभिभावी होगा, जो अभियुक्‍त के सर्वाधिक पक्ष में है ।","కానీ ఓట్ల సమానత్వం విషయంలో, అతను నిర్ణయాత్మక సంరక్షకుడిగా ఉంటాడు, అతను నిందితులకు అత్యంత అనుకూలంగా ఉంటాడు."]
["(2) मृत्‍यु का दंडादेश किसी भी अपराधी के विरुद्ध तब के सिवाय पारित नहीं किया जाएगा जब कि उस दशा में, जिसमें सेना-न्‍यायालय की सदस्‍य संख्‍या पांच से अधिक नहीं है, उपस्‍थित सदस्‍यों में से कम से कम चार की, और अन्‍य सब दशाओं में, उपस्‍थित सदस्‍यों के दो-तिहाई से अन्‍यून सदस्‍यों की बहुसंख्‍या की दंडादेश के बारे में सहमति न हो ।","(2) ఆర్మీ కోర్టు యొక్క బలం ఐదుగురికి మించకుండా, కనీసం నలుగురు సభ్యులు, మరియు మిగతా వారందరికీ మినహా ఏ నేరస్థుడికీ మరణ శిక్ష విధించబడదు, అన్నిసందర్భాల్లో, హాజరైన సభ్యులలో మూడింట రెండొంతుల మంది ఇతర సభ్యుల మెజారిటీ శిక్షను అంగీకరించరు."]
["(3) जहां कि किसी अपराध के बारे में एकमात्र दंड, जो अधिनिर्णीत किया जा सकता हो, मृत्‍यु है, वहां यह निष्‍कर्ष कि ऐसे अपराध का आरोप साबित हो गया है, तब के सिवाय नहीं दिया जाएगा जब कि उस दशा में, जिमसें सेना-न्‍यायालय की सदस्‍य संख्‍या पांच से अधिक नहीं है उपस्‍थित सदस्‍यों से कम से कम चार की, और अन्‍य सब दशाओं में उपस्‍थित सदस्‍यों की दो-तिहाई से अन्‍यून सदस्‍यों की बहुसंख्‍या की निष्‍कर्ष के बारे में सहमति न हो ।","(3) ఒక నేరానికి సంబంధించి అపరాధికి విధించబడే ఏకైక శిక్ష మరణం అయితే, అటువంటి నేరం యొక్క అభియోగం నిరూపించబడినప్పుడు తప్ప, ఆ సందర్భంలో సైన్యం తప్ప, తీర్మానం ఇవ్వబడదు, కోర్టు సభ్యుల సంఖ్య ఐదుగురికి కంటే ఎక్కువ కాకుండా, హాజరైన సభ్యులలో నలుగురి కంటే తక్కువ కాకుండా, మరియు మిగతా అన్ని కేసులలో, హాజరైన సభ్యులలో మూడింట రెండొంతుల మంది ఇతర సభ్యుల మెజారిటీ తీర్మానంపై అంగీకరించరు."]
["125. यह निष्‍कर्ष कि अपराध दंड की न्‍यूनतर मात्रा अन्‍तर्वलित रखने वाले आशय से किया गया था––","125. నేరానికి తక్కువ పరిమాణంలో శిక్షను కలిగి ఉండటానికి ముగింపుగా ఉద్దేశించబడినది-"]
["जहां कि किसी अपराध के दंड की मात्रा उस आशय पर निर्भर है, जिससे वह अपराध किया गया है, और किसी व्‍यक्‍ति पर यह आरोप है कि उसने ऐसा अपराध उस आशय से किया है, जिससे उसे करने पर अधिक दण्‍ड अधिरोपित किया जाता है, वहां सेना-न्‍यायालय यह निष्‍कर्ष निकाल सकेगा कि अपराध ऐसे आशय से किया गया था, जिससे न्‍यूनतर मात्रा का दण्‍ड अंतर्वलित होता है और वह तद्नुसार ऐसा दंड दे सकेगा ।","ఒక నేరానికి శిక్ష యొక్క పరిమాణం నేరం చేసిన ఉద్దేశంపై ఆధారపడి ఉంటుంది మరియు దానిపై ఎక్కువ శిక్ష విధించాలనే ఉద్దేశ్యంతో ఒక వ్యక్తి అటువంటి నేరానికి పాల్పడ్డాడనే ఆరోపణపై ఆధారపడి ఉంటుంది, ఆర్మీ కోర్టు ఈ నేరానికి తక్కువ పరిమాణంలో శిక్ష విధించే విధంగా జరిగిందని తేల్చవచ్చు మరియు తదనుగుణంగా అలాంటి శిక్షను విధించవచ్చు."]
["126. आनुकल्‍पिक निष्‍कर्ष––","126. ఊహాత్మక తీర్మానాలు––"]
["यदि अभियुक्‍त पर किसी एक अपराध का आरोप लगाया गया है और साक्ष्‍य से यह प्रतीत होता है कि उसने कोई भिन्‍न अपराध किया है, जिसका आरोप उस पर धारा 91 के अधीन लगाया जा सकता था, तो उसे उस अपराध के लिए सिद्धदोष ठहराया जा सकेगा, जिसके बारे में दर्शित किया गया है कि उसने वह किया है, भले ही उस पर उसका आरोप न लगाया गया हो ।","ఒకవేళ నిందితుడు నేరాలకు పాల్పడినట్లయితే మరియు సాక్ష్యం ప్రకారం, అతను సెక్షన్ 91 కింద అభియోగాలు మోపగలిగే వేరే నేరానికి పాల్పడినట్లు కనిపిస్తే, అతను ఆ నేరానికి దోషిగా నిర్ధారించబడవచ్చు, అతను నిందితుడు కాకపోయినా, అతను చేసినట్లు చూపబడుతుంది."]
["127. गुरुतर अपराध के आरोप पर यह निष्‍कर्ष कि लघुतर अपराध साबित हुआ है––","127. గురుతర నేరం ఆరోపణపై చిన్న నేరం నిరూపించబడిందని తేల్చారు––"]
["9. हैदराबाद परिचारिका, दाई और स्‍वास्‍थचर रजिस्‍ट्रीकरण अधिनियम, 1951 (1951 का हैदराबाद अधिनियम 19) ।","9. హైదరాబాద్ హోస్టెస్, మంత్రసాని మరియు ఆరోగ్యకరమైన నమోదు చట్టం, 1951 (1951 లో హైదరాబాద్ చట్టం 19)."]
["10. हैदराबाद खादी और ग्रामोद्योग बोर्ड अधिनियम, 1955 (1955 का हैदराबाद अधिनियम 12) ।","10. హైదరాబాద్ ఖాదీ మరియు గ్రామోద్యోగ్ బోర్డు చట్టం, 1955 (1955 లో హైదరాబాద్ చట్టం 12)."]
["11. मध्‍य प्रदेश भूदान यज्ञ अधिनियम, 1953 (1953 का मध्‍य प्रदेश अधिनियम 15) ।","11. మధ్యప్రదేశ్ భూదాన్ యజ్ఞ చట్టం, 1953 (1953 లో మధ్య ప్రదేశ్ చట్టం 15)."]
["[12. राजस्‍थान चिकित्‍सा अधिनियम, 1952 (1952 का राजस्‍थान अधिनियम 13) ।","[12. రాజస్థాన్ మెడికల్ యాక్ట్, 1952 (1952 లో రాజస్థాన్ యాక్ట్ 13)."]
["13. राजस्‍थान देशी औषध अधिनियम, 1953 (1953 का राजस्‍थान अधिनियम 5) ।","13. రాజస్థాన్ స్వదేశీ ఔషధాల చట్టం, 1953 (1953 లో రాజస్థాన్ చట్టం 5)."]
["14. राजस्‍थान भूदान यज्ञ अधिनियम, 1954 (1954 का राजस्‍थान अधिनियम 16) ।","14. రాజస్థాన్ భూదాన్ యజ్ఞ చట్టం, 1954 (1954 లో రాజస్థాన్ చట్టం 16)."]
["15. राजस्‍थान खादी और ग्रामोद्योग बोर्ड अधिनियम, 1955 (1955 का राजस्‍थान अधिनियम 5) ।]","15. రాజస్థాన్ ఖాదీ మరియు గ్రామోద్యోగ్ బోర్డు చట్టం, 1955 (1955 లో రాజస్థాన్ చట్టం 5).]"]
["[16. मध्‍य भारत पंचायत अधिनियम, संवत् 2006 (1949 का 58) ।]","[16. మధ్య భారత్ పంచాయతీ చట్టం, సంవత్సరం 2006 (1949 లో 58).]"]
["17. मध्‍य भारत देशी औषध अधिनियम, संवत् 2009 (1952 का 28) ।","17. సెంట్రల్ ఇండియా ఇండిజీనస్ డ్రగ్స్ యాక్ట్, సంవత్సరం 2009 (1952 లో 28)."]
["18. मध्‍य भारत दाई रजिस्‍ट्रीकरण अधिनियम, 1953 (1953 का 22) ।","18. మధ్య భారత్ దాయ్ రిజిస్ట్రేషన్ చట్టం, 1953 (1953 లో 22)."]
["19. मध्‍य भारत चिकित्‍सा व्‍यवसायी रजिस्‍ट्रीकरण अधिनियम, 1954 (1954 का 16) ।","19. సెంట్రల్ ఇండియా మెడికల్ ప్రొఫెషనల్ రిజిస్ట్రేషన్ యాక్ట్, 1954 (1954 లో 16)."]
["20. मध्‍य भारत परिचारिका, दाई और स्‍वास्‍थचर रजिस्‍ट्रीकरण अधिनियम, 1955 (1955 का 2) ।","20. సెంట్రల్ ఇండియా హోస్టెస్, మంత్రసాని మరియు ఆరోగ్యం రిజిస్ట్రేషన్ చట్టం, 1955 (1955 లో 2)."]
["21. मध्‍य भारत भूदान यज्ञ अधिनियम, 1955 (1955 का 3) ।","21. మధ్య భారత్ భూదాన్ యజ్ఞ చట్టం, 1955 (1955 లో 3)."]
["22. मध्‍य भारत खादी और ग्रामोद्योग अधिनियम, 1955 (1955 का 24) ।]","22. సెంట్రల్ ఇండియా ఖాదీ అండ్ విలేజ్ ఇండస్ట్రీస్ యాక్ట్, 1955 (1955 లో 24).]"]
["[3][23. हैदराबाद कृषि-मण्‍डी अधिनियम (1339 फसली का अधिनियम सं० 2) ।]","[3] [23. హైదరాబాద్ అగ్రి-మండి చట్టం (1339 పంట యొక్క చట్టం సంఖ్య 2).]"]
["[24. दन्‍त-चिकित्‍सक अधिनियम, 1948 (1948 का केन्‍द्रीय अधिनियम 16) ।]","[24. దంతవైద్యుల చట్టం, 1948 (1948 లో సెంట్రల్ యాక్ట్ 16).]"]
["[25. मद्रास हिन्‍दू धार्मिक तथा खैराती विन्‍यास अधिनियम, 1951 (1951 का मद्रास अधिनियम 19) ।]","[25. మద్రాస్ హిందూ మత మరియు ఖైరతి ఆకృతీకరణ చట్టం, 1951 (1951 లో మద్రాస్ చట్టం 19).]"]
["[26. शासकीय न्‍यासी अधिनियम, 1913 (1913 का केन्‍द्रीय अधिनियम 2) ।","[26. ప్రభుత్వ ధర్మకర్తల చట్టం, 1913 (1913 లో కేంద్ర చట్టం 2)."]
["27. महा-प्रशासक अधिनियम, 1913 (1913 का केन्‍द्रीय अधिनियम 3) ।]","27. జనరల్ అడ్మినిస్ట్రేటర్ చట్టం, 1913 (1913 లో సెంట్రల్ యాక్ట్ 3).]"]
["[28. फार्मेसी अधिनियम, 1948 (1948 का केन्‍द्रीय अधिनियम 8) ।]","[28. ఫార్మసీ చట్టం, 1948 (1948 లో సెంట్రల్ యాక్ట్ 8).]"]
["[29. मुम्‍बई हौम्‍योपैथी अधिनियम, 1951 (1951 का मुम्‍बई अधिनियम 48) ।]","[29. ముంబై హోమియోపతి చట్టం, 1951 (1951 లో ముంబై చట్టం 48).]"]
["[30. मुम्‍बई खादी और ग्रामोद्योग अधिनियम, 1960 (1960 का मुम्‍बई अधिनियम 19) ।]","[30. ముంబై ఖాదీ మరియు గ్రామ పరిశ్రమల చట్టం, 1960 (1960 లో ముంబై చట్టం 19).]"]
["[31. मुम्‍बई ग्राम पंचायत अधिनियम, 1958 (1958 का मुम्‍बई अधिनियम 3) ।]","[31. ముంబై గ్రామ పంచాయతీ చట్టం, 1958 (1958 లో ముంబై చట్టం 3).]"]
["[32. खैराती विन्‍यास अधिनियम, 1890 (1890 का अधिनियम 6) ।]","[32. ఖైరతి కాన్ఫిగరేషన్ చట్టం, 1890 (1890 యొక్క చట్టం 6).]"]
["[33. पंजाब परिचारिका रजिस्‍ट्रीकरण अधिनियम, 1932 (1932 का पंजाब अधिनियम 1) ।","[33. పంజాబ్ హోస్టెస్ రిజిస్ట్రేషన్ యాక్ట్, 1932 (1932 లో పంజాబ్ చట్టం 1)."]
["34. पंजाब ग्राम पंचायत अधिनियम, 1952 (1952 का पंजाब अधिनियम 4) ।","34. పంజాబ్ గ్రామ పంచాయతీ చట్టం, 1952 (1952 లోని పంజాబ్ చట్టం 4)."]
["35. वक्‍फ अधिनियम, 1954 (1954 का केन्‍द्रीय अधिनियम 29) ।","35. వక్ఫ్ చట్టం, 1954 (1954 లో సెంట్రల్ యాక్ట్ 29)."]
["36. पंजाब खादी और ग्रामोद्योग बोर्ड अधिनियम, 1955 (1956 का पंजाब अधिनियम 40) ।","36. పంజాబ్ ఖాదీ మరియు గ్రామోద్యోగ్ బోర్డు చట్టం, 1955 (1956 లో పంజాబ్ చట్టం 40)."]
["37. पंजाब पंचायत समिति तथा जिला परिषद् अधिनियम, 1961 (1961 का पंजाब अधिनियम 3) ।","37. పంజాబ్ పంచాయతీ సమితి మరియు జిల్లా పరిషత్ చట్టం, 1961 (1961 లో పంజాబ్ చట్టం 3)."]
["38. पंजाब कृषक-उत्‍पाद-मण्‍डी अधिनियम, 1961 (1961 का पंजाब अधिनियम 23) ।","38. పంజాబ్ రైతులు-ఉత్పత్తులు-మార్కెట్ చట్టం, 1961 (1961 లో పంజాబ్ చట్టం 23)."]
["39. महा-प्रशासक अधिनियम, 1963 (1963 का केन्‍द्रीय अधिनियम 45) ।]","39. జనరల్ అడ్మినిస్ట్రేటర్స్ యాక్ట్, 1963 (1963 లో సెంట్రల్ యాక్ట్ 45).]"]
["[40. पंजाब होम्‍योपैथी व्‍यवसायी अधिनियम, 1965 (1965 का पंजाब अधिनियम 16) ।]","[40. పంజాబ్ హోమియోపతి బిజినెస్ యాక్ట్, 1965 (1965 లో పంజాబ్ చట్టం 16).]"]
["[41. पंजाब भूदान यज्ञ अधिनियम, 1955 (1955 का पंजाब अधिनियम 45) ।]","[41. పంజాబ్ భూదాన్ యజ్ఞ చట్టం, 1955 (1955 లో పంజాబ్ చట్టం 45).]"]
["[42. पंजाब श्रम-कल्‍याण निधि अधिनियम, 1965 (1965 का पंजाब अधिनियम 17) ।","[42. పంజాబ్ కార్మిక-సంక్షేమ నిధి చట్టం, 1965 (1965 లో పంజాబ్ చట్టం 17)."]
["43. पंजाब राज्‍य आयुर्वेद तथा यूनानी औषध पद्धतियों का संकाय अधिनियम, 1963 (1963 का पंजाब अधिनियम 38) ।]","43. పంజాబ్ స్టేట్ ఫ్యాకల్టీ ఆఫ్ ఆయుర్వేదం అండ్ యునాని మెడిసిన్ ప్రాక్టీసెస్ యాక్ట్, 1963 (1963 లో పంజాబ్ యాక్ట్ 38).]"]
["44. शाही कुटुम्‍ब (बड़ौदा) न्‍यास निधि (निरसन) अधिनियम, 1956 (1957 का मुम्‍बई अधिनियम 4) ।","44. షాహి కుటుంబ్ (బరోడా) ట్రస్ట్ ఫండ్ (రిపీల్) చట్టం, 1956 (1957 లో ముంబై చట్టం 4)."]
["[45. सिख गुरुद्वारा अधिनियम, 1925 (1925 का पंजाब अधिनियम 8) ।]","[45. సిక్కు గురుద్వారా చట్టం, 1925 (1925 లో పంజాబ్ చట్టం 8).]"]
["नौसेना अधिनियम, 1957","నావికాదళ్ యాక్ట్, 1957"]
["(1957 का अधिनियम संख्‍यांक 62)[1]","(1957లో చట్టం సంఖ్య 62) [1]"]
["[27 दिसम्‍बर, 1957]","[27 డిసెంబర్, 1957]"]
["भारतीय नौसेना के शासन से सम्‍बन्‍धित विधि का समेकन और संशोधन करने के लिए अधिनियम","భారత నావికాదళ పాలనకు సంబంధించిన చట్టాన్ని ఏకీకృతం చేయడానికి మరియు సవరించడానికి చట్టం"]
["भारण गणराज्‍य के आठवें वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो :––","ప్రారంభ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క ఎనిమిదవ సంవత్సరంలో దీనిని పార్లమెంటు తరువాత సంవత్సరంలో అమలు చేయబడింది:––"]
["प्रारम्‍भिक","ప్రారంభం"]
["1. संक्षिप्‍त नाम और प्रारम्‍भ––","1. మొదటి మరియు చివరి పేరు––"]
["(1) यह अधिनियम नौसेना अधिनियम, 1957 कहा जा सकेगा ।","(1) ఈ చట్టాన్ని నావికాదళ్ యాక్ట్, 1957 అని పిలుస్తారు."]
["(2) यह उस तारीख[2] को प्रवृत्त होगा जिसे केन्‍द्रीय सरकार शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा नियत करे ।","(2) అధికారిక గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించే తేదీ [2] నుండి ఇది అమల్లోకి వచ్చింది."]
["2. नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन व्‍यक्‍ति––","2. నావికాదళ్ చట్టానికి లోబడి ఉన్న వ్యక్తులు."]
["(1) निम्‍नलिखित व्‍यक्‍ति, अर्थात् :––","(1) కింది వ్యక్తి, అంటే: ––"]
["(क) भारतीय नौसेना का हर व्‍यक्‍ति, उस समय के दौरान, जिसमें उस पर इस अधिनियम के अधीन सेवा का दायित्‍व है;","(క) భారత నావికాదళంలోని ప్రతి వ్యక్తి, ఈ చట్టం ప్రకారం అతను బాధ్యత వహించే సమయంలో;"]
["(ख) भारतीय नौसैनिक रिजर्व बल का हर व्‍यक्‍ति जब कि वह––","(ఖ) భారత నావికాదళ రిజర్వ్ ఫోర్స్ యొక్క ప్రతి వ్యక్తి అతను––"]
["(i) सक्रिय सेवा पर है, अथवा","(i) క్రియాశీల సేవలో ఉన్నది, లేదా"]
["(ii) नौसैनिक सेवा की किसी भी सम्‍पत्ति में या पर, जिसके अन्‍तर्गत नौसैनिक स्‍थापन, पोत और अन्‍य जलयान, वायुयान, यान और अस्‍त्रागार आते हैं; अथवा","(ii) నావికాదళ సేవ యొక్క ఏదైనా ఆస్తిలో లేదా నౌకాదళ సంస్థాపనలు, నౌకలు మరియు ఇతర పడవలు, విమానం, ఓడలు మరియు ఆయుధశాలలు ఉన్నాయి; లేదా"]
["(iii) इस अधिनियम के अधीन बनाए गए विनियमों के अनुसरण में प्रशिक्षण के लिए आहूत किया गया है या प्रशिक्षण पा रहा है, तब तक जब तक वह अपने प्रशिक्षण से सम्‍यक् रूप से निर्मुक्‍त न कर दिया जाए; अथवा","(iii) ఈ చట్టం ప్రకారం చేసిన నిబంధనలకు అనుగుణంగా, శిక్షణ కోసం పిలుపునిచ్చారు లేదా శిక్షణను స్వీకరిస్తున్నారు, అతను తన శిక్షణ నుండి పూర్తిగా విడుదలయ్యే వరకు, లేదా"]
["(iv) इस अधिनियम के अधीन बनाए गए विनियमों के अनुसरण में भारतीय नौसेना में वास्‍तविक सेवा के लिए आहूत किया गया है, तब तक जब तक वह उससे सम्‍यक् रूप से निर्मुक्‍त न कर दिया जाए, से अथवा","(iv) ఈ చట్టం ప్రకారం చేసిన నిబంధనలకు అనుగుణంగా భారత నావికాదళంలో వాస్తవ సేవ కోసం పిలుపునిచ్చారు, అతను దాని నుండి పూర్తిగా విడుదల చేయకపోతే, లేదా"]
["(v) वर्दी में है;","(v) యూనిఫాంలో ఉన్నప్పుడు;"]
["(ग) नियमित सेना और वायुसेना के सदस्‍य, जब कि वे भारतीय नौसेना कि किसी पोत या वायुयान के फलक पर चढ़े हुई हैं, इतने विस्‍तार तक और ऐसी शर्तों के अध्‍यधीन रहते हुए, जो विहित की जाएं;","(గ) సాధారణ సైన్యం మరియు వైమానిక దళం సభ్యులు, వారు భారత నావికాదళానికి చెందిన ఓడ లేదా విమానంలో ఉన్నప్పుడు, కొంతవరకు మరియు సూచించిన షరతులకు లోబడి ఉంటారు;"]
["(घ) हर व्‍यक्‍ति जो अन्‍यथा नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन न होते हुए केन्‍द्रीय सरकार के साथ धारा 6 के अधीन वचनबद्ध करता है;","(ఘ) నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి సెక్షన్ 6 కింద కేంద్ర ప్రభుత్వానికి కట్టుబడి ఉంటాడు;"]
["(ङ) इस अधिनियम के अधीन समुत्‍थापित किन्‍हीं सहायक बलों का हर व्‍यक्‍ति, इतने विस्‍तार तक और ऐसी शर्तों के अध्‍यधीन रहते हुए, जो विहित की जाएं; तथा","(ఙ) ఈ చట్టం క్రింద స్థాపించబడిన ఏదైనా సహాయక శక్తుల యొక్క ప్రతి వ్యక్తి, కొంతవరకు మరియు సూచించిన షరతులకు లోబడి ఉంటారు; మరియు"]
["(च) हर व्‍यक्‍ति, जो यद्यपि वह अन्‍यथा नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन न होता, किसी अन्‍य अधिनियम द्वारा, या सक्रिय सेवा के दौरान उन विनियमों द्वारा, जो इस अधिनियम के अधीन इस निमित्त बनाए गए हों, नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन कर दिया गया है, इतने विस्‍तार तक और ऐसी शर्तों के अध्‍यधीन रहते हुए, जो विहित की जाएं, जहां कहीं भी हों, नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन होंगे ।","(చ) ప్రతి వ్యక్తి, నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉండకపోయినా, మరే ఇతర చట్టం ద్వారా లేదా క్రియాశీల సేవలో ఉన్నప్పుడు ఆ నిబంధనల ప్రకారం, ఈ ప్రయోజనం కోసం ఈ చట్టం క్రింద తయారు చేయబడినవి నావికా చట్టానికి లోబడి, కొంతవరకు మరియు సూచించబడిన షరతులకు లోబడి, వారు ఎక్కడ ఉన్నా, నావికా చట్టానికి లోబడి ఉంటారు."]
["(2) निम्‍नलिखित व्‍यक्‍ति, अर्थात्––","(2) ఈ కింది వ్యక్తి, అంటే––"]
["(क) हर व्‍यक्‍ति जिसकी बाबत यह आदेश दिया गया है कि वह भारतीय नौसेना के किसी पोत या वायुयान के फलक पर ले लिया जाए या जो उस फलक पर यात्री है, इतने विस्‍तार तक और ऐसी शर्तों के अध्‍यधीन रहते हुए, जो विहित की जाएं;","(క) భారతీయ నావికాదళానికి చెందిన ఓడ లేదా విమానంలో లేదా ఆ విమానంలో ప్రయాణీకుడిగా ఉన్న ప్రతి వ్యక్తిని, కొంతవరకు మరియు సూచించిన షరతులకు లోబడి ఉండాలని ఆదేశిస్తారు;"]
["(ख) हर व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन कारावास या निरोध के लिए दण्‍डादिष्‍ट किया गया है, उसके दण्‍डादेश की अवधि पर्यन्‍त, इस बात के होते हुए भी कि वह नौसैनिक सेवा से उन्‍मुक्‍त या सकलंक या बिना कलंक पदच्‍युत किया गया है या जो इस उपबन्‍ध के अभाव में अन्‍यथा नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन न रह जाएगा, नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन व्‍यक्‍ति समझे जाएंगे ।","(ఖ) ఈ చట్టం ప్రకారం జైలు శిక్ష లేదా నిర్బంధానికి పాల్పడిన ప్రతి వ్యక్తి, అతని శిక్ష యొక్క కాలపరిమితి ఉన్నప్పటికీ, అతను నావికాదళ సేవ నుండి కొంత లేదా పూర్తిగా లేదా కళంకం లేకుండా పదవి నుండి తొలగించబడ్డాడు, లేదా ఈ నిబంధన లేనప్పుడు ఎవరు నావికా చట్టానికి లోబడి ఉండరు, వారు నావికా చట్టానికి లోబడి ఉన్న వ్యక్తిగా పరిగణించబడతారు. "]
["3. परिभाषाएं––","3. నిర్వచనాలు––"]
["इस अधिनियम में जब तक कि संदर्भ से अन्‍यथा अपेक्षित न हो,––","ఈ చట్టంలో, సందర్భం అవసరమైతే తప్ప, ––"]
["(1) “सक्रिय सेवा” से––","(1) \"క్రియాశీల సేవ\" నుండి––"]
["(क) संविधान के अनुच्‍छेद 352 के खण्‍ड (1) के अधीन निकाली गई आपात की उद्‌घोषणा के प्रवर्तन की कालावधि के दौरान की, अथवा","(క) అత్యవసర ప్రకటన అమలు చేసే కాలంలో, రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 352 లోని క్లాజ్ (1) కింద తీసుకోబడింది, లేదా"]
["(ख) किसी ऐसी कालावधि के दौरान की, जिसे केन्‍द्रीय सरकार ने किसी ऐसे क्षेत्र के प्रति निर्देश से, जिसमें नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का कोई व्‍यक्‍ति या किसी वर्ग के व्‍यक्‍ति सेवा कर रहे हों, शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा सक्रिय सेवा की कालावधि घोषित किया है, सेवा या कर्तव्‍य अभिप्रेत है ;","(ఖ) నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఒక వ్యక్తి లేదా ఒక వర్గం వ్యక్తులు పనిచేస్తున్న ప్రాంతాన్ని సూచించడం ద్వారా, అధికారిక గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా, క్రియాశీల సేవా కాలం ప్రకటించిన ఏ వ్యవధిలోనైనా కేంద్ర ప్రభుత్వం, సేవ లేదా విధి ఉద్దేశించబడింది;"]
["(2) “नौसेनाध्‍यक्ष” से राष्‍ट्रपति द्वारा नौसेनाध्‍यक्ष के रूप में नियुक्‍त किया गया फ्लैग आफिसर या छुट्टी पर या अन्‍यथा उसकी अनुपस्‍थिति में वह आफिसर, जिसे केन्‍द्रीय सरकार ने उस रूप में कार्यवहन करने के लिए नियुक्‍त किया हो, या ऐसी स्‍थानापन्‍न नियुक्‍ति के अभाव में, वह आफिसर जिसे समादेशाधिकार, इस अधिनियम के अधीन बनाए विनियमों के अनुसार न्‍यागत होता है, अभिप्रेत है ;","(2) \"చీఫ్ ఆఫ్ నావల్ స్టాఫ్\" నుండి నేవల్ స్టాఫ్ యొక్క చీఫ్ గా లేదా సెలవులో లేదా ఆ రూపంలో పనిచేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమించిన అధికారి లేనప్పుడు లేదా అటువంటి ప్రత్యామ్నాయ నియామకం లేనప్పుడు రాష్ట్రపతి నియమించిన ఒక ఫ్లాగ్ ఆఫీసర్, ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనలకు అనుగుణంగా అధికార పరిధిని నిర్ణయించే అధికారిగా, ఉద్దేశించబడింది;"]
["(3) “सिविल अपराध” से भारत में मामूली दाण्‍डिक अधिकारिता के न्‍यायालय द्वारा विचारणीय अपराध अभिप्रेत है ;","(3) \"సివిల్ నేరం\" అంటే భారతదేశంలో చిన్న నేరస్థులను న్యాయస్థానం ద్వారా విచారించాల్సిన నేరాలకు ఉద్దేశించబడింది;"]
["(4) “सिविल कारागार” से ऐसी जेल या स्‍थान अभिप्रेत है, जो किसी आपराधिक कैदी के निरोध के लिए कारागार अधिनियम, 1894 (1894 का 9) के अधीन या किसी अन्‍य तत्‍समय प्रवृत्त विधि के अधीन प्रयुक्‍त किया जाता हो ;","(4) \"సివిల్ జైలు\" అంటే అలాంటి జైలు లేదా ప్రదేశం, ఇది జైలు చట్టం, 1894 (1894 లో 9) కింద అమల్లో ఉన్న ప్రస్తుత ఖైదీని నిర్బంధించడానికి ఉపయోగిస్తారు;"]
["(5) “आयुक्‍त आफिसर” से वह व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है, जो भारतीय नौसेना या भारतीय नौसैनिक रिजर्व बल में राष्‍ट्रपति से आयोग धारण किए हुए है ;","(5) “కమిషనర్ ఆఫీసర్” అంటే భారత నావికాదళంలో లేదా భారత నావికాదళ రిజర్వ్ ఫోర్స్‌లో రాష్ట్రపతి ద్వారా నియమించబడిన వ్యక్తి;"]
["(6) “सेना-न्‍यायालय” से इस अधिनियम के अधीन गठित सेना-न्‍यायालय अभिप्रेत है ;","(6) “ఆర్మీ కోర్ట్” అంటే ఈ చట్టం ప్రకారం ఏర్పడిన ఆర్మీ కోర్టు;"]
["(7) “शत्रु” के अन्‍तर्गत ऐसे सब सायुध बागी, सशस्‍त्र सैन्‍य विद्रोही, सायुध बल्‍वाकारी और जल-दस्‍यु और ऐसा कोई उद्यतायुध व्‍यक्‍ति आता है, जिसके विरुद्ध कार्य करना किसी ऐसे व्‍यक्‍ति का कर्तव्‍य है जो नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन है ;","(7) “శత్రువుల” క్రింద అటువంటి యుద్ధ తిరుగుబాటుదారులు, సాయుధ సైనిక తిరుగుబాటుదారులు, యుద్ధ బెదిరింపుదారులు మరియు సముద్రపు దొంగలు, మరియు ఏదైనా జాత్యహంకార యుద్ధం, ఇది నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న వ్యక్తి యొక్క విధి;"]
["(8) “फ्लैग आफिसर” से फ्लीट एडमिरल, एडमिरल, वायस रियर एडमिरल के रैंक का आफिसर अभिप्रेत है ;","(8) \"ఫ్లాగ్ ఆఫీసర్\" అంటే ఫ్లీట్ అడ్మిరల్, అడ్మిరల్, వైస్ రియర్ అడ్మిరల్ హోదాలో ఉన్న అధికారి;"]
["(9) “भारतीय नौसैनिक रिजर्व बल” से केन्‍द्रीय सरकार द्वारा समुत्‍थापित और बनाए रखा गया नौसैनिक रिजर्व बल अभिप्रेत है ;","(9) \"ఇండియన్ నావల్ రిజర్వ్ ఫోర్స్\" అంటే కేంద్ర ప్రభుత్వం స్థాపించిన మరియు నిర్వహించే నావల్ రిజర్వ్ ఫోర్స్;"]
["(10) “भारतीय नौसेना” से केन्‍द्रीय सरकार द्वारा समुत्‍थापित और बनाए रखा गया नियमित नौसैनिक बल अभिप्रेत है ;","(10) \"ఇండియన్ నేవీ\" అంటే కేంద్ర ప్రభుత్వం స్థాపించిన మరియు నిర్వహించే సాధారణ నావికా దళం;"]
["(11) “भारतीय जल-क्षेत्र” से, धाराओं 31, 97 और 99 के प्रयोजनों के लिए, वह समुद्र अभिप्रेत है, जो भारत के समुद्र तट से ऐसी सीमाओं तक विस्‍तृत है, जो विहित की जाएं ;","(11) \"భారతీయ జలాలు\", 31, 97 మరియు 99 సెక్షన్ల ప్రయోజనాల కోసం, భారత తీరం నుండి సూచించిన పరిమితుల వరకు విస్తరించి ఉన్న సముద్రం;"]
["(12) “नौसैनिक अभिरक्षा” से विहित रीति से या नौसैनिक सेवा की प्रथाओं के अनुसार किसी व्‍यक्‍ति की गिरफ्तारी या परिरोध अभिप्रेत है और सैनिक या वायुसेना अभिरक्षा इसके अन्‍तर्गत आती है ;","(12) \"నావల్ కస్టడీ\" అంటే ఒక వ్యక్తిని నిర్దేశించిన పద్ధతిలో లేదా నావికాదళ సేవ యొక్క పద్ధతులకు అనుగుణంగా అరెస్టు చేయడం లేదా నిర్బంధించడం మరియు సైనిక లేదా వైమానిక దళం యొక్క అదుపు దాని పరిధిలోకి వస్తుంది;"]
["[(12क) “नौसैनिक स्‍थापन” से भारतीय नौसेना का या उसके नियंत्रण में का स्‍थापन अभिप्रेत है, चाहे वह भारत के भीतर हो या बाहर ;]","[12(క) \"నావల్ ఎస్టాబ్లిష్మెంట్\" అంటే భారత నావికాదళం లేదా దాని నియంత్రణలో, భారతదేశం లోపల లేదా వెలుపల;]"]
["(13) “नौसैनिक अपराध” से धाराओं 34 से 76 तक के अधीन के अपराधों में से कोई अपराध अभिप्रेत है ;","(13) \"నావల్ నేరం\" అంటే 34 నుండి 76 సెక్షన్ల క్రింద ఏదైనా నేరాలు నిర్దేశింపబడినవి;"]
["(14) “नौसैनिक सेवा” से भारत का नौसैनिक संगठन अभिप्रेत है ;","(14) \"నావల్ సర్వీస్\" అంటే భారతదేశ నావికా సంస్థగా నిర్దేశింపబడినది;"]
["(15) “नौसैनिक अधिकरण” से धारा 97 के अधीन गठित सेना-न्‍यायालय अभिप्रेत है, और धारा 96 के अधीन गठित अनुशासन न्‍यायालय, इस अधिनियम के अधीन दण्‍ड देने की शक्‍तियों का प्रयोग करने वाला कमान आफिसर या अन्‍य आफिसर या प्राधिकारी इसके अन्‍तर्गत आता है ;","(15) \"నావల్ ట్రిబ్యునల్\" అంటే సెక్షన్ 97 కింద ఏర్పడిన ఆర్మీ కోర్టు, మరియు సెక్షన్ 96 కింద ఏర్పాటు చేయబడిన ఒక క్రమశిక్షణా కోర్టు, ఒక కమాండ్ ఆఫీసర్ లేదా ఇతర అధికారి లేదా అధికారం ఈ చట్టం ప్రకారం శిక్షించే అధికారాలను వినియోగించుకుంటుంది;"]
["(16) “आफिसर” से आयुक्‍त आफिसर अभिप्रेत है और इसके अन्‍तर्गत आता ;—","(16) \"ఆఫీసర్\" అంటే నియమించబడిన మరియు కింద ఉన్న అధికారి; -"]
["(क) पैटी आफिसर से भिन्‍न अधीनस्‍थ आफिसर है ;","(క) పాటీ ఆఫీసర్ కాకుండా సబార్డినేట్ ఆఫీసర్;"]
["[(17) “पैटी आफिसर” से इस रूप में रेट किया गया नौसैनिक अभिप्रेत है और मुख्‍य पैटी आफिसर तथा मास्‍टर मुख्‍य पैटी आफिसर इसके अन्‍तर्गत आते हैं ;]","[(17) \"పాటీ ఆఫీసర్\" అంటే ఒక నావికాదళం అని అర్ధం మరియు చీఫ్ పాటీ ఆఫీసర్ మరియు మాస్టర్ చీఫ్ పాటీ ఆఫీసర్ దాని కిందకు వస్తారు;]"]
["(18) “विहित” से इस अधिनियम के अधीन बनाए गए विनियमों द्वारा विहित अभिप्रेत है ;","(18) \"సూచించినది\" అంటే ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడుతుంది;"]
["(19) “प्रोवो मार्शल” से वह व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है जो धारा 89 के अधीन इस रूप में नियुक्‍त है और उसके उपपदीयों या सहायकों में से कोई, या कोई अन्‍य व्‍यक्‍ति, जो उसके अधीन या उसकी ओर से प्राधिकार का वैध रूप से प्रयोग कर रहा है, उसके अन्‍तर्गत आता है ;","(19) \"ప్రోవో మార్షల్\" అంటే సెక్షన్ 89 కింద నియమించబడిన వ్యక్తి మరియు అతని అధీనంలో ఉన్నవారు లేదా సహాయకులు లేదా అతని తరపున లేదా అతని తరపున చట్టబద్ధంగా అధికారాన్ని వినియోగించుకునే మరే వ్యక్తి అయినా, దాని క్రిందకు వస్తారు;"]
["(20) [3][नौसैनिक] से आफिसर से भिन्‍न नौसैनिक सेवा में का कोई व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है ;","(20) [3] [నావికాదళం] అంటే అధికారి కాకుండా నావికాదళ సేవలో ఉన్న వ్యక్తి;"]
["(21) “पोत के फलक पर” पद में के सिवाय “पोत” के अन्‍तर्गत, भारतीय नौसेना का ऐसा स्‍थापन आता है जो नौसेना की रूढ़ि के अनुसार पोत के रूप में प्रयुक्‍त किया गया है ;","(21) \"ఓడ యొక్క బోర్డు మీద\", \"ఓడ\" కింద, భారత నావికాదళం యొక్క స్థాపన ఉంది, ఇది నావికాదళ ఆచారం ప్రకారం ఓడగా ఉపయోగించబడింది;"]
["(22) “नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन” से किसी अपराध के लिए इस अधिनियम के अधीन गिरफ्तार और विचारित किए जाने के दायित्‍व के अधीन होना अभिप्रेत है ;","(22) \"నావికా చట్టానికి లోబడి\" అంటే ఈ చట్టం క్రింద అరెస్టు చేయబడవలసిన మరియు పరిగణించవలసిన బాధ్యతకు సంబంధించిన నేరం;"]
["(23) “अधीनस्‍थ आफिसर” से भारतीय नौसेना या भारतीय नौसैनिक रिजर्व बल की किसी शाखा में कार्यकारी सब-लेफ्टिनेंट, मिडशिपमैन या कैडट के रूप में नियुक्‍त व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है, किन्‍तु कोई कैडेट, जब कि वह किसी संयुक्‍त सेवा संस्‍था में प्रशिक्षणाधीन है, इसके अन्‍तर्गत नहीं आता ;","(23) \"సబార్డినేట్ ఆఫీసర్\" అంటే భారత నావికాదళం లేదా ఇండియన్ నావల్ రిజర్వ్ ఫోర్స్ యొక్క ఏదైనా శాఖలో ఎగ్జిక్యూటివ్ సబ్ లెఫ్టినెంట్, మిడ్ షిప్ మాన్ లేదా క్యాడెట్ గా నియమించబడిన వ్యక్తి, కానీ అతను ఒక ఉమ్మడి సేవా సంస్థలో శిక్షణ పొందుతున్నప్పుడు ఒక క్యాడెట్, దీని కిందకు రారు;"]
["(24) “वरिष्‍ठ आफिसर” से जब कि वह उस व्‍यक्‍ति के संबंध में प्रयुक्‍त हुआ है, जो नैसैनिक विधि के अध्‍यधीन है, कोई ऐसा आफिसर या पैटी आफिसर अभिप्रेत है जो इस अधिनियम के अधीन बनाए गए विनियमों के अधीन उस व्‍यक्‍ति से ज्‍येष्‍ठ है और कोई ऐसा आफिसर या पैटी आफिसर अभिप्रेत है, जो यद्यपि उस व्‍यक्‍ति से इस प्रकार ज्‍येष्‍ठ नहीं है पर उस व्‍यक्‍ति को समादेश देने का इस अधिनियम या तद्‌धीन बनाए गए विनियमों के अधीन हकदार है, और जब कि ऐसा व्‍यक्‍ति विहित शर्तों के अधीन सेवा कर रहा है, तब उस व्‍यक्‍ति के रैंक से आपेक्षिक उच्‍चतर रैंक का या उस व्‍यक्‍ति को समादेश देने के लिए इस अधिनियम या तद्‌धीन बनाए गए विनियमों के अधीन हकदार नियमित सेना या वायुसेना का आफिसर, कनिष्‍ठ आयुक्‍त आफिसर, वारण्‍ट या अनायुक्‍त आफिसर इसके अन्‍तर्गत आता है ;","(24) \"సీనియర్ ఆఫీసర్\", పౌర చట్టానికి లోబడి ఉన్న వ్యక్తికి సంబంధించి మరియు ఎప్పుడు ఉపయోగించబడుతుందో, ఒక అధికారి లేదా ఒక చిన్న అధికారి అంటే ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనలకు లోబడి ఉన్న వ్యక్తి మరియు అలాంటిది 'ఆఫీసర్' లేదా 'పెట్టీ ఆఫీసర్', అటువంటి వ్యక్తికి అంతగా బాధ్యత వహించనప్పటికీ, ఈ చట్టం లేదా ఆ నిబంధనల ప్రకారం ఆ వ్యక్తిని ఆదేశించే అర్హత ఉంది, మరియు అలాంటి వ్యక్తి నిర్దేశించిన పరిస్థితులలో పనిచేస్తున్నప్పుడు, అప్పుడు ఆ వ్యక్తి యొక్క ర్యాంక్ ఉన్న వ్యక్తి, ఉన్నత పదవికి సంబంధించి లేదా ఆ వ్యక్తి ఆదేశించిన, చట్టం లేదా దానిపై చేసిన నిబంధనల ప్రకారం, ఒక సాధారణ సైన్యం లేదా వైమానిక దళం అధికారి, జూనియర్ కమిషనర్, వారెంట్ లేదా అనధికార అధికారి దాని కిందకు వస్తారు;"]
["(25) जो शब्‍द और पद इस अधिनियम में प्रयुक्‍त किए गए हैं, किन्‍तु इसमें परिभाषित नहीं हैं और भारतीय दण्‍ड संहिता (1860 का 45) में परिभाषित हैं, उन सब के वे ही अर्थ होंगे जो क्रमश: उन्‍हें उस संहिता में समनुदिष्‍ट किए गए हैं ।","(25) ఈ చట్టంలో ఉపయోగించిన పదాలు మరియు నిబంధనలు, కానీ ఇక్కడ నిర్వచించబడలేదు మరియు భారతీయ శిక్షాస్మృతి (1860 లో 45) లో నిర్వచించబడినవి, ఆ కోడ్‌లో వారికి కేటాయించిన అర్ధాలు వరుసగా ఉంటాయి."]
["4. मूल अधिकारों का नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन व्‍यक्‍तियों को उपान्‍तर सहित लागू होना––","4. ఉపవిభాగంతో నావికా చట్టానికి లోబడి ఉన్న వ్యక్తులకు ప్రాథమిక హక్కుల దరఖాస్తు––"]
["संविधान के भाग 3 द्वारा प्रदत्त अधिकार नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन के व्‍यक्‍तियों को लागू होने में उस विस्‍तार तक निर्बन्‍धित या निराकृत होंगे जो इस अधिनियम में उपबन्‍धित हैं ।","రాజ్యాంగంలోని పార్ట్ 3 చేత ఇవ్వబడిన హక్కులు, నావికా చట్టానికి లోబడి, ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలలో వర్తించే మేరకు నిషేధించబడతాయి లేదా రద్దు చేయబడతాయి."]
["नौसैनिक बल","నావికా దళాలు"]
["5. नौसैनिक बल समुत्‍थापित और बनाए रखने की केन्‍द्रीय सरकार की शक्‍ति––","5. నావికా దళాన్ని స్థాపించడానికి మరియు నిర్వహించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారం––"]
["केन्‍द्रीय सरकार एक नियमित नौसैनिक बल तथा रिजर्व और सहायक नौसैनिक बलों को समुत्‍थापित और बनाए रख सकेगी ।","కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక సాధారణ నావికా దళాన్ని మరియు రిజర్వ్ మరియు సహాయక నావికా దళాలను స్థాపించి, నిర్వహించగలదు."]
["कतिपय दशाओं में अनुशासन के संबंध में विशेष उपबंध","కొన్ని పరిస్థితులలో క్రమశిక్షణకు సంబంధించి ప్రత్యేక నిబంధన"]
["6. केन्‍द्रीय सरकार की सेवा करने को वचनबद व्‍यक्‍तियों के अनुशासन के लिए उपबन्‍ध––","6. కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సేవ చేయడానికి కట్టుబడి ఉన్న వ్యక్తుల క్రమశిక్షణకు సదుపాయం––"]
["(1) यदि कोई व्‍यक्‍ति, जो अन्‍यथा नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन नहीं है––","(1) నావికాదళ చట్టానికి లోబడి లేని వ్యక్తి ఉంటే -"]
["(क) किसी विशिष्‍ट पोत में, अथवा","(క) ఒక నిర్దిష్ట ఓడలో, లేదా"]
["(ख) ऐसे विशिष्‍ट पोत में या ऐसे पोतों में, जैसे केन्‍द्रीय सरकार, नौसेनाध्‍यक्ष या विहित प्राधिकारी समय-समय पर अवधारित करें, सेवा करने के लिए केंद्रीय सरकार के साथ वचनबंध करता है और वचनबंध करने पर नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन हो जाने का करार करता है, तो जब तक वह वचनबंध प्रवृत्त रहे, और इस बात के होते हुए भी कि तत्‍समय प्रवृत्त वह किसी पोत में सेवा नहीं कर रहा है, वह व्‍यक्‍ति नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन होगा ।","(ఖ) అటువంటి నిర్దిష్ట నౌకలో లేదా అలాంటి నౌకలలో, కేంద్ర ప్రభుత్వం, చీఫ్ ఆఫ్ నావల్ లేదా నిర్దేశిత అధికారం ఎప్పటికప్పుడు నిర్ణయిస్తుంది, కేంద్ర ప్రభుత్వంతో సేవలను చేపట్టడానికి మరియు ఒప్పందం కుదుర్చుకోవడం నావికా చట్టానికి లోబడి ఉంటుంది, కాబట్టి ఆ ఒప్పందం అమలులో ఉన్నంత కాలం, మరియు అతను ఆ సమయంలో అమలులో ఉన్న ఏ నౌకలోనూ సేవ చేయనప్పటికీ, ఆ వ్యక్తి నావికా చట్టానికి లోబడి ఉండాలి."]
["(2) केन्‍द्रीय सरकार, आदेश द्वारा, निदेश दे सकेगी कि ऐसे अपवादों के अध्‍यधीन रहते हुए, जो विशिष्‍ट मामलों में नौसेनाध्‍यक्ष द्वारा या की ओर से किए जाएं, किसी ऐसे वर्ग के व्‍यक्‍ति, जो आदेश में विनिर्दिष्‍ट किया जाए, उस दौरान, जिसमें वे इस धारा के आधार पर नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन हों, इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए या इस अधिनियम के ऐसे उपबंधों के प्रयोजनों के लिए, जो ऐसे विनिर्दिष्‍ट किए जाएं, यथास्‍थिति, आफिसर, पैटी आफिसर या अन्‍य [4][नौसैनिक] समझे जाएंगे ।","(2) కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఆర్డర్ ప్రకారం, అటువంటి మినహాయింపులకు ఆ విషయాన్ని నిర్దేశించవచ్చు, ప్రత్యేక సందర్భాలలో నేవీ చీఫ్ తరపున లేదా ఈ తరపున చేయవచ్చు, ఆ తరగతిలోని వ్యక్తులు వారు పేర్కొన్న క్రమంలో పేర్కొనవచ్చు, ఆఫీసర్, పాటీ ఆఫీసర్ లేదా ఇతర [4] [నావికాదళం], ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం లేదా ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనల కోసం పేర్కొనబడిన విధంగా, నావికా చట్టానికి లోబడి ఉంటుందని భావించబడుతుంది."]

{"sheet":"Packet-6","index":4,"n_rows":1000,"n_cols":2,"rows_kept":1000,"cut":false,"hidden":false,"merged":[]}
["7. नौसेना, सेना और वायुसेना के एक साथ कार्य करने वाले सदस्‍यों के बीच संबंध --","7.నేవీ, ఆర్మీ, వైమానిక దళం సభ్యుల మధ్య సంబంధాలు --"]
["(1) जब कि नियमित सेना और वायुसेना या इन दोनों बलों में से किसी के सदस्‍य, भारतीय नौसेना या भारतीय नौसैनिक रिजर्व बल के सदस्‍यों के साथ विहित शर्तों के अधीन सेवा कर रहे हैं, तब नियमित सेना या वायुसेना के वे सदस्‍य ऐसे समादेश का, यदि कोई हो, प्रयोग करेंगे और ऐसे अनुशासन के अध्‍यधीन होंगे, जो विहित किया जाए ।","[1] రెగ్యులర్ ఆర్మీ మరియు వైమానిక దళం లేదా ఈ రెండు దళాలలోని సభ్యులు భారత నావికాదళం లేదా భారత నావికాదళ రిజర్వ్ ఫోర్స్ సభ్యులతో నిర్దేశించిన పరిస్థితులలో పనిచేస్తుండగా, రెగ్యులర్ ఆర్మీ లేదా అలాంటి కమాండ్ యొక్క వైమానిక దళం సభ్యులు ఉంటే సూచించబడే క్రమశిక్షణకు లోబడి ఉండండి."]
["(2) उपधारा (1) में किसी भी बात के बारे में यह नहीं समझा जाएगा कि वह दण्‍ड देने की शक्‍तियों का प्रयोग धारा 93 की उपधारा (3) के खण्‍ड (ङ) में यथा उपबंधित के सिवाय [5][या ऐसे मामलों के सिवाय और ऐसी शर्तों के अध्‍यधीन रहते हुए, जो विहित की जाएं,] नियमित सेना या वायुसेना के सदस्‍यों द्वारा भारतीय नौसेना या भारतीय नौसैनिक रिजर्व बल के सदस्‍यों पर किया जाना प्राधिकृत करती है ।","(1) (2) సెక్షన్ 93 [5] [లేదా అలాంటి విషయాలలో ఉప-సెక్షన్ (3) లోని క్లాజ్ (ఙ) లో ఇవ్వబడినది తప్ప, ఉప-సెక్షన్ (1) లోని ఏదీ శిక్షించే అధికారాలను వినియోగించినట్లుగా భావించబడదు. సూచించిన పరిస్థితులకు మినహా మరియు లోబడి,] భారత నావికాదళం లేదా భారత నావికాదళ రిజర్వ్ ఫోర్స్ యొక్క సాధారణ సభ్యులను సైన్యం లేదా వైమానిక దళం సభ్యులు సేవ చేయడానికి అధికారం ఇస్తారు."]
["(1) भारतीय नौसेना के आफिसर के समादेशाधीन के कानवाय में समाविष्‍ट किसी वाणिज्‍यिक या अन्‍य जलयान का हर मास्‍टर या तत्‍समय समादेश रखने वाला अन्‍य व्‍यक्‍ति कानवाय के नौपरिवहन या सुरक्षा से सम्‍बद्ध सब मामलों में उन निदेशों का पालन करेगा जो ऐसे आफिसर द्वारा दिए जाएं, और शत्रु से बचने के लिए ऐसी पूर्वावधानियां बरतेगा जो किन्‍हीं ऐसे निदेशों द्वारा अपेक्षित हों ।","(1) భారత నావికాదళ అధికారి ఆధ్వర్యంలో ఉన్న ఏదైనా వాణిజ్య లేదా ఇతర నౌకలోని ప్రతి మాస్టర్ లేదా ఇతర వ్యక్తి నావిగేషన్ లేదా భద్రతకు సంబంధించిన అన్ని విషయాలలో అటువంటి అధికారి ఇచ్చిన ఆదేశాలకు లోబడి ఉండాలి, మరియు శత్రువును నివారించడానికి, అటువంటి ముందస్తు అవసరాలు అటువంటి ఆదేశాల ద్వారా అవసరం."]
["(2) यदि किन्‍हीं ऐसे निदेशों का पालन न हो तो ऐसा कोई भी आफिसर या उसके आदेशों के अधीन कार्य करने वाला कोई भी व्‍यक्‍ति आयुधों के बल से उनका पालन उसके परिणामस्‍वरूप होने वाली किसी क्षति या जीवन हानि के लिए या सम्‍पत्ति को हुए खतरे या संपत्ति को हुई हानि के लिए दायी हुए बिना, करा सकेगा ।","(2) అటువంటి సూచనలు ఏవీ పాటించకపోతే, అటువంటి అధికారి లేదా అతని ఆదేశాల ప్రకారం పనిచేసే ఏ వ్యక్తి అయినా ఆయుధ బలం తో, దాని వలన కలిగే ఏదైనా నష్టం లేదా ప్రాణనష్టం లేదా ఆస్తికి ముప్పు లేదా ఆస్తి నష్టానికి బాధ్యత వహించకుండా పాటించేలా చేయవచ్చు."]
["आयोग, नियुक्‍तियां और अभ्‍यावेशन","కమీషన్లు, నియామకాలు మరియు అభ్యాసాలు"]
["9. नियुक्‍ति या अभ्‍यावेशन के लिए पात्रता––","9. నియామకం లేదా నియామకానికి అర్హత -"]
["(1) केन्‍द्रीय सरकार की सम्‍मति के बिना कोई भी व्‍यक्‍ति, जो भारत का नागरिक नहीं है, भारतीय नौसेना या भारतीय नौसैनिक रिजर्व बल में नियुक्‍ति या अभ्‍यावेशन का पात्र नहीं होगा :","[1] భారత దేశ పౌరుడు కాని వ్యక్తికి, కేంద్ర ప్రభుత్వ అనుమతి లేకుండా, భారత నావికాదళంలో లేదా భారత నావికాదళ రిజర్వ్ ఫోర్స్‌లో నియామకం లేదా ప్రవేశానికి అర్హత ఉండదు."]
["परन्‍तु इस धारा में की कोई भी बात किसी व्‍यक्‍ति को भारतीय नौसेना या भारतीय नौसैनिक रिजर्व बल में नियुक्‍ति या अभ्‍यावेदन का अपात्र इस आधार पर नहीं करेगी कि वह नेपाल की प्रजा है ।","కానీ ఈ విభాగంలో ఒక వ్యక్తి నేపాల్‌కు చెందిన వ్యక్తి అనే కారణంతో భారత నావికాదళంలో లేదా భారత నావికాదళ రిజర్వ్ ఫోర్స్‌లో నియామకం లేదా ప్రాతినిధ్యానికి అనర్హుడు అని ప్రకటించరు."]
["(2) कोई भी नारी भारतीय नौसेना या भारतीय नौसैनिक रिजर्व बल के भागरूप या तत्‍संलग्‍न ऐसे विभाग, शाखा या अन्‍य निकाय में और ऐसी शर्तों के अध्‍यधीन रहते हुए, जैसी केन्‍द्रीय सरकार शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा इस निमित्त विनिर्दिष्‍ट करे, नियुक्‍ति या अभ्‍यावेशित होने की पात्र होने के सिवाय भारतीय नौसेना या भारतीय नौसैनिक रिजर्व बल मे नियुक्‍ति या अभ्‍यावेशन की पात्र नहीं होगी ।","(2) ఎవరైనా స్త్రీకి, ఇండియన్ నేవీ లేదా ఇండియన్ నావల్ రిజర్వ్ ఫోర్స్‌లో భాగంగా లేదా అలాంటి విభాగం, బ్రాంచ్ లేదా ఇతర సంస్థలలో కేంద్ర ప్రభుత్వం అధికారిక గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా పేర్కొన్న విధంగా,.నియామకం లేదా లొంగిపోవడానికి అర్హత తప్ప భారత నావికాదళం లేదా భారత నావికాదళ రిజర్వ్ ఫోర్స్‌లో నియామకం లేదా ప్రవేశానికి అర్హత ఉండదు."]
["10. आयोग और नियुक्‍तियां–","10. కమిషన్ మరియు నియామకాలు-"]
["2) आयोग का अनुदान शासकीय राजपत्र में अधिसूचित किया जाएगा और ऐसी अधिसूचना ऐसे आयोग के अनुदान का निश्‍चायक सबूत होगी ।","2) కమిషన్ మంజూరు అధికారిక గెజిట్‌లో తెలియజేయబడుతుంది,ఆ నోటిఫికేషన్ అటువంటి కమిషన్ మంజూరు యొక్క ఖచ్చితమైన రుజువు అవుతుంది."]
["(3) अधीनस्‍थ आफिसर ऐसी रीति से नियुक्‍त किए जाएंगे और ऐसा रैंक धारण करेंगे, जैसा विहित किया जाए ।","(3) సబార్డినేట్ ఆఫీసర్లు ఈ విధంగా నియమించబడతారు మరియు సూచించిన ర్యాంకును కలిగి ఉంటారు."]
["11. अभ्‍यावेशन––","11. అక్రేడిటేషన్ -"]
["(1) इस अधिनियम में यथा अन्‍यथा उपबन्‍धित के सिवाय, [6][नौसेनिकों] की सेवा के निबन्‍धन और शर्तें, 3[नौसैनिकों] के रूप में सेवा के लिए अभ्‍यावेशित करने के लिए प्राधिकृत व्‍यक्‍ति और ऐसे अभ्‍यावेशन की रीति और प्रक्रिया ऐसी होगी जैसी विहित की जाए ।","[1] ఈ చట్టంలో లేదా ఇతరత్రా అందించినవి తప్ప, [6] [నావికాదళాల] సేవా నిబంధనలు మరియు షరతులు, 3 [నావికాదళాలు] గా పనిచేయడానికి అధికారం ఉన్న వ్యక్తి మరియు అటువంటి అభ్యాసం యొక్క విధానం మరియు ప్రక్రియ సూచించినట్లు ఉంటుంది"]
["(2) कोई भी व्‍यक्‍ति, प्रथमत: [7][बीस वर्ष] से अधिक की कालावधि के लिए भारतीय नौसेना में 1[नौसैनिक] के रूप में अभ्‍यावेशित नहीं किया जाएगा :","(2) ఏ వ్యక్తిని [7] [ఇరవై సంవత్సరాలు] మించిన కాలానికి మొదటిసారి భారత నావికాదళంలో 1 [నావికాదళంగా] చేర్చకూడదు:"]
["परन्‍तु किसी अप्राप्‍तवय की दशा में [8][बीस वर्ष] की उक्‍त कालावधि उस तारीख से गिनी जाएगी, जब वह सत्रह वर्ष की आयु पूरी कर लेता है ।","అతివ్యాప్తి విషయంలో, అతను [] [ఇరవై సంవత్సరాలు] చెప్పిన కాలం అతను పదిహేడేళ్ళ వయస్సు పూర్తి చేసిన తేదీ నుండి లెక్కించబడుతుంది."]
["(3) किसी अन्‍य तत्‍समय प्रवृत्त विधि में अन्‍तर्विष्‍ट किसी बात के होते हुए भी यह है कि––","(3) ప్రస్తుతానికి మరే ఇతర చట్టంలోనైనా ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, అది-"]
["(क) इस अधिनियम के अधीन किसी व्‍यक्‍ति का अभ्‍यावेशन उसकी अप्राप्‍तवयता के दौरान और उसके प्राप्‍तवय हो जाने के पश्‍चात् भी उसके लिए आबद्धकर होगा;","(ఎ) ఈ చట్టం ప్రకారం ఒక వ్యక్తి తన విధికి అతని లభ్యత సమయంలో మరియు అతని విడుదల తర్వాత కూడా కట్టుబడి ఉంటాడు;"]
["(ख) इस अधिनियम के अधीन सम्‍यक् रूप से अभ्‍यावेशित अप्राप्‍तवय के न तो माता या पिता, न संरक्षक और न अन्‍य कोई व्‍यक्‍ति हकदार होगा कि केन्‍द्रीय सरकार के मुकाबले में अथवा उक्‍त अप्राप्‍तवय के उपरिस्‍थापित केन्‍द्रीय सरकार के आफिसरों या अन्‍य व्‍यक्‍तियों में से किसी के मुकाबले में वह, उक्‍त अप्राप्‍तवय की अभिरक्षा का दावा कर सके ।","(ఖ) ఈ చట్టం క్రింద స్పష్టంగా విధించిన నిబంధనలలో తల్లిదండ్రులు, లేదా సంరక్షకుడు లేదా మరే వ్యక్తిని అయినా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారులు లేదా చెప్పిన అతివ్యాప్తి చెందిన ఇతర వ్యక్తులకు వ్యతిరేకంగా అదుపులోకి తీసుకోవచ్చు."]
["12. अभ्‍यावेशन को विधिमान्‍यता––","12. అక్రేడి టేషన్ యొక్క ధృవీకరణ"]
["जहां कि कोई व्‍यक्‍ति, अपने अभ्‍यावेशन के पश्‍चात् उस अभ्‍यावेशन की तारीख से तीस मास की कालावधि पर्यन्‍त [नौसैनिक] के रूप में वेतन लेता रहा है, वहां यह समझा जाएगा कि वह सम्‍यक् रूप से अभ्‍यावेशित हो गया है और तत्‍पश्‍चात् वह अपने वचनबन्‍ध में किसी अनियमितता या अवैधता के आधार पर या किसी भी अन्‍य आधार पर चाहे वह कुछ भी क्‍यों न हो अपने उन्‍मोचन का दावा करने का हकदार नहीं होगा, और यदि उक्‍त तीन मास के अन्‍दर ऐसा व्‍यक्‍ति अपने उन्‍मोचन का दावा करता है तो जब तक वह व्‍यक्‍ति अपने दावे के अनुसरण में उन्‍मोचित नहीं कर दिया जाता, ऐसी कोई अनियमितता या अवैधता या अन्‍य आधार, नौसैनिक सेवा में 2[नौसैनिक] के रूप में उसकी स्‍थिति पर प्रभाव नहीं डालेगा और उन उसके उन्‍मोचन से पूर्व की गई किसी कार्यवाही, कार्य या बात को अविधिमान्‍य बनाएगा ।","ఒక వ్యక్తి తన/ఆమె ప్రవేశం ప్రారంభించిన నాటి నుండి ముప్పై నెలల కాలానికి [నావికాదళంగా] జీతం తీసుకుంటున్నప్పుడు, సరిగ్గా లొంగిపోయారని మరియు తరువాత అతని/ఆమె నిబద్ధతగా పరిగణించబడుతుంది. అవకతవకలు లేదా చట్టవిరుద్ధం లేదా మరే ఇతర ప్రాతిపదికన అయినా, వ్యక్తి తన విడుదలను క్లెయిమ్ చేయడానికి అర్హత పొందలేడు, అలాంటి వ్యక్తి తన విడుదల అయిన మూడు నెలల్లో క్లెయిమ్ చేస్తే, అటువంటి అవకతవకలు లేదా చట్టవిరుద్ధం లేదా ఇతర కారణాలు, అనుసరించడం మినహా, నావికాదళ సేవలో 2 [నావికాదళం] గా మరియు దాని విడుదలకు ముందు తీసుకున్న ఏదైనా చర్య, చర్య లేదా విషయంపై దాని స్థితిని ప్రభావితం చేయలేవు."]
["13. राजनिष्‍ठा की शपथ––","13. దౌత్యం యొక్క ప్రమాణం -"]
["हर आफिसर और हर [नौसैनिक] नियुक्‍ति या अभ्‍यावेशन के पश्‍चात् यथाशक्‍यशीघ्र उस पोत के, जिसका वह अंग है कमान आफिसर के समक्ष, या विहित आफिसर के समक्ष निम्‍नलिखित प्ररूप में शपथ लेगा या प्रतिज्ञान करेगा, और उसे हस्‍ताक्षरित करेगा, अर्थात्––","ప్రతి అధికారి మరియు ప్రతి [నావికాదళం] నందు నియమించబడిన లేదా లేదా నియామక ధృవీకరణ జరిగిన వెంటనే, అతను ఏ ఓడలో తన విధులను నిర్వర్తించబోతున్నారో ఆ ఓడ యొక్క, కమాండ్ ఆఫీసర్ లేదా నిర్దేశిత అధికారి ముందు, క్రింది విధముగా ప్రతిజ్ణ చేస్తారు లేదా ధృవీకరిస్తారు, మరియు సంతకం చేస్తారు, అనగా-"]
["कोई भी व्‍यक्‍ति, जो किसी अपराध के लिए किसी सेना-न्‍यायालय के समक्ष अभियुक्‍त है, प्रतिरक्षण के लिए सक्षम साक्षी होगा और अपने विरुद्ध या उसी विचारण में उसके साथ आरोपित किसी व्‍यक्‍ति के विरुद्ध लगाए गए आरोपों को नासाबित करने के लिए साक्ष्‍य शपथ पर दे सकेगा :","ఎవరైనా వ్యకి నేరానికి, పాల్పడిన ఆ నింధితుడు ఆర్మీ కోర్టు ముందు రోగనిరోధక శక్తికి మరియు తనకు వ్యతిరేకంగా లేదా సమర్థుడైన సాక్షిగా ఉంటాడు. అదే విచారణలో అతనిపై లేదా అతనిపై అభియోగాలు మోపిన వ్యక్తిపై,అభియోగాలు మోపడానికి ప్రమాణం మీద ఆధారాలు ఇవ్వవచ్చు:"]
["(1) जब कभी अभियोजन या प्रतिरक्षण के प्रयोजनों के लिए किसी वाउचर, रसीद, लेखा, मस्‍टर, पोत-पुस्‍तक, पत्र, सिगनल, तार की या अन्‍य ऐसी दस्‍तावेज की, जो विधान-मण्‍डल के किसी अधिनियम के, या ऐसे किन्‍हीं विनियमों के, जो इस अधिनियम के अधीन बनाए गए हों, या सेवा रुढ़ि के अनुसरण में बनाई या रखी गई है, विषयवस्‍तुओं को साबित करना आवश्‍यक है तब उसकी एक प्रतिलिपि, जो उस आफिसर द्वारा, जो उस पोत का, जिसमें वह बनाई या रखी गई थी, तत्‍समय समादेशन कर रहा है या केन्‍द्रीय सरकार के किसी सचिव द्वारा शुद्ध प्रतिलिपि के तौर पर हस्‍ताक्षरित और प्रमाणित तात्‍पर्यित है, ऐसी दस्‍तावेज के और उसमें अभिलिखित बातों, संव्‍यवहारों और लेखाओं के साक्ष्‍य के रूप में ली जा सकेगी ।","(1) ప్రాసిక్యూషన్ లేదా ఇమ్యునైజేషన్ ప్రయోజనాల కోసం ఒక రసీదు, రశీదు, ఖాతా, మస్టర్, ఓడ- పుస్తకము, పత్రము, గుర్తు, టెలిగ్రామ్ లేదా శాసనసభ చట్టం యొక్క ఏ ఇతర పత్రంలోనైనా, లేదా ఈ చట్టమునకు అధీనముగా తయారు చేయబడిన, లేదా ఏదైనా సేవా పద్ధతుల ప్రకారం తయారు చేయబడిన లేదా నిర్వహించబడే ఏదైనా నిబంధనలలో,దానిని నిర్మించిన లేదా ఉంచిన ఓడ యొక్క అధికారి చేత దాని యొక్క ప్రతిని తయారుచేయవలసిన లేదా ఉంచవలసిన అవసరం ఉంది. ప్రస్తుతానికి, కేంద్ర ప్రభుత్వ కార్యదర్శి సంతకం చేసి స్వచ్ఛమైన కాపీగా ధృవీకరించడానికి పిలుపునివ్వడం లేదా ధృవీకరించడం, అటువంటి పత్రాలు, ప్రకటనలు మరియు అటువంటి పత్రాల ఖాతాలను సాక్ష్యంగా తీసుకోవచ్చు. "]
["(4) जहां कि नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन के किसी भी व्‍यक्‍ति का विचारण, अभित्‍यजन, अपने पोत को अनुचित रूप से छोड़ने या छुट्टी बिना अनुपस्‍थिति के आरोप पर हो रहा है और ऐसा व्‍यक्‍ति नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन के किसी व्‍यक्‍ति को या नियमित सेना या वायुसेना के शासन से सम्‍बद्ध विधि के अध्‍यधीन के व्‍यक्‍ति अभ्‍यर्पित करके उसकी अभिरक्षा में अपने आप को रख चुका है या उसके द्वारा पकड़ लिया गया है, वहां ऐसा प्रमाणपत्र, जिसका उस व्‍यक्‍ति द्वारा हस्‍ताक्षरित होना तात्‍पर्यित है और जिसमें ऐसे अभ्‍यर्पण या पकड़े जाने का तथ्‍य, तारीख और स्‍थान कथित है, ऐसी कथित बातों का साक्ष्‍य होगा, जब तक तत्‍प्रतिकूल साबित न कर दिया जाए ।","(4) నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా విచారణలో, నష్టపరిహారంతో, తన నౌకను సరిగ్గా వదిలివేయడం లేదా హాజరుకాకుండా విడుదల చేయడం.మరియు అలాంటి వ్యక్తి నావికా చట్టానికి లోబడి ఉంటాడు లేదా సాధారణ సైన్యం లేదా వైమానిక దళం యొక్క చట్టానికి లోబడి ఉంటాడు లేదా అదుపులోకి తీసుకున్న లేదా నిర్బంధించబడిన వ్యక్తి యొక్క అదుపుకు, ఆ వ్యక్తి యొక్క సంతకం మరియు అటువంటి లొంగిపోవడాన్ని లేదా నిర్భందించడాన్ని సూచించే ధృవీకరణ పత్రం. మరియు అటువంటి లొంగిపోవటం లేదా అరెస్టు చేయబడిన వాస్తవం, తేదీ మరియు ప్రదేశం ఆరోపించిన చోట, అటువంటి ఉత్పాదకతకు రుజువు తప్ప, ప్రతికూల ఉత్పాదకత అని నిరూపించబడకపోతే."]
["(5) जहां कि नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन के किसी व्‍यक्‍ति का विचारण, अभित्‍यजन, अपने पोत को अनुचित रूप से छोड़ने, या छुट्टी बिना अनुपस्‍थिति के आरोप पर हो रहा है, और उस व्‍यक्‍ति को गिरफ्तारी या अभ्‍यर्पण के पश्‍चात् पुलिस थाने ले जाया गया है, वहां ऐसा प्रमाणपत्र, जिसका थाने के भारसाधक आफिसर द्वारा हस्‍ताक्षरित होना तात्‍पर्यित है और जिसमें ऐसे अभ्‍यर्पण या पकड़े जाने का तथ्‍य, तारीख और स्‍थान कथित है, कथित बातों का साक्ष्‍य होगा, जब तक तत्‍प्रतिकूल साबित न कर दिया जाए ।","(5) నౌకల చట్టం ఏ వ్యక్తికి పరిగణిస్తారు, ప్రేరేపించిన, సరిగ్గా డిస్చార్జ్, లేదా హాజరుకాని ఆరోపణపై సెలవు ఉంచబడుతోంది, మరియు వ్యక్తిని అరెస్టు చేస్తారు లేదా రప్పించిన తరువాత, పోలీస్ స్టేషన్ తీసుకుంటారు,అక్కడ ఒక సర్టిఫికేట్, పోలీసు స్టేషన్ ఇన్‌ఛార్జి అధికారి సంతకం చేసినపుడు, మరియు ఏ తేదీ, అటువంటి లొంగిపోవటం లేదా అరెస్టు మరియు స్థానం ఆరోపించబడింది, ప్రతిఫలం నిరూపించబడితే తప్ప, చెప్పిన విషయాలు ధృవీకరించబడతాయి."]
["(8) यदि यह साबित कर दिया जाए कि इस अधिनियम के अधीन का कोई अपराधी फरार हो गया है और उसके गिरफ्तार किए जाने की कोई निकट संभावना नहीं है, तो कमान आफिसर या अन्‍य विहित व्‍यक्‍ति, उसकी अनुपस्‍थिति में किन्‍हीं व्‍यक्‍तियों की, जो उसे उस मामले से परिचित प्रतीत हों, परीक्षा कर सकेगा और उनका शपथ पर अभिसाक्ष्‍य अभिलिखित कर सकेगा और यदि अभिसाक्षी मर गया है, या साक्ष्‍य देने के लिए असमर्थ है या उसकी हाजिरी इतने विलम्‍ब, व्‍यय या असुविधा के बिना, जितना कि मामले की परिस्‍थितियों में अयुक्‍तियुक्‍त होगा, उपाप्‍त नहीं कराई जा सके, तो उस व्‍यक्‍ति के गिरफ्तार होने पर ऐसा कोई भी अभिसाक्ष्‍य इस अधिनियम के अधीन की किसी कार्यवाही में उसके विरुद्ध साक्ष्‍य में उस दशा में प्रयुक्‍त किया जा सकेगा ।","(8) ఈ చట్టం ప్రకారం ఏదైనా నేరస్థుడు తప్పించుకున్నట్లు రుజువైతే.మరియు అతన్ని అరెస్టు చేసే అవకాశం లేదు. అప్పుడు కమాండ్ ఆఫీసర్ లేదా ఇతర సూచించిన వ్యక్తి, మరియు వారి ప్రమాణం మీద సాక్షిని రికార్డ్ చేయండి మరియు అభ్యర్థి మరణించినట్లయితే, లేదా సాక్ష్యం ఇవ్వలేకపోవడం లేదా అతని హాజరు అటువంటి ఆలస్యం, ఖర్చు లేదా అసౌకర్యం లేకుండా అందించడం సాధ్యం కాదు.ఆ వ్యక్తిని అరెస్టు చేసిన తరువాత, ఈ చట్టం ప్రకారం ఏదైనా విచారణలో అతనిపై సాక్ష్యంగా అలాంటి ప్రాసిక్యూషన్ ఉపయోగించబడుతుంది."]
["(2) हर व्‍यक्‍ति को, जिससे किसी कमान आफिसर के या इस अधिनियम के अधीन बनाए गए विनियमों के अनुसार साक्ष्‍य का संक्षेप तैयार करने वाले किसी आफिसर के या जांच बोर्ड के समक्ष साक्ष्‍य देने की अपेक्षा की जाए, विहित रीति से ऐसे लेख द्वारा समन किया जाएगा, जो नौसेना के जज एडवोकेट जनरल या उस स्‍टेशन में के ज्‍येष्‍ठ आफिसर या इस निमित विहित ऐसे अन्‍य आफिसर द्वारा हस्‍ताक्षरित होगा ।","(2) ప్రతి వ్యక్తి, కమాండ్ ఆఫీసర్ లేదా ఒక అధికారి ముందు లేదా సాక్ష్యాలను సంగ్రహించే అధికారి ముందు లేదా ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనలకు అనుగుణంగా విచారణ బోర్డు ముందు, అటువంటి వ్యాసము ద్వారా నిర్దేశించిన పద్ధతిలో సాక్ష్యాలు ఇవ్వవలసి ఉంటుంది. నేవీ జడ్జి అడ్వకేట్ జనరల్ లేదా ఆ విభాగము యొక్క అత్యున్నత అధికారి లేదా ఎవరైనా సూచించబడిన అధకారి చేత సంతకము చేయబడుతుంది. "]
["(4) वह मजिस्‍ट्रेट या प्राधिकारी, जिसके नाम कमीशन निकाला गया है, या 1[या यदि वह मुख्‍य महानगर मजिस्‍ट्रेट या मुख्‍य न्‍यायिक मजिस्‍ट्रेट है, तो वह या ऐसा महानगर मजिस्‍ट्रेट या प्रथम वर्ग न्‍यायिक मजिस्‍ट्रेट, जो उसके द्वारा इस निमित्त नियुक्‍त किया गया है] उस स्‍थान को जाएगा जहां साक्षी है या साक्षी को अपने समक्ष आने के लिए समन करेगा और उसी रीति से उसका साक्ष्‍य लिखेगा और इस प्रयोजन के लिए उन्‍हीं शक्‍तियों का प्रयोग कर सकेगा जो [30][दंड प्रकिया संहिता, 1973 (1974 का 2)] के अधीन या उस स्‍थान में, जहां साक्ष्‍य अभिलिखित किया जाता है, प्रवृत्त किसी तत्‍स्‍थानी विधि के अधीन वाले वारण्‍ट-मामलों के विचारणों के लिए हैं ।","(4) ఏ మేజిస్ట్రేట్ లేదా అధికారం ద్వారా కమీషన్ తొలగించబడిందో, లేదా 1 [లేదా అతను చీఫ్ మెట్రోపాలిటన్ మేజిస్ట్రేట్ లేదా చీఫ్ జ్యుడిషియల్ మేజిస్ట్రేట్ అయితే, అతను లేదా అటువంటి మెట్రోపాలిటన్ మేజిస్ట్రేట్ లేదా ఫస్ట్ క్లాస్ జ్యుడిషియల్ మేజిస్ట్రేట్ ద్వారా ప్రత్యేకముగా దీని కోసము మాత్రమే నియమించబడతారు] వారు సాక్షి ఉన్న ప్రదేశానికి వెళతారు లేదా సాక్షిని తన ముందు హాజరుకావాలని ఆదేశిస్తారు మరియు అతని సాక్ష్యాలను అదే పద్ధతిలో వ్రాసి కేవలము దాని ప్రయోజనముల కోసము మాత్రమే ఆ అధికారాలను ఉపయోగించుకోవాలి [30] [శిక్షాస్మృతి, 1973 (1974 లో 2)) ] నకు లోబడి లేదా ఆ స్థానములో, ఎక్కడైతే సాక్ష్యములు అభిలిఖితము చేయబడ్డాయో, అక్కడ అమలులో ఉన్న చట్టానికి లోబడి కేసుల వారంట్ లు కేసుల విచారణకు ఉంటాయి."]
["(1) विचारण जज एडवोकेट विचारण के किसी भी प्रक्रम में किसी भी व्‍यक्‍ति को साक्षी के तौर पर समन कर सकेगा या किसी भी ऐसे व्‍यक्‍ति की, जो हाजिर है यद्यपि वह साक्षी के रूप में समन नहीं किया गया है, परीक्षा कर सकेगा या किसी व्‍यक्‍ति को, जिसकी पहले परीक्षा की जा चुकी है, पुन: बुला सकेगा और उसकी पुन: परीक्षा कर सकेगा, और यदि न्‍यायालय या विचारण जज एडवोकेट को मामले के न्‍यायसंगत विनिश्‍चय के लिए किसी ऐसे व्‍यक्‍ति का साक्ष्‍य आवश्‍यक प्रतीत हो तो, विचारण जज एडवोकेट ऐसे व्‍यक्‍ति को समन करेगा और उसकी परीक्षा करेगा या उसे पुन: बुलाएगा और उसकी पुन: परीक्षा करेगा ।","(1) ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ ఏదైనా విచారణ ప్రక్రియలో ఏ వ్యక్తిని సాక్షిగా పిలవవచ్చు లేదా సాక్షిగా పిలువబడనప్పటికీ హాజరైన ఏ వ్యక్తిలోనైనా పరీక్ష రాయవచ్చు లేదా ఇంతకు ముందు పరీక్షించిన ఎవరైనా,దాన్ని తిరిగి కాల్ చేసి, తిరిగి పరిశీలించండి మరియు కోర్టు లేదా ట్రయల్ జడ్జి న్యాయవాదికి చెబితే కేసు యొక్క న్యాయమైన నిర్ణయానికి ఒక వ్యక్తి యొక్క సాక్ష్యం అవసరమని అనిపిస్తే,ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ అనే వ్యక్తిని పిలిపించి పరీక్షించాలి లేదా అతన్ని మళ్ళీ పిలిచి అతనిని తిరిగి పరిశీలించాలి."]
["(2) किन्‍तु ऐसा कोई भी संदाय या प्रतिकर दंडादेश की तारीख से पन्‍द्रह दिन के अवसान के पहले और उस दशा में, जिसमें कि दोषसिद्धि या दंडादेश के विरुद्ध अर्जी उपस्‍थापित की गई है तब तक, जब तक उक्‍त अर्जी का निपटारा न कर दिया गया हो, नहीं दिया जाएगा ।","(2) శిక్ష యొక్క తేదీ నుండి పదిహేను రోజుల గడువుకు ముందే అటువంటి చెల్లింపు లేదా పరిహారం మరియు నేరారోపణ లేదా నేరారోపణకు వ్యతిరేకంగా ఒక దరఖాస్తు సమర్పించిన సందర్భంలో, చెప్పిన దరఖాస్తును పారవేసే వరకు అది మంజూరు చేయబడదు."]
["139. नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन के व्‍यक्‍ति के द्वारा किए गए न्‍यायालय के अवमान के लिए संक्षेपत: दंड––","139. నావికా చట్టానికి లోబడి ఒక వ్యక్తి చేసిన కోర్టు ధిక్కారానికి జరిమానా."]
["जब कि नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का कोई व्‍यक्‍ति, धारा 69 में यथावर्णित कोई अपराध किसी सेना-न्‍यायालय की उपस्‍थिति में या उसके समक्ष की किसी कार्यवाही के सम्‍बन्‍ध में करेगा तब वह सेना-न्‍यायालय अपराधी को कारावास से, जिसकी अवधि तीन मास तक की हो सकेगी या ऐसे अन्‍य दंड से, जो धारा 69 के अधीन उस अपराध के लिए अधिनिर्णीत किया जा सकता हो, संक्षेपत: दंडित कर सकेगा ।","ఒక వ్యక్తి నావికా చట్టానికి లోబడి, సెక్షన్ 69 లో సూచించబడిన నేరం, ఆర్మీ కోర్టు సమక్షంలో లేదా అతని ముందు ఏదైనా చర్యలకు సంబంధించి, అప్పుడు ఆర్మీ-కోర్టు అతన్ని జైలు శిక్షతో దోషిగా చేస్తుంది,దీని వ్యవధి మూడు నెలల వరకు లేదా ఇతర శిక్షలతో ఉండవచ్చు.సెక్షన్ 69 కింద ఆ నేరానికి తీర్పు ఇవ్వగల వారికి క్లుప్తంగా శిక్ష విధించబడుతుంది."]
["140. जो व्‍यक्‍ति नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन नहीं है उसके द्वारा किए गए न्‍यायालय के अवमान के लिए संक्षेपत: दण्‍ड–","140.నావికా చట్టానికి లోబడి లేని వ్యక్తి అతను చేసిన కోర్టు ధిక్కారానికి చిన్న వాక్యం-- "]
["148. जब तक मृत्‍यु दंड का निष्‍पादन न हो जाए तब तक अन्‍तरिम अभिरक्षा––","148. మరణశిక్ష అమలు వరకు, మధ్యంతర కస్టడీ -"]
["(2) केन्‍द्रीय सरकार का यह प्रमाणित करने वाला आदेश कि उस दण्‍डादेश की संपुष्‍टि केन्‍द्रीय सरकार द्वारा कर दी गई है ऐसे सब मामलों में, जिनमें ऐसी संपुष्‍टि आवश्‍यक है और जहां ऐसी संपुष्‍टि आवश्‍यक नहीं है वहां नौसेनाध्‍यक्ष का या अन्‍य विहित आफिसर का यह अभिकथित करने वाला प्रमाणपत्र कि ऐसी सम्‍पुष्‍टि आवश्‍यक नहीं है, विहित प्ररूप से संलग्‍न किया जाएगा ।","(2) ఆ శిక్ష యొక్క ధృవీకరణ కేంద్ర ప్రభుత్వం చేసినట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని ధృవీకరించే ఉత్తర్వు.అటువంటి ధృవీకరణ అవసరం మరియు అటువంటి నిర్ధారణ అవసరం లేని అన్ని సందర్భాల్లో, నేవీ చీఫ్ లేదా అటువంటి నిర్ధారణ అవసరం లేదని పేర్కొంటూ ఇతర ప్రిసైడింగ్ అధికారి ఇచ్చిన సర్టిఫికేట్ సూచించిన ఫారమ్‌కు జతచేయబడుతుంది."]
["(2) जहां कि किसी पोत के समुद्र में होने के कारण या किसी ऐसे स्‍थान के निकट होने के कारण, जहां कोई उचित कारागार या नौसैनिक निरोध-क्‍वार्टर नहीं है, यथास्‍थिति, कारावास या निरोध का दंडादेश सम्‍यक् रूप से निष्‍पादित नहीं किया जा सकता, वहां इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित के अध्‍यधीन रहते हुए वह व्‍यक्‍ति जो, यथास्‍थिति, कारावास या निरोध के दंडादेश के अधीन है, पूर्ण युक्‍तियुक्‍त शीघ्रता से किसी ऐसे स्‍थान को, जहां उचित कारागार या नौसैनिक निरोध स्‍थान है, या उस अपराधी की दशा में, जो निरोध के दंडादेश के अधीन है, किसी ऐसे स्‍थान की जहां कोई ऐसे नौसैनिक निरोध क्‍वार्टर हैं, जिनमें दंडादेश सम्‍यक् रूप से निष्‍पादित किया जा सकता है, भेजा जा सकेगा और वहां पहुंचने पर अपराधी अपने दण्‍डादेश को उसी रीति से भोगेगा मानो ऐसे पहुंचने की तारीख ही वह दिन हो जिस दिन दंडादेश अधिनिर्णीत किया गया था, भले ही वह उस बीच अपने कर्तव्‍य पर लौट आया हो या अपनी उन्‍मुक्‍ति का हकदार हो गया हो और, यथास्‍थिति, कारावास या निरोध की अवधि की गणना तद्नुसार की जाएगी, किन्‍तु इस बात के अध्‍यधीन रहते हुए कि उसमें से उतना समय काट दिया जाएगा जितने समय वह उक्‍त अपराध के बारे में परिरोध में रखा गया है ।","(2) ఏదైనా ఒక నౌక సముద్రములో ఉన్న కారణముగా లేదా ఆ ప్రదేశానికి సమీపంలో ఉన్న కారణముగా లేదా అక్కడ సరైన జైలు లేదా నావికాదళ నిర్బంధ-క్వార్టర్స్ లేకపోతే, అప్పుడు కారాగారవాసము లేదా నిర్బంధ శిక్షను పూర్తిగా అమలు చేయలేము, అప్పుడు ఆ తరువాత వివరించిన షరతుకు లోబడి, ఆ వ్యక్తి, జైలు శిక్ష లేదా నిర్బంధ శిక్ష శిక్షాదేశములకు లోబడి ఉంటాయి, వెనువెంటనే తగిన జైలు లేదా నావికా నిర్బంధ స్థలం పూర్తిస్థాయిలో ఉన్న ఏ ప్రదేశానికి అయినా, లేదా నిర్బంధ శిక్షలో ఉన్న అపరాధి విషయంలో, నావికాదళ నిర్బంధ గృహాలు ఉన్న చోట, శిక్షను పూర్తిగా అమలు చేయగలిగే ప్రదేశానికి తరలించవచ్చు, మరియు అక్కడికి చేరుకున్న తరువాత అపరాధి తనకు విదించిన శిక్షను పూర్తిగా అనుభవిస్తాడు, అటువంటప్పుడు ఆ అపరాది అక్కడికి చేరిన తేదీ నుండి శిక్షా కాలము పరగణీంచబడుతుంది, అతను ఈ సమయంలో తన విదులకు తిరిగి హాజరైనా లేదా అతను విడుదల కు అర్హత పొందినప్పడు మరియు, అటువంటి పరిస్తితిలోనూ జైలు శిక్ష లేదా నిర్బంధ కాలం తదనుగుణంగా లెక్కించబడుతుంది, కాని దాని నుండి తీసుకున్న సమయం, చెప్పిన నేరానికి సంబంధించి నిర్బంధంలో ఉంచిన సమయం నుండి తీసివేయబడుతుంది."]
["(1) अधिकरण को निम्‍नलिखित मामलों के बारे में वही शक्‍तियां होंगी जो कि सिविल प्रक्रिया संहिता, 1908 (1908 का 5) के अधीन किसी सिविल न्यायालय में निहित हैं, अर्थात् :—","(1) ట్రిబ్యునల్ కింది విషయాలు ఉన్నాయి:అటువంటి నావికా నిర్బంధ గృహాలు ఉన్న ఏ ప్రదేశంలోనైనా అదే శక్తులు ఉంటాయి,ఇవి సివిల్ కోర్టులో సివిల్ ప్రొసీజర్, 1908 (1908 లో 5) కింద ఇవ్వబడ్డాయి, అవి: -"]
["(क) किसी व्यक्‍ति को समन करना और उसको उपस्थित कराना और उसकी शपथ पर परीक्षा करना ;","(క) ఒకరిని పిలిపించి ప్రదర్శించడానికి మరియు అతని ప్రమాణం మీద పరీక్షించడం;"]
["यदि उस सत्र के या पूर्वोक्‍त आनुक्रमिक सत्रों के ठीक बाद के सत्र के अवसान के पूर्व] दोनों सदन उस नियम में कोई परिवर्तन करने के लिए सहमत हो जाएं तो तत्पश्‍चात् वह ऐसे उपांतरित रूप में ही प्रभावी होगा ।","ఆ సెషన్ లేదా మునుపటి వరుస సెషన్ల ఉంటే సీజన్ ముగిసిన వెంటనే మాజీ] ఉభయ సభలు ఆ నిబంధనలో ఏదైనా మార్పు చేయడానికి,అంగీకరించినట్లయితే, అది అటువంటి సవరించిన రూపంలో మాత్రమే ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది."]
["यदि उक्‍त अवसान के पूर्व दोनों सदन सहमत हो जाएं कि वह नियम नहीं बनाया जाना चाहिए तो तत्पश्‍चात् वह निष्प्रभावी हो जाएगा ।","గడువు ముందే రెండు ఇళ్ళు అంగీకరిస్తే,ఆ నియమం చేయరాదని తెలుసుకోండి.అప్పుడు అది తటస్థీకరించబడుతుంది."]
["किन्तु नियम के ऐसे उपांतरित या निष्प्रभावित होने से पूर्व उसके अधीन पहले की गई किसी बात की विधिमान्यता पर प्रतिकूल प्रभाव नहीं पड़ेगा ।","కానీ నియమము యొక్క అటువంటి మార్పు లేదా నియమం యొక్క ప్రభావం కోల్పోవడానికి ముందు దానికి అధీనముగా చేయబడ్డ ఏదైనా ఒక విషయం యొక్క చెల్లుబాటు ప్రతికూలంగా ప్రభావితం కాదు."]
["(क) किसी अपहानिकर प्रकाशन को बेचेगा, भाड़े पर देगा, वितरित करेगा, सार्वजनिक रूप से प्रदर्शित करेगा या किसी रीति से परिचालित करेगा, अथवा","((క) విధ్వంసకర ప్రచురణను ఏ విధంగానైనా అమ్మడం, అద్దెకు ఇవ్వడం, పంపిణీ చేయడం, బహిరంగంగా ప్రదర్శించడం లేదా ప్రసారం చేయడం లేదా"]
["(ग) यह विज्ञापित करेगा या किसी भी साधन के द्वारा यह ज्ञात कराएगा कि कोई अपहानिकर प्रकाशन किसी व्यक्‍ति से या उसके माध्यम से उपाप्‍त किया जा सकता है, तो वह कारावास से, जो छह मास तक का हो सकेगा, या जुर्माने से, अथवा दोनों से, दंडनीय होगा ।","(గ) ఏ వ్యక్తి ద్వారానైనా లేదా ఏ మాధ్యమము ద్వారానైనా ఆరు నెలల వరకు పొడిగించబడే జైలు శిక్ష ద్వారా లేదా జరిమానాతో లేదా రెండింటి నుండి శిక్షార్హమైనదిగా ప్రకటించవచ్చని హానిచేయని ప్రచురణ ద్వారా గాని లేదా ఏ విధంగానైనా తెలియజేయాలి."]
["धारा 4 के अधीन राज्य सरकार द्वारा किए गए समपहरण के किसी आदेश से व्यथित कोई व्यक्‍ति ऐसे आदेश को अपास्त करने के लिए आवेदन ऐसे आदेश की तारीख से साठ दिन के अन्दर उच्‍च न्यायालय में कर सकेगा और उच्‍च न्यायालय ऐसे आवेदन पर ऐसा आदेश दे सकेगा जैसा वह ठीक समझता है ।","అటువంటి ఉత్తర్వులను పక్కన పెట్టడానికి సెక్షన్ 4 కింద రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చేసిన నిర్బంధ ఉత్తర్వులతో బాధపడుతున్న ఏ వ్యక్తి అయినా.అటువంటి ఉత్తర్వు వచ్చిన తేదీ నుండి అరవై రోజులలోపు దరఖాస్తును హైకోర్టుకు ఇవ్వవచ్చు మరియు హైకోర్టు అటువంటి దరఖాస్తుపై తగినట్లుగా భావించినందున అటువంటి ఉత్తర్వు ఇవ్వవచ్చు."]
["(क) निष्‍कर्ष और दंडादेश को अपास्‍त कर सकेगा और अभियुक्‍त को दोषमुक्‍त या उन्‍मोचित कर सकेगा या यह आदेश दे सकेगा कि उसका पुन: विचारण किया जाए, अथवा","(క) ముగింపు మరియు వాక్యాన్ని ముగించవచ్చు మరియు నిందితుడిని నిర్దోషిగా ప్రకటించవచ్చు లేదా నేరారోపణ చేయవచ్చు.దీన్ని పుననః పరిశీలించమని ఆదేశించవచ్చు లేదా"]
["(ग) निष्‍कर्ष को परिवर्तित करते हुए या किए बिना, दंडादेश को घटा सकेगा या अधिनिर्णीत दंड को मापमान में उससे नीचे के दण्‍ड में लघुकृत कर सकेगा, अथवा","(గ) తీర్మానం మార్చకుండా లేదా చేయకుండా,వాక్యాన్ని తగ్గించవచ్చు లేదా స్కేల్‌కు దిగువన ఇచ్చిన వాక్యాన్ని తగ్గించవచ్చు లేదా"]
["(घ) शर्तों के सहित या बिना, व्‍यक्‍ति को क्षमा कर सकेगा या अधिनिर्णीत सम्‍पूर्ण दंड का या उसके किसी भाग का परिहार कर सकेगा, अथवा","(घ) షరతులతో లేదా లేకుండా వ్యక్తిని క్షమించండి,మొత్తం వాక్యం లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగాన్ని ఇవ్వకుండా ఉండగలగాలి, లేదా"]
["परन्‍तु कारावास का दंडादेश अधिनिर्णीत कारावास की अवधि से अधिक अवधि के निरोध के दण्‍डादेश में लघुकृत नहीं किया जाएगा, और सकलंक पदच्‍युति का दण्‍डादेश, जिसके साथ कारावास का दण्‍डादेश नहीं है, निरोध के दण्‍डादेश में लघुकृत नहीं किया जाएगा :","కానీ జైలు శిక్షను ఖైదు చేసిన కాలానికి మించని కాలానికి నిర్బంధ శిక్షగా తగ్గించకూడదు.జైలు శిక్ష విధించని మొత్తం తొలగింపు శిక్షను నిర్బంధ శిక్షకు తగ్గించకూడదు"]
["परन्‍तु यह और भी कि इस धारा की कोई भी बात, केन्‍द्रीय सरकार या नौसेनाध्‍यक्ष को दंडादेश में वृद्धि करने के लिए प्राधिकृत नहीं करेगी ।","కానీ ఇంకా ఏమిటంటే, ఈ విభాగం యొక్క ఏదైనా విషయం,కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా శిక్షను పెంచడానికి నేవీ చీఫ్‌కు అధికారం ఇవ్వదు"]
["(1) जहां कि किसी व्‍यक्‍ति को कारावास या निरोध का दंडादेश दिया गया है, वहां केन्‍द्रीय सरकार या पूर्वगामी धारा या धारा 150 की उपधारा (3) के आधार पर सुपुर्दगी का आदेश निकालने की शक्‍ति रखने वाला आफिसर (जो इसमें इसके पश्‍चात् इस धारा में सुपुर्दगीकार प्राधिकारी के रूप में निर्दिष्‍ट है) ऐसा आदेश देने के बदले यह आदेश दे सकेगा कि दंडादेश सुपुर्दगी का आदेश निकाले जाने तक निलंबित रहे और ऐसी दशा में––","(1) ఒక వ్యక్తికి జైలు శిక్ష లేదా నిర్బంధ శిక్ష విధించిన చోట అక్కడ సెంట్రల్ ప్రభుత్వం లేదా సెక్షన్ 150 లోని ఉప విభాగం (3) ఆధారంగా డెలివరీ ఆర్డర్ చేసే అధికారం ఉన్న కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా ఆ అధికారి (ఆ తరువాత ఈ విభాగంలో డెలివరీ అథారిటీ) అటువంటి ఉత్తర్వు ఇవ్వడానికి బదులుగా, డెలివరీ యొక్క ఆర్డర్ తొలగించబడే వరకు వాక్యం యొక్క క్రమం నిలిపివేయబడుతుంది మరియు అలాంటి సందర్భంలో-"]
["(क) दंडादेश की अवधि, इस अधिनियम में किसी भी बात के होते हुए तब तक प्रारम्‍भ हुई न गिनी जाएगी जब तक सुपुर्दगी का आदेश न निकाल दिया गया हो;","(క) ఈ చట్టంలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ వాక్యం యొక్క పదం డెలివరీ యొక్క ఆర్డర్ తొలగించబడే వరకు ప్రారంభించబడదు;"]
["(ख) मामले पर केन्‍द्रीय सरकार या सुपुर्दगीकार प्राधिकारी या विहित आफिसर द्वारा पुन: विचार किसी भी समय किया जा सकेगा और तीन मास से अनधिक अन्‍तरालों पर किया जाएगा, और यदि ऐसे किसी पुन: विचार पर केन्‍द्रीय सरकार या सुपुर्दगीकार प्राधिकारी या ऐसे विहित आफिसर को यह प्रतीत होता है कि अपराधी का आचरण दोषसिद्धि के पश्‍चात् ऐसा रहा है, कि दण्‍डादेश का परिहार करना न्‍यायसंगत होगा, तो केन्‍द्रीय सरकार या सुपुर्दगीकार प्राधिकारी या ऐसा विहित आफिसर उस संपूर्ण दण्‍ड का या उसके किसी भाग का परिहार कर सकेगा ;","(ఖ) ఈ విషయాన్ని ఎప్పుడైనా కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రతినిధి లేదా నిర్దేశించబడిన అధికారి పునః పరిశీలించి, మూడు నెలలు మించని వ్యవధిలో పరిగణన పొందవచ్చు మరియు అలాంటి పునరాలోచన కేంద్ర ప్రభుత్వానికి లేదా డెలివరీ అథారిటీకి లేదా నిర్దేశించిన అధికారికి కనిపిస్తే నేరస్థుడి ప్రవర్తన దోషిగా తేలిన తరువాత, శిక్షను చెల్లించటానికి చట్టబద్ధంగా ఉంటే, కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా డెలివరీ అథారిటీ లేదా అటువంటి ప్రిసైడింగ్ అధికారి మొత్తం శిక్షను లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగాన్ని నిలిపివేయగలరు;"]
["(घ) जहां कि नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का कोई व्‍यक्‍ति उस समय के दौरान, जब उसका दण्‍डादेश ऐसे निलंबित है, किसी अन्‍य अपराध के लिए कारावास या निरोध से दण्‍डादिष्‍ट किया जाता है, वहां यदि वह किसी समय निलंबित दण्‍डादेश के अधीन, या ऐसे किसी पश्‍चात्वर्ती दण्‍डादेश के अधीन सुपुर्द किया जाता है, और कोई ऐसा पश्‍चात्वर्ती दण्‍डादेश भी चाहे निलंबित किया गया हो या वहीं सुपुर्दगीकार प्राधिकारी यह निदेश दे सकेगा कि दोनों दण्‍डादेश साथ-साथ या क्रमवर्ती चलेंगे, किंतु ऐसे कि कुल दो क्रमवर्ती वर्षों से अधिक कालावधि के लिए निरोध किसी भी व्‍यक्‍ति को न भोगना पड़े ।","(ఘ) నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న వ్యక్తికి అతని శిక్షాకాలములో అతని శిక్ష నిలిపివేయబడిన సమయంలో, అతను ఏదైనా ఇతర అపరాధానికి శిక్షగా విధుల నుండి తొలగించబడి ఉంటే లేదా కారాగారవాసము లేదా నిర్భందించబడితే, అప్పుడు అటువంటి ఇతర నేరాలకు జైలు శిక్ష లేదా నిర్బంధంతో శిక్షించబడతాడు, మరియు తదుపరి శిక్షాదేశములకు లోబడి రద్దు చేయబడి ఉంటే లేదా దానికి సంబంధించిన అధికారి విధించబడిన రెండు శిక్షలను ఒకేసారి లేదా వరుసగా అనుభవించమని ఆదేశించవచ్చు, కానీ వరుసగా రెండు సంవత్సరాల కన్నా ఎక్కువ కాలవ్యవధి కోసం ఏ వ్యక్తి అయినా కొంతకాలం నిర్బంధించ బడవలసిన అవసరం లేదు. "]
["(2) जब कि कोई व्‍यक्‍ति कारावास या निरोध से दण्‍डादिष्‍ट किया गया है और सुपुर्दगी का आदेश निकाला जा चुका है तब केन्‍द्रीय सरकार या सुपुर्दगीकार प्राधिकारी या विहित आफिसर यह आदेश दे सकेगा कि दंडादेश निलंबित कर दिया जाए और ऐसे मामलों में वह व्‍यक्‍ति, जिसका दंडादेश निलंबित किया गया है, उन्‍मोचित कर दिया जाएगा और जब तक वह उसी दण्‍डादेश के अधीन पुन:सुपुर्द न कर दिया जाए, तब तक उस दण्‍डादेश का चलना निलंबित रहेगा, और उपधारा (1) के खण्‍ड (ख), (ग) और (घ) के उपबंध उसी रीति से लागू होंगे, जैसे वे उस दशा में लागू होते हैं, जिसमें कि दण्‍डादेश का निलंबन सुपुर्दगी का आदेश निकाले जाने से पूर्व कर दिया गया है ।","(2) ఒక వ్యక్తికి జైలు శిక్ష లేదా నిర్బంధ శిక్ష విధించినప్పుడు మరియు డెలివరీ యొక్క ఆర్డర్ బయటకు తీసినప్పుడు కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా డెలివరీ అథారిటీ లేదా ప్రిసైడింగ్ ఆఫీసర్ అప్పుడు శిక్షను నిలిపివేయాలని ఆదేశించవచ్చు మరియు అలాంటి సందర్భాల్లో శిక్షను నిలిపివేసిన వ్యక్తి, విడుదల చేయబడుతుంది మరియు అదే వాక్యం క్రింద మళ్ళీ పంపిణీ చేయబడే వరకు,అప్పటి వరకు ఆ వాక్యం అమలు తాత్కాలికంగా నిలిపివేయబడుతుంది మరియు ఉప-సెక్షన్ (1) లోని క్లాజులు (ఖ), (గ) మరియు (ఘ) యొక్క నిబంధనలు ఆ స్థితిలో ఉన్న విధంగానే వర్తిస్తాయి.డెలివరీ క్రమాన్ని తొలగించే ముందు వాక్యం యొక్క సస్పెన్షన్ జరిగింది."]
["(3) जहां कि किसी दण्‍डादेश को चाहे सुपुर्दगी के पहले चाहे पश्‍चात् इस धारा के अधीन निलंबित किया जाता है वहां केन्‍द्रीय सरकार या इस अधिनियम के अधीन बनाए गए विनियमों के अध्‍यधीन रहते हुए, वह सुपुर्दगीकार प्राधिकारी या आफिसर, जिसके द्वारा दण्‍डादेश निलंबित किया गया है, निदेश दे सकेगा कि कारावास या निरोध के दण्‍ड में अन्‍तवर्लित किसी शास्‍ति का परिहार या निलंबन किया जाएगा या नहीं ।","(3) ఈ విభాగం కింద వాక్యం నిలిపివేయబడిన చోట, అది డెలివరీకి ముందే ఉందా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి లేదా అక్కడ ఈ చట్టం ప్రకారం చేసిన నిబంధనలకు లోబడి ఉంటుంది. శిక్ష సస్పెండ్ చేయబడిన డెలివరీ అథారిటీ లేదా అధికారి జైలు శిక్ష లేదా నిర్బంధంలో ఏదైనా జరిమానా నిలిపివేయబడిందా లేదా సస్పెండ్ చేయబడిందా అని నిర్దేశించవచ్చు."]
["(ख) वह शपथ, जिसका लिया जाना या वह जिसका प्रतिज्ञान किया जाना सेना-न्‍यायालय या अनुशासनिक न्‍यायालय द्वारा वैध रूप से अपेक्षित किया गया है लेने या करने से इंकार करेगा, अथवा","(ఖ) తీసుకోవలసిన ప్రమాణం లేదా ధృవీకరించవలసినది.క్రమశిక్షణా న్యాయస్థానం చెల్లుబాటు అయ్యే అవసరం ఉంది లేదా తిరస్కరించాలి; లేదా. "]
["(ख) किसी ऐसे आफिसर पर हमला करने, उसका प्रतिरोध करने या उसको विघ्‍न डालने में किसी व्‍यक्‍ति की सहायता करेगा या उसका दुष्‍प्रेरण करेगा, ऐसे हर अपराध के लिए कारावास से, जो दो वर्ष तक का हो सकेगा या जुर्माने से, या दोनों से, दण्‍डित किया जाएगा ।","(ఖ) అటువంటి అధికారిపై దాడి చేయడానికి, ప్రతిఘటించడానికి లేదా ఇబ్బంది పెట్టడానికి ఏ వ్యక్తికైనా సహాయం చేసినా లేదా అతనిని దుష్ప్రేరేపించినా అటువంటి ప్రతి నేరానికి రెండు సంవత్సరాల వరకు లేదా జరిమానాతో లేదా రెండింటితో జైలు శిక్ష విధించబడుతుంది. "]
["किसी कारागार या जेल या सुधारगृह का या किन्‍हीं नौसैनिक निरोध-क्‍वार्टरों का हर शासक, जेलर या पालक, और किसी स्‍थान, पोत या जलयान का भारसाधक या समादेशन धारण करने वाला हर व्‍यक्‍ति, जो विधिपूर्ण प्रतिहेतु के बिना इस अधिनियम के उपबन्‍धों या उनमें से किसी के विरुद्ध किसी अपराधी को प्राप्‍त या परिरूद्ध करने, अपसारित करने, उन्‍मोचित करने या परिदत्त करने से इन्‍कार या उपेक्षा करेगा, ऐसे हर इन्‍कार या उपेक्षा के लिए एक हजार रुपए से अनधिक शास्‍ति उपगत करेगा और किसी तत्‍प्रतिकूल विधि, चार्टर या रूढ़ि के होते हुए भी ऐसा हर शास्‍ति-धन ऐसे उपयोजित किया जाएगा, जैसा केन्‍द्रीय सरकार निदेश दे ।","ఏదైనా కారాగారము లేదా జైలు లేదా సంస్కరణ గృహం లేదా ప్రతి పాలకుడు, జైలర్ లేదా ఏదైనా నావికా నిర్బంధ-క్వార్టర్స్, మరియు ఏదైనా ఇతర స్థలం, ఓడ లేదా ఓడ యొక్క బాధ్యత కలిగిన వ్యక్తి లేదా ఆ ఆదేశాన్ని కలిగి ఉన్న వ్యక్తి, చట్టబద్ధమైన నిర్దేశములు లేకుండా, ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అందించకూడదు లేదా వారిలో ఎవరికైనా వ్యతిరేకంగా ఏదైనా కనుగొనబడింది లేదా పరిమితం చేయడానికి, మళ్ళించడానికి, ప్రోత్సహించడానికి లేదా పంపిణీ చేయడానికి నిరాకరించినా లేదా నిర్లక్ష్యము ప్రదర్శించినా, అటువంటి ప్రతి తిరస్కరణ లేదా నిర్లక్ష్యం కోసం, వెయ్యి రూపాయలకు మించకుండా జరిమానా విధించబడుతుంది, మరియు ఏదైనా సంబంధిత చట్టం, చార్టర్ లేదా నిరారణ ఉన్నప్పటికీ, అటువంటి ప్రతి జరిమానా- నగదు కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన విధంగా ఉపయోగించబడుతుంది. "]
["[परन्‍तु, यदि केन्‍द्रीय सरकार की यह राय हो कि सेवा की अभ्‍यावश्‍यकताओं में ऐसा करना आवश्‍यक या समीचीन है, तो वह, उसके लिए जो कारण हैं उन्‍हें लेखबद्ध करके, खण्‍ड (ख) अथवा खण्‍ड (ग) में विनिर्दिष्‍ट अर्हता को किसी व्‍यक्‍ति के संबंध में शिथिल कर सकेगी ।]","[కానీ, సేవ యొక్క అవసరాలకు అనుగుణంగా చేయటం అవసరం లేదా అవసరమని కేంద్ర ప్రభుత్వ అభిప్రాయం ఉంటే,కాబట్టి, దానికి కారణాలను వ్రాయడం ద్వారా, నిబంధన (ఖ) లేదా నిబంధన(గ) ఒక వ్యక్తిలో పేర్కొన్న అర్హతను సడలించండి.]"]
["(4) कोई भी व्‍यक्‍ति नौसेना के डिप्‍टी एडवोकेट जनरल के रूप में नियुक्‍ति के लिए तब के सिवाय अर्हित न होगा जब कि वह––","(4) నేవీ డిప్యూటీ అడ్వకేట్ జనరల్‌గా ఎవరైనా అతను ఉన్నప్పుడు తప్ప నియామకానికి అర్హత ఉండదు."]
["(ग) उस दशा में, जिसमें कि विहित व्‍यक्‍ति किसी ऐसे प्रतिनिधि को नहीं जानता है, जिसे अधिशेष खण्‍ड (क) के अधीन संदत्त किया जा सकता है, या जिसमें कि अधिशेष का खण्‍ड (ख) के अधीन व्‍ययन नहीं किया गया है, विहित प्ररूप में और विहित रीति से छह क्रमवर्ती वर्षों तक प्रतिवर्ष एक सूचना प्रकाशित करेगा; और यदि मृत व्‍यक्‍ति के विधिक प्रतिनिधि द्वारा अतिशेष के लिए कोई दावा ऐसी सूचनाओं में से अन्‍तिम सूचना के प्रकाशन के पश्‍चात् भी छह मास के अन्‍दर नहीं किया जाता तो विहित व्‍यक्‍ति अधिशेष को, उससे प्रोद्भूत किसी आय या आय के संचय सहित, केन्‍द्रीय सरकार के जमाखाते में निक्षिप्‍त कर देगा :","(గ) అటువంటి పరిస్థితులలో నిర్దేశిత వ్యక్తికి మిగులు నిబంధన (క)కు లోబడి చెల్లించాల్సిన ప్రతినిధికి తెలియని సందర్భంలో, లేదా నిబంధన (ఖ)కు లోబడి మిగులు ఖర్చు చేయబడని సందర్భంలో, ఏటా ఒక సమాచారాన్ని నిర్ణీత రూపంలో మరియు నిర్ణీత పద్ధతిలో వరుసగా ఆరు సంవత్సరాలు ప్రచురించాలి; మరియు అటువంటి సమాచారం యొక్క తుది సూచన ప్రచురించిన తర్వాత కూడా ఆరు నెలల్లోపు మరణించిన వ్యక్తి యొక్క చట్టపరమైన ప్రతినిధి మిగులు కోసం ఎటువంటి దావా వేయకపోతే కాబట్టి సూచించిన వ్యక్తి మిగులు, అతని నుండి ఏమి పొందవచ్చు? ఆదాయం లేదా ఆదాయాన్ని కూడబెట్టుకోవడంతో సహా కేంద్ర ప్రభుత్వ డిపాజిటరీలో జమ చేయాలి:"]
["“वे राज्यक्षेत्र जिन पर यह अध्यादेश विस्तारित होता है” और “उक्‍त राज्यक्षेत्र” के स्थान पर “भारत” प्रतिस्थापित करें ।","ఈ ఆర్డినెన్స్ విస్తరించిన భూభాగాలుమరియు \"చెప్పిన భూభాగాన్ని\" \"భారతదేశం\" తో భర్తీ చేయండి."]
["(ग) जहां कि बीमा अधिनियम के अधीन भारत में साधारण बीमा कारबार के सम्बन्ध में किए गए उसके रजिस्ट्रीकरण का प्रमाणपत्र 1956 की जनवरी के 19वें दिन को छह मास से अधिक की कालावधि तक पूर्णतः रद्द रहा है, वहां भारत में उसका सब कारबार,अभिप्रेत है ।","(గ) భీమా చట్టం ప్రకారం భారతదేశంలో సాధారణ బీమా వ్యాపారానికి సంబంధించి ఎక్కడ చేస్తారు.1956 జనవరి 19 వ తేదీన ఆరు నెలల కన్నా ఎక్కువ కాలం దాని రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ పూర్తిగా రద్దు చేయబడింది,భారతదేశంలో అతని వ్యాపారం అంతా ఉంది."]
["(9) “अधिकरण” से धारा 17 के अधीन गठित तथा इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों के अधीन किसी मामले के संबंध में अधिकारिता रखने वाला अधिकरण अभिप्रेत है् ;","(9) \"ట్రిబ్యునల్\" సెక్షన్ 17 మరియు ఈ చట్టం క్రింద ఏర్పడింది.కింద చేసిన నిబంధనలకు లోబడి ఉంటుంది. సంబంధించి అధికారం ఉన్న ట్రిబ్యునల్ ఉద్దేశించబడింది;"]
["(10) ऐसे अन्य शब्दों और पदों के, जो इसमें प्रयुक्‍त हैं, किंतु परिभाषित नहीं हैं और बीमा अधिनियम में परिभाषित हैं, वे ही अर्थ होंगे जो अधिनियम में क्रमशः उनके हैं ।","(10) అటువంటి ఇతర పదాలు మరియు నిబంధనలు,భీమా చట్టంలో నిర్వచించబడిన మరియు నిర్వచించబడనివి.అవి చట్టంలో వరుసగా వాటికి చెందిన అర్ధాలు."]
["(१) भारतीय नौसेना के साथ संलग्न या सेवा करने वाली रॉयल नेवी के एक अधिकारी के पास ऐसी सभी शक्तियाँ होंगी और उनका उपयोग किया जाएगा, जो भारतीय नौसेना के एक अधिकारी द्वारा इसी रैंक के अनुरूप या इसके अनुरूप नियुक्ति या धारण की जा सकती हैं। अदालतों-मार्शल को बुलाने या कोर्ट-मार्शल के अध्यक्ष के रूप में नियुक्त करने के लिए या कोर्ट-मार्शल पर एक सदस्य के रूप में नियुक्त करने के लिए एक आयोग को दिए जाने के लिए पात्र होने के लिए जैसे कि वह नौसेना कानून के अधीन भारतीय नौसेना के एक अधिकारी थे।","(1) భారత నావికాదళానికి అనుబంధంగా లేదా పనిచేస్తున్న రాయల్ నేవీ అధికారి వద్ద భారత నావికాదళ అధికారి ఒకే హోదాలో లేదా దానికి అనుగుణంగా నియమించగలిగడానికి అన్ని అధికారాలు ఉండాలి మరియు ఆ అధికారములు ఉపయోగించబడతాయి,న్యాయస్థానమునకు పిలిపించడానికి లేదా కోర్టు-మార్షల్ అధ్యక్షునిగా నియమించటానికి లేదా అతను నావికా చట్టానికి లోబడి ఉన్న కోర్టు-మార్షల్‌లో సభ్యుడిగా నియమించటానికి అర్హత పొందటానికి భారత నావికాదళ చట్టమునకు లోబడి భారతీయ నావికాదళమునకు చెందిన ఒక అధికారి ఉన్నారు. "]
["संघ के प्रयोजनों के लिए किया गया भूमि का हर अर्जन, जो उस कालावधि के दौरान किसी समय, जो संविधान के प्रवर्तन से प्रारंभ होती है और उस दिन को समाप्‍त होती है, जिसको संविधान के अनुच्‍छेद 258 के खण्‍ड (1) के अनुसरण में संघ के प्रयोजनों के लिए भूमि के अर्जन के बारे में राज्‍य सरकार को केन्‍द्रीय सरकार के कृत्‍य न्‍यस्‍त किए गए हैं, भूमि अर्जन अधिनियम, 1894 (1894 का 1) के अधीन कार्य करते हुए या कार्य करना तात्‍पर्यित करते हुए किसी राज्‍य द्वारा किया गया है, और प्रत्‍येक ऐसे किन्‍हीं प्रयोजनों के लिए भूमि के अर्जन के सम्‍बन्‍ध में, उक्‍त कालावधि के दौरान की गई प्रत्‍येक कार्यवाही और दिए गए प्रत्‍येक आदेश का ऐसे विधिमान्‍य होना और सदैव विधिमान्‍य रहना समझा जाएगा मानो उक्‍त कालावधि के दौरान राज्‍य सरकार को, सम्‍यक् रूप से केन्‍द्रीय सरकार के उक्‍त कृत्‍य न्‍यस्‍त कर दिए गए हों तथा तद्नुसार इस प्रकार किया गया कोई अर्जन और उक्‍त अधिनियम के अधीन उक्‍त कालावधि के दौरान भूमि के किसी अर्जन के सम्‍बन्‍ध में की गई कार्यवाही और किसी प्राधिकारी द्वारा पारित आदेश, केवल इस आधार पर प्रश्‍नगत नहीं किए जाएंगे कि जिस समय अर्जन किया गया था या कार्यवाही गई थी या आदेश दिया गया था, उस समय राज्‍य सरकार को केन्‍द्रीय सरकार के कृत्‍य सम्‍यक् रूप से न्‍यस्‍त नहीं किए गए थे ।","కేంద్ర ప్రయోజనాల కోసం చేసిన ప్రతి భూమిని, ఏ సమయంలోనైనా, రాజ్యాంగ అమలుతో ప్రారంభమై రోజు ముగుస్తుంది, కేంద్ర ప్రభుత్వ రాజ్యాంగ చట్టాల ఆర్టికల్ 258 లోని నిబంధన (1) ప్రకారం 1894 (1894 లో 1) ల్యాండ్ అక్విజిషన్ యాక్ట్ (1894 లో 1) ప్రకారం ఒక రాష్ట్రం ద్వారా, భూమిని స్వాధీనం చేసుకోవడం గురించి రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి విస్మరించబడింది మరియు అలాంటి వాటిలో ప్రతి భూమిని స్వాధీనం చేసుకోవటానికి సంబంధించి ప్రయోజనాలు, చెప్పిన కాలంలో తీసుకున్న ప్రతి చర్య మరియు ఇచ్చిన ప్రతి ఉత్తర్వు చెల్లుబాటు అయ్యేవిగా మరియు ఎల్లప్పుడూ చెల్లుబాటు అయ్యేవిగా పరిగణించబడతాయి, ఆ కాలంలో, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కేంద్రంగా పరిగణించబడుతుంది. ప్రభుత్వము పైన పేర్కొన్న పనులు నాశనము చేయబడ్డాయి మరియు తదనుగుణంగా ఈ పద్ధతిలో చేసిన ఏదైనా సముపార్జన మరియు ఈ చట్టం ప్రకారం ఈ కాలంలో భూమిని స్వాధీనం చేసుకోవటానికి సంబంధించి తీసుకున్న చర్యలు మరియు ఏదైనా అధికారం ఆమోదించిన ఉత్తర్వులు ఈ ప్రాతిపదికన మాత్రమే ప్రశ్నించబడవు. సముపార్జన జరిగినప్పుడు లేదా చర్యలు తీసుకున్నప్పుడు లేదా ఆదేశించిన సమయంలో కేంద్ర ప్రభుత్వ చర్యలు రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి సముచితముగా ఇవ్వబడలేదు. "]
["(क) ‘कार्यकारी मुख्य न्यायाधिपति’ से मुख्य न्यायाधिपति के कर्तव्यों का पालन करने के लिए संविधान के अनुच्छेद 223 के अधीन नियुक्‍त न्यायाधीश अभिप्रेत है ;","(క)'ఎగ్జిక్యూటివ్ చీఫ్ జస్టిస్' నుండి చీఫ్ జస్టిస్ విధులను నిర్వర్తించడం రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 223 కింద నియమించబడిన న్యాయమూర్తి అంటే;"]
["(ख) ‘कार्यकारी न्यायाधीश’ से संविधान के अनुच्छेद 224 के खंड (2) के अधीन न्यायाधीश के रूप में कार्य करने के लिए नियुक्‍त [3]*** व्यक्‍ति अभिप्रेत है ;","(ఖ) 'ఎగ్జిక్యూటివ్ జడ్జి' నుండి రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 224 లోని క్లాజ్ (2) వరకు[3] *** సబార్డినేట్ జడ్జిగా వ్యవహరించడానికి నియమించబడిన వ్యక్తి అంటే;"]
["(iii) किसी उच्‍च न्यायालय से उच्‍चतम न्यायालय को या किसी एक उच्‍च न्यायालय से दूसरे को या उच्‍चतम न्यायालय से किसी उच्‍च न्यायालय को स्थानान्तरित होने पर कार्यग्रहण की अवधि,","iii) ఏదైనా హైకోర్టు నుండి సుప్రీంకోర్టు వరకు లేదా ఒక హైకోర్టు నుండి మరొక హైకోర్టుకు లేదా సుప్రీంకోర్టు నుండి ఏదైనా హైకోర్టుకు బదిలీ చేయబడితే చేరే కాలం,"]
["(iv) किसी भूतपूर्व भारतीय उच्‍च न्यायालय के न्यायाधीश के रूप में किसी न्यायाधीश द्वारा कर्तव्य पर बिताया गया समय,","(iv) భారత మాజీ హైకోర్టు న్యాయమూర్తి విధుల్లో గడిపిన సమయం,"]
["(v) संविधान के अनुच्छेद 127 के अधीन तदर्थ न्यायाधीश के रूप में उच्‍चतम न्यायालय की बैंठकों में उपस्थित रहने के लिए किसी न्यायाधीश द्वारा बिताया गया समय, और","(v) రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 127 తాత్కాలిక న్యాయమూర్తిగా సుప్రీంకోర్టు సమావేశాలకు హాజరు కావడానికి న్యాయమూర్తి గడిపిన సమయం, మరియు"]
["(vi) किसी भूतपूर्व भारतीय उच्‍च न्यायालय के न्यायाधीश के रूप में किसी न्यायाधीश द्वारा लिया गया दीर्घावकाश (उस समय को छोड़कर जिसके दौरान वह न्यायाधीश छुट्टी पर रहा है) ;","(vi) భారత మాజీ హైకోర్టు న్యాయమూర్తి న్యాయమూర్తిగా తీసుకున్న దీర్ఘ సెలవు (ఆ న్యాయమూర్తి సెలవులో ఉన్న సమయం తప్ప);"]
["(च) ‘उच्‍च न्यायालय’ से किसी [राज्य का] उच्‍च न्यायालय अभिप्रेत है और इसके अन्तर्गत ऐसा उच्‍च न्यायालय आता है जो संविधान के प्रारम्भ से पूर्व, [4][किसी भाग क राज्य में या] किसी तत्स्थानी प्रांत में, अधिकारिता का प्रयोग करता था ;","(చ) 'హైకోర్టు' అంటే [రాష్ట్రం] యొక్క హైకోర్టు మరియు అటువంటి హైకోర్టును కలిగి ఉంటుంది.ఇది, రాజ్యాంగం ప్రారంభానికి ముందు, [4] [ఒక రాష్ట్రం యొక్క ఒక భాగంలో లేదా] పొరుగు ప్రావిన్స్‌లో అధికార పరిధిని ఉపయోగించింది;"]
["(छ) ‘न्यायाधीश’ से किसी उच्‍च न्यायालय का न्यायाधीश अभिप्रेत है और इसके अन्तर्गत उच्‍च न्यायालय का मुख्य न्यायाधिपति, [कार्यकारी मुख्य न्यायाधिपति, अपर न्यायाधीश और कार्यकारी न्यायाधीश] भी हैं ;","(ఛ) 'న్యాయమూర్తి' అంటే హైకోర్టు న్యాయమూర్తి.దాని కింద హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి, [ఎగ్జిక్యూటివ్ చీఫ్ జస్టిస్, అదనపు న్యాయమూర్తి మరియు ఎగ్జిక్యూటివ్ జడ్జి"]
["[(छछ) ‘पेंशन’ से किसी भी किस्म की कोई ऐसी पेंशन अभिप्रेत है जो किसी न्यायाधीश को, या उसकी बाबत, संदेय हो और इसके अन्तर्गत मृत्यु अथवा सेवानिवृत्ति प्रसुविधाओं के रूप में इस प्रकार संदेय कोई उपदान या अन्य राशि या राशियां भी हैं ;]","[(ఛఛ) 'పెన్షన్' అంటే ఏ విధమైన పెన్షన్ అయినా, న్యాయమూర్తికి,లేదా దీనికి సంబంధించి, చెల్లించాల్సిన అవసరం ఉంది మరియు మరణం లేదా పదవీ విరమణ సౌకర్యాల వంటి ఏదైనా గ్రాట్యుటీ లేదా ఇతర మొత్తం లేదా చెల్లించవలసిన మొత్తాలు కూడా ఉన్నాయి;]"]
["(2) इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए सेवा की संगणना करने में [5][कार्यकारी न्यायाधीश या अपर न्यायाधीश के रूप में किसी अवधि या अवधियों के लिए की गई सेवा] न्यायाधीश के रूप में की गई सेवा के रूप में गिनी जाएगी, किन्तु जैसा अभिव्यक्‍त रूप से उपबन्धित है उसके सिवाय, कार्यकारी मुख्य न्यायाधिपति के रूप में की गई पूर्व सेवा मुख्य न्यायाधिपति के रूप में की गई सेवा के रूप में नहीं गिनी जाएगी ।","(2) ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం సేవను గణించడంలో [5] [ఎగ్జిక్యూటివ్ జడ్జి లేదా అదనపు న్యాయమూర్తిగా ఏదైనా పదం లేదా వ్యవధికి చేసిన సేవ] న్యాయమూర్తిగా చేసిన సేవగా లెక్కించబడుతుంది, కానీ స్పష్టంగా అందించబడుతుంది.అలా కాకుండా, యాక్టింగ్ చీఫ్ జస్టిస్‌గా ముందస్తు సేవను చీఫ్ జస్టిస్‌గా చేసిన సేవగా లెక్కించరు."]
["(1) प्रत्येक न्यायाधीश के लिए एक छुट्टी का खाता रखा जाएगा जिसमें आधे भत्तों पर छुट्टी के रूप में उसे शोध्य छुट्टी की अवधि दिखाई जाएगी ।","(1) ప్రతి న్యాయమూర్తికి సగం సెలవు ఖాతా నిర్వహించబడుతుంది అనుమతించదగిన సెలవు కాలం అతనికి అలవెన్సులపై సెలవుగా చూపబడుతుంది."]
["(ii) जहां कोई न्यायाधीश, इस कारण कि उसे ऐसे कर्तव्यों का, जो उच्‍च न्यायालय से सम्बन्धित नहीं हैं, पालन करने के लिए रोका गया है, किसी ऐसे दीर्घावकाश का उपभोग नहीं कर सकता जिसका उपभोग करने का वह उस दशा में अन्यथा हकदार होता जब उसे इस प्रकार रोका न गया होता, ऐसे दीर्घावकाश के लिए, जिसका उसने उपभोग नहीं किया है, क्षतिपूर्ति के रूप में उतनी अवधि से दुगनी अवधि, जितनी एक मास में से वह दीर्घावकाश कम करके बचती हो जिसका उसने एक वर्ष में उपभोग कर लिया है ; और","(ii) ఒక న్యాయమూర్తి, హైకోర్టుకు సంబంధించని విధుల కారణంగా,అనుసరించడానికి లేదా పాటించడానికి నిరోధించబడ్డారు, అటువంటప్పుడు అతను దీర్ఘఅవకాశమును వినియోగించుకోలేరు, వాటిని ఉపయోగొంచుకునే అవకాశము ఉంటే అప్పుడు అతనిని తన విధులను నిర్వర్తించడములో ఎటువంటి నిర్బంధమును కలిగి ఉండరు, అటువంటి వినియోగించుకోలేని సుదీర్ఘ సెలవు కోసం లోటును భర్తీ చేసే రూపములో ఆ కాలము నుండి రెట్టింపు కాలము, అనగా ఒక మాసము వ్యవధిలో ఆ సుధీర్ఘ సెలవు వ్యవధిని మినహాయించినప్పుడు మిగిలినది, దానిని అతను ఒక సంవత్సరములో వినియోగించి ఉండవచ్చు; మరియు "]
["[(iii) जहां किसी न्यायाधीश ने, उसके इस रूप में नियुक्‍त होने के पूर्व, संघ या किसी राज्य के अधीन कोई पेंशन योग्य पद धारण किया है वहां उसके द्वारा उक्‍त पद में उपार्जित छुट्टी की अवधि, और] ;","[(iii) ఒక న్యాయమూర్తి, అతను నియమించబడటానికి ముందు, యూనియన్ లేదా ఒక రాష్ట్రం అక్కడ చెప్పిన పోస్ట్‌లో అతను సంపాదించిన సెలవు కాలం, మరియు];"]
["कोई न्यायाधीश अपने पूर्ण सेवाकाल में, जिसके अन्तर्गत सेवा की वह अवधि भी है, जो उसने संघ या किसी राज्य के अधीन किसी पेंशन वाले पद पर या पुनर्नियोजन पर, यदि कोई हो, की है, [7][पूरे भत्तों के आधार पर संगणित अपने खाते में जमा छुट्टी की अवधि की बाबत,] अपनी सेवा निवृत्ति पर छुट्टी वेतन के समतुल्य नकद का अखिल भारतीय सेवा (छुट्टी) नियम, 1905 के अधीन ऐसी छु्ट्टी के भुनाए जाने के लिए विहित अधिकतम अवधि की सीमा तक दावा करने का हकदार होगा ।]","న్యాయమూర్తి తన పూర్తి కాల వ్యవధిలో, యూనియన్ లేదా ఏదైనా రాష్ట్రం కింద, పెన్షన్ పొందిన పదవిలో లేదా తిరిగి ఉపాధిపై ఏదైనా ఉంటే, అతను కలిగి ఉన్న సేవా కాలంతో సహా.[7] [పూర్తి భత్యాల ఆధారంగా లెక్కించిన అతని ఖాతాలో జమ చేసిన సెలవు కాలానికి సంబంధించి,] అతని పదవీ విరమణపై సెలవు జీతానికి సమానమైన నగదు.ఇండియన్ సర్వీసెస్ (లీవ్) నిబంధనలు, 1905 ప్రకారం, అటువంటి మినహాయింపు డిస్కౌంట్ కోసం సూచించిన గరిష్ట పరిమితి వరకు క్లెయిమ్ చేయడానికి అర్హులు."]
["(1) वह कुल छुट्टी, जो किसी न्यायाधीश को, उस रूप में उसकी सेवा की सम्पूर्ण अवधि के दौरान मंजूर की जा सकती है, आधे भत्तों पर छुट्टी के रूप में, उन अवधियों के, यदि कोई, हों, योग सहित, जो धारा 4 की उपधारा (2)(क)(ii) के अधीन उसके छुट्टी के खाते में उस दीर्घावकाश की, जिसका उपभोग नहीं किया गया है, क्षतिपूर्ति के रूप में जमा की गई हों, तीन वर्ष से अधिक की नहीं होगी ।"," (1) ఆ మొత్తం శెలవును, ఎవరైనా న్యాయమూర్తికి, విధి నిర్వహణాకాలములో మంజూరు చేయవచ్చు, సగము వేతనము పై శెలవుగా, మిగిలిన కాలమునకు జమ చేయబడిన మొత్తముతో పాటు, సెక్షన్ 4 లోని ఉప-సెక్షన్ (2) (ఎ) (ii) కు లోబడి, వినియోగించని అతని సెలవు ఖాతాలోని దీర్ఘ కాలిక శెలవుకు, మూడు సంవత్సరాలు మించకుండా పరిహారంగా జమ చేయబడుతుంది."]
["(2) पूरे भत्तों पर की कुल छुट्टी, जो किसी न्यायाधीश को उस रूप में उसकी सेवा की पूरी अवधि के दौरान मंजूर की जा सकती है, वास्तविक सेवा पर उसके द्वारा बिताई गई अवधि के, यदि कोई हों, योग सहित, जो धारा 4 की उपधारा (2)(क)(ii) के अधीन इसके छुट्टी के खाते में उस दीर्घावकाश की, जिसका उपभोग नहीं किया गया है, क्षतिपूर्ति के रूप में जमा की गई हो, एक बटा चौबीस से अधिक नहीं होगी ।","(2) న్యాయమూర్తి తన విధి నిర్వహణ యొక్క మొత్తం వ్యవధిలో ఆ రూపంలో మంజూరు చేయగల అన్ని భత్యాలపై మొత్తం సెలవు, మొత్తంతో సహా, విధినిర్వహణ కోసం అతను వెచ్చించిన వ్యవధి ఏదైనా ఉంటే, సెక్షన్ 4 ఉప -సెక్షన్ (2) (ఎ) (ii) కు లోబడి, అతని యొక్క శెలవు ఖాతాలో వినియోగించబడని ఆ ధీర్ఘ కాలిక శెలవు, పరిహారంగా జమ చేయబడిన మొత్తం, ఇరవై నాలుగులో ఎనిమిదవ వంతు మించకూడదు."]
["(1) धारा 5 की उपधारा (2) में किसी बात के होते हुए भी किसी न्यायाधीश को, न्यायाधीश के रूप में उसकी सेवा की कुल अवधि के दौरान, आधे भत्तों पर छुट्टी को चिकित्सा प्रमाणपत्र पर, अधिक से अधिक तीन मास की, पूरे भत्तों पर छुट्टी के रूप में परिवर्तित करने के लिए अनुज्ञात किया जा सकेगा ।","(1) సెక్షన్ 5 లోని ఉప-సెక్షన్ (2) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, న్యాయమూర్తికి,న్యాయమూర్తిగా ఆయన చేసిన మొత్తం సేవా కాలంలో, మెడికల్ సర్టిఫికెట్‌లో సగం అలవెన్సులను వదిలివేయండి,గరిష్టంగా మూడు నెలల కాలానికి, పూర్తి అలవెన్సులను సెలవుగా మార్చడానికి అనుమతించవచ్చు."]
["यदि कोई न्यायाधीश अपनी छुट्टी या किसी दीर्घावकाश के, चाहे उसमें छुट्टी मिलाई गई हो या नहीं, बाद भी उपस्थित रहता है तो, यथास्थिति, उसे उतनी छुट्टी से, जितनी उसे मंजूर की गई है, अधिक की अवधि में उसकी अनुपस्थिति के लिए या दीर्घावकाश की समाप्‍ति के बाद की उसकी अनुपस्थिति के लिए, कोई वेतन नहीं मिलेगा :","ఒక న్యాయమూర్తి తన సెలవు తర్వాత లేదా ఏదైనా సుదీర్ఘ సెలవు యొక్క, ఒకవేళ దానిలో శెలవు కలిపినా లేకున్నా కూడా హాజరవుతున్నప్పుడు, అతని యొక్క శెలవులలోనుండి, అతనికి ఎన్ని మంజూరు చేయబడ్డాయో, వాటిలో ఎక్కువకాలములో అతను హాజరైన కాలము కోసంలేదా దీర్ఘ్హకాలిక శెలవు యొక్క ముగింపు తరువాతాతని గైర్హాజరీ నిమిత్తము అతను ఎటువంటి వేతనము పొందరు. "]
["परन्तु यदि ऐसी अनुपस्थिति उन परिस्थितियों के कारण हुई है जो उसके नियंत्रण के बाहर हैं तो अनुपस्थिति की अवधि को छुट्टी माना जा सकता है और उसे उसके छुट्टी के खाते में डाला जा सकता है ।","అలాంటి లేకపోవడం అతని నియంత్రణకు మించిన పరిస్థితుల వల్ల సంభవిస్తే,కాబట్టి హాజరుకాని కాలాన్ని సెలవుగా పరిగణించవచ్చు మరియు అతని/ఆమె సెలవు ఖాతాకు చేర్చవచ్చు."]
["[(2) उपधारा (1) में किसी बात के होते भी, कोई न्यायाधीश जिसको वह उपधारा लागू होती है और जो 1974 के अक्‍तूबर के प्रथम दिन को या उसके पश्‍चात् सेवा में है, यदि उसने, प्रथम अनुसूची के भाग 3 के अधीन अपने को संदेय पेंशन लेने का चयन उस उपधारा के परन्तुक के अधीन उस तारीख के पूर्व जिसको उच्‍च न्यायालय न्यायाधीश (सेवा शर्त) संशोधन अधिनियम, 1976 को राष्‍ट्रपति की अनुमति प्राप्‍त होती है, कर लिया है तो, ऐसे चयन को रद्द कर सकता है और प्रथम अनुसूची के भाग 1 के अधीन अपने को संदेय पेंशन लेने का फिर से चयन कर सकता है और ऐसे किसी न्यायाधीश के बारे में, जिसकी मृत्यु ऐसी अनुमति की तारीख के पूर्व हो जाती है, यह समझा जाएगा कि उसने उक्‍त भाग 1 के उपबन्धों द्वारा शासित होने के लिए फिर से चयन उस दशा में किया है जिसमें उस भाग के उपबन्ध उसके लिए अधिक अनुकूल हैं ।]","[(2) ఉప-సెక్షన్ (1) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఆ ఉపవిభాగం ఎవరికి వర్తిస్తుంది మరియు 1974 అక్టోబర్ మొదటి రోజున లేదా తరువాత ఎవరు సేవలో ఉన్నారు,ఒకవేళ అతను చెల్లించాల్సిన పెన్షన్‌ను మొదటి షెడ్యూల్‌లోని పార్ట్ 3 కింద ఆ ఉపవిభాగానికి నిబంధన ప్రకారం తీసుకోవాలి.హైకోర్టు న్యాయమూర్తులు (సేవా నిబంధనలు) సవరణ చట్టం, 1976, రాష్ట్రపతి అనుమతి పొందిన తేదీకి ముందే అటువంటి ఎంపికను రద్దు చేయవచ్చు. మరియు మొదటి షెడ్యూల్ యొక్క పార్ట్ I కింద చెల్లించాల్సిన పెన్షన్ పొందటానికి తనను తాను తిరిగి ఎన్నుకోవచ్చు.అటువంటి అనుమతి తేదీకి ముందే ఎవరైనా న్యాయమూర్తి మరణించి ఉంటే అతను పైన చెప్పబడిన భాగము-1 యొక్క నిబంధనలు అతనికి మరింత అనుకూలంగా ఉండే షరతు యొక్క నిబంధనల ద్వారా పరిపాలించటానికి మళ్ళీ ఎంపిక చేయబడింది.] "]
["(ख) केन्द्रीय सरकार ने यदि इस निमित्त कोई नियम बनाए हों तो उनके अधीन रहते हुए निगम की निधियों को ऐसी रीति से जैसी निगम ठीक समझे, वह विनिहित करे तथा विनिधान के लिए जो कोई संपत्ति प्रतिभूति के रूप में पुरोधृत की गई है जब तक कि उसके व्ययन के लिए उचित अवसर न आए तब तक के लिए उसे अपने हाथ में ले लेने और उसका प्रशासन करने के सहित ऐसी पूरी कार्यवाही करे जैसी किसी विनिधान की संरक्षा अथवा आपन के लिए आवश्यक अथवा समीचीन हो,","(ఖ) ఈ తరపున కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏదైనా నియమాలు చేసినట్లయితే, వాటికి లోబడి ఉండాలి.కార్పొరేషన్ సరిపోతుందని భావించే విధంగా కార్పొరేషన్ యొక్క నిధులను అప్పగించండి మరియు పెట్టుబడికి ఏ ఆస్తి అయినా భద్రతగా ఇవ్వబడుతుంది.ఏదైనా పెట్టుబడిని దాని చేతిలో తీసుకొని దానిని నిర్వహించడం సహా, దానిని పారవేయడానికి తగిన అవకాశం వచ్చేవరకు, దానిని రక్షించడానికి లేదా నిర్వహించడానికి అవసరమైన లేదా ఉపయోగపడే సమయం వరకు"]
["(घ) यदि भारत के बाहर चलाए जाने वाला संपूर्ण जीवन बीमा कारबार अथवा उसका कोई भाग किसी व्यक्‍ति या किन्हीं व्यक्‍तियों को अन्तरित करना निगम के हितों की दृष्‍टि से समीचीन है, तो उसे ऐसे अंतरित करे,","(ఘ) మొత్తం జీవిత బీమా వ్యాపారం లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగం భారతదేశం లేదా ఏదైనా వ్యక్తి వెలుపల నడుస్తుంటే కార్పొరేషన్ యొక్క ప్రయోజనాల కోణం నుండి ఏదైనా వ్యక్తి యొక్క బదిలీ ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది, కాబట్టి దానిని బదిలీ చేయండి,"]
["(2) जहां निगम द्वारा किसी समुत्थान के साथ धारा 6 के अधीन कोई ठहराव किया गया है जिसमें ऐसे समुत्थान के एक या अधिक निदेशकों की निगम द्वारा नियुक्‍ति के लिए उपबन्ध है वहां ऐसा उपबन्ध और उसके अनुसरण में की गई निदेशकों की कोई नियुक्‍ति, कम्पनी अधिनियम, 1956 (1956 का 1) या तत्समय प्रवृत्त किसी अन्य विधि या संगम-ज्ञापन या संगम-अनुच्छेद या समुथान से संबंधित किसी अन्य लिखत में प्रतिकूल बात के होते हुए भी, विधिमान्य और प्रभावी होगी और निदेशकों की शेयर अर्हता, आयु-सीमा, निदेशक-पदों की संख्या, निदेशक के पद से हटाए जाने से सम्बन्धित कोई उपबन्ध और इसी प्रकार की शर्तें जो यथापूर्वोक्‍त किसी विधि या लिखत में अन्तर्विष्‍ट हों, यथपूर्वोक्‍त ठहराव के अनुसरण में निगम द्वारा नियुक्‍त किसी निदेशक को लागू नहीं होंगी ।","2) సెక్షన్ 6 కింద కార్పొరేషన్ ద్వారా ఏదైనా బస చేసిన చోట ఒకటి లేదా అలాంటి సంస్థ ఉన్న అసోసియేషన్ కార్పొరేషన్ చేత ఎక్కువ మంది డైరెక్టర్లను నియమించటానికి ఒక నిబంధన ఉంది, ఇక్కడ అలాంటి నిబంధనలు చేయబడతాయి మరియు దాని ప్రకారం డైరెక్టర్ల నియామకం, కంపెనీల చట్టం, 1956 (1956 లో)1) లేదా మరే ఇతర చట్టం లేదా మెమోరాండం ఆఫ్ అసోసియేషన్ లేదా ఆర్టికల్స్ ఆఫ్ అసోసియేషన్ లేదా ప్రస్తుతానికి చట్టానికి సంబంధించిన ఏదైనా ఇతర పరికరం ప్రతికూలంగా ఉన్నప్పటికీ, చెల్లుబాటు అయ్యే విధముగా మరియు ప్రభావవంతంగా ఉండాలి మరియు డైరెక్టర్ల వాటా అర్హత, వయోపరిమితి, డైరెక్టర్ల పోస్టుల సంఖ్య, డైరెక్టర్ పదవి వర్తించే ఏదైనా చట్టం లేదా పరికరంలో చేర్చబడిన సారూప్య నిబంధనల నుండి తొలగించడానికి సంబంధించిన ఏదైనా నిబంధన, చెప్పిన అమరికను అనుసరించి కార్పొరేషన్ నియమించిన ఏ డైరెక్టర్‌కి వర్తించదు."]
["(2) बीमाकर्ताओं के नियंत्रित कारबार से अनुलग्‍न आस्तियों की बाबत यह समझा जाएगा कि विशिष्‍टतया नकदी अतिशेषों, आरक्षित निधियों, विनिधानों, निक्षेपों और ऐसी संपत्ति में, जो बीमाकर्ता के कब्जे में है, या उससे उद्भूत अन्य सब हितों और अधिकारों और बीमाकर्ता के नियंत्रित कारबार से संबद्ध सब लेखा पुस्तकों या दस्तावेजों सहित वे सब अधिकार और शक्‍तियां और सब संपत्ति, चाहे वह जंगम हो या स्थावर, जो उसके नियंत्रित कारबार से अनुलग्‍न है, उनके अन्तर्गत हैं, और दायित्वों की बाबत यह समझा जाएगा कि उस समय, वर्तमान और बीमाकर्ता के नियंत्रित कारबार से अनुलग्‍न सब ऋण, दायित्व और बाध्याताएं, चाहे वे कैसी ही क्यों न हों, उसके अन्तर्गत हैं ।","(2) బీమా సంస్థల నియంత్రిత వ్యాపారానికి అనుసంధానించబడిన ఆస్తులకు సంబంధించి, ఇది ప్రత్యేకంగా నగదు మిగులు, నిల్వలు, పెట్టుబడులు, డిపాజిట్లు మరియు బీమా సంస్థ వద్ద ఉన్న ఆస్తిలో ఉన్నట్లు పరిగణించబడుతుంది.లేదా దాని నుండి ఉత్పన్నమయ్యే అన్ని ఇతర ఆసక్తులు మరియు హక్కులు మరియు బీమా సంస్థ యొక్క నియంత్రిత వ్యాపారానికి సంబంధించిన అన్ని ఖాతా పుస్తకాలు లేదా అన్ని హక్కులు మరియు అధికారాలు మరియు కదిలే లేదా స్థిరంగా ఉన్న పత్రాలతో సహా అన్ని ఆస్తి, దాని నియంత్రిత వ్యాపారానికి జతచేయబడుతుంది.వాటి క్రింద, మరియు బాధ్యతలకు సంబంధించి, ఆ సమయంలో, వర్తమానం అని అర్థం చేసుకోవాలి మరియు అన్ని అప్పులు, బాధ్యతలు మరియు బాధ్యతలు, అవి ఏమైనప్పటికీ, బీమా యొక్క నియంత్రిత వ్యాపారానికి జతచేయబడతాయి."]
["(क) के अन्तर्गत विविध बीमाकर्ता के संबंध में बीमाकर्ता की समादत्त पूंजी का वह भाग या ऐसे भाग के तुल्य आस्तियां हैं जो बीमाकर्ता के नियंत्रित कारबार को आबंटन में तन्निमित्त बनाए गए नियमों के अनुसार दिया गया है या दी गई हैं,","(క) ఇతర బీమా సంస్థకు సంబంధించి, బీమా యొక్క చెల్లింపు మూలధనం యొక్క భాగం లేదా అటువంటి భాగానికి సమానమైన ఆస్తులు,కేటాయింపులో చేసిన నిబంధనల ప్రకారం బీమా సంస్థ యొక్క నియంత్రిత వ్యాపారానికి ఇవ్వబడ్డాయి లేదా ఇవ్వబడ్డాయి."]
["(1) जहां कि उस बीमाकर्ता ने, जिसका नियंत्रित कारबार धारा 7 के अधीन किसी निगम को अन्तरित और उसमें निहित किया जाना है, अपने कर्मचारियों के फायदे के लिए कोई भविष्य निधि या अधिवार्षिकी निधि अथवा कोई अन्य समान निधि संस्थापित की है तथा उसके लिए न्यास (जिसे एतत्पश्‍चात् इस धारा में विद्यमान न्यास के रूप में निर्दिष्‍ट किया गया है) स्थापित किया है, वहां किसी ऐसी निधि में नियत दिन को जमा धन, ऐसी निधि की किन्हीं अन्य आस्तियों सहित, उपधारा (2) के उपबन्धों के अधीन रहते हुए, नियत दिन को ऐसे किसी न्यास से मुक्‍त होकर निगम को अन्तरित तथा उसमें निहित हो जाएगा ।","(1) సెక్షన్ 7 కింద కార్పొరేషన్‌లో బదిలీ చేయబడిన మరియు స్వాధీనం చేసుకోవలసిన బీమా సంస్థ,దాని ఉద్యోగుల ప్రయోజనం కోసం, ఇది ప్రావిడెంట్ ఫండ్ లేదా సూపరన్యునేషన్ ఫండ్ లేదా ఇలాంటి ఇతర ఫండ్లను ఏర్పాటు చేసింది.మరియు ఒక ట్రస్ట్‌ను ఏర్పాటు చేసింది (ఇకపై ఈ విభాగంలో ఉన్న ట్రస్ట్‌గా సూచిస్తారు),ఉప-సెక్షన్ (2) యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, ఆ రోజున జమ చేసిన డబ్బు అటువంటి నిధిలో జమ చేయబడవచ్చు, ఉప-సెక్షన్ (2) యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, నియమించబడిన రోజున అటువంటి ట్రస్ట్ నుండి కార్పొరేషన్ బదిలీ చేయబడి, దానికి అప్పగించబడుతుంది."]
["(छ) पूर्वोक्‍त विषयों के अनुपूरक अथवा उनके पारिणामिक किन्हीं अन्य विषयों के लिए, जिनके लिए उपबंध किया जाना आवश्यक अथवा समीचीन प्रतीत होता है,उपबंध कर सकेगी ।","(ఛ) పైన పేర్కొన్న విషయముల భర్తీకి లేదా వాటి ఫలితంగా వచ్చే ఇతర విషయాలకు అందించవచ్చు, దాని కోసం అనుసంధానము చేయడము అవసరం లేదా అందించడము సముచితము అనిపిస్తుంది. "]
["(4) जहां कि नियत दिन से छह मास की समाप्‍ति के पूर्व किसी समय यह प्रश्‍न इस धारा के अधीन अथवा उसके अधीन बनाए गए किन्हीं नियमों के अधीन उठता है कि क्या बीमाकर्ता द्वारा कोई संपत्ति अपने नियंत्रित कारबार के प्रयोजनों के लिए धारण अथवा प्रयुक्‍त की जाती है या की जाती थी, वहां वह प्रश्‍न विनिश्‍चय के लिए अधिकरण को निर्देशित किया जाएगा ।","(4) నిర్ణీత రోజు నుండి ఆరు నెలల గడువుకు ముందు ఎప్పుడైనా, ఈ విభాగం కింద లేదా కింద చేసిన ఏదైనా నిబంధనల క్రింద ఈ ప్రశ్న తలెత్తుతుంది.ఏదైనా ఆస్తి దాని నియంత్రిత వ్యాపారం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం బీమా చేత ఉంచబడిందా లేదా ఉపయోగించబడుతుందా లేదా, అది జరిగితే, ఆ ప్రశ్న నిర్ణయం కోసం ట్రిబ్యునల్‌కు పంపబడుతుంది."]
["(1) ऐसे बीमाकर्ता का, जिसका नियंत्रित कारबार निगम को अन्तरित तथा उसमें निहित किया गया है, ऐसा प्रत्येक पूर्णकालिक कर्मचारी, जिसे बीमाकर्ता द्वारा नियत दिन के अव्यवहित पूर्व अपने नियंत्रित कारबार के संबंध में सर्वथा अथवा मुख्यतः नियोजित किया गया था, नियत दिन को और से निगम का कर्मचारी हो जाएगा और उसमें अपना पद उसी पदावधि तक, उसी पारिश्रमिक पर तथा उन्हीं निबंधनों तथा शर्तों पर और पेंशन तथा उपदान और अन्य विषयों के बारे में उन्हीं अधिकारों और विशेषाधिकारों के साथ धारण करेगा जिन पर या जिन सहित यदि यह अधिनियम पारित न किया गया होता तो वह नियत दिन को धारण करता और जब तक कि और यदि निगम में उसके नियोजन का पर्यवसान नहीं हो जाता या जब तक कि उसका पारिश्रमिक, निबंधन तथा शर्तें निगम द्वारा सम्यक् रूप से परिवर्तित नहीं की जाती हैं, तब तक वह ऐसे नियोजित बना रहेगा :","1) నియంత్రిత వ్యాపారాన్ని కార్పొరేషన్‌కు బదిలీ చేసి, అప్పగించిన భీమా సంస్థ యొక్క ప్రతి పూర్తికాల ఉద్యోగి, నిర్ణీత రోజుకు ముందు, దాని నియంత్రిత వ్యాపారానికి సంబంధించి బీమా సంస్థ యొక్క ఉద్యోగం చేస్తారు. అదే పదవికి, అదే వేతనం మరియు అదే నిబంధనలు మరియు షరతులు మరియు పెన్షన్ మరియు గ్రాట్యుటీపై తన పదవిని నిర్వహిస్తారు దానికి సంబంధించి ఈ చట్టం ఆమోదించబడకపోతే, అది నిర్ణీత రోజు వరకు ఉంటుంది మరియు కార్పొరేషన్‌లో వారి ఉద్యోగం ఆగిపోయే వరకు లేదా దాని వేతనం వరకు, నిబంధనలు మరియు షరతులను కార్పొరేషన్ సరిగా మార్చే వరకు, అప్పటి వరకు ఇది క్రింది విధంగా పనిచేస్తుంది:"]
["[(2) जहां कि केन्द्रीय सरकार का समाधान हो जाता है कि जिन बीमाकर्ताओं का नियंत्रित कारबार निगम को अन्तरित और निगम में निहित हो गया है, उनके कर्मचारियों के पारिश्रमिक के मापमान तथा उन कर्मचारियों को लागू सेवा संबंधी अन्य निबंधनों और शर्तों में एकरूपता करने के प्रयोजन से यह बात करना आवश्यक है अथवा यह कि निगम और उसके पालिसीधारियों के हितों में यह आवश्यक है कि कर्मचारियों या उनमें से किसी वर्ग को देय पारिश्रमिक में कमी अथवा उन कर्मचारियों को लागू सेवा संबंधी अन्य निबंधनों और शर्तों का पुनरीक्षण किया जाए, वहां केन्द्रीय सरकार उपधारा (1) में अथवा औद्योगिक विवाद अधिनियम, 1947 (1947 का 14) में अथवा किसी अन्य तत्समय प्रवृत्त विधि में अथवा किसी अधिनिर्णय, व्यवस्‍थापन या करार में, जो तत्समय प्रवृत्त है, अन्तर्विष्‍ट किसी बात के होते हुए भी उस पारिश्रमिक और सेवा संबधी उन अन्य निबंधनों और शर्तों में इतनी मात्रा तक और ऐसी रीति से, जैसी वह ठीक समझती है (चाहे कमी करके या अन्यथा) परिवर्तन कर सकेगी और यदि वह परिवर्तन किसी कर्मचारी को प्रतिग्राह्य नहीं है, तो निगम उसके नियोजन का पर्यवसान उसके तीन मास के पारिश्रमिक के बराबर प्रतिकर तब के सिवाय देकर कर सकेगा, जब कि उस कर्मचारी की सेवा संविदा में ऐसे पर्यवसान की लघुतर सूचना के लिए उपबंध किया हुआ है ।]","[(2) బీమా సంస్థల యొక్క నియంత్రిత వ్యాపారం బదిలీ చేయబడి, కార్పొరేషన్‌లో ఉంచబడిన భీమాదారుల ఉద్యోగుల వేతనం యొక్క ప్రమాణాలు మరియు ఆ ఉద్యోగులకు వర్తించే ఇతర నిబంధనలు మరియు సేవా నిబంధనలు ఏకరీతిగా ఉన్నాయని కేంద్ర ప్రభుత్వం తేల్చింది., కార్పొరేషన్ మరియు దాని పాలసీదారుల ప్రయోజనాలలో ఉద్యోగులకు చెల్లించాల్సిన వేతనం తగ్గించడం లేదా వారిలో ఎవరికైనా లేదా ఆ ఉద్యోగులకు వర్తించే ఇతర నిబంధనలు మరియు సేవా నిబంధనలను సమీక్షించడం అవసరం లేదా అవసరం. కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉప విభాగం (1) లేదా పారిశ్రామిక వివాదాల చట్టం, 1947 (1947 లో 14) లేదా మరేదైనా చట్టంలో అమలులో ఉన్న సమయానికి లేదా ఏదైనా అవార్డు, అమరిక లేదా ఒప్పందంలో, ప్రస్తుతానికి, పారితోషికం మరియు సేవకు సంబంధించిన ఇతర నిబంధనలు మరియు షరతులు కొంతవరకు మారవచ్చు మరియు అది సరిపోతుందని భావించే విధంగా (తగ్గింపు ద్వారా లేదా ఇతరత్రా) మరియు ఆ మార్పు ఉద్యోగికి సమ్మతము కాని పక్షములో, కార్పొరేషన్ తన నియామకమును పొడిగించాలి నెలకు మూడు నెలలు అటువంటి ఉద్యోగి యొక్క సేవా ఒప్పందం అటువంటి పర్యవసానము యొక్క చిన్నసూచన కోసం ఏర్పాటు చేయబడింది.]"]
["(4) औद्योगिक विवाद अधिनियम, 1947 (1947 का 14) में, या किसी अन्य तत्समय प्रवृत्त विधि में किसी बात के अन्तर्विष्‍ट होते हुए भी, बीमाकर्ता के किसी कर्मचारी की सेवाओं का निगम को अन्तरण किसी ऐसे कर्मचारी को उस अधिनियम या अन्य विधि के अधीन किसी प्रतिकर के लिए हकदार नहीं बनाएगा, तथा ऐसा कोई दावा किसी न्यायालय, अधिकरण या अन्य प्राधिकारी द्वारा ग्रहण नहीं किया जाएगा ।","(4) పారిశ్రామిక వివాదాల చట్టం, 1947 (1947 లో 14), లేదా ప్రస్తుతానికి ఏ ఇతర చట్టంలోనైనా అమలులో ఉన్నప్పటికీ,బీమా సంస్థ యొక్క ఉద్యోగి యొక్క సేవలను కార్పొరేషన్‌కు అటువంటి ఉద్యోగికి బదిలీ చేయడం ఆ చట్టం లేదా ఇతర చట్టం ప్రకారం ఎటువంటి పరిహారానికి అర్హత ఉండదు,అటువంటి దావా ఏ కోర్టు, ట్రిబ్యునల్ లేదా ఇతర అధికారం ద్వారా పొందబడదు."]
["(2) अधिकरण आवेदन के पक्षकारों में से किसी के खिलाफ ऐसा आदेश दे सकेगा जैसा वह उस मात्रा को, जिस तक वे पक्षकार संव्यवहार के लिए क्रमशः उत्तरदायी थे या उन्होंने इससे फायदा प्राप्‍त किया था और मामले की सब परिस्थितियों को ध्यान में रखते हुए, न्यायसम्मत समझता है ।","(2) ట్రిబ్యునల్ అటువంటి పార్టీకి వ్యతిరేకంగా ఏదైనా దరఖాస్తుకు పంపవచ్చు.పార్టీ లావాదేవీలకు వారు వరుసగా బాధ్యులు లేదా అతను దీని నుండి ప్రయోజనం పొందాడు మరియు కేసు యొక్క అన్ని పరిస్థితులను పరిగణనలోకి తీసుకొని దానిని సమర్థించాడని భావిస్తాడు."]
["(3) जहां कि किसी संव्यवहार के बारे में कोई आवेदन अधिकरण से इस धारा के अधीन किया जाता है और आवेदन का अवधारण निगम के पक्ष में किया जाता है, वहां संव्यवहार के बारे में किन्हीं तद्‌विशिष्‍ट दावों को अवधारित करने की अनन्य अधिकारिता अधिकरण की होगी ।","(3) లావాదేవీకి సంబంధించిన దరఖాస్తును ఈ విభాగం కింద ట్రిబ్యునల్ చేస్తుంది.మరియు దరఖాస్తు కార్పొరేషన్కు అనుకూలంగా నిర్ణయించబడుతుంది,లావాదేవీ గురించి ఏదైనా నిర్దిష్ట వాదనలను నిర్ణయించడానికి ట్రిబ్యునల్‌కు ప్రత్యేక అధికార పరిధి ఉంటుంది."]
["(4) प्रत्येक अधिकरण को अपनी प्रक्रिया विनियमित करने तथा अपनी क्षमता के भीतर सब विषयों का विनिश्‍चय करने की शक्‍ति प्राप्‍त होगी, और वह अभिलेख में प्रत्यक्षतः कोई भूल होने की अवस्था में अपने विनिश्‍चयों में से किसी को पुनर्विलोकित कर सकेगा या उसमें किसी अंकीय या लिपिकीय भूल को शुद्ध कर सकेगा ।","(4) ప్రతి ట్రిబ్యునల్ దాని ప్రక్రియను నియంత్రించడానికి మరియు దాని ప్రక్రియను నియంత్రించే శక్తి ఉంటుంది మరియు దాని సామర్థ్యంలోని అన్ని విభాగాలను నిర్ణయించే శక్తి ఉంటుంది మరియు అతని నిర్ణయాలలో రికార్డులో స్పష్టంగా తప్పిపోయిన సందర్భంలో ఒకరిని సమీక్షించగలుగుతారు లేదా దానిలో ఏదైనా సంఖ్యా లేదా క్లరికల్ పొరపాటును ప్రక్షాళన చేయగలరు."]
["(2) निगम निम्‍नलिखित स्थानों में से प्रत्येक में, अर्थात् मुम्बई, कलकत्ता, दिल्ली, कानपुर तथा मद्रास में एक आंचलिक कार्यालय स्थापित करेगा, और केन्द्रीय सरकार के पूर्व अनुमोदन के अधीन रहते हुए ऐसे अन्य आंचलिक कार्यालय भी स्थापित कर सकेगा जैसे वह उचित समझता है ।","(2) కింది ప్రతి ప్రదేశంలో కార్పొరేషన్ ముంబై, కలకత్తా, |ఢిల్లీ,కాన్పూర్ మరియు మద్రాసులలో ఒక జోనల్ కార్యాలయాన్ని ఏర్పాటు చేయాలి.మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వం యొక్క ముందస్తు ఆమోదానికి లోబడి, ఇతర జోనల్ కార్యాలయాలను కూడా తగినట్లుగా భావించవచ్చు"]
["(1) निगम किसी आंचलिक कार्यालय के मामलों तथा कारबार का अधीक्षण तथा निदेशन आंचलिक प्रबन्धक के रूप में ज्ञात होने वाले उस व्यक्‍ति को दे सकेगा, जो चाहे सदस्य हो या नहीं हो, तथा आंचलिक प्रबन्धक निगम के ऐसे समस्त कृत्यों का पालन करेगा जो उसे आंचलिक कार्यालय की अधिकारिता के अन्दर के क्षेत्र के सम्बन्ध में प्रत्योयोजित किए जाएं ।"," (1) ఏదైనా మండల కార్యాలయం యొక్క వ్యవహారాలు మరియు వ్యాపారాన్ని కార్పొరేషన్ పర్యవేక్షిస్తుంది మరియు జోనల్ మేనేజర్‌గా పిలవబడే వ్యక్తిని నిర్దేశించండి.ఎవరు సభ్యులై ఉండవచ్చు లేదా ఉండకపోవచ్చు, మరియు జోనల్ మేనేజర్ కార్పొరేషన్ యొక్క అన్ని విధులను నిర్వహిస్తారు.ఇది జోనల్ ఆఫీసు పరిధిలో ఉన్న ప్రాంతానికి సంబంధించి అప్పగించాలి."]
["(2) निगम प्रत्येक अंचल के लिए इतने सदस्यों से मिलकर बनने वाला बोर्ड, जितने वह उसमें नियुक्‍त करना ठीक समझता है, ऐसे विषयों की बाबत, जो उसे निगम द्वारा बनाए गए विनियमों के अधीन निर्दिष्‍ट किए गए हों, आंचलिक प्रबन्धक को सलाह देने के प्रयोजनों के लिए संघटित कर सकेगा ।","(2) ప్రతి ప్రాంతానికి,అతను ఎవరిని నియమించడానికి సరిపోతుందని అనుకుంటారో అటువంటి చాలా మంది సభ్యులతో కూడిన సంఘము, అటువంటి అంశాలకు సంబంధించి,కార్పొరేషన్ చేసిన నిబంధనల ప్రకారం ఇవి పేర్కొనబడ్డాయి,జోనల్ మేనేజర్‌కు సలహా ఇచ్చే ప్రయోజనాల కోసం సమావేశంను ఏర్పాటు చేస్తారు. "]
["(1) निगम इस अधिनियम के अधीन अपने कृत्यों का निर्वहन करने के लिए अपने को समर्थ करने के प्रयोजन के लिए इतने व्यक्‍तियों को नियोजित कर सकेगा जितने वह ठीक समझता है ।","(1) ఈ చట్టం క్రింద కార్పొరేషన్ తన విధులను నిర్వర్తించడం తనను తాను ఎనేబుల్ చెయ్యడానికి, అతను సరిపోతుందని అనుకున్నంత మందిని నియమించగలడు."]
["(2) जो व्यक्‍ति निगम द्वारा नियोजित किया गया है अथवा जिसकी सेवाएं इस अधिनियम के अधीन निगम को अन्तरित की गई हैं, ऐसे प्रत्येक व्यक्‍ति का यह दायित्व होगा कि वह भारत में कहीं भी सेवा करे ।","(2) కార్పొరేషన్ నియమించిన వ్యక్తి లేదా ఈ చట్టం ప్రకారం ఎవరి సేవలను కార్పొరేషన్‌కు బదిలీ చేశారు భారతదేశంలో ఎక్కడైనా సేవ చేయడం అటువంటి ప్రతి వ్యక్తి యొక్క బాధ్యత."]
["(1) निगम के लेखाओं की संपरीक्षा ऐसे संपरीक्षकों द्वारा की जाएगी जो कम्पनियों से सम्बद्ध तत्समय प्रवृत्त विधि के अधीन कम्पनियों के संपरीक्षकों के रूप में कार्य करने के लिए सम्यक् रूप से अर्ह हैं, और संपरीक्षकों की नियुक्‍ति निगम केन्द्रीय सरकार के पूर्व अनुमोदन से करेगा और निगम से वे उतना पारिश्रमिक पाएंगे जितना केन्द्रीय सरकार नियत करे ।","(1) కార్పొరేషన్ యొక్క ఖాతాలను అటువంటి ఆడిటర్లు ఆడిట్ చేస్తారు.సంస్థలతో సంబంధం ఉన్న ప్రస్తుతానికి చట్టం ప్రకారం ఆడిటర్లుగా పనిచేయడానికి తగిన అర్హత ఉందా,మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వ ముందస్తు అనుమతితో ఆడిటర్లను నియమించాలి.కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించినట్లు వారికి కార్పొరేషన్ నుండి ఎక్కువ పారితోషికం లభిస్తుంది."]
["(1) जो व्यक्‍ति मामूली तौर से भारत के बाहर निवासी हैं उनके जीवन से सम्बद्ध बीमा कारबार भारत में करने के लिए किसी व्यक्‍ति को, जिसने तन्निमित्त आवेदन किया है, केन्द्रीय सरकार धारा 30 या बीमा अधिनियम में अन्तर्विष्‍ट किसी बात के होते हुए भी आदेश द्वारा अनुज्ञा ऐसे निर्बन्धनों और शर्तों के अधीन करके दे सकेगी, जैसी आदेश में विनिर्दिष्‍ट की जाएं, और ऐसे किसी आदेश की बाबत यह समझा जाएगा कि वह ऐसे प्रभावी है मानो वह बीमा अधिनियम की धारा 3 के अधीन उस प्रकार के कारबार के बारे में ऐसे व्यक्‍ति को नियन्त्रक द्वारा दिया गया रजिस्ट्रीकरण प्रमाणपत्र हो ।","(1) భారతదేశం వెలుపల మైనర్ నివాసి అయిన వ్యక్తి భారతదేశంలో వారి జీవితానికి సంబంధించిన బీమా వ్యాపారం చేయడానికి,ఎవరు దరఖాస్తు చేసుకున్నారు కేంద్ర ప్రభుత్వ సెక్షన్ 30 లేదా బీమా చట్టంలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఆర్డర్ ద్వారా అనుమతి క్రమంలో పేర్కొనబడిన అటువంటి పరిమితులు మరియు షరతులకు లోబడి,మరియు అలాంటి ఏదైనా ఆర్డర్ విషయంలో, ఇది ప్రభావవంతంగా పరిగణించబడుతుంది.అతను లేదా ఆమె ఆ రకమైన వ్యాపారం గురించి బీమా చట్టంలోని సెక్షన్ 3 కింద అలాంటి వ్యక్తిని నియంత్రించినట్లుగా ఇచ్చిన రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్."]
["(2) जो व्यक्‍ति मामूली तौर से भारत के बाहर निवासी है वैसे किसी व्यक्‍ति के जीवन का बीमा किसी ऐसी कालावधि के दौरान, जब वह भारत में अस्थायी तौर पर निवासी है, करने के लिए ऐसे किसी व्यक्‍ति को, जो उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट प्रकार का जीवन बीमा कारबार करने के लिए अनुज्ञात है उस उपधारा में की कोई बात प्राधिकृत नहीं करेगी ।","(2) భారతదేశం వెలుపల సాధారణ నివాసి అయినటువంటి వ్యక్తి యొక్క జీవిత భీమా ద్వారా, అతను భారతదేశంలో తాత్కాలికంగా నివసిస్తున్న వ్యవధిలో ఏ వ్యక్తి అయినా చేయటానికి వ్యాపారాన్ని కొనసాగించడానికి (1) లో పేర్కొన్న జీవిత బీమా రకాన్ని ఆ ఉపవిభాగంలో ఏదీ అధికారం ఇవ్వదు ఈ ఉపసెక్షన్ లో ఏ విషయమూ దానిని నిర్ధారించదు."]
["असाधारण पेंशनों और उपदानों को मंजूर किए जाने के संबंध में सुसंगत नियमों द्वारा जैसा अभिव्यक्‍त रूप से उपबन्धित किया जाए उस छोड़कर, इस अधिनियम के उपबन्धों के अधीन किसी न्यायाधीश को पेंशन मंजूर करने के लिए सक्षम प्राधिकारी भारत का राष्‍ट्रपति होगा ।","అసాధారణ పెన్షన్లు మరియు రాయితీలు అంగీకారానికి సంబంధించి సంబంధిత నియమాల ద్వారా స్పష్టంగా అందించినట్లు అది తప్ప, ఈ చర్య నిబంధనల ప్రకారం న్యాయమూర్తికి,పెన్షన్ మంజూరు చేయడానికి,సమర్థ అధికారం భారత రాష్ట్రపతిగా ఉంటుంది."]
["(1) प्रत्येक न्यायाधीश और उसके कुटुम्ब के सदस्य चिकित्सीय-उपचार के लिए तथा अस्पतालों में वाससुविधा प्राप्‍त करने के लिए ऐसी सुविधाओं के हकदार होंगे जो समय-समय पर विहित की जाएं ।","(1) ప్రతి న్యాయమూర్తి మరియు అతని కుటుంబం వైద్య చికిత్స కోసం సభ్యుడు మరియు ఆసుపత్రులలో వసతి పొందడానికి ఎప్పటికప్పుడు సూచించబడే సదుపాయాలకు అర్హత ఉంటుంది"]
["(2) उस न्यायाधीश की जिसके लिए इस अधिनियम में कोई अभिव्यक्‍त उपबन्ध नहीं किया गया है, सेवा की शर्तें वे होंगी जो इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों द्वारा अवधारित की जाएं ।","(2) న్యాయమూర్తి ఈ చట్టంలో ఎవరి కోసం ఏదైనా చర్య తీసుకుంటారు.ఎక్స్ప్రెస్ నిబంధన లేదు,సేవా నిబంధనలు ఇవి. అక్కడ చేసిన నిబంధనల ప్రకారం నిర్ణయించండి."]
["(1) जम्मू-कश्मीर के उच्‍च न्यायालय के किसी न्यायाधीश की, जिसे किसी उच्‍च न्यायालय को स्थानान्तरित किया गया है, पेंशन के लिए सेवा की संगणना करने में, जम्मू-कश्मीर के उच्‍च न्यायालय के न्यायाधीश के रूप मे, जम्मू-कश्मीर के उच्‍च न्यायालय के न्‍यायाधीश के रूप में पेंशन के लिए उसकी सेवा इस अधिनियम के अधीन पेंशन के लिए सेवा गिनी जाएगी ।","(1) జమ్మూ కాశ్మీర్ హైకోర్టు న్యాయమూర్తి,ఇది ఉన్నత కోర్టుకు బదిలీ చేయబడింది,పెన్షన్ కోసం కంప్యూటింగ్ సేవలో, జమ్మూ కాశ్మీర్ హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా,పెన్షన్ కోసం జమ్మూ కాశ్మీర్ హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా ఆయన చేసిన సేవ ఈ చట్టం ప్రకారం పెన్షన్ కోసం సేవగా పరిగణించబడుతుంది."]
["(2) जम्‍मू-कश्‍मीर के उच्‍च न्‍यायालय के किसी न्‍यायाधीश की, जिसका स्‍थानान्‍तरण किसी अन्‍य उच्‍च-न्‍यायालय को किया गया है, जमा छुट्टी की अवधि की संगणना करने में, जम्‍मू-कश्‍मीर के उच्‍च न्‍यायालय के न्‍यायाधीश के रूप में उसे शोध्‍य छुट्टी की अवधि इस अधिनियम के अधीन उसके नाम में जमा छुट्टी की अवधि मे जोड़ दी जाएगी ।]","(2) జమ్మూ కాశ్మీర్ హైకోర్టు న్యాయమూర్తి,ఇది మరొక హైకోర్టుకు బదిలీ చేయబడింది,సేకరించిన సెలవుల కాలాన్ని లెక్కించడంలో,జమ్మూ కాశ్మీర్ హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా,ఈ చట్టం ప్రకారం అతని పేరు మీద పేరుకుపోయిన పెయిడ్ లీవ్ కాలానికి అతడు చేర్చబడతాడు.]"]
["(2) उपधारा (1) में किसी बात के होते हुए भी, किन्तु ऐसी शर्तों और निबन्धनों के अधीन रहते हुए जो केन्द्रीय सरकार अधिरोपित करे, किसी राज्य के उच्‍च न्यायालय का सेवानिवृत्त न्यायाधीश अपने लिए और अपने कुटुम्ब के लिए चिकित्सीय उपचार के लिए ऐसी सुविधाएं प्राप्‍त कर सकता है जो उस राज्य की सरकार उसे प्रदान करे ।]","(2) ఉప విభాగం (1) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ,కానీ కేంద్ర ప్రభుత్వం విధించే షరతులకు, నిబంధనలకు లోబడి ఉంటుంది.ఒక రాష్ట్రం యొక్క హైకోర్టు రిటైర్డ్ జడ్జి తన కోసం మరియు అతని కుటుంబానికి వైద్య చికిత్స కోసం, అటువంటి సౌకర్యాలను ఆ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అందించవచ్చు.]"]
["(2) विशिष्‍टतया और पूर्वगामी शक्‍ति की व्यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, इन नियमों में निम्‍नलिखित सभी या किन्हीं भी बातों के लिए उपबन्ध किया जा सकेगा, अर्थात् :—","(2) ప్రత్యేకంగా మరియు పైన పేర్కొన్న శక్తి ప్రాబల్యానికి పక్షపాతం లేకుండా,ఈ నియమాలలో అన్ని లేదా క్రింది విధంగా ఏదైనా వస్తువు కోసం కేటాయింపు చేయవచ్చు, అవి:"]
["“मैं................ ईश्‍वर की शपथ लेता हूँ/सत्‍यनिष्‍ठा से प्रतिज्ञान करता हूं/कि मैं विधि द्वारा स्‍थापित भारत के संविधान के प्रति सच्‍ची श्रद्वा और निष्‍ठा रखूंगा और जैसा कि मैं कर्तव्‍य द्वारा आबद्ध हूं ईमानदारी से और वफादरी से नौसैनिक सेवा में कार्य करूंगा, और समुद्र, भूमि या वायुमार्ग से जहां कहीं जाने का मुझे आदेश मिलेगा, वहां जाऊंगा और मैं राष्‍ट्रपति के सब समादेशों का और अपने उपारिस्‍थापित वरिष्‍ठ आफिसर के समादेशों का अपने जीवन की जोखिम उठाकर भी पालन करूंगा ।”","\"నేను................ దేవుని పై ప్రమాణం చేస్తున్నాను/నిజాయితీగా/చట్టం ద్వారా స్థాపించబడిన భారత రాజ్యాంగంలో నాకు నిజమైన విశ్వాసం మరియు సమగ్రత కలిగి ఉంటాను. నేను నావికాదళ సేవలో నిజాయితీగా మరియు నమ్మకంగా సేవ చేస్తాను, మరియు సముద్రం, భూమి లేదా వాయు మార్గముల ద్వారా నేను ఎక్కడికి వెళ్ళాలనే ఆదేశము లభించినా నేను వెళ్తాను మరియు రాష్ట్రపతి ఆదేశాలు మరియు నా నియామకము చేసిన నా ఉన్నతాధికారుల యొక్క ఆదేశాల కోసం నేను నా ప్రాణాలను పణంగా పెట్టి నా కర్తవ్యమును నిర్వర్తిస్తాను.\""]
["सेवा की शर्तें","సేవా నిబంధనలు"]
["14. आफिसरों और नाविकों का सेवा करने का दायित्‍व––","14. అధికారులు మరియు నావికులకు సేవ చేసే బాధ్యత--"]
["(1) उपधारा (4) के उपबन्‍धों के अध्‍यधीन रहते हुए आफिसर और 2[नौसैनिक], यथास्‍थिति, भारतीय नौसेना या भारतीय नौसैनिक रिजर्व बल में सेवा करने के दायित्‍व के अधीन तब तक रहेंगे, जब तक उन्‍हें सम्‍यक् रूप से उन्‍मोचित, पदच्‍युत, सकलंक पदच्‍युति, निवृत्त, पदत्‍याग करने के लिए अनुज्ञात या निर्मुक्‍त न कर दिया जाए ।","(1) ఉప-సెక్షన్ (4) యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, అధికారి మరియు 2 [నావికాదళం], భారత నావికాదళంలో లేదా భారత నావికాదళ రిజర్వ్ఫోర్స్ లో సేవ చేయవలసిన బాధ్యతకు లోబడి ఉండాలి, అవి సరిగ్గా విడుదల చేయబడినంత వరకు, నియమించబడినవి, మొత్తం ఉపశమనం, పదవీ విరమణ, ఉపసంహరణను అనుమతించకూడదు లేదా విడుదల చేయకూడదు."]
["(2) कोई भी आफिसर, केन्‍द्रीय सरकार की अनुज्ञा के बिना अपने पद का त्‍याग करने के लिए स्‍वतंत्र नहीं होगा, और कोई भी 2[नौसैनिक] विहित आफिसर की अनुज्ञा के बिना अपने पद का त्‍याग करने के लिए स्‍वतंत्र नहीं होगा ।","(2) ఎవరైనా,కేంద్ర అధికారి అనుమతి లేకుండా ఏ అధికారి తన కార్యాలయాన్ని విడిచిపెట్టడానికి స్వేచ్ఛగా ఉండకూడదు మరియు నిర్దేశించిన అధికారి అనుమతి లేకుండా 2 [నావికాదళం] తన కార్యాలయాన్ని వదులుకోవడానికి స్వేచ్ఛగా ఉండకూడదు."]
["(3) किसी त्‍यागपत्र का प्रतिग्रहण, यथास्‍थिति, केन्‍द्रीय सरकार या सम्‍पृक्‍त आफिसर के स्‍वविवेकाधिकार में का विषय होगा ।","(3) రాజీనామా పొందడం కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా నియమించబడిన అధికారి యొక్క అభీష్టానుసారం ఉంటుంది."]
["(4) निवृत्त किए गए या पदत्‍याग करने के लिए अनुज्ञात किए गए आफिसर इस दायित्‍व के अधीन रहेंगे कि आपात के समय नौसैनिक सेवा में उन्‍हें इस अधिनियम के अधीन बनाए गए विनियमों के अनुसार पुन: बुला लिया जाए और ऐसे पुन: बुलाए जाने पर वे तब तक सेवा करने के दायित्‍व के अधीन रहेंगे जब तक वे सम्‍यक् रूप से उन्‍मोचित, पदच्‍युत, निवृत्त, पदत्‍याग करने के लिए अनुज्ञात या निर्मुक्‍त न कर दिए जाएं ।","(4) పదవీ విరమణ చేసిన లేదా రాజీనామా చేయడానికి అనుమతి ఉన్న అధికారులు ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనలకు అనుగుణంగా అత్యవసర సమయంలో వారిని తిరిగి నావికాదళ సేవకు పిలవవలసిన బాధ్యతకు లోబడి ఉండాలి మరియు అలాంటి తిరిగి నియామకంపై వారు ఉండాలి వారు సరిగా విడుదల చేయబడటం, పదవీ విరమణ చేయడం, పదవీ విరమణ చేయడం లేదా పదవీవిరమణ చేయడానికి అనుమతించే వరకు సేవ చేయవలసిన బాధ్యతకు లోబడి ఉండాలి."]
["15. आफिसरों और नाविकों की सेवावृत्ति––","15. అధికారులు మరియు నావికుల సేవ---"]
["(1) हर आफिसर और 2[नौसैनिक] राष्‍ट्रपति के प्रसाद पर्यन्‍त पद धारण करेगा ।","(1) రాష్ట్రపతి సమర్పణల వరకు ప్రతి అధికారి మరియు 2 [నావికాదళం] పదవిలో ఉండాలి."]
["(2) इस अधिनियम और तद्‌धीन बनाए गए विनियमों के उपबन्‍धों के अध्‍यधीन यह है कि––","(2) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు మరియు దానిపై చేసిన నిబంధనలకు లోబడి, ఇది-"]
["(क) केन्‍द्रीय सरकार किसी भी आफिसर या 2[नौसैनिक] को नौसैनिक सेवा से [9][पदच्‍युत या] उन्‍मोचित या निवृत्त कर सकेगी;","(క) కేంద్ర ప్రభుత్వం నావికాదళ సేవ నుండి ఏ అధికారిని లేదా 2 [నావికాదళాన్ని] ప్రారంభించవచ్చు లేదా విడుదల చేయవచ్చు [9] [డిప్యుటేషన్ లేదా];విడుదల చేయవచ్చు లేదా పదవీ విరమణ చేయవచ్చు;"]
["(ख) नौसेनाध्‍यक्ष या कोई विहित आफिसर किसी भी 2[नौसैनिक] को नौसैनिक सेवा से 3[पदच्‍युत या] उन्‍मोचित कर सकेगा ।","(బి) నావికాదళ సిబ్బంది లేదా ఏదైనా నిర్దేశిత అధికారి నావికాదళ సేవ నుండి 2 [నావికాదళాన్ని] 3 [డిప్యుటేషన్ లేదా] కు విడుదల చేయవచ్చు."]
["(1) जब कि किसी व्‍यक्‍ति पर ऐसे अपराध का आरोप लगाया गया है, जो ऐसी कई विशिष्‍टियों से मिलकर गठित होता है, जिनमें से कुछ के समुच्‍चय से एक सम्‍पूर्ण लघु अपराध गठित होता है और ऐसा समुच्‍चय साबित हो जाता है, किन्‍तु शेष विशिष्‍टियां साबित नहीं होतीं, तब वह उस छोटे अपराध के लिए सिद्धदोष ठहराया जा सकेगा, भले ही उस पर उसका आरोप न लगाया गया हो ।","(1) ఒక వ్యక్తిపై అనేక రకాల లక్షణాలతో కూడిన నేరంతో అభియోగాలు మోపబడినప్పుడు, వాటిలో కొన్ని లక్షణములు కలిసి ఒక నేరము సంభవించినప్పుడు, వాటిలో కొన్నింటి యొక్క మిళితము వలన ఒక సంపూర్ణమైన నేరం సంభవించినప్పుడు, ఆ సముచ్చయము నిరూపించబడుతుంది, కాని మిగిలిన లక్షణములు నిరూపించబడనప్పుడు, అప్పుడు ఆ చిన్న నేరములకు నేర నిరూపణ జరిగితే, ఆ నేరము యొక్క అభియోగము జరగక పోయినా ఆ చిన్న నేరమునకు అతనిని దోషిగా నిర్ధారించవచ్చు."]
["(2) जब कि किसी व्‍यक्‍ति पर किसी अपराध का आरोप लगाया गया है और ऐसे तथ्‍य साबित हो जाते हैं, जो उसे घटाकर छोटा अपराध बना देते हैं, तब वह उस छोटे अपराध के लिए सिद्धदोष ठहराया जा सकेगा, भले ही उस पर उसका आरोप न लगाया गया हो ।","(2) ఒక వ్యక్తిపై నేరారోపణలు మరియు తక్కువ నేరం అని నిరూపించే వాస్తవాలు ఉన్నప్పుడు, అతను ఆ చిన్న నేరానికి పాల్పడినప్పటికీ, అతడిపై అభియోగాలు మోపబడినప్పటికీ వ్యవస్థాపించబడలేదు.అతను నిందితుడు కాకూడదు."]
["(3) जब कि किसी व्‍यक्‍ति पर किसी अपराध का आरोप लगाया गया है, तब वह उस अपराध को करने के प्रयत्‍न के लिए सिद्धदोष किया जा सकेगा, भले ही उस प्रयत्‍न का आरोप पृथक्त: न लगाया गया हो ।","(3) ఒక వ్యక్తిపై నేరం మోపబడినప్పుడు, ఆ నేరానికి పాల్పడినందుకు అతను దోషిగా నిర్ధారించబడవచ్చు, ఆ ప్రయత్నానికి సంబంధించిన అభియోగం విడిగా ఆరోపించబడనప్పటికీ వ్యవస్థాపించబడలేదు."]
["128. नौसेना के जज एडवोकेट जनरल को कार्यवाहियों का पारेषण––","128. నేవీ న్యాయమూర్తి అడ్వకేట్ జనరల్‌కు విచారణను పంపడం."]
["विचारण जज एडवोकेट ऐसे हर सेना-न्‍यायालय की, जिसमें वह हाजिर रहा है, मूल कार्यवाहियां या उनकी पूरी और अधिप्रमाणीकृत प्रतिलिपि और मूल दंडादेश, नौसेना के जज एडवोकेट जनरल को, विहित प्रक्रिया के अनुसार यथाशक्‍य शीघ्र इसलिए पारेषित करेगा कि वह अध्‍याय 15 के उपबन्‍धों के अनुसार उसके सम्‍बन्‍ध में कार्यवाही करे ।","ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ ఒరిజినల్ ప్రొసీడింగ్స్ లేదా అతను హాజరైన ప్రతి ఆర్మీ-కోర్టు యొక్క పూర్తి మరియు ప్రామాణీకరించిన కాపీ మరియు అసలు వాక్యాన్ని, నేవీ జడ్జి అడ్వకేట్ జనరల్కు, నిర్దేశించిన వెంటనే, నిర్ణీత సమయంలో, అతను పంపాలి. దీనికి సంబంధించి చర్యలు తీసుకోండి.అతను 15 వ అధ్యాయంలోని నిబంధనలకు సంబంధించి చర్యలు తీసుకోవాలి."]
["129. कार्यवाहियों और दंडादेश की प्रतिलिपि पाने का अभियुक्‍त का अधिकार––","129. విచారణ మరియు శిక్ష యొక్క కాపీని పొందడానికి నిందితుల హక్కు."]
["सेना-न्‍यायालय द्वारा विचारित और सिद्धदोष हर व्‍यक्‍ति, उस सेना-न्‍यायालय की कार्यवाहियों और दंडादेश की प्रतिलिपि मांगने पर खर्चे के बिना पाने का हकदार होगा, किन्‍तु ऐसी कोई मांग ऐसे न्‍यायालय के अन्‍तिम विनिश्‍चय की तारीख से एक वर्ष के व्‍यतीत हो जाने के पश्‍चात् मंजूर नहीं की जाएगी ।","సైనిక - న్యాయస్థానం ద్వారా ఆలోచించిన మరియు దోషిగా తేలిన ప్రతి వ్యక్తికి,ఆ ఆర్మీ కోర్టు యొక్క విచారణ మరియు శిక్ష యొక్క కాపీని ఖర్చు చేయకుండా స్వీకరించడానికి అర్హత ఉంటుంది, అయితే అలాంటి డిమాండ్ ఏదైనా ఉంటే, అటువంటి కోర్టు యొక్క తుది నిర్ణయం తేదీ నుండి ఒక సంవత్సరం గడువు ముగిసిన తరువాత ఆమోదించబడదు."]
["साक्ष्‍य विषयक नियम","సాక్ష్యం నేపథ్య నియమాలు"]
["130. साक्ष्‍य अधिनियम का लागू होना–","130. సాక్ష్యం చట్టం యొక్క దరఖాస్తు--"]
["इस अधिनियम के उपबन्‍धों के अध्‍यधीन रहते हुए, भारतीय साक्ष्‍य अधिनियम, 1872, (1872 का 1) सेना-न्‍यायालय के समक्ष की सब कार्यवाहियों को लागू होगा ।","ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి,సంబంధించిన ఇండియన్ ఎవిడెన్స్ యాక్ట్, 1872 (1872 లో 1) ఆర్మీ కోర్టు ముందు అన్ని చర్యలకు వర్తిస్తుంది."]
["131. अभियुक्‍त का प्रतिरक्षण के लिए सक्षम साक्षी होना––","131. నిందితుల రోగనిరోధకత కోసం సమర్థ సాక్షిగా ఉండటం-"]
["(क) वह स्‍वयं अपनी लिखित प्रार्थना पर के सिवाय साक्षी के रूप में न बुलाया जाएगा, अथवा","(క) తన సొంత వ్రాతపూర్వక ప్రార్థన తప్ప, అతన్ని సాక్షిగా పిలవకూడదు, లేదా"]
["(ख) उसका स्‍वयं साक्ष्‍य न देना पक्षकारों में से किसी के द्वारा या न्‍यायालय द्वारा किसी टीका-टिप्‍पणी का विषय न बनाया जाएगा और न उससे उसके, या उसी विचारण में उसके साथ आरोपित व्‍यक्‍ति के विरुद्ध कोई उपधारणा ही उद्भूत होगी ।","(ఖ)స్వయంగా సాక్ష్యాలు ఇవ్వకపోవడం ఏ పక్షములలో వారి ద్వారా అయినా లేదా న్యాయస్థానం ద్వారా వ్యాఖ్యానించబడదు లేదా అతనిపై లేదా అదే విచారణలో అతనిపై అభియోగాలు మోపిన వ్యక్తికి విరుద్ధముగా ఏదైనా ఊహ తలెత్తుతుంది. "]
["132. न्‍यायिक अवेक्षा––","132. న్యాయ పరిశీలన."]
["सेना-न्‍यायालय किसी ऐसी बात की न्‍यायिक अवेक्षा कर सकेगा जो सदस्‍यों के साधरण नौसैनिक, सैनिक या वायु सैनिक अनुभव और ज्ञान में की है ।","సభ్యుల నావిగేషనల్ నావికాదళం, సైనిక లేదా వైమానిక సైనికుడి అనుభవం మరియు జ్ఞానంలో, జరిగే ఏదైనా సైనిక న్యాయ పరీక్ష చేయవచ్చు."]
["133. कतिपय दस्‍तावेजों के बारे में उपधारणाएं––","133. కొన్ని పత్రాల గురించి అంచనాలు---"]
["(2) नौसैनिक सूची या अन्‍य शासकीय दस्‍तावेज, जो केन्‍द्रीय सरकार या नौसेनाध्‍यक्ष के प्राधिकार से प्रकाशित तात्‍पर्यित है, उसमें वर्णित आफिसरों की प्रास्‍थिति और रैंक का और ऐसे आफिसरों द्वारा धारित किसी नियुक्‍ति का साक्ष्‍य होगी जब तक तत्‍प्रतिकूल साबित न कर दिया जाए ।","(2) కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా నేవీ చీఫ్ చేత ప్రచురించబడిన నావికా జాబితా లేదా ఇతర అధికారిక పత్రం అంటే అందులో పేర్కొన్న అధికారుల స్థితి మరియు హోదా మరియు అటువంటి అధికారుల ద్వారా జరిగిన నియామకమునకు వ్యతిరేకముగా ఏదైనా నిరూపణ జరగనంత వరకు, ఆ నియామకానికి సాక్ష్యం ఉంటుంది."]
["(3) जहां कि यह दर्शित कर दिया जाता है, कि किसी व्‍यक्‍ति का नाम भारतीय नौसेना के किसी पोत की पुस्‍तकों में चढ़ा हुआ है वहां यह तथ्‍य इस बात का साक्ष्‍य होगा कि वह व्‍यक्‍ति नौसेना विधि के अध्‍यधीन है, जब तक तत्‍प्रतिकूल साबित न कर दिया जाए ।","(3) ఒక భారతీయ నావికాదళ నౌక యొక్క పుస్తకాలలో ఒక వ్యక్తి పేరు చేర్చబడిందని సూచించిన చోట, ఆ వ్యక్తి నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉంటాడని ఆధారాలు ఉండాలి, ఆ వివరములు వ్యతిరేకముగా నిరూపితము కానంతవరకూ అవి సాక్ష్యములుగా ఉంటాయి."]
["स्‍पष्‍टीकरण––","వివరణ--"]
["इस धारा में “पोत की पुस्‍तकों” पद के अन्‍तर्गत वह शासकीय पुस्‍तक, दस्‍तावेज या सूची आती है, जिसकी बाबत यह तात्‍पर्यित है कि पोत में नियुक्‍त व्‍यक्‍ति का या व्‍यक्‍तियों के नाम उसमें अन्‍तर्विष्‍ट हैं ।","ఈ విభాగంలో, \"బుక్స్ ఆఫ్ ది షిప్\" అనే హోదాలో, అధికారిక పుస్తకం, పత్రం లేదా జాబితా అంటే ఓడలో పనిచేసే వ్యక్తి లేదా వ్యక్తుల పేర్లు ఇందులో ఉన్నాయని సూచిస్తుంది."]
["[(6) कोई भी दस्‍तावेज जो,—","[(6) ఏదైనా పత్రం ఆ, --"]
["(क) सरकार के किसी रासायनिक परीक्षक या सहायक रासायनिक परीक्षक ;","(క) ఏదైనా ప్రభుత్వ రసాయన పరీక్షకుడు లేదా సహాయక రసాయన పరీక్షకుడు;"]
["(ख) मुख्‍य विस्‍फोटक निरीक्षक ;","(ఖ) చీఫ్ పేలుడు ఇన్స్పెక్టర్;"]
["(ग) अंगुलि छाप ब्‍यूरो, निदेशक ;","(గ) వేలిముద్ర బ్యూరో, డైరెక్టర్;"]
["(घ) निदेशक, हाफकीन संस्‍थान, मुम्‍बई ;","(ఘ) డైరెక్టర్, హాఫ్కిన్ ఇన్స్టిట్యూట్, ముంబై;"]
["(ङ) किसी केन्‍द्रीय न्‍यायालयिक प्रयोगशाला या किसी राज्‍य न्‍यायलयिक प्रयोगशाला के निदेशक, उपनिदेशक या सहायक निदेशक ;","(ఙ) ఏదైనా సెంట్రల్ కోర్టు ప్రయోగశాల లేదా రాష్ట్ర కోర్టు ప్రయోగశాల డైరెక్టర్, డిప్యూటీ డైరెక్టర్ లేదా అసిస్టెంట్ డైరెక్టర్;"]
["(च) सरकार का सीरम विज्ञानी,को परीक्षा या विश्‍लेषण के लिए सम्‍यक् रूप से भेजे गए किसी पदार्थ या चीज के बारे में उसकी स्‍वहस्‍ताक्षरित रिपोर्ट होना तात्‍पर्यित है, इस अधिनियम के अधीन किसी भी कार्यवाही में साक्ष्‍य के रूप में उपयोग में लाया जा सकेगा ।]","(చ) ప్రభుత్వ సీరుమోలజిస్ట్, అంటే ఈ చట్టం క్రింద ఏదైనా చర్యలో సాక్ష్యంగా ఉపయోగించటానికి పరీక్ష లేదా విశ్లేషణ కోసం పంపిన ఏదైనా పదార్థం లేదా వస్తువు యొక్క స్వీయ- నివేదికను కలిగి ఉండటం,ఈ చట్టం క్రింద ఏదైనా చర్యలో సాక్ష్యంగా ఉపయోగించవచ్చు.]"]
["(7) नौसैनिक, सैनिक या वायुसैनिक चिकित्‍सक आफिसर का कथन, जो पोत या स्‍थापन के कमान आफिसर द्वारा लिया और अनुप्रमाणित किया गया है, इस अधिनियम के अधीन की कार्यवाही में साक्ष्‍य के रूप में दिया जा सकेगा :","(7) ఓడ యొక్క కమాండ్ ఆఫీసర్ లేదా స్థాపన చేత తీసుకోబడిన మరియు ధృవీకరించబడిన నావికాదళ, సైనిక లేదా వాయు వైద్య అధికారి యొక్క ప్రకటన, ఈ చట్టం క్రింద విచారణలో సాక్ష్యంగా ఇవ్వవచ్చు:"]
["परन्‍तु न्‍यायालय, यदि वह ठीक समझे, तो वह ऐसे चिकित्‍सक आफिसर को समन कर सकेगा और उसके कथन की विषयवस्‍तु के बारे में उसकी परीक्षा कर सकेगा, और अभियोजक या अभियुक्‍त द्वारा ऐसी अपेक्षा की जाने की दशा में, उसे ऐसे समन करेगा और उसकी परीक्षा करेगा ।","కానీ, అది సరైనదని భావిస్తే, అటువంటి వైద్య అధికారిని పిలిపించి, అతని స్టేట్మెంట్ యొక్క అంశంపై అతన్ని పరీక్షించవచ్చు మరియు ప్రాసిక్యూటర్ లేదా నిందితుడు అలాంటి అభ్యర్థన విషయంలో, అతన్ని పిలిచి పరిశీలించవచ్చు మరియు దానిని పరీక్షిస్తుంది."]
["134. साक्षियों को समन किया जाना––","134. సాక్షులను పిలువబడాలి--"]
["(1) हर व्‍यक्‍ति को, जो सेना-न्‍यायालय के समक्ष साक्ष्‍य देने या दस्‍तावेज पेश करने के लिए अपेक्षित हो, विहित रीति से ऐसे लेख द्वारा समन किया जाएगा, जो नौसेना के जज एडवोकेट जनरल या विचारण जज एडवोकेट द्वारा हस्‍ताक्षरित होगा ।","(1) సాక్ష్యం ఇవ్వవలసిన లేదా ఒక పత్రాన్ని ఆర్మీ కోర్టు ముందు సమర్పించాల్సిన ప్రతి వ్యక్తి.సూచించిన వ్యాసం ద్వారా పిలువబడాలి,నావల్ జడ్జి అడ్వకేట్ జనరల్ లేదా ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ చేత సంతకం చేయబడాలి"]
["(3) नौसैनिक विधि के या ऐसी विधि के, जो नियमित सेना या वायुसेना के शासन से सम्‍बन्‍धित है, अध्‍यधीन के साक्षी की दशा में, समन की तामील विहित रीति से कराई जाएगी ।","(3) నావికా చట్టం లేదా అటువంటి పద్ధతి, ఎవరు రెగ్యులర్ సైన్యం లేదా వైమానిక దళం యొక్క పాలనకు సంబంధించిన ఒక పద్ధతి యొక్క సాక్షి విషయంలో, సమన్లు ​​ఒక నిర్ణీత పద్ధతిలో చేయబడుతుంది."]
["(4) किसी अन्‍य साक्षी की दशा में, समन की तामील या तो विहित रीति से कराई जाएगी या वह समन उस मजिस्‍ट्रेट को भेजा जाएगा, जिसकी अधिकारिता के अन्‍दर साक्षी हो या निवास करता है तथा वह मजिस्‍ट्रेट समन को ऐसे कार्यान्‍वित कराएगा मानो साक्षी उस मजिस्‍ट्रेट के न्‍यायालय में आने के लिए अपेक्षित हो ।","(4) మరే ఇతర సాక్షి విషయంలో, సమన్లు ​​నిర్ణీత పద్ధతిలో అందించబడతాయి లేదా సమన్లు ​​ఆ మేజిస్ట్రేట్‌కు ఇవ్వబడతాయి,పంపబడుతుంది. ఎవరు సాక్ష్యమిస్తారు లేదా అధికార పరిధిలో నివసిస్తారు మరియు సాక్షి ఆ మేజిస్ట్రేట్ కోర్టుకు, రావాల్సిన అవసరం ఉన్నట్లు మేజిస్ట్రేట్ సమన్లు ​​అమలు చేయాలి."]
["(5) जब कि कोई साक्षी अपने कब्‍जे या शक्‍ति में की किसी विशिष्‍ट दस्‍तावेज या वस्‍तु को पेश करने के लिए अपेक्षित हो, तब समन में युक्‍तियुक्‍त प्रमितता के साथ उसका वर्णन किया जाएगा ।","(5) ఒక సాక్షి తన స్వాధీనము లోని లేదా తన కబ్జా లో ఉన్న ఒక నిర్దిష్ట పత్రం లేదా వస్తువును సమర్పించాల్సిన అవసరం వచ్చినప్పుడు, అది సమన్లలో సక్రమంగా ప్రకటించిన ఉత్తర్వు ద్వారా వివరించబడుతుంది."]
["(6) वैसे हर व्‍यक्‍ति को, जो नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन नहीं है और जिसे यथापूर्वोक्‍त रूप से समन किया गया हो, ऐसे युक्‍तियुक्‍त व्‍यय अनुज्ञात होंगे और दिए जाएंगे जो विहित किए जाएं ।","(6) అలాంటి వ్యక్తి కి,నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉండని మరియు తగినట్లుగా పిలువబడిన ప్రతి వ్యక్తికి అనుమతి ఇవ్వబడుతుంది,ఇటువంటి సహేతుకమైన వ్యయం అనుమతించబడుతుంది మరియు ఇచ్చినవి సూచించబడతాయి."]
["(7) इस धारा की कोई भी बात भारतीय साक्ष्‍य अधिनियम, 1872 (1872 का 1) की धाराओं 123 और 124 के प्रवर्तन पर प्रभाव डालने वाली अथवा डाक या तार प्राधिकारियों की अभिरक्षा में की किसी दस्‍तावेज को लागू होने वाली नहीं समझी जाएगी ।","(7) ఈ విభాగంలో ఏదైనా ఇండియన్ ఎవిడెన్స్ యాక్ట్, 1872 (1872 లో 1) లోని సెక్షన్లు 123 మరియు 124 లేదా పోస్టల్ లేదా టెలిగ్రాఫ్ అధికారుల అదుపులో ఉన్న ఏ పత్రానికి ఈ విభాగంలో ఏదీ వర్తించదు."]
["135. साक्षियों की परीक्षा के लिए कमीशन––","135. సాక్షుల పరీక్ష కోసం కమిషన్ -"]
["(1) जब कभी सेना-न्‍यायालय द्वारा किए जा रहे विचारण के अनुक्रम में विचारण जज एडवोकेट को प्रतीत होता है कि न्‍याय के उद्देश्‍यों के लिए यह आवश्‍यक है कि किसी साक्षी की परीक्षा की जाए और ऐसे साक्षी की हाजिरी इतने विलम्‍ब, व्‍यय या असुविधा के बिना, जितना मामले की परिस्‍थितियों में अयुक्‍तियुक्‍त होगा, नहीं कराई जा सके, तब विचारण जज एडवोकेट ऐसी हाजिरी से अभिमुक्‍ति दे सकेगा और नौसेना के जज एडवोकेट जनरल से आवेदन कर सकेगा कि वह [29][किसी महानगर मजिस्‍ट्रेट या प्रथम वर्ग न्‍यायिक मजिस्‍ट्रेट] के नाम, जिसकी अधिकारिता की स्‍थानीय सीमाओं के अन्‍दर वह साक्षी निवास करता है उस साक्षी का साक्ष्‍य लेने के लिए कमीशन निकाला जाए ।","(1) ఎప్పుడు ఆర్మీ కోర్టు నిర్వహిస్తున్న విచారణల క్రమంలో, న్యాయమూర్తి న్యాయం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం సాక్షిని పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉందని మరియు అలాంటి సాక్షి హాజరు చాలా ఆలస్యం, ఖర్చు లేదా అసౌకర్యం లేకుండా, కేసు యొక్క పరిస్థితులు తీర్పు ఇవ్వబడినంతవరకు, ట్రయల్ జడ్జి అడ్వకేట్ అటువంటి రూపాన్ని ఇవ్వవచ్చు మరియు నేవీ న్యాయమూర్తి అడ్వకేట్ జనరల్‌కు [29] [మెట్రోపాలిటన్ మేజిస్ట్రేట్ లేదా ఫస్ట్ క్లాస్ జ్యుడిషియల్ మేజిస్ట్రేట్ ] పేరు,సాక్షి సాక్ష్యం స్థానిక అధికార పరిధిలో నివసిస్తున్న సాక్షి సాక్ష్యమును స్వీకరించడానికి ఒక కమీషన్ ను ఏర్పాటు చేయాలి. "]
["(2) ऐसी दशा में, विचारण किसी ऐसे विनिर्दिष्‍ट समय के लिए स्‍थगित किया जा सकेगा, जो कमीशन के निष्‍पादन और लौटाए जाने के लिए युक्‍तियुक्‍त रूप से पर्याप्‍त हो ।","(2) అటువంటి సందర్భంలో, కమిషన్ అమలు మరియు తిరిగి రావడానికి తగిన సహేతుకమైన ఒక నిర్దిష్ట కాలానికి పరిశీలన వాయిదా వేయవచ్చు."]
["(3) उपधारा (1) के अधीन आवेदन की प्राप्‍ति पर नौसेना का जज एडवोकेट जनरल यदि ठीक समझे तो वह साक्षी की परीक्षा के लिए 1[महानगर मजिस्‍ट्रेट या प्रथम वर्ग न्‍यायिक मजिस्‍ट्रेट या दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) के अधीन की प्रथम वर्ग न्‍यायिक मजिस्‍ट्रेट की शक्‍तियों के समतुल्‍य शक्‍तियों का उस स्‍थान में प्रयोग करने वाले प्राधिकारी] के नाम कमीशन निकाल सकेगा ।","(3) సబ్ సెక్షన్ (1) కింద దరఖాస్తు అందిన తరువాత, నేవీ న్యాయమూర్తి అడ్వకేట్ జనరల్, అతను సరిపోతుందని అనుకుంటే, సాక్షి పరీక్ష కోసం1 [మెట్రోపాలిటన్ మేజిస్ట్రేట్ లేదా ఫస్ట్ క్లాస్ జ్యుడిషియల్ మేజిస్ట్రేట్ లేదా ఫస్ట్ క్లాస్ ఆఫ్ క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1973 (2 లో 1974) జ్యుడిషియల్ మేజిస్ట్రేట్ యొక్క మొదటి తరగతి అధికారాలకు సమానమైన అధికారాలను వినియోగించే అధికారం పేరిట కమీషన్లు గీయవచ్చు]."]
["136. साक्षियों की कमीशन पर परीक्षा––","136. సాక్షులపై కమిషన్ పరీక్ష -"]
["(1) जहां कि धारा 135 के उपबन्‍धों के अधीन कमीशन निकाला जाता है, वहां अभियोजक और अभियुक्‍त क्रमश: कोई ऐसे लिखित परिप्रश्‍न भेज सकेंगे, जिन्‍हें विचारण जज एडवोकेट विवाद्यक से सुसंगत समझे और वह मजिस्‍ट्रेट या प्राधिकारी, जिसे कमीशन निर्दिष्‍ट किया गया है या जिसे ऐसे कमीशन के निष्‍पादन का कर्तव्‍य प्रत्‍यायोजित किया गया है, साक्षी की परीक्षा ऐसे परिप्रश्‍नों पर करेगा ।","(1) సెక్షన్ 135 లోని నిబంధనల ప్రకారం కమిషన్ తీసుకోబడినప్పుడు, ప్రాసిక్యూటర్ మరియు నిందితులు వరుసగా, ట్రయల్ జడ్జి న్యాయవాదికి సంబంధించినదిగా భావించే వ్రాతపూర్వక సిఫార్సులను పంపగలరు, న్యాయమూర్తి మరియు మేజిస్ట్రేట్ లేదా అధికారం, కమిషన్ సూచించబడిన, లేదా అటువంటి కమిషన్ను అమలు చేయవలసిన విధిని ఎవరు అప్పగించారు, అటువంటి పరిశీలనలపై సాక్షిని పరీక్షించాలి."]
["(2) अभियोजक और अभियुक्‍त ऐसे मजिस्‍ट्रेट या प्राधिकारी के समक्ष कांउसेल की मार्फत या उस अभियुक्‍त की दशा में के सिवाय जो अभिरक्षा में है, स्‍वयं उपसंजात हो सकेगा और उक्‍त साक्षी की, यथास्‍थिति, परीक्षा, प्रतिपरीक्षा या पुन: परीक्षा कर सकेगा ।","(2) ప్రాసిక్యూటర్ ముందు న్యాయవాది మరియు అటువంటి మేజిస్ట్రేట్ లేదా అధికారాన్ని ఆరోపించారు,మార్ఫత్ లేదా అదుపులో ఉన్న నిందితుడి విషయంలో తప్ప,తమను తాము లొంగదీసుకుని, దానికి సాక్ష్యమివ్వవచ్చు,కేసు ఉన్నట్లుగా పరీక్ష, పునఃపరీక్ష లేదా తిరిగి పరీక్ష చేయవచ్చు."]
["(3) धारा 135 के अधीन निकाले गए कमीशन के सम्‍यक् रूप से निष्‍पादित किए जाने के पश्‍चात् वह उस साक्षी के अभिसाक्ष्‍य के सहित, जिसकी उसके अधीन परीक्षा की गई है, नौसेना के जज एडवोकेट जनरल को, जिसने कमीशन निकाला था, लौटाया जाएगा ।","(3) సెక్షన్ 135 కింద కమిషన్ సక్రమంగా అమలు చేయబడిన తరువాత, అది పరీక్షకు గురైన సాక్షితో సహా కమిషన్ను,ఉపసంహరించుకున్న నేవీ జడ్జి అడ్వకేట్ జనరల్ యొక్క కమిషన్ ఎవరు పొందిన, తిరిగి ఇవ్వబడుతుంది."]
["(4) उपधारा (3) के अधीन लौटाए गए कमीशन और अभिसाक्ष्‍य की प्राप्‍ति पर, नौसेना का जज एडवोकेट जनरल उसे उस विचारण जज एडवोकेट को अग्रेषित कर देगा, जिसकी प्रेरणा पर वह कमीशन निकाला गया था ।","(4) కమిషన్ అందిన తరువాత మరియు నేరారోపణలు ఉపవిభాగం (3) కింద తిరిగి వచ్చిన తరువాత, నేవీ న్యాయమూర్తి అడ్వకేట్ జనరల్ దానిని దాని విచారణ న్యాయమూర్తి న్యాయవాదికి పంపుతుంది,కమిషన్ ఉపసంహరించుకున్న, ఎవరి ప్రేరణతో కమిషన్ డ్రా చేయబడింది."]
["(5) वह कमीशन, उसके साथ वाली विवरणी और अभिसाक्ष्‍य अभियोजक और अभियुक्‍त द्वारा निरीक्षण के लिए खुले रहेंगे और सब न्‍यायसंगत अपवादों के अध्‍यधीन रहते हुए, या तो अभियोजक या अभियुक्‍त द्वारा मामले में साक्ष्‍य में पढ़े जा सकेंगे और विचारण की कार्यवाही का भाग होंगे ।","(5) అతను కమిషన్, దానితో పాటు తిరిగి రావడం మరియు ప్రాసిక్యూటర్ మరియు నిందితుడు మరియు నిందితుల తనిఖీ కోసం తెరిచి ఉండాలి,మరియు అన్ని సమానమైన మినహాయింపులకు లోబడి, లేదా నిందితులు సాక్ష్యంగా చదవవచ్చు మరియు విచారణ చర్యలలో భాగంగా ఉంటుంది."]
["(6) इस प्रकार लिया गया कोई भी अभिसाक्ष्‍य, विचारण के किसी भी पश्‍चात्वर्ती प्रक्रम में, चाहे उसी न्‍यायालय के समक्ष या, यदि उक्‍त न्‍यायालय इस बीच विघटित हो गया हो तो किसी अन्‍य न्‍यायालय के समक्ष, जो उन्‍हीं आरोपों के विषय में अभियुक्‍त के विचारण के लिए संयोजित किया गया हो, साक्ष्‍य में लिया जाएगा ।","(6) ఈ విధంగా తీసుకున్న ఏదైనా క్యారెక్టరైజేషన్, ఏ ప్రాసిక్యూషన్ అయినా, తదుపరి విచారణ ప్రక్రియలో, అదే కోర్టు ముందు లేదా, ఈ కోర్టు ఈ సమయంలో రద్దు చేయబడితే, మరే ఇతర కోర్టు ముందు, నిందితుల ఆరోపణలకు సంబంధించి పరిశీలన కోసం కలిపి ఉంటే సాక్ష్యంగా పరిగణించబడుతుంది."]
["137. तात्त्विक साक्षियों को बुलाने और उनकी परीक्षा करने की शक्‍ति––","137. భౌతిక సాక్షులను పిలిపించి పరీక్షించే అధికారం-"]
["(2) साक्षियों को समन इस अधिनियम के अधीन यथाउपबन्‍धित रीति में निकाले जाएंगे ।","2) ఈ చట్టం ప్రకారం అందించిన పద్ధతిలో సాక్షులకు సమన్లు ​​తొలగించబడతాయి."]
["व्‍यथित व्‍यक्‍तियों को जुर्माने में से प्रतिकर","బాధిత వ్యక్తులకు జరిమానా పరిహారం"]
["138. जुर्माने में से प्रतिकर देने की न्‍यायालय की शक्‍ति––","138. జరిమానా నుండి పరిహారం అందించడానికి కోర్టు అధికారం -"]
["(1) जब कभी सेना-न्‍यायालय दंड के रूप में जुर्माना करे, तब न्‍यायालय निर्णय देते समय, यह आदेश दे सकेगा कि वसूल किए गए पूरे जुर्माने या उसके किसी भाग का उपयोजन––","(1)ఎప్పుడైనా మిలటరీ-కోర్టు జరిమానాగా, జరిమానా విధించినప్పుడు, కోర్టు తీర్పు వెలువరించేటప్పుడు, మొత్తం జరిమానా లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగాన్ని తిరిగి పొందాలని ఆదేశించవచ్చు."]
["(क) किसी व्‍यथित व्‍यक्‍ति को उस अपराध द्वारा हुई किसी हानि या क्षति के लिए, प्रतिकर के रूप में संदाय करने में किया जाए;","(క) ఆ నేరం వల్ల కలిగే నష్టానికి లేదా నష్టానికి పరిహారంగా బాధిత వ్యక్తికి చెల్లించడం;"]
["(ख) उस दशा में, जिसमें कि कोई व्‍यक्‍ति किसी सिविल अपराध के लिए, जिसके अन्‍तर्गत चोरी, आपराधिक दुर्विनियोग, आपराधिक न्‍यासभंग या छल आता है या चुराई हुई सम्‍पत्ति को यह जानते हुए या यह विश्‍वास करने का कारण रखते हुए कि वह चुराई हुई सम्‍पत्ति है, बेईमानी से प्राप्‍त करने या रखे रखने के लिए या उसके व्‍ययन में स्‍वेच्‍छया सहायता करने के लिए दोषसिद्ध किया गया है, तब, जब कि ऐसी सम्‍पत्ति उसके हकदार व्‍यक्‍ति के कब्‍जे को प्रत्‍यावर्तित कर दी जाती है, उसकी हानि के लिए प्रतिकर ऐसी सम्‍पत्ति के किसी सद्‌भावपूर्ण क्रेता को देने में किया जाए ।","(ఖ) ఆ సందర్భంలో,ఒక వ్యక్తి దొంగతనం, క్రిమినల్ దుర్వినియోగం, క్రిమినల్ హింస లేదా మోసం లేదా దొంగిలించబడిన ఆస్తిని తెలుసుకోవడం లేదా అది దొంగిలించబడిన ఆస్తి అని నమ్మడానికి కారణం వంటి పౌర నేరానికి పాల్పడిన సందర్భంలో, అటువంటి ఆస్తిని అర్హత కలిగిన వ్యక్తి యొక్క యజమానికి స్వదేశానికి తిరిగి పంపినప్పుడు, అటువంటి ఆస్తిని కోల్పోయినందుకు పరిహారం చెల్లించటానికి, నిజాయితీగా సంపాదించడం లేదా కలిగి ఉండటం లేదా స్వచ్ఛందంగా సహాయం చేసినందుకు దోషిగా నిర్ధారించబడింది.అర్హత ఉన్న వ్యక్తి యొక్క స్వాధీనం స్వదేశానికి తిరిగి పంపబడుతుంది, కొనుగోలుదారునికి సద్భావన ఇవ్వడంలో పూర్తి చేయండి."]
["अवमान इत्‍यादि के विषय में सेना-न्‍यायालयों की शक्‍ति","ధిక్కారం మొదలైన వాటికి సంబంధించి సైనిక కోర్టుల అధికారం."]
["जब कि कोई ऐसा व्‍यक्‍ति, जो नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन नहीं है, धारा 165 में यथावर्णित अपराध सेना-न्‍यायालय की उपस्‍थिति में करेगा, तब वह सेना-न्‍यायालय उस व्‍यक्‍ति को अभिरक्षा में ले सकेगा और उसी दिन न्‍यायालय के उठने से पूर्व किसी भी समय, यदि वह ठीक समझे, अपराध का संज्ञान कर सकेगा और अपराधी को दो सौ रुपए से अनधिक जुर्माने के लिए या संदाय में व्‍यतिक्रम होने पर, एक मास तक की अवधि के लिए, जब तक कि ऐसा जुर्माना उससे पूर्वतर संदत्त न कर दिया जाए, कारावास के लिए दण्‍डादिष्‍ट कर सकेगा ।","నావికాదళ చట్టానికి లోబడలేని ఏ వ్యక్తి అయినా,సెక్షన్ 165 లో పేర్కొన్న విధంగా నావికాదళ చట్టానికి లోబడి లేని వ్యక్తి ఆర్మీ కోర్టు సమక్షంలో నేరం చేసినప్పుడు, ఆర్మీ కోర్టు ఆ వ్యక్తిని అదుపులోకి తీసుకోవచ్చు మరియు అదే రోజున కోర్టు తలెత్తే ముందు ఎప్పుడైనా., అతను సరిపోతాడని అనుకుంటే, నేరాన్ని గుర్తించడం మరియు అపరాధికి రెండు వందల రూపాయలకు మించకుండా శిక్షించడం లేదా చెల్లింపులో అప్రమేయంగా, ఒక నెల వరకు, అలాంటి జరిమానా చెల్లించకపోతే తప్ప, జైలు శిక్ష విధించవచ్చు."]
["141. जब कि कतिपय अपराध ऐसे व्‍यक्‍तियों द्वारा, जो नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन नहीं है, किए जाएं तब नौसैनिक न्‍यायालयों की शक्‍तियां––","141ఖచ్చితంగా అయితే.అటువంటి వ్యక్తులచే కొన్ని నేరాలు నావికా చట్టానికి లోబడి, లేని వ్యక్తులు కొన్ని నేరాలకు పాల్పడినప్పుడు, నావికాదళ న్యాయస్థానాల అధికారాలు"]
["जब कि इस अधिनियम की धारा 165 या भारतीय दंड संहिता (1860 का 45) की धारा 193, धारा 194, धारा 195, धारा 196, धारा 199, धारा 200, धारा 228, धारा 463, या धारा 471 में यथावर्णित कोई अपराध, किसी ऐसे व्‍यक्‍ति द्वारा, जो नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन नहीं है, सेना-न्‍यायालय में या उसके समक्ष की किसी कार्यवाही के सम्‍बन्‍ध में किया जाता है, तब वह सेना-न्‍यायालय या यदि वह सेना-न्‍यायालय विघटित कर दिया गया हो, तो वह आफिसर, जिसने आदेश द्वारा उसका गठन किया था, [31][दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) की धारा 340 के अधीन] शक्‍तियों का प्रयोग ऐसे कर सकेगा, मानो वह सेना-न्‍यायालय या वह आफिसर उस धारा के अर्थ में दंड न्‍यायालय हो ।","ఈ చట్టం యొక్క సెక్షన్ 165 లేదా భారత శిక్షాస్మృతిలోని సెక్షన్ 193 (1860 లోని 45), సెక్షన్ 194, సెక్షన్ 195, సెక్షన్ 196, సెక్షన్ 199, సెక్షన్ 200, సెక్షన్ 228, సెక్షన్ 463, లేదా సెక్షన్ 471 లో ఏదైనా నేరం సూచించినప్పుడు నావికాదళ చట్టానికి లోబడి లేని వ్యక్తి ద్వారా, ఆర్మీ కోర్టులో లేదా ముందు తీసుకున్న ఏదైనా చర్యకు సంబంధించి, అప్పుడు ఆర్మీ కోర్టు లేదా, ఆ ఆర్మీ కోర్టు రద్దు చేయబడితే, అధికారి, ఆర్డర్ ప్రకారం ఎవరు దీనిని ఏర్పాటు చేశారు, [31] [క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1973 లోని సెక్షన్ 3 (1974 లో 2)340 కింద] ఒక సైన్యం కోర్టు లేదా ఆ విభాగం యొక్క అర్ధంలో ఒక అధికారి శిక్షా న్యాయస్థానం వలె అధికారాలను ఉపయోగించుకోగలుగుతారు."]
["142. इस अधिनियम के अधीन की कार्यवाहियों के सम्‍बन्‍ध में सेना-न्‍यायालयों और अनुशासनिक न्‍यायालयों की शक्‍तियां––","142. ఈ చట్టం కింద విచారణకు సంబంధించి సైనిక కోర్టులు మరియు క్రమశిక్షణా కోర్టుల అధికారాలు."]
["इस अधिनियम के उपबन्‍धों के अधीन किया गया सेना-न्‍यायालय या अनुशासनिक न्‍यायालय द्वारा कोई भी विचारण भारतीय दंड संहिता (1860 का 45) की धाराओं 193 और 228 के अर्थ में न्‍यायिक कार्यवाही समझी जाएगी, और सेना-न्‍यायालय या अनुशासनिक न्‍यायालय [32][दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) की धारा 345 और धारा 346] के अर्थ में न्‍यायालय समझा जाएगा ।","ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనల ప్రకారం ఆర్మీ కోర్టు లేదా క్రమశిక్షణా న్యాయస్థానం చేసిన ఏదైనా పరిశీలన భారత శిక్షాస్మృతి (1860 లో 45) లోని సెక్షన్లు 193 మరియు 228, మరియు ఆర్మీ కోర్టు లేదా క్రమశిక్షణా న్యాయస్థానం [32] [ కోర్ట్ ఆఫ్ క్రిమినల్ ప్రొసీజర్, 1973 (1974 లో 2) లోని సెక్షన్ 345 మరియు సెక్షన్ 346] యొక్క అర్ధంలో కోర్టు పరిగణించబడుతుంది."]
["अभियुक्‍त का पागलपन","నిందితులలో పిచ్చి "]
["143. अभियुक्‍त का विचारण के दौरान उन्‍मत्त पाया जाना––","143. విచారణ సమయంలో నిందితుడు చంపబడ్డాడు."]
["(1) जहां कि सेना-न्‍यायालय द्वारा किसी ऐसे व्‍यक्‍ति के विचारण के अनुक्रम में, जिस पर अपराध का आरोप लगाया गया है, यह प्रतीत होता है कि वह व्‍यक्‍ति उन्‍मत्त है, वहां न्‍यायालय उसकी उन्‍मत्तता के तथ्‍य के बारे में विशेषतया अपना निष्‍कर्ष निकालेगा और यह आदेश देगा कि ऐसा व्‍यक्‍ति ऐसे स्‍थान पर ऐसी रीति से, जैसा या जैसी न्‍यायालय ठीक समझे, कड़ी अभिरक्षा में तब तक रखा जाए, जब तक उस बारे में केन्‍द्रीय सरकार के निदेशों का ज्ञान न हो जाए ।","(1) ఒక నేరానికి పాల్పడిన వ్యక్తి యొక్క సైనిక న్యాయస్థానం విచారణలో, ఆ వ్యక్తి వద్ద ఉన్నట్లు కనిపిస్తే, కోర్టు దాని వాస్తవికతను ప్రత్యేకంగా తీర్మానించాలి. ఆ విషయంలో కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆదేశాలు తెలిసే వరకు, ఆ వ్యక్తిని కోర్టు తగినట్లుగా భావించే విధంగా అదుపులో ఉంచాలని ఆదేశించాలి.ఆ విషయంలో కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆదేశాల పరిజ్ఞానం తెలిసే వరకు."]
["(2) ऐसे हर मामले की रिपोर्ट संयोजक प्राधिकारी को न्‍यायालय द्वारा इसलिए की जाएगी कि केन्‍द्रीय सरकार के आदेश प्राप्‍त कर लिए जाएं, और केन्‍द्रीय सरकार के लिए यह विधिपूर्ण होगा कि वह आदेश दे कि वह व्‍यक्‍ति ऐसे स्‍थान में और ऐसी रीति से सुरक्षित अभिरक्षा में रखा जाए जैसा या जैसी केन्‍द्रीय सरकार ठीक समझे ।","(2) అటువంటి ప్రతి కేసును కోర్టు కన్వీనింగ్ అథారిటీకి నివేదించాలి, తద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆదేశాలు పొందబడతాయి.అటువంటి స్థలంలో ఆ వ్యక్తిని ఆదేశించడం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి చట్టబద్ధం మరియు లేదా అటువంటి పద్ధతిలో, సురక్షితమైన అదుపులోకి ఉంచ్చిన,కేంద్ర ప్రభుత్వం.సరిపోతుందని భావించండి."]
["(3) संयोजक प्राधिकारी जब कभी केन्‍द्रीय सरकार से रिपोर्ट की प्राप्‍ति पर या अन्‍यथा यह समझे कि ऐसा व्‍यक्‍ति अपनी प्रतिरक्षा करने के लिए समर्थ है, तब संयोजक प्राधिकारी उस व्‍यक्‍ति के विचारणार्थ सेना-न्‍यायालय का संयोजन करने के लिए कार्रवाई करेगा ।","(3) సమావేశ ప్రభుత్వం, కేంద్ర ప్రభుత్వం నుండి నివేదిక అందినప్పుడు లేదా లేకపోతే, అలాంటి వ్యక్తి తనను తాను రక్షించుకోవడానికి సమర్థుడని భావిస్తాడు,ఆ వ్యక్తిని పరిగణనలోకి తీసుకోవడానికి సైన్యం-కోర్టును ఏర్పాటు చేయడానికి కన్వీనింగ్ అథారిటీ చర్యలు తీసుకుంటుంది."]
["144. अपराध के समय अभियुक्‍त का पागलपन–","144. నేరం జరిగిన సమయంలో నిందితుల పిచ్చితనం-"]
["(1) जब कभी नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का कोई व्‍यक्‍ति इस आधार पर दोषमुक्‍त किया जाता है कि उस समय, जब यह अभिकथित है कि उसने अपराध किया, वह चित्तविकृति के कारण अपराध गठित करने वाले अभिकथित कार्य की प्रकृति या यह कि वह दोषपूर्ण या विधि के प्रतिकूल है, जानने में असमर्थ था, तब निष्‍कर्ष में यह विनिर्दिष्‍टत: कथित होगा कि उसने वह कार्य किया है या नहीं ।","(1) నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న వ్యక్తి తాను నేరానికి పాల్పడినట్లు ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న సమయంలో, నిర్దోషిగా ప్రకటించబడినప్పుడు, దుర్వినియోగం కారణంగా నేరం జరిగిందని ఆరోపించిన చర్య యొక్క స్వభావం లేదా అది లోపభూయిష్టంగా లేదా చట్టానికి అన్యాయం, తెలుసుకోలేక, అప్పుడు అతను ఆ పని చేశాడా లేదా అనే దానిపై ప్రత్యేకంగా తీర్మానం చేయబడుతుంది."]
["(2) जब कभी उपधारा (1) के अधीन किए गए निष्‍कर्ष में यह कथित हो कि अभियुक्‍त व्‍यक्‍ति ने अभिकथित कार्य किया है, तब यदि पाई गई असमर्थता की दशा में के सिवाय ऐसा कार्य अपराध गठित करता तो सेना-न्‍यायालय ऐसे व्‍यक्‍ति के ऐसे स्‍थान में और ऐसी रीति से, जो विहित किया या की जाए, सुरक्षित अभिरक्षा में निरुद्ध किए जाने का आदेश देगा और की गई कार्यवाही की रिपोर्ट उस आफिसर को देगा जिसने न्‍यायालय का संयोजन किया है ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) కింద చేసిన తీర్మానంలో ఎక్కడైనా, నిందితుడు దొరికితే, ఆ పని చేశాడని ఆరోపించబడింది.అసమర్థత విషయంలో, ఆర్మీ-కోర్టు అటువంటి వ్యక్తి అయితే, అలాంటి చర్య నేరం అవుతుంది స్థానంలో మరియు సూచించిన లేదా చేసిన పద్ధతిలో, సురక్షితమైన అదుపులో ఉంచాలని ఆదేశించాలి మరియు కోర్టు కలయిక చేసిన అధికారికి తీసుకున్న చర్యలను నివేదించాలి."]
["(3) वह आफिसर, जिसने न्‍यायालय का संयोजन किया है, मामले की रिपोर्ट केन्‍द्रीय सरकार के आदेशों के लिए देगा और ऐसे आदेशों की प्राप्‍ति तक उक्‍त व्‍यक्‍ति को सुरक्षित अभिरक्षा में निरुद्ध रखने के लिए आवश्‍यक कार्रवाई करेगा ।","(3) కోర్టును సమావేశపరిచిన అధికారి ఈ విషయాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆదేశాల కోసం నివేదించాలి మరియు అలాంటి ఉత్తర్వులు వచ్చేవరకు ఆ వ్యక్తిని సురక్షితంగా అదుపులో ఉంచడానికి అవసరమైన చర్యలు తీసుకోవాలి."]
["(4) उपधारा (3) के अधीन की रिपोर्ट की प्राप्‍ति पर, केन्‍द्रीय सरकार यह आदेश दे सकेगी कि अभियुक्‍त व्‍यक्‍ति मानसिक चिकित्‍सालय या सुरक्षित अभिरक्षा के अन्‍य उचित स्‍थान में निरुद्ध रखा जाए ।","(4) సబ్ సెక్షన్ (3) కింద నివేదిక అందిన తరువాత, నిందితుడిని మానసిక ఆసుపత్రిలో లేదా సురక్షితమైన అదుపులో ఉంచాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆదేశించవచ్చు."]
["सम्‍पत्ति का व्‍ययन","ఆస్తి పారవేయడం"]
["145. विचारण के लम्‍बित रहते सम्‍पत्ति का व्‍ययन––","145. అమలులో పెండింగ్‌లో ఉన్న ఆస్తి పారవేయడం -"]
["146. जिस सम्‍पत्ति के बारे में अपराध किया गया है उसका व्‍ययन––","146.ఏ నేరం జరిగిందో దాని గురించి, నేరం చేసిన ఆస్తిని పారవేయడం.దాని అప్లికేషన్"]
["(1) जब कि किसी सेना-न्‍यायालय के समक्ष विचारण समाप्‍त हो जाए, तब न्‍यायालय उस सम्‍पत्ति या दस्‍तावेज के, जो उसके समक्ष पेश की गई है या उसकी अभिरक्षा में है अथवा जिसके बारे में कोई अपराध किया गया प्रतीत होता या जो किसी अपराध को करने के लिए उपयोग में लाई गई है, विनाश द्वारा, अधिहरण द्वारा या ऐसे किसी व्‍यक्‍ति को परिदान द्वारा, जो उस पर कब्‍जे के हकदार होने का दावा करता हो, या अन्‍यथा उसका व्‍ययन करने के लिए ऐसा आदेश कर सकेगा, जैसा वह ठीक समझे :","(1) అయితే ఆర్మీ-కోర్టు ముందు విచారణ ముగిసినప్పుడు, కోర్టు దాని ముందు లేదా దాని అదుపులో సమర్పించిన ఆస్తి లేదా పత్రానికి సంబంధించి లేదా దాని గురించి నేరం చేసినట్లు లేదా ఇది నేరం చేయడానికి, విధ్వంసం ద్వారా, జప్తు చేయడం ద్వారా లేదా స్వాధీనం చేసుకునే అర్హత ఉందని చెప్పుకునే ఏ వ్యక్తికైనా డెలివరీ చేయడం ద్వారా లేదా ఉపయోగించబడే ఆర్డర్‌ను చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు: లేదా అతను సరిపోతుందని అనుకున్నట్లుగా దాన్ని పారవేసేందుకు అలాంటి ఉత్తర్వు ఇవ్వగలడు:"]
["परन्‍तु उस सम्‍पत्ति के सिवाय, जो शीघ्रतया या प्रकृत्‍या क्षयशील है, ऐसी सम्‍पत्ति या दस्‍तावेज उस दशा में, जिसमें कि इस अधिनियम के अधीन बनाए गए विनियमों द्वारा ऐसा अपेक्षित है तब तक अभिरक्षा में रखी जाएगी, जब तक नौसेनाध्‍यक्ष के आदेश ज्ञात न हो जाएं ।","నావికాదళ ఛైర్మన్ యొక్క ఉత్తర్వు తెలియకపోతే, ఆస్తి లేదా పత్రాన్ని అదుపులో ఉంచాలి, ఈ ఆస్తి త్వరగా లేదా సహజంగా అధోకరణం చెందుతుంది.కానీ,ఈ చట్టం క్రింద చేసిన షరతుల్లో, ఇటువంటి ఆస్తి లేదా పత్రం నేవీ చీఫ్ యొక్క ఉత్తర్వు తెలిసే వరకు అదుపులో ఉంచడం నిబంధనల ప్రకారం అవసరం."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन आदेश का पालन एक मास तक, तब के सिवाय नहीं किया जाएगा जब कि सम्‍पत्ति शीघ्रतया या प्रकृत्‍या क्षयशील है ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) కింద ఉన్న ఆర్డర్ ఒక నెల వరకు పాటించబడదు, ఆస్తి వేగంగా లేదా సహజంగా అధోకరణం చెందుతున్నప్పుడు తప్ప."]
["(3) जब कि इस धारा के अधीन आदेश का कार्यान्‍वयन नौसैनिक सेवा में के व्‍यक्‍तियों द्वारा सुविधापूर्वक नहीं किया जा सकता, तब नौसैनाध्‍यक्ष या इस निमित्त विहित आफिसर द्वारा ऐसे आदेश की प्रतिलिपि उस मजिस्‍ट्रेट को भेजी जा सकेगी, जिसकी अधिकारिता के अन्‍दर सम्‍पत्ति तत्‍समय स्‍थित है और तदुपरि वह मजिस्‍ट्रेट उस आदेश को क्रियान्‍वित कराने के लिए ऐसे कार्रवाई करेगा, मानो वह उसके द्वारा पारित आदेश हो ।","(3) ఈ విభాగం కింద ఆర్డర్ అమలు చేయడం నావికాదళ సేవలో ఉన్న వ్యక్తులు సౌకర్యవంతంగా చేయలేము,అప్పుడు నావికాదళం లేదా అటువంటి ఆర్డర్ యొక్క కాపీని ఆ మేజిస్ట్రేట్ తన ఉత్తర్వు జారీ చేసినట్లుగా ఉత్తర్వులను అమలు చేయడానికి అలాంటి చర్య తీసుకోవాలి.అది ఆయన జారీ చేసిన ఉత్తర్వులాగా."]
["स्‍पष्‍टीकरण–","వివరణ-"]
["उस सम्‍पत्ति की दशा में, जिसके बारे में अपराध किया गया प्रतीत होता है, इस धारा में “सम्‍पत्ति” शब्‍द के अन्‍तर्गत न केवल ऐसी सम्‍पत्ति आती है जैसी किसी व्‍यक्‍ति के मूलत: कब्‍जे में या नियंत्रणाधीन रह चुकी है वरन् ऐसी कोई सम्‍पत्ति भी आती है जिसमें या जिसके लिए वह सम्‍पत्ति संपरिवर्तित या विनियमित की गई हो और ऐसे संपरिवर्तन या विनिमय से, चाहे अव्‍यवहित चाहे अन्‍यथा अर्जित कोई चीज भी आती है ।","ఆస్తికి సంబంధించిన విషయములో \"ఆస్తి\" అనే పదమునకు అంతర్గతముగా కేవలము ఒక వ్యక్తి యొక్క ఆధీనములో లేదా నియంత్రణలో ఉన్న సంపద మాత్రమే కాకుండా మార్చబడిన ఆస్తి కూడా వస్తుంది అనగా ఏదైనా మార్చబడిన లేదా కొనుగోలు చేసినా, తాను చేసినా లేదా వేరే విధముగా ఆర్జించినా ఆ సంపద కూడా ఆస్తిగా పరిగణించబడుతుంది. "]
["अध्‍याय 14","చాప్టర్ 14"]
["दंडादेशों का निष्‍पादन","ఆదేశాల అమలు"]
["147. मृत्‍यु दंडादेश का रूप––","147. మరణశిక్ష యొక్క రూపం -"]
["सेना-न्‍यायालय मृत्‍यु का दंडादेश अधिनिर्णीत करने में स्‍वविवेकानुसार निदेश देगा कि अपराधी की मृत्‍यु ऐसे घटित की जाए कि जब तक वह मर न जाए तब तक उसे गर्दन में फांसी लगाकर लटकाए रखा जाए या उसे गोली से मार दिया जाए ।","సైన్యం-కోర్టు మరణ ఉత్తర్వులను తీర్పు ఇవ్వడంలో, దాని అభీష్టానుసారం, అపరాధి యొక్క మరణం జరగాలని నిర్దేశిస్తుంది, తద్వారా అతన్ని ఉరితీస్తారు లేదా అతను చనిపోయే వరకు బుల్లెట్‌తో కాల్చాలి."]
["वह व्‍यक्‍ति, जिसे मृत्‍यु का दंडादेश दिया गया है, तब तक नौसैनिक अभिरक्षा में निरुद्ध किया जा सकेगा या अभिरक्षा में रखे जाने के लिए सिविल कारागार को अभिरक्षा में रखे जाने के लिए अपसारित किया जा सकेगा जब तक केन्‍द्रीय सरकार या नौसेनाध्‍यक्ष से, या जिस सेना-न्‍यायालय द्वारा उसे मृत्‍यु का दंडादेश दिया गया है उसे गठित करने का आदेश देने वाले आफिसर से या अन्‍य विहित आफिसर से अपर आदेश प्राप्‍त न हो जाए और केन्‍द्रीय सरकार, नौसेनाध्‍यक्ष या संयोजक प्राधिकारी या ऐसे आफिसर का विहित रूप में दिया हुआ आदेश, उस व्‍यक्‍ति को अभिरक्षा में निरुद्ध रखने के लिए पर्याप्‍त वारण्‍ट होगा ।","మరణశిక్ష విధించిన వ్యక్తిని నావికాదళ కస్టడీలో నిర్బంధించవచ్చు లేదా సివిల్ జైలు కస్టడీకి మళ్లించవచ్చు, కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా నావికాదళ చీఫ్ ఉన్నంత కాలం అదుపులో ఉంచాలి, లేదా అతనికి మరణశిక్ష విధించాలని సైనిక కోర్టు ఆదేశించినట్లయితే, అధికారి లేదా ఇతర ప్రిసైడింగ్ అధికారి నుండి మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వం, నావల్ చీఫ్ లేదా కన్వీనింగ్ అథారిటీ లేదా అటువంటి అధికారి నిర్దేశించిన ఉత్తర్వులలో అదనపు ఉత్తర్వులు పొందలేము.ఆ వ్యక్తిని అదుపులో ఉంచడానికి తగినంత వారంటీ ఉంటుంది."]
["149. मृत्‍यु दंडादेशों का निष्‍पादन––","149. మరణశిక్షల అమలు."]
["(1) जबकि मृत्‍यु दंडादेश का निष्‍पादन किया जाना है, तब नौसेनाध्‍यक्ष या संयोजक प्राधिकारी या विहित आफिसर उस समय, स्‍थान और रीति के विषय में निदेश देगा, जिसमें ऐसा दंडादेश कार्यान्‍वित किया जाना है और ऐसे आफिसर या प्राधिकारी का विहित प्ररूप में दिया हुआ आदेश, ऐसे दंडादेश के निष्‍पादन के लिए पर्याप्‍त वारण्‍ट होगा ।","(1) మరణశిక్షను అమలు చేయాల్సి ఉండగా, నావల్ చీఫ్ లేదా కన్వీనింగ్ అథారిటీ లేదా ప్రిసైడింగ్ ఆఫీసర్ అటువంటి శిక్షను అమలు చేయాల్సిన సమయం, ప్రదేశం మరియు పద్ధతిని మరియు అటువంటి అధికారి లేదా అధికారం యొక్క నిర్దేశిత రూపంలో నిర్దేశిస్తారు. అటువంటి వాక్యాన్ని అమలు చేయడానికి ఆర్డర్ సరిపోతుంది."]
["150. कारावास और निरोध का स्‍थान––","150. జైలు శిక్ష మరియు నిర్బంధ స్థలం -"]
["(1) कारावास की हर अवधि, चाहे कारावास मूल दंड के रूप में चाहे लघुकृत दंड के रूप में अधिनिर्णीत किया गया हो, नौसैनिक कारागार, नौसैनिक निरोध-क्‍वार्टरों या सिविल कारागार, सुधारगृह या सैनिक या वायुसैनिक कारागार या निरोध बैरकों में भोगी जा सकेगी ।","1) జైలు శిక్ష యొక్క ప్రతి పదం, జైలు శిక్ష ప్రాథమిక శిక్షగా శిక్షించబడుతుందా, చిన్న శిక్షగా ఇవ్వబడుతుంది.నావికా జైలు, నావికా నిర్బంధ-క్వార్టర్స్ లేదా సివిల్ జైలు, దిద్దుబాటు ఇల్లు లేదా సైనిక లేదా ఎయిర్ జైళ్లలో లేదా నిర్బంధ బ్యారక్లలో ఆనందించవచ్చు."]
["(2) निरोध की हर अवधि, चाहे निरोध मूल दंड के रूप में चाहे लघुकृत दण्‍ड के रूप में अधिनिर्णीत किया गया हो, किसी नौसैनिक निरोध-क्‍वार्टर या सैनिक या वायुसैनिक निरोध बैरकों में भोगी जा सकेगी ।","2) నిర్బంధించిన ప్రతి కాలం, నిర్బంధం అసలు శిక్ష రూపంలో ఉందా, చిన్నపాటి శిక్షగా ఉందా అనేది నిర్ణయించబడుతుంది, ఏదైనా నావికా నిర్బంధ- గృహ సముదాయము లేదా మిలిటరీ లేదా వైమానిక నిర్బంధాన్ని బ్యారక్లలో అనుభవించవచ్చు."]
["(3) जहां कि इस अधिनियम के अनुसरण में, किसी व्‍यक्‍ति को कारावास या निरोध का दंडादेश दिया गया है, या उसका दंडादेश कारावास या निरोध में लघुकृत किया गया है, वहां केन्‍द्रीय सरकार या नौसेनाध्‍यक्ष का या उस आफिसर का, जिसने वह सेना-न्‍यायालय आदेश द्वारा गठित किया था, जिसके द्वारा उस व्‍यक्‍ति को दंडादिष्‍ट किया गया है, या पत्तन में उपस्‍थित ज्‍येष्‍ठ आफिसर का विहित प्ररूप में दिया गया आदेश, अथवा यदि वह उस पोत के कमान आफिसर द्वारा या अन्‍य ऐसे आफिसर द्वारा, जो वैसी ही शक्‍तियों का प्रयोग करने के लिए इस अधिनियम के अधीन सशक्‍त है, दंडादिष्‍ट किया गया था तो उस कमान आफिसर या अन्‍य आफिसर का विहित प्ररूप में दिया गया आदेश, उस व्‍यक्‍ति को, यथास्‍थिति, कारावास या निरोध के स्‍थान में इसलिए भेजने के लिए कि वह आदिष्‍ट दंड को विधि के अनुसार वहां भोगे या कारावास या निरोध के उस स्‍थान में उसके न पहुंचने तक उसे नौसैनिक अभिरक्षा में या उस व्‍यक्‍ति की दशा में, जिसे कारावास का दंडादेश दिया गया है, किसी सिविल कारागार या परिरोध स्‍थान में निरुद्ध रखने के लिए पर्याप्‍त वारण्‍ट होगा ।","(3) ఈ చట్టాన్ని అనుసరించి, ఏ వ్యక్తికైనా జైలు శిక్ష లేదా నిర్బంధానికి శిక్ష విధించబడింది, లేదా అతని శిక్షను జైలు శిక్ష లేదా నిర్బంధానికి తగ్గించారు, కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా నేవీ చీఫ్ లేదా సైన్యంలో పనిచేసిన అధికారి- వ్యక్తి దోషిగా నిర్ధారించబడిన కోర్టు ఉత్తర్వు, లేదా ఓడరేవు వద్ద ఉన్న జ్యూరీ ఆఫీసర్ యొక్క నిర్దేశిత రూపంలో ఇచ్చిన ఉత్తర్వు, లేదా అతన్ని ఆ నౌక యొక్క కమాండ్ ఆఫీసర్ లేదా అదే అధికారాలు కలిగిన ఇతర అధికారి ఆదేశిస్తే దీన్ని ఉపయోగించడానికి ఈ చట్టం ప్రకారం అధికారం ఉంది, నేరారోపణ జరిగితే, ఆ కమాండ్ ఆఫీసర్ లేదా ఇతర అధికారి నిర్దేశించిన రూపంలో ఇచ్చిన ఉత్తర్వు, వ్యక్తిని జైలు శిక్ష లేదా నిర్బంధ ప్రదేశానికి పంపాలని, కేసు ఉన్నట్లుగా, తద్వారా అతను చట్టం ప్రకారం శిక్షించబడతాడు అతన్ని సివిల్ జైలులో లేదా నావికాదళ కస్టడీలో నిర్బంధంలో ఉంచడానికి లేదా నిర్బంధ లేదా జైలు శిక్ష లేదా నిర్బంధ ప్రదేశానికి చేరుకునే వరకు జైలు శిక్ష అనుభవించిన వ్యక్తి విషయంలో అతన్ని ఉంచడానికి తగిన వారెంట్ ఉండాలి."]
["151. दण्‍डादेश का प्रारंभ––","151. వాక్యం ప్రారంభం -"]
["(1) [33][उपधारा (2) और उपधारा (3)] के उपबन्‍धों के अध्‍यधीन रहते हुए यह है कि इस अधिनियम के अनुसरण में अधिनिर्णीत कारावास या निरोध की हर अवधि उस दिन प्रारंभ हुई समझी जाएगी, जिस दिन दंडादेश अधिनिर्णीत किया गया था ।","(1) [33] [ఉప-విభాగం (2) మరియు ఉప-విభాగం (3)] యొక్క నిబంధనలకు లోబడిపోయింది.ఈ చట్టం ప్రకారం జైలు శిక్ష లేదా ప్రతి నిర్బంధ కాలం శిక్ష విధించిన రోజున ప్రారంభమైనట్లు భావించబడుతుంది."]
["(3) जब कभी किसी सेना न्‍यायालय द्वारा इस अधिनियम के अनुसरण में किसी अपराधी को कारावास से, जो जुर्माने के संदाय के व्‍यतिक्रम में कारावास नहीं हैं, दंडादिष्‍ट किया जाता है, तब उसी मामले के अन्‍वेषण, जांच या विचारण के दौरान और ऐसे दंडादेश के आदेश की तारीख से पहले उसके द्वारा सिविल या नौसैनिक अभिरक्षा में बिताई गई कालावधि का, उस पर अधिरोपित कारावास की अवधि के विरुद्ध मुजरा किया जाएगा और दंडोदश के ऐसे आदेश पर कारावास भुगतने के लिए ऐसे अपराधी का दायित्‍व, उस पर अधिरोपित कारावास की शेष अवधि तक, यदि कोई है, निर्बंधित होगा ।]","(3) జరిమానా చెల్లించడంలో అప్రమేయంగా కాదు, జైలు శిక్ష నుండి జైలు శిక్ష నుండి ఈ చర్యను అనుసరించి ఏ నేరస్థుడైనా ఆర్మీ కోర్టు శిక్షించినప్పుడు, అదే కేసు యొక్క దర్యాప్తు, దర్యాప్తు లేదా విచారణ సమయంలో ఐపిసి ఉత్తర్వు తేదీకి ముందే అతను సివిల్ లేదా నావికాదళ కస్టడీలో గడిపిన వ్యవధి అతనిపై విధించిన జైలు శిక్ష కాలానికి వ్యతిరేకంగా మరియు అటువంటి నేరస్థుడిపై శిక్ష అనుభవించాల్సిన బాధ్యత, అతనిపై విధించిన జైలు శిక్ష యొక్క మిగిలిన కాలానికి వ్యతిరేకంగా ఆమోదించబడుతుంది. వ్యవధి కోసం, ఎవరయినా ఉంటే, నిషేధించబడతారు.]"]
["152. उस अपराधी का कारावास जो पहले से ही दण्‍डादेश के अधीन है––","152. ఇప్పటికే శిక్షలో, ఉన్న అపరాధి యొక్క జైలు శిక్ష-"]
["परन्‍तु किसी ऐसे निरोध की अवधि में से, जो इस धारा के अनुसरण में अधिनिर्णीत दण्‍डादेश द्वारा किसी व्‍यक्‍ति पर अधिरोपित किया गया है, इतनी का परिहार हो गया समझा जाएगा जितनी निरोध की कुल अवधि को दो वर्ष से अधिक लम्‍बी बना देती है ।","కానీ ఈ విభాగం అనుసరించి ఇచ్చిన వాక్యం ద్వారా ఒక వ్యక్తిపై విధించిన ఏ నిర్బంధ కాలం నుండి, నిర్బంధ మొత్తం మొత్తం రెండు సంవత్సరాల కన్నా ఎక్కువ ఉన్నంతవరకు రద్దు చేయబడినట్లు పరిగణించబడుతుంది"]
["153. निरोध-स्‍थान का बदला जाना––","153. నిర్బంధ స్థలంలో, మార్పు -"]
["जब कभी यह समीचीन समझा जाता है, तब केन्‍द्रीय सरकार, नौसेनाध्‍यक्ष या उपस्‍थित ज्‍येष्‍ठ आफिसर के लिए यह विधिपूर्ण होगा कि वह किसी भी ऐसे अपराधी के, जो इस अधिनियम के अधीन कारावासित है या कारावासित या निरुद्ध किए जाने के लिए दण्‍डादिष्‍ट है, या किसी भी ऐसे अपराधी के, जो निरोध भोग रहा है या निरोध भोगने के लिए दण्‍डादिष्‍ट है, परिरोध का स्‍थान विहित प्ररूप में लिखित आदेश द्वारा समय-समय पर बदले, और जेलर या अन्‍य व्‍यक्‍ति, जो ऐसे अपराधी की अभिरक्षा रखता है, ऐसे आदेश की प्राप्‍ति पर तुरन्‍त ऐसे अपराधी को जेल, कारागार या सुधारगृह को या किसी ऐसे अपराधी की दशा में, जो निरोध में है या निरुद्ध किए जाने के लिए दण्‍डादिष्‍ट है उन नौसैनिक निरोध-क्‍वार्टरों को, जो उक्‍त आदेश में वर्णित हैं, अपसारित कर देगा या अपराधी को नौसैनिक अभिरक्षा को इस प्रयोजन से परिदत्त कर देगा कि वह अपराधी ऐसे कारागार या नौसैनिक निरोध-क्‍वार्टर को अपसारित कर दिया जाए और ऐसे हर अपराधी को, जो ऐसे अन्‍तिम वर्णित कारागार, जेल या सुधारगृह या नौसैनिक निरोध-क्‍वार्टरों का हर जेलर या पालक अपसारण का आदेश दिए जाने पर अपनी अभिरक्षा में लेगा और उस दंडादेश या आदेश के अनुसरण में परिरुद्ध करेगा ।"," ఎప్పుడైనా దీనిని సముచితముగా భావిస్తే, ఈ చట్టం ప్రకారం జైలు శిక్ష అనుభవిస్తున్న లేదా జైలు శిక్ష లేదా జైలు శిక్ష లేదా జైలు శిక్ష లేదా జైలు శిక్ష లేదా అటువంటి నేరస్థులందరికీ నిర్బంధానికి గురయ్యే ఏ నేరస్థునికైనా శిక్షాదేశమును రద్దు చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం, నావికాదళ ప్రధాన అధికారి లేదా డిప్యూటీ ఇన్స్పెక్టర్ జనరల్కు చట్టబద్ధమైన అధికారము ఉంటుంది. నిర్బంధానికి గురైనందుకు లేదా శిక్షించబడితే, నిర్బంధిత స్థలాన్ని నిర్ణీత రూపంలో వ్రాతపూర్వక ఉత్తర్వు ద్వారా ఎప్పటికప్పుడు మార్చవచ్చు మరియు అటువంటి అపరాధిని అదుపులో ఉన్న జైలర్ లేదా ఇతర వ్యక్తి అటువంటి ఉత్తర్వు అందిన వెంటనే అటువంటి నేరస్థుడిని జైలులో పెట్టడము, జైలు నిర్బంధాన్ని లేదా నిర్బంధంలో ఉన్న నేరస్థుడిని లేదా నిర్బంధించి శిక్షించబడిన ఏ నేరస్థుడి విషయంలోనైనా, ఆ క్రమంలో వివరించిన విధంగా నావికా నిర్బంధ- గృహ సముదాయములో నిర్బంధించడానికి లేదా నావికాదళ కస్టడీకి అపరాధిని పంపాలి. లేదా చివరిగా పేర్కొన్న కారాగారము, జైలు లేదా సంస్కరణ గృహం లేదా నావికా నిర్బంధ- గృహసముదాయములను నిర్దేశించినట్లుగా నిర్బంధంలోనికి తీసుకొని ఆ శిక్షాదేశమును అనుసరిస్తారు. "]
["54. कैदियों का उन्‍मोचन या अपसारण–","54. ఖైదీల విడుదల లేదా బహిష్కరణ-"]
["जब कभी कोई अपराधी इस अधिनियम के अनुसरण में कारावास या निरोध भोग रहा है, तब केन्‍द्रीय सरकार या नौसैनाध्‍यक्ष के लिए या जहां कि अपराधी अपने कमान आफिसर के आदेश से कारावास या निरोध भोग रहा है, वहां ऐसे कमान आफिसर या केन्‍द्रीय सरकार या नौसेनाध्‍यक्ष के लिए यह विधिपूर्ण होगा कि वह यह निदेश देने वाला कि अपराधी उन्‍मुक्‍त किया जाए, विहित प्ररूप में लिखित आदेश दे, और केन्‍द्रीय सरकार और नौसेनाध्‍यक्ष के लिए यह भी विधिपूर्ण होगा कि वह विहित प्ररूप में लिखित आदेश द्वारा यह निदेश दे कि ऐसे अपराधी को सेना-न्‍यायालय के समक्ष या तो साक्षी के रूप में या विचारण के लिए या अन्‍यथा लाए जाने के प्रयोजनार्थ नौसैनिक अभिरक्षा के लिए परिदत्त कर दिया जाए और वह अपराधी ऐसे किसी आदेश के पेश किए जाने पर तदनुसार उन्‍मोचित कर दिया जाएगा या ऐसी अभिरक्षा के लिए परिदत्त कर दिया जाएगा ।","ఈ చట్టం ప్రకారం ఒక అపరాధి జైలు శిక్ష లేదా నిర్బంధంలో ఉన్నప్పుడు, అటువంటి కమాండ్ ఆఫీసర్ లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వం, కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా నేవీ హెడ్ కోసం లేదా అపరాధి తన కమాండ్ ఆఫీసర్ ఆదేశాల మేరకు జైలు శిక్ష లేదా నిర్బంధంలో ఉన్న చోట, లేదానేవీ చీఫ్ నేరస్థుడిని విడుదల చేయాలని, నిర్దేశిత రూపంలో వ్రాతపూర్వక ఉత్తర్వు ఇవ్వమని నిర్దేశించడం చట్టబద్ధంగా ఉండాలి మరియు నిర్దేశిత రూపంలో వ్రాతపూర్వక ఉత్తర్వు ఇవ్వడం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి మరియు నేవీ చీఫ్‌కు చట్టబద్ధంగా ఉంటుంది.అలాంటి అపరాధిని సైనిక న్యాయస్థానం ముందు సాక్షిగా లేదా పరిశీలన కోసం లేదా నావికాదళ కస్టడీకి తీసుకురావడానికి నిర్దేశించవచ్చని మరియు అలాంటి ఉత్తర్వులను ప్రవేశపెట్టినట్లయితే నేరస్థుడిని విడుదల చేయాలని ఆదేశించవచ్చు. అటువంటి అదుపు కోసం ఇవ్వబడుతుంది లేదా ఇవ్వబడుతుంది."]
["155. नौसैनिक अभिरक्षा में के निरोध का समय––","155. నావికాదళంలో నిర్బంధించిన సమయం-"]
["वह समय, जिसके दौरान कोई ऐसा अपराधी, जो कारावास या निरोध के दण्‍डादेश के अधीन है, नौसैनिक अभिरक्षा में निरुद्ध रखा जाता है, चाहे वह किसी भी प्रयोजन के लिए ऐसे निरुद्ध किया गया है, उसके दंडादेश के अधीन के कारावास या निरोध का समय गिना जाएगा, और शासक, जेलर, या पालक या अधीक्षक, जिसने ऐसे किसी अपराधी को परिदत्त किया था, उसे नौसैनिक अभिरक्षा में से इसलिए पुन: प्राप्‍त करेगा कि वह अपने दण्‍ड का शेष भाग भोगे ।","జైలు శిక్ష లేదా జైలు శిక్షకు గురైన ఏ నేరస్థుడైనా నావికాదళ అదుపులో ఉంచిన సమయం, అతన్ని ఏ ఉద్దేశానికైనా అదుపులోకి తీసుకున్నా, జైలు శిక్ష లేదా అతని శిక్ష కింద నిర్బంధించిన సమయం. లెక్కించబడాలి, మరియు అలాంటి అపరాధికి పాల్పడిన పాలకుడు, జైలర్, లేదా పెంపుడు లేదా సూపరింటెండెంట్ అతన్ని నావికాదళ కస్టడీ నుండి తిరిగి పొందాలి, తద్వారా అతను తన శిక్ష యొక్క మిగిలిన భాగాన్ని భరించాలి."]
["156. उन्‍मत्त कैदियों का अपसारण––","156. సలహా ఇచ్చిన ఖైదీల నిర్మూలన."]
["यदि कोई ऐसा व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के आधार पर कारावासित है या निरोध भाग रहा है, उन्‍मत्त हो जाता है, और उस आशय का प्रमाणपत्र दो चिकित्‍सकों या शल्‍य-चिकित्‍सकों द्वारा दे दिया जाता है, तो केन्‍द्रीय सरकार, ऐसे व्‍यक्‍ति को भारत में के ऐसे पागलखाने को या पागलों को रखने के अन्‍य उचित स्‍थान को, जो उसके कारावास या निरोध की अनवसित अवधि के लिए उसके विचार में उचित हो, अपसारित किए जाने का आदेश विहित प्ररूप में वारण्‍ट द्वारा दे सकेगी, और ऐसे किसी भी व्‍यक्‍ति की बाबत उसी रीति से यह प्रमाणित किया जाता है कि वह पुन:स्‍वस्‍थचित हो गया है, तो केन्‍द्रीय सरकार उसे ऐसे कारागार या परिरोध के स्‍थान को या उस व्‍यक्‍ति की दशा में, जो निरोध के लिए दण्‍डादिष्‍ट है, ऐसे नौसैनिक निरोध-क्‍वार्टर को, जैसा समीचीन समझा जाए, अपने कारावास का शेष भाग भोगने के लिए, अपसारित किए जाने का विहित प्ररूप में वारण्‍ट निकाल सकेगी, और कारागार, जेल या सुधारगृह का हर जेलर या पालक उसे तदनुसार प्राप्‍त करेगा ।","ఈ చట్టం ఆధారంగా ఖైదు చేయబడిన లేదా నిర్బంధంలో నుండి తప్పించుకున్న ఎవరైనా మరణిస్తే, మరియు ఆ ప్రభావానికి ఒక ధృవీకరణ పత్రాన్ని ఇద్దరు వైద్యులు లేదా సర్జన్లు ఇస్తే, కేంద్ర ప్రభుత్వం అలాంటి వ్యక్తిని భారతదేశానికి నిర్దేశిస్తుంది ప్రజలను వెర్రివాడిగా ఉంచడానికి ఇటువంటి మానసిక ఆశ్రయం లేదా ఇతర సరైన స్థలం,ఇది అతని జైలు శిక్ష లేదా నిర్బంధ కాలం యొక్క తగిన కాలానికి తగినది కావచ్చు, నిర్దేశించిన రూపంలో వారెంట్ ద్వారా బహిష్కరణకు ఆదేశించవచ్చు మరియు అలాంటి వ్యక్తికి సంబంధించి అదే విధంగా ధృవీకరించబడింది.అది తిరిగి కోలుకుంటే, అటువంటి జైలు లేదా నిర్బంధ ప్రదేశం లేదా నిర్బంధానికి శిక్ష అనుభవిస్తున్న వ్యక్తి విషయంలో, కేంద్ర ప్రభుత్వం దానిని సూచిస్తుంది, అటువంటి నావికా నిర్బంధ-క్వార్టర్స్ ప్రయోజనకరంగా పరిగణించబడతాయి.అతని జైలు శిక్ష యొక్క మిగిలిన భాగాన్ని ఆస్వాదించడానికి, అతను నిర్దేశించిన రూపంలో బహిష్కరణకు వారెంట్ పొందవచ్చు మరియు జైలు, జైలు లేదా దిద్దుబాటు గృహంలోని ప్రతి జైలర్ లేదా సంరక్షకుడు దానిని అందుకుంటారు."]
["157. नौसैनिक कारागार और नौसैनिक निरोध-क्‍वार्टर––","157. నావల్ జైలు మరియు నావికా నిర్బంధ గృహాలు"]
["केन्‍द्रीय सरकार किन्‍हीं निर्माणों को या जलयानों को या उनके किन्‍हीं भागों को नौसैनिक कारागारों या नौसैनिक क्‍वार्टरों के रूप में काम में लाए जाने के लिए अलग रख सकेगी और, यथास्‍थिति, नौसैनिक कारागारों या नौसैनिक निरोध-क्‍वार्टरों के रूप में काम में लाए जाने के लिए ऐसे अलग रखे गए निर्माण, जलयान या निर्माणों या जलयानों के भाग इस अधिनियम के अर्थों में क्रमश: नौसैनिक कारागार या नौसैनिक निरोध-क्‍वार्टर समझे जाएंगे ।","నావికాదళ జైళ్ళు లేదా నావికాదళ గృహాలుగా ఉపయోగించటానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏదైనా నిర్మాణాలు లేదా నాళాలు లేదా భాగాలను పక్కన పెట్టవచ్చు మరియు ఒకవేళ, నావికా జైళ్ళు లేదా నావికా నిర్బంధ గృహాలుగా నియమించబడవచ్చు. అటువంటి వేరు చేయబడిన నిర్మాణాలు, నాళాలు లేదా నిర్మాణాలు లేదా నాళాల భాగం ఈ చట్టం యొక్క అర్ధంలో వరుసగా నావికా జైళ్లు లేదా నావికా నిర్బంధ-క్వార్టర్లుగా పరిగణించబడతాయి."]
["158. जुर्माने के दंडादेश का निष्‍पादन––","158. జరిమానా అమలు ప్రదర్శన తండ్రి -"]
["जब कि जुर्माने का दण्‍डादेश सेना-न्‍यायालय या अनुशासनिक न्‍यायालय द्वारा अधिरोपित किया जाता है, तब वह आफिसर, जिसने सेना-न्‍यायालय या अनुशासनिक न्‍यायालय का आदेश द्वारा गठन किया है, जुर्माना अधिरोपित करने वाले आदेश की अपने हस्‍ताक्षर से सम्‍यक् रूप से प्रमाणित प्रतिलिपि, भारत में के किसी मजिस्‍ट्रेट को पारेषित कर सकेगा तथा ऐसा मजिस्‍ट्रेट तदुपरि उस जुर्माने को वसूली, [34][दण्‍ड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2)] के या किसी ऐसी तत्‍स्‍थानी विधि के, जो जम्‍मू-कश्‍मीर राज्‍य में प्रवृत्त हो, उपबन्‍धों के अनुसार ऐसे कराएगा, मानो वह ऐसे मजिस्‍ट्रेट द्वारा अधिरोपित जुर्माने का दंडादेश हो ।","ఆర్మీ కోర్టు లేదా క్రమశిక్షణా న్యాయస్థానం జరిమానా విధించినప్పుడు, ఆర్మీ కోర్టు లేదా క్రమశిక్షణా కోర్టు ఆదేశాల మేరకు ఏర్పడిన అధికారి, జరిమానా విధించే ఉత్తర్వు యొక్క కాపీని సక్రమంగా ధృవీకరించారు, భారతదేశంలోని ఏదైనా మేజిస్ట్రేట్‌ను పంపవచ్చు మరియు అలాంటి మేజిస్ట్రేట్ 1973 (1974 లో 2) క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ యొక్క [34] లేదా జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలో అమలులో ఉన్న ఏదైనా చట్టాన్ని తిరిగి పొందాలి. నియమం నిబంధనల ప్రకారం, అటువంటి మేజిస్ట్రేట్ విధించిన జరిమానాకు శిక్షగా ఇది జరుగుతుంది."]
["159. नौसैनिक कारागारों और निरोध-क्‍वार्टरों के बारे में विनियम बनाने की शक्‍ति––","159. నావికాదళాలు మరియు నిర్బంధ గృహాలకు సంబంధించి నిబంధనలు చేసే అధికారం."]
["(1) केन्‍द्रीय सरकार, निम्‍नलिखित बातों के लिए उपबन्‍ध करने वाले विनियम शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा बना सकेगी––","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం, అధికారిక గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ఈ క్రింది విషయాలను అందించే నిబంధనలు చేయవచ్చు: -"]
["(क) नौसैनिक कारागारों और निरोध-क्‍वार्टरों का शासन, प्रबन्‍ध और विनियमन;","(క) నావికాదళాలు మరియు నిర్బంధ గృహాల పాలన, నిర్వహణ మరియు నియంత్రణ;"]
["(ख) उनके निरीक्षकों, परिदर्शकों और आफिसरों की नियुक्‍ति और हटाया जाना और शक्‍तियां;","(ఖ) వారి ఇన్స్పెక్టర్లు, పర్యవేక్షకులు మరియు అధికారుల నియామకం మరియు తొలగింపు మరియు అధికారాలు;"]
["(ग) उनमें के कैदियों या उनमें निरोध भोग रहे व्‍यक्‍तियों के भोजन, बिस्‍तर और कपड़े;","(గ) వారి ఖైదీల లేదా వారిలో అదుపులోకి తీసుకున్న వారి ఆహారం, పడకలు మరియు దుస్తులు;"]
["(घ) उनमें के कैदियों या व्‍यक्‍तियों का श्रम और ऐसे कैदियों या व्‍यक्‍तियों को समर्थ बनाने के लिए विशेष उद्योग और अच्‍छे आचरण, जिससे वे अपने दण्‍डादेश के प्रभाग का परिहार उपार्जित कर सकें; तथा","(ఘ) వారిలో ఉన్న ఖైదీలు లేదా వ్యక్తుల శ్రమ మరియు ప్రత్యేక పరిశ్రమ మరియు అటువంటి ఖైదీలను లేదా వ్యక్తులను ఎనేబుల్ చెయ్యడానికి మంచి ప్రవర్తన, తద్వారా వారు తమ శిక్ష యొక్క విభజన యొక్క ఉపశమనాన్ని పొందవచ్చు; మరియు"]
["(ङ) ऐसे कैदियों या व्‍यक्‍तियों की देख-रेख, उनकी सुरक्षित अभिरक्षा और उनमें अच्‍छी व्‍यवस्‍था और अनुशासन बनाए रखना और ऐसे कैदियों या व्‍यक्‍तियों को उनके द्वारा किए गए अपराधों के लिए दंड का शारीरिक सजा द्वारा, अवरोध द्वारा या अन्‍यथा दिया जाना ।","(ఙ) అటువంటి ఖైదీలు లేదా వ్యక్తుల సంరక్షణ, వారి సురక్షితమైన అదుపు మరియు మంచి క్రమం మరియు క్రమశిక్షణను నిర్వహించడం మరియు అలాంటి ఖైదీలను లేదా వ్యక్తులను శారీరక శిక్ష, అడ్డంకి లేదా ఇతరత్రా చేసిన నేరాలకు శిక్షించడం."]
["(2) इस धारा के अधीन बनाए जाने वाले विनियम कारागार अधिनियम, 1894 (1894 का 9) और तद्धीन बनाए गए नियमों के उपबन्‍धों में से किन्‍हीं ऐसों को, जो किन्‍हीं व्‍यक्‍तियों पर, जो कैदी नहीं हैं, दण्‍ड अधिरोपित करते हैं या जेलरों, कारागारों के चिकित्‍सक आफिसरों और अन्‍य आफिसरों के कर्तव्‍य के सम्‍बन्‍ध में हैं, नौसैनिक कारागारों या निरोध क्‍वार्टरों पर लागू कर सकेंगे ।","(2) ఈ విభాగం కింద చేయవలసిన నిబంధనలు జైళ్ల చట్టం, 1894 (1894 లో 9) లోని నిబంధనలు మరియు ఖైదీలు లేదా జైలర్లు కాని ఏ వ్యక్తికైనా శిక్షలు విధించే నిబంధనలను విధిస్తాయి. ఖైదీలు అధికారులు మరియు ఇతర అధికారుల విధులకు సంబంధించి, నావికాదళ జైళ్లకు లేదా నిర్బంధ గృహాలకు వర్తించాలి."]
["(3) इस धारा के अधीन बनाए जाने वाले विनियम किसी अपराध के लिए किसी शारीरिक दण्‍ड का दिया जाना प्राधिकृत नहीं करेंगे ।","(3) ఈ విభాగం కింద చేసిన నిబంధనలు నేరానికి శారీరక శిక్ష విధించటానికి అధికారం ఇవ్వవు."]
["अध्‍याय 15","అధ్యాయం 15"]
["सेना-न्‍यायालयों की कार्यवाहियों का न्‍यायिक पुनर्विलोकन","సైనిక కోర్టులలో విచారణ యొక్క న్యాయ సమీక్ష"]
["160. नौसेना के जज एडवोकेट जनरल द्वारा न्‍यायिक पुनर्विलोकन––","160. నేవీ న్యాయమూర్తి అడ్వకేట్ జనరల్ జ్యుడీషియల్ రివ్యూ."]
["(1) सेना-न्‍यायालय या अनुशासनिक न्‍यायालयों द्वारा किए गए विचारणों की सब कार्यवाहियों का पुनर्विलोकन नौसेना के जज एडवोकेट जनरल द्वारा या तो स्‍वप्रेरणा से या किसी ऐसे व्‍यक्‍ति के, जो किसी दण्‍डादेश या निष्‍कर्ष से व्‍यथित है, विहित समय के अन्‍दर उससे किए गए आवेदन पर, किया जाएगा, और नौसेना का जज एडवोकेट जनरल ऐसे पुनर्विलोकन की रिपोर्ट ऐसी सिफारिशों के सहित, जो न्‍यायसंगत और उचित प्रतीत हों, नौसेनाध्‍यक्ष को उसके विचारर्थ और ऐसी कार्रवाई के लिए, जैसी नौसेनाध्‍यक्ष ठीक समझे, पारेषित करेगा ।",".(1) ఆర్మీ కోర్టు లేదా నేవీ యొక్క క్రమశిక్షణా న్యాయస్థానాలు నిర్వహించిన అన్ని విచారణల అవలోకనం. న్యాయమూర్తి అడ్వకేట్ జనరల్ చేత ప్రేరేపించబడినప్పుడు లేదా నిర్ణీత సమయం లోపు ఏదైనా వాక్యం లేదా ముగింపుతో బాధపడుతున్న వ్యక్తి చేత చేయబడుతుంది.దరఖాస్తు చేయబడాలి, మరియు నేవీ న్యాయమూర్తి అడ్వకేట్ జనరల్ అటువంటి సమీక్ష యొక్క నివేదికను, న్యాయమైన మరియు సహేతుకమైనదిగా భావించే సిఫారసులతో, నావికాదళ సిబ్బందికి దాని పరిశీలన కోసం మరియు నావల్ చీఫ్ సరిపోయే చర్యల కోసం పంపాలి."]
["(2) जहां कि किसी व्‍यथित व्‍यक्‍ति ने उपधारा (1) के अधीन कोई आवेदन किया है, वहां यदि मामले की परिस्‍थितियों में ऐसा अपेक्षित हो, जज एडवोकेट जनरल सुनवाई या तो स्‍वयं उसी द्वारा या किसी विधि-व्‍यवसायी या नौसेना के किसी आफिसर के माध्‍यम से की जाने का उसे अवसर दे सकेगा ।","(2) కేసులో పరిస్థితులలో అవసరమైతే, బాధిత వ్యక్తి ఉప-సెక్షన్ (1) కింద దరఖాస్తు చేసిన చోట, అతనికిజడ్జి అడ్వకేట్ జనరల్ హియరింగ్ స్వయంగా లేదా లీగల్ ప్రాక్టీషనర్ లేదా నావికాదళ అధికారి ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది దీన్ని చేయడానికి అవకాశం ఇస్తుంది."]
["161. नौसेनाध्‍यक्ष द्वारा विचार––","161. నేవీ చీఫ్ పరిశీలన."]
["(1) नौसेनाध्‍यक्ष धारा 160 के अधीन रिपोर्ट की और सिफारिशों की प्राप्‍ति पर, यदि कोई हों, मृत्‍यु दण्‍डादेश के सब मामलों में, और उन सब मामलों में, जिनमें कि सेना-न्‍यायालय राष्‍ट्रपति के आदेश द्वारा गठित किया जाता है, कार्यवाहियों और रिपोर्ट ऐसी रिफारिशों के सहित, जिन्‍हें करना वह ठीक समझे, केन्‍द्रीय सरकार को पारेषित करेगा, और अन्‍य मामलों में पारेषित कर सकेगा ।","(1) మరణశిక్ష యొక్క అన్ని కేసులలో, నివేదిక మరియు సిఫార్సులు అందిన తరువాత, ఏదైనా ఉంటే, నావల్ చీఫ్స్ సెక్షన్ 160 కింద,మరియు మిలిటరీ కోర్టును రాష్ట్రపతి ఆదేశాల మేరకు ఏర్పాటు చేసే అన్ని విషయాలలో, వంటి సిఫార్సులతో సహా ప్రొసీడింగ్స్ మరియు నివేదికలు, ఇతర సందర్భాల్లో సరిపోతుందని భావించే సిఫారసులతో, కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ప్రసారం చేయాలి."]
["(2) धारा 160 में की या इस धारा में की कोई भी बात इस अधिनियम के अधीन दिए गए दोषमुक्‍ति के आदेश को अपास्‍त करने की कोई सिफारिश करने के लिए नौसेना के जज एडवोकेट या नौसेनाध्‍यक्ष को या आदेश को अपास्‍त करने के लिए केन्‍द्रीय सरकार को प्राधिकृत नहीं करेगी ।","(2) ఈ చట్టం క్రింద ఇచ్చిన నిర్దోషుల ఉత్తర్వు కోసం సెక్షన్ 160 లో చేసిన ఏదైనా ఆర్డర్ లేదా ఈ విభాగంలో ఏదైనా. తొలగించడానికి సిఫారసు చేయడానికి, న్యాయమూర్తి న్యాయవాది లేదా నేవీ చీఫ్ లేదా ఈ ఉత్తర్వును కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పక్కన అధికారం ఇవ్వదు."]
["अध्‍याय 16","అధ్యాయం 16"]
["निष्‍कर्षों और दण्‍डादेशों का उपान्‍तरण, क्षमा और दण्‍डादेशों का लघुकरण, परिहार और निलंबन","తీర్మానాలు మరియు శిక్షల చెల్లింపు, వాక్యాల ఉపశమనం మరియు ఉపశమనం, ఎగవేత మరియు సస్పెన్ష"]
["162. निष्‍कर्षों या दण्‍डादेशों के विरुद्ध केन्‍द्रीय सरकार या नौसेनाध्‍यक्ष को अर्जियां––","162. తీర్మానాలు లేదా మనోభావాలకు వ్యతిరేకంగా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి లేదా నేవీ చీఫ్‌కు విజ్ఞప్తులు -"]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का जो भी व्‍यक्‍ति किसी सेना-न्‍यायालय के निष्‍कर्ष या दण्‍डादेश से अपने को व्‍यथित समझता है वह केन्‍द्रीय सरकार या नौसेनाध्‍यक्ष के समक्ष अर्जी उपस्‍थित कर सकेगा, और, यथास्‍थिति, केन्‍द्रीय सरकार या नौसेनाध्‍यक्ष उस पर ऐसा आदेश दे सकेगा जैसा ठीक समझा जाए ।","నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఎవరైనా ఆర్మీ కోర్టు తీర్మానం లేదా శిక్షతో బాధపడుతున్నట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా నేవీ చీఫ్ ముందు ఒక దరఖాస్తును సమర్పించవచ్చు మరియు ఒకవేళ, కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా నేవీ చీఫ్ అటువంటి ఉత్తర్వులను ఇవ్వవచ్చు అర్థం చేసుకోవాలి"]
["163. निष्‍कर्षों और दण्‍डादेशों के बारे में केन्‍द्रीय सरकार और नौसेनाध्‍यक्ष की शक्‍तियां––","163. తీర్మానాలు మరియు శిక్షలకు సంబంధించి కేంద్ర ప్రభుత్వం మరియు నావికాదళ సిబ్బంది యొక్క అధికారాలు-"]
["भारतीय सिक्‍का निर्माण अधिनियम, 1906","ఇండియన్ కాయినేజ్ యాక్ట్, 1906"]
["(1906 का अधिनियम सं० 3)","(1906 యొక్క చట్టం నెం 3)"]
["धारा 1—","విభాగం 1-"]
["उपधारा (2) में, “जम्मू-कश्मीर राज्य के सिवाय” का लोप करें ।","ఉప-విభాగం (2) లో, \"జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రం తప్ప\" వదిలివేయండి."]
["धारा 23—","సెక్షన్ 23—"]
["“वे राज्यक्षेत्र, जिन पर यह अधिनियम विस्तारित होता है”, के स्थान पर “भारत” प्रतिस्थापित करें ।","ఈ చట్టం విస్తరించిన భూభాగాలకు \"భారతదేశం\" ను ప్రత్యామ్నాయం చేయండి."]
["भारतीय पेटेंट और डिजाइन अधिनियम, 1911","ఇండియన్ పేటెంట్ అండ్ డిజైన్ యాక్ట్, 1911"]
["(1911 का अधिनियम सं० 2)","(1911 యొక్క చట్టం నెం 2)"]
["धारा 2—","విభాగం 2-"]
["(क) खण्ड (1) में, “और जम्मू-कश्मीर राज्य के संबंध में, उस राज्य का महा-अधिवक्‍ता” को जोड़ दें ।","(క) నిబంధన (1) లో, \"మరియు జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రానికి సంబంధించి, ఆ రాష్ట్ర అడ్వకేట్ జనరల్\" ను జోడించండి"]
["(ख) खण्ड (7क) का लोप करें ।","(ఖ) నిబంధనను వదిలివేయండి (7క)।"]
["धारा 80—","సెక్షన్ 80—"]
["(क) उपधारा (1) के प्रारम्भिक पैरा में, “यदि” शब्दों से शुरू होने वाले और “जिस पर यह अधिनियम विस्तारित होता है” शब्दों के साथ समाप्‍त होने वाले भाग के स्थान पर, प्रतिस्थापित करें—","(క) ఉప-విభాగం (1) యొక్క ప్రారంభ పేరాలో, భాగం \"ఉంటే\" అనే పదాలతో మొదలై \"చట్టం విస్తరించే\" పదాలతో ముగుస్తుంది, ప్రత్యామ్నాయం -"]
["“यदि—","\"ఇలా--"]
["(i) जम्मू-कश्मीर राज्य से भिन्न किसी भाग ख राज्य के संबंध में, 18 अप्रैल, 1950, तथा","(i) జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రం కాకుండా సబందించి, ఏప్రిల్ 18, 1950, మరియు"]
["(ii) जम्मू-कश्मीर राज्य के संबंध में, जम्मू-कश्मीर (विधि-विस्तारण) अधिनियम, 1956 के प्रारम्भ की तारीख, के ठीक पूर्व सम्बद्ध भाग ख राज्य में इस अधिनियम की तत्स्थानी कोई विधि प्रवृत्त होती है ।”।","(ii) జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రానికి సంబంధించి, జమ్మూ కాశ్మీర్ (లా ఎక్స్‌టెన్షన్) చట్టం, 1956 ప్రారంభమైన తేదీకి ముందు, ఈ చట్టానికి సంబంధించిన ఏదైనా చట్టం సంబంధిత పార్ట్ బి రాష్ట్రంలో అమల్లోకి వస్తుంది. \""]
["(ख) उपधारा (2) में, “भाग ख राज्य (विधि) अधिनियम, 1951 (1951 का 3) की धारा 6” के पश्‍चात् “ या जम्मू-कश्मीर (विधि-विस्तारण) अधिनियम, 1956 की धारा 5,” अन्तःस्थापित करें ।","(ఖ) ఉప-విభాగం (2) లో, \"పార్ట్ బి స్టేట్స్ (లా) చట్టం, 1951 (1951 లో 3)\" లేదా \"జమ్మూ కాశ్మీర్ (లా ఎక్స్‌టెన్షన్) చట్టం, 1956 లోని సెక్షన్ 5\" తరువాత, చొప్పించండి."]
["नाशक कीट तथा नाशक जीव अधिनियम, 1914","పురుగుమందు మరియు పురుగుమందుల చట్టం, 1914"]
["(1914 का अधिनियम सं० 2)","(1914 యొక్క చట్టం 2)"]
["खण्ड (घ) का लोप करें ।","నిబంధన (ఘ) ను తొలగించండి."]
["धारा 4ग का लोप करें ।","సెక్షన్ 4 గ ను వదిలివేయండి."]
["धारा 5क—","సెక్షన్ 5 ఎ-"]
["“या भारत से जम्मू-कश्मीर राज्य को किसी ऐसी वस्तु या कीट का निर्यात करता है या निर्यात करने का प्रयत्‍न करता है, जिसके बारे में धारा 4ग के अधीन अधिसूचना जारी की गई है” का लोप करें ।","జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రానికి భారతదేశం నుండి అటువంటి వస్తువు లేదా తెగులును ఎగుమతి చేయడానికి లేదా ఎగుమతి చేయడానికి ప్రయత్నిస్తుంది, దీని గురించి సెక్షన్ 4 సి కింద నోటిఫికేషన్ జారీ చేయబడింది।"]
["इंडियन कापीराइट ऐक्ट, 1914","ఇండియన్ కాపీరైట్ చట్టం, 1914"]
["(1914 का अधिनियम सं० 3)","(1914 యొక్క చట్టం సం 3)"]
["खण्ड (1क) का लोप करें ।","నిబంధనను వదిలివేయండి (1క)."]
["इंडियन काटन सेस ऐक्ट, 1923","ఇండియన్ కాటన్ సెస్ యాక్ట్, 1923"]
["(1923 का अधिनियम सं० 14)","(1923 లోని చట్టం సం 14)"]
["उपधारा (2) के स्थान पर प्रतिस्थापित करें—","ఉప విభాగం (2) కు ప్రత్యామ్నాయం -"]
["“(2) इसका विस्तार सम्पूर्ण भारत पर निर्भर है :","\"(2) దీని విస్తరణ మొత్తం భారతదేశంపై ఆధారపడి ఉంటుంది:"]
["परन्तु यह जम्मू-कश्मीर राज्य को वहां तक के सिवाय लागू नहीं होगा जहां तक इस अधिनियम के उपबन्ध उसमें विनिर्दिष्‍ट उपकर के उद्‌ग्रहण और वसूली से संबंधित हैं ।”।"," కానీ ఈ జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రానికి ఇది వర్తించదు, ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు అందులో పేర్కొన్న సెస్ యొక్క వసూలు మరియు రికవరీకి సంబంధించినవి. \"."]
["धारा 3—","విభాగం 3-"]
["(क) उपधारा (1) में “वे राज्यक्षेत्र, जिन पर यह अधिनियम विस्तारित होता है” और “वे उक्‍त राज्यक्षेत्र” के स्थान पर “भारत” प्रतिस्थापित करें ।","(క) ఉప-విభాగం (1) \"చట్టం విస్తరించిన ఆ భూభాగాలను\" మరియు \"భారతదేశం\" కొరకు \"ఆ భూభాగాలను\" భర్తీ చేస్తుంది."]
["(ख) उपधारा (2) में, “वे राज्यक्षेत्र जिन पर यह अधिनियम विस्तारित होता है” के स्थान पर “भारत” प्रतिस्थापित करें ।","(ఖ) ఉప-విభాగం (2) లో, \"ఈ చట్టం విస్తరించి ఉన్న భూభాగాలకు\", \"భారతదేశం\" ను ప్రత్యామ్నాయం చేయండి."]
["भारतीय सैनिक (मुकदमा) अधिनियम, 1925","ఇండియన్ సోల్జర్స్ (లిటిగేషన్) చట్టం, 1925"]
["(1925 का अधिनियम सं० 4)","(1925 యొక్క చట్టం సం 4)"]
["अनिष्‍टकर मादक द्रव्य अधिनियम, 1930","నార్కోటిక్ డ్రగ్స్ యాక్ట్, 1930"]
["(1930 का अधिनियम सं० 2)","(1930 యొక్క చట్టం సం 2)"]
["सम्पूर्ण अधिनियम में “राज्यों” के स्थान पर “भारत” प्रतिस्थापित करें ।","మొత్తం చట్టంలో, \"స్టేట్స్\" ను \"ఇండియా\" తో భర్తీ చేయండి."]
["धारा 1—","విభాగం 1-"]
["उपधारा (2) में, “जम्मू-कश्मीर राज्य के सिवाय” का लोप करें ।","ఉప-విభాగం (2) లో, \"జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రం తప్ప\" వదిలివేయండి."]
["खण्ड (ठठ) का लोप करें ।","బ్లాక్ (ఠఠ) ను రద్దు చేయండి."]
["इंडियन लॉक सेस ऐक्ट, 1930","ఇండియన్ లాక్ సెస్ యాక్ట్, 1930"]
["(1930 का अधिनियम सं० 24)","(1930 యొక్క 24 వ చట్టం)"]
["उपधारा (2) के स्थान पर प्रतिस्थापित करें :","ఉప విభాగం (2) స్థానంలో ప్రత్యామ్నాయం:"]
["“(2) इसका विस्तार सम्पूर्ण भारत पर है :","\"(2) ఇది మొత్తం భారతదేశానికి విస్తరించింది:"]
["भारतीय रिजर्व बैंक अधिनियम, 1934","రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా చట్టం, 1934"]
["(1934 का अधिनियम सं० 2)","(1934 యొక్క చట్టం నెం 2)"]
["उपधारा (2) में,","ఉప విభాగంలో (2),"]
["“जम्मू-कश्मीर राज्य के सिवाय” का लोप करें ।","\"జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రం తప్ప వదిలివేయి."]
["खण्ड (छ) का लोप करें ।","నిబంధన (ఛ) ను వదిలివేయండి."]
["धारा 26 के बाद निम्‍नलिखित अन्तःस्थापित करें :—","సెక్షన్ 26 తరువాత, కింది వాటిని ఇన్‌స్టాల్ చేయండి: -"]
["“26क. कुछ बैंक नोट वैध निविदा न रहेंगे—","\"26क. కొన్ని నోట్లు చెల్లుబాటు అయ్యే టెండర్‌గా ఉండవు-"]
["धारा 26 में किसी बात के होते हुए भी, 1946 की जनवरी के तेरहवें दिन के पूर्व निर्गमित पांच सौ रुपए, एक हजार रुपए या दस हजार रुपए के अंकित मूल्य का कोई बैंक नोट उसमें अभिव्यक्‍त राशि की अदायगी या लेखे वैध निविदा नहीं रहेगा ।”।","సెక్షన్ 26 లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, 1946 జనవరి పదమూడవ రోజుకు ముందు జారీ చేసిన ఐదు వందల రూపాయలు, వెయ్యి రూపాయలు లేదా పదివేల రూపాయల ముఖ విలువ కలిగిన ఏదైనా బ్యాంక్ నోట్ చెల్లుబాటు అయ్యే టెండర్ లేదా అందులో వ్యక్తీకరించిన మొత్తానికి చెల్లింపు కాదు. \"."]
["पैट्रोलियम अधिनियम, 1934","పెట్రోలియం చట్టం, 1934"]
["(1934 का अधिनियम सं० 30)","(1934 యొక్క చట్టం నెం 30)"]
["खण्ड (घ) के स्थान पर, प्रतिस्थापित करें—","నిబంధన (ఘ) స్థానంలో, భర్తీ-"]
["“(घ) ‘पैट्रोलियम का परिवहन करना” से भारत में एक स्थान से दूसरे स्थान को पैट्रोलियम ले जाना अभिप्रेत है ;’।","(డి) పెట్రోలియం రవాణా \"అంటే భారతదేశంలో పెట్రోలియంను ఒక ప్రదేశం నుండి మరొక ప్రదేశానికి రవాణా చేయడం;\"."]
["खण्ड (ङ) में “वे राज्यक्षेत्र, जिन पर यह अधिनियम विस्तारित होता है” के स्थान पर “भारत” प्रतिस्थापित करें ।","నిబంధన (ఙ) లో, \"ఈ చట్టం విస్తరించిన భూభాగాలకు\", \"భారతదేశం\" ను భర్తీ చేయండి."]
["बीमा अधिनियम, 1938","భీమా చట్టం, 1938"]
["(1938 का अधिनियम सं० 4)","(1938 యొక్క చట్టం నెం 4)"]
["सम्पूर्ण अधिनियम में “राज्य” और “भारत के राज्य” के स्थान पर “भारत” प्रतिस्थापित करें ।","మొత్తం చట్టంలో, \"స్టేట్\" మరియు \"స్టేట్ ఆఫ్ ఇండియా\" అనే పదాల కోసం, \"ఇండియా\" ను భర్తీ చేయండి."]
["धारा 114—","సెక్షన్ 114—"]
["उपधारा (2) के खण्ड (ख) में","ఉప విభాగం (2) యొక్క నిబంధన (ఖ) లో"]
["“भारत में या” और “यथास्थिति” का लोप करें ।","\"భారతదేశంలో మరియు \"యథాతథ స్థితిని\" వదిలివేయండి."]
["ट्रेड मार्क्स ऐक्ट, 1940","ట్రేడ్ మార్క్స్ చట్టం, 1940"]
["(1940 का अधिनियम सं० 5)","(1940 యొక్క చట్టం నెం 5)"]
["उपधारा (2) में","ఉప విభాగంలో (2)"]
[", “जम्मू-कश्मीर राज्य के सिवाय” का लोप करें ।","\"జమ్మూ- కాశ్మీర్ రాష్ట్రం తప్ప\" ను తీసివేయండి."]
["उपधारा (1) में,","ఉప విభాగంలో (1),"]
["खण्ड (घघ) का लोप करें ।","బ్లాక్ ((ఘఘ) ను రద్దు చేయండి."]
["कृषि उपज उपकर अधिनियम, 1940","వ్యవసాయ ఉత్పత్తి సెస్ చట్టం, 1940"]
["(1940 का अधिनियम सं० 27)","(1940 యొక్క చట్టం సం 27)"]
["उपधारा (1) में, “वे राज्यक्षेत्र जिन पर यह अधिनियम विस्तारित होता है” के स्थान पर “भारत” प्रतिस्थापित करें ।","ఉప-విభాగం (1) లో, \"ఈ చట్టం విస్తరించి ఉన్న భూభాగాలకు\", \"ఇండియా\" ను ప్రత్యామ్నాయం చేయండి."]
["इंडियन कोकोनट कमिटी ऐक्ट, 1944","భారతీయ కొబ్బరి కమిటీ చట్టం, 1944"]
["(1944 का अधिनियम सं० 10)","(1944 యొక్క చట్టం సం 10)"]
["उपधारा (2) के स्थान पर, निम्‍नलिखित प्रतिस्थापित करें :","ఉప-విభాగం (2) స్థానంలో, కింది వాటిని భర్తీ చేయండి:"]
["परन्तु यह जम्मू-कश्मीर राज्य को वहां तक के सिवाय लागू नहीं होगा जहां तक इस अधिनियम के उपबन्ध उसमें विनिर्दिष्‍ट उत्पाद-शुल्क के उद्‌ग्रहण और वसूली से संबंधित हैं ।”।","జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రానికి ఇది వర్తించదు, ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు దానిలో పేర్కొన్న ఎక్సైజ్ సుంకాలను వసూలు చేయడం మరియు వసూలు చేయడం వంటివి. \"."]
["इंडियन आयल सीड्स कमिटी ऐक्ट, 1946","ఇండియన్ ఆయిల్ సీడ్స్ కమిటీ చట్టం, 1946"]
["(1946 का अधिनियम सं० 9)","(1946 యొక్క చట్టం నెం 9)"]
["उपधारा (2) के स्थान पर, निम्‍नलिखित प्रतिस्थापित करें—","ఉప-విభాగం (2) స్థానంలో, కింది వాటిని భర్తీ చేయండి --"]
["परन्तु यह जम्मू-कश्मीर राज्य को वहां तक के सिवाय लागू नहीं होगा जहां तक इस अधिनियम के उपबन्ध उसमें विनिर्दिष्‍ट उत्पाद-शुल्क और सीमा-शुल्‍क के उद्‌ग्रहण और वसूली से संबंधित हैं ।”।","ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు దానిలో పేర్కొన్న ఎక్సైజ్ మరియు ఆచారాల వసూలు మరియు సేకరణకు సంబంధించినంతవరకు తప్ప ఇది జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రానికి వర్తించదు..\". "]
["उपधारा (1) में,—","ఉప విభాగంలో (1), -"]
["(क) “वे राज्यक्षेत्र जिन पर यह अधिनियम विस्तारित होता है”, के स्थान पर “भारत” प्रतिस्थापित करें ;","(క) ఈ చట్టం విస్తరించి ఉన్న భూభాగాలకు \"ఇండియా\" ను ప్రత్యామ్నాయం చేయండి;"]
["(ख) दो स्थानों में आने वाले “वे उक्‍त राज्यक्षेत्र” के स्थान पर “भारत” प्रतिस्थापित करें ।","(ఖ) రెండు చోట్ల వస్తోంది \"చెప్పిన భూభాగం\" కోసం \"ఇండియా\" ను ప్రత్యామ్నాయం చేయండి."]
["दिल्ली विशेष पुलिस स्थापन अधिनियम, 1946","ప్రత్యేక ఢీల్లీ స్పెషల్ పోలీస్ ఎస్టాబ్లిష్మెంట్ యాక్ట్, 1946"]
["(1946 का अधिनियम सं० 25)","(1946 యొక్క చట్టం నెం 25)"]
["विदेशी मुद्रा विनियम अधिनियम, 1947","విదేశీ మారక నిబంధనల చట్టం, 1947"]
["(1947 का अधिनियम सं० 7)","(1947 యొక్క చట్టం నెం 7)"]
["सम्पूर्ण अधिनियम में “राज्यों” और “भारत के राज्यों” के स्थान पर “भारत” प्रतिस्थापित करें ।","స్టేట్స్ మరియు \"స్టేట్స్ ఆఫ్ ఇండియా\" కోసం మొత్తం చట్టంలో \"ఇండియా\" ను ప్రత్యామ్నాయం చేయండి."]
["खण्ड (ड) का लोप करें और खण्ड (ढ) को खण्ड (ड) के रूप में पुनः अक्षरांकित करें ।","నిబంధన (డ) ను నిర్మూలించండి మరియు నిబంధన (ఢ) ను నిబంధన (డ) గా తిరిగి వ్రాస్తుంది."]
["एन्टीक्‍कीटीज (एक्सपोर्ट कंट्रोल) ऐक्ट, 1947","పురాతన వస్తువులు (ఎగుమతి నియంత్రణ) చట్టం, 1947"]
["(1947 का अधिनियम सं० 31)","(1947 యొక్క చట్టం సం 31)"]
["खण्ड (ख) में, “वे राज्यक्षेत्र जिन पर यह अधिनियम विस्तारित होता है” के स्थान पर “भारत” प्रतिस्थापित करें ।","నిబంధన (ఖ) లో, \"ఈ చట్టం విస్తరించి ఉన్న భూభాగాలకు\", \"భారతదేశం\" ను భర్తీ చేయండి."]
["एटामिक एनर्जी ऐक्ट, 1948","అటామిక్ ఎనర్జీ యాక్ట్, 1948"]
["(1948 का अधिनियम सं० 29)","(1948 లోని చట్టం సం 29)"]
["अन्तर्राज्यिक जल विवाद अधिनियम, 1956","ఇంటర్-స్టేట్ వాటర్ వివాదాల చట్టం, 1956"]
["(1956 का अधिनियम संख्यांक 33)[1]","(1956 యొక్క చట్టం సంఖ్య 33) [1]"]
["[28 सितम्बर, 1956]","[28 సెప్టెంబర్ 1956]"]
["अन्तर्राज्यिक नदियों और नदी-दूनों के जल से सम्बन्धित विवादों के न्यायनिर्णयन के लिए उपबंध करने हेतु अधिनियम","అంతర్-రాష్ట్ర నదులు మరియు నది-లోయల జలాలకు సంబంధించిన వివాదాల తీర్పు కోసం చట్టం"]
["भारत गणराज्य के सातवें वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो :—","రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క ఏడవ సంవత్సరంలో దీనిని పార్లమెంట్ ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేసింది: -"]
["1. संक्षिप्‍त नाम और विस्तार—","1. చిన్న పేరు మరియు పొడిగింపు—"]
["(1) यह अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम अन्तर्राज्यिक जल विवाद अधिनियम, 1956 है ।","(1) ఈ చట్టాన్ని అంతర్-రాష్ట్ర నీటి వివాదాల చట్టం, 1956 అని పిలుస్తారు."]
["(2) इसका विस्तार सम्पूर्ण भारत पर है ।","(2) ఇది మొత్తం భారతదేశానికి విస్తరించింది."]
["2. परिभाषाएं—","2. నిర్వచనాలు—"]
["इस अधिनियम में, जब तक कि संदर्भ से अन्यथा अपेक्षित न हो—","ఈ చట్టంలో, సందర్భం వరకు అవసరమైతే తప్ప-"]
["(क) “विहित” से इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों द्वारा विहित अभिप्रेत है ;","(క) సూచించినది అంటే ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడుతుంది;"]
["(ख) “अधिकरण” से धारा 4 के अधीन गठित जल विवाद अधिकरण अभिप्रेत है ;","(ఖ) ట్రిబ్యునల్ అంటే సెక్షన్ 4 కింద ఏర్పడిన నీటి వివాదాల ట్రిబ్యునల్;"]
["(ग) “जल विवाद” से दो या अधिक राज्य सरकारों के बीच कोई ऐसा विवाद या मतभेद अभिप्रेत है जो—","(గ) నీటి వివాదం అంటే రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య ఏదైనా వివాదం లేదా తేడాలు ఉద్దేశించబడ్డాయి."]
["(i) किसी अन्तर्राज्यिक नदी या नदी-दूनों के जल के उपयोग, वितरण या नियंत्रण के बारे में हो ; अथवा","(i) ఒక అంతర్రాష్ట్ర నది లేదా నదీతీర జలాల వాడకం, పంపిణీ లేదా నియంత్రణ గురించి; లేదా"]
["(ii) ऐसे जल के उपयोग, वितरण या नियंत्रण से संबंधित किसी करार के निबन्धनों के निर्वचन या ऐसे करार के कार्यान्वयन के बारे में हो ; अथवा","(ii) అటువంటి నీటి వాడకం, పంపిణీ లేదా నియంత్రణ లేదా అటువంటి ఒప్పందం అమలుకు సంబంధించిన ఏదైనా ఒప్పందం యొక్క నిబంధనల వివరణ; లేదా"]
["(iii) धारा 7 में अन्तर्विष्‍ट प्रतिषेध के उल्लंघन में किसी जल दर के उदग्रहण के बारे में हो ।","(iii) సెక్షన్ 7 లో ఉన్న నిషేధాన్ని ఉల్లంఘిస్తూ ఏదైనా నీటి రేటు విధించడం."]
["3. जल विवादों के बारे में राज्य सरकारों द्वारा परिवाद—","3. నీటి వివాదాలకు సంబంధించి రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మనోవేదనలు-"]
["यदि किसी राज्य की सरकार को यह प्रतीत होता है कि दूसरे राज्य की सरकार के साथ जल विवाद इस कारण उत्पन्न हो गया है या होने की संभावना है कि अंतर्राज्यिक नदी या नदी-दून के जल में राज्य या उसके किन्हीं निवासियों के हित पर निम्‍नलिखित किसी कारण से प्रतिकूल प्रभाव पड़ा है या पड़ना संभाव्य है, अर्थात् :—","ఒక రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇలా అనుకుంటే మరొక రాష్ట్ర ప్రభుత్వంతో నీటి వివాదం తలెత్తిందని లేదా అంతరాష్ట్ర నది లేదా నది లేదా నదీ పరీవాహక జలాలపై ఏదైనా రాష్ట్రం లేదా దాని నివాసితులలో ఎవరైనా ఆసక్తి కనబరిచినట్లు ఒక రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి కనిపిస్తే, ఈ క్రింది వాటిలో ఏదైనా కారణం ప్రతికూల ప్రభావాన్ని కలిగి ఉంటుంది లేదా పడిపోయే అవకాశం ఉంది, అవి: -"]
["(क) दूसरे राज्य द्वारा की गई या प्रस्थापित किसी कार्यपालक कार्रवाई अथवा पारित या प्रस्थापित किसी विधान से ; अथवा","(క) ఏదైనా కార్యనిర్వాహక చర్య లేదా మరొక రాష్ట్రం ఆమోదించిన లేదా ఏర్పాటు చేసిన చట్టం ద్వారా; లేదా"]
["(ख) जल के उपयोग, वितरण या नियंत्रण के बारे में दूसरे राज्य या उसके किसी प्राधिकारी के अपनी शक्‍तियों में से किसी का प्रयोग न करने से ; अथवा","(ఖ) నీటి వినియోగం, పంపిణీ లేదా నియంత్రణకు సంబంధించి మరొక రాష్ట్రం లేదా దాని అధికారులలో ఎవరి అధికారాలను ఉపయోగించడం లేదు; లేదా"]
["(ग) जल के उपयोग, वितरण या नियंत्रण से संबंधित किसी करार के निबन्धनों के दूसरे राज्य द्वारा कार्यान्वित न किए जाने से,तो राज्य सरकार ऐसे प्ररूप और रीति में, जो विहित की जाए, न्यायनिर्णयन के लिए अधिकरण को जल विवाद निर्देशित करने का केन्द्र से अनुरोध कर सकेगी ।","(గ) నీటి వినియోగం, పంపిణీ లేదా నియంత్రణకు సంబంధించిన ఒక ఒప్పందం యొక్క నిబంధనలు మరొక రాష్ట్రం అమలు చేయకపోతే, సూచించిన రూపంలో మరియు పద్ధతిలో తీర్పు కోసం నీటి వివాదాలను ట్రిబ్యునల్‌కు సూచించమని కేంద్రం యొక్క అభ్యర్థన. చెయ్యగలుగుట"]
["4. अधिकरण का गठन—","4. ట్రిబ్యునల్ యొక్క రాజ్యాంగం-"]
["(1) जब धारा 3 के अधीन कोई अनुरोध जल विवाद के बारे में किसी राज्य सरकार से प्राप्‍त होता है और केन्द्रीय सरकार की यह राय हो सकती हो कि जल विवाद बातचीत से तय नहीं किया जा सकता है तो केन्द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा जल विवाद के न्यायनिर्णयन के लिए जल विवाद अधिकरण का गठन करेगी ।","1) నీటి వివాదానికి సంబంధించి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నుండి సెక్షన్ 3 కింద ఒక అభ్యర్థన వచ్చినప్పుడు మరియు నీటి వివాదాన్ని చర్చల ద్వారా నిర్ణయించలేమని కేంద్ర ప్రభుత్వం అభిప్రాయపడవచ్చు, కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా నీటి వివాదాల తీర్పు కోసం నీటి వివాదాలు ట్రిబ్యునల్‌ను కలిగి ఉంటాయి"]
["[(2) अधिकरण में एक अध्यक्ष और दो अन्य सदस्य होंगे जो इस निमित्त भारत के मुख्य न्यायाधीश द्वारा उन व्यक्‍तियों में से नामनिर्दिष्‍ट किए जाएंगे जो ऐसे नामनिर्देशन के समय उच्‍चतम न्यायालय या उच्‍च न्यायालय के न्यायाधीश हों ।]","[(2) ట్రిబ్యునల్ ఒక ఛైర్పర్సన్ మరియు మరో ఇద్దరు సభ్యులను కలిగి ఉంటుంది, వారు ఈ తరపున భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి చేత నామినేట్ చేయబడతారు, అలాంటి నామినేషన్ సమయంలో సుప్రీంకోర్టు లేదా హైకోర్టు న్యాయమూర్తులుగా ఉన్న వారి నుండి.] ఆ వ్యక్తుల నుండి నామినేట్ చేయబడటానికి అటువంటి నామినేషన్ సమయంలో సుప్రీంకోర్టు లేదా హైకోర్టు న్యాయమూర్తులు ఎవరు.]"]
["(3) अपने समक्ष कार्यवाही में राय देने के लिए अधिकरण दो या अधिक व्यक्‍तियों को असेसर के रूप में नियुक्‍त कर सकेगा ।","(3) ట్రిబ్యునల్ దాని ముందు చర్యలలో తన అభిప్రాయాన్ని తెలియజేయడానికి ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మందిని మదింపుదారులుగా నియమించవచ్చు."]
["5. जल विवादों का न्यायनिर्णयन—","5. నీటి వివాదాల తీర్పు-"]
["(1) जब अधिकरण का धारा 4 के अधीन गठन हो गया हो, तो केन्द्रीय सरकार, धारा 8 में अन्तर्विष्‍ट प्रतिषेधों के अध्यधीन जल विवाद और जल विवाद से सम्बद्ध या सुसंगत प्रतीत होने वाले किसी मामले को न्यायनिर्णयन के लिए अधिकरण को निर्दिष्‍ट करेगी ।","(1) సెక్షన్ 4కు లోబడి ట్రిబ్యునల్ ఏర్పడినప్పుడు, సెక్షన్ 8లోని నిబంధనలకు లోబడి, కేంద్ర ప్రభుత్వం, నీటి వివాదం మరియు నీటి వివాదానికి సంబంధించిన లేదా సంబంధిత ఏదైనా విషయం తీర్పు కోసం ట్రిబ్యునల్‌ను పేర్కొనాలి. "]
["(2) अधिकरण उन मामलों का अन्वेषण करेगा जो उसको निर्दिष्‍ट किए गए हैं और वह केन्द्रीय सरकार को एक रिपोर्ट भेजेगा जिसमें उसके द्वारा पाए गए तथ्य और उसको निर्दिष्‍ट मामलों पर उसके द्वारा दिया गया विनिश्‍चय उपवर्णित होगा ।","(2) ట్రిబ్యునల్ సూచించిన కేసులను పరిశీలిస్తుంది మరియు అది కనుగొన్న వాస్తవాలను, మరియు దానిని సూచించిన విషయాలపై తీసుకున్న నిర్ణయాలను వివరిస్తూ, కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఒక నివేదికను పంపాలి."]
["(3) यदि, अधिकरण के विनिश्‍चय पर विचार करने पर, केन्द्रीय सरकार या किसी राज्य सरकार की यह राय है कि उसमें अन्तर्विष्‍ट किसी बात का स्पष्टीकरण अपेक्षित है या किसी मामले पर, जिसे अधिकरण को मूलतः निर्दिष्‍ट नहीं किया गया है, मार्गदर्शन की आवश्‍यकता है तो, यथास्‍थिति, केंद्रीय सरकार या राज्‍य सरकार, विनिश्‍चय की तारीख से तीन माह के अंदर, मामले पर विचार करने के लिए अधिकरण को पुनःनिर्दिष्‍ट कर सकेगी ;","(3) ట్రిబ్యునల్ నిర్ణయాన్ని పరిశీలిస్తే, అందులో ఉన్న దేనినైనా లేదా ట్రిబ్యునల్ మొదట ప్రస్తావించబడని ఏదైనా విషయంపై వివరణ అవసరమని కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా ఏదైనా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అభిప్రాయం. అలా అయితే, కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, నిర్ణయం తీసుకున్న తేదీ నుండి మూడు నెలల్లోపు, ఈ విషయాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకోవడానికి ట్రిబ్యునల్‌ను దారి మళ్లించవచ్చు"]
["और ऐसे निर्देश पर अधिकरण एक और रिपोर्ट ऐसे स्पष्टीकरण या मार्गदर्शन देते हुए जो वह ठीक समझे केन्द्रीय सरकार को भेजेगा और ऐसी दशा में, अधिकरण का विनिश्‍चय तद्नुसार उपान्तरित किया गया समझा जाएगा ।","అటువంటి సూచనలపై, ట్రిబ్యునల్ అటువంటి స్పష్టత లేదా మార్గదర్శకత్వం ఇచ్చే మరొక నివేదికను కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సరిపోతుందని భావిస్తుంది మరియు అలాంటి సందర్భంలో, ట్రిబ్యునల్ యొక్క నిర్ణయం తదనుగుణంగా తీసుకున్నట్లుగా పరిగణించబడుతుంది."]
["[(4) यदि अधिकरण के सदस्यों में किसी बात पर मतभेद होता है, तो उस बात का विनिश्‍चय बहुमत से किया जाएगा ।]","[(4) ట్రిబ్యునల్ సభ్యులలో అభిప్రాయ భేదం ఉంటే, ఈ విషయం మెజారిటీతో నిర్ణయించబడుతుంది.]"]
["[5क. रिक्‍तियों का भरा जाना—","[5క. ఖాళీలను భర్తీ చేయడం-"]
["यदि किसी कारण से अधिकरण के अध्यक्ष या किसी अन्य सदस्य का पद (अस्थायी अनुपस्थिति से अन्यथा) खाली होता है तो ऐसी रिक्‍ति धारा 4 की उपधारा (2) के उपबन्धों के अनुसार मुख्य न्यायाधीश द्वारा इस निमित्त नामनिर्देशित किए जाने वाले व्यक्‍ति द्वारा भरी जाएगी और अधिकरण को निर्दिष्‍ट मामले का अन्वेषण रिक्‍ति भरे जाने के पश्‍चात् अधिकरण द्वारा उसी प्रक्रम से जहां कि रिक्‍ति हुई थी, जारी रखा जा सकेगा ।]","ఏదైనా కారణం చేత ట్రిబ్యునల్ ఛైర్పర్సన్ లేదా మరే ఇతర సభ్యుడు (తాత్కాలిక లేకపోవడం కంటే) ఖాళీగా ఉంటే, సెక్షన్ 4 లోని ఉప-సెక్షన్ (2) లోని నిబంధనలకు అనుగుణంగా ప్రధాన న్యాయమూర్తి ఈ తరపున నామినేట్ చేసిన వ్యక్తి ద్వారా అలాంటి ఖాళీని భర్తీ చేయాలి. ట్రిబ్యునల్‌కు సూచించిన కేసు దర్యాప్తును ఖాళీ జరిగిన అదే ప్రక్రియ నుండి ఖాళీని భర్తీ చేసిన తరువాత ట్రిబ్యునల్ కొనసాగించవచ్చు.]"]
["6. अधिकरण के विनिश्‍चय का प्रकाशन—","6. ట్రిబ్యునల్ నిర్ణయం యొక్క ప్రచురణ."]
["केन्द्रीय सरकार अधिकरण के विनिश्‍चय का प्रकाशन राजपत्र में करेगी और वह विनिश्‍चय अन्तिम होगा और विवाद के पक्षकारों पर आबद्धकर होगा तथा उनके द्वारा कार्यान्वित किया जाएगा ।","ట్రిబ్యునల్ నిర్ణయాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో ప్రచురిస్తుంది మరియు ఆ నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది మరియు వివాదానికి పార్టీలపై కట్టుబడి ఉంటుంది మరియు అవి అమలు చేయబడతాయి."]
["[(२) उप-धारा (१) के तहत केंद्र सरकार द्वारा आधिकारिक राजपत्र में प्रकाशित होने के बाद ट्रिब्यूनल का निर्णय, सर्वोच्च न्यायालय के आदेश या डिक्री के समान बल होगा।]","[(२) ఉపవిభాగం (1) అధికారిక గెజిట్‌లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రచురించిన తరువాత ట్రిబ్యునల్ నిర్ణయం సుప్రీంకోర్టు యొక్క ఉత్తర్వు లేదా డిక్రీకి సమానమైన శక్తిని కలిగి ఉంటుంది.]"]
["[6क. अधिकरण के विनिश्‍चय के कार्यान्वयन के लिए स्कीमें बनाने की शक्‍ति—","[6క. ట్రిబ్యునల్ నిర్ణయం అమలు కోసం పథకాలను రూపొందించే అధికారం."]
["(1) धारा 6 के उपबन्धों पर कोई प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, केन्द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा अधिकरण के विनिश्‍चय को प्रभावी करने के लिए आवश्यक सभी विषयों की बाबत उपबन्ध करने के लिए कोई स्कीम या स्कीमें विरचित कर सकेगी ।","(1) సెక్షన్ 6 లోని నిబంధనలకు పక్షపాతం లేకుండా, ట్రిబ్యునల్ నిర్ణయాన్ని అమలు చేయడానికి అవసరమైన అన్ని విషయాలను అందించడానికి గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏదైనా పథకం లేదా పథకాన్ని సూచించవచ్చు."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन विरचित स्कीमों में निम्‍नलिखित के लिए उपबन्ध किया जा सकेगा, अर्थात् :—","(2) ఉప విభాగం (1) కింద సూచించిన పథకాలలో, ఈ క్రింది నిబంధనలు చేయవచ్చు, అవి: -"]
["(क) अधिकरण के विनिश्‍चय या निदेशों के कार्यान्वयन के लिए किसी प्राधिकरण की (चाहे उसका नाम प्राधिकरण है या कोई समिति या अन्य निकाय) स्थापना,","(క) ట్రిబ్యునల్ నిర్ణయం కోసం లేదా ఆదేశాల అమలు కోసం ఒక అధికారం (దాని పేరు అధికారం లేదా కమిటీ లేదా ఇతర సంస్థ అయినా) ఏర్పాటు,"]
["(ख) प्राधिकरण की संरचना, अधिकारिता, शक्‍तियां और कृत्य, तथा ऐसे प्राधिकरण के सदस्यों की पदावधि और सेवा की अन्य शर्तें, उनके द्वारा अनुसरण की जाने वाली प्रक्रिया तथा उनके रिक्‍त स्थानों को भरने की रीति ;","(ఖ) అధికారం యొక్క నిర్మాణం, అధికార పరిధి, అధికారాలు మరియు విధులు, మరియు అటువంటి అధికారం యొక్క సభ్యుల పదవీకాలం మరియు ఇతర సేవా పరిస్థితులు, వారు అనుసరించాల్సిన విధానం మరియు వారి ఖాళీ స్థలాలను నింపే విధానం;"]
["(ग) प्रति वर्ष प्राधिकरण के किए जाने वाले अधिवेशनों की न्यूनतम संख्या, ऐसे अधिवेशनों की गणपूर्ति तथा उनके लिए प्रक्रिया ;","(గ) ప్రతి సంవత్సరం జరిగే అథారిటీ యొక్క కనీస సంఖ్యలో సమావేశాలు, అటువంటి సమావేశాలకు కోరం మరియు విధానం;"]
["(घ) प्राधिकरण द्वारा किसी स्थायी, तदर्थ या अन्य समितियों की नियुक्‍ति ;","(ఘ) అధికారం ద్వారా ఏదైనా స్టాండింగ్, తాత్కాలిక లేదా ఇతర కమిటీల నియామకం;"]
["(ङ) प्राधिकरण द्वारा किसी सचिव और अन्य कर्मचारिवृन्द का नियोजन, ऐसे कर्मचारिवृन्द के वेतन, भत्ते तथा सेवा की अन्य शर्तें ;","(ఙ) అటువంటి కార్యదర్శి యొక్క అధికారం, జీతం, భత్యాలు మరియు ఇతర సేవా పరిస్థితుల ద్వారా ఏదైనా కార్యదర్శి మరియు ఇతర సిబ్బందికి ఉద్యోగం ఇవ్వడం;"]
["(च) प्राधिकरण द्वारा किसी निधि का गठन, ऐसी निधि में जमा की जा सकने वाली रकमें और वे व्यय जिनके लिए ऐसी निधि का उपयोग किया जा सकता है ;","(చ) అథారిటీ ఏదైనా ఫండ్ యొక్క రాజ్యాంగం, అటువంటి ఫండ్‌లో జమ చేయగల మొత్తాలు మరియు అలాంటి ఫండ్‌ను ఉపయోగించుకునే ఖర్చులు;"]
["(छ) वह प्ररूप और रीति जिसमें प्राधिकरण लेखा रखेगा ;","(ఛछ) అథారిటీ ఖాతాలను నిర్వహించే రూపం మరియు విధానం;"]
["(ज) प्राधिकरण द्वारा अपने क्रियाकलापों की बाबत किसी वार्षिक रिपोर्ट का प्रस्तुत किया जाना ;","(జ) అధికారం దాని కార్యకలాపాలకు సంబంధించి ఏదైనా వార్షిక నివేదికను సమర్పించడం;"]
["(झ) प्राधिकरण के विनिश्‍चय, जो पुनर्विलोकन के अधीन होंगे ;","(ఝ) అథారిటీ యొక్క నిర్ణయాలు, ఇది సమీక్షకు లోబడి ఉంటుంది;"]
["(ञ) ऐसा पुनर्विलोकन करने के लिए किसी समिति का गठन और ऐसी समिति द्वारा अनुसरण की जाने वाली प्रक्रिया ; और","(ఞ) అటువంటి సమీక్ష చేయడానికి ఒక కమిటీని ఏర్పాటు చేయడం మరియు అటువంటి కమిటీ అనుసరించాల్సిన విధానం; మరియు"]
["(ट) कोई अन्य विषय जो अधिकरण के विनिश्‍चय या निदेशों के प्रभावी कार्यान्वयन के लिए आवश्यक या उचित है ।","(ట) ట్రిబ్యునల్ నిర్ణయానికి లేదా ఆదేశాలను సమర్థవంతంగా అమలు చేయడానికి అవసరమైన లేదా సరైన ఏదైనా ఇతర విషయం."]
["(3) किसी अधिकरण के विनिश्‍चय को प्रभावी करने के लिए किसी प्राधिकरण की स्थापना के लिए उपधारा (1) के अधीन विरचित किसी स्कीम में उपबन्ध करते समय, केन्द्रीय सरकार, ऐसे विनिश्‍चय के अनुसार ऐसे प्राधिकरण में निहित होने के लिए अपेक्षित अधिकारिता, शक्‍तियों और कृत्यों की प्रकृति को और सभी अन्य सुसंगत परिस्थितियों को ध्यान में रखते हुए, उक्‍त स्कीम में घोषणा कर सकती है कि ऐसा प्राधिकरण उक्‍त स्कीम में विनिर्दिष्‍ट नाम में सम्पत्ति अर्जित, धारण और व्ययनित करने, संविदा करने और वाद लाने के लिए समर्थ होगा और इसी नाम में उसके विरुद्ध वाद लाया जा सकेगा और वह ऐसे सभी कार्य कर सकेगा जो उसकी अधिकारिता, शक्‍तियों और कृत्यों के उचित प्रयोग तथा निर्वहन के लिए आवश्यक है ।","(3) ట్రిబ్యునల్ నిర్ణయాన్ని అమలు చేయడానికి అధికారాన్ని స్థాపించడానికి ఉప-సెక్షన్ (1) కింద సూచించిన ఏదైనా పథకంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం నిబంధనలు చేస్తున్నప్పుడు, అవసరమైన అధికార పరిధిని కలిగి ఉంటుంది, అటువంటి నిర్ణయానికి అనుగుణంగా అటువంటి అధికారాన్ని కలిగి ఉండటానికి అధికారాలు ఉంటాయి. మరియు చర్యల స్వభావం మరియు అన్ని ఇతర సంబంధిత పరిస్థితులను పరిగణనలోకి తీసుకోవడం అకౌంటింగ్ పథకంలో అధికారం ప్రకటించగల రూపం మరియు విధానం అటువంటి అధికారం ఆస్తిని సంపాదించడం, పట్టుకోవడం మరియు తెలియజేయడం, ఒప్పందం మరియు పేర్కొన్న పథకంలో పేర్కొన్న పేరు మీద దావా తీసుకురావడం మరియు ఆ పేరు మీద దానికి వ్యతిరేకంగా దావా వేయడం మరియు అతను తన అధికార పరిధి, అధికారాలు మరియు విధులను సరైన ఉపయోగం మరియు ఉత్సర్గకు అవసరమైన అన్ని విధులను చేయగలడు. "]
["(4) स्कीम द्वारा प्राधिकरण को, स्कीम के प्रयोजनों को प्रभावी करने के लिए केन्द्रीय सरकार के पूर्वानुमोदन से, विनियम बनाने की शक्‍ति प्रदान की जा सकती है ।","(4) ఈ పథకం యొక్క ప్రయోజనాలను అమలు చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వ ముందస్తు అనుమతితో నిబంధనలు రూపొందించడానికి ఈ పథకం ద్వారా అధికారం పొందవచ్చు. "]
["(5) केन्द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, उपधारा (1) के अधीन विरचित किसी स्कीम में परिवर्धन, संशोधन या परिवर्तन कर सकती है ।","(5) కేంద్ర ప్రభుత్వం, గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ఉప-సెక్షన్ (1) కింద సూచించిన ఏదైనా పథకానికి చేర్పులు, సవరణలు లేదా మార్పులు చేయవచ్చు."]
["(6) इस धारा के अधीन विरचित प्रत्येक स्कीम, तत्समय प्रवृत्त किसी विधि में (जो इस अधिनियम से भिन्न है) या इस अधिनियम से भिन्न किसी विधि के आधार पर प्रभावी किसी लिखत में, किसी बात के होते भी, प्रभावी होगी ।","(6) ఈ విభాగం కింద సూచించిన ప్రతి పథకం ఏ చట్టంలోనైనా ప్రస్తుతానికి (ఇది ఈ చట్టం నుండి భిన్నంగా ఉంటుంది) లేదా ఈ చట్టం కాకుండా వేరే ఏ చట్టం ఆధారంగా అయినా ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది."]
["(7) प्रत्येक स्कीम और किसी स्कीम के अधीन बनाया गया प्रत्येक विनियम, बनाए जाने के पश्‍चात् यथाशीघ्र, संसद् के प्रत्येक सदन के समक्ष, जब वह सत्र में हो, कुल तीस दिन की अवधि के लिए रखा जाएगा ।","(7) ప్రతి పథకం మరియు ఏదైనా పథకం కింద చేసిన ప్రతి నియంత్రణ, ప్రతి పార్లమెంటు సభ ముందు, అది సమావేశమైన వెంటనే, మొత్తం ముప్పై రోజుల పాటు, అది చేసిన తర్వాత ఉంచబడుతుంది."]
["यह अवधि एक सत्र में अथवा दो या अधिक आनुक्रमिक सत्रों में पूरी हो सकेगी ।","ఈ వ్యవధిని ఒక సెషన్‌లో లేదా రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వరుస సెషన్లలో పూర్తి చేయవచ్చు."]
["यदि उस सत्र के या पूर्वोक्‍त आनुक्रमिक सत्रों के ठीक बाद के सत्र के अवसान के पूर्व दोनों सदन उस स्कीम या विनियम में कोई परिवर्तन करने के लिए सहमत हो जाएं तो तत्पश्‍चात् वह स्कीम या विनियम ऐसे परिवर्तित रूप में ही प्रभावी होगा ।","ఆ సెషన్ గడువుకు ముందే లేదా మునుపటి సెషన్ల తర్వాత ఆ పథకం లేదా నియంత్రణలో ఏదైనా మార్పు చేయడానికి ఇరు సభలు అంగీకరిస్తే, ఆ పథకం లేదా నియంత్రణ అటువంటి మారిన రూపంలో మాత్రమే ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది."]
["यदि उक्‍त अवसान के पूर्व दोनों सदन सहमत हो जाएं कि वह स्कीम या विनियम नहीं बनाया जाना चाहिए तो तत्पश्‍चात् वह स्कीम या विनियम निष्प्रभाव हो जाएगा ।","ఆ పథకం లేదా నియంత్రణ చేయరాదని గడువుకు ముందే ఉభయ సభలు అంగీకరిస్తే, ఆ పథకం లేదా నియంత్రణ రద్దు చేయబడుతుంది."]
["किन्तु स्कीम या विनियम के ऐसे परिवर्तित या निष्प्रभाव होने से उस स्कीम या विनियम के अधीन पहले की गई किसी बात की विधिमान्यता पर प्रतिकूल प्रभाव नहीं पड़ेगा ।]","కానీ పథకం లేదా నియంత్రణ యొక్క అటువంటి మార్పు లేదా రద్దు చేయడం ఆ పథకం లేదా నియంత్రణ క్రింద గతంలో చేసిన ఏదైనా చెల్లుబాటును ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేయదు.]"]
["7. मालिकाना आदि के उद्‌ग्रहण का प्रतिषेध—","7. యాజమాన్యం విధించడాన్ని నిషేధించడం"]
["(1) कोई राज्य सरकार, केवल इस कारण से कि अन्तर्राज्यिक नदी के जल-साधनों के संरक्षण, विनियमन या उपयोग के लिए कोई संकर्म राज्य की सीमाओं के अंदर निर्मित किए गए हैं, किसी दूसरे राज्य या उसके निवासियों द्वारा ऐसे जल के उपयोग के बारे में कोई मालिकाना या अतिरिक्‍त दर या फीस (चाहे किसी भी नाम से ज्ञात हो) अधिरोपित नहीं करेगी, और न उसका अधिरोपण प्राधिकृत करेगी ।","(1) ఒక రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, అంతర్-రాష్ట్ర నది యొక్క నీటి వనరుల పరిరక్షణ, నియంత్రణ లేదా ఉపయోగం కోసం ఏవైనా పనులు రాష్ట్ర సరిహద్దుల్లో నిర్మించబడిందనే కారణంతో, అటువంటి నీటిని మరొక రాష్ట్రం లేదా దాని నివాసితులు ఉపయోగించడం కోసం నిర్మించవచ్చు. ఏదైనా యాజమాన్య లేదా అదనపు రేటు లేదా రుసుము (తెలిసిన పేరు ద్వారా) విధించకూడదు, లేదా విధించకూడదు"]
["(2) उपधारा (1) में अन्तर्विष्‍ट प्रतिषेध के उल्लंघन में किसी जल दर के उद्‌ग्रहण के बारे में दो या अधिक राज्य सरकारों के बीच कोई विवाद या मतभेद जल विवाद समझा जाएगा ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) లో ఉన్న నిషేధాన్ని ఉల్లంఘిస్తూ నీటి రేటు విధించటానికి సంబంధించి రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య ఏదైనా వివాదం లేదా వ్యత్యాసం నీటి వివాదంగా పరిగణించబడుతుంది."]
["8. अधिकरण को कतिपय विवादों के निर्देश के लिए वर्जन—","8. ట్రిబ్యునల్‌ యొక్క కొన్ని వివాదాల ఆదేశాల కోసం సంస్కరణ- "]
["धारा 3 या धारा 5 में किसी बात के होते हुए भी कोई ऐसा विवाद अधिकरण को निर्दिष्‍ट नहीं किया जाएगा जो ऐसे किसी मामले के सम्बन्ध में उत्पन्न हुआ है जिसे नदी बोर्ड अधिनियम, [1956] (1956 का 49) के अधीन माध्यस्थम् के लिए निर्दिष्‍ट किया जा सके ।","సెక్షన్ 3 లేదా సెక్షన్ 5 లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, రివర్ బోర్డ్ యాక్ట్, [1956] (1956 లో 49) ప్రకారం మధ్యవర్తిత్వానికి సూచించబడిన ఏదైనా విషయానికి సంబంధించి తలెత్తిన ట్రిబ్యునల్‌కు అలాంటి వివాదం సూచించబడదు."]
["9. अधिकरण की शक्‍तियां—","9. ట్రిబ్యునల్ యొక్క అధికారాలు."]
["(ख) दस्तावेजों और तात्त्विक पदार्थों के प्रकटीकरण और पेश करने की अपेक्षा करना ;","(ఖ) పత్రాలు మరియు విషయాలను బహిర్గతం చేసి ప్రదర్శించాలని ఆశిస్తారు;"]
["(ग) साक्षियों की परीक्षा के लिए या स्थानीय अन्वेषण के लिए कमीशन जारी करना ;","(గ) సాక్షుల పరీక్ష కోసం లేదా స్థానిక దర్యాప్తు కోసం కమీషన్లు జారీ చేయడం;"]
["(घ) कोई अन्य मामला जो विहित किया जा सकता है ।","(ఘ) మరేదైనా విషయం ఇది సూచించవచ్చు."]
["(2) अधिकरण किसी राज्य सरकार से ऐसे सर्वेक्षण और अन्वेषण कराने या कराने की अनुज्ञा देने की अपेक्षा कर सकेगा जो उसके समक्ष लम्बित जल विवाद के न्यायनिर्णयन के लिए आवश्यक समझे जाएं ।","(2) ట్రిబ్యునల్‌కు ముందు పెండింగ్‌లో ఉన్న నీటి వివాదాన్ని తీర్పు చెప్పడానికి అవసరమని భావించే అటువంటి సర్వేలు మరియు పరిశోధనలను అనుమతించడానికి లేదా నిర్వహించడానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి అవసరం కావచ్చు."]
["(3) अधिकरण के विनिश्‍चय में यह निर्देश दिया जा सकेगा कि किस सरकार द्वारा अधिकरण के व्यय और अधिकरण के समक्ष उपस्थित होने में किसी राज्य सरकार द्वारा उपगत कोई खर्च संदत्त किए जाने हैं और उसमें इस प्रकार संदत्त होने वाले व्ययों और खर्चों की रकम नियत की जा सकेगी और जहां तक विनिश्‍चय का व्ययों और खर्चों से सम्बन्ध है वह इस प्रकार प्रवर्तित किया जा सकेगा मानो वह उच्‍चतम न्यायालय द्वारा दिया गया आदेश हो ।","(3) ట్రిబ్యునల్ యొక్క నిర్ణయంలో, ట్రిబ్యునల్ యొక్క ఖర్చులు మరియు ట్రిబ్యునల్ ముందు హాజరు కావడానికి ఏ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చేసిన ఖర్చులు చెల్లించవలసి ఉంటుంది మరియు అందులో అయ్యే ఖర్చులు మరియు ఖర్చులు నిర్ణయించబడతాయి. మరియు నిర్ణయం ఖర్చులు మరియు ఖర్చులకు సంబంధించినంతవరకు, ఇది సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన ఉత్తర్వులాగా ప్రచారం చేయవచ్చు."]
["(4) [इस अधिनियम और तद्‌धीन बनाए जाने वाले नियमों के उपबन्धों के अध्यधीन रहते हुए] अधिकरण, आदेश द्वारा, अपनी पद्धति और प्रक्रिया का विनियमन कर सकेगा ।","(4) [ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు మరియు దానిపై చేయవలసిన నియమాలకు లోబడి] ట్రిబ్యునల్, దాని విధానం మరియు విధానాన్ని క్రమబద్ధీకరించవచ్చు."]
["10. अधिकरण के अध्यक्ष और असेसरों के भत्ते या फीस—","10. ట్రిబ్యునల్ ఛైర్మన్ మరియు మదింపుదారుల భత్యాలు లేదా ఫీజులు."]
["[अधिकरण का अध्यक्ष और सदस्य] और असेसर ऐसे पारिश्रमिक, भत्ते या फीस प्राप्‍त करने के हकदार होंगे जो विहित किए जाएं ।","[ట్రిబ్యునల్ ఛైర్మన్ మరియు సభ్యుడు] మరియు మదింపుదారుడు సూచించిన వేతనం, భత్యాలు లేదా ఫీజులను పొందటానికి అర్హులు."]
["11. उच्‍चतम न्यायालय और अन्य न्यायालयों की अधिकारिता का वर्जन—","11. సుప్రీంకోర్టు మరియు ఇతర న్యాయస్థానాల అధికార పరిధికి నిషేధం -"]
["अन्य किसी विधि में अन्तर्विष्‍ट किसी बात के होते हुए भी, न तो उच्‍चतम न्यायालय को और न किसी अन्य न्यायालय को किसी ऐसे जल विवाद के बारे में जो इस अधिनियम के अधीन अधिकरण को निर्दिष्‍ट किया जाए अधिकारिता होगी और न उनके द्वारा प्रयोग में लाई जाएगी ।","మరే ఇతర చట్టంలోనైనా ఉన్నప్పటికీ, సుప్రీంకోర్టుకు లేదా మరే ఇతర న్యాయస్థానానికి అధికార పరిధి ఉండదు. మరియు ఈ చట్టం క్రింద ట్రిబ్యునల్ పేర్కొనగల నీటి వివాదానికి సంబంధించి వారు అధికార పరిధి ఉంటుంది మరియు దీనిని ఉపయోగించరు. "]
["12. अधिकरण का विघटन—","12. ట్రిబ్యునల్ రద్దు--"]
["केन्द्रीय सरकार, अधिकरण द्वारा रिपोर्ट भेज दिए जाने के पश्‍चात् और ज्योंहि केन्द्रीय सरकार का समाधान हो जाता है कि मामले में अधिकरण को कोई अतिरिक्‍त निर्देश आवश्यक नहीं होगा, अधिकरण का विघटन कर देगी ।","కేంద్ర ప్రభుత్వం, ట్రిబ్యునల్ నివేదిక పంపిన తరువాత మరియు ఈ విషయంలో ట్రిబ్యునల్కు అదనపు సూచనలు అవసరం లేదని కేంద్ర ప్రభుత్వం తీర్మానించిన తరువాత, ట్రిబ్యునల్ను రద్దు చేస్తుంది."]
["13. नियम बनाने की शक्‍ति—","13. నియమాలు చేసే శక్తి -"]
["(1) केन्द्रीय सरकार, राज्य सरकारों से परामर्श के पश्‍चात् राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, इस अधिनियम के प्रयोजनों को कार्यान्वित करने के लिए नियम बना सकेगी ।","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలతో సంప్రదించిన తరువాత, గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాలను అమలు చేయడానికి నియమాలను రూపొందించవచ్చు."]
["(2) विशिष्‍टतः और पूर्वगामी शक्‍ति की व्यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, ऐसे नियमों द्वारा सभी निम्‍नलिखित मामलों पर या उनमें से किन्हीं के लिए उपबंध किया जा सकेगा, अर्थात् :—","(2) కేంద్ర ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలతో సంప్రదించిన తరువాత, గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాలను అమలు చేయడానికి నియమాలను రూపొందించవచ్చు."]
["(क) वह प्ररूप और रीति जिसमें कि किसी राज्य सरकार द्वारा जल विवाद के बारे में परिवाद किया जा सकेगा ;","(క) నీటి వివాదాన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పరిష్కరించగల రూపం మరియు విధానం;గురించి ఫిర్యాదు చేయవచ్చు;"]
["(ख) वे मामले जिनके बारे में अधिकरण में सिविल न्यायालय की शक्‍तियां निहित हो सकेंगी ;","(ఖ) ట్రిబ్యునల్ గురించి విషయాలు,సివిల్ కోర్టు యొక్క అధికారాలు ఇవ్వబడతాయి;"]
["(ग) इस अधिनियम के अधीन अधिकरण द्वारा अनुसरण की जाने वाली प्रक्रिया ;","(గ) ఈ చట్టం ప్రకారం ట్రిబ్యునల్ అనుసరించాల్సిన విధానం;"]
["(ङ) अधिकरण के अधिकारियों की सेवा के निबन्धन और शर्तें ;","(ఙ) ట్రిబ్యునల్ అధికారుల సేవా నిబంధనలు మరియు షరతులు;"]
["(च) कोई अन्य मामला जिसे विहित किया जाना है या किया जा सकता है ।","(చ) సూచించాల్సిన లేదా సూచించదగిన ఏదైనా ఇతర విషయం."]
["[(3) इस धारा के अधीन बनाया गया प्रत्येक नियम बनाए जाने के पश्‍चात् यथाशीघ्र संसद् के प्रत्येक सदन के समक्ष, जब वह सत्र] में हो, तीस दिन की अवधि के लिए रखा जाएगा ।]","[(3) ఈ విభాగం కింద చేసిన ప్రతి నియమం ప్రతి పార్లమెంటు సభలో, వెంటనే తయారు చేయబడుతుంది.ఇది సెషన్‌లో ఉన్నప్పుడు ముప్పై రోజుల పాటు ఉంచాలి].]"]
["[यह अवधि एक सत्र में अथवा दो या अधिक आनुक्रमिक सत्रों में पूरी हो सकेगी ।","[ఈ వ్యవధిని ఒక సెషన్‌లో లేదా రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వరుస సెషన్లలో పూర్తి చేయవచ్చు."]
["[14. रावी-व्यास जल अधिकरण का गठन—","[14. రవి -వ్యాస్ జల ట్రిబ్యునల్ ఏర్పాటు-"]
["(1) इस अधिनियम के पूर्वगामी उपबंधों में किसी बात के होते हुए भी, केन्द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, पंजाब समझौते के पैरा 9.1 और पैरा 9.2 में निर्दिष्‍ट मामलों के सत्यापन और उनके न्यायनिर्णयन के लिए इस अधिनियम के अधीन एक अधिकरण का गठन कर सकेगी जिसका नाम रावी-व्यास जल अधिकरण होगा ।","(1) ఈ చట్టం యొక్క పైన పేర్కొన్న నిబంధనలలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా పంజాబ్ ఒప్పందం యొక్క పారా 9.1 మరియు పేరా 9.2 లో పేర్కొన్న కేసుల ధృవీకరణ మరియు తీర్పు కోసం, ఈ చట్టం ప్రకారం, ఒక ట్రిబ్యునల్ ఏర్పాటు చేయబడవచ్చు, దీనిని రవి -వ్యాస్ వాటర్ ట్రిబ్యునల్ అని పిలుస్తారు."]
["(2) जब उपधारा (1) के अधीन किसी अधिकरण का गठन किया जाता है तब उसके गठन, अधिकारिता, शक्‍ति, प्राधिकार और अधिकारिता के वर्जन से सम्बन्धित इस अधिनियम की धारा 4 की उपधारा (2) और उपधारा (3), धारा 5 की उपधारा (2), उपधारा (3) और उपधारा (4) और धारा 5क से धारा 13 तक की धाराओं के (दोनों धाराओं सहित) उपबन्ध, यथाशक्य, इसकी उपधारा (3) के अधीन रहते हुए, उपधारा (1) के अधीन गठित अधिकरण के सम्बन्ध में गठन, अधिकारिता, शक्‍ति, प्राधिकार और अधिकारिता के वर्जन को लागू होंगे ।","(2) ఒక ట్రిబ్యునల్ ఉప-సెక్షన్ (1) కింద ఏర్పడినప్పుడు, ఈ చట్టం యొక్క సెక్షన్ 4 లోని ఉప-సెక్షన్ (2) మరియు ఉప-సెక్షన్ (3), దాని రాజ్యాంగం, అధికార పరిధి, అధికారం, అధికారం మరియు అధికార పరిధిని మినహాయించటానికి సంబంధించినది. ఉప-విభాగం (2), ఉప-విభాగం (3) మరియు ఉప-విభాగం (4) మరియు సెక్షన్ 5 నుండి సెక్షన్ 13 (రెండు విభాగాలతో సహా) యొక్క నిబంధనలు, ఉప-సెక్షన్ (1) కింద, దాని ఉప-విభాగం (3) లోబడి ఉండవచ్చు. ఏర్పాటు చేసిన ట్రిబ్యునల్‌కు సంబంసంబంధించి, రాజ్యాంగం, అధికార పరిధి, అధికారం, మరియు అధికార పరిధి యొక్క సంస్కరణ వర్తిస్తుంది."]
["(3) जब किसी अधिकरण का उपधारा (1) के अधीन गठन किया जाता है तब केन्द्रीय सरकार ही स्वप्रेरणा से या सम्बन्धित राज्य सरकार के अनुरोध पर ऐसे अधिकरण को पंजाब समझौते के पैरा 9.1 और पैरा 9.2 में विनिर्दिष्‍ट मामले निर्देशित कर सकेगी ।","(3) ఉప-సెక్షన్ (1) కింద ట్రిబ్యునల్ ఏర్పడినప్పుడు పంజాబ్ ఒప్పందంలోని పారా 9.1 మరియు పారా 9.2 లో పేర్కొన్న కేసులకు, సుమో మోటుపై లేదా సంబంధిత రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అభ్యర్థన మేరకు కేంద్ర ప్రభుత్వం అటువంటి ట్రిబ్యునల్‌ను నిర్దేశించవచ్చు."]
["स्पष्टीकरण—","వివరణ-"]
["इस धारा के प्रयोजनों के लिए, “पंजाब समझौता” से 24 जुलाई, 1985 को नई दिल्ली में हस्ताक्षरित समझौते का ज्ञापन अभिप्रेत है ।]","ఈ విభాగం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, \"పంజాబ్ ఒప్పందం\" అంటే జూలై 24, 1985 న న్యూ ఢీల్లీలో సంతకం చేసిన అవగాహన ఒప్పందం.]"]
["अल्पवय व्यक्‍ति (अपहानिकर प्रकाशन) अधिनियम, 1956","మైనారిటీలు (హానిచేయని ప్రచురణలు) చట్టం, 1956"]
["(1956 का अधिनियम संख्यांक 93)","(1956 యొక్క చట్టం నెంబర్ 93)"]
["[28 दिसम्बर, 1956]","[28 డిసెంబర్ 1956]"]
["अल्पवय व्यक्‍तियों के लिए अपहानिकर कतिपय प्रकाशनों के प्रसार को रोकने के लिए अधिनियम","యువతకు హాని కలిగించే కొన్ని ప్రచురణల వ్యాప్తిని నిరోధించడానికి చట్టం "]
["भारत गणराज्य के सातवें वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो :—","రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క ఏడవ సంవత్సరంలో దీనిని పార్లమెంట్ ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేసింది: -"]
["1. संक्षिप्‍त नाम, विस्तार और प्रारम्भ—","1. చిన్న పేరు, పరిధి మరియు ప్రారంభం-"]
["(2) इसका विस्तार जम्मू-कश्मीर राज्य के सिवाय सम्पूर्ण भारत पर है ।","(2) ఇది జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రం మినహా మొత్తం భారతదేశానికి విస్తరించింది."]
["(3) यह उस तारीख को प्रवृ्त्त होगा जिसे केन्द्रीय सरकार शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा नियत करे ।","(3) అధికారిక గెజిట్ పరిష్కారంలో నోటిఫికేషన్ ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం చేసే తేదీ నుండి ఇది అమల్లోకి వస్తుంది."]
["2. परिभाषाएं—","2. నిర్వచనాలు—"]
["इस अधिनयम में,—","ఈ చట్టంలో, -"]
["(क) “अपहानिकर प्रकाशन” से कोई ऐसी पुस्तक, पत्रिका, पुस्तिका, पत्रक, समाचारपत्र या अन्य वैसा ही प्रकाशन अभिप्रेत है जिसमें चित्रों की सहायता से या चित्रों के बिना अथवा पूर्णरूपेण चित्रों में कही गई कहानियां हैं और जो पूर्णतः या मुख्यतः—","(క) హానిచేయని ప్రచురణ అంటే ఏదైనా పుస్తకం, పత్రిక, కరపత్రం, కరపత్రం, వార్తాపత్రిక లేదా ఇతర ప్రచురణలు దృష్టాంతాల సహాయంతో లేదా చిత్రాలు లేకుండా లేదా పూర్తి స్థాయి చిత్రాలలో చెప్పబడిన కథలను కలిగి ఉంటాయి మరియు ఇది పూర్తిగా లేదా ప్రధానంగా ఉంటుంది:--"]
["(i) अपराधों के किए जाने को ; या","(i) చేసిన నేరాలు; లేదా"]
["(iii) जुगुप्साकारी अथवा भयावह प्रकार की घटनाओं को, ऐसी रीति में चित्रित करने वाली कहानियां हैं कि समग्र रूप में उस प्रकाशन की प्रवृत्ति यह होगी कि वह जिस अल्पवय व्यक्‍ति के भी हाथ में पड़े उसे, अपराधों या हिंसा या क्रूरता के कार्यों को करने के लिए उद्दीप्‍त या प्रोत्साहित करके, या किसी अन्य रीति से भ्रष्‍ट करे ;","(iii) సంఘటనలు లేదా భయంకరమైన రకాల సంఘటనలను వర్ణించే కథలు, ఆ ప్రచురణ యొక్క ధోరణి మొత్తం, తన చేతిలో ఉన్న యువకుడు, నేరాలు లేదా హింస లేదా క్రూరత్వానికి పాల్పడటం ఉత్తేజపరిచేందుకు లేదా ప్రోత్సహించడానికి లేదా మరేదైనా గందరగోళానికి;"]
["(ख) “राज्य सरकार” से किसी संघ राज्यक्षेत्र के सम्बन्ध में उसका प्रशासक अभिप्रेत है ;","(ఖ) రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అంటే కేంద్ర భూభాగానికి సంబంధించి దాని నిర్వాహకుడు;"]
["(ग) “अल्पवय व्यक्‍ति” से बीस वर्ष से कम आयु वाला व्यक्‍ति अभिप्रेत है ।","(గ) చిన్న వ్యక్తి అంటే ఇరవై ఏళ్లలోపు వ్యక్తి.యువకుడు ఉద్దేశించబడింది."]
["3. अपहानिकर प्रकाशनों के विक्रय आदि के लिए शास्ति—","3. లాభాపేక్షలేని ప్రచురణల అమ్మకం కోసం జరిమానాలు."]
["(1) यदि कोई व्यक्‍ति,","(1) ఎవరైనా ఉంటే,"]
["(ख) विक्रय, भाड़े, वितरण, सार्वजनिक प्रदर्शन या परिचालन के प्रयोजनों के लिए किसी अपहानिकर प्रकाशन को मुद्रित, रचित या उत्पादित करेगा या अपने कब्जे में रखेगा, अथवा","(ఖ) అమ్మకం, అద్దె, పంపిణీ, పబ్లిక్ ప్రదర్శన లేదా ఆపరేషన్ ప్రయోజనాల కోసం ఏదైనా విధ్వంసక ప్రచురణను ముద్రించాలి, కంపోజ్ చేయాలి లేదా ఉత్పత్తి చేయాలి లేదా దానిని కలిగి ఉండాలి, లేదా"]
["(2) इस धारा के अधीन दोषसिद्धि पर न्यायालय उस अपहानिकर प्रकाशन की सब प्रतियों को नष्‍ट करने का आदेश दे सकेगा जिनके सम्बन्ध में दोषसिद्धि हुई और जो न्यायालय की अभिरक्षा में हैं या सिद्धदोष व्यक्‍ति की शक्‍ति या कब्जे में बची हैं ।","(2) ఈ సెక్షన్ కింద దోషిగా తేలిన తరువాత, నేరారోపణ సంభవించిన మరియు కోర్టు అదుపులో ఉన్న లేదా దోషిగా తేలిన వ్యక్తి యొక్క అధికారం లేదా స్వాధీనంలో ఉన్న హానిచేయని ప్రచురణ యొక్క అన్ని కాపీలను నాశనం చేయాలని కోర్టు ఆదేశించవచ్చు."]
["4. अपहानिकर प्रकाशनों को समपहृत घोषित करने की सरकार की शक्‍ति—","4. హానిచేయని ప్రచురణలను సంకలనం చేసినట్లు ప్రకటించే అధికారం-"]
["(1) यदि राज्य के प्रधान विधि अधिकारी से परामर्श के पश्‍चात् चाहे वह महाधिवक्ता या किसी भी अन्य नाम से ज्ञात हो, राज्य सरकार की यह राय है कि कोई प्रकाशन अपहानिकर प्रकाशन है तो वह शासकीय राजपत्र में अधिसूचित आदेश द्वारा घोषित कर सकेगी कि ऐसे प्रकाशन की प्रत्येक प्रति सरकार को समपहृत हो जाएगी और प्रत्येक ऐसी अधिसूचना में आदेश का आधार कथित होगा ।","(1) రాష్ట్ర ప్రిన్సిపాల్ లా ఆఫీసర్‌తో సంప్రదించిన తరువాత, అడ్వకేట్ జనరల్ లేదా మరే ఇతర పేరుతో తెలిసినా, ఏదైనా ప్రచురణ అధికారికేతర ప్రచురణ అని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అభిప్రాయపడితే, అధికారిక గెజిట్‌లో నోటిఫై చేసిన ఉత్తర్వు ద్వారా ప్రకటించవచ్చు. ప్రచురణ యొక్క ప్రతి కాపీని ప్రభుత్వానికి తెలియజేయాలి మరియు అలాంటి ప్రతి నోటిఫికేషన్‌లో ఆర్డర్ యొక్క ఆధారం పేర్కొనబడుతుంది."]
["(2) धारा 6 की उपधारा (1) के उपबन्धों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना यह है कि जहां किसी प्रकाशन के सम्बन्ध में उपधारा (1) के अधीन समपहरण का आदेश है वहां किसी भी पुलिस अधिकारी के लिए उन राज्यक्षेत्रों में जिन पर इस अधिनियम का विस्तार है जहां कहीं भी वह पाया जाए उसे अभिगृहीत करना विधिपूर्ण होगा ।","(2) సెక్షన్ 6 లోని ఉప-సెక్షన్ (1) లోని నిబంధనలకు పక్షపాతం లేకుండా, ఇక్కడ ఒక ప్రచురణకు సంబంధించి ఉప-సెక్షన్ (1) కింద నిర్బంధానికి, ఈ చట్టం ఉన్న భూభాగాల్లోని ఏ పోలీసు అధికారికైనా, ఎక్కడ దొరికినా అతన్ని పట్టుకోవడం చట్టబద్ధం అవుతుంది."]
["5. समपहरण के आदेश के विरुद्ध उच्‍च न्यायालय में अपील—","5. నిర్బంధ ఉత్తర్వులకు వ్యతిరేకంగా హైకోర్టుకు అప్పీల్ చేయండి-"]
["6. अपहानिकर प्रकाशनों को अभिगृहीत और नष्‍ट करने की शक्‍ति—","6. హానికరం కాని ప్రచురణలను సంగ్రహించి నాశనం చేసే శక్తి-"]
["(1) कोई पुलिस अधिकारी या कोई भी अन्य अधिकारी जो राज्य सरकार द्वारा इस निमित्त सशक्‍त हो, किसी भी अपहानिकर प्रकाशन को अभिगृहीत कर सकेगा ।","(1) రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ తరపున అధికారం పొందిన ఒక పోలీసు అధికారి లేదా మరే ఇతర అధికారి ఏదైనా హానిచేయని ప్రచురణను సంగ్రహించగలరు."]
["(2) प्रथम वर्ग का कोई मजिस्ट्रेट, उपनिरीक्षक की पंक्‍ति से नीचे न होने वाले किसी पुलिस अधिकारी को वारंट द्वारा प्राधिकृत कर सकेगा कि वह किसी ऐसे स्थान में प्रवेश करे और तलाशी ले जहां अपहानिकर प्रकाशनों का कोई स्टाक हो या उसके होने का युक्‍तियुक्‍त संदेह हो, और ऐसा पुलिस अधिकारी ऐसे स्थान में पाए गए किसी प्रकाशन को अभिगृहीत कर सकेगा यदि उसकी राय में वह अपहानिकर प्रकाशन हो ।","(2) ఫస్ట్ క్లాస్ యొక్క మేజిస్ట్రేట్ వారెంట్ ద్వారా సబ్-ఇన్స్పెక్టర్ రేఖకు దిగువన లేని ఒక పోలీసు అధికారికి అనధికారిక ప్రచురణల స్టాక్ ఉన్న ఏ ప్రదేశంలోనైనా ప్రవేశించి శోధించడానికి అధికారం ఇవ్వవచ్చు.ఒక సందేహం ఉంది మరియు అటువంటి పోలీసు అధికారి తన అభిప్రాయం ప్రకారం ఇది హానిచేయని ప్రచురణ అయితే అటువంటి ప్రదేశంలో దొరికిన ఏదైనా ప్రచురణను పట్టుకోగలుగుతారు."]
["(3) उपधारा (1) के अधीन अभिगृहीत कोई प्रकाशन यथाशक्य शीघ्र किसी प्रथम वर्ग मजिस्ट्रेट के समक्ष पेश किया जाएगा और उपधारा (2) के अधीन अभिगृहीत कोई प्रकाशन यथाशक्य शीघ्र उस न्यायालय के समक्ष, जिसने वारंट जारी किया था, पेश किया जाएगा ।","(3) సబ్ సెక్షన్ (1) కింద గుర్తించబడిన ఏదైనా ప్రచురణ ఆచరణీయమైన వెంటనే మొదటి తరగతి మేజిస్ట్రేట్‌కు సమర్పించబడుతుంది మరియు ఉప-సెక్షన్ (2) కింద గుర్తించబడిన ఏదైనా ప్రచురణ వారెంట్ జారీ చేసిన కోర్టు ముందు సమర్పించబడుతుంది."]
["(4) यदि उस मजिस्ट्रेट या न्यायालय की राय में ऐसा प्रकाशन अपहानिकर प्रकाशन है तो वह मजिस्ट्रेट या न्यायालय उसे नष्‍ट करा सकेगा किन्तु यदि उस मजिस्ट्रेट या न्यायालय की राय में ऐसा प्रकाशन अपहानिकर प्रकाशन नहीं है तो वह मजिस्ट्रेट या न्यायालय उसका व्ययन दंड प्रक्रिया संहिता, 1898 (1898 का 5) की धारा 523, 524 और 525 में उपबन्धित रीति से करेगा ।","(4) ఆ మేజిస్ట్రేట్ లేదా కోర్టు అభిప్రాయం ఉంటే, అటువంటి ప్రచురణ హానిచేయని ప్రచురణ,కాబట్టి ఆ మేజిస్ట్రేట్ లేదా కోర్టు దానిని నాశనం చేయగలదు, కానీ ఆ మేజిస్ట్రేట్ లేదా కోర్టు అభిప్రాయం ప్రకారం, అటువంటి ప్రచురణ హానిచేయని ప్రచురణ కాదు. అప్పుడు ఆ మేజిస్ట్రేట్ లేదా కోర్టు దాని క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడును పారవేయాలి,1898 లోని 523, 524 మరియు 525 సెక్షన్లలో (1898 లో 5) అందించిన పద్ధతిలో చేస్తారు."]
["7. इस अधिनियम के अधीन अपराधों का संज्ञेय होना—","7. ఈ చట్టం క్రింద నేరాలను గుర్తించడం."]
["दंड प्रक्रिया संहिता, 1898 (1898 का 5) में किसी बात के होते हुए भी इस अधिनियम के अधीन दंडनीय कोई अपराध संज्ञेय होगा ।","1898 (1898 का 5) క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్‌లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఈ చట్టం ప్రకారం శిక్షార్హమైన ఏదైనా నేరం గుర్తించదగినది."]
["आवश्‍यक वस्‍तु अधिनियम, 1955","ఎసెన్షియల్ కమోడిటీస్ యాక్ట్, 1955"]
["(1955 का अधिनियम संख्‍यांक 10)","(1955 యొక్క చట్టం నెం 10)"]
["[1 अप्रैल, 1955]","[ఏప్రిల్ 1, 1955]"]
["कतिपय वस्‍तुओं के उत्‍पादन, प्रदाय और वितरण तथा उनमें व्‍यापार और वाणिज्‍य के नियंत्रण के लिए जनसाधारण के हित में उपबन्‍ध करने के लिए अधिनियम","కొన్ని వస్తువుల ఉత్పత్తి, సరఫరా మరియు పంపిణీ మరియు ప్రజా ప్రయోజనం కోసం వాణిజ్యం మరియు వాణిజ్య-నియంత్రణ కోసం అందించే చట్టం"]
["भारण गणराज्‍य के छठे वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो :––","ఇది భరన్ రిపబ్లిక్ యొక్క ఆరవ సంవత్సరంలో పార్లమెంట్ ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేసింది: -"]
["1. संक्षिप्‍त नाम और विस्‍तार––","1. చిన్న పేరు మరియు పొడిగింపు -"]
["(1) यह अधिनियम आवश्‍यक वस्‍तु अधिनियम, 1955 कहा जा सकेगा ।","(1) ఈ చట్టాన్ని ఎసెన్షియల్ కమోడిటీస్ యాక్ట్, 1955 అని పిలుస్తారు."]
["(2) इसका विस्‍तार सम्‍पूर्ण भारत पर है ।","(2) ఇది మొత్తం భారతదేశానికి విస్తరించింది."]
["2. परिभाषाएं–","2. నిర్వచనాలు -"]
["–इस अधिनियम में, जब तक कि संदर्भ से अन्‍यथा अपेक्षित न हो––","- ఈ చట్టంలో, సందర్భం అవసరమైతే తప్ప-"]
["[(क) “कलक्‍टर” के अन्‍तर्गत अपर कलक्‍टर और ऐसा अन्‍य अधिकारी भी है, जो उपखंड अधिकारी की पंक्‍ति से नीचे का न हो और जो इस अधिनियम के अधीन कलक्‍टर के कृत्‍यों का पालन और उसकी शक्‍तियों का प्रयोग करने के लिए कलक्‍टर द्वारा प्राधिकृत किया जाए;]","[(క) కలెక్టర్ లో అదనపు కలెక్టర్ మరియు సబ్ డివిజనల్ ఆఫీసర్ హోదాలో లేని ఇతర అధికారి కూడా ఉన్నారు మరియు ఈ చట్టం ప్రకారం కలెక్టర్ యొక్క అధికారాలను నిర్వహించడానికి మరియు అమలు చేయడానికి కలెక్టర్ అధికారం కలిగి ఉంటారు;]"]
["(ख) “खाद्य फसलों” के अंतर्गत गन्‍ने की फसलें भी हैं;","(ఖ) ఆహార పంటలు కింద చెరకు పంటలు కూడా ఉన్నాయి;"]
["(ग) “अधिसूचित आदेश” से शासकीय राजपत्र में अधिसूचित आदेश अभिप्रेत है;","(గ) నోటిఫైడ్ ఆర్డర్ అంటే అధికారిక గెజిట్‌లో నోటిఫైడ్ ఆర్డర్;"]
["[(गग) “आदेश” के अन्‍तर्गत तद्‌धीन जारी किया गया कोई निदेश भी है;]","[(గగ) ఆర్డర్ క్రింద జారీ చేయబడిన దిశ కూడా ఉంది;]"]
["(1) जहां कि किसी व्‍यक्‍ति का इस अधिनियम के उपबन्‍धों के अधीन विचारण किया जाता है, वहां केन्‍द्रीय सरकार या नौसेनाध्‍यक्ष, उस मामले में, जिसमें दोषसिद्धि की गई है––","(1) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనల ప్రకారం ఒక వ్యక్తిని ఎక్కడ పరిగణిస్తారు, కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా నేవీ చీఫ్, నేరారోపణ చేసిన సందర్భంలో-"]
["(ख) दंडादेश को बनाए रखते हुए निष्‍कर्ष को बदल सकेगा (परन्‍तु यह तब जब कि ऐसा दंडादेश, परिवर्तित निष्‍कर्ष पर वैध रूप से पारित किया जा सकता हो), अथवा","(ఖ) శిక్షాదేశమును అదేవిధముగా ఉంచుతూ ముగింపును మార్చవచ్చు (కానీ ఆ విధముగా ముగింపు మార్చబడిన శిక్షాదేశము చట్టప్రకారముగాజారీచేయబడవచ్చు), లేదా "]
["(ड़) या तो शर्तों के साथ या बिना, व्यक्ति को पैरोल पर रिहा करें:","(ड़) షరతులతో లేదా లేకుండా వ్యక్తిని పెరోల్‌పై విడుదల చేయండి:"]
["(2) उपधारा (1) के उपबंधों के अधीन उपांतरित दंडादेश ऐसे निष्‍पादित किया जाएगा, मानो वह मूलत: पारित किया गया था ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, సవరించిన వాక్యం వాస్తవానికి ఆమోదించబడినట్లుగా అమలు చేయబడుతుంది."]
["(3) यदि वह शर्त, जिस पर किसी व्‍यक्‍ति को क्षमा किया गया है या परोल पर निर्मुक्‍त किया गया है या दण्‍ड का परिहार किया गया है, उस प्राधिकारी की राय में पूरी नहीं की गई है, जिसने क्षमा, निर्मुक्‍ति, या परिहार अनुदत्त किया था तो वह प्राधिकारी क्षमा या निर्मुक्‍ति या परिहार को रद्द कर सकेगा और अधिनिर्णीत दण्‍डादेश तदुपरि ऐसे क्रियान्‍वित किया जाएगा, मानो वह क्षमा, निर्मुक्‍ति या परिहार अनुदत्त नहीं किया गया था :","(3) క్షమాపణ, ఉత్సర్గ లేదా ఎగవేత మంజూరు చేసిన అధికారం యొక్క అభిప్రాయం ప్రకారం ఒక వ్యక్తి క్షమించబడిన లేదా పెరోల్‌పై విడుదల చేయబడిన లేదా శిక్షించబడిన షరతు నెరవేరకపోతే. అలా చేస్తే, ఆ అధికారం క్షమాపణను ఉపసంహరించుకోవచ్చు లేదా విడుదల చేయవచ్చు లేదా పంపవచ్చు మరియు క్షమాపణ, ఉత్సర్గ లేదా ఉపశమనం మంజూరు చేయని విధంగా ప్రేరేపించబడిన తీర్పు అమలు చేయబడుతుంది:"]
["परन्‍तु ऐसे व्‍यक्‍ति के मामले में, जिसे कारावास या निरोध का दंडादेश दिया गया है, वह व्‍यक्‍ति दंडादेश का अनवसित प्रभाग ही भोगेगा ।","కానీ, జైలు శిక్ష లేదా నిర్బంధ శిక్ష అనుభవించిన వ్యక్తి విషయంలో, ఆ వ్యక్తి శిక్ష యొక్క కనిపెట్టబడని విభజనను అనుభవిస్తాడు."]
["[163क. पैरोल से संबंधित उपबंध—","[163 ఎ పెరోల్‌కు సంబంధించిన నిబంధనలు -"]
["जहां इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन किसी व्‍यक्‍ति को विचारण किया जाता है, वहां केन्‍द्रीय सरकार या नौसेनाध्‍यक्ष या नौसैनिक कमान का फ्लैग आफिसर कमांडिंग-इन-चीफ दोषसिद्धि की दशा में, व्‍यक्‍ति को शर्तों पर या उनके बिना पैरोल पर छोड़ सकेगा ।]","ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనల ప్రకారం ఒక వ్యక్తిని పరిగణించిన చోట, కేంద్ర ప్రభుత్వ ఫ్లాగ్ ఆఫీసర్ కమాండింగ్-ఇన్-చీఫ్ లేదా నావల్ చీఫ్ లేదా నావల్ కమాండ్, దోషిగా తేలితే, షరతులతో లేదా లేకుండా వ్యక్తిని పెరోల్‌పై వదిలివేయవచ్చు.]"]
["164. दंडादेशों का निलंबन––","164. వాక్యాల సస్పెన్షన్ -"]
["(ग) इस अधिनियम के अधीन बनाए गए विनियमों के अध्‍यधीन रहते हुए यह है कि केन्‍द्रीय सरकार या सुपुर्दगीकार प्राधिकारी या ऐसा विहित आफिसर, किसी भी समय जब दण्‍डादेश निलंबित है, सुपुर्दगी का आदेश निकाल सकेगा और दण्‍डादेश तदुपरि निलंबित नहीं रह जाएगा ;","(గ) ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనలకు లోబడి, కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా డెలివరీ అథారిటీ లేదా నిర్దేశించిన అధికారి, ఎప్పుడైనా శిక్షను నిలిపివేసినప్పుడు, డెలివరీ క్రమాన్ని ఉపసంహరించుకోవచ్చు మరియు శిక్ష అస్సలు నిలిపివేయబడదు;"]
["अध्‍याय 17","అధ్యాయం 17"]
["सेना-न्‍यायालयों, अनुशासनिक न्‍यायालयों और कारागारों के संबंध में अपराध","సైనిక కోర్టులు, క్రమశిక్షణా కోర్టులు, మరియు జైళ్లకు సంబంధించి నేరాలు."]
["165. जो व्‍यक्‍ति नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन नहीं हैं उनके द्वारा सेना-न्‍यायालयों और अनुशासनिक न्‍यायालयों के संबंध में अपराध––","165. నావికా చట్టానికి లోబడి లేని వ్యక్తులు ఆర్మీ కోర్టులు మరియు క్రమశిక్షణా కోర్టులకు సంబంధించి నేరాలు -"]
["जो व्‍यक्‍ति नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन नहीं है वैसा हर व्‍यक्‍ति, जो––","నావికా చట్టానికి లోబడి లేని ప్రతి వ్యక్తి, ఆ—"]
["(क) किसी सेना-न्‍यायालय या अनुशासनिक न्‍यायालय के समक्ष साक्षी के रूप में हाजिर होने के लिए, सम्‍यक् रूप से समन किए जाने या आदेश दिए जाने पर हाजिर होने में सम्‍यक् हेतुक के बिना असफल रहेगा, अथवा","(క) సైనిక కోర్టు లేదా క్రమశిక్షణా న్యాయస్థానం ముందు సాక్షిగా హాజరు కావడానికి, క్లుప్తంగా హాజరు కావడానికి లేదా ఆదేశించినప్పుడు,హాజరు కావడానికి తగిన సమయం లేకుండా విఫలమవుతుంది, లేదా"]
["(ग) शपथ ग्रहण या प्रतिज्ञान करके सेना-न्‍यायालय या अनुशासनिक न्‍यायालय द्वारा या के समक्ष पूछे गए किन्‍हीं भी ऐसे प्रश्‍नों का उत्तर देने से इंकार करेगा जिनका उत्तर देने के लिए वह विधि द्वारा आबद्ध है, अथवा","(గ) ప్రమాణం చేయడం లేదా ధృవీకరించడం ద్వారా, అతను చట్టానికి కట్టుబడి ఉన్న ఆర్మీ-కోర్టు లేదా క్రమశిక్షణా న్యాయస్థానం లేదా ముందు అడిగిన ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇవ్వడానికి నిరాకరిస్తాడు."]
["(घ) अपनी शक्‍ति में की किसी दस्‍तावेज को, जिसे सेना-न्‍यायालय या अनुशासनिक न्‍यायालय वैध रूप से मांगे, पेश या परिदत्त करने से इंकार करेगा, अथवा","(ఘ) అతని అధికారంలో ఉన్న ఏదైనా పత్రం, సైనిక కోర్టు లేదా క్రమశిక్షణా న్యాయస్థానం చట్టబద్ధంగా అడగడానికి, సమర్పించడానికి లేదా పంపిణీ చేయడానికి నిరాకరిస్తుంది."]
["(ङ) सेना-न्‍यायालय या अनुशासनिक न्‍यायालय के अवमान का दोषी होगा, कारावास से, ऐसी अवधि के लिए, जो दो वर्ष तक की हो सकेगी या जुर्माने से या दोनों से दंडित किया जाएगा ।","(ఙ) జైలు శిక్ష కోసం సైనిక కోర్టు లేదా క్రమశిక్షణా కోర్టును ధిక్కరించినందుకు దోషిగా ఉండాలి, ఈ పదం రెండు సంవత్సరాల వరకు లేదా జరిమానాతో లేదా రెండింటితో పొడిగించవచ్చు."]
["166. कैदियों के निकल भागने या उनके निकल भागने का प्रयत्‍न करने में सहायता देने के लिए और कारागार विनियमों को भंग करने के लिए शास्‍तियां––","166. ఖైదీలకు తప్పించుకోవడానికి లేదా తప్పించుకోవడానికి ప్రయత్నించడానికి మరియు జైలు నిబంధనలను ఉల్లంఘించడానికి సహాయం చేసినందుకు జరిమానాలు."]
["(1) हर व्‍यक्‍ति, जो––","(1) ప్రతి వ్యక్తి,ఆ-- "]
["(क) किसी नौसैनिक कारागार या किन्‍हीं नौसैनिक निरोध-क्‍वार्टरों में किसी आयुध, औजार, या उपकरण का या किसी नकाब या भेष बदलने की अन्‍य वस्‍तु का इसलिए प्रवहण करेगा या प्रवहण किया जाना कारित करेगा, कि किसी कैदी का या ऐसे व्‍यक्‍ति का, जो निरोध भोग रहा है, निकल भागना सुकर हो जाए, अथवा","(క) ఏదైనా నావికాదళ జైలులో లేదా ఏదైనా నావికాదళ నిర్బంధ గృహాలలో, ఏదైనా ముసుగు లేదా మారువేషంలో, ఏదైనా ఆయుధం, సాధనం, లేదా పరికరం లేదా ఇతర వస్తువు రవాణా చేయబడాలి లేదా తీసుకువెళ్ళబడాలి, ఏ ఖైదీ లేదా వ్యక్తి,అదుపులోకి తీసుకోవాలి రనౌట్ చేయడం సులభం, లేదా"]
["(ख) किसी कैदी की या ऐसे व्‍यक्‍ति की, जो निरोध भोग रहा है, ऐसे कारागार या नौसैनिक निरोध-क्‍वार्टरों से निकल भागने या निकल भागने का प्रयत्‍न करने में, किसी भी साधन द्वारा सहायता करेगा, चाहे वह वास्‍तव में निकल भाग सका हो या नहीं, कारावास से, जिसकी अवधि चौदह वर्ष तक की हो सकेगी, दण्‍डित किया जाएगा ।","(ఖ) నిర్బంధంలో ఉన్న ఏ ఖైదీ లేదా వ్యక్తి అటువంటి జైలు లేదా నావికా నిర్బంధ గృహాల నుండి తప్పించుకోవడానికి లేదా తప్పించుకోవడానికి చేసే ఏ ప్రయత్నానికైనా సహాయం చేస్తాడు, అతను నిజంగా తప్పించుకున్నాడో లేదో. పద్నాలుగు సంవత్సరాల వరకు పొడిగించిన పదానికి జైలు శిక్ష విధించబడుతుంది."]
["(2) हर व्‍यक्‍ति, जो नौसैनिक कारागार या नौसैनिक निरोध-क्‍वार्टरों में कोई मादक या खमीर चढ़ा आसव इस अधिनियम के अधीन बनाए गए विनियमों के उल्‍लंघन में लाएगा या लाने का प्रयत्‍न करेगा, ऐसे हर अपराध के लिए दो सौ रुपए से अनधिक और एक सौ रुपए से अन्‍यून जुर्माने से दंडित किया जाएगा ।","(2) నావికాదళ జైలులో లేదా నావికా నిర్బంధంలో ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి.ఈ చట్టం ప్రకారం ఆల్కహాల్ లేదా ఈస్ట్ ఇన్ఫ్యూషన్ చేయలేదు,నిబంధనలను ఉల్లంఘించడానికి ప్రయత్నించండి, అలాంటి ప్రతి నేరానికి రెండు వందల రూపాయలకు మించకూడదు.ఇతర జరిమానాలు శిక్షించబడతాయి."]
["(3) हर व्‍यक्‍ति, जो––","(3) ప్రతి వ్యక్తి,ఆ --"]
["(क) नौसैनिक कारागार या नौसैनिक निरोध-क्‍वार्टरों में या किसी कैदी के पास या ऐसे व्‍यक्‍ति के पास, जो निरोध भोग रहा है या उसके लिए उस आफिसर के ज्ञान के बिना, जो उस कारागार या निरोध-क्‍वार्टरों का भारसाधन या समादेशन धारण करता है, कोई धन, कपड़े, रसद, तम्‍बाकू, पत्ते, कागज या अन्‍य वस्‍तुएं लाएगा, जिसका कैदी के या उस व्‍यक्‍ति के, जो निरोध भोग रहा है, कब्‍जे में होना कारागार या नौसैनिक निरोध-क्‍वार्टरों के नियमों द्वारा अनुज्ञात नहीं है, अथवा","(క) నావికాదళ జైలులో లేదా నావికా నిర్బంధ గృహాలలో ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా, లేదా ఖైదీతో లేదా నిర్బంధంలో ఉన్న వ్యక్తితో లేదా ఆ జైలు లేదా నిర్బంధ క్వార్టర్స్ యొక్క లోడ్ లేదా ఆదేశాన్ని కలిగి ఉన్న అధికారికి తెలియకుండానే ఖైదీ లేదా నిర్బంధంలో ఉన్న వ్యక్తి యొక్క జైలు లేదా నావికా నిర్బంధ-నిర్బంధ నియమాల ద్వారా అనుమతించబడని డబ్బు, దుస్తులు, లాజిస్టిక్స్, పొగాకు, ఆకులు, కాగితం లేదా ఇతర వస్తువులను తీసుకురావాలా?ఖైదీ లేదా నిర్బంధంలో ఉన్న వ్యక్తిని, స్వాధీనం చేసుకోవడం జైలు లేదా నావికా,నిర్బంధ గృహాల నిబంధనల ద్వారా అనుమతించబడదు, లేదా"]
["(ख) उक्‍त कारागार या नौसैनिक निरोध-क्‍वार्टरों में ऐसी कोई वस्‍तुएं फेंकेगा, या पूर्वोक्‍त वस्‍तुओं में से कोई भी वस्‍तु किसी कैदी की या उस व्‍यक्‍ति की, जो निरोध भोग रहा है, वांछा से कारागार या नौसैनिक निरोध-क्‍वार्टरों में से उक्‍त आफिसर की मंजूरी के बिना बाहर ले जाएगा, ऐसे हर अपराध के लिए दो सौ रुपए से अनधिक जुर्माने से दण्‍डित किया जाएगा ।","(ఖ) అటువంటి కారాగారము లేదా నావికా నిర్బంధ- గృహసముదాయములలో, లేదా పైన పేర్కొన్న ఏవైనా వస్తువు విసిరినా, లేదా ముందునుండి ఉన్న ఏవనా వస్తువులను ఏదైనా కారాగారము లేదా నావికా నిర్బంధ గృహసముదాయములో శిక్షను అనుభవిస్తున్న అపరాధి అధికారి అనుమతి లేకుండా నిర్బంధ గృహ సముదాయముల నుండి తీసుకువెళ్ళినా అలాంటి ప్రతి నేరానికి రెండు వందల రూపాయలకు మించకుండా జరిమానాతో శిక్షించబడతారు. "]
["(4) हर व्‍यक्‍ति, जो––","(4) ప్రతి వ్యక్తి,ఆ--"]
["(क) नौसैनिक कारागार या नौसैनिक निरोध-क्‍वार्टरों के किसी आफिसर को उसके कर्तव्‍य के निष्‍पादन में विघ्‍न डालेगा, अथवा","(క) నావికాదళ జైలు లేదా నావల్ డిటెన్షన్ క్వార్టర్స్ యొక్క ఏ అధికారి అయినా తన విధుల నిర్వహణలో భంగం కలిగించాలా, లేదా"]
["(5) इस धारा की पूर्वगामी उपधाराओं के अधीन वसूल किया गया हर जुर्माना किसी तत्‍प्रतिकूल विधि, चार्टर या रूढ़ि के होते हुए भी ऐसे उपयोजित किया जाएगा, जैसे करने का निदेश केन्‍द्रीय सरकार द्वारा दिया जाए ।","(5) ఈ విభాగం యొక్క పైన పేర్కొన్న ఉప-సెక్షన్ల క్రింద తిరిగి పొందే ప్రతి జరిమానా కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన ఏదైనా ఖచ్చితమైన చట్టం, చార్టర్ లేదా సమావేశంతో సంబంధం లేకుండా కేటాయించబడుతుంది."]
["167. जेलरों आदि के विषय में शास्‍ति––","167. జైలర్లకు సంబంధించి జరిమానా--."]
["अध्‍याय 18","అధ్యాయం 18"]
["नौसेना का जज एडवोकेट जनरल और उसके विभाग के आफिसर","నేవీ న్యాయమూర్తి అడ్వకేట్ జనరల్ మరియు అతని విభాగం అధికారి"]
["168. नौसेना के जज एडवोकेट जनरल और उसके अधीनस्‍थ आफिसरों की नियुक्‍ति––","168. నేవీ న్యాయమూర్తి అడ్వకేట్ జనరల్ మరియు దాని అధీన అధికారుల నియామకం."]
["(1) केन्‍द्रीय सरकार द्वारा नौसैनिक का एक जज एडवोकेट जनरल और नौसेना के जज एडवोकेट जनरल के विभाग में इतने जज एडवोकेट, जितने केन्‍द्रीय सरकार आवश्‍यक समझे, नियुक्‍त किए जाएंगे ।","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం నేవీ మరియు నేవీకి చెందిన జడ్జి అడ్వకేట్, జనరల్ న్యాయమూర్తి అడ్వకేట్,జనరల్ విభాగంలో, చాలా మంది న్యాయమూర్తి, న్యాయవాదులు, కేంద్ర ప్రభుత్వం అవసరమని భావించినట్లుగా, నియమించబడతారు."]
["(2) केन्‍द्रीय सरकार इस प्रकार नियुक्‍त किए गए जज एडवोकेटों में से किसी एक को नौसेना का डिप्‍टी जज एडवोकेट जनरल पदाभिहित कर सकेगी ।","(2) కేంద్ర ప్రభుత్వం నేవీ డిప్యూటీ అడ్వకేట్ జనరల్‌లలో ఒకరిని నియమించిన న్యాయమూర్తుల న్యాయవాదులలో ఎవరినైనా నియమించవచ్చు."]
["(3) कोई भी व्‍यक्‍ति नौसेना के जज एडवोकेट जनरल के रूप में नियुक्‍ति के लिए तब के सिवाय अर्हित न होगा, जब कि वह––","(3) ఎవరైనా,నేవీ న్యాయమూర్తి అడ్వకేట్ జనరల్‌గా నియామకానికి అర్హత సాధించకూడదు.అతను/ఆమె ఉన్నప్పుడు ఏదైనా వ్యక్తి -"]
["(क) भारत का नागरिक है, तथा","(క) భారతదేశ పౌరుడు, మరియు"]
["(ख) कम से कम दस वर्ष तक भारत के राज्‍यक्षेत्र में न्‍यायिक पद धारण कर चुका है, अथवा","(ఖ) భారతదేశ భూభాగంలో కనీసం పదేళ్లపాటు న్యాయ పదవిలో ఉన్నారు, లేదా"]
["(ग) किसी उच्‍च न्‍यायालय का अथवा ऐसे दो या अधिक न्‍यायालयों का एक दूसरे के बाद कम से कम दस वर्ष अधिवक्‍ता रहा है :","(గ) ఒకదానికొకటి కనీసం పదేళ్ల తర్వాత హైకోర్టు లేదా రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కోర్టుల న్యాయవాది:"]
["(ख) कम से कम सात वर्ष तक भारत के राज्‍यक्षेत्र में न्‍यायिक पद धारण कर चुका है, अथवा","(ఖ) భారత భూభాగంలో కనీసం ఏడు సంవత్సరాలు న్యాయ పదవిలో ఉన్నారు, లేదా"]
["(ग) किसी उच्‍च न्‍यायालय का अथवा ऐसे दो या अधिक न्‍यायालयों का एक दूसरे के बाद कम से कम सात वर्ष अधिवक्‍ता रहा है :","(గ) ఒక హైకోర్టు లేదా రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కోర్టులు ఒకదానికొకటి కనీసం ఏడు సంవత్సరాలు వాదించాయి:"]
["1[परन्‍तु, यदि केन्‍द्रीय सरकार की यह राय हो कि सेवा की अभ्‍यावश्‍यकताओं में ऐसा करना आवश्‍यक या समीचीन है, तो वह, उसके लिए जो कारण हैं उन्‍हें लेखबद्ध करके, खण्‍ड (ख) अथवा खण्‍ड (ग) में विनिर्दिष्‍ट अर्हता को किसी व्‍यक्‍ति के संबंध में शिथिल कर सकेगी ।]","1 [కానీ, సేవ యొక్క అవసరాలకు అనుగుణంగా చేయటం లేదా అవసరమని కేంద్ర ప్రభుత్వ అభిప్రాయం ఉంటే, దాని కారణాలను వ్రాసి, ఒక వ్యక్తి యొక్క నిబంధన (ఖ) లేదా నిబంధన (గ) లో పేర్కొన్న అర్హత దీనికి సంబంధించి విశ్రాంతి.]"]
["(5) कोई भी व्‍यक्‍ति जज एडवोकेट के रूप में नियुक्‍ति के लिए तब के सिवाय अर्हित न होगा जब कि वह––","(5) న్యాయమూర్తి,న్యాయవాది యొక్క ఏదైనా వ్యక్తి,అతను ఎప్పుడు తప్ప నియామకానికి అర్హత పొందకూడదు--"]
["(ख) उच्‍च न्‍यायालय के अधिवक्‍ता या प्‍लीडर के रूप में तालिकांकित किए जाने के लिए अर्हित है ।","(ఖ) హైకోర్టు న్యాయవాదిగా లేదా అభ్యర్ధిగా జాబితా చేయడానికి పట్టికలో అర్హత ఉంది."]
["स्‍पष्‍टीकरण––","వివరణ--"]
["इस धारा के प्रयोजनों के लिए, ––","ఈ విభాగం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, -"]
["(क) उस कालावधि की गणना करने में, जिसके दौरान कोई व्‍यक्‍ति उच्‍च न्‍यायालय का अधिवक्‍ता है या रहा है, यह कालावधि भी सम्‍मिलित कर ली जाएगी, जिसके दौरान उस व्‍यक्‍ति ने अधिवक्‍ता बनने के पश्‍चात् न्‍यायिक पद धारण किया है,","(క) ఒక వ్యక్తి హైకోర్టు న్యాయవాది లేదా ఉన్న కాలాన్ని లెక్కించడంలో, ఈ కాలాన్ని కూడా చేర్చాలి, ఈ సమయంలో వ్యక్తి న్యాయవాదిగా, మారిన తరువాత న్యాయ కార్యాలయాన్ని నిర్వహించారు,"]
["(ख) उस कालावधि की गणना करने में, जिसके दौरान किसी व्‍यक्‍ति ने भारत के राज्‍यक्षेत्र में न्‍यायिक पद धारण किया है या वह उच्‍च न्‍यायालय का अधिवक्‍ता रहा है, संविधान के प्रारम्‍भ से पूर्व की कोई ऐसी कालावधि भी सम्‍मिलित कर ली जाएगी, जिसके दौरान उसने किसी ऐसे क्षेत्र में, जो अगस्‍त 1947 के 15वें दिन से पहले गवर्नमेंट आफ इंडिया ऐक्‍ट 1935 में यथापरिभाषित भारत में समाविष्‍ट था, न्‍यायिक पद धारण किया है, या, यथास्‍थिति, किसी ऐसे क्षेत्र में किसी उच्‍च न्‍यायालय के अधिवक्‍ता के रूप में व्‍यवसाय किया है,","(ఖ) ఒక వ్యక్తి భారత భూభాగంలో న్యాయ కార్యాలయాన్ని నిర్వహించిన లేదా హైకోర్టు న్యాయవాదిగా ఉన్న కాలాన్ని లెక్కించడంలో, రాజ్యాంగం ప్రారంభానికి ముందు ఏ కాలాన్ని కూడా చేర్చాలి, ఈ సమయంలో అతను 1947 ఆగస్టు 15 వ తేదీకి ముందు భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1935 లో నిర్వచించిన విధంగా భారతదేశంలో విలీనం చేయబడిన ఈ ప్రాంతం, న్యాయవ్యవస్థను కలిగి ఉంది, లేదా, ఒకవేళ, అటువంటి ప్రాంతంలో ఉన్నత న్యాయస్థానం యొక్క న్యాయవాదిగా వ్యాపారం చేసింది,"]
["(ग) “न्‍यायिक पद” अभिव्‍यक्‍ति के अन्‍तर्गत फ्लीट के जज एडवोकेट का या उसके उपपदियों या सहायकों में से किसी का पद और फ्लीट के जज एडवोकेट विभाग में का कोई अन्‍य विधि या न्‍यायिक पद और इस अधिनियम के प्रारम्‍भ के पश्‍चात् धारण किया गया नौसेना के जज एडवोकेट जनरल का या किसी जज एडवोकेट का पद आता है, यह समझा जाएगा ।","(గ) జ్యుడిషియల్ ఆఫీస్ వ్యక్తీకరణ ప్రకారం, ఫ్లీట్ యొక్క జడ్జి అడ్వకేట్ లేదా దాని అధీనంలో ఉన్నవారు లేదా సహాయకులు మరియు ఈ చట్టం ప్రారంభమైన తరువాత ఫ్లీట్ యొక్క జడ్జి అడ్వకేట్ డిపార్ట్మెంట్ మరియు నేవీ యొక్క జడ్జి అడ్వకేట్ యొక్క ఏదైనా ఇతర చట్టం లేదా జ్యుడిషియల్ పోస్ట్. ఇది జనరల్ లేదా ఏదైనా జడ్జి అడ్వకేట్ పదవిగా పరిగణించబడుతుంది."]
["169. नौसेना के जज एडवोकेट जनरल के कृत्‍य—","169. నేవీ న్యాయమూర్తి అడ్వకేట్ జనరల్ యొక్క చర్యలు--"]
["नौसेना के जज एडवोकेट जनरल का यह कर्तव्‍य होगा कि वह नौसेना से सम्‍बद्ध विधि या न्‍यायिक प्रकार के ऐसे कर्तव्‍यों का पालन करे, जो केन्‍द्रीय सरकार या नौसेनाध्‍यक्ष द्वारा उसे समय-समय पर निदेशित या समनुदिष्‍ट किए जाएं, और इस अधिनियम या किसी अन्‍य तत्‍समय प्रवृत्त विधि के द्वारा या अधीन उसे प्रदत्त कृत्‍यों का निर्वहन करे ।","ఎప్పటికప్పుడు కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా నావికాదళ చీఫ్ చేత నేవీకి కేటాయించబడే, లేదా ఎప్పటికప్పుడు నిర్దేశించినట్లుగా, మరియు ఈ చట్టానికి సంబంధించి లేదా అమలులో ఉన్న ఇతర సమయాల్లో, అటువంటి చట్టం లేదా న్యాయపరమైన విధులను నిర్వర్తించడం నేవీ న్యాయమూర్తి అడ్వకేట్ జనరల్ యొక్క విధి. చట్టం ద్వారా లేదా కింద అతనికి కేటాయించిన పనులను చేయండి"]
["170. नौसेना के जज एडवोकेट जनरल के कृत्‍यों का उसकी अनुपस्‍थिति में निर्वहन—","170. అతను లేనప్పుడు నేవీ న్యాయమూర్తి అడ్వకేట్ జనరల్ యొక్క పనులను విడుదల చేయడం."]
["नौसेना के जज एडवोकेट जनरल के छुट्टी पर या अन्‍यथा अनुपस्‍थित होने पर उसके कृत्‍यों का निवर्हन, उसके विभाग के जज एडवोकेटों में से किसी ऐसे जज एडवोकेट द्वारा किया जाएगा, जो नौसेनाध्‍यक्ष द्वारा इस निमित्त पदाभिहित किया जाए ।","నావికాదళ న్యాయమూర్తి అడ్వకేట్ జనరల్ యొక్క విధులను సెలవులో లేదా హాజరుకాకుండా తన విభాగానికి చెందిన న్యాయమూర్తి న్యాయవాదులు ఎవరైనా చేస్తారు, ఈ తరపున నేవీ చీఫ్ చేత నియమించబడతారు."]
["अध्‍याय 19","అధ్యాయం 19"]
["मृत, लापता आदि व्‍यक्‍तियों की प्राइवेट सम्‍पत्ति का व्‍ययन","మరణించిన, తప్పిపోయిన వారి ప్రైవేట్ ఆస్తిని పారవేయడం."]
["171. मृत नाविकों की सम्‍पत्ति का व्‍ययन—","171. మరణించిన నావికుల ఆస్తిని పారవేయడం--."]
["(1) किसी नाविक की मृत्‍यु नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन उसके रहते हुए हो जाने पर उस पोत का कमान आफिसर, जिसका वह [36][नौसैनिक] था, यथाशक्‍य शीघ्र—","(1) నావికుడు మరణించిన తరువాత, నావికా చట్టానికి లోబడి, అతను [36] [నావికాదళం] ఉన్న ఓడ యొక్క అధికారిని వీలైనంత త్వరగా ఆదేశిస్తాడు-"]
["(क) मृतक की सब जंगम सम्‍पत्ति, जो पोत या क्‍वार्टरों में है, सुप्राप्‍त करेगा और उसकी एक तालिका बनवाएगा;","(క) మరణించినవారి యొక్క కదిలే ఆస్తి మొత్తాన్ని ఓడలో లేదా క్వార్టర్స్‌లో ఉంచి, దాని పట్టికను తయారు చేయాలి;"]
["(ख) वे वेतन और भत्ते लेगा, जो ऐसे व्‍यक्‍तियों को शोध्‍य हैं;","(ఖ) అటువంటి వ్యక్తులకు చెల్లించాల్సిన జీతాలు మరియు భత్యాలను వారు తీసుకోవాలి;"]
["(ग) मृतक द्वारा किसी बैंककारी कंपनी में, जिसके अन्‍तर्गत कोई डाकघर-बचत बैंक, सहकारी बैंक या सोसाइटी या धन के रूप में निक्षेप करने वाली किसी भी नाम की कोई अन्‍य संस्‍था आती है, जमा छोड़े हुए सब धन उस दशा में, जिसमें वह यह करना ठीक समझे और इस निमित्त बनाए गए किन्‍हीं विनियमों के अध्‍यधीन रहते हुए, संगृहीत कर लेगा और उस प्रयोजन के लिए ऐसी बैंककारी कंपनी, सोसाइटी, या अन्‍य संस्‍था के अभिकर्ता, प्रबन्‍धक या अन्‍य उचित प्राधिकारी से यह अपेक्षा कर सकेगा कि वह उस बैंककारी कंपनी से, नियमों में किसी बात के होते हुए भी, वे धन कमान आफिसर को तत्‍क्षण संदत्त कर दे, और ऐसा अभिकर्ता, प्रबन्‍धक या अन्‍य प्राधिकारी, किसी भी अन्‍य विधि में अन्‍तर्विष्‍ट किसी बात के होते हुए भी उस अपेक्षा का अनुपालन करने के लिए आबद्ध होगा ।","(గ) పోస్ట్ ఆఫీస్-సేవింగ్స్ బ్యాంక్, కోఆపరేటివ్ బ్యాంక్ లేదా సొసైటీ లేదా ఏదైనా ఇతర సంస్థ ఏదైనా డబ్బును జమ చేసిన బ్యాంకింగ్ కంపెనీలో మరణించిన వ్యక్తి మిగిల్చిన మొత్తం డబ్బు, అలా చేసిన సందర్భంలో సరిపోతుందని భావించినట్లు మరియు ఈ తరపున చేసిన ఏదైనా నిబంధనలకు లోబడి ఉంటుంది మరియు ఆ బ్యాంకింగ్ కంపెనీ, సమాజం లేదా ఇతర సంస్థ యొక్క ఏజెంట్, మేనేజర్ లేదా ఇతర తగిన అధికారం అవసరం. నిబంధనలలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, డబ్బు వెంటనే కమాండ్ ఆఫీసర్‌కు చెల్లించాలి, మరియు అలాంటి ఏజెంట్, మేనేజర్ లేదా ఇతర అధికారం ఏ ఇతర చట్టంలోనైనా ఉన్నప్పటికీ ఆ అవసరానికి అనుగుణంగా ఉండాలి."]
["(2) जहां कि उपधारा (1) के खण्‍ड (ग) के अधीन की गई अपेक्षा के अनुपालन में बैंककारी कंपनी, सोसाइटी या अन्‍य संस्‍था द्वारा किसी धन का संदाय कर दिया गया है, वहां ऐसे धन के बारे में किसी भी व्‍यक्‍ति का कोई भी दावा उक्‍त बैंककारी कंपनी, सोसाइटी या अन्‍य संस्‍था के विरुद्ध नहीं होगा ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) లోని క్లాజ్ (గ) కింద చేసిన అవసరాలకు అనుగుణంగా బ్యాంకింగ్ కంపెనీ, సొసైటీ లేదా ఇతర సంస్థ ఏదైనా డబ్బు చెల్లించినట్లయితే, అటువంటి డబ్బు ఉన్న ఎవరైనా క్లెయిమ్ చెప్పిన బ్యాంకింగ్ కంపెనీ, సొసైటీ లేదా ఇతర సంస్థలకు వ్యతిరేకంగా ఉండదు."]
["(3) यदि कमान आफिसर की राय में उस पोत और सेवा ऋणों का और पोत या मृतक के क्‍वार्टरों में के अन्‍य ऋणों का और मृतक की संपदा के विषय में कमान आफिसर द्वारा उपगत व्‍ययों, का यदि कोई हों, संदाय सुनिश्‍चित करने के प्रयोजन के लिए ऐसा करना आवश्‍यक है, तो वह मृतक की जंगम संपत्ति को बिकवा देगा या धन में संपरिवर्तित करेगा ।","(3) కమాండ్ ఆఫీసర్ అభిప్రాయం ప్రకారం, ఓడ మరియు సేవా ఋణములు మరియు ఓడ లేదా మరణించిన వారి యొక్క నావికా గృహము యొక్క ఇతర ఋణముల యొక్క మరియు మరణించినవారి ఆస్తి విషయంలో కమాండ్ ఆఫీసర్ చేసిన ఇతర అప్పులు మరియు ఖర్చులు ఏదైనా ఉంటే చెల్లింపును నిర్ధారించే ప్రయోజనం కోసం అలా చేయాల్సిన అవసరము, అప్పుడు అది మరణించినవారి చరాస్తిని విక్రయిస్తుంది లేదా ధనముగా మారుస్తుంది. "]
["(4) यदि मृतक का प्रतिनिधि मौके पर ही है और उन पोत और सेवा ऋणों का और पोत या क्‍वार्टरों में के अन्‍य ऋणों का, जो मृतक द्वारा शोध्‍य हैं, संदाय कर देता है या करने के लिए प्रतिभूति दे देता है तो कमान आफिसर उपधारा (1) के खण्‍ड (ग) के अधीन या उपधारा (3) के अधीन कार्यवाही नहीं करेगा ।","(4) మరణించినవారి ప్రతినిధి అక్కడికక్కడే ఉంటే మరియు ఆ నౌక మరియు సేవా రుణాలు మరియు ఓడ లేదా క్వార్టర్స్ మరణించినవారు, నిర్ధారించగల ఇతర అప్పులలో,భద్రత ఇస్తే, కమాండ్ ఆఫీసర్ సబ్ సెక్షన్ (1) లోని క్లాజ్ (గ) కింద లేదా సబ్ సెక్షన్ (3) కింద చర్య తీసుకోకూడదు."]
["(5) कमान आफिसर मृतक के पोत और सेवा ऋणों और पोत या क्‍वार्टरों में अन्‍य ऋणों और मृत व्‍यक्‍ति को उपधारा (1) और (3) के अधीन ऐसे प्राप्‍त, संगृहीत या आप्‍त धनों में से आस्‍तियों के आपन के संबंध में उपगत व्‍ययों का संदाय करेगा ।","(5) కమాండ్ ఆఫీసర్, మరణించినవారి ఓడ మరియు సేవా రుణాలు మరియు ఓడ లేదా త్రైమాసికంలో ఇతర అప్పులు మరియు మరణించిన వ్యక్తి, ఉప-సెక్షన్లు (1) మరియు (3) కింద అందుకున్న, నిల్వ చేసిన లేదా యాదృచ్ఛిక నిధుల నుండి ఆస్తుల నిర్వహణకు సంబంధించి అయ్యే ఖర్చులను చెల్లించాలి."]
["(6) जो सम्‍पत्ति उपधारा (5) में उपदर्शित खर्चे की पूर्ति करने के पश्‍चात् बचे वह सम्‍पत्ति या जहां कि प्रतिनिधि ने मृतक के पोत और सेवा ऋणों और पोत या क्‍वार्टरों में के अन्‍य ऋणों का संदाय कर दिया हो, या करने के लिए प्रतिभूति दे दी हो, वहां मृतक की कुल सम्‍पत्ति कमान आफिसर द्वारा मृतक के प्रतिनिधि को परिदत्त कर दी जाएगी; ऐसा होने पर मृतक की संपदा के प्रशासन के बारे में उसका उत्तरदायित्‍व समाप्‍त हो जाएगा ।","(6) ఉప-సెక్షన్ (5) లో సూచించిన ఖర్చులను తీర్చిన తర్వాత మిగిలి ఉన్న ఆస్తి లేదా ప్రతినిధి మరణించినవారి నౌకను రవాణా చేసిన చోట మరియు నాళాలు లేదా త్రైమాసికాల్లో సేవా రుణాలు మరియు ఇతర అప్పుల కోసం చెల్లించారు, లేదా భద్రత ఇచ్చినట్లయితే, మరణించిన వారి మొత్తం ఆస్తిని కమాండ్ ఆఫీసర్ మరణించిన ప్రతినిధికి ఇస్తారు; ఈ సందర్భంలో, మరణించినవారి ఎస్టేట్ నిర్వహణకు సంబంధించి అతని బాధ్యత ముగుస్తుంది"]
["(7) यदि उक्‍त अधिशेष के बारे में मृतक के प्रतिनिधि द्वारा कोई दावा मृत्‍यु के बारह मास के अन्‍दर नहीं किया जाता है तो कमान आफिसर सम्‍पत्ति को विहित व्‍यक्‍ति को सौंपने के लिए कार्रवाई करेगा, जो मृतक की सम्‍पदा का प्रशासन धारा 176 में उपबन्‍धित रीति से चलाता रहेगा ।","(7) మరణించిన పన్నెండు నెలలలోపు మరణించినవారి ప్రతినిధి ఈ మిగులు గురించి ఎటువంటి దావా వేయకపోతే, కమాండ్ ఆఫీసర్ ఆ ఆస్తిని నిర్దేశించిన వ్యక్తికి అప్పగించడానికి చర్యలు తీసుకోవాలి, అతను సెక్షన్ 176 లో ఇచ్చిన విధంగా మరణించినవారి ఆస్తిని నిర్వహిస్తాడు"]
["172. मृत आफिसरों की सम्‍पत्ति का व्‍ययन––","172. మరణించిన అధికారుల ఆస్తిని పారవేయడం."]
["(i) धारा 171 के अधीन कमान आफिसर के कृत्‍यों का पालन उस समायोजन समिति द्वारा किया जाएगा, जो विहित रीति से इस निमित गठित हो, तथा","(i) సెక్షన్ 171 కింద కమాండ్ ఆఫీసర్ యొక్క విధులను సర్దుబాటు కమిటీ అనుసరిస్తుంది, ఇది ఈ తరపున నిర్దేశించిన పద్ధతిలో ఏర్పాటు చేయబడుతుంది మరియు"]
["(ii) धारा 171 की उपधारा (3) में विनिर्दिष्‍ट ऋणों और व्‍ययों के संदाय के पश्‍चात् अधिशेष, यदि कोई हो, इस निमित्त विहित व्‍यक्‍ति को दे दिया जाएगा ।","(ii) సెక్షన్ 171 లోని ఉప-సెక్షన్ (3) లో పేర్కొన్న రుణాలు మరియు ఖర్చులు చెల్లించిన తరువాత, మిగులు ఏదైనా ఉంటే, ఈ తరపున సూచించిన వ్యక్తికి ఇవ్వబడుతుంది"]
["173. पोत और सेवा ऋणों और पोत या क्‍वार्टरों में के अन्‍य ऋणों की बाबत प्रश्‍नों का विनिश्‍चय––","173. ఓడ మరియు సేవా రుణాలు మరియు ఓడలు లేదా త్రైమాసికాల్లోని, ఇతర అప్పులకు సంబంధించి ప్రశ్నలను నిర్ణయించడం."]
["यदि किसी मामले में इस बाबत की कि मृत आफिसर या [37][नौसैनिक] के पोत ऋण या सेवा ऋण और पोत या क्‍वार्टरों में के ऋण क्‍या हैं इस बारे में कि उनके बारे में कितनी राशि संदेय है, कोई शंका या मतभेद उत्‍पन्‍न हो, तो विहित व्‍यक्‍ति का विनिश्‍चय अन्‍तिम होगा और सभी व्‍यक्‍तियों पर सभी प्रयोजनों के लिए आबद्धकर होगा ।","ఏదైనా సందర్భంలో మరణించిన అధికారి లేదా [37] [నావికాదళం] మరియు ఓడ లేదా త్రైమాసికంలో రుణం లేదా వాటి గురించి చెల్లించాల్సిన మొత్తం గురించి ఏదైనా సందేహాలు లేదా తేడాలు ఉంటే., అప్పుడు సూచించిన వ్యక్తి యొక్క నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది మరియు అన్ని ప్రయోజనాల కోసం అన్ని వ్యక్తులపై కట్టుబడి ఉంటుంది."]
["174. कमान आफिसर या समायोजन समिति की शक्‍तियों की प्रकृति––","174. కమాండ్ ఆఫీసర్ లేదా సర్దుబాటు కమిటీ యొక్క అధికారాల స్వభావం -"]
["अन्‍य सभी व्‍यक्‍तियों और प्राधिकारियों का अपवर्जन करके, यथास्‍थिति, कमान आफिसर या समायोजन समिति को, यथास्‍थिति, धारा 171 या 172 के अधीन अपनी शक्‍तियों के प्रयोग के प्रयोजन के लिए वही अधिकार और शक्‍तियां प्राप्‍त होंगी, जो यदि कमान आफिसर या समिति ने मृतक की संपदा का प्रतिनिधित्‍व प्राप्‍त कर लिया होगा, तो उसे प्राप्‍त होती और, यथास्‍थिति, ऐसे कमान आफिसर या समिति द्वारा दी गई रसीद तदनुसार प्रभाव रखेगी ।","అన్ని ఇతర వ్యక్తులు మరియు అధికారులను మినహాయించడం ద్వారా, కమాండ్ ఆఫీసర్ లేదా సర్దుబాటు కమిటీ, సెక్షన్ 171 లేదా 172 ప్రకారం, కమాండ్ ఆఫీసర్ లేదా కమిటీ మరణించినట్లయితే, దాని అధికారాలను వినియోగించుకునే ఉద్దేశ్యంతో, సెక్షన్ 171 లేదా 172 ప్రకారం ఒకే హక్కులు మరియు అధికారాలను కలిగి ఉంటుంది. ఎస్టేట్ యొక్క ప్రాతినిధ్యం అందుకోబడి ఉండేది, అది అందుకున్నది మరియు ఒకవేళ, అటువంటి కమాండ్ ఆఫీసర్ లేదా కమిటీ ఇచ్చిన రశీదు తదనుగుణంగా అమలులోకి వస్తుంది."]
["“प्रतिनिधित्‍व” के अन्‍तर्गत आता है सक्षम अधिकारिता वाले न्‍यायालय द्वारा दिया गया प्रोबेट, उपाबद्ध विल सहित या रहित प्रशासनपत्र और उत्तराधिकार प्रमाणपत्र, जो किसी व्‍यक्‍ति को मृत व्‍यक्‍ति की संपदा का निष्‍पादक या प्रशासक बनाता है या मृत व्‍यक्‍ति की आस्‍तियों को प्राप्‍त या आप्‍त करने के लिए उसे प्राधिकृत करता है ।","ప్రాతినిధ్యం అంటే, ఒక న్యాయస్థానం, అటాచ్డ్ ఇష్టంతో లేదా లేకుండా, మరియు పరిపాలన లేఖ మరియు వారసత్వ ధృవీకరణ పత్రం లేకుండా, ఒక వ్యక్తి మరణించిన వ్యక్తి యొక్క ఆస్తి యొక్క కార్యనిర్వాహకుడు లేదా నిర్వాహకుడిని చేస్తుంది లేదా మరణించిన వ్యక్తి యొక్క ఆస్తులను సంపాదించడం లేదా సంపాదించడం. అతనికి అధికారం ఇస్తుంది"]
["175. मृत व्‍यक्‍ति की सम्‍पदा महाप्रशासक के हवाले करने की केन्‍द्रीय सरकार की शक्‍तियां––","175. మరణించినవారి ఆస్తిని జనరల్ అడ్మినిస్ట్రేటర్‌కు అప్పగించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఉన్న అధికారాలు."]
["(1) महाप्रशासक अधिनियम, 1913 (1913 का 3) में किसी बात के अन्‍तर्विष्‍ट होते हुए भी महाप्रशासक मृतक की किसी ऐसी सम्‍पत्ति के संबंध में, जिसके बारे में धारा 171 या धारा 172 के अधीन कार्रवाई की जा चुकी है, किसी प्रकार से वहां तक के सिवाय अन्‍त:क्षेप नहीं करेगा, जहां तक ऐसा करने के लिए वह इस अधिनियम के उपबन्‍धों के द्वारा या अधीन अभिव्‍यक्‍तत: अपेक्षित या सक्षम है ।","(1) జనరల్ అడ్మినిస్ట్రేటర్ యాక్ట్, 1913 (1913 లో 3) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, మరణించిన జనరల్ అడ్మినిస్ట్రేటర్ యొక్క ఏదైనా ఆస్తికి సంబంధించి, సెక్షన్ 171 లేదా సెక్షన్ 172 కింద ఏ విధంగానైనా చర్యలు తీసుకున్నారు. ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనల ప్రకారం లేదా కింద స్పష్టంగా అవసరం లేదా సమర్థవంతమైనది తప్ప ఇప్పటివరకు జోక్యం చేసుకోకూడదు."]
["(2) केन्‍द्रीय सरकार किसी भी समय और ऐसी परिस्‍थितियों में, जिन्‍हें वह ठीक समझे, निदेश दे सकेगी कि किसी मृत नौसैनिक या आफिसर की संपदा, यथास्‍थिति, कमान आफिसर या समायोजन समिति द्वारा राज्‍य के महाप्रशासक को प्रशासन के लिए सौंप दी जाए और तदुपरि ऐसा कमान आफिसर या समिति वह संपदा उस महाप्रशासक को सौंपे देगी ।","(2) కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎప్పుడైనా మరియు తగినట్లుగా భావించిన పరిస్థితులలో, మరణించిన నావికాదళం లేదా అధికారి యొక్క ఆస్తి, కేసు వలె, కమాండ్ ఆఫీసర్ లేదా అడ్జస్ట్‌మెంట్ కమిటీ చేత పరిపాలన కోసం రాష్ట్ర జనరల్ మేనేజర్‌కు అప్పగించబడుతుంది మరియు తదనుగుణంగా అలాంటి కమాండ్ ఆఫీసర్ లేదా కమిటీ ఆ ఆస్తిని జనరల్ మేనేజర్‌కు అప్పగిస్తుంది."]
["(3) जहां कि महाप्रशासक को कोई संपदा इस धारा के अधीन सौंपी जाती है, वहां महाप्रशासक ऐसी संपदा का प्रशासन महाप्रशासक अधिनियम, 1913 (1913 का 3) के उपबन्‍धों के अनुसार करेगा :","(3) ఈ విభాగం కింద ఏదైనా ఆస్తిని ఈ జనరల్ అడ్మినిస్ట్రేటర్‌కు అప్పగించినట్లయితే, జనరల్ అడ్మినిస్ట్రేటర్ అటువంటి పరిపాలనను జనరల్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ యాక్ట్, 1913 (1913 లో 3) లోని నిబంధనలకు అనుగుణంగా నిర్వహించాలి:"]
["परन्‍तु जहां कि मृतक के पोत और सेवा ऋणों और पोत या क्‍वार्टरों में के अन्‍य ऋणों का संदाय किए जाने से पूर्व संपदा महाप्रशासक को सौंप दी जाती है, वहां महाप्रशासक का यह कर्तव्‍य होगा कि वह इन ऋणों को मृत व्‍यक्‍ति द्वारा शोध्‍य किन्‍हीं अन्‍य ऋणों की अपेक्षा पूर्विकता देकर संदत्त करे ।","మరణించిన వ్యక్తి యొక్క నౌక మరియు సేవా రుణాలు మరియు ఓడ లేదా త్రైమాసికంలో ఇతర అప్పులు చెల్లించే ముందు ఆస్తిని జనరల్ మేనేజర్‌కు అప్పగించిన చోట, మరణించిన వ్యక్తి నిర్ధారించిన ఇతర అప్పులకు ఈ అప్పులు చెల్లించడం జనరల్ అడ్మినిస్ట్రేటర్ యొక్క విధి. ప్రాధాన్యత ఇవ్వండి మరియు చెల్లించండి."]
["(4) महाप्रशासक सभी ऋणों और भारों को उन्‍मोचित करने के पश्‍चात् अपने पास अवशिष्‍ट अधिशेष, यदि कोई हो, मृतक के वारिसों को संदत्त कर देगा, और यदि किसी भी वारिस का पता नहीं चलता तो वह अतिशेष इस निमित्त विहित व्‍यक्‍ति को सौंप देगा ।","(4) అన్ని అప్పులు మరియు భారాలను విడుదల చేసిన తరువాత జనరల్ మేనేజర్, మిగిలిన మిగులు ఏదైనా ఉంటే అతను మరణించినవారి వారసులకు చెల్లించాలి, మరియు వారసులు దొరకకపోతే, అతను తరపున నిర్దేశించిన వ్యక్తికి మిగులును అప్పగించాలి.,"]
["(5) महाप्रशासक इस धारा के अधीन के अपने कर्तव्‍यों के बारे में उस कुल रकम के तीन प्रतिशत से अधिक कोई फीस नहीं लेगा, जो पोत और सेवा ऋणों और पोत या क्‍वार्टरों में के अन्‍य ऋणों को संदत्त करने के पश्‍चात् उसके हाथ में आती है, या अवशिष्‍ट रहती है ।","(5) జనరల్ అడ్మినిస్ట్రేటర్, ఈ విభాగం కింద తన విధులకు సంబంధించి, ఓడ లేదా త్రైమాసికంలో ఓడ మరియు సేవా అప్పులు మరియు ఇతర అప్పులు చెల్లించిన తరువాత తన చేతుల్లోకి వచ్చే మొత్తం మొత్తంలో మూడు శాతానికి మించి ఎటువంటి రుసుమును వసూలు చేయకూడదు., లేదా మిగిలి ఉంది."]
["176. विहित व्‍यक्‍तियों द्वारा अधिशेष का व्‍ययन––","176. సూచించిన వ్యక్తుల ద్వారా మిగులు వాడకం."]
["विहित व्‍यक्‍ति, धारा 171 की उपधारा (7) या धारा 172 के खण्‍ड (ii) या धारा 175 की उपधारा (4) में निर्दिष्‍ट अधिशेष की प्राप्‍ति पर––","సెక్షన్ 171 లోని సబ్ సెక్షన్ (7) లేదా సెక్షన్ 172 లోని క్లాజ్ (ii) లేదా సెక్షన్ 175 లోని సబ్ సెక్షన్ (4) లో పేర్కొన్న మిగులు రసీదుపై సూచించిన వ్యక్తి."]
["(क) उस दशा में, जिसमें कि उसे मृतक के किसी विधिक प्रतिनिधि का पता है, वह अधिशेष उस प्रतिनिधि को संदत्त कर देगा;","(క) మరణించినవారి యొక్క ఏదైనా చట్టపరమైన ప్రతినిధి గురించి అతనికి తెలిసిన సందర్భంలో, మిగులు ఆ ప్రతినిధికి చెల్లించబడుతుంది;"]
["(ख) उस दशा में, जिसमें, अधिशेष [38][मूल्‍य में एक लाख रुपए से अनधिक विहित रकम से अधिक नहीं है] उस अधिशेष को, यदि वह ऐसा करना ठीक समझे किसी ऐसे व्‍यक्‍ति को, जो उसे पाने का हकदार प्रतीत होता है, उसे यह अपेक्षा किए बिना, कि वह कोई प्रोबेट, प्रशासनपत्र, उत्तराधिकार प्रमाणपत्र या हक का अन्‍य निश्‍चायक साक्ष्‍य पेश करे, संदत्त या परिदत्त कर सकेगा;","(ఖ) అలాంటప్పుడు, మిగులు [38] [విలువ లక్ష రూపాయలకు మించని నిర్దేశించిన మొత్తాన్ని మించదు], మిగులు, అలా చేయవచ్చని అనుకుంటే, దానికి అర్హత ఉన్న వ్యక్తికి. ఏదైనా ప్రోబేట్, అడ్మినిస్ట్రేషన్ లెటర్, వారసత్వ ధృవీకరణ పత్రం లేదా టైటిల్ యొక్క ఇతర నిశ్చయాత్మక సాక్ష్యాలను అందించడానికి, పంపిణీ చేయడానికి అవసరం కావచ్చు; "]
["परन्‍तु ऐसा निक्षेप ऐसे अधिशेष पर या उसके किसी भाग पर के किसी व्‍यक्‍ति के दावों पर, यदि वह अन्‍यथा उसका हकदार है, प्रतिकूल प्रभाव नहीं डालेगा ।","కానీ అటువంటి డిపాజిట్ అటువంటి మిగులు లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగంలో ఉన్న వ్యక్తి యొక్క వాదనలను ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేయదు."]
["177. जो चीजबस्‍त धन में संपरिवर्तित नहीं की गई है उसका व्‍ययन––","177. వృధాగా డబ్బు మార్చబడని దాన్ని ఉపయోగించడం."]
["जहां कि किसी मृत आफिसर या [39][नौसैनिक] की संपदा का कोई भाग ऐसी चीजबस्‍त, प्रतिभूतियों या अन्‍य सम्‍पत्ति के रूप में है, जो धन में संपरिवर्तित नहीं की गई है, वहां धारा 171 की उपधारा (7) या धारा 172 के खण्‍ड (ii) और धारा 176 के अधिशेष के संदाय विषयक उपबन्‍धों का विस्‍तार उसके सिवाय, जैसा विहित किया जाए, ऐसी चीजबस्‍त, प्रतिभूतियों या सम्‍पत्ति के परिदान, पारेषण या अन्‍तरण पर होगा, और विहित व्‍यक्‍ति को उसे धन में संपरिवर्तन करने की वही शक्‍ति प्राप्‍त होगी जो मृतक के विधिक प्रतिनिधि को प्राप्‍त होती है ।","మరణించిన అధికారి లేదా [39] [నావికాదళం] యొక్క ఎస్టేట్‌లోని ఏదైనా భాగం డబ్బుగా మార్చబడని వస్తువులు, సెక్యూరిటీలు లేదా ఇతర ఆస్తి రూపంలో ఉంటే, అప్పుడు సెక్షన్ 171 లేదా సెక్షన్ 172 లోని ఉప-సెక్షన్ (7) నిబంధన (ii) మరియు సెక్షన్ 176 యొక్క మిగులు చెల్లింపుకు సంబంధించిన నిబంధనలు, సూచించినవి తప్ప, అటువంటి వస్తువులు, సెక్యూరిటీలు లేదా ఆస్తి యొక్క పంపిణీ, ప్రసారం లేదా బదిలీపై ఉండాలి మరియు వాటిని డబ్బుగా మార్చడానికి సూచించిన వ్యక్తి యొక్క అదే శక్తి. మరణించినవారి న్యాయ ప్రతినిధి అందుకుంటారు ఇది మరణించినవారి చట్టపరమైన ప్రతినిధి అందుకుంటుంది."]
["178. कमान आफिसर समिति विहित व्‍यक्‍ति और केन्‍द्रीय सरकार के दायित्‍व का पर्यवसान––","178. కమాండ్ ఆఫీసర్ కమిటీ - సూచించిన వ్యక్తి యొక్క ప్రమోషన్ మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వ బాధ్యత."]
["धन का कोई ऐसा संदाय या उपयोजन या किसी सम्‍पत्ति का ऐसा परिदान, विक्रय, या अन्‍य व्‍ययन जो कमान आफिसर, समिति या विहित व्‍यक्‍ति द्वारा धाराओं 171 से 176 तक के अनुसरण में सद्‌भावपूर्वक किया गया है या किया गया तात्‍पर्यित है, विधिमान्‍य होगा और, यथास्‍थिति, कमान आफिसर, समिति या विहित व्‍यक्‍ति को, और केन्‍द्रीय सरकार को भी उस धन या सम्‍पत्ति के बारे में के सब दायित्‍व के पूर्णत: सम्‍मुक्‍त कर देगा, जिसका इस प्रकार संदाय, उपयोजन या व्‍ययन किया गया है किन्‍तु इसमें अन्‍तर्विष्‍ट कोई भी बात किसी निष्‍पादक या प्रशासक या अन्‍य विधिक प्रतिनिधि के या मृतक के किसी लेनदार के किसी ऐसे अधिकार पर प्रभाव न डालेगी, जो किसी ऐसे व्‍यक्‍ति के विरुद्ध हो, जिसे कोई यथापूर्वोक्‍त संदाय या परिदान किया गया है ।","171 నుండి 176 సెక్షన్ల ప్రకారం కమాండ్ ఆఫీసర్, కమిటీ లేదా నిర్దేశించిన వ్యక్తి చేత మంచి చెల్లింపుతో తయారు చేయబడిన లేదా ఉద్దేశించిన ఏదైనా ఆస్తి యొక్క ఏదైనా చెల్లింపు లేదా స్వాధీనం లేదా ఏదైనా డెలివరీ, అమ్మకం లేదా ఇతర ఉపయోగం చెల్లుబాటు అవుతుంది మరియు ఒకవేళ, కమాండ్ ఆఫీసర్, కమిటీ లేదా నిర్దేశిత వ్యక్తి, మరియు చెల్లించిన, వినియోగించిన లేదా పారవేసే డబ్బు లేదా ఆస్తికి సంబంధించిన అన్ని బాధ్యతలను కేంద్ర ప్రభుత్వం పూర్తిగా నిర్వర్తిస్తుంది.ఒక కార్యనిర్వాహకుడు లేదా నిర్వాహకుడు లేదా ఇతర న్యాయ ప్రతినిధి లేదా మరణించినవారి యొక్క ఏదైనా రుణదాత యొక్క ఏ హక్కును ఇక్కడ కలిగి ఉన్న ఏదీ ప్రభావితం చేయదు."]
["इस अध्‍याय की कोई भी बात किसी मृत 2[नौसैनिक] या आफिसर के प्रतिनिधि के या किसी महाप्रशासक के उन अधिकारों और कर्तव्‍यों पर प्रभाव नहीं डालेगी जो मृत 2[नौसैनिक] या आफिसर की उस सम्‍पत्ति के बारे में है, जो, यथास्‍थिति, कमान आफिसर या समिति द्वारा संगृहीत नहीं की गई है और उस अधिशेष का भाग नहीं है, जो विहित व्‍यक्‍ति को धारा 171 की उपधारा (7) के अधीन या धारा 172 के खण्‍ड (ii) के अधीन सौंपा गया है ।","మరణించిన 2 [నావికాదళ] లేదా అధికారి యొక్క ఆస్తి గురించి, మరణించిన 2 [నావికాదళ] లేదా అధికారి ప్రతినిధి లేదా జనరల్ మేనేజర్ యొక్క హక్కులు మరియు విధులను ఈ అధ్యాయంలో ఏదీ ప్రభావితం చేయదు. అధికారి లేదా కమిటీ సేకరించలేదు మరియు సెక్షన్ 171 లోని సబ్ సెక్షన్ (7) లేదా సెక్షన్ 172 లోని క్లాజ్ (ii) కింద నిర్దేశించిన వ్యక్తికి కేటాయించిన మిగులులో భాగం కాదు."]
["180. धाराओं 171 से 179 का विकृतचित व्‍यक्‍तियों को लागू होना––","180. 171 నుండి 179 సెక్షన్లు వికృత వ్యక్తులకు వర్తిస్తాయి."]
["धारा 171 से 179 तक के उपबन्‍ध्‍ा भारतीय पागलपन अधिनियम, 1912 (1912 का 4) में किसी बात के अन्‍तर्विष्‍ट होते हुए भी, नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन के किसी ऐसे आफिसर या 2[नौसैनिक] को भी, जिसके बारे में यह बात कि वह विकृतचित का है, विहित रीति से अभिनिश्‍चित कर ली गई है, तथा नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन किसी ऐसे आफिसर या 2[नौसैनिक] को भी, जिसकी बात शासकीय तौर पर यह रिपोर्ट दी गई है कि वह सक्रिय सेवा पर होते हुए लापता है वहां तक, जहां तक कि वे लागू किए जा सकते हों, ऐसे लागू होंगे, मानो उक्‍त आफिसर या 2[नौसैनिक] यथास्‍थिति, उस दिन मर गया था, जिस दिन उसकी चित-विकृति इस प्रकार अभिनिश्‍चित की गई या जिस दिन शासकीय तौर पर यह रिपोर्ट की गई कि वह लापता है :","భారతీయ పిచ్చితనం చట్టం, 1912 (1912 లో 4) లోని 171 నుండి 179 సెక్షన్ల నిబంధనలలో ఏమైనా ఉన్నప్పటికీ, ఏ అధికారి లేదా 2 [నావికాదళం] నావికా చట్టానికి లోబడి ఉంటారు, ఎవరికి ఇది తప్పు అని చెప్పబడింది నిర్దేశించిన పద్ధతిలో గుర్తించబడింది మరియు క్రియాశీల సేవలో ఉన్నప్పుడు తప్పిపోయినట్లు అధికారికంగా నివేదించబడిన ఏ అధికారి లేదా 2 [నావికాదళానికి] నావికా చట్టానికి లోబడి ఉంటుంది, అవి అమలు చేయగలిగినంతవరకు, చెప్పిన అధికారి లేదా 2] నావికాదళం, అతని చిట్-వైకల్యాన్ని గుర్తించిన రోజున లేదా అతను తప్పిపోయినట్లు అధికారికంగా నివేదిక తయారుచేయబడింది. "]
["परन्‍तु ऐसे किसी आफिसर या 2[नौसैनिक] की दशा में, जिसके लापता होने की रिपोर्ट ऐसे की गई है कि वह लापता है, सम्‍पत्ति का व्‍ययन करने की कोई भी कार्रवाई धाराओं 171, 172 और 175 के अधीन उस समय तक नहीं की जाएगी, जब तक नौसेनाध्‍यक्ष या अन्‍य विहित व्‍यक्‍ति द्वारा या उसके प्राधिकार के अधीन यह प्रमाणपत्र इस अधिनियम के अधीन बनाए गए विनियमों के अधीन नहीं दे दिया जाता कि उसकी मृत्‍यु होने की पृष्‍टि या उपधारणा की जाती है ।","ఏ అధికారి లేదా 2 [నావికాదళం] విషయంలో, అదృశ్యం కనిపించనట్లు నివేదించబడినప్పుడు, ఆ ఆస్తిని పారవేసేందుకు ఎటువంటి చర్య తీసుకోదు, ఆ సమయం వరకు 171, 172 మరియు 175 సెక్షన్ల ప్రకారం, ఈ ధృవీకరణ పత్రాన్ని నావల్ చీఫ్ లేదా ఇతర నిర్దేశిత వ్యక్తి లేదా అతని అధికారం క్రింద ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ప్రకారం అతను మరణించినట్లు భావించబడుతుంది. "]
["181. कतिपय दशाओं में स्‍थायी समायोजन समिति की नियुक्‍ति––","181. కొన్ని సందర్భాల్లో స్టాండింగ్ అడ్జస్ట్‌మెంట్ కమిటీ నియామకం."]
["जब कि कोई आफिसर उस समय के दौरान, जब कि वह नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन है, मर जाता है या उसका विकृतचित होना विहित रीति से अनिश्‍चित कर दिया जाता है या जिसकी बाबत शासकीय तौर पर यह रिपोर्ट दी गई है कि वह सक्रिय सेवा पर होते हुए लापता है, तब इस अध्‍याय के पूर्वगामी उपबन्‍धों में समिति के प्रति निर्देश उस स्‍थायी समायोजन समिति के प्रति (यदि कोई हो), निर्देश समझे जाएंगे जो विहित रूप से इस निमित्त गठित हो, और यदि ऐसी स्‍थायी समिति गठित की गई हो, तो तब तक नौसेनाध्‍यक्ष द्वारा अन्‍यथा निदेश न दिया जाए, वह स्‍थायी समिति ही ऐसी समिति के सभी कृत्‍यों का पालन करने की हकदार होगी ।","పేర్కొనబడ సమయంలో లేదా అతను క్రియాశీల సేవలో ఉన్నట్లు అధికారికంగా నివేదించబడిన సమయంలో వైకల్యంతో ఉన్నప్పుడు ఈ అధ్యాయం యొక్క పైన పేర్కొన్న నిబంధనలలో, కమిటీకి సూచన (ఏదైనా ఉంటే) ఈ తరపున ఏర్పాటు చేయబడినట్లుగా, స్టాండింగ్ అడ్జస్ట్‌మెంట్ కమిటీకి సూచనగా పరిగణించబడుతుంది మరియు అటువంటి స్టాండింగ్ కమిటీని ఏర్పాటు చేస్తే, నావికాదళ సిబ్బంది చీఫ్ దర్శకత్వం వహించనంత వరకు, అతని మరణ పేజీలోని స్టాండింగ్ కమిటీ అటువంటి కమిటీ యొక్క అన్ని పనులను నిర్వహించడానికి అర్హులు.అటువంటి కమిటీ యొక్క అన్ని విధులను నిర్వహించడానికి స్టాండింగ్ కమిటీకి మాత్రమే అర్హత ఉంటుంది"]
["182. अन्‍य व्‍यक्‍तियों द्वारा शक्‍तियों का प्रयोग––","182. ఇతర వ్యక్తులచే అధికారాలను ఉపయోగించడం."]
["कमान आफिसर के जो कृत्‍य और शक्‍तियां इस अध्‍याय में बताई गई हैं उनका किसी मामले में पालन या प्रयोग नौसेनाध्‍यक्ष द्वारा इस निमित्त नियुक्‍त किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति द्वारा किया जा सकेगा ।","ఈ అధ్యాయంలో పేర్కొన్న కమాండ్ ఆఫీసర్ యొక్క విధులు మరియు అధికారాలను ఈ తరఫున చీఫ్ ఆఫ్ నావల్ స్టాఫ్ నియమించిన ఏ ఇతర వ్యక్తి అయినా అనుసరించవచ్చు లేదా ఉపయోగించుకోవచ్చు."]
["183. छुट्टी बिना अनुपस्‍थिति के कारण चीजबस्‍त का समपहरण––","183. శెలవు మంజూరు కాకుండా గైర్హాజరీకి చెందిన కారణములను సమర్పించడం --- "]
["यदि नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का कोई व्‍यक्‍ति छुट्टी बिना एक मास की कालावधि पर्यन्‍त अनुपस्‍थित है (चाहे वह अभित्‍यजन का या अपने पोत या कर्तव्‍य स्‍थान को अनुचित रूप से छोड़ने का दोषी हो या नहीं) किन्‍तु अपने अपराध के लिए पकड़ा नहीं गया है या विचारित नहीं किया गया है, तो वह इस दायित्‍व के अधीन होगा कि उसके वेतन, भत्तों और अन्‍य फायदों का, जिन्‍हें केन्‍द्रीय सरकार समय-समय पर विनियमों द्वारा उपबन्‍धित करे, समपहरण कर लिया जाए और केन्‍द्रीय सरकार, नौसेनाध्‍यक्ष या विहित आफिसर, छुट्टी बिना अनुपस्‍थिति के तथ्‍य का कथन अन्‍तर्विष्‍ट रखने वाले आदेश द्वारा निदेश दे सकेगा कि उसके द्वारा पोत के फलक पर या उसके कर्तव्‍य स्‍थान पर छोड़े गए कपड़ों और चीजबस्‍त का, यदि कोई हो, समपहरण कर लिया जाए, और उन्‍हें बेच दिया जाए, और उनके आगमों का व्‍ययन इस अधिनियम के अधीन बनाए गए विनियमों में उपबन्‍धित रीति से कर दिया जाए, और समपहरण विक्रय का हर आदेश, जो इस उपबन्‍ध के अधीन हुआ है, उसमें नामित व्‍यक्‍ति की उसमें यथाकथित छुट्टी बिना अनुपस्‍थिति के तथ्‍य के बारे में इस धारा के प्रयोजन के लिए निश्‍चायक होगा, किन्‍तु किसी भी मामले में केन्‍द्रीय सरकार यदि समपहरण के पश्‍चात् और विक्रय से पूर्व किसी भी समय पर्याप्‍त हेतु दर्शित किए जाने पर यह ठीक समझे तब वह समपहरण का परिहार कर सकेगी, या विक्रय के पश्‍चात् उस विक्रय के आगम या उनका कोई भाग उस व्‍यक्‍ति को या के उपयोग के लिए, जिसके कपड़े या चीजबस्‍त थी, या उसके प्रतिनिधियों को या के उपयोग के लिए संदत्त या व्‍ययनित कर सकेगी ।","నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న వ్యక్తి సెలవు లేకుండా ఒక నెల కాలం గైర్హాజరవుతుంటే (అతడు అపరాధానికి పాల్పడ్డాడా లేదా తన ఓడను లేదా విధి స్థలాన్ని సరిగ్గా విడిచిపెట్టినా) కానీ అతని నేరానికి పట్టుబడడు లేదా పరిగణించబడడు చేయలేదు.అప్పుడు అతను తన జీతం, భత్యాలు మరియు ఇతర ప్రయోజనాలను, ఎప్పటికప్పుడు కేంద్ర ప్రభుత్వం నిబంధనల ప్రకారం అందించవచ్చు, తిరిగి పొందాలి మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వం, నావికాదళ సిబ్బంది లేదా నిర్దేశిత అధికారి, వాస్తవానికి ఉన్న స్టేట్మెంట్ లేకుండా వదిలివేయవలసిన బాధ్యతకు లోబడి ఉండాలి అతను ఉంచిన బట్టలు మరియు వస్తువులు ఓడ యొక్క పలకపై లేదా అతని విధి ప్రదేశంలో ఉంచాలని ఆదేశిస్తుంది.ఏదైనా ఉంటే, జప్తు చేసి, వారికి విక్రయించండి మరియు వారి ఆదాయాన్ని ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనలలో పారవేయడం మరియు ఈ నిబంధనకు లోబడి తయారు చేయబడిన సరుకు అమ్మకం యొక్క ప్రతి ఆర్డర్, హాజరుకాకుండా హాజరుకావడం అనే విషయానికి సంబంధించి ఈ పేరు యొక్క వ్యక్తి యొక్క సెలవు అని పిలవబడేది నిర్ణయిస్తుంది, అయితే ఏ సందర్భంలోనైనా కేంద్ర ప్రభుత్వం, అది పూర్తయిన తర్వాత మరియు అమ్మకానికి ముందు తగిన సమయం కోసం చూపించబడుతుందని భావిస్తే. అప్పుడు అతను రిమిట్, లేదా అమ్మకం తరువాత, ఆ అమ్మకం లేదా వాటిలో ఏదైనా భాగాన్ని, బట్టలు లేదా వస్తువులను ఉపయోగించిన వ్యక్తి లేదా అతని ప్రతినిధుల ఉపయోగం కోసం లేదా ఉపయోగం కోసం చెల్లించవచ్చు లేదా పారవేయవచ్చు."]
["अध्‍याय 20","అధ్యాయం 20"]
["विनियम","నిబంధనలు"]
["184. विनियम बनाने की शक्‍ति––","184. నిబంధనలు చేసే శక్తి."]
["(1) केन्‍द्रीय सरकार नौसैनिक बलों के शासन, समादेशन, अनुशासन, भर्ती, सेवा की शर्तों और विनियमन के लिए और साधारणत: इस अधिनियम के उपबंधों को क्रियान्‍वित करने के प्रयोजन के लिए विनियम शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा बना सकेगी ।","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం, అధికారిక గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా, పాలన, ఆజ్ఞ, క్రమశిక్షణ, నియామకం, సేవా పరిస్థితులు మరియు నావికా దళాల నియంత్రణ కోసం మరియు సాధారణంగా ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేసే ఉద్దేశ్యంతో నిబంధనలు చేయవచ్చు."]
["(2) विशिष्‍टत: और पूर्वगामी शक्‍ति की व्‍यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, ऐसे विनियम निम्‍नलिखित के लिए उपबंध कर सकेंगे––","(2) పైన పేర్కొన్న శక్తి యొక్క ప్రాబల్యానికి ప్రత్యేకంగా మరియు పక్షపాతం లేకుండా, ఇటువంటి నిబంధనలు ఈ క్రింది వాటికి అందించవచ్చు: -"]
["(क) नौसैनिक सेवा में के आफिसरों और [40][नौसैनिकों] का रैंक, अग्रता, समादेशन, शक्‍तियां और प्राधिकार;","(క) ర్యాంక్, ప్రాధాన్యత, ఆదేశం, అధికారాలు మరియు అధికారుల అధికారం మరియు [40] [నావికాదళ] నావికాదళ సేవలో;"]
["(ख) नियमित सेना और वायुसेना के सदस्‍यों की तुलना में नौसैनिक सेवा में के आफिसरों और [नौसैनिकों] का आपेक्षिक रैंक, अग्रता, समादेशन, शक्‍तियां और प्राधिकार;","(ఖ) సాధారణ సైన్యం మరియు వైమానిక దళం సభ్యులతో పోలిస్తే సాపేక్ష ర్యాంక్, ప్రాధాన్యత, ఆజ్ఞ, అధికారాలు మరియు అధికారుల అధికారం మరియు నావికాదళ సేవలో [మెరైన్స్];"]
["[41][(ग) वे मामले जिनमें, और वे शर्तें जिनके अध्‍यधीन रहते हुए, दण्‍ड देने की शक्‍तियों का प्रयोग धारा 7 की उपधारा (2) के अधीन किया जा सकेगा;","[41][(గ) సెక్షన్ 7 లోని ఉప-సెక్షన్ (2) కింద శిక్షించే అధికారాలు ఉన్న కేసులు మరియు షరతులకు లోబడి ఉంటాయి;"]
["(गक) नौसैनिक सेवा में के व्‍यक्‍तियों की निवृत्ति, उन्‍मोचन और पदच्‍युति;","(గ క) నావికాదళ సేవలో ఉన్న వ్యక్తుల పదవీ విరమణ, విడుదల మరియు తొలగింపు;"]
["(गख) वह प्राधिकारी, जिसको धारा 19क में निर्दिष्‍ट कोई मामला निर्देशित किया जा सकेगा और वह रीति, जिसमें उस प्राधिकारी द्वारा जांच की जा सकेगी ।]","(గ ఖ) సెక్షన్ 19 ఎలో సూచించబడిన ఏదైనా విషయం నిర్దేశించబడవచ్చు మరియు ఆ అధికారం చేత దర్యాప్తు జరిగే విధానం.]"]
["(घ) सेना-न्‍यायालयों का संयोजन और गठन और सेना-न्‍यायालय द्वारा किए जाने वाले विचारणों के लिए अभियोजकों की नियुक्‍ति;","(ఘ) ఆర్మీ కోర్టుల కూర్పు మరియు కూర్పు కోసం ప్రాసిక్యూటర్లను నియమించడం మరియు ఆర్మీ కోర్టులు ట్రయల్స్;"]
["(ङ) सेना-न्‍यायालयों का स्‍थगन, विद्यटन और बैंठकें;","(ఙ) సైనిక న్యాయస్థానాల వాయిదా, పాఠశాల విద్య మరియు సమావేశం;"]
["(च) सेना-न्‍यायालयों द्वारा विचारण में अनुपालनीय प्रक्रिया, वे व्‍यक्‍ति, जिनके द्वारा किसी अभियुक्‍त की ऐसे विचारणों में प्रतिरक्षा की जा सकेगी और ऐसे व्‍यक्‍तियों की उसमें उपसंजाति;","(చ) సైనిక న్యాయస్థానాల విచారణలో ఆమోదయోగ్యమైన విధానం, అటువంటి విచారణలలో నిందితుడు రోగనిరోధక శక్తిని పొందగల వ్యక్తులు మరియు అలాంటి వ్యక్తుల ఉపసంస్కృతి;"]
["(छ) आदेशों के प्ररूप, जो इस अधिनियम के उन उपबन्‍धों के अधीन किए जाने हैं, जो सेना-न्‍यायालयों और अधिनियमों से और मृत्‍यु, कारावास और निरोध का दण्‍ड देने से संबंधित हैं;","(ఛ) సైనిక న్యాయస్థానాలు మరియు చర్యలకు సంబంధించిన మరియు మరణం, జైలు శిక్ష మరియు నిర్బంధాన్ని శిక్షించే ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి చేయవలసిన ఉత్తర్వుల రూపాలు;"]
["(ज) सेना-न्‍यायालयों के दण्‍डादेशों का क्रियान्‍वित किया जाना;","(జ) సైనిక కోర్టుల ఆదేశాల అమలు చేయడానికి ;"]
["(झ) जहां तक कि वह, इस अधिनियम के अधीन विचारणीय या दण्‍डनीय अपराधों के अन्‍वेषण, गिरफ्तारी, अभिरक्षा, विचारण और दण्‍ड के सम्‍बन्‍ध्‍ा में है, वहां तक इस अधिनियम के क्रियान्‍वयन के प्रयोजन के लिए आवश्‍यक कोई बात;","(ఝ) ఈ చట్టం అమలు యొక్క ప్రయోజనం కోసం అవసరమైన ఏదైనా విషయం, ఈ చట్టం ప్రకారం పరిగణించబడే లేదా శిక్షార్హమైన నేరాలపై దర్యాప్తు, అరెస్టు, అదుపు, విచారణ మరియు శిక్షకు సంబంధించినది;"]
["(ञ) नौसैनिक सेवा में के व्‍यक्‍तियों की सेवा के निबन्‍धन और शर्तें, वेतन, पेंशन, भत्ते और अन्‍य फायदे, जिनके अन्‍तर्गत सक्रिय सेवा के दौरान के इस निमित्त किए गए विशेष उपबंध आते हैं;","(ఞ) సేవా నిబంధనలు మరియు షరతులు, జీతాలు, పెన్షన్లు, భత్యాలు మరియు నావికా సేవలో ఉన్న వ్యక్తుల యొక్క ఇతర ప్రయోజనాలు, క్రియాశీల సేవ సమయంలో ఈ తరపున చేసిన ప్రత్యేక నిబంధనలతో సహా;"]
["(ट) नौसैनिक सेवा में अनुपालनीय औपचारिकताएं और प्रकट किए जाने वाले समान का स्‍वरूप;","(ట) నావికా సేవలో కాంప్లిమెంటరీ ఫార్మాలిటీలు మరియు బహిర్గతం చేయవలసిన యూనిఫాం యొక్క స్వభావం;"]
["(ठ) जांच बोर्डों का संयोजन, गठन, प्रक्रिया और पद्धति, उसके समक्ष साक्षियों को समन करना और ऐसे बोर्डों द्वारा शपथ ग्रहण कराया जाना;","(ఠ) విచారణ బోర్డుల కూర్పు, విధానం, విధానం మరియు విధానం, వారి ముందు సాక్షులను పిలవడం మరియు అలాంటి బోర్డుల ద్వారా ప్రమాణం చేయడం;"]
["(ड) छुट्टी बिना अनुपस्‍थिति के समय की गणना या अभित्‍याजकों की और छुट्टी बिना अनुपस्‍थित व्‍यक्‍तियों की अभिरक्षा;","(డ) సెలవు లేకుండా అభ్యర్థుల హాజరు లేకపోవడం మరియు హాజరుకాని సెలవులను అదుపు చేయడం;"]
["(ढ) उन आफिसरों या [नौसैनिकों] की, जो मर गए हैं या जिनका विकृतचित होना अभिनिश्‍चित कर दिया गया है या जिनकी बाबत यह रिपोर्ट दी गई है कि वे सक्रिय सेवा पर होते हुए लापता हैं, संपदाओं के आपन और व्‍ययन सम्‍बन्‍धी कोई भी बात;","(ఢ) అధికారులు లేదా [మెరైన్స్] మరణించిన లేదా వైకల్యంతో గుర్తించబడిన లేదా క్రియాశీల సేవలో ఉన్నప్పుడు తప్పిపోయినట్లు నివేదించబడినవారు, ఆస్తుల వృత్తి మరియు పారవేయడానికి సంబంధించిన ఏదైనా;విషయం"]
["(ण) युद्ध कैदियों के आचरण की जांच, और उनके वेतन और भत्ते;","(ణ) యుద్ధ ఖైదీల ప్రవర్తన మరియు వారి జీతాలు మరియు భత్యాలను పరిశీలించడం;"]
["(त) युद्ध कैदियों या लापता व्‍यक्‍तियों की पत्‍नियों और सन्‍तान के लिए किया जाने वाला उपबंध;","(త) యుద్ధ ఖైదీల లేదా తప్పిపోయిన వ్యక్తుల భార్యలు మరియు పిల్లలకు సదుపాయం;"]
["(थ) धारा 163 के अधीन की शक्‍तियों के प्रयोग सम्‍बन्‍धी प्रक्रिया;","(థ) సెక్షన్ 163 కింద అధికారాల వినియోగానికి సంబంధించిన విధానం;"]
["[(थक) धारा 176 के खंड (ख) के अधीन विहित की जाने के लिए अपेक्षित रकम ;]","[(థ క) సెక్షన్ 176 లోని నిబంధన (బి) కింద సూచించాల్సిన మొత్తం;]"]
["धारा 15—","సెక్షన్ 15—"]
["उपधारा (3) में, “भारत का महा-अधिवक्‍ता” के स्थान पर “भारत का महान्यायवादी” प्रतिस्थापित करें ।","ఉప-విభాగం (3) లో, \"అటార్నీ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియా\" ను \"అటార్నీ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియా\" గా మార్చండి."]
["बैंककारी विनियमन अधिनियम, 1949","బ్యాంకింగ్ నియంత్రణ చట్టం, 1949"]
["(1949 का अधिनियम सं० 10)","(1949 యొక్క చట్టం 10)"]
["धारा 5—","సెక్షన్ 5—"]
["उपधारा (1) में,","ఉప విభాగంలో (1),"]
["खण्ड (छछ) का लोप करें ।","బ్లాక్ ((ఛఛ) ను వదిలివేయండి."]
["धारा 11—","సెక్షన్ 11—"]
["उपधारा (3) के स्पष्टीकरण में, “भारत में” के स्थान पर “किसी राज्य में” प्रतिस्थापित करें ।","భారతదేశంలో కొరకు ఉప-విభాగం (3) యొక్క వివరణలో, \"ఒక రాష్ట్రంలో\" ప్రత్యామ్నాయం."]
["बैंककारी कम्पनी (विधि व्यवसायियों के मुवक्‍किलों के खाते) अधिनियम, 1949","బ్యాంకింగ్ కంపెనీలు (లీగల్ ప్రాక్టీషనర్స్ ఖాతాదారుల ఖాతాలు) చట్టం, 1949"]
["(1949 का अधिनियम सं० 46)","(1949 లోని చట్టం నెం 46)"]
["संप्रतीक और नाम (अनुचित प्रयोग निवारण) अधिनियम, 1950","చిహ్నాలు మరియు పేర్లు (సరికాని వాడకం నివారణ) చట్టం, 1950"]
["(1950 का अधिनियम सं० 12)","(1950 యొక్క చట్టం నెం 12)"]
["पब्लिक प्रिमिसेस (इविक्शन) ऐक्ट, 1950","పబ్లిక్ ప్రెమిసెస్ (ఎగ్జిషన్) చట్టం, 1950"]
["(1950 का अधिनियम सं० 27)","(1950 యొక్క చట్టం నెం 27)"]
["उपधारा (ख) के स्थान पर निम्‍नलिखित प्रतिस्थापित करें—","ఉప విభాగం (ఖ) కోసం, కింది వాటిని భర్తీ చేయండి:"]
["(ख) “[सरकारी स्थान]” से,—","(ఖ) [అధికారిక స్థలం] నుండి, -"]
["(i) जम्मू-कश्मीर राज्य के संबंध में केन्द्रीय सरकार के स्वामित्व का या उसके द्वारा या उसकी ओर से पट्टे पर लिया गया या राज्य सरकार द्वारा केन्द्रीय सरकार की ओर से अर्जित किया गया या अधिग्रहण किया गया कोई स्थान अभिप्रेत है ; और","i) జమ్మూ,కాశ్మీర్ రాష్ట్రానికి సంబంధించి అంటే కేంద్ర ప్రభుత్వం తరపున లేదా లీజుకు తీసుకున్న లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వం తరపున రాష్ట్ర ప్రభుత్వం స్వాధీనం చేసుకున్న లేదా స్వాధీనం చేసుకున్న ఏదైనా స్థలం; మరియు"]
["(ii) शेष भारत के संबंध में, केन्द्रीय सरकार के स्वामित्व का या उसके द्वारा पट्टे पर लिया गया या अधिग्रहण किया गया या स्थावर सम्पत्ति अधिग्रहण और अर्जन अधिनियम, 1952 (1952 का 30) के अधीन सक्षम प्राधिकारी द्वारा अधिगृहीत कोई स्थान अभिप्रेत है, तथा दिल्ली राज्य के संबंध में, [दिल्ली सुधार न्यास में या उस राज्यक्षेत्र में किसी स्थानीय प्राधिकरण में निहित कोई स्थान भी इसमें सम्मिलित है, चाहे ऐसे स्थान, यथास्थिति, उस न्यास या स्थानीय प्राधिकरण के कब्जे में हो या उसके द्वारा पट्टे पर लिए गए हों]” ।","(ii) మిగతా భారతదేశానికి సంబంధించి, అంటే కేంద్ర ప్రభుత్వం యాజమాన్యంలోని లేదా అద్దెకు తీసుకున్న లేదా స్వాధీనం చేసుకున్న లేదా రియల్ ఎస్టేట్ అక్విజిషన్ అండ్ అక్విజిషన్ యాక్ట్, 1952 (1952 లో 30), మరియు ఢిల్లీ రాష్ట్రానికి సంబంధించి, [ఢిల్లీ రిఫార్మ్ ట్రస్ట్‌లో లేదా ఆ భూభాగంలోని ఏదైనా స్థానిక అధికారంలో ఉన్న ఏదైనా స్థలాన్ని కలిగి ఉంటుంది, అలాంటి స్థలం, ఆ ట్రస్ట్ లేదా స్థానిక అధికారం చేత లేదా లీజుకు తీసుకొని ఉన్నది.]\"."]
["राज्य वित्तीय निगम अधिनियम, 1951","స్టేట్ ఫైనాన్షియల్ కార్పొరేషన్ యాక్ట్, 1951"]
["(1951 का अधिनियम सं० 63)","(1951 యొక్క చట్టం 63)"]
["राज्य सशस्‍त्र पुलिस बल (विधियों का विस्तारण) अधिनियम, 1952","రాష్ట్ర సాయుధ పోలీసు దళాలు (చట్టాల పొడిగింపు) చట్టం, 1952"]
["(1952 का अधिनियम सं० 63)","(1952 యొక్క చట్టం నెం 63)"]
["खादी और अन्य हथकरघा उद्योग विकास (कपड़े पर अतिरिक्‍त उत्पाद-शुल्क) अधिनियम, 1953","ఖాదీ మరియు ఇతర చేనేత పరిశ్రమల అభివృద్ధి (బట్టలపై అదనపు ఎక్సైజ్ సుంకం) చట్టం, 1953"]
["(1953 का अधिनियम सं० 12)","(1953 యొక్క చట్టం నెం 12)"]
["खण्ड (क) के स्थान पर निम्‍नलिखित प्रतिस्थापित करें—","నిబంధన (క) కోసం, కింది వాటిని భర్తీ చేయండి:"]
["‘(क) “नियत दिन” से—","‘(క) నియమించబడిన రోజు నుండి"]
["(i) जम्मू-कश्मीर राज्‍य के संबंध में, वह तारीख अभिप्रेत है जिसको जम्मू-कश्मीर (विधि-विस्तारण) अधिनियम, 1956 उस राज्य में प्रवृत्त होता है ; और","(i) జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రానికి సంబంధించి, అంటే జమ్మూ కాశ్మీర్ (లా ఎక్స్‌టెన్షన్) చట్టం, 1956 ఆ రాష్ట్రంలో అమల్లోకి వచ్చిన తేదీ; మరియు"]
["(ii) शेष भारत के संबंध में 15 फरवरी, 1953 अभिप्रेत है ।’।","(ii) మిగిలిన భారతదేశానికి సంబంధించి, 15 ఫిబ్రవరి 1953 అంటే. ​​'"]
["उपधारा (2) में, “वे राज्यक्षेत्र जिन पर यह अधिनियम विस्तारित होता है” के स्थान पर “भारत” प्रतिस्थापित करें ।","ఉప-విభాగం (2) లో, \"ఈ చట్టం విస్తరించి ఉన్న భూభాగాలకు\", \"భారతదేశం\" ను భర్తీ చేయండి."]
["नमक उपकर अधिनियम, 1953","సాల్ట్ సెస్ చట్టం, 1953"]
["(1953 का अधिनियम सं० 49)","(1953 యొక్క చట్టం నెం 49)"]
["उपधारा (1) में,","ఉప విభాగంలో (1),"]
["“वे राज्यक्षेत्र जिन पर यह अधिनियम विस्तारित होता है” के स्थान पर “भारत” प्रतिस्थापित करें ।","ఈ చట్టం విస్తరించిన భూభాగాలకు \"భారతదేశం\" ను ప్రత్యామ్నాయం చేయండి."]
["कम्पनी अधिनियम, 1956","కంపెనీల చట్టం, 1956"]
["(1956 का अधिनियम सं० 1)","(1956 యొక్క చట్టం నెం 1)"]
["उपधारा (3) के स्थान पर प्रतिस्थापित करें—","ఉప విభాగం (3) కు ప్రత్యామ్నాయం -"]
["“(3) इसका विस्तार सम्पूर्ण भारत पर है :","(3) ఇది మొత్తం భారతదేశానికి విస్తరించింది:"]
["परन्तु यह जम्मू-कश्मीर राज्य को वहां तक के सिवाय लागू नहीं होगा जहां तक इस अधिनियम के उपबन्ध बैंककारी, बीमा तथा वित्तीय निगमों के निगमन, विनियमन और परिसमापन से संबंधित हैं ।”।","ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు బ్యాంకింగ్, భీమా మరియు ఆర్థిక సంస్థల విలీనం, నియంత్రణ మరియు లిక్విడేషన్‌కు సంబంధించినంత వరకు ఇది జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రానికి వర్తించదు.''."]
["खण्ड (20) का लोप करें ।","నిబంధన (20) ను వదిలివేయండి."]
["उपधारा (1) में, खंड (ii) के उपखंड (च) के स्थान पर, निम्‍नलिखित प्रतिस्थापित करें—","ఉప-విభాగం (1) లో, నిబంధన (ii) యొక్క ఉప-నిబంధన (చ) కొరకు, కింది వాటిని భర్తీ చేయండి-"]
["“(च) पूर्वोक्‍त किसी भी ऐक्ट या आर्डिनेन्स की तत्स्थानी कोई भी विधि जो—","“(చ) పైన పేర్కొన్న ఏదైనా చట్టం లేదా ఆర్డినెన్స్‌కు సంబంధించిన ఏదైనా పద్ధతి--"]
["(1) विलयित राज्यक्षेत्रों में या (जम्मू-कश्मीर के सिवाय) भाग ख राज्यों में या उनके किसी भाग में उस समय के पूर्व प्रवृत्त थी जब इण्डियन कंपनीज ऐक्ट, 1913 (1913 का 7) का विस्तार उन पर किया गया था ; अथवा","(1) విలీన భూభాగాల్లో లేదా (జమ్మూ,కాశ్మీర్ మినహా) పార్ట్ (ఖ) స్టేట్స్‌లో లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగం, భారతీయ కంపెనీల చట్టం, 1913 (1913 లో 7) వారికి విస్తరించబడిన కాలానికి ముందు; లేదా"]
["(2) जम्मू-कश्मीर राज्य में या उसके किसी भाग में जम्मू-कश्मीर (विधि विस्तारण) अधिनियम, 1956 का प्रारम्भ होने से पूर्व प्रवृत्त थी ;”।","(2) జమ్మూ, కాశ్మీర్ (ఎక్స్‌టెన్షన్ ఆఫ్ లా) చట్టం, 1956 ప్రారంభానికి ముందు జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలో లేదా ఏ ప్రాంతంలోనైనా అమలులో ఉంది;''."]
["उपधारा (2) में,","ఉప విభాగంలో (2),"]
["खण्ड (ख) का लोप करें ।","నిబంధన (ఖ) ను తొలగించండి."]
["धारा 226—","సెక్షన్ 226—"]
["उपधारा (2) के खण्ड (क) में, अथवा “जम्मू-कश्मीर (विधि-विस्तारण) अधिनियम, 1956” के पश्‍चात् “उसे इस बात का हकदार करने के लिए” अन्तःस्थापित करें ।","ఉప-సెక్షన్ (2) లోని నిబంధన (క) లో లేదా \"జమ్మూ కాశ్మీర్ (లా ఎక్స్‌టెన్షన్) చట్టం, 1956\" తరువాత, \"అతనికి దీనికి అర్హత ఇవ్వడానికి\" చొప్పించండి."]
["धारा 558—","సెక్షన్ 558—"]
["उपधारा (1) में,","ఉప విభాగంలో (1),"]
["स्पष्टीकरण का लोप करें ।","వివరణను వదిలివేయండి."]
["धारा 565—","సెక్షన్ 565—"]
["उपधारा (3) में","ఉప విభాగంలో (3)"]
["या “जम्मू-कश्मीर राज्य में” का लोप करें ।","లేదా \"జమ్మూ, కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలో\" వదిలివేయండి."]
["धारा 582—","సెక్షన్ 582—"]
["अध्यादेश","నిర్ణయం"]
["करेन्सी अध्यादेश, 1940","కరెన్సీ ఆర్డినెన్స్, 1940"]
["(1940 का अध्यादेश सं० 4)","(1940 యొక్క 4 వ ఆర్డినెన్స్)"]
["जीवन बीमा निगम अधिनियम, 1956","లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్ కార్పొరేషన్ చట్టం, 1956"]
["(1956 का अधिनियम संख्यांक 31)","(1956 యొక్క చట్టం 31)"]
["[18 जून, 1956]","[జూన్ 18, 1956]"]
["भारत में जीवन बीमा कारबार को, इस प्रयोजन के लिए स्थापित निगम को अंतरित करके ऐसे कारबार का राष्ट्रीयकरण करने के लिए और निगम के कारबार के विनियमन और नियंत्रण के लिए तथा इससे संबंधित या उससे आनुषंगिक मामलों के लिए उपबंध करने के लिए अधिनियम","భారతదేశంలో జీవిత బీమా వ్యాపారాన్ని, ఈ ప్రయోజనం కోసం ఏర్పాటు చేసిన కార్పొరేషన్‌కు, బదిలీ చేయడం ద్వారా మరియు కార్పొరేషన్ యొక్క వ్యాపారం యొక్క నియంత్రణ మరియు నియంత్రణ కోసం మరియు దానితో అనుసంధానించబడిన లేదా యాదృచ్ఛిక విషయాల కోసం అటువంటి, వ్యాపారం యొక్క జాతీయం కోసం అందించే చట్టం"]
["1. संक्षिप्‍त नाम और प्रारंभ—","1. చిన్న పేరు మరియు ప్రారంభం-"]
["(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम जीवन बीमा निगम अधिनियम, 1956 होगा ।","(1) ఈ చట్టం జీవిత బీమా కార్పొరేషన్ చట్టం, 1956 గా సంక్షిప్తీకరించబడుతుంది."]
["(2) यह उस तारीख को प्रवृत्त होगा जिसे केन्द्रीय सरकार शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा नियत करे ।","(2) అధికారిక గెజిట్ పరిష్కారంలో నోటిఫికేషన్ ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం చేసే తేదీ నుండి ఇది అమల్లోకి వస్తుంది."]
["(1) “नियत दिन” से वह तारीख अभिप्रेत है जिसको धारा 3 के अधीन निगम की स्थापना की गई है ;","(1) \"నియమించబడిన రోజు\" అంటే సెక్షన్ 3 కింద కార్పొరేషన్ స్థాపించబడిన తేదీ;"]
["(2) “विविध बीमाकर्ता” से ऐसा बीमाकर्ता अभिप्रेत है जो नियंत्रित कारबार के साथ ही किसी अन्य प्रकार का बीमा कारबार चला रहा है ;","(2) \"ఇతర బీమా\" అంటే నియంత్రిత వ్యాపారంతో పాటు మరే ఇతర రకాల భీమా వ్యాపారం యొక్క వ్యాపారాన్ని నిర్వహిస్తున్న బీమా సంస్థ;"]
["(3) “नियंत्रित कारबार” से—","(3) \"నియంత్రిత వ్యాపారం\" ద్వారా--"]
["(i) ऐसे किसी बीमाकर्ता की दशा में, जो बीमा अधिनियम की धारा 2 खण्ड (9) के उपखण्ड (क)","(i) అటువంటి బీమా సంస్థ విషయంలో, బీమా చట్టం యొక్క సెక్షన్ 2 నిబంధన (9) లోని ఉప-నిబంధన (క)"]
["(ii) या उपखण्ड (ख) में विनिर्दिष्‍ट है तथा जीवन बीमा कारबार चलाता है—","(ii) లేదా ఉప-నిబంధన (ఖ) లో పేర్కొనబడింది మరియు జీవిత బీమా వ్యాపారాన్ని నడుపుతుంది—"]
["(ख) जहां कि वह किसी अन्य प्रकार का बीमा कारबार भी चलाता है, वहां वह सब कारबार, जो उसके जीवन बीमा कारबार से अनुलग्‍न है,","(ఖ) అతను ఇతర రకాల భీమా వ్యాపారాన్ని కూడా నడుపుతున్నాడు, అతని జీవిత బీమా వ్యాపారానికి అనుసంధానించబడిన అన్ని వ్యాపారం,"]
["(ग) जहां कि बीमा अधिनियम के अधीन साधारण बीमा कारबार के सम्बन्ध में किए गए उसके रजिस्ट्रीकरण का प्रमाणपत्र 1956 की जनवरी के 19वें दिन को छह मास से अधिक की कालावधि तक पूर्णतः रद्द रहा है, वहां उस का सब कारबार ;","(గ) భీమా చట్టం క్రింద చేసిన సాధారణ భీమా వ్యాపారం యొక్క ధృవీకరణ పత్రం 1956 జనవరి 19 వ తేదీన ఆరు నెలల కన్నా ఎక్కువ కాలం పూర్తిగా రద్దు చేయబడినప్పుడు, దాని యొక్క అన్ని వ్యాపారం;"]
["(ii) ऐसे किसी अन्य बीमाकर्ता की दशा में, जो बीमा अधिनियम की धारा 2 के खण्ड (9) में विनिर्दिष्‍ट है, तथा जीवन बीमा कारबार चला रहा है,—","(ii) భీమా చట్టంలోని సెక్షన్ 2 లోని క్లాజ్ (9) లో పేర్కొన్న, మరియు జీవిత బీమా వ్యాపారాన్ని నడుపుతున్న ఇతర బీమా విషయంలో, -"]
["(क) जहां कि वह भारत में किसी अन्य प्रकार का बीमा कारबार नहीं चलाता है, वहां भारत में उसका सब कारबार,","(క) అతను భారతదేశంలో ఇతర రకాల భీమా వ్యాపారాన్ని నిర్వహించని చోట, భారతదేశంలో అతని వ్యాపారం అంతా,"]
["(ख) जहां कि वह भारत में किसी अन्य प्रकार का बीमा कारबार भी चलाता है, वहां भारत में वह सब कारबार, जो उसके जीवन बीमा कारबार से अनुलग्‍न है,","(ఖ) అతను భారతదేశంలో ఇతర రకాల భీమా వ్యాపారాన్ని కూడా నడుపుతున్నాడు, భారతదేశంలో తన జీవిత బీమా వ్యాపారానికి అనుసంధానించబడిన అన్ని వ్యాపారం, "]
["किसी बीमाकर्ता की बाबत यह बात है कि वह जीवन बीमा कारबार से भिन्न किसी अन्य प्रकार के बीमा कारबार को नहीं चलाता है, उस दशा में कही जाती है जिसमें कि वह जीवन बीमा कारबार के अतिरिक्‍त केवल पूंजी-मोचन कारबार या निश्‍चित वार्षिकी कारबार या दोनों चलाता है, और “उसके जीवन बीमा कारबार से अनुलग्‍न कारबार” पद का अर्थ उपखण्ड (i) और (ii) में तद्नुसार ही लगाया जाएगा,","భీమాదారునికి సంబంధించి, అతను జీవిత బీమా వ్యాపారం కాకుండా వేరే ఏ విధమైన భీమా వ్యాపారాన్ని నిర్వహించడు అని చెప్పబడింది, ఈ సందర్భంలో అతను మూలధన-విముక్తి వ్యాపారం లేదా జీవిత భీమా వ్యాపారం లేదా రెండూ కాకుండా స్థిర యాన్యుటీ వ్యాపారానికి మాత్రమే అర్హులు. మరియు \"అతని జీవిత బీమా వ్యాపారానికి అనుసంధానించబడిన వ్యాపారం\" అనే వ్యక్తీకరణ ఉపవిభాగాలలో (i) మరియు (ii) దీని ప్రకారం,"]
["(iii) बीमा अधिनियम की धारा 65 में यथापरिभाषित क्षेमदा सोसाइटी की दशा में, उसका सब कारबार,","(iii) క్షేమాడ సొసైటీ విషయంలో, భీమా చట్టంలోని సెక్షన్ 65 లో నిర్వచించిన విధంగా, దాని వ్యాపారం అంతా,"]
["(iv) केन्द्रीय सरकार या किसी राज्य सरकार की दशा में, धारा 44 के विनिर्दिष्‍ट अपवादों के अधीन रहते हुए उसके द्वारा चलाया गया सब जीवन बीमा कारबार,अभिप्रेत है ।","(iv) కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం విషయంలో, సెక్షన్ 44 కు పేర్కొన్న మినహాయింపులకు లోబడి, దాని ద్వారా జరిగే అన్ని జీవిత బీమా వ్యాపారం అంటే."]
["(4) “निगम” से धारा 3 के अधीन स्थापित भारत का जीवन बीमा निगम अभिप्रेत है ;","(4) \"కార్పొరేషన్\" అంటే సెక్షన్ 3 కింద స్థాపించబడిన లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా;"]
["(5) “बीमा अधिनियम” से बीमा अधिनियम, 1938 (1938 का 4) अभिप्रेत है ;","(5) \"భీమా చట్టం\" అంటే భీమా చట్టం, 1938 (1938 లో 4);"]
["(6) “बीमाकर्ता” से बीमा अधिनियम में यथापरिभाषित ऐसा बीमाकर्ता अभिप्रेत है जो भारत में जीवन बीमा कारबार चलाता है और इसके अन्तर्गत बीमा अधिनियम की धारा 65 में यथापरिभाषित सरकार तथा क्षेमदा सोसाइटी आती है ;","(6) \"భీమా\" అంటే భీమా చట్టంలో నిర్వచించిన భీమా, ఇది భారతదేశంలో జీవిత బీమా వ్యాపారాన్ని నిర్వహిస్తుంది మరియు భీమా చట్టంలోని సెక్షన్ 65 లో నిర్వచించిన విధంగా ప్రభుత్వం మరియు సొసైటీ సొసైటీని కలిగి ఉంటుంది;"]
["(7) “सदस्य” से निगम का सदस्य अभिप्रेत है ;","(7) \"సభ్యుడు\" అంటే కార్పొరేషన్ సభ్యుడు;"]
["(8) “विहित” से इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों द्वारा विहित अभिप्रेत है ;","(8) \"సూచించబడినది\" అంటే ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడుతుంది;"]
["भारतीय जीवन बीमा निगम की स्थापना","లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా స్థాపించబడింది"]
["3. भारतीय जीवन बीमा निगम की स्थापना और निगमन—","3. లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా స్థాపన మరియు విలీనం--"]
["(1) ऐसी तारीख से जैसी केन्द्रीय सरकार शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा नियत करे, भारतीय जीवन बीमा निगम नामक निगम की स्थापना की जाएगी ।","(1) అధికారిక గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించిన తేదీ నుండి, లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా అనే కార్పొరేషన్ స్థాపించబడుతుంది."]
["(2) निगम इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन रहते हुए सम्पत्ति को अर्जित करने, धारण करने और इसके व्ययन की शक्‍ति रखने वाला निगमित निकाय होगा तथा उसका शाश्‍वत उत्तराधिकार होगा और एक सामान्य मुद्रा होगी, और उक्‍त नाम से वह वाद लाएगा और उस पर वाद लाया जा सकेगा ।","(2) కార్పొరేషన్, ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, ఆస్తిని సంపాదించాలి,.దానిని పట్టుకోవడం మరియు పారవేయడం ఒక కార్పొరేట్ సంస్థ మరియు శాశ్వత వారసత్వం కలిగి ఉండాలి సూట్ తీసుకురాబడుతుంది మరియు ఒక సాధారణ కరెన్సీ ఉంటుంది, మరియు ఆ పేరుతో, అతను దావా తెస్తాడు మరియు అతనిపై కేసు పెట్టవచ్చు."]
["4. निगम का गठन—","4. కార్పొరేషన్ ఏర్పాటు-"]
["(1) निगम [सोलह] से अनधिक व्यक्‍तियों की ऐसी संख्या से मिलकर बनेगा जैसी केन्द्रीय सरकार उसके लिए नियुक्‍त करना उचित समझे और उनमें से एक व्यक्‍ति की नियुक्‍ति केन्द्रीय सरकार द्वारा उसका अध्यक्ष होने के लिए की जाएगी ।","(1) కార్పొరేషన్ [పదహారు] మించని వ్యక్తుల సంఖ్యను కలిగి ఉంటుంది, ఎందుకంటే కేంద్ర ప్రభుత్వం దాని కోసం నియమించటానికి తగినదిగా భావించవచ్చు మరియు వారిలో ఒకరిని కేంద్ర ప్రభుత్వం దాని ఛైర్మన్‌గా నియమించాలి."]
["(2) केन्द्रीय सरकार किसी व्यक्‍ति को सदस्य के रूप में नियुक्‍त करने से पहले अपना समाधान इस बात की बाबत करेगी कि उस व्यक्‍ति का ऐसा कोई वित्तीय या अन्य हित नहीं होगा जिससे संभाव्यता है कि सदस्य के रूप में अपने कृत्यों के उस द्वारा प्रयोग अथवा पालन पर प्रतिकूल प्रभाव पड़े तथा केन्द्रीय सरकार समय-समय पर प्रत्येक सदस्य के बारे में भी अपना समाधान करेगी कि उसका ऐसा कोई हित नहीं है, तथा जो कोई व्यक्‍ति सदस्य है या जिसे नियुक्‍त करने की केन्द्रीय सरकार की प्रस्थापना है और जिसने सदस्य होने के लिए सम्मति दे दी है, जब कभी उससे ऐसा करने की अपेक्षा केन्द्रीय सरकार द्वारा की जाए, वह ऐसी जानकारी देगा जैसी केन्द्रीय सरकार इस उपधारा के अधीन अपने कर्तव्यों के पालन के लिए आवश्यक समझती है ।","ఆర్థిక లేదా ఇతర ఆసక్తి ఉండకూడదనే విషయంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం తన స్వంత తీర్మానం చేస్తుంది.సభ్యునిగా దాని ఉపయోగం దాని ఉపయోగం లేదా ఆచారం ద్వారా ప్రతికూలంగా ప్రభావితం కావాలని మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎప్పటికప్పుడు, తనకు అలాంటి ఆసక్తి లేదని ప్రతి సభ్యుడి గురించి తన స్వంత ఆందోళనను పరిష్కరిస్తుందని,మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమించాల్సిన అవసరం ఉన్నప్పుడల్లా సభ్యునిగా లేదా నియమించటానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమించిన మరియు సభ్యునిగా ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా, ఈ ఉప-విభాగం ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇచ్చిన సమాచారం ఇవ్వాలి. సబార్డినేట్ తన విధులను నిర్వర్తించాల్సిన అవసరం ఉందని భావిస్తాడు."]
["(3) जो कोई सदस्य निगम द्वारा की गई या की जाने के लिए प्रस्थापित संविदा में किसी भी रूप में प्रत्यक्षतः अथवा अप्रत्यक्षतः हितबद्ध है, वह अपने हित का स्वरूप सुसंगत परिस्थितियों का ज्ञान अपने को होने के पश्‍चात् यथा संभवशीघ्र निगम पर प्रकट कर देगा तथा उस संविदा के सम्बन्ध में कोई विचार विमर्श या चर्चा निगम में हो उसमें वह सदस्य कोई भाग नहीं लेगा ।","(3) ఒక కార్పొరేషన్ ద్వారా ప్రవేశించిన లేదా ప్రవేశించిన ఒప్పందంలో ఏదైనా రూపంపై ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా ఆసక్తి ఉన్న సభ్యుడు, సంబంధిత పరిస్థితులపై అవగాహన కలిగి ఉన్న వెంటనే కార్పొరేషన్‌కు తన ఆసక్తి యొక్క స్వభావాన్ని బహిర్గతం చేయాలి మరియు కార్పొరేషన్‌లో ఆ ఒప్పందానికి సంబంధించి సభ్యుడు ఎటువంటి చర్చలో లేదా చర్చలో పాల్గొనకూడదు."]
["5. निगम की पूंजी—","5. కార్పొరేషన్ యొక్క మూలధనం—"]
["(1) निगम की मूल पूंजी संसद् द्वारा सम्यक् विधि द्वारा इस प्रयोजन के लिए विनियोजित किए जाने के पश्‍चात् केन्द्रीय सरकार द्वारा दिए गए पांच करोड़ रुपए की होगी तथा ऐसी पूंजी के दिए जाने से सम्बन्धित निबंधन और शर्तें ऐसी होंगी जैसी केन्द्रीय सरकार द्वारा अवधारित की जाएं ।","(1) కార్పొరేషన్ యొక్క అసలు మూలధనం పార్లమెంటు ఈ ప్రయోజనం కోసం తగిన చట్టం ద్వారా కేటాయించిన తరువాత కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇచ్చిన ఐదు కోట్ల రూపాయలు మరియు అటువంటి మూలధన మంజూరుకు సంబంధించిన నిబంధనలు మరియు షరతులు కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించినట్లు ఉండాలి. వెళ్ళండి."]
["(2) केन्द्रीय सरकार निगम की पूंजी को निगम की सफारिशों पर उस सीमा तक ऐसी रीति से घटा सकेगी जैसी केन्द्रीय सरकार अवधारित करे ।","(2) కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించే విధంగా కార్పొరేషన్ సిఫారసులపై కేంద్ర ప్రభుత్వం కార్పొరేషన్ యొక్క మూలధనాన్ని తగ్గించవచ్చు."]
["निगम के कृत्य","కార్పొరేషన్ విధులు"]
["6. निगम के कृत्य—","6. కార్పొరేషన్ యొక్క విధులు-"]
["(1) केन्द्रीय सरकार द्वारा इस निमित्त बनाए गए नियमों के, यदि कोई हों, अधीन रहते हुए, चाहे भारत में अथवा उसके बाहर जीवन बीमा कारबार चलाना निगम का साधारण कर्तव्य होगा तथा निगम इस अधिनियम के अधीन अपनी शक्‍तियों का प्रयोग इस प्रकार करेगा जिससे यह सुनिश्‍चित हो जाए कि जीवन बीमा कारबार समुदाय को अधिकतम प्रलाभ प्रदान करने वाले रूप में विकसित हो ।","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం రూపొందించిన నిబంధనలకు లోబడి, ఈ తరపున, భారతదేశంలో లేదా దాని వెలుపల జీవిత బీమా వ్యాపారాన్ని కొనసాగించడం కార్పొరేషన్ యొక్క సాధారణ విధి మరియు కార్పొరేషన్ ఈ చట్టం ప్రకారం తన అధికారాలను ఉపయోగించుకుంటుంది. జీవిత భీమా వ్యాపారం సమాజానికి గరిష్ట ప్రయోజనాలను అందించే విధంగా అభివృద్ధి చెందుతుందని నిర్ధారించుకోవాలి."]
["(2) उपधारा (1) में अन्तर्विष्‍ट उपबन्धों की व्यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना किन्तु इस अधिनियम में अन्तर्विष्‍ट अन्य उपबंधों के अधीन रहते हुए, निगम को यह शक्‍ति प्राप्‍त होगी कि :—","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) లోని నిబంధనల యొక్క సాధారణతకు పక్షపాతం లేకుండా, కానీ ఈ చట్టంలో ఉన్న ఇతర నిబంధనలకు లోబడి, కార్పొరేషన్‌కు అధికారం ఉంటుంది: -"]
["(क) वह पूंजी-मोचन कारबार, निश्‍चित-वार्षिकी कारबार या जहां तक कि पुनर्बीमा कारबार जीवन बीमा कारबार से अनुलग्‍न है, वहां तक ऐसा पुनर्बीमा कारबार चलाए,","(క)మూలధన-విముక్తి వ్యాపారం, స్థిర-యాన్యుటీ వ్యాపారం లేదా జీవిత భీమా వ్యాపారానికి రీఇన్స్యూరెన్స్ వ్యాపారం జతచేయబడినంతవరకు అటువంటి రీఇన్స్యూరెన్స్ వ్యాపారాన్ని అమలు చేయండి,"]
["(द) कोई अन्‍य बात, जो इस अधिनियम के अधीन विहित की जानी है, की जा सकती है या जिसका किया जाना अपेक्षित है ।","(ద) ఈ చట్టం క్రింద సూచించబడే ఏదైనా ఇతర పని చేయవచ్చు లేదా చేయవలసి ఉంటుంది."]
["[184क. भूतलक्षी प्रभाव देकर विनियम बनाने की शक्‍ति––","[184 క. పునరాలోచన ప్రభావాన్ని ఇవ్వడం ద్వారా నిబంధనలు చేసే శక్తి--"]
["इस अधिनियम द्वारा प्रदत्त विनियम बनाने की शक्‍ति के अन्‍तर्गत विनियमों को या उनमें से किसी विनियम को, ऐसी तारीख से, जो इस अधिनियम के प्रारम्‍भ्‍ा की तारीख से पूर्वतर न हो, भूतलक्षी प्रभाव देने की शक्‍ति भी है, किन्‍तु किसी विनियम को इस प्रकार भूतलक्षी प्रभाव नहीं दिया जाएगा, जिससे किसी ऐसे व्‍यक्‍ति के, जिसको ऐसा विनियम लागू होता हो, हितों पर प्रतिकूल प्रभाव पड़े ।]","ఈ చట్టం ద్వారా అందించబడిన నిబంధనలను రూపొందించే అధికారం ఈ చట్టం ప్రారంభించిన తేదీ కంటే ముందే లేని తేదీలో నిబంధనలకు లేదా ఆ నిబంధనలలో దేనినైనా పునరాలోచన ప్రభావాన్ని ఇచ్చే అధికారాన్ని కలిగి ఉంటుంది, ప్రభావం చూపబడదు, ఇది అటువంటి నియంత్రణ వర్తించే ఏ వ్యక్తి యొక్క ప్రయోజనాలను ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేస్తుంది.]"]
["[185. विनियमों का संसद् के समक्ष रखा जाना––","[185. పార్లమెంటు ముందు నిబంధనలు పెట్టాలి--"]
["इस अधिनियम के अधीन बनाया गया प्रत्‍येक विनियम, बनाए जाने के पश्‍चात् यथाशीघ्र, संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष, जब वह सत्र में हो, कुल तीस दिन की अवधि के लिए रखा जाएगा ।","ఈ చట్టం క్రింద చేసిన ప్రతి నిబంధన ప్రతి పార్లమెంటు సభ ముందు, అది సెషన్‌లో ఉన్న వెంటనే, మొత్తం ముప్పై రోజుల పాటు, అది అమల్లోకి వచ్చిన తర్వాత ఉంచబడుతుంది."]
["यदि उस सत्र के या पूर्वोक्‍त आनुक्रमिक सत्रों के ठीक बाद के सत्र के अवसान के पूर्व दोनों सदन उस विनियम में कोई परिवर्तन करने के लिए सहमत हो जाएं तो तत्‍पश्‍चात् वह ऐसे परिवर्तित रूप में ही प्रभावी होगा ।","ఆ సెషన్ గడువుకు ముందే లేదా అంతకుముందు వరుస సెషన్ల తర్వాత ఆ నిబంధనలో ఏదైనా మార్పు చేయడానికి ఉభయ సభలు అంగీకరిస్తే, అది మార్చబడిన రూపంలో మాత్రమే ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది."]
["यदि उक्‍त अवसान के पूर्व दोनों सदन सहमत हो जाएं कि वह विनियम नहीं बनाया जाना चाहिए तो तत्‍पश्‍चात् वह निष्‍प्रभाव हो जाएगा ।","ఆ నిబంధన చేయరాదని గడువుకు ముందే ఉభయ సభలు అంగీకరిస్తే, అది రద్దు చేయబడుతుంది."]
["किन्‍तु विनियम के ऐसे परिवर्तित या निष्‍प्रभाव होने से उसके अधीन पहले की गई किसी बात की विधिमान्‍यता पर प्रतिकूल प्रभाव नहीं पड़ेगा ।]","కానీ నియంత్రణ యొక్క అటువంటి మార్పు లేదా ప్రభావం గతంలో చేసిన ఏదైనా చెల్లుబాటును ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేయదు.]"]
["अध्‍याय 21","అధ్యాయం 21"]
["निरसन और व्‍यावृत्तियां","రద్దు మరియు ప్రకటనలు"]
["186. [निरसित ।]––","186. [ప్రతిని.] ––"]
["निरसन और संशोधन अधिनियम, 1960 (1960 का 50) की धारा 2 और अनुसूची 1 द्वारा निरसित ।","రద్దు మరియు సవరణ చట్టం, 1960 (1960 లో 50) లోని సెక్షన్ 2 మరియు షెడ్యూల్ 1 ద్వారా రద్దు చేయబడింది."]
["187. वर्तमान नौसैनिक बलों, नियुक्‍तियों आदि के बारे में उपबंध––","187. నావికా దళాలు, నియామకాలు మొదలైనవి ప్రదర్శించడానికి నిబంధనలు--"]
["(1) इस अधिनियम के प्रारंभ के समय वर्तमान नौसेना इस अधिनियम के अधीन समुत्‍थापित, नियमित नौसैनिक बल समझी जाएगी ।","(1) ఈ చట్టం ప్రారంభించిన సమయంలో, ప్రస్తుత నావికాదళం ఈ చట్టం క్రింద అధికారం పొందిన ఒక సాధారణ నావికా దళంగా పరిగణించబడుతుంది."]
["(2) इस अधिनियम के प्रारंभ के समय वर्तमान भारतीय नौसैनिक रिजर्व, भारतीय नौसैनिक वालण्‍टियर रिजर्व और भारतीय फ्लीट रिजर्व इस अधिनियम के अधीन समुत्‍थापित भारतीय नौसैनिक रिजर्व बल समझे जाएंगे ।","(2) ఈ చట్టం ప్రారంభించిన సమయంలో, ప్రస్తుత భారతీయ నావికాదళ రిజర్వ్, ఇండియన్ నావల్ వాలంటీర్ రిజర్వ్ మరియు ఇండియన్ ఫ్లీట్ రిజర్వ్ ఈ చట్టం క్రింద స్థాపించబడిన భారతీయ నావికాదళ రిజర్వ్ దళాలుగా పరిగణించబడతాయి."]
["(3) इस अधिनियम के प्रारम्‍भ के समय भारतीय नौसेना या भारतीय नौसैनिक रिजर्व बलों के आफिसरों की बाबत यह समझा जाएगा कि वे इस अधिनियम के अधीन उस रूप में नियुक्‍त किए गए हैं ।","(3) ఈ చట్టం ప్రారంభించిన సమయంలో, భారత నావికాదళం లేదా భారత నావికాదళ రిజర్వ్ దళాల అధికారులు ఈ చట్టం క్రింద ఆ రూపంలో నియమించబడ్డారని భావించాలి."]
["(4) उस व्‍यक्‍ति की बाबत, जो फ्लीट के जज एडवोकेट के रूप में अपना पद इस अधिनियम के प्रारंभ पर धारण कर रहा है, यह समझा जाएगा कि वह नौसेना के जज एडवोकेट जनरल के रूप में इस अधिनियम के अधीन नियुक्‍त किया गया है ।","(4) ఈ చట్టం ప్రారంభంలో ఫ్లీట్ న్యాయమూర్తి న్యాయవాదిగా తన పదవిలో ఉన్న వ్యక్తికి సంబంధించి, ఈ చట్టం ప్రకారం అతన్ని నేవీ జడ్జి అడ్వకేట్ జనరల్‌గా నియమించినట్లు భావించాలి."]
["(5) जो [नौसैनिक] इस अधिनियम के प्रारम्‍भ के समय भारतीय नौसेना या भारतीय नौसैनिक रिजर्व बल में है उनकी बाबत यह समझा जाएगा कि वे इस अधिनियम के अधीन इस रूप में सम्‍यक् रूप से अभ्‍यावेशित किए गए हैं ।","5) ఈ చట్టం ప్రారంభించిన సమయంలో భారత నావికాదళంలో లేదా భారత నావికాదళ రిజర్వ్ ఫోర్స్‌లో ఉన్నవారికి సంబంధించి, వారు ఈ చట్టం ప్రకారం తగిన విధంగా ప్రకటించబడ్డారని భావించబడుతుంది."]
["अध्याय XXII","అధ్యాయం XXII"]
["पारगमन के प्रावधान","రవాణా కోసం నిబంధనలు"]
["188. शाही नौसेना के अधिकारियों की शक्तियाँ।"," రాయల్ నావల్ ఆఫీసర్ల అధికారాలు."]
["(2) इस अधिनियम में उपयोग किए जाने वाले अभिव्यक्ति \"बेहतर अधिकारी\" को रॉयल नेवी के एक अधिकारी को शामिल करने के लिए समझा जाएगा, जब उपधारा (1) में निर्दिष्ट शर्तों को पूरा करना होगा।","(2) ఈ చట్టంలో ఉపయోగించిన \"ఉన్నతాధికారి\" అనే వ్యక్తీకరణ రాయల్ నేవీ యొక్క అధికారిని చేర్చాలని భావించబడుతుంది, ఉపవిభాగం (1) లో పేర్కొన్న షరతులు నెరవేర్చాల్సి వచ్చినప్పుడు."]
["संघ प्रयोजनार्थ भूमियों का राजकीय अर्जन (विधिमान्‍यकरण) अधिनियम, 1954","యూనియన్ ప్రయోజనం కోసం రాష్ట్రాల భూసేకరణ (ధ్రువీకరణ) చట్టం, 1954"]
["(1954 का अधिनियम संख्‍यांक 23)","(1954 యొక్క చట్టం నెం 23)"]
["[30 अप्रैल, 1954]","[30 ఏప్రిల్ 1954]"]
["संघ प्रयोजनार्थ भूमियों का कतिपय राज्‍य सरकारों द्वारा भूमि अर्जन अधिनियम, 1894 के अधीन अर्जन को और उसके सम्‍बन्‍ध में पारित आदेश और की गई कार्यवाहियों को विधिमान्‍य करने के लिए अधिनियम","1894 లో భూసేకరణ చట్టం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు యూనియన్ ప్రయోజనాల కోసం భూములను స్వాధీనం చేసుకోవటానికి సంబంధించి మరియు ఆమోదించిన ఉత్తర్వులు మరియు చర్యల ధ్రువీకరణ కోసం చట్టాలు"]
["संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो :—","దీనిని పార్లమెంటు ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేయాలి: -"]
["1. संक्षिप्‍त नाम—","1. చిన్న పేరు-"]
["इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम संघ प्रयोजनार्थ भूमियों का राजकीय अर्जन (विधिमान्‍यकरण) अधिनियम, 1954 है ।","ఈ చట్టం యూనియన్ ప్రయోజనం కోసం 1954 భూములను రాష్ట్ర సముపార్జన (ధ్రువీకరణ) చట్టం గా సంక్షిప్తీకరించబడింది."]
["2. भूमि के कतिपय अर्जन और उनसे सम्‍बन्‍धित कार्यवाहियों और आदेशों का विधिमान्‍यकरण—","2. భూమిని స్వాధీనం చేసుకోవడం మరియు దానికి సంబంధించిన చర్యలు మరియు ఆదేశాల ధ్రువీకరణ--"]
["उच्‍च न्यायालय न्यायाधीश (वेतन और सेवा शर्त) अधिनियम, 1954","హైకోర్టు న్యాయమూర్తులు (జీతం మరియు సేవా నిబంధనలు) చట్టం, 1954"]
["(1954 का अधिनियम संख्यांक 28)","(1954 యొక్క చట్టం 28)"]
["[20 मार्च, 1954]","[మార్చి 20, 1954]"]
["उच्‍च न्यायालय के [1][न्यायाधीशों के वेतन और उनकी सेवा की कुछ शर्तों] का विनियमन करने के लिए अधिनियम","హైకోర్టు [1] [న్యాయమూర్తుల జీతాలు మరియు వారి సేవ యొక్క కొన్ని షరతులను] నియంత్రించే చట్టం"]
["भारत गणराज्य के पांचवें वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो :—","రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క ఐదవ సంవత్సరంలో దీనిని పార్లమెంట్ ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేసింది: -"]
["प्रारम्भिक","ప్రారంభం"]
["1. संक्षिप्‍त नाम—","1. చిన్న పేరు-"]
["(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम उच्‍च न्यायालय न्यायाधीश [2][(वेतन और सेवा शर्त)] अधिनियम, 1954 है ।"," (1) ఈ చట్టం యొక్క చిన్న పేరు హైకోర్టు న్యాయమూర్తులు [2] [(జీతం మరియు సేవా నిబంధనలు)] చట్టం, 1954."]
["(1) इस अधिनियम में, जब तक कि संदर्भ से अन्यथा अपेक्षित न हो,—","(1) ఈ చట్టంలో, సందర్భం అవసరమైతే తప్ప, -"]
["(ग) ‘वास्तविक सेवा’ के अन्तर्गत निम्‍नलिखित आते हैं :—","(గ) కిందివి 'నిజమైన సేవ' క్రింద ఉన్నాయి: -"]
["(i) न्यायाधीश के रूप में कर्तव्य पर रहते हुए अथवा ऐसे अन्य कृत्यों के पालन में, जिनका निर्वहन करने का वह, भारत के राष्‍ट्रपित के अनुरोध पर जिम्मा लें, किसी न्यायाधीश द्वारा बिताया गया समय,","(i) ఒక న్యాయమూర్తి న్యాయమూర్తిగా విధుల్లో ఉన్నప్పుడు లేదా అలాంటి ఇతర విధులను నిర్వర్తించేటప్పుడు గడిపిన సమయం, భారత రాష్ట్రపతి అభ్యర్థన మేరకు అతను విడుదల చేయటానికి చేపట్టే సమయం;"]
["(ii) दीर्घावकाश, उस समय को छोड़कर जिसके दौरान न्यायाधीश छुट्टी पर है,","(ii) న్యాయమూర్తి సెలవులో ఉన్న సమయం తప్ప, సుదీర్ఘ సెలవుదినం,"]
["(घ) ‘अपर न्यायाधीश’ से संविधान के अनुच्छेद 224 के खंड (1) के अधीन अपर न्यायाधीश के रूप में नियुक्‍त व्यक्‍ति अभिप्रेत है ;","(ఘ) 'అదనపు న్యాయమూర్తి' అంటే రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 224 లోని క్లాజ్ (1) ప్రకారం అదనపు న్యాయమూర్తిగా నియమించబడిన వ్యక్తి;"]
["(ज) ‘पेंशन के लिए सेवा’ के अन्तर्गत निम्‍नलिखित हैं :—","(జ) 'పెన్షన్ కోసం సేవ' కింద ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయి: -"]
["(i) वास्तविक सेवा ;","(i) నిజమైన సేవ;"]
["[(ii) वेतन की मासिक दर के बराबर दर से पूरे भत्तों पर छुट्टी की प्रत्येक अवधि की वस्तुतः ली गई मात्रा ;]","[(ii) నెలవారీ వేతన రేటుకు సమానమైన రేటుతో పూర్తి భత్యాలపై ప్రతి సెలవు కాలానికి వాస్తవానికి తీసుకున్న సెలవు మొత్తం;]"]
["(iii) भारत से बाहर छुट्टी से वापस आने पर कार्यग्रहण की अवधि ;","(iii) భారతదేశం వెలుపల నుండి తిరిగి వచ్చేటప్పుడు చేరే కాలం;"]
["(झ) ‘विहित’ से इस अधिनियम द्वारा बनाए गए नियमों द्वारा विहित अभिप्रेत है ।","(ఝ) 'సూచించినది' అంటే ఈ చట్టం చేసిన నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడుతుంది."]
["छुट्टी","సెలవు"]
["3. न्यायाधीश को अनुज्ञेय छुट्टी की किस्में—","3. న్యాయమూర్తికి రకరకాల సెలవులు అనుమతించబడతాయి-"]
["(1) इस अधिनियम के उपबन्धों के अधीन रहते हुए, किसी न्यायाधीश को मंजूर की गई छुट्टी, उसके विकल्प पर,—","(1) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, న్యాయమూర్తికి అతని ఎంపిక ప్రకారం, -"]
["[(क) पूरे भत्तों पर छुट्टी (जिसके अन्तर्गत आधे भत्तों पर छुट्टी को चिकित्सा प्रमाणपत्र पर पूरे भत्तों पर छुट्टी के रूप में परिवर्तित छुट्टी भी है); अथवा]","[(క) పూర్తి భత్యాలపై వదిలివేయండి (దీని కింద సగం అలవెన్సులపై సెలవు కూడా పూర్తి భత్యాలపై సెలవుగా మెడికల్ సర్టిఫికెట్‌లో వదిలివేయబడుతుంది); లేదా]"]
["(ख) आधे भत्तों पर छुट्टी ; अथवा","(ఖ) సగం భత్యాలపై వదిలివేయండి; లేదా"]
["(ग) अंशतः पूरे भत्तों पर छुट्टी और अंशतः आधे भत्तों पर छुट्टी, हो सकेगी ।","(గ) పాక్షికంగా పూర్తి అలవెన్సులపై వదిలివేయండి మరియు పాక్షికంగా సగం అలవెన్సులపై అనుమతి ఇవ్వబడుతుంది."]
["(2) इस अध्याय के प्रयोजनों के लिए, पूरे भत्तों पर छुट्टी की अवधि आधे भत्तों पर छुट्टी की उसी अवधि से दुगनी गिनी जाएगी ।","(2) ఈ అధ్యాయం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, పూర్తి భత్యాలపై సెలవు కాలం సగం భత్యాలపై అదే సెలవు కాలానికి రెండు రెట్లు లెక్కించబడుతుంది."]
["[(3) इस अध्याय के प्रयोजनों के लिए किसी न्यायाधीश को किसी कलेण्डर वर्ष में इतने दिनों की और ऐसी शर्तों के अध्यधीन, जो विहित की जाएं, आकस्मिक छुट्टी अनुज्ञेय हो सकेगी ।]","[(3) ఈ అధ్యాయం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, ఒక క్యాలెండర్ సంవత్సరంలో న్యాయమూర్తికి చాలా రోజుల సాధారణ సెలవు ఇవ్వబడవచ్చు మరియు సూచించిన షరతులకు లోబడి ఉంటుంది.]"]
["4. शोध्य छुट्टी की अवधि दिखाने वाला छुट्टी का खाता—","4. చెల్లించవలసిన సెలవు కాలాన్ని చూపించే సెలవు ఖాతా-"]
["(2) किसी न्यायाधीश के छुट्टी के खाते में—","(2) న్యాయమూర్తి యొక్క సెలవు ఖాతాలో-"]
["(क) उसके नाम में निम्‍नलिखित जमा किए जाएंगे,—","(క) కిందివాటిని అతని పేరు మీద జమ చేయాలి, -"]
["(i) वास्तविक सेवा में उसके द्वारा बिताए गए समय का चतुर्थांश ;","(i) వాస్తవ సేవలో అతను గడిపిన సమయం క్వార్టర్;"]
["(ख) उसके द्वारा भत्तों सहित ली गई सभी छुट्टी उसके नामे डाली जाएगी ।","(ఖ) అలవెన్సులతో సహా అతను తీసుకున్న అన్ని సెలవులు అతనికి డెబిట్ చేయబడతాయి."]
["[4क. छु्ट्टी भुनाना—","[4 క. నగదు వదిలివేయండి---"]
["5. जितनी छुट्टी मंजूर की जा सकती है उसका योग—","5. మంజూరు చేయగల సెలవు మొత్తం--"]
["[5क. आधे भत्तों पर छुट्टी का पूरे भत्तों पर छुट्टी में परिवर्तित किया जाना—","[5 క. పూర్తి భత్యాలపై సెలవుగా మార్చడానికి సగం భత్యాలను వదిలివేయండి—"]
["(2) पूरे भत्तों पर छुट्टी की अधिकतम अवधि, की जो धारा 5 की उपधारा (3) के अधीन किसी न्यायाधीश को एक ही समय मंजूर की जा सकती है, गणना करने में इस धारा के अधीन उसे अनुज्ञात परिवर्तित छुट्टी की अवधि को हिसाब में नहीं लिया जाएगा ।]","(2) సెక్షన్ 5 లోని ఉపవిభాగం (3) కింద ఒకే సమయంలో న్యాయమూర్తికి మంజూరు చేయగల మొత్తం అలవెన్సులపై గరిష్ట సెలవులను లెక్కించడంలో, ఈ విభాగం కింద అతనికి అనుమతించబడిన సెలవు కాలం లెక్కించబడుతుంది తీసుకోబడదు.]"]
["6. अनर्जित छुट्टी मंजूर किया जाना—","6. తెలియని సెలవు ఇవ్వడం--"]
["धारा 5 की उपधारा (1) में विनिर्दिष्‍ट अधिकतम सीमा के अधीन रहते हुए, किसी न्यायाधीश को, उसकी जमा छुट्टी से अधिक आधे भत्तों पर छुट्टी,—","సెక్షన్ 5 లోని ఉప-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న గరిష్ట పరిమితికి లోబడి, న్యాయమూర్తికి వదిలివేయండి, అతను సేకరించిన సెలవు కంటే ఎక్కువ సగం భత్యాలను వదిలివేయండి, --"]
["(i) चिकित्सा प्रमाणपत्र पर मंजूर की जा सकती है, अथवा","(i) వైద్య ధృవీకరణ పత్రంపై మంజూరు చేయవచ్చు, లేదా"]
["(ii) चिकित्सा प्रमाणपत्र पर देने से अन्यथा, न्यायाधीश के रूप में उसकी सेवा की कुल अवधि के दौरान छह मास से अनधिक के लिए, [8][अथवा कुल मिलाकर छह मास से अनधिक की दो या अधिक अवधियों के लिए,] मंजूर की जा सकती है :","(ii) మెడికల్ సర్టిఫికేట్ ఇవ్వడం ద్వారా కాకుండా, న్యాయమూర్తిగా ఆయన చేసిన మొత్తం వ్యవధిలో ఆరు నెలలకు మించకూడదు, [8] [లేదా రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలాలు మొత్తం ఆరు నెలలు మించకూడదు,] వెళ్ళవచ్చు:"]
["परन्तु यदि ऐसी संभावना न हो कि न्यायाधीश अपने कर्तव्य पर लौटेगा और मंजूर की गई छुट्टी अर्जित करेगा, तो ऐसी छुट्टी मंजूर नहीं की जाएगी ।","న్యాయమూర్తి తన విధులకు తిరిగి వచ్చి మంజూరు చేసిన సెలవులను సంపాదించే అవకాశం లేకపోతే, అలాంటి సెలవు మంజూరు చేయబడదు."]
["7. विशेष निःशक्‍तता छुट्टी—","7. ప్రత్యేక వైకల్యం సెలవు--"]
["केन्द्रीय सिविल सेवा वर्ग 1 के किसी ऐसे अधिकारी के सम्बन्ध में जिसने 1931 की जुलाई के सोलहवें दिन को या उसके पश्‍चात् सेवा में प्रवेश किया है और जो अपने शासकीय कर्तव्यों के सम्यक् पालन में या उसके परिणामस्वरूप या अपनी शासकीय स्थिति के परिणामस्वरूप हुई किसी क्षति से निःशक्‍त हो जाता है, विशेष निःशक्‍तता छुट्टी प्रदान किए जाने के बारे में उस समय प्रवृत्त नियम न्यायाधीश के सम्बन्ध में लागू होंगे ।","1931 జూలై పదహారవ రోజున లేదా తరువాత సేవలో ప్రవేశించిన సెంట్రల్ సివిల్ సర్వీస్ క్లాస్ 1 లోని ఏ అధికారికి సంబంధించి మరియు అతని అధికారిక విధుల పనితీరులో లేదా పనితీరులో లేదా అతని అధికారిక స్థానం ఫలితంగా ఏదైనా నష్టాన్ని చవిచూశారు. వికలాంగుడవుతాడు, ప్రత్యేక వైకల్యం సెలవు మంజూరుకు సంబంధించి ఆ సమయంలో అమలులో ఉన్న నియమాలు న్యాయమూర్తికి సంబంధించి వర్తిస్తాయి."]
["8. आसाधारण छुट्टी—","8. అసాధారణ సెలవు --"]
["न्यायाधीश के रूप में उनकी सेवा की कुल अवधि के दौरान [9][छह मास से अनधिक की, अथवा कुल मिलाकर छह मास से अनधिक की दो या अधिक अवधियों के लिए असाधारण छुट्टी] इस अध्याय के पूर्वगामी उपबन्धों के अधीन अनुज्ञेय छुट्टी के अतिरिक्‍त किसी न्यायाधीश को, [मंजूर की जा सकती है] किन्तु ऐसी छुट्टी के दौरान या उसकी बाबात कोई भी वेतन या भत्ते संदेय नहीं होंगे :","న్యాయమూర్తిగా ఆయన చేసిన మొత్తం వ్యవధిలో [9] [ఆరునెలలకు మించకుండా అసాధారణమైన సెలవు, లేదా రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలాలు మొత్తం ఆరు నెలలు మించకూడదు] అదనంగా ఈ అధ్యాయం యొక్క పైన పేర్కొన్న నిబంధనల ప్రకారం అనుమతించబడిన సెలవుతో పాటు న్యాయమూర్తికి జీతం లేదా భత్యాలు చెల్లించబడవు, [ఇది మంజూరు చేయబడవచ్చు] కానీ అలాంటి సెలవు సమయంలో లేదా సమయంలో:"]
["[9. छुट्टी भत्ते—","[9. అలవెన్సులను వదిలివేయండి—"]
["किसी न्यायाधीश को, संदेय छुट्टी वेतन की मासिक दर धारा 3 की उपधारा (1) के उपबंधों के अनुसार होगी ।]","న్యాయమూర్తికి చెల్లించవలసిన నెలవారీ సెలవు రేటు సెక్షన్ 3 లోని ఉప-సెక్షన్ (1) లోని నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఉండాలి.]"]
["11. दीर्घावकाश के साथ छुट्टी का मिलाया जाना—","11. సుదీర్ఘ సెలవులతో సెలవుదినం కలపడం-"]
["न्यायाधीश को छुट्टी के साथ पूरे वेतन पर के दीर्घावकाश को मिला लेने की अनुज्ञा दी जा सकती है, यदि—","న్యాయమూర్తి పూర్తి వేతనం యొక్క దీర్ఘ సెలవును సెలవుతో విలీనం చేయడానికి అనుమతించవచ్చు, అయితే —"]
["(क) जहां दीर्घावकाश एक निरन्तर अवधि के लिए है वहां, वह छुट्टी या तो दीर्घावकाश के प्रारंभ पर ली गई हो या उसके अन्‍त में, किन्‍तु दोनों ही दशाओं में नहीं;","(క) సెలవుదినం నిరంతర కాలం ఉన్న చోట, సెలవుదినం సుదీర్ఘ సెలవుల ప్రారంభంలో లేదా చివరిలో తీసుకోబడుతుంది, కానీ రెండు సందర్భాల్లోనూ కాదు;"]
["(ख) जहां दीर्घावकाश दो अलग-अलग अवधियों में विभाजित किया जाता है वहां, वह छुट्टी उस दीर्घावकाश की दो अवधियों के बीच की अन्तरावधि या अन्तरावधि के एक भाग के लिए, या उस दीर्घावकाश की दूसरी अवधि और ठीक अगले दीर्घावकाश के प्रारम्भ के बीच की अन्तरावधि या अन्तरावधि के एक भाग के लिए ली जाए :","(ఖ) సుదీర్ఘ సెలవుదినం రెండు విభిన్న కాలాలుగా విభజించబడినప్పుడు, సెలవుదినం ఆ సుదీర్ఘ సెలవుదినం యొక్క రెండు కాలాల మధ్య విరామం లేదా విరామంలో కొంత భాగం లేదా ఆ సుదీర్ఘ సెలవుదినం యొక్క రెండవ కాలం మరియు తదుపరి దీర్ఘ సెలవుల ప్రారంభం మధ్య విరామం. విరామంలో కొంత భాగం తీసుకోవాలి:"]
["परन्तु दीर्घावकाश को छुट्टी के साथ मिलाने की ऐसी कोई अनुज्ञा उस दशा में नहीं दी जाएगी जब दीर्घावकाश की अवधि के दौरान किसी कार्यकारी मुख्य न्यायाधिपति को नियुक्‍त करना आवश्यक हो जाता है अथवा उस न्यायाधीश के ऐसी छुट्टी के अन्त में अपने कर्तव्य पर लौटने की संभावना न हो ।","సెలవు కాలంలో యాక్టింగ్ చీఫ్ జస్టిస్‌ను నియమించాల్సిన అవసరం వచ్చినప్పుడు లేదా సెలవు ముగింపులో న్యాయమూర్తి తన విధికి తిరిగి వచ్చే అవకాశం లేనట్లయితే, సెలవుతో సుదీర్ఘ సెలవులను పునరుద్దరించటానికి అలాంటి అనుమతి ఇవ్వబడదు. "]
["12. छुट्टी या दीर्घावकाश से अधिक ठहरने के परिणाम—","12. విహారయాత్ర లేదా ఎక్కువ కాలం ఉండటానికి ఫలితం-"]
["13. छुट्टी आदि मंजूर करने के लिए सक्षम प्राधिकारी—","13. సెలవు మంజూరు చేయడానికి సమర్థ అధికారం--"]
["किसी न्यायाधीश को छुट्टी मंजूर या नामंजूर करने या किसी न्यायाधीश को मंजूर की गई छुट्टी प्रतिसंहृत या कम करने के लिए सक्षम प्राधिकारी उस राज्य का राज्यपाल होगा जिसमें उच्‍च न्यायालय का प्रधान स्थान है वह ऐसा उस उच्‍च न्यायालय के मुख्य न्यायाधिपति से परामर्श करने के पश्‍चात् कर सकेगा ।","న్యాయమూర్తికి సెలవు మంజూరు చేయడానికి లేదా అనుమతించటానికి లేదా న్యాయమూర్తికి మంజూరు చేసిన సెలవును ఉపసంహరించుకునే లేదా తగ్గించే సమర్థ అధికారం, ఆ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిని సంప్రదించిన తరువాత, హైకోర్టు ప్రధాన ప్రదేశంగా ఉన్న రాష్ట్ర గవర్నర్‌గా ఉండాలి. చేయగలుగుతారు."]
["[13क. न्यायाधीशों के वेतन—","[13 ఎ న్యాయమూర్తులు చెల్లిస్తారు--"]
["(1) उच्‍च न्यायालय के मुख्य न्यायमूर्ति को वेतन के रूप में [नब्बे हजार रुपए प्रति मास] का संदाय किया जाएगा ।","(1) హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తికి [నెలకు తొంభై వేల రూపాయలు] జీతం చెల్లించాలి."]
["(2) उच्‍च न्यायालय के न्यायाधीश को वेतन के रूप में [अस्सी हजार रुपए प्रति मास] का संदाय किया जाएगा ।]","(2) హైకోర్టు న్యాయమూర్తికి [నెలకు ఎనభై వేల రూపాయలు] జీతం చెల్లించాలి.]"]
["14. न्यायाधीशों को संदेय पेंशन—","14. న్యాయమూర్తులకు చెల్లించాల్సిన పెన్షన్--"]
["इस अधिनियम के उपबन्धों के अधीन रहते हुए, प्रत्येक न्यायाधीश को उसकी सेवा-निवृत्ति पर प्रथम अनुसूची के भाग 1 के मापमान और उपबन्धों के अनुसार पेंशन दी जाएगी :","ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, ప్రతి న్యాయమూర్తి తన పదవీ విరమణపై మొదటి షెడ్యూల్ యొక్క పార్ట్ I యొక్క స్కేల్ మరియు నిబంధనలకు అనుగుణంగా పెన్షన్ పొందాలి:"]
["परन्तु ऐसी कोई पेंशन किसी न्यायाधीश को तब तक नहीं दी जाएगी जब तक—","అటువంటి పింఛను న్యాయమూర్తికి ఇవ్వకపోతే తప్ప--"]
["(क) उसने पेंशन के लिए सेवा के कम से कम बारह वर्ष पूरे न कर लिए हों ; अथवा","(క) అతను పెన్షన్ కోసం కనీసం పన్నెండు సంవత్సరాల సేవను పూర్తి చేసి ఉండకూడదు; లేదా"]
["[(ख) उसने बासठ वर्ष की आयु न प्राप्‍त कर ली हो ; या]","[(ఖ) అతను అరవై రెండు సంవత్సరాలు పూర్తి కాలేదు; లేదా]"]
["(ग) चिकित्सीय दृष्‍टि से यह प्रमाणित न कर दिया गया हो कि उसकी सेवानिवृत्ति अस्वस्थ रहने के कारण आवश्यक हो गई है :","(గ) అనారోగ్య కారణంగా అతని పదవీ విరమణ అవసరమని వైద్యపరంగా ధృవీకరించబడలేదు:"]
["[परन्तु यह और कि यदि कोई न्यायाधीश अपनी नियुक्‍ति के समय संघ या राज्य में किसी पूर्व सेवा की बाबत कोई पेंशन (जो निःशक्‍तता या ऋण पेंशन से भिन्न हो) पा रहा है, तो इस अधिनियम के अधीन संदेय पेंशन उस पेंशन के बदले में होगी, न कि उसके अतिरिक्‍त ।]","[అయితే, న్యాయమూర్తి తన నియామకం సమయంలో యూనియన్ లేదా రాష్ట్రంలో మునుపటి సేవలకు సంబంధించి ఏదైనా పెన్షన్ (వైకల్యం లేదా రుణ పెన్షన్ కాకుండా) అందుకుంటే, ఈ చట్టం ప్రకారం చెల్లించాల్సిన పెన్షన్ ఆ పెన్షన్‌కు బదులుగా ఉంటుంది., అది కాకుండా.]"]
["[स्पष्‍टीकरण—","[వివరణ-"]
["इस धारा में ‘न्यायाधीश’ से ऐसा न्यायाधीश अभिप्रेत है जिसने संघ या किसी राज्य के अधीन कोई अन्य पेंशन योग्य पद धारण न किया हो और इसके अंतर्गत ऐसा न्यायाधीश भी है, जिसने संघ या राज्य के अधीन कोई अन्य पेंशन योग्य पद धारण कर लेने पर, प्रथम अनुसूची के भाग 1 के अधीन संदेय पेंशन लेने का चयन किया है ।]","ఈ విభాగంలో 'న్యాయమూర్తి' అంటే యూనియన్ లేదా ఒక రాష్ట్రం క్రింద పెన్షన్ పొందగలిగే ఇతర పదవులను నిర్వహించని న్యాయమూర్తి మరియు యూనియన్ లేదా ఒక రాష్ట్రం క్రింద పెన్షన్ పొందగల ఇతర పదవులను కలిగి ఉన్న న్యాయమూర్తిని కలిగి ఉంటారు., మొదటి షెడ్యూల్ యొక్క పార్ట్ I కింద చెల్లించవలసిన పెన్షన్ తీసుకోవడానికి ఎంచుకున్నారు.]"]
["[14क. सेवा के जोड़े गए वर्षों का फायदा—","[14 క. అదనపు సంవత్సరాల సేవ యొక్క ప్రయోజనం -"]
["इस अधिनियम के उपबंधों के अध्यधीन कोई ऐसा न्यायाधीश, जो संविधान के अनुच्छेद 217 के खंड (2) के उपखंड (ख) के अधीन ऐसे न्यायाधीश के रूप में नियुक्‍त किया गया है, की सेवा में पेंशन के प्रयोजनों के लिए दस वर्ष की अवधि जोड़ी जाएगी और उसे 1 अप्रैल, 2004 से जोड़ा हुआ समझा जाएगा ।]","ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 217 లోని క్లాజ్ (2) లోని సబ్ క్లాజ్ (ఖ) కింద అటువంటి న్యాయమూర్తిగా నియమించబడిన న్యాయమూర్తి, పెన్షన్ ప్రయోజనాల కోసం పదేళ్ల వ్యవధిని చేర్చాలి. మరియు ఏప్రిల్ 1, 2004 నుండి చేర్చబడినట్లు పరిగణించబడుతుంది.]"]
["15. ऐसे न्यायाधीशों की बाबत जो सेवा के सदस्य हैं, पेंशन के लिए विशेष उपबन्ध—","15. సేవలో సభ్యులైన న్యాయమూర్తుల విషయంలో పెన్షన్ కోసం ప్రత్యేక నిబంధన--"]
["[(1)] प्रत्येक न्यायाधीश को—","[(1)] ప్రతి న్యాయమూర్తి తప్పక--"]
["(ख) संघ या राज्य के अधीन किसी अन्य [11][पेंशन योग्य पद] पर रहा है, अपनी सेवानिवृत्ति पर, प्रथम अनुसूची के भाग 3 में दिए गए मापमान और उपबन्धों के अनुसार पेंशन दी जाएगी :","(ఖ) పెన్షన్, మొదటి షెడ్యూల్ యొక్క పార్ట్ 3 లో, పదవీ విరమణపై, యూనియన్ లేదా స్టేట్ క్రింద ఉన్న ఇతర [11] [పెన్షన్ పొందగల పోస్ట్] పై ఇచ్చిన స్కేల్ మరియు నిబంధనల ప్రకారం:"]
["परन्तु ऐसे प्रत्येक न्यायाधीश को यह चयन करना होगा कि वह, प्रथम अनुसूची के भाग 1 के अधीन उसे संदेय पेंशन लेगा या प्रथम अनुसूची के भाग 3 के अधीन संदेय पेंशन लेगा, और तद्नुसार उसे संदेय पेंशन की संगणना की जाएगी ।","అయితే అలాంటి ప్రతి న్యాయమూర్తి మొదటి షెడ్యూల్ యొక్క పార్ట్ I కింద అతనికి చెల్లించాల్సిన పెన్షన్ లేదా మొదటి షెడ్యూల్ యొక్క పార్ట్ 3 కింద చెల్లించాల్సిన పెన్షన్ అందుకుంటారా అని ఎన్నుకోవాలి మరియు తదనుగుణంగా అతనికి చెల్లించాల్సిన పెన్షన్ను లెక్కించాలి."]
["16. पेंशन के लिए सेवा में अवधि जोड़ने की राष्‍ट्रपति की शक्‍ति—","16. సేవకు పెన్షన్ కోసం కాలాన్ని జోడించే రాష్ట్రపతి అధికారం--"]
["भारत का राष्‍ट्रपति विशेष कारणों से यह निदेश दे सकेगा कि तीन मास से अनधिक की कोई भी अवधि किसी न्यायाधीश की पेंशन के लिए सेवा में जोड़ दी जाएगी :","న్యాయమూర్తి పెన్షన్ కోసం భారత రాష్ట్రపతి ప్రత్యేక కారణాల వల్ల, మూడు నెలలు మించని వ్యవధిని సేవలో చేర్చాలని నిర్దేశించవచ్చు:"]
["परन्तु प्रथम अनुसूची के भाग 1 या भाग 3 के अधीन किसी अतिरिक्‍त पेंशन की संगणना करने में उक्‍त प्रकार से जोड़ी गई अवधि को निकाल दिया जाएगा ।","మొదటి షెడ్యూల్ యొక్క పార్ట్ 1 లేదా పార్ట్ 3 కింద ఏదైనా అదనపు పెన్షన్ గణనలో, అలా జోడించిన కాలం తొలగించబడుతుంది."]
["17. असाधारण पेंशन—","17. అసాధారణ పెన్షన్—"]
["केन्द्रीय सिविल सेवा वर्ग-1 के किसी ऐसे अधिकारी के सम्बन्ध में, जिसने 1937 की पहली अप्रैल को या उसके पश्‍चात् सेवा में प्रवेश किया है और जिसे हिंसा के परिणामस्वरूप क्षति पहुंचती है या जिसकी मृत्यु हो जाती है, असाधारण पेंशन और उपदान दिए जाने के सम्बन्ध में उस समय प्रवृत्त नियम, किसी न्यायाधीश के सम्बन्ध में, इस उपान्तरण के अधीन रहते हुए लागू होंगे कि उन नियमों में क्षति, उपदान और पेंशन की तालिकाओं के प्रति तथा कुटुम्ब उपदानों और पेंशनों के प्रति निर्देशों का अर्थ यह लगाया जाएगा कि वे द्वितीय अनुसूची की तालिकाओं के प्रति निर्देश हैं ।","సెంట్రల్ సివిల్ సర్వీసెస్ క్లాస్ -1 లోని ఏ అధికారికి సంబంధించి, 1937 ఏప్రిల్ 1 న లేదా తరువాత సేవలో ప్రవేశించిన మరియు హింస కారణంగా బాధపడుతున్న లేదా మరణించిన వారికి అసాధారణమైన పెన్షన్ మరియు గ్రాట్యుటీ ఇవ్వబడుతుంది న్యాయమూర్తికి సంబంధించి ఆ సమయంలో ఉన్న నియమాలు ఈ నిబంధనకు లోబడి వర్తిస్తాయి, ఆ నిబంధనలలో నష్టాలు, గ్రాట్యుటీ మరియు పెన్షన్ పట్టికలు మరియు కుటుంబ రాయితీలు మరియు పెన్షన్ల గురించి సూచనలు అర్ధం. పాయువు షెడ్యూల్ యొక్క పట్టికలకు వ్యతిరేకంగా సూచనలు ఉన్నాయి."]
["[17क. कुटुम्ब पेंशन और उपदान—","[17 ఎ కుటుంబ పెన్షన్ మరియు గ్రాట్యుటీ—"]
["[(1)] जहां किसी ऐसे न्यायाधीश की जो उच्‍च न्यायालय और उच्‍चतम न्यायालय न्यायाधीश (सेवा शर्त) संशोधन अधिनियम, 1986 के प्रारम्भ पर या उसके पश्‍चात् सेवा में है, चाहे सेवानिवृत्ति के पूर्व या उसके पश्‍चात् ऐसी परिस्थितियों में, जिनको धारा 17 लागू नहीं होती है, मृत्यु हो जाती है वहां उसकी मृत्यु की तारीख को [1][उसके वेतन के पचास की दर से संगणित कुटुम्ब पेंशन उसके हकदार व्यक्‍ति या व्यक्‍तियों को संदेय होगी और इस प्रकार संदेय रकम न्यायाधीश की मृत्यु की तारीख के अगले दिन से सात वर्ष की अवधि के लिए या उस तारीख तक की अवधि के लिए, जिसको, यदि वह न्यायाधीश जीवित रहता तो, उसने पैंसठ वर्ष की आयु प्राप्‍त की होती, इनमें से जो भी पूर्वतर हो, [3][और उसके पश्‍चात् [4][उसके वेतन के तीस प्रतिशत] की दर से] संदत्त की जाएगी :","[(1)] హైకోర్టు మరియు సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి (సేవా నిబంధనలు) సవరణ చట్టం, 1986 ప్రారంభమైన తరువాత లేదా తరువాత సేవలో ఉన్న న్యాయమూర్తి, పదవీ విరమణకు ముందు లేదా తరువాత పరిస్థితులలో, ఏ సెక్షన్ 17 వర్తిస్తుంది మరణం అక్కడ జరగకపోతే, అతని మరణించిన తేదీన [1] [అతని జీతంలో యాభై చొప్పున లెక్కించిన కుటుంబ పెన్షన్ దానికి అర్హత ఉన్న వ్యక్తికి లేదా వ్యక్తులకు చెల్లించాలి మరియు న్యాయమూర్తి మరణించిన మరుసటి రోజు నుండి చెల్లించాల్సిన మొత్తం ఏడు సంవత్సరాల కాలానికి లేదాఆ న్యాయమూర్తి నివసించిన తేదీ వరకు, అతను అరవై అయిదు సంవత్సరాల వయస్సు వచ్చేవాడు, ఏది అంతకు ముందు, [3] [మరియు [4] తరువాత [అతని జీతంలో ముప్పై శాతం]. చొప్పున] చెల్లించాలి:"]
["[परंतु किसी भी दशा में, इस उपधारा के अधीन संगणित कुटुम्ब पेंशन की रकम इस अधिनियम के अधीन न्यायाधीश को संदेय पेंशन से अधिक नहीं होगी ।]","[ఏదేమైనా, ఈ ఉప విభాగం కింద లెక్కించిన కుటుంబ పెన్షన్ మొత్తం ఈ చట్టం ప్రకారం న్యాయమూర్తికి చెల్లించాల్సిన పెన్షన్‌ను మించకూడదు.]"]
["स्पष्टीकरण","వివరణ"]
["इस उप-धारा के तहत पारिवारिक पेंशन के हकदार व्यक्ति या व्यक्तियों के निर्धारण के प्रयोजनों के लिए, -","ఈ ఉప విభాగం కింద కుటుంబ పెన్షన్‌కు అర్హత ఉన్న వ్యక్తిని లేదా వ్యక్తులను నిర్ణయించే ప్రయోజనాల కోసం, -"]
["(i) किसी न्यायाधीश के संबंध में जो पहली अनुसूची के भाग I के तहत पेंशन प्राप्त करने या पात्र है, उस समय या परिवार के पेंशन के संबंध में व्यक्ति या व्यक्ति के संबंध में नियम, अधिसूचनाएं और आदेश लागू होंगे। केंद्रीय सिविल सेवा, ग्रुप 'ए' का एक अधिकारी, आवेदन करेगा;","(i) మొదటి షెడ్యూల్ యొక్క పార్ట్ I కింద అర్హత లేదా పింఛను పొందటానికి అర్హత ఉన్న న్యాయమూర్తికి సంబంధించి, ఆ సమయంలో వ్యక్తి లేదా వ్యక్తులకు సంబంధించి లేదా కుటుంబ పెన్షన్కు సంబంధించి నియమాలు, నోటిఫికేషన్లు మరియు ఆదేశాలు వర్తిస్తాయి. గ్రూప్ 'ఎ' అధికారి అయిన సెంట్రల్ సివిల్ సర్వీస్ వర్తిస్తుంది;"]
["(ii) एक न्यायाधीश के संबंध में, जो पहली अनुसूची के भाग III के तहत पेंशन प्राप्त करने का चुनाव करता है, उसकी सेवा के सामान्य नियम यदि उसे किसी व्यक्ति या परिवार की पेंशन के हकदार व्यक्तियों के संबंध में न्यायाधीश नियुक्त नहीं किया गया है तो वह उसके लिए आवेदन करेगा। न्यायाधीश के रूप में सेवा को उसमें सेवा के रूप में माना जाता है।","(ii) మొదటి షెడ్యూల్ యొక్క పార్ట్ III కింద పెన్షన్ పొందటానికి ఎన్నుకునే న్యాయమూర్తికి సంబంధించి, ఒక వ్యక్తి లేదా కుటుంబ పెన్షన్కు అర్హత ఉన్న వ్యక్తులకు సంబంధించి న్యాయమూర్తిగా నియమించబడకపోతే అతని సేవ యొక్క సాధారణ నియమాలు. అప్పుడు అతను దాని కోసం దరఖాస్తు చేస్తాడు. న్యాయమూర్తిగా విధులను నిర్వర్తించడం అందులో సేవగా పరిగణించబడుతుంది."]
["(2) जहां कोई ऐसा न्यायाधीश, जिसने प्रथम अनुसूची के भाग 3 के अधीन उसे संदेय पेंशन लेने का चयन किया है, सेवानिवृत्त हो जाता है या ऐसी परिस्थितियों में जिनको धारा 17 लागू नहीं होती है, उसकी मृत्यु हो जाती है वहां उसे उपदान, यदि कोई हो, उसकी सेवा के साधारण नियमों के अधीन, यदि वह न्यायाधीश नियुक्‍त न किया गया होता तो, उसके हकदार व्यक्‍ति या व्यक्‍तियों को संदेय होगा और न्यायाधीश के रूप में उसकी सेवा उस उपदान की संगणना करने के प्रयोजन के लिए उसमें की गई सेवा मानी जाएगी ।]","(2) మొదటి షెడ్యూల్ యొక్క 3 వ భాగం కింద తనకు చెల్లించాల్సిన పెన్షన్ పొందటానికి ఎంచుకున్న న్యాయమూర్తి, సెక్షన్ 17 వర్తించని పరిస్థితులలో పదవీ విరమణ లేదా మరణిస్తే, అతనికి గ్రాట్యుటీ ఇవ్వబడుతుంది, ఏదైనా ఉంటే, అతని సేవ యొక్క సాధారణ నియమాలకు లోబడి, అతను న్యాయమూర్తిగా నియమించబడకపోతే, అతనికి అర్హత ఉన్న వ్యక్తి లేదా వ్యక్తులు చెల్లించబడతారు మరియు న్యాయమూర్తిగా అతని సేవ ఆ గ్రాట్యుటీని లెక్కించే ఉద్దేశ్యంతో జరుగుతుంది. పరిగణించబడాలి.]"]
["(3) केन्द्रीय सिविल सेवा के प्रथम वर्ग के अधिकारी को या उसके सम्बन्ध में मृत्यु तथा निवृत्ति उपदान फायदा प्रदान किए जाने की बाबत ऐसे नियम, अधिसूचनाएं और आदेश, जो उस समय प्रवृत्त हैं (जिनके अन्तर्गत इस प्रयोजन के लिए पेंशन की कटौतियों से सम्बन्धित उपबंध भी हैं) ऐसे न्यायाधीश के सम्बन्ध में, जो 1974 के अक्‍तूबर के प्रथम दिन को या उसके पश्‍चात् सेवा में है और जो ऐसी परिस्थितियों में, जिनमें धारा 17 लागू नहीं होती है, सेवानिवृत्त हो जाता है या उसकी मृत्यु हो जाती, मृत्यु तथा निवृत्ति उपदान फायदा प्रदान किए जाने के लिए या उसके सम्बन्ध में निम्‍नलिखित उपांतरों के अधीन रहते हुए लागू होंगे, अर्थात् :—","(3) సెంట్రల్ సివిల్ సర్వీస్ యొక్క మొదటి తరగతి అధికారికి సంబంధించి లేదా మరణానికి మరియు పదవీ విరమణ గ్రాట్యుటీ ప్రయోజనాలకు సంబంధించి అమలులో ఉన్న నియమాలు, నోటిఫికేషన్లు మరియు ఉత్తర్వులు (ఈ ప్రయోజనం కోసం పెన్షన్ తగ్గింపుతో సహా. 1974 అక్టోబర్ మొదటి రోజున లేదా తరువాత సేవలో ఉన్న న్యాయమూర్తికి సంబంధించి మరియు సెక్షన్ 17 వర్తించని పరిస్థితులలో పదవీ విరమణ లేదా మరణించేవారికి సంబంధించి, నిబంధనలు కూడా ఉన్నాయి) మరణం మరియు పదవీ విరమణ ప్రయోజన ప్రయోజనం అందించడానికి లేదా దానికి సంబంధించి కింది మార్పులకు లోబడి వర్తిస్తుంది, అవి: -"]
["(i) उपदान के लिए हकदार होने के प्रयोजन के लिए न्यूनतम अर्हक सेवा दो वर्ष छह मास होगी ;","(i) గ్రాట్యుటీకి అర్హత పొందే కనీస అర్హత సేవ రెండు సంవత్సరాలు మరియు ఆరు నెలలు;"]
["(ii) उपदान की रकम की संगणना न्यायाधीश के रूप में [5][प्रत्येक संपूरित छह मास की अवधि] की सेवा के लिए [दस दिन] के वेतन के आधार पर की जाएगी ;","(ii) న్యాయమూర్తిగా [5] [ప్రతి ఆరు నెలల వ్యవధి పూర్తయిన] సేవ చేసినందుకు [పది రోజుల] జీతం ఆధారంగా గ్రాట్యుటీ మొత్తాన్ని లెక్కించాలి;"]
["(ग) वह अपने कारबार के प्रयोजन के लिए किसी संपत्ति का अर्जन, धारण और व्ययन करे,","(గ) తన వ్యాపారం యొక్క ప్రయోజనం కోసం ఏదైనా ఆస్తిని సంపాదించడానికి, ఉంచడానికి మరియు పారవేయడానికి,"]
["(ङ) वह किसी जंगम अथवा स्थावर संपत्ति की प्रतिभूति पर अथवा अन्यथा धन अग्रिम तौर पर या उधार दे,","(ఙ) అతను ఏదైనా కదిలే లేదా స్థిరమైన ఆస్తి యొక్క భద్రతపై రుణాలు ఇవ్వవచ్చు లేదా ముందుకు రావచ్చు,"]
["(च) वह ऐसी रीति में तथा ऐसी प्रतिभूति पर, जिसे निगम ठीक समझे, कोई धन उधार ले अथवा इकट्ठा करे,","(చ) కార్పొరేషన్ సరిపోతుందని భావించే భద్రత మరియు భద్రతపై ఏదైనా డబ్బును తీసుకోండి లేదా సేకరించండి,"]
["(छ) वह स्वतः अथवा किसी समनुषंगी द्वारा कोई अन्य कारबार ऐसी अवस्था में चलाए जिसमें कि ऐसा अन्य कारबार किसी बीमाकर्ता के ऐसे समनुषंगी द्वारा चलाया जा रहा था जिसका नियंत्रित कारबार इस अधिनियम के अधीन निगम को अन्तरित तथा उसमें निहित किया गया है,","(ఛ) అతను ఇతర వ్యాపారాన్ని స్వయంగా లేదా ఒక అనుబంధ సంస్థ ద్వారా నడుపుతున్నాడు, ఈ విధంగా ఇతర వ్యాపారాలను బీమా సంస్థ యొక్క అనుబంధ సంస్థ నిర్వహిస్తుంది, దీని నియంత్రణలో ఉన్న వ్యాపారం ఈ చట్టం ప్రకారం కార్పొరేషన్‌లో బదిలీ చేయబడి, స్వాధీనం చేసుకుంటుంది,"]
["(ज) वह कोई अन्य ऐसा कारबार चलाए जिसकी बाबत निगम को यह प्रतीत होता है कि अपने कारबार के संसंग में वह सुविधापूर्वक चलाए जाने योग्य है तथा निगम के कारबार को प्रत्यक्षत: अथवा अप्रत्यक्षतः लाभप्रद बनाने के लिए प्रकल्पित है,","(జ) అతను తన వ్యాపారాన్ని అనుకూలమైన రీతిలో నడిపించగలడని మరియు కార్పొరేషన్ యొక్క వ్యాపారాన్ని ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా లాభదాయకంగా భావించే కార్పొరేషన్ భావించే ఇతర వ్యాపారాన్ని నిర్వహించగలడు."]
["(झ) वह ऐसे सब कार्य करे जो निगम की शक्‍तियों में से किसी अथवा किन्हीं के उचित प्रयोग के आनुषंगिक अथवा साधक हैं ।","(ఝ) కార్పొరేషన్ యొక్క ఏదైనా లేదా ఏదైనా అధికారాలను సరైన ఉపయోగం కోసం యాదృచ్ఛికంగా లేదా కోరుకునే అన్ని పనులను అతను చేయాలి."]
["(3) निगम अपने कृत्यों में से किसी या किन्हीं के निर्वहन में यावत्शक्य कारबारी सिद्धांतों के अनुसार कार्य करेगा ।","(3) సంబంధిత వ్యాపార సూత్రాలకు అనుగుణంగా కార్పొరేషన్ దాని యొక్క ఏదైనా లేదా ఏదైనా విధులను నిర్వర్తించేటప్పుడు పనిచేస్తుంది."]
["[6क. शर्तें आदि अधिरोपित करने की शक्‍ति—","[6క. షరతులు విధించే శక్తి మొదలైనవి.--"]
["(1) किसी समुत्थान से धारा 6 के अधीन ठहराव करने में निगम ऐसी शर्तें अधिरोपित कर सकेगा, जिन्हें वह निगम के हितों के संरक्षण के लिए इस बात को सुनिश्‍चित करने के लिए कि उसके द्वारा प्रदत्त आवास का, समुत्थान सर्वोत्तम रूप से प्रयोग कर रहा है, आवश्यक या समीचीन समझे ।","(1) ఒక సంస్థ నుండి సెక్షన్ 6 కింద ఒక ఏర్పాట్లు చేయడంలో, కార్పొరేషన్ అందించిన వసతి ద్వారా వసతి ఉత్తమంగా ఉపయోగించబడుతుందని నిర్ధారించడానికి కార్పొరేషన్ యొక్క ప్రయోజనాలకు తగినట్లుగా కార్పొరేషన్ అటువంటి షరతులను విధించవచ్చు. అవసరం లేదా ఉపయోగకరంగా భావించబడుతుంది."]
["(3) यथापूर्वोक्‍त नियुक्‍त कोई निदेशक—","(3) నియమించబడిన ఏ డైరెక్టర్ అయినా--"]
["(क) निगम के प्रसादपर्यन्त पद धारण करेगा और निगम द्वारा लिखित आदेश द्वारा हटाया जा सकेगा या उसके स्थान पर कोई व्यक्‍ति रखा जा सकेगा ;","(క) కార్పొరేషన్ సమర్పణ సమయంలో పదవిలో ఉండాలి మరియు కార్పొరేషన్ వ్రాతపూర్వక ఉత్తర్వు ద్వారా తొలగించవచ్చు లేదా భర్తీ చేయవచ్చు;"]
["(ख) केवल निदेशक होने के कारण या किसी ऐसी बात के लिए जिसे निदेशक के रूप में अपने कर्तव्यों के निर्वहन में सद्‌भावपूर्वक किया गया है या करने का लोप किया गया है, या उससे संबंधित किसी बात के लिए किसी बाध्यता या दायित्व के अधीन नहीं होगा ;","(ఖ) దర్శకుడిగా ఉండటానికి లేదా దర్శకుడిగా తన విధులను నిర్వర్తించడంలో మంచి విశ్వాసంతో చేయవలసిన లేదా విస్మరించబడిన దేనికోసం, లేదా దానికి సంబంధించిన ఏదైనా బాధ్యత లేదా బాధ్యతకు లోబడి ఉండకూడదు;"]
["(ग) चक्रानुक्रम से निवृत्त नहीं किया जा सकेगा और ऐसे निवृत्त किए जा सकने वाले निदेशकों की संख्या की संगणना करने में उसकी गिनती नहीं ही जाएगी ।]","(గ) భ్రమణంలో పదవీ విరమణ చేయలేము మరియు పదవీ విరమణ చేయగల దర్శకుల సంఖ్యను లెక్కించడంలో లెక్కించబడదు.]"]
["वर्तमान जीवन बीमा कारबार का निगम को अंतरण","ఇప్పటికే ఉన్న జీవిత బీమా వ్యాపారాన్ని కార్పొరేషన్‌కు బదిలీ చేయండి"]
["7. नियंत्रित कारबार चलाने वाले वर्तमान बीमाकर्ताओं की आस्तियों तथा दायित्वों का अन्तरण—","7. నియంత్రిత వ్యాపారాన్ని నిర్వహిస్తున్న ప్రస్తుత బీమా సంస్థల ఆస్తులు మరియు బాధ్యతల బదిలీ-"]
["(1) सब बीमाकर्ताओं के नियंत्रित कारबार से अनुलग्‍न सब आस्तियां और दायित्व नियत दिवस को निगम को अन्तरित तथा उसमें निहित हो जाएंगे ।","(1) అన్ని బీమా సంస్థల యొక్క నియంత్రిత వ్యాపారానికి అనుసంధానించబడిన అన్ని ఆస్తులు మరియు బాధ్యతలు నియమించబడిన రోజున కార్పొరేషన్‌లో బదిలీ చేయబడతాయి."]
["“बीमाकर्ता के नियंत्रित कारबार से अनुलग्‍न आस्तियां” पदावली—","బీమా సంస్థ యొక్క నియంత్రిత వ్యాపారానికి ఆస్తులు జోడించబడ్డాయి--"]
["(ख) से किसी सरकार के संबंध में वह रकम अभिप्रेत है जो नियत दिवस को उस कारबार के जमा खाते में पड़ी है ।","(ఖ) ప్రభుత్వానికి సంబంధించి, అంటే అది ఆ వ్యాపారం యొక్క డిపాజిట్ ఖాతాలో ఉంది."]
["(3) जहां ऐसी आस्तियां बीमा अधिनियम की धारा 27 की उपधारा (6) में निर्दिष्‍ट किसी न्यास के अथवा बीमा पालिसीधारियों के फायदे के लिए किसी अन्य न्यास के अधीन हैं, वहां यह समझा जाएगा कि आस्तियां निगम में ऐसे किसी न्यास से मुक्‍त होकर निहित हुई हैं ।","(3) అటువంటి ఆస్తులు భీమా చట్టం యొక్క సెక్షన్ 27 లోని ఉప-సెక్షన్ (6) లో సూచించబడిన ఏదైనా ట్రస్ట్‌కు లేదా బీమా పాలసీ యొక్క ప్రయోజనం కోసం మరే ఇతర ట్రస్ట్‌కు లోబడి ఉంటే, కార్పొరేషన్‌లో ఉన్న ఆస్తులు అటువంటి ట్రస్ట్ లేకుండా ఉచితంగా పరిగణించబడతాయి. జరిగింది."]
["8. भविष्य निधि, अधिवार्षिकी तथा अन्य समान निधियां—","8. ప్రావిడెంట్ ఫండ్, సూపరన్యునేషన్ మరియు ఇతర సారూప్య నిధులు-"]
["(2) जहां कि ऐसे किसी बीमाकर्ता के सब कर्मचारी धारा 11 के अधीन निगम के कर्मचारी नहीं बनते हैं, वहां किसी ऐसी निधि के जो उपधारा (1) में विनिर्दिष्‍ट हैं धन और अन्य आस्तियां निधि के न्यासधारियों तथा निगम के बीच विहित रीति से प्रभाजित की जाएंगी, तथा ऐसे प्रभाजन के बारे में किसी विवाद की अवस्था में उस पर केन्द्रीय सरकार का विनिश्‍चय अन्तिम होगा ।","(2) అటువంటి బీమా సంస్థ యొక్క ఉద్యోగులందరూ సెక్షన్ 11 కింద కార్పొరేషన్ యొక్క ఉద్యోగులుగా మారకపోతే, ఉప-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న ఫండ్ యొక్క నిధులు మరియు ఇతర ఆస్తులు ఫండ్ యొక్క ధర్మకర్తలు మరియు కార్పొరేషన్ల మధ్య నిర్ణీత పద్ధతిలో విభజించబడతాయి. అటువంటి విభజన గురించి ఏదైనా వివాదం ఉంటే, దానిపై కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది."]
["(3) निगम नियत दिन के पश्‍चात् यथाशक्य शीघ्र उन धनों तथा अन्य आस्तिओं के लिए, जो इस धारा के अधीन उसको अन्तरित तथा उसमें निहित की गई है, वर्तमान न्यासों के उद्देश्यों के इतने समरूप उद्देश्य वाले एक या अधिक न्यास संघटित करेगा, जैसा परिस्थितियों में साध्य हो ।","(3) నిర్ణీత రోజు తర్వాత వీలైనంత త్వరగా ఆ నిధులు మరియు ఇతర ఆస్తుల కోసం,. లో ఆచరణలో ఉండండి ఈ విభాగం కింద ఎవరిని బదిలీ చేసి, దానికి అప్పగించారు,ప్రస్తుత ట్రస్టుల యొక్క లక్ష్యాలు వంటి ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ట్రస్టులు పరిస్థితులలో ఆచరణలో ఉన్నట్లుగా నిర్వహించబడతాయి."]
["(4) जहां कि वर्तमान न्यास के सब धन और अन्य आस्तियां इस धारा के अधीन निगम को अन्तरित तथा उसमें निहित की जाती हैं वहां ऐसे न्यास के न्यासधारी वहां तक के सिवाय, जहां तक नियत दिन के पूर्व किए गए अथवा किए जाने से छोड़े गए कार्यों का संबंध है, नियत दिन से न्यास से उन्मोचित हो जाएंगे ।","(4) పనులు సంబంధించినవి, మీరు నియమించబడిన రోజు నుండి ట్రస్ట్ నుండి విడుదల చేయబడతారు.అటువంటి ట్రస్టుల ధర్మకర్తలు, నిర్ణీత రోజుకు ముందు చేసిన చోట తప్ప లేదా పూర్తి చేయకుండా వదిలివేసిన పని, నియమించబడిన రోజు నుండి ట్రస్ట్ నుండి విడుదల చేయబడుతుంది."]
["9. नियंत्रित कारबार के निहित होने का साधारण प्रभाव—","9. నియంత్రిత వ్యాపారంలో వెస్టింగ్ యొక్క సాధారణ ప్రభావం—"]
["(1) जब तक कि इस अधिनियम के द्वारा या अधीन अन्यथा अभिव्यक्‍त रूप से उपबन्धित न हो, सब संविदाएं, करार तथा अन्य लिखत, चाहे वह कैसी या कैसे ही क्यों न हों, जो नियत दिन के अव्यवहित पूर्व विद्यमान अथवा प्रभावी है और जिनमें वह बीमाकर्ता, जिनका नियंत्रित कारबार निगम को अन्तरित तथा उसमें निहित किया गया है, पक्षकार है अथवा जो ऐसे बीमाकर्ता के पक्ष में है, वहां तक, जहां तक उनका बीमाकर्ता के नियंत्रित कारबार से संबंध है, यथास्थिति, निगम के विरुद्ध अथवा उसके पक्ष में वैसे ही पूर्णतः बलशाली और प्रभावशाली होंगे तथा उनका वैसे ही पूर्णतः और प्रभावी रूप से अनुपालन कराया जा सकेगा या तद्नुकूल कार्य किया जा सकेगा मानो बीमाकर्ता के स्थान में, निगम उसका पक्षकार रहा हो या मानो वे निगम के पक्ष में किए गए या पुरोधृत किए गए हों ।","(1) ఈ చట్టం ద్వారా లేదా కింద స్పష్టంగా అందించకపోతే, అన్ని ఒప్పందాలు, ఒప్పందాలు మరియు ఇతర సాధనాలు, అవి ఎలా లేదా ఎలా ఉన్నా, అవి ముందుగా ఉన్నవి లేదా నిర్ణీత రోజుకు ముందు మరియు ప్రభావవంతంగా ఉంటాయి. బీమా సంస్థ, నియంత్రిత వ్యాపారం బదిలీ చేయబడి, కార్పొరేషన్‌లో ఉంచబడుతుంది, ఇది ఒక పార్టీ లేదా అటువంటి బీమా సంస్థకు అనుకూలంగా ఉంటుంది, ఇప్పటివరకు అతను బీమా యొక్క నియంత్రిత వ్యాపారానికి సంబంధించినది ఒకవేళ, అవి కార్పొరేషన్‌కు వ్యతిరేకంగా లేదా అనుకూలంగా పూర్తిగా బలవంతంగా మరియు ప్రభావవంతంగా ఉంటాయి మరియు అవి కట్టుబడి ఉండాలి మరియు అదే పద్ధతిలో లేదా తగిన విధంగా వ్యవహరించవచ్చు, బీమా స్థానంలో, కార్పొరేషన్ దాని పార్టీ లేదా వారు కార్పొరేషన్ లాగా అనుకూలంగా తయారు చేయబడింది లేదా ఇవ్వబడుతుంది."]
["(2) यदि नियत दिन को किसी बीमाकर्ता द्वारा या उसके विरुद्ध कोई वाद, अपील अथवा अन्य विधिक कार्यवाही, चाहे उसका स्वरूप कैसा ही क्यों न हो, लंबित है, तो बीमाकर्ता का कारबार निगम को अन्तरित हो जाने या इस अधिनियम के अधीन की गई किसी बात के कारण से वहां तक, जहां तक वह उसके नियंत्रित कारबार से सम्बद्ध है, उसका उपशमन या विराम नहीं होगा या उस पर कोई प्रतिकूल प्रभाव नहीं पड़ेगा, किन्तु वाद, अपील या अन्य कार्यवाही निगम के द्वारा या खिलाफ चालू रखी जा सकेगी तथा प्रवर्तित कराई जा सकेगी ।","(2) నియమించబడిన రోజున, దాని స్వభావంతో సంబంధం లేకుండా, ఏదైనా దావా, అప్పీల్ లేదా ఇతర చట్టపరమైన చర్యలు పెండింగ్‌లో ఉంటే, బీమా సంస్థ యొక్క వ్యాపారం కార్పొరేషన్‌కు బదిలీ చేయబడుతుంది లేదా ఈ చట్టం ప్రకారం చేయబడుతుంది దీనికి ఏ కారణం చేతనైనా, దాని నియంత్రిత వ్యాపారానికి సంబంధించినంతవరకు, అది ఉపశమనం కలిగించదు లేదా దానిపై ఎటువంటి ప్రతికూల ప్రభావాన్ని చూపదు, కానీ దావా, అప్పీల్ లేదా ఇతర చర్యలు కార్పొరేషన్ ద్వారా లేదా వ్యతిరేకంగా కొనసాగవచ్చు మరియు అమలు చేయవచ్చు"]
["10. विविध बीमाकर्ताओं विषयक उपबंध—","10. ఇతర బీమా సంస్థలకు సంబంధించిన నిబంధనలు--"]
["(1) शंकाएं दूर करने के लिए एतद्‌द्वारा यह घोषित किया जाता है कि ऐसी किसी अवस्था में, जिसमें कि कोई बीमाकर्ता, जिसका नियंत्रित कारबार इस अधिनियम के अधीन निगम को अन्तरित या उसमें निहित किया गया है, विविध बीमाकर्ता है, तो पूर्ववर्ती धाराओं के उपबंध किसी संपत्ति को जहां तक वह संपत्ति उसके नियंत्रित कारबार से अनुलग्‍न है वहां तक, तथा अर्जित अधिकारों तथा शक्‍तियों को, तथा उपगत ऋणों, दायित्वों तथा बाध्यताओं को, तथा बीमाकर्ता द्वारा अपने नियंत्रित कारबार के प्रयोजनों के लिए की गई संविदाओं, किए गए करारों तथा अन्य लिखतों को, तथा उन प्रयोजनों से संबद्ध विधिक कार्यवाहियों को लागू होंगे तथा उन धाराओं के उपबन्धों का अर्थ तद्नुसार किया जाएगा ।","(1) సందేహాల తొలగింపు కోసం, ఈ చట్టం ప్రకారం ఒక బీమా సంస్థ, నియంత్రిత వ్యాపారం బదిలీ చేయబడిన లేదా కార్పొరేషన్‌లో స్వాధీనం చేసుకున్న ఏ పరిస్థితులలోనైనా, ఇతర బీమా సంస్థ, తరువాత మునుపటి విభాగాలు ఆస్తి దాని నియంత్రిత వ్యాపారానికి అనుసంధానించబడినంతవరకు మరియు పొందిన హక్కులు మరియు అధికారాలకు సంబంధించిన ఏదైనా ఆస్తికి సంబంధించిన నిబంధనమరియు అప్పులు, బాధ్యతలు మరియు బాధ్యతలు మరియు దాని నియంత్రిత వ్యాపారం, చేసిన ఒప్పందాలు మరియు ఇతర సాధనాల కోసం బీమా సంస్థ ప్రవేశపెట్టిన ఒప్పందాలు మరియు ఆ ప్రయోజనాలకు సంబంధించిన చట్టపరమైన చర్యలు మరియు ఆ విభాగాల నిబంధనలు తదనుగుణంగా వివరించబడతాయి. "]
["(2) केन्द्रीय सरकार इस निमित्त बनाए गए नियमों द्वारा—","(2 కేంద్ర ప్రభుత్వం దీని నిమిత్తము చేసిన నిబంధనల ప్రకారం--"]
["(क) इस प्रश्‍न के अवधारण के लिए कि क्या कोई संपत्ति उसके नियंत्रित कारबार से अनुलग्‍न है अथवा क्या बीमाकर्ता ने अपने नियंत्रित कारबार के प्रयोजनों के लिए कोई अधिकार, शक्‍तियां, ऋण, दायित्व या बाध्यताएं अर्जित या उपगत की थीं या कोई संविदा, करार या अन्य लिखत की थी, या क्या कोई दस्तावेज उन प्रयोजनों से संबंधित है,","(క) ఒక ఆస్తి దాని నియంత్రిత వ్యాపారానికి జతచేయబడిందా లేదా బీమా సంస్థ తన నియంత్రిత వ్యాపారం లేదా ఏదైనా ఒప్పందం, ఒప్పందం లేదా ఇతర పరికరాల ప్రయోజనాల కోసం ఏదైనా హక్కులు, అధికారాలు, అప్పులు, బాధ్యతలు లేదా బాధ్యతలను సంపాదించిందా లేదా అనే ప్రశ్నను నిర్ణయించడానికి. ఏదైనా పత్రం ఆ ప్రయోజనాలకు సంబంధించినదేనా,"]
["(ख) यथास्थिति, समादत्त पूंजी अथवा ऐसी समादत्त पूंजी के तुल्य आस्तियों का आबंटन बीमाकर्ता के नियंत्रित कारबार तथा किसी अन्य कारबार के बीच करने के लिए,","(ఖ) చెల్లించిన మూలధనం లేదా అటువంటి చెల్లింపు మూలధనానికి సమానమైన ఆస్తుల కేటాయింపు కోసం, బీమా సంస్థ యొక్క నియంత్రిత వ్యాపారం మరియు ఏదైనా ఇతర వ్యాపారం మధ్య చేయడానికి, "]
["(ग) किसी बीमाकर्ता द्वारा भागतः अपने नियंत्रित कारबार के प्रयोजनों के लिए और भागतः अन्य प्रयोजनों के लिए किए गए किन्हीं करारों के बदले में पृथक् करार अपेक्षित निबन्धनों में करने और उनके पारिणामिक किन्हीं प्रभाजनों तथा क्षति-पूर्तियों के लिए,","(గ) దాని నియంత్రిత వ్యాపారం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం మరియు కొంతవరకు ఇతర ప్రయోజనాల కోసం, బీమా సంస్థ ప్రవేశపెట్టిన ఏదైనా ఒప్పందాలకు బదులుగా, అవసరమైన నిబంధనల కోసం మరియు తదుపరి విభజనలు మరియు నష్టాలకు ప్రత్యేక ఒప్పందాలు కుదుర్చుకోవడానికి,"]
["(घ) उन पट्टों के पृथक्‍करण के लिए, जो ऐसी सम्पत्ति के हैं जिसका एक भाग निगम को इस अधिनियम के आधार पर अन्तरित और उसमें निहित हुआ है, और ऐसे पृथक्‍करण के पारिणामिक प्रभाजनों के लिए,","(ఘ) ఈ చట్టం ప్రకారం ఒక భాగాన్ని కార్పొరేషన్‌లో బదిలీ చేసి, స్వాధీనం చేసుకున్న ఆస్తి అయిన లీజులను విడదీయడం కోసం, మరియు అటువంటి విడదీయడం యొక్క పర్యవసానంగా,"]
["(ङ) ऐसे किसी बीमाकर्ता द्वारा भागतः अपने नियंत्रित कारबार के प्रयोजनों के लिए और भागतः अन्य प्रयोजनों के लिए उपगत किन्हीं ऋणों, दायित्वों या बाध्यताओं के प्रभाजन और तत्संबंधी वित्तीय समायोजन किए जाने के लिए और ऐसे ऋणों, दायित्व या बाध्यताओं से संबद्ध बंधकों और विल्लंगमों में कोई आवश्यक फेरफार करने के लिए,","(ఙ) ఏదైనా భీమాదారుడు చేసిన అప్పులు, బాధ్యతలు లేదా బాధ్యతల విభజనకు సంబంధించి ఏదైనా ఆర్థిక సర్దుబాట్లు చేయడం, కొంతవరకు దాని నియంత్రిత వ్యాపారం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం మరియు కొంతవరకు ఇతర ప్రయోజనాల కోసం, మరియు అటువంటి అప్పులు, బాధ్యతలు లేదా బాధ్యతలకు సంబంధించిన ఏదైనా బాండ్లు మరియు బాధ్యతలు తారుమారు చేయడానికి,"]
["(च) किसी भविष्य अथवा अधिवार्षिकी निधि में के या किसी अन्य समरूप निधि में के, जिसे धारा 8 के उपबंध लागू नहीं हैं, धनों और अन्य आस्तियों को किसी बीमाकर्ता के नियंत्रित कारबार के संबंध में नियोजित व्यक्‍तियों तथा अन्य व्यक्‍तियों के मध्य प्रभाजन के लिए,","(చ) భీమా యొక్క నియంత్రిత వ్యాపారానికి సంబంధించి, ప్రావిడెంట్ లేదా సూపరన్యునేషన్ ఫండ్‌లో లేదా సెక్షన్ 8 లోని నిబంధనలు వర్తించని ఇతర సజాతీయ ఫండ్‌లో పనిచేసే వ్యక్తులు మరియు ఇతర వ్యక్తుల మధ్య నిధులు మరియు ఇతర ఆస్తుల విభజన కోసం;"]
["(3) इस धारा के अधीन बनाए गए सब नियम अपने बनाए जाने के पश्‍चात् यथासंभव शीघ्र संसद् के दोनों सदनों के समक्ष अन्यून तीस दिन के लिए रखे जाएंगे तथा ऐसे उपांतरों के अधीन रहेंगे जो संसद् उस सत्र के, जिसमें वे उस प्रकार रखे जाते हैं, या उसके अव्यवहित पश्‍चात्वर्ती सत्र के दौरान करे ।","(3) ఈ విభాగం కింద తయారు చేయబడిన అన్ని నియమాలు పార్లమెంటు ఉభయ సభల ముందు వీలైనంత త్వరగా ముప్పై రోజుల పాటు ఉంచబడతాయి మరియు అవి జరిగే పార్లమెంటు సమావేశాలు వంటి మార్పులకు లోబడి ఉంటాయి., లేదా దాని ప్రకటించని తదుపరి సెషన్‌లో."]
["11. बीमाकर्ताओं के वर्तमान कर्मचारियों की सेवा का निगम को अन्तरण—","11. బీమా సంస్థ యొక్క ప్రస్తుత ఉద్యోగుల సేవలను కార్పొరేషన్‌కు బదిలీ చేయడం--"]
["परन्तु इस उपधारा में अन्तर्विष्‍ट कोई बात किसी ऐसे कर्मचारी को लागू नहीं होगी जिसने निगम का कर्मचारी न बनने का अपना आशय नियत दिन के पूर्व केन्द्रीय सरकार को दी गई लिखित सूचना द्वारा प्रज्ञापित कर दिया है ।","కానీ,నిర్ణీత రోజుకు ముందు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి లిఖితపూర్వక నోటీసు ద్వారా కార్పొరేషన్ ఉద్యోగిగా మారకూడదనే ఉద్దేశంతో చేసిన ఉద్యోగికి ఈ ఉప విభాగంలో ఏదీ వర్తించదు."]
["इस उपधारा के अधीन कर्मचारी को देय प्रतिकर किसी पेंशन, उपदान, भविष्य-निधि धन अथवा किसी अन्य फायदे के, जिसका कर्मचारी अपनी सेवा संविदा के अधीन हकदार है, अतिरिक्‍त होगा और उसे प्रभावित नहीं करेगा ।","ఈ ఉపవిభాగం కింద ఉద్యోగికి చెల్లించాల్సిన పరిహారం ఏ పెన్షన్, గ్రాట్యుటీ, ప్రావిడెంట్ ఫండ్ లేదా ఉద్యోగికి తన సేవా ఒప్పందం ప్రకారం అర్హత ఉన్న ఇతర ప్రయోజనాలకు అదనంగా మరియు ప్రభావితం కాదు."]
["(3) यदि कोई प्रश्‍न पैदा होता है कि क्या कोई व्यक्‍ति किसी बीमाकर्ता का पू्र्णकालिक कर्मचारी था अथवा क्या कोई कर्मचारी नियत दिवस के अव्यवहित पूर्व किसी बीमाकर्ता के नियंत्रित कारबार के संबंध में सर्वथा या मुख्यतः नियोजित था तो प्रश्‍न केन्द्रीय सरकार को निर्देशित किया जाएगा जिसका विनिश्‍चय अंतिम होगा ।","(3) ఒక వ్యక్తి బీమా సంస్థ యొక్క పూర్తికాల ఉద్యోగినా లేదా ఒక ఉద్యోగి పూర్తిగా లేదా ప్రధానంగా బీమా సంస్థ యొక్క నియంత్రిత వ్యాపారానికి సంబంధించి నియమించబడిన రోజుకు ముందు ఉద్యోగం పొందారా అనే ప్రశ్న ఏదైనా తలెత్తితే, ప్రశ్న కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పంపబడుతుంది, దీని ప్రశ్న కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పంపబడుతుంది. నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది."]
["12. बीमाकर्ताओं के मुख्य अभिकर्ताओं के वर्तमान कर्मचारियों की सेवाओं का कतिपय स्थितियों में निगम को अन्तरण—","12. బీమా సంస్థల యొక్క ప్రధాన ఏజెంట్ల ప్రస్తుత ఉద్యోగుల సేవలను కొన్ని పరిస్థితులలో కార్పొరేషన్‌కు బదిలీ చేయడం-"]
["ऐसे नियमों के अधीन रहते हुए, जिन्हें केन्द्रीय सरकार एतन्निमित्त बनाए, किसी बीमाकर्ता के, जिसका नियंत्रित कारबार निगम को अन्तरित तथा उसमें निहित किया गया है, किसी मुख्य अभिकर्ता का ऐसा प्रत्येक पूर्णकालिक वैतनिक कर्मचारी—","కేంద్ర ప్రభుత్వం చేత చేయబడిన నిబంధనలకు లోబడి, నియంత్రిత వ్యాపార సంస్థకు బదిలీ మరియు నియంత్రణ కలిగిన బీమా సంస్థ, ఒక ప్రధాన ఏజెంట్ యొక్క పూర్తి సమయం చెల్లించే ప్రతి ఉద్యోగి-"]
["(क) जो बीमाकर्ता के नियंत्रित कारबार के संबंध में मुख्य अभिकर्ता द्वारा सर्वथा या मुख्यतः नियोजित किया गया था,","(క) బీమా సంస్థ యొక్క నియంత్రిత వ్యాపారానికి సంబంధించి ప్రిన్సిపాల్ ఏజెంట్ చేత పూర్తిగా లేదా ప్రధానంగా నియమించబడినది,"]
["(ख) जिसका वेतन नियत दिन को पांच सौ रुपए प्रतिमास से अधिक नहीं था, और","(ఖ) ఎవరి జీతం నిర్ణీత రోజున నెలకు ఐదు వందల రూపాయలకు మించలేదు, మరియు"]
["(ग) जो नियत दिन के अव्यवहित पूर्व एक वर्ष से अन्यून निरंतर कालावधि से मुख्य अभिकर्ता के नियोजनाधीन था, नियत दिन को तथा उससे निगम का कर्मचारी हो जाएगा तथा धारा 11 के उपबंध यथासम्भव ऐसे कर्मचारी के संबंध में ऐसे लागू होंगे जैसे वे बीमाकर्ता के किसी पूर्णकालिक कर्मचारी के संबंध में लागू होते हैं :","(గ) నియమించబడిన రోజుకు ఒక సంవత్సరం ముందు కాకుండా నిరంతర కాలానికి చీఫ్ ఏజెంట్ నియామకంలో ఉన్నవారు, నిర్ణీత రోజున మరియు తరువాత కార్పొరేషన్ యొక్క ఉద్యోగి అవుతారు మరియు సెక్షన్ 11 లోని నిబంధనలు అటువంటి ఉద్యోగికి వీలైనంతవరకు వర్తిస్తాయి, ఎందుకంటే అతను బీమా సంస్థ యొక్క పూర్తి సమయం ఉద్యోగి దీనికి సంబంధించి వర్తిస్తుంది:"]
["परन्तु यह धारा उन दशाओं के सिवाय लागू नहीं होगी जिनमें कि बीमाकर्ता का मुख्य अभिकर्ता से बीमाकर्ता के साथ हुई संविदा के निबंधनों के अधीन यह अपेक्षित था कि वह बीमाकर्ता के पालिसीधारियों की विहित सेवाएं संपादित करे ।","కానీ, భీమాదారుడితో ఒప్పందం కుదుర్చుకున్న నిబంధనలకు లోబడి బీమా పాలసీదారుల యొక్క నిర్దేశిత సేవలను నిర్వహించడానికి బీమా యొక్క ప్రధాన ఏజెంట్ అవసరమయ్యే పరిస్థితులలో తప్ప ఈ విభాగం వర్తించదు."]
["मुख्य अभिकर्ता के उस पूर्णकालिक संबलग्राही कर्मचारी की अवस्था में, जिसकी छटनी मुख्य अभिकर्ता द्वारा 19 जनवरी, 1956 को या उसके पश्‍चात्, कर दी गई थी, इस धारा के उपबंध इस प्रकार लागू होंगे मानो “नियत दिन” शब्दों के स्थान पर “19 जनवरी, 1956” शब्द और अंक रख दिए गए हों ।","ప్రిన్సిపల్ ఏజెంట్ 1956 జనవరి 19 న లేదా తరువాత తొలగించిన ప్రిన్సిపల్ ఏజెంట్ యొక్క పూర్తి సమయం చెల్లించిన ఉద్యోగి విషయంలో, \"నియమించబడిన రోజు\" అనే పదాలను \"జనవరి 19\" ద్వారా భర్తీ చేసినట్లుగా ఈ విభాగం యొక్క నిబంధనలు వర్తిస్తాయి., 1956 \"పదాలు మరియు సంఖ్యలు అలాగే ఉంచబడ్డాయి."]
["13. संपत्ति तथा उससे संबद्ध दस्तावेजों का कब्जा परिदत्त करने का कर्तव्य—","13. ఆస్తి మరియు సంబంధిత పత్రాలను స్వాధీనం చేసుకోవడం విధి-"]
["(1) जहां कि किसी बीमाकर्ता के नियंत्रित कारबार से अनुलग्‍न कोई संपत्ति इस अधिनियम के अधीन निगम को अन्तरित तथा उसमें निहित की गई है, वहां—","(1) బీమా సంస్థ యొక్క నియంత్రిత వ్యాపారానికి అనుసంధానించబడిన ఏదైనా ఆస్తి ఈ చట్టం ప్రకారం కార్పొరేషన్‌కు బదిలీ చేయబడి, అక్కడ ఇవ్వబడుతుంది."]
["(क) ऐसा प्रत्येक व्यक्‍ति, जिसके कब्जे, अभिरक्षा या नियंत्रण में ऐसी कोई संपत्ति हो, संपत्ति को तुरन्त निगम को परिदत्त करेगा,","(క) తన వద్ద, అదుపులో లేదా నియంత్రణలో అలాంటి ఆస్తి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి వెంటనే ఆస్తిని కార్పొరేషన్‌కు బదిలీ చేయాలి;"]
["(ख) ऐसे किसी व्यक्‍ति का, जो नियत दिन को ऐसे नियंत्रित कारबार से संबंधित किन्हीं पुस्तकों, दस्तावेजों या अन्य कागज-पत्रों को अपने कब्जे, अभिरक्षा या नियंत्रण में रखता है, निगम के प्रति यह दायित्व होगा कि वह उक्‍त पुस्तकों, दस्तावेजों और कागज-पत्रों का लेखा-जोखा दे और वह उन्हें निगम को अथवा ऐसे व्यक्‍ति को, जैसा निगम निर्दिष्‍ट करे, परिदत्त करेगा ।","(ఖ) నిర్ణీత రోజున అటువంటి నియంత్రిత వ్యాపారానికి సంబంధించిన ఏదైనా పుస్తకాలు, పత్రాలు లేదా ఇతర పత్రాలను తన వద్ద, అదుపులో లేదా నియంత్రణలో ఉంచిన వ్యక్తి, చెప్పిన పుస్తకాలు, పత్రాలు మరియు పత్రాలను ఉంచడానికి కార్పొరేషన్‌కు ఒక బాధ్యత ఉంటుంది. మరియు వాటిని కార్పొరేషన్‌కు లేదా కార్పొరేషన్ పేర్కొన్న వ్యక్తికి ఇవ్వాలి."]
["(2) विशिष्‍टतः बीमाकर्ता की जीवन बीमा कारबार से संबद्ध वे सब आस्तियां जो भारतीय रिजर्व बैंक द्वारा बीमा अधिनियम के अधीन या न्यासधारियों द्वारा न्यासाधीन धृत हैं निगम को परिदत्त की जाएंगी ।","2) బీమా చట్టం ప్రకారం రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా చేత లేదా ధర్మకర్తల చేత ఇవ్వబడిన బీమా సంస్థ యొక్క జీవిత బీమా వ్యాపారానికి సంబంధించిన అన్ని ఆస్తులు కార్పొరేషన్‌కు చెల్లించబడతాయి."]
["(3) इस धारा में अन्तर्विष्‍ट अन्य उपबंधों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना निगम के लिए यह विधिपूर्ण होगा कि जो सम्पत्तियां इस अधिनियम के अधीन उसको अन्तरित तथा उसमें निहित की गई हैं उन सबका कब्जा प्राप्‍त करने के लिए वह सब आवश्यक कार्यवाही करे ।","(3) ఈ విభాగంలో ఉన్న ఇతర నిబంధనలకు పక్షపాతం లేకుండా, ఈ చట్టం ప్రకారం బదిలీ చేయబడిన మరియు స్వాధీనం చేసుకున్న అన్ని ఆస్తులను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి కార్పొరేషన్ అవసరమైన అన్ని చర్యలు తీసుకోవడం చట్టబద్ధం."]
["14. कतिपय स्थितियों में जीवन बीमा की संविदाओं को उपांतरित करने की निगम की शक्‍ति—","14. కొన్ని పరిస్థితులలో జీవిత బీమా ఒప్పందాలను సవరించడానికి కార్పొరేషన్ యొక్క శక్తి.--"]
["जिस बीमाकर्ता का नियंत्रित कारबार निगम को अन्तरित तथा उसमें निहित किया गया है, वैसे किसी बीमाकर्ता की नियत दिन की वित्तीय दशा को ध्यान में रख कर निगम ऐसे बीमाकर्ता द्वारा 19 जनवरी, 1956 के पूर्व की गई जीवन बीमा संविदाओं के अधीन बीमा की रकमों को ऐसी रीति से तथा ऐसी शर्तों पर, जिन्हें वह ठीक समझता है, कम कर सकेगा :","నియంత్రిత వ్యాపారం అటువంటి కార్పొరేషన్‌కు బదిలీ చేయబడి, స్వాధీనం చేసుకున్న బీమా సంస్థ యొక్క స్థిర రోజు ఆర్థిక పరిస్థితిని పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, జనవరి 19, 1956 కు ముందు అటువంటి బీమా సంస్థ ప్రవేశపెట్టిన జీవిత బీమా ఒప్పందాల ప్రకారం బీమా మొత్తాన్ని కార్పొరేషన్ చెల్లించాలి. అటువంటి పద్ధతిలో మరియు అతను సరిపోతుందని భావించే నిబంధనలపై, అతను తగ్గించాలి:"]
["परन्तु ऐसी कोई कमी ऐसी योजना के अनुसार की जाने के अतिरिक्‍त नहीं की जाएगी जो निगम द्वारा एतन्निमित्त तैयार की गई है और केन्द्रीय सरकार द्वारा अनुमोदित है ।","కార్పొరేషన్ చేత తయారు చేయబడిన మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమోదించిన అటువంటి పథకం ప్రకారం తప్ప అటువంటి తగ్గింపు చేయరాదు."]
["15. बीमाकर्ता के कतिपय संव्यवहारों के बारे में अनुतोष चाहने का निगम का अधिकार—","15. బీమా సంస్థ యొక్క కొన్ని లావాదేవీల గురించి ఉపశమనం పొందే కార్పొరేషన్ హక్కు.--"]
["(1) जहां कि ऐसे बीमाकर्ता ने, जिसका नियंत्रित कारबार इस अधिनियम के अधीन निगम को अन्तरित और उसमें निहित किया गया है, 19 जनवरी, 1956 के पूर्व पांच वर्षों के अंदर किसी समय—","(1) అటువంటి బీమా సంస్థ, ఈ చట్టం ద్వారా ఎవరి వ్యాపారం నిర్వహించబడుతుంది సబార్డినేటెడ్ కార్పొరేషన్ జనవరి 19, 1956 కి ముందు ఐదేళ్ళలో ఎప్పుడైనా బదిలీ చేయబడుతుంది మరియు ఇవ్వబడుతుంది"]
["(क) किसी व्यक्‍ति को प्रतिफल के बिना कोई संदाय किया है,","(క) పరిగణించకుండా ఒక వ్యక్తికి చెల్లించారు,"]
["(ख) बीमाकर्ता की किसी संपत्ति का प्रतिफल के बिना या अपर्याप्‍त प्रतिफल पर विक्रय या व्ययन किया है,","(ఖ) భీమా యొక్క ఏదైనా ఆస్తిని పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా లేదా తగినంతగా పరిగణించకుండా విక్రయించింది లేదా పారవేసింది,"]
["(ग) अत्यधिक प्रतिफल पर कोई संपत्ति या अधिकार अर्जित किए हैं,","(గ) అత్యధిక రాబడితో ఏదైనా ఆస్తిని లేదా హక్కును సంపాదించింది,"]
["(घ) कोई करार इस प्रकार किया या परिवर्तित किया है कि बीमाकर्ता द्वारा अत्यधिक प्रतिफल का संदत्त किया जाना या दिया जाना अपेक्षित है,","(ఘ) అధిక రాబడి కోసం భీమా చెల్లించాల్సిన లేదా అందించే విధంగా ఒప్పందం కుదిరింది లేదా మార్చబడుతుంది,"]
["(ङ) इतने दुर्भारयुक्‍त प्रकार के किसी अन्य संव्यवहार में प्रविष्‍ट हुआ है जिससे बीमाकर्ता को प्रोद्भूत होने वाले किसी फायदे से अधिक उसे हानि होती है या उस पर कोई दायित्व अधिरोपित होता है,","(ఙ) అటువంటి దుర్మార్గపు స్వభావం యొక్క ఏదైనా ఇతర లావాదేవీల్లోకి ప్రవేశించినట్లయితే, బీమా సంస్థ అతనికి వచ్చే ఏ ప్రయోజనం కంటే ఎక్కువ నష్టాలను కలిగిస్తుంది లేదా అతనిపై ఒక బాధ్యతను విధిస్తుంది,"]
["(च) उस सूरत में, जिसमें कि वह विविध बीमाकर्ता है, किसी संपत्ति का अन्तरण अपने जीवन विभाग से अपने साधारण विभाग को प्रतिफल के बिना अथवा अपर्याप्‍त प्रतिफल पर किया है, तथा वह संदाय, विक्रय, व्ययन, अर्जन, करार या परिवर्तन या अन्य संव्यवहार या अन्तरण प्रत्येक अवस्था में उस समय की परिस्थितियों को ध्यान में रखते हुए बीमाकर्ता के नियंत्रित कारबार के प्रयोजन के लिए युक्‍तियुक्‍त रूप से आवश्यक नहीं था या बीमाकर्ता की ओर से व्यवहारकुशलता की अयुक्‍तियुक्‍त कमी से किया गया था, वहां निगम ऐसे संव्यवहार के बारे में अनुतोष के लिए आवेदन अधिकरण से कर सकेगा और जब तक कि अधिकरण अन्यथा निदेश नहीं दे, संव्यवहार के सब पक्षकार आवेदन के पक्षकर बनाए जाएंगे ।","(చ) అతను ఇతర భీమా అయిన సందర్భంలో, ఏదైనా ఆస్తిని తన జీవిత విభాగం నుండి తన సాధారణ విభాగానికి పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా లేదా తగినంతగా పరిగణించకుండా బదిలీ చేయడం మరియు చెల్లింపు, అమ్మకం, ఖర్చు, సముపార్జన, ఒప్పందం లేదా మార్పు లేదా ఇతర లావాదేవీలు లేదా ప్రతి దశలో సమయం యొక్క పరిస్థితుల దృష్ట్యా లేదా బీమా సంస్థ యొక్క అనుచితమైన వ్యూహం లేకపోవడం వల్ల భీమా యొక్క నియంత్రిత వ్యాపారం యొక్క ప్రయోజనం కోసం బదిలీ సరిగ్గా అవసరం లేదు, అటువంటి లావాదేవీల గురించి కార్పొరేషన్ ఆందోళన చెందుతుంది.ఉపశమనం కోసం ఒక దరఖాస్తు ట్రిబ్యునల్ చేత చేయబడవచ్చు మరియు ట్రిబ్యునల్ నిర్దేశిస్తే తప్ప, లావాదేవీకి సంబంధించిన అన్ని పార్టీలు దరఖాస్తుకు అనుకూలంగా చేయబడతాయి."]
["16. नियंत्रित कारबार के अर्जन के लिए प्रतिकर—","16. నియంత్రిత వ్యాపారం సంపాదించడానికి పరిహారం—"]
["(1) जहां कि बीमाकर्ता का नियंत्रित कारबार इस अधिनियम के अधीन निगम को अन्तरित और उसमें निहित किया गया है, वहां निगम प्रथम अनुसूची में अन्तर्विष्‍ट सिद्धांतों के अनुसार प्रतिकर उस बीमाकर्ता को देगा ।","(1) బీమా సంస్థ యొక్క నియంత్రిత వ్యాపారం ఈ చట్టం ప్రకారం కార్పొరేషన్‌లో బదిలీ చేయబడి, వారికి అప్పగించబడితే, మొదటి షెడ్యూల్‌లోని సూత్రాలకు అనుగుణంగా కార్పొరేషన్ ఆ బీమా సంస్థకు పరిహారం చెల్లించాలి."]
["(2) पूर्वोक्‍त सिद्धांतों के अनुसार दिए जाने वाले प्रतिकर की रकम प्रथमतः निगम द्वारा अवधारित की जाएगी, और यदि इस प्रकार अवधारित रकम केन्द्रीय सरकार द्वारा अनुमोदित कर दी गई है, तो वह बीमाकर्ता को इस अधिनियम के अधीन उसे देय प्रतिकर को पूर्णतया चुकाने के लिए आफर की जाएगी, और यदि इस प्रकार आफर की गई रकम बीमाकर्ता को प्रतिग्राह्य न हो तो वह मामले का अधिकरण को विनिश्‍चयार्थ निर्देशन उतने समय के अन्दर करा सकेगा जो इस प्रयोजन के लिए विहित किया जाए ।","(2) పైన పేర్కొన్న సూత్రాల ప్రకారం చెల్లించాల్సిన పరిహారం మొత్తాన్ని కార్పొరేషన్ మొదట నిర్ణయిస్తుంది, మరియు నిర్ణయించిన మొత్తాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమోదించినట్లయితే, అది ఈ చట్టం ప్రకారం బీమా సంస్థకు చెల్లించాల్సిన పరిహారాన్ని పూర్తిగా చెల్లించాలి. ఇది పరిగణనలోకి తీసుకోబడుతుంది, మరియు అలా ఇచ్చిన మొత్తాన్ని బీమా సంస్థకు తిరిగి పొందలేకపోతే, అతను కేసు యొక్క ట్రిబ్యునల్‌ను సూచించిన సమయానికి నిర్దేశించిన సమయానికి తయారు చేయవచ్చు."]
["17. अधिकरणों का संघटन—","17. ట్రిబ్యునల్స్ కూర్పు."]
["(2) जिस प्रश्‍न का विनिश्‍चय अधिकरण द्वारा इस अधिनियम के अधीन किया जाना है वैसे किसी प्रश्‍न के अवधारणा में अपनी सहायता करने के लिए ऐसे एक या अधिक व्यक्‍तियों को अधिकरण चुन सकेगा जिसे या जिन्हें जांच के अधीन वाले किसी मामले से संबद्ध किसी विषय का विशेष ज्ञान प्राप्‍त है ।","(2) ఈ చట్టం కింద ట్రిబ్యునల్ నిర్ణయించాల్సిన ప్రశ్న మార్గం ద్వారా, ఒక ప్రశ్న యొక్క సంభావితీకరణకు సహాయపడటానికి, ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది వ్యక్తులు ట్రిబ్యునల్‌ను ఎన్నుకోవచ్చు లేదా(దర్యాప్తులో ఉన్న ఒక విషయానికి సంబంధించిన ప్రత్యేక పరిజ్ఞానం కలిగి ఉండాలి."]
["(3) प्रत्येक अधिकरण को सिविल प्रक्रिया संहिता, 1908 (1908 का 5) के अधीन किसी वाद का विचारण करते समय निम्‍नलिखित बातों, अर्थात् :—","(3) ప్రతి ట్రిబ్యునల్‌కు సివిల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1908 (190 లో 5) కింద ఏదైనా దావాను ప్రయత్నిస్తున్నప్పుడు, ఈ క్రింది అంశాలు, అవి: -"]
["(क) किसी व्यक्‍ति को समन करने तथा उसे हाजिर कराने और शपथ पर उसकी परीक्षा करने के लिए,","(క) ఒక వ్యక్తిని పిలిచి గుర్తించి, ప్రమాణం చేయటానికి,అతనకి కనిపించి, ప్రమాణం చేయటానికి పరీక్షించడానికి,"]
["(ख) दस्तावेजों के प्रकट और पेश करने की अपेक्षा करने के लिए,","(ఖ) పత్రాలు కనిపిస్తాయని మరియు ప్రదర్శించాలని ఆశించడానికి,"]
["(ग) शपथपत्रों पर साक्ष्य प्राप्‍त करने के लिए,","(గ) అఫిడవిట్లపై ఆధారాలు పొందడానికి,"]
["(घ) साक्षियों की परीक्षा या दस्तावेजों की पड़ताल के लिए कमीशन निकालने के लिए,सिविल न्यायालय की शक्‍तियां प्राप्‍त होंगी ।","(ఘ) సాక్షుల పరిశీలన లేదా పత్రాల పరిశీలన కోసం కమిషన్ పొందటానికి, సివిల్ కోర్టు యొక్క అధికారాలు పొందబడతాయి."]
["प्रबंध","నిర్వహణ"]
["18. कार्यालय, शाखाएं और अभिकरण—","18. కార్యాలయాలు, శాఖలు మరియు ఏజెన్సీలు—"]
["(1) निगम का केन्द्रीय कार्यालय ऐसे स्थान पर होगा जिसे केन्द्रीय सरकार शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा विनिर्दिष्‍ट करे ।","(1) అధికారిక గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం సూచించే విధంగా కార్పొరేషన్ యొక్క కేంద్ర కార్యాలయం ఉండాలి."]
["(3) प्रत्येक अंचल की सीमाएं ऐसी होंगी जैसी निगम द्वारा विनिर्दिष्‍ट की जाएं ।","(3) ప్రతి జోన్ యొక్క సరిహద్దులు కార్పొరేషన్ పేర్కొన్నవి."]
["(4) प्रत्येक अंचल में इतने खण्ड, कार्यालय और शाखाएं स्थापित की जा सकेंगी जितनी आंचलिक प्रबन्धक ठीक समझता है ।","(4) ప్రతి మండలంలో, జోనల్ మేనేజర్ తగినదిగా భావించినందున అటువంటి బ్లాక్‌లు, కార్యాలయాలు మరియు శాఖలను ఏర్పాటు చేయవచ్చు."]
["19. निगम की समितियां—","19.కార్పొరేషన్ యొక్క కార్పొరేషన్లు--"]
["(1) निगम अपने मामलों तथा कारबार का साधारण अधीक्षण तथा निदेशन अपने सदस्यों में से पांच से अनधिक सदस्यों की एक कार्यपालिका समिति को दे सकेगा और कार्यपालिका समिति उन सभी शक्‍तियों का प्रयोग तथा ऐसे समस्त कार्य तथा बातें कर सकेगी जो निगम द्वारा उसे प्रत्यायोजित की जाएं ।","(1) కార్పొరేషన్ తన వ్యవహారాలు మరియు వ్యాపారం యొక్క సాధారణ పర్యవేక్షణ మరియు దిశను దాని సభ్యులలో ఐదుగురికి మించని కార్యనిర్వాహక కమిటీకి ఇవ్వవచ్చు. మరియు కార్యనిర్వాహక కమిటీ ఆ అధికారాలన్నింటినీ ఉపయోగించుకోగలదు మరియు కార్పొరేషన్ చేత అప్పగించబడే అన్ని విధులు మరియు పనులను చేయగలదు."]
["(2) निगम अपनी निधियों के विनिधान से संबंधित विषयों में अपने को सलाह देने के प्रयोजन के लिए एक विनिधान समिति भी संगठित कर सकेगा और विनिधान समिति अनधिक [आठ सदस्यों से मिलकर गठित होगी जिनमें से अन्यून चार] निगम के सदस्य होंगे और शेष सदस्य वे व्यक्‍ति होंगे (चाहे वे निगम के सदस्य हों या नहीं) जिनको वित्तीय विषयों, विशेषतः निधियों के विनिधान से संबद्ध विषयों का विशेष ज्ञान और अनुभव हो ।","(2) కార్పొరేషన్ తన నిధుల కేటాయింపుకు సంబంధించిన విషయాలలో సలహా ఇచ్చే ఉద్దేశ్యంతో పెట్టుబడి కమిటీని కూడా నిర్వహించవచ్చు మరియు పెట్టుబడి కమిటీ [ఎనిమిది మంది సభ్యుల కంటే ఎక్కువ ఉండకూడదు, వారిలో నలుగురు కార్పొరేషన్ సభ్యులు మరియు మిగిలిన సభ్యులు. వారు ఆర్థిక విషయాలలో, ప్రత్యేకించి నిధుల కేటాయింపుకు సంబంధించిన విషయాలలో ప్రత్యేక జ్ఞానం మరియు అనుభవం ఉన్న వ్యక్తులు (వారు కార్పొరేషన్ సభ్యులైనా కాదా)."]
["(3) निगम ऐसी अन्य समितियां भी, जैसी वह उचित समझे, अपने ऐसे कर्तव्यों के निर्वहन के लिए संगठित कर सकेगा जैसे उन समितियों को प्रत्यायोजित किए जाएं ।","(3) కార్పొరేషన్ అటువంటి కమిటీలకు అప్పగించిన విధులను నిర్వర్తించటానికి తగినట్లుగా భావించే ఇతర కమిటీలను కూడా నిర్వహించవచ్చు."]
["20. प्रबंध-निदेशक—","20. మేనేజింగ్ డైరెక్టర్-"]
["निगम एक व्यक्‍ति या अधिक व्यक्‍तियों को निगम के प्रबंध-निदेशक या निदेशकों के रूप में नियुक्‍त कर सकेगा और प्रत्येक प्रबंध-निदेशक निगम का पूर्णकालिक अधिकारी होगा और ऐसी शक्‍तियों का प्रयोग और ऐसे कर्तव्यों का पालन करेगा जो उसे कार्यपालिका समिति या निगम द्वारा न्यस्त या प्रत्यायोजित किए जाएं ।","కార్పొరేషన్ యొక్క మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ లేదా డైరెక్టర్లుగా కార్పొరేషన్ ఒక వ్యక్తిని లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మందిని నియమించవచ్చు మరియు ప్రతి మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ కార్పొరేషన్ యొక్క పూర్తికాల అధికారిగా ఉండాలి మరియు అలాంటి అధికారాలను వినియోగించుకోవాలి మరియు ఎగ్జిక్యూటివ్ కమిటీ లేదా కార్పొరేషన్ చేత అప్పగించబడే విధులను నిర్వర్తించవచ్చు లేదా అప్పగించండి."]
["21. निगम केन्द्रीय सरकार के निदेशों के अनुकूल चलेगा—","21. కార్పొరేషన్ కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆదేశాలకు లోబడి ఉండాలి--"]
["इस अधिनियम के अधीन अपने कृत्यों के निर्वहन में निगम नीति संबंधी ऐसी बातों में, जिनमें लोकहित अन्तर्ग्रस्त है, ऐसे निदेशों के अनुकूल चलेगा जो केन्द्रीय सरकार उसे लिखित रूप में दे, तथा यदि कोई प्रश्‍न उद्भूत होता है कि क्या कोई निदेश नीति के ऐसे मामले से, जिसमें लोक हित अन्तर्ग्रस्त है, संबंध रखता है, तो उस पर केन्द्रीय सरकार का विनिश्‍चय अन्तिम होगा ।","ఈ చట్టం క్రింద దాని విధులను నిర్వర్తించడంలో, ప్రజా ప్రయోజనం ఉన్న కార్పొరేషన్ విధానానికి సంబంధించిన విషయాలు, కేంద్ర ప్రభుత్వం దీనికి వ్రాతపూర్వకంగా ఇవ్వగల ఆదేశాలకు అనుగుణంగా ఉంటుంది మరియు విధానానికి సంబంధించిన ఏవైనా విషయాలు ప్రత్యక్షంగా ఉన్నాయా అనే ప్రశ్న ఏదైనా తలెత్తితే దీని నుండి ప్రజా ప్రయోజనం ఉంటుంది, అప్పుడు కేంద్ర ప్రభుత్వ నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది."]
["22. आंचलिक प्रबन्धक—","22. జోనల్ మేనేజర్-"]
["23. निगम का कर्मचारिवृन्द—","23. కార్పొరేషన్ ఉద్యోగులు-"]
["वित्त, लेखा और संपरीक्षा","ఫైనాన్స్, అకౌంటింగ్ మరియు ఆడిట్"]
["24. निगम की निधियां—","24. కార్పొరేషన్ యొక్క నిధులు—"]
["निगम की अपनी एक निधि होगी और निगम की सब प्राप्‍तियां उसमें जमा की जाएंगी और निगम की समस्त अदायगियां उसमें से की जाएंगी ।","కార్పొరేషన్‌కు సొంత ఫండ్ ఉంటుంది మరియు కార్పొరేషన్ యొక్క అన్ని రశీదులు అందులో జమ చేయబడతాయి మరియు కార్పొరేషన్ యొక్క అన్ని చెల్లింపులు అక్కడి నుండి చేయబడతాయి."]
["25. संपरीक्षा—","25. ఆడిట్—"]
["(2) अपने कर्तव्यों के पालन में प्रत्येक संपरीक्षक की पहुंच निगम की बहियों, लेखाओं और अन्य दस्तावेजों तक सभी युक्‍तियुक्‍त समयों पर होगी ।","(2) ప్రతి ఆడిటర్ తన విధుల నిర్వహణలో అన్ని సహేతుకమైన సమయాల్లో కార్పొరేషన్ యొక్క పుస్తకాలు, ఖాతాలు మరియు ఇతర పత్రాలకు ప్రాప్యత కలిగి ఉండాలి."]
["(3) संपरीक्षक अपनी रिपोर्ट निगम के समक्ष रखेंगे और अपनी रिपोर्ट की एक प्रति केन्द्रीय सरकार को भी भेजेंगे ।","(3) ఆడిటర్ తన నివేదికను కార్పొరేషన్ ముందు ఉంచుతారు మరియు తన నివేదిక యొక్క కాపీని కూడా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పంపుతారు."]
["26. बीमांकिक मूल्यांकन—","26. వాస్తవిక మూల్యాంకనం-"]
["निगम अपने [2][जीवन बीमा कारबार विषयक अपने दायित्वों के मूल्यांकन के सहित अपने जीवन बीमा कारबार] की वित्तीय स्थिति का अन्वेषण बीमांकिकों द्वारा [प्रत्‍येक वर्ष] कराएगा और बीमांकिकों की रिपोर्ट केन्द्रीय सरकार के समक्ष रखेगा ।","కార్పొరేషన్ తన [2] [జీవిత బీమా వ్యాపారం యొక్క జీవిత స్థితిని జీవిత భీమా వ్యాపారానికి సంబంధించిన బాధ్యతలను అంచనా వేయడంతో సహా] యాక్చువరీలచే [ప్రతి సంవత్సరం] పరిశీలిస్తుంది మరియు యాక్చువరీలను కేంద్ర ప్రభుత్వానికి నివేదించాలి."]
["27. निगम के क्रियाकलाप की वार्षिक रिपोर्ट—","27. కార్పొరేషన్ యొక్క కార్యకలాపాల వార్షిక నివేదిక—"]
["निगम पूर्व वित्तीय वर्ष के दौरान अपने क्रियाकलाप का लेखा देने वाली रिपोर्ट ऐसे प्ररूप में, जैसा विहित किया जाए, प्रत्येक वित्तीय वर्ष के खत्म होने के पश्‍चात् यथाशक्य शीघ्र तैयार करेगा और केन्द्रीय सरकार के समक्ष रखेगा, और यदि उसके ऐसे कोई क्रियाकलाप हों जो निगम द्वारा आगामी वित्तीय वर्ष में किए जाने सम्भाव्य हैं, तो उन क्रियाकलापों का वृत्तान्त भी रिपोर्ट में दिया जाएगा ।","ప్రతి ఆర్థిక సంవత్సరం ముగిసిన తరువాత, సూచించిన రూపంలో, మునుపటి ఆర్థిక సంవత్సరంలో దాని కార్యకలాపాలను నివేదించడానికి మరియు కార్పొరేషన్ వంటి ఏవైనా కార్యకలాపాలు ఉంటే, కార్పొరేషన్ కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సిద్ధం చేసి నివేదించాలి. వచ్చే ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఇది జరిగే అవకాశం ఉంటే, ఆ కార్యకలాపాల నివేదిక కూడా నివేదికలో ఇవ్వబడుతుంది."]
["[28. जीवन बीमा कारबार के अधिशेष रकम का उयोग किस प्रकार किया जाएगा—","[28. జీవిత బీమా వ్యాపారం యొక్క మిగులు మొత్తం ఎలా ఉపయోగించబడుతుంది?"]
["यदि ऐसे किसी अन्वेषण के परिणामस्वरूप, जो निगम ने धारा 26 के अधीन किया है, कोई अधिशेष निकलता है तो,—","సెక్షన్ 26 కింద కార్పొరేషన్ చేసిన అటువంటి దర్యాప్తు ఫలితంగా, ఏదైనా మిగులు తలెత్తితే, -"]
["(क) ऐसे अधिशेष का नब्‍बे प्रतिशत या उतना अधिकतर प्रतिशत, जितना केन्द्रीय सरकार अनुमोदित करे, निगम के जीवन बीमा पालिसी धारियों के लिए आबंटित या आरक्षित किया जाएगा;","(క) కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమోదించినట్లుగా తొంభై శాతం లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మిగులు కార్పొరేషన్ యొక్క జీవిత బీమా పాలసీదారులకు కేటాయించబడుతుంది లేదా కేటాయించబడుతుంది;"]
["(ख) शेष अधिशेष का उतना प्रतिशत, जितना केन्‍द्रीय सरकार अनुमोदित करे, निगम द्वारा रखे गए पृथक् खाते में जमा किया जाएगा; और","(ఖ) మిగిలిన మిగులు శాతం, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమోదించినట్లు, కార్పొరేషన్ నిర్వహించే ప్రత్యేక ఖాతాకు జమ చేయబడుతుంది; మరియు"]
["(ग) शेष, लाभांश के रूप में संदत्त किया जाएगा ।","(గ) బ్యాలెన్స్ డివిడెండ్గా చెల్లించబడుతుంది."]
["(2) उपधारा (1) के ख्‍ांड (ख) के अधीन निगम द्वारा रखे गए खाते में उपलब्‍ध निधियों का उपयोग ऐसे प्रयोजन के लिए और ऐसी रीति से किया जाएगा जो केन्‍द्रीय सरकार अवधारित करे ।]","(2) సబ్ సెక్షన్ (1) లోని క్లాజ్ (బి) కింద కార్పొరేషన్ నిర్వహించే ఖాతాలో లభించే నిధులు అటువంటి ప్రయోజనం కోసం మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించే పద్ధతిలో ఉపయోగించబడతాయి.]"]
["[28क. (जीवन बीमा कारबार से भिन्न) किसी कारबार के फायदों का उपयोग किस प्रकार किया जाएगा—","[28 ఎ (జీవిత బీమా వ్యాపారం కాకుండా) వ్యాపారం యొక్క ప్రయోజనాలు ఎలా ఉపయోగించబడతాయి?"]
["यदि किसी वित्तीय वर्ष के लिए (जीवन बीमा कारबार से भिन्न) ऐसे किसी कारबार से, जो निगम द्वारा चलाया जाता है, कोई लाभ प्रोद्भूत होते हैं तो आरक्षितियों के लिए तथा अन्य ऐसी बातों के लिए, जिनके लिए उपबन्ध करना आवश्यक या समीचीन है, उपबन्ध करने के पश्‍चात् ऐसे लाभों का अतिशेष केन्द्रीय सरकार को दे दिया जाएगा ।]","కార్పొరేషన్ నిర్వహిస్తున్న వ్యాపారం నుండి, నిల్వలు మరియు అవసరమైన లేదా అందించడానికి అవసరమైన ఇతర విషయాల కోసం ఆర్ధిక సంవత్సరానికి (జీవిత బీమా వ్యాపారం కాకుండా) ఏదైనా లాభాలు వస్తే. నిబంధన చేసిన తరువాత, అటువంటి ప్రయోజనాల మిగులు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఇవ్వబడుతుంది.]"]
["29. रिपोर्टों का संसद् के समक्ष रखा जाना—","29. పార్లమెంటు ముందు ఇవ్వవలసిన నివేదికలు-"]
["केन्द्रीय सरकार धारा 25 के अधीन संपरीक्षकों की रिपोर्ट, धारा 26 के अधीन बीमांकिकों की रिपोर्ट और धारा 27 के अधीन निगम के क्रियाकलाप का वृत्तान्त देने वाली रिपोर्ट अपने को ऐसी रिपोर्ट मिलने के पश्‍चात् यथाशक्य शीघ्र संसद् के दोनों सदनों के समक्ष रखवाएगी ।","కేంద్ర ప్రభుత్వం సెక్షన్ 25 కింద ఆడిటర్ల నివేదికను, సెక్షన్ 26 కింద యాక్చువరీల నివేదికను, సెక్షన్ 27 కింద కార్పొరేషన్ కార్యకలాపాలను వివరించే నివేదికను, అటువంటి నివేదిక అందిన వెంటనే, పార్లమెంటు ఉభయ సభలకు ఉంచాలి."]
["प्रकीर्ण","ప్రచురించబడింది"]
["30. जीवन बीमा कारबार चलाने का अनन्य विशेषाधिकार निगम को प्राप्‍त होगा—","30. జీవిత బీమా వ్యాపారాన్ని నిర్వహించడానికి కార్పొరేషన్‌కు ప్రత్యేక హక్కు ఉంటుంది"]
["नियत दिन को तथा उससे भारत में जीवन बीमा कारबार चलाने का अनन्य विशेषाधिकार निगम को इस अधिनियम में अन्यथा स्पष्‍टतः उपबन्धित विस्तार तक के सिवाय प्राप्‍त होगा और बीमा अधिनियम के अधीन जो कोई रजिस्ट्रीकरण प्रमाणपत्र किसी बीमाकर्ता द्वारा उक्‍त दिन के अव्यवहित पूर्व धृत है, जहां तक कि वह उसे भारत में जीवन बीमा कारबार चलाने के लिए प्राधिकृत करता है, वहां तक वह उक्‍त दिन को और से प्रभावी नहीं रहेगा ।","ఈ చట్టంలో స్పష్టంగా అందించిన మేరకు మరియు బీమా చట్టం క్రింద ఏదైనా రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ మినహా, నియమించబడిన రోజున భారతదేశంలో మరియు బయటి నుండి జీవిత బీమా వ్యాపారాన్ని కొనసాగించే ప్రత్యేక హక్కును కార్పొరేషన్ కలిగి ఉంటుంది, ఇది బీమా సంస్థ చెప్పిన రోజుకు ముందు అగౌరవంగా ఉంటుంది. భారతదేశంలో జీవిత బీమా వ్యాపారాన్ని నిర్వహించడానికి అతను అతనికి అధికారం ఇచ్చాడని, అప్పటి వరకు అతను ఆ రోజు నుండి ప్రభావవంతంగా ఉండడు."]
["31. भारत के बाहर निवास करने वाले व्यक्‍तियों विषयक बीमा कारबार की अवस्था में अपवाद—","31. భారతదేశం వెలుపల నివసించే వ్యక్తులకు బీమా వ్యాపారం విషయంలో మినహాయింపు."]
["32. कतिपय अवस्था में प्राधिकारिक मुद्रा रखने की निगम की शक्‍ति—","32. కొన్ని పరిస్థితులలో అధికారిక కరెన్సీని కలిగి ఉండటానికి కార్పొరేషన్ యొక్క అధికారం-"]
["निगम किसी आंचलिक कार्यालय, खण्ड कार्यालय या भारत के बाहर किसी कार्यालय में प्रयोग के लिए एक प्राधिकारिक मुद्रा रख सकेगा जो अपने मुख भाग पर उस आंचलिक कार्यालय, खण्ड कार्यालय या अन्य कार्यालय के नाम सहित, जिसमें उसका प्रयोग होना है, निगम की सामान्य मुद्रा की अनुकृति होगी, और ऐसी कोई प्राधिकारिक मुद्रा ऐसे किसी विलेख या दस्तावेज पर लगाई जा सकेगी जिसका निगम एक पक्षकार है ।","కార్పొరేషన్ యొక్క సాధారణ కరెన్సీ, జోనల్ కార్యాలయం, బ్లాక్ ఆఫీస్ లేదా దాని ముఖం ఉపయోగించాల్సిన ఇతర కార్యాలయం పేరుతో సహా, ఏదైనా మండల కార్యాలయం, బ్లాక్ ఆఫీస్ లేదా భారతదేశం వెలుపల ఉన్న ఏ కార్యాలయంలోనైనా ఉపయోగించడానికి కార్పొరేషన్ ఒక అధికారిక కరెన్సీని కలిగి ఉండవచ్చు. నకిలీ చేయబడుతుంది మరియు అటువంటి అధికారిక కరెన్సీని పార్టీ అయిన కార్పొరేషన్ ఏదైనా దస్తావేజు లేదా పత్రంపై విధించవచ్చు."]
["33. कतिपय अवस्था में विदेशी विधियों का अनुपालन करने की अपेक्षा—","33. కొన్ని పరిస్థితులలో విదేశీ చట్టాలకు లోబడి ఉండాలని ఆశించడం-"]
["स्‍पष्‍टीकरण—","వివరణ-"]
["[उपधारा (3)] में “न्‍यायाधीश” पद का वही अर्थ है जो उसका धारा 14 में है ।","[ఉప-విభాగం (3)] లోని \"న్యాయమూర్తి\" అనే పదానికి సెక్షన్ 14 లో ఉన్న అదే అర్ధం ఉంది."]
["[17ख. पेंशन या कुटुंब पेंशन की अतिरिक्‍त मात्रा—","[17ఖ. పెన్షన్ లేదా కుటుంబ పెన్షన్ యొక్క అదనపు మొత్తం-"]
["यथास्थिति, प्रत्येक सेवानिवृत्त न्यायाधीश या उसकी मृत्यु के पश्‍चात् कुटुम्ब निम्‍नलिखित मान के अनुसार पेंशन या कुटुम्ब पेंशन की अतिरिक्‍त मात्रा का हकदार होगा, अर्थात् :—","ప్రతి రిటైర్డ్ జడ్జి లేదా అతని మరణం తరువాత, ఈ కేసు ప్రకారం, ఈ క్రింది విలువల ప్రకారం అదనపు పెన్షన్ లేదా కుటుంబ పెన్షన్కు అర్హత ఉంటుంది: -"]
["पेंशनभोगी या कुटुंब पेंशनभोगी की आयु पेंशन या कुटुंब पेंशन की अतिरिक्तक मात्रा","అదనపు వయస్సు పెన్షన్ లేదా పెన్షనర్ లేదా కుటుంబ పెన్షనర్ యొక్క కుటుంబ పెన్షన్"]
["अस्सी वर्ष से लेकर पचासी वर्ष से कम मूल पेंशन या कुटुंब पेंशन का बीस प्रतिशत","ఎనభై శాతం ఎనభై ఐదు సంవత్సరాల "]
["पचासी वर्ष से लेकर नब्बे वर्ष से कम मूल पेंशन या कुटुंब पेंशन का तीस प्रतिशत"," ఎనభై శాతం ఎనభై ఐదు సంవత్సరాల ప్రాథమిక పెన్షన్ లేదా కుటుంబ పెన్షన్"]
["नब्बे वर्ष से लेकर पचानवे वर्ष से कम मूल पेंशन या कुटुंब पेंशन का चालीस प्रतिशत","తొంభై నుండి తొంభై ఐదు సంవత్సరాల వరకు ప్రాథమిక పెన్షన్ లేదా కుటుంబ పెన్షన్‌లో నలభై శాతం"]
["पचानवे वर्ष से लेकर सौ वर्ष से कम मूल पेंशन या कुटुंब पेंशन का पचास प्रतिशत","ప్రాథమిక పెన్షన్ లేదా కుటుంబ పెన్షన్‌లో యాభై ఐదు శాతం తొంభై ఐదు సంవత్సరాల నుండి వంద సంవత్సరాల కన్నా తక్కువ"]
["एक सौ वर्ष या उससे अधिक मूल पेंशन या कुटुंब पेंशन का सौ प्रतिशत ।]","వంద సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ప్రాథమిక పెన్షన్ లేదా కుటుంబ పెన్షన్‌లో వంద శాతం.]"]
["19. पेंशनों का संराशीकरण—","19. పెన్షన్ల మార్పిడి-"]
["उस समय प्रवृत्त सिविल पेंशन (संराशीकरण) नियम, आवश्यक उपान्तरों सहित, न्यायाधीशों को लागू होंगे ।","ఆ సమయంలో ఉన్న సివిల్ పెన్షన్ (కమ్యుటేషన్) నిబంధనలు, అవసరమైన సవరణలతో సహా, న్యాయమూర్తులకు వర్తిస్తాయి"]
["20. भविष्य-निधि—","20. ప్రావిడెంట్ ఫండ్-"]
["प्रत्येक न्यायाधीश साधारण भविष्य-निधि (केन्द्रीय सेवा) में अभिदाय करने का हकदार होगा :","ప్రతి న్యాయమూర్తి జనరల్ ప్రావిడెంట్ ఫండ్ (సెంట్రల్ సర్వీస్) కు సహకరించడానికి అర్హులు:"]
["परन्तु ऐसा न्यायाधीश जिसने संघ या राज्य के अधीन कोई अन्य पेंशन योग्य सिविल पद धारण किया है, उस भविष्य निधि में अभिदाय करता रहेगा जिसमें वह न्यायाधीश के रूप में अपनी नियुक्‍ति के पूर्व अभिदाय करता था :","న్యాయమూర్తిగా నియమించబడటానికి ముందు యూనియన్ లేదా ఒక రాష్ట్రం క్రింద ఏదైనా ఇతర పెన్షన్ పొందగల సివిల్ పదవిని కలిగి ఉన్న న్యాయమూర్తి అతను ప్రావిడెంట్ ఫండ్‌కు సహకారం అందించడం కొనసాగించాలి:"]
["[20क. निक्षेप सहबद्ध बीमा स्कीम—","[20క. అనుబంధ బీమా పథకాన్ని జమ చేయండి"]
["साधारण भविष्य निधि (केन्द्रीय सेवा) नियम, 1960 के अधीन तत्समय प्रवृत्त निक्षेप सहबद्ध बीमा स्कीम प्रत्येक न्यायाधीश को, चाहे वह साधारण भविष्य निधि (केन्द्रीय सेवा) या धारा 20 में निर्दिष्‍ट किसी अन्य भविष्य निधि में अभिदाय करता हो, लागू होगी ।]","జనరల్ ప్రావిడెంట్ ఫండ్ (సెంట్రల్ సర్వీసెస్) నిబంధనల ప్రకారం అమలులో ఉన్న ప్రస్తుతానికి డిపాజిట్ లింక్డ్ ఇన్సూరెన్స్ పథకం, 1960 ప్రతి న్యాయమూర్తికి వర్తిస్తుంది, ఇది జనరల్ ప్రావిడెంట్ ఫండ్ (సెంట్రల్ సర్వీసెస్) లేదా సెక్షన్ 20 లో పేర్కొన్న ఏదైనా ఇతర ప్రావిడెంట్ ఫండ్‌కు దోహదం చేయబడినా.]"]
["21. पेंशन मंजूर करने के लिए सक्षम प्राधिकारी—","21. పెన్షన్ మంజూరు చేయడానికి సమర్థ అధికారం-"]
["22. न्यायाधीश को दिए जाने वाले यात्रा भत्ते—","22. న్యాయమూర్తికి ఇవ్వవలసిన ప్రయాణ భత్యం-"]
["प्रत्येक न्यायाधीश को, भारत के राज्यक्षेत्र के भीतर कर्तव्य पर यात्रा करने में हुए व्ययों की प्रतिपूर्ति के लिए ऐसे उचित भत्ते मिलेंगे और उसे यात्रा के सम्बन्ध में ऐसी उचित सुविधाएं दी जाएंगी जो समय-समय पर विहित की जाएं ।","ప్రతి న్యాయమూర్తి భారతదేశ భూభాగంలో విధుల్లో ప్రయాణించేటప్పుడు అయ్యే ఖర్చులను తిరిగి చెల్లించటానికి అటువంటి సహేతుకమైన భత్యాలను అందుకుంటారు మరియు ఎప్పటికప్పుడు సూచించినట్లుగా ప్రయాణానికి సంబంధించి తగిన సౌకర్యాలు ఇవ్వబడతాయి"]
["[22क. किराया-मुक्‍त मकानों की सुविधा—","[22క. అద్దె రహిత ఇళ్ల సౌకర్యం-"]
["(1) प्रत्येक न्यायाधीश किराए का संदाय किए बिना सरकारी निवास का उपयोग करने के लिए ऐसे नियमों के अनुसार हकदार होगा जो इस निमित्त समय-समय पर बनाए जाएं ।","(1) ప్రతి న్యాయమూర్తి ఈ తరపున ఎప్పటికప్పుడు తయారుచేసే నిబంధనల ప్రకారం అద్దె చెల్లించకుండా ప్రభుత్వ నివాసాన్ని ఉపయోగించుకునే అర్హతను కలిగి ఉంటారు."]
["(2) यदि कोई न्यायाधीश सरकारी निवास का उपयोग नहीं करता है, तो उसे प्रतिमास [1][वेतन के तीस प्रतिशत की रकम के बराबर] का संदाय भत्ते के रूप में किया जा सकेगा ।","(2) న్యాయమూర్తి ప్రభుత్వ నివాసాన్ని ఉపయోగించకపోతే, అతనికి నెలకు భత్యం [1] [జీతంలో ముప్పై శాతానికి సమానం] చెల్లించవచ్చు."]
["[22ख. सवारी सुविधा—","[22ఖ. రైడ్ సౌకర్యం—"]
["प्रत्येक न्यायाधीश स्टाफ कार और [3][दो सौ लीटर प्रतिमास पैट्रोल या पैट्रोल की प्रतिमास वास्तविक खपत,] इनमें से जो भी कम हो, का हकदार होगा ।","ప్రతి న్యాయమూర్తికి స్టాఫ్ కారు మరియు [3] [నెలకు రెండు వందల లీటర్లు పెట్రోల్ లేదా నెలకు పెట్రోల్ వాస్తవ వినియోగం, ఏది తక్కువైతే అది అర్హమైనది."]
["[22ग. सत्कार भत्ता—","[22గ. ఆతిథ్య భత్యం"]
["प्रत्येक उच्‍च न्यायालय का मुख्य न्यायमूर्ति और प्रत्येक अन्य न्यायाधीश क्रमशः पंद्रह हजार रुपए प्रति मास और बारह हजार रुपए प्रति मास सत्कार भत्ता प्राप्‍त करने का हकदार होगा ।]","ప్రతి హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి మరియు ప్రతి ఇతర న్యాయమూర్తికి నెలకు పదిహేను వేల రూపాయలు మరియు నెలకు పన్నెండు వేల రూపాయల ఆతిథ్య భత్యం పొందటానికి అర్హత ఉంటుంది.]"]
["[22घ. न्यायाधीश द्वारा प्राप्‍त कतिपय परिलब्धियों पर आय-कर के संदाय के दायित्व से छूट—","[22ఘ. న్యాయమూర్తి అందుకున్న కొన్ని వేతనాలపై ఆదాయపు పన్ను చెల్లించడం నుండి మినహాయింపు."]
["आय-कर अधिनियम, 1961 (1961 का 43) में किसी बात के होते हुए भी,—","ఆదాయపు పన్ను చట్టం, 1961 (1961 లో 43) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, -"]
["(क) धारा 22क की उपधारा (1) के अधीन न्यायाधीश को दिए गए किराया मुक्‍त सरकारी निवास का मूल्य या उस धारा की उपधारा (2) के अधीन उसे संदत्त भत्ता ;","(క) సెక్షన్ 22 ఎలోని సబ్ సెక్షన్ (1) కింద న్యాయమూర్తికి చెల్లించిన అద్దె రహిత ప్రభుత్వ నివాసం విలువ లేదా ఆ విభాగం యొక్క ఉప-సెక్షన్ (2) కింద అతనికి చెల్లించే భత్యం;"]
["(ख) धारा 22ख के अधीन न्यायाधीश को दी गई सवारी सुविधाओं का मूल्य ;","(ఖ) సెక్షన్ 22 బి కింద న్యాయమూర్తికి ఇచ్చిన రైడ్ సౌకర్యాల విలువ;"]
["(ग) धारा 22ग के अधीन न्यायाधीश को दिया गया सत्कार भत्ता ;","(గ) సెక్షన్ 22 సి కింద న్యాయమూర్తికి ఇచ్చిన ఆతిథ్య భత్యం"]
["[(घ) न्यायाधीश और उसके कुटुम्ब के सदस्यों को दी गई छुट्टी यात्रा रियायत का मूल्य,] आय-कर अधिनियम, 1961 की धारा 15 के अधीन “वेतन” शीर्ष के अधीन प्रभार्य उसकी आय की संगणना करने में सम्मिलित नहीं किया जाएगा ।]","[(ఘ) న్యాయమూర్తికి మరియు అతని కుటుంబ సభ్యులకు మంజూరు చేసిన సెలవు రాయితీ యొక్క విలువ, ఆదాయపు పన్ను చట్టం, 1961 లోని సెక్షన్ 15 ప్రకారం \"జీతాలు\" అనే శీర్షికతో అతని ఆదాయాన్ని లెక్కించడంలో చేర్చబడదు.]"]
["23. चिकित्सीय-उपचार के लिए सुविधाएं तथा सेवा की अन्य शर्तें—","23. వైద్య చికిత్స సౌకర్యాలు మరియు ఇతర సేవా పరిస్థితులు-"]
["(3) यह धारा 26 जनवरी, 1950 को प्रवृत्त हुई समझी जाएगी और इस धारा के अधीन कोई भी नियम इस प्रकार बनाया जा सकता है कि उसे किसी ऐसी तारीख से भूतलक्षी प्रभाव दिया जा सके जो इस धारा के प्रारंभ से पहले की न हो ।","(3) ఈ విభాగం 26 జనవరి 1950 నుండి అమల్లోకి వచ్చినట్లుగా పరిగణించబడుతుంది మరియు ఈ విభాగం కింద ఏదైనా నియమం ఈ విభాగం ప్రారంభం కంటే ముందే తేదీ నుండి పునరాలోచన ప్రభావాన్ని ఇవ్వగలదు."]
["[23क. उच्‍च न्यायालयों के दीर्घावकाश—","[23క. హైకోర్టుల సెలవులు—"]
["(1) प्रत्येक उच्‍च न्यायालय के लिए ऐसे दीर्घावकाश ऐसी अवधि या अवधियों के होंगे जो राष्‍ट्रपति राजपत्र में इस निमित्त अधिसूचित आदेश द्वारा, समय-समय पर नियत करे, और ऐसा प्रत्येक आदेश उच्‍च न्यायालय के दीर्घावकाश का विनियमन करने वाली किसी अन्य विधि, नियम या आदेश में दी गई किसी बात के होते हुए भी प्रभावी होगा ।","(1) ప్రతి హైకోర్టుకు, ఇంత కాలం లేదా అంత కాలం ఉండాలి రాష్ట్రపతి ఎప్పటికప్పుడు, గెజిట్‌లో ఈ తరపున తెలియజేయబడిన ఉత్తర్వు ద్వారా, మరియు అలాంటి ప్రతి ఉత్తర్వును హైకోర్టు కలిగి ఉంటుంది మరే ఇతర చట్టం, నియమం లేదా దీర్ఘకాలిక సెలవులను నియంత్రించే ఆర్డర్‌లో ఏదైనా ఇచ్చినప్పటికీ."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन किया गया प्रत्येक आदेश संसद् के प्रत्येक सदन के समक्ष रखा जाएगा ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) కింద చేసిన ప్రతి ఉత్తర్వును ప్రతి పార్లమెంటు సభ ముందు ఉంచాలి."]
["[23ग. जम्मू-कश्मीर के उच्‍च न्यायालय से स्थानान्तरित न्यायाधीशों के बाबत विशेष उपबन्ध—","[23గ. జమ్మూ కాశ్మీర్ హైకోర్టు నుండి బదిలీ అయిన న్యాయమూర్తులకు సంబంధించి ప్రత్యేక నిబంధన."]
["[23घ. सेवानिवृत्त न्‍यायाधीशों के लिए चिकित्‍सीय सुविधाएं—","[23ఘ. రిటైర్డ్ న్యాయమూర్తులకు వైద్య సదుపాయాలు-"]
["(1) प्रत्‍येक सेवानिवृत्त न्यायाधीश अपने लिए और अपने कुटुम्ब के लिए, उस तारीख से, जिसको उच्‍च न्यायालय न्यायाधीश (सेवा शर्तें) संशोधन अधिनियम, 1976 को राष्‍ट्रपति की अनुमति प्राप्‍त होती है, चिकित्सीय उपचार के सम्बन्ध में वैसी ही सुविधाओं और उन्हीं शर्तों पर हकदार होगा जिनके लिए और जिन पर केन्‍द्रीय सिविल सेवा के प्रथम वर्ग का सेवा निवृत्त अधिकारी और उसका कुटुम्‍ब उस समय प्रवृत्त केन्‍द्रीय सरकार के किन्‍हीं नियमों और आदेशों के अधीन हकदार हैं ।","(1) ప్రతి రిటైర్డ్ న్యాయమూర్తి, తనకు మరియు అతని కుటుంబానికి, హైకోర్టు న్యాయమూర్తులు (సేవా నిబంధనలు) సవరణ చట్టం, 1976 నుండి రాష్ట్రపతి అనుమతి పొందారు, వైద్య సదుపాయానికి సంబంధించి అదే సౌకర్యాలు మరియు అదే షరతులపై సెంట్రల్ సివిల్ సర్వీస్ యొక్క మొదటి తరగతి యొక్క రిటైర్డ్ ఆఫీసర్ మరియు అతని కుటుంబానికి ఎవరికి మరియు ఎవరికి అర్హత ఉంటుంది, ఆ సమయంలో అమలులో ఉన్న కేంద్ర ప్రభుత్వ నియమాలు మరియు ఆదేశాల ప్రకారం."]
["24. नियम बनाने की शक्‍ति—","24. నియమాలు చేసే శక్తి-"]
["(1) केन्द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा इस अधिनियम के प्रयोजनों को कार्यान्वित करने के लिए नियम बना सकेगी ।","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాలను అమలు చేయడానికి నియమాలను రూపొందించవచ్చు."]
["(क) किसी न्यायाधीश की अनुपस्थिति छुट्टी ;","(క) న్యాయమూర్తి లేకపోవడం;"]
["[(कक) आकस्मिक छुट्टियों की संख्या और वे शर्तें, जिनके अध्यधीन इन्हें धारा 3 की उपधारा (3) के अधीन अनुज्ञात किया जा सकेगा ;]","[(కక) సాధారణం సెలవుల సంఖ్య మరియు షరతులు సెక్షన్ 3 లోని ఉప-సెక్షన్ (3) కింద అనుమతించబడవచ్చు;]"]
["(ख) किसी न्यायाधीश को संदेय पेंशन ;","(ఖ) న్యాయమూర్తికి చెల్లించాల్సిన పెన్షన్;"]
["(ग) किसी न्यायाधीश को दिए जाने वाले यात्रा भत्ते ;","(గ) న్యాయమూర్తికి ఇచ్చిన ప్రయాణ భత్యం;"]
["[(गक) किसी न्यायाधीश द्वारा सरकारी निवास का धारा 22क की उपधारा (1) के अधीन उपयोग ;]","[(గ క) సెక్షన్ 22 ఎలోని ఉప-సెక్షన్ (1) కింద న్యాయమూర్తి ప్రభుత్వ నివాసం ఉపయోగించడం;]"]
["(घ) किसी न्यायाधीश के लिए चिकित्सीय उपचार की सुविधाएं और उसकी सेवा की अन्य शर्तें ;","(ఘ) న్యాయమూర్తికి వైద్య చికిత్స సౌకర్యాలు మరియు ఇతర సేవా పరిస్థితులు;"]

{"sheet":"Packet-7","index":5,"n_rows":1000,"n_cols":2,"rows_kept":1000,"cut":false,"hidden":false,"merged":[]}
["(ङ) कोई अन्य विषय जो विहित किया जाना है या विहित किया जाए ।","(ఙ) ఇతరత్రా ఏదైనా సూచించవలసిన లేదా సూచించిన విషయం."]
["[(3) इस धारा के अधीन बनाया गया प्रत्येक नियम बनाए जाने के पश्‍चात् यथाशीघ्र, संसद् के प्रत्येक सदन के समक्ष, जब वह सत्र में हो, कुल तीस दिन की अवधि के लिए रखा जाएगा ।","[(3) ఈ విభాగం కింద ప్రతిపాదించిన ప్రతి నియమాన్ని ప్రతి పార్లమెంటు సభ ముందు, సెషన్‌ జరుగుతున్నప్పుడు, మొత్తం ముప్పై రోజుల పాటు ఉంచబడుతుంది."]
["यदि उस सत्र के या पूर्वोक्‍त आनुक्रमिक सत्रों के ठीक बाद के सत्र के अवसान के पूर्व दोनों सदन उस नियम में कोई परिवर्तन करने के लिए सहमत हो जाएं तो तत्पश्‍चात् वह ऐसे परिवर्तित रूप में ही प्रभावी होगा ।","ఆ నిబంధనలో ఏదైనా మార్పు చేయడానికి ఉభయ సభలు, ఆ సెషన్ గడువుకు ముందే లేదా తదుపరి సెషన్ల ప్రారంభానికి ముందే  అంగీకారం తెలిపితే, ఆ మార్పుల తర్వాత మాత్రమే ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది."]
["यदि उक्‍त अवसान के पूर्व दोनों सदन सहमत हो जाएं कि वह नियम नहीं बनाया जाना चाहिए तो तत्पश्‍चात् वह निष्प्रभाव हो जाएगा ।","ఉభయ సభలు ఆ నియమం అమలు చేయరాదని గడువుకు ముందే అంగీకరిస్తే, అది రద్దు చేయబడుతుంది."]
["किन्तु नियम के ऐसे परिवर्तित या निष्प्रभाव होने से उसके अधीन पहले की गई किसी बात की विधिमान्यता पर प्रतिकूल प्रभाव नहीं पड़ेगा ।]","కానీ నియమం అటువంటి మార్పు లేదా నిర్వీర్యం చేయడం గతంలో జారీ చేసిన ఎటువంటి చెల్లుబాటును ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేయదు.]"]
["प्रथम अनुसूची","మొదటి షెడ్యూల్"]
["(धारा 14 और धारा 15 देखिए)","(సెక్షన్ 14 మరియు సెక్షన్ 15 చూడండి)"]
["न्यायाधीशों की पेंशन","న్యాయమూర్తులు పెన్షన్"]
["भाग 1","1 వ భాగము"]
["[1. इस भाग के उपबंध ऐसे न्यायाधीश को, जो संघ या किसी राज्य के अधीन किसी अन्य पेंशन योग्य पद पर नहीं रहा है या ऐसे न्यायाधीश को, जिसने संघ या राज्य के अधीन किसी अन्य पेंशन योग्य पद पर रहते हुए इस भाग के अधीन संदेय पेंशन लेने का चयन किया है, लागू होंगे ।]","[1. కేంద్ర లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు చెందిన ఏ ఇతర స్థాయిలోనూ పెన్షన్ పొందని న్యాయమూర్తికి  లేదా కేంద్ర లేదా రాష్ట్రం క్రింద ఏ ఇతర స్థాయిలోనైనా ఈ భాగం క్రింద చెల్లించాల్సిన పెన్షన్ పొందుతున్న న్యాయమూర్తికైనా ఈ భాగం యొక్క నిబంధనలు వర్తిస్తాయి.]"]
["[2. इस भाग के अन्य उपबंधों के अधीन रहते हुए, किसी न्यायाधीश को, जिसे यह भाग लागू होता है संदेय पेंशन,—","[2. ఈ భాగం వర్తించే ఏ న్యాయమూర్తికి చెల్లించాల్సిన పెన్షన్, ఈ భాగం యొక్క ఇతర నిబంధనల ప్రకారం, -"]
["(क) किसी उच्‍च न्यायालय में मुख्य न्यायाधिपति के रूप में सेवा के लिए, सेवा के प्रत्येक संपूरित वर्ष के लिए [तैंतालीस हजार आठ सौ नब्बे रुपए] प्रतिवर्ष होगी ;","(క) సేవలను అందించి పూర్తయిన ప్రతి సంవత్సరానికి, మరే ఇతర ఉన్నత న్యాయస్థానంలో న్యాయమూర్తిగా సేవలను అందించడానికి [ముప్పై నాలుగువేల మూడు వందల యాభై రూపాయలు];"]
["(ख) किसी उच्‍च न्यायालय में किसी अन्य न्यायाधीश के रूप में सेवा के लिए सेवा के प्रत्येक संपूरित वर्ष के लिए 6[चौंतीस हजार तीन सौ पचास रुपए] प्रतिवर्ष होगी ;","(ఖ) ఉన్నత న్యాయస్థానంలో మరే ఇతర న్యాయమూర్తిగా పనిచేయడానికి ప్రతి సంవత్సరము సేవకు సంవత్సరానికి 6 [ముప్పై నాలుగు వేల మూడు వందల యాభై రూపాయలు];"]
["परन्तु इस पैरा के अधीन पेंशन किसी भी दशा में, किसी मुख्य न्यायाधिपति की दशा में 6[पांच लाख चालीस हजार रुपए] प्रतिवर्ष और किसी अन्य न्यायाधीश की दशा में 6[चार लाख अस्सी हजार रुपए] प्रतिवर्ष से अधिक नहीं होगी ।]","కానీ, ఈ పేరా క్రింద పెన్షన్ ప్రధాన న్యాయమూర్తికైతే సంవత్సరానికి 6 [ఐదు లక్షల నలభైవేల రూపాయలు], మరియు మరే ఇతర న్యాయమూర్తికైనా సంవత్సరానికి 6 [నాలుగు లక్షల ఎనభై వేల రూపాయలు] మించకూడదు."]
["[6. वह न्यायाधीश, जिसने किसी उच्‍च न्यायालय के मुख्य न्यायाधिपति और अन्य न्यायाधीश, दोनों के रूप में, पेंशन के लिए सेवा की है, यह दावा कर सकेगा कि उसके द्वारा मुख्य न्यायाधिपति के रूप में में की गई एक संपूरित वर्ष से कम सेवा की कोई अवधि, या ऐसी किसी अवधि का कोई भाग, पैरा 2 के प्रयोजनों के लिए उसके द्वारा अन्य न्यायाधीश के रूप में की गई सेवा    समझा जाए ।]","[6. హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా మరియు మరొక న్యాయమూర్తిగా పెన్షన్ కోసం పనిచేసిన న్యాయమూర్తి, ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా ఆయన పనిచేసిన ఒక సంవత్సరములోపు ఏ సేవా వ్యవధి అయినా వాదించవచ్చు, లేదా అటువంటి కాలంలోని ఏదైనా భాగం, పేరా 2 యొక్క ప్రయోజనాల కోసం అతను ఇతర న్యాయమూర్తిగా పనిచేసినట్లు భావించబడుతుంది.]"]
["7. इस भाग के प्रयोजनों के लिए, किसी उच्‍च न्यायालय के कार्यकारी मुख्य न्यायाधिपति के रूप में अथवा उच्‍चतम न्यायालय के तदर्थ न्यायाधीश के रूप में की गई सेवा की बाबत यह समझा जाएगा कि वह किसी उच्‍च न्यायालय के मुख्य न्यायाधिपति के रूप में की गई सेवा हो ।","7. ఈ భాగం యొక్క ప్రయోజనార్థం, హైకోర్టు యొక్క ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా లేదా అలాగే సుప్రీంకోర్టు యొక్క తాత్కాలిక న్యాయమూర్తిగా అందించబడిన సేవలు హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా చేసిన సేవగా పరిగణించబడుతుంది. "]
["परन्तु  इस अनुच्छेद में कुछ भी लागू नहीं होगा-","కానీ ఈ ఆర్టికల్‌లోనిది ఏదీ వర్తించదు."]
["(ए) एक अतिरिक्त न्यायाधीश या अभिनय न्यायाधीश के लिए; या","(క ) అదనపు న్యాయమూర్తి లేదా ప్రస్తుత న్యాయమూర్తి కోసం; లేదా"]
["(ख) एक न्यायाधीश जो अपनी नियुक्ति के समय संघ या राज्य के अधीन किसी भी पिछली सेवा के संबंध में पेंशन (विकलांगता या घाव पेंशन के अलावा) की प्राप्ति में है।]","(ఖ) ఏదైనా మునుపటి సేవకు సంబంధించి [తన నియామకం సమయంలో] కేంద్రం లేదా రాష్ట్రం క్రింద పెన్షన్ (వైకల్యం లేదా గాయానికి సంబంధించిన పెన్షన్ కాకుండా) అందుకున్న న్యాయమూర్తి."]
["भाग 3","పార్ట్ 3"]
["1. इस भाग के उपबन्ध ऐसे न्यायाधीश को लागू होंगे, जो संघ या राज्य के अधीन किसी [6][पेंशन योग्य पद] पर रहा है   (किन्तु भारतीय सिविल सेवा का सदस्य नहीं है) और जिसने भाग-1 के अधीन संदेय पेंशन लेने का चयन नहीं किया है ।","1. ఈ భాగం యొక్క నిబంధనలు యూనియన్ లేదా స్టేట్ క్రింద ఏదైనా [6] [పెన్షన్ పొందగలిగే పదవిని] కలిగి ఉన్న న్యాయమూర్తికి వర్తిస్తాయి (కాని భారత పౌర సేవలో సభ్యుడు కాదు) మరియు పార్ట్ -1 కింద చెల్లించాల్సిన పెన్షన్ తీసుకున్న వ్యక్తి ఎంపికకాలేదు."]
["2. ऐसे न्यायाधीश को संदेय पेंशन—","2. న్యాయమూర్తికి చెల్లించాల్సినటువంటి పెన్షన్-"]
["(क) वह पेंशन होगी जिसके लिए वह, यदि वह न्यायाधीश के रूप में नियुक्‍त न किया गया होता तो, अपनी सेवा के साधारण नियमों के अधीन हकदार है और न्यायाधीश के रूप में उसकी सेवा उस पेंशन की संगणना करने के प्रयोजनों के लिए उसमें की गई सेवा समझी जाएगी ; और","(క) అతను న్యాయమూర్తిగా నియమించబడకపోతే, అతని సేవ యొక్క సాధారణ నియమాలకు అర్హత ఉన్న పెన్షన్ మరియు న్యాయమూర్తిగా అతని సేవ ఆ పెన్షన్ను లెక్కించే ప్రయోజనాల కోసం తీర్పు తీర్చిన సేవలు ఉండాలి ; మరియు"]
["(ख) पेंशन के लिए सेवा के प्रत्येक संपूरित वर्ष की बाबत [7][सोलह हजार बीस रुपए] वार्षिक की विशेष अतिरिक्‍त पेंशन होगी,","(ఖ) విధి నిర్వహణ పూర్తి చేసిన ప్రతి సంవత్సరానికిగానూ పెన్షన్, [7] [పదహారు వేల ఇరవై రూపాయలు] వార్షిక ప్రత్యేక అదనపు పెన్షన్‌గా, "]
["[परन्तु खंड (क) के अधीन पेंशन और खंड (ख) के अधीन अतिरिक्‍त पेंशन, एक साथ मिलकर किसी भी दशा में, किसी मुख्य न्यायाधिपति की दशा में [8][पांच लाख चालीस हजार रुपए] प्रति वर्ष और किसी अन्य न्यायाधीश की दशा में 4[चार लाख अस्सी हजार रुपए] प्रतिवर्ष से अधिक नहीं होगी ।]","[కానీ క్లాజు (క) క్రింద పెన్షన్ మరియు క్లాజు (ఖ) క్రింద అదనపు పెన్షన్, ఏ విషయంలోనైనా రెండూ కలిపి, ప్రధాన న్యాయమూర్తి విషయంలో మరియు ఏ ఇతర న్యాయమూర్తికైనా సంవత్సరానికి  [8] [ఐదు లక్షల నలభై వేల రూపాయలు], వార్షికానికి 4 [ నాలుగు లక్షల ఎనభై వేల రూపాయలు] ఏ  సందర్భంలో అయినా మించకూడదు."]
["विशेष विवाह अधिनियम, 1954","ప్రత్యేక వివాహ చట్టం, 1954"]
["[9 अक्‍तूबर, 1954]","[9 అక్టోబర్ 1954]"]
["कुछ दशाओं में विशेष प्रकार के विवाह का, इस प्रकार के तथा कुछ अन्‍य विवाहों के रजिस्‍ट्रीकरण का और विवाह-विच्‍छेद का उपबन्‍ध  करने के लिए अधिनियम"," ప్రత్యేక విధమైన వివాహాలు, వాటి మరియు ఇతర వివాహాల రిజిస్ట్రేషన్ మరియు అటువంటి సందర్భాలలో వివాహాలను ఏర్పాటు చేయడం"]
["भारण गणराज्‍य के पांचवें वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो :––","దీనిని భరన్ రిపబ్లిక్ యొక్క ఐదవ సంవత్సరంలో పార్లమెంట్ ద్వారా ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేయాలి: -"]
["अध्‍याय 1","1 వ అధ్యాయము"]
["1. संक्षिप्‍त नाम, विस्‍तार और प्रारम्‍भ––","1 .మొదటి మరియు పూర్తి పేరు-"]
["(1) यह अधिनियम विशेष विवाह अधिनियम, 1954 कहा जा सकेगा ।","(1) ఈ చట్టాన్ని ప్రత్యేక వివాహ చట్టం, 1954 అని పిలుస్తారు."]
["(2) इसका विस्‍तार जम्‍मू-कश्‍मीर राज्‍य के सिवाय संपूर्ण भारत पर है, और यह उन राज्‍यक्षेत्रों में, जिन पर इस अधिनियम का विस्‍तार है, अधिवसित भारत के उन नागरिकों को भी लागू है जो [2][जम्‍मू-कश्‍मीर राज्‍य में] है ।","(2) ఇది జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రం మినహా యావత్‌ భారతదేశానికి విస్తరించింది మరియు ఈ చట్టం విస్తరించిన భూభాగాల్లోని బాధిత భారతదేశ పౌరులకు ఇది వర్తిస్తుంది. [2] [జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలో] ఉంది."]
["(3) यह उस तारीख[3] को प्रवृत्त होगा जिसे केन्‍द्रीय सरकार, शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, नियत करे ।","(3) ఇది అధికారిక ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా నిర్ణయించబడిన తేదీ [3] నుండి అమల్లోకి వస్తుంది."]
["2. परिभाषाएं––","2. నిర్వచనాలు -"]
["इस अधिनियम में, जब तक कि संदर्भ से अन्‍यथा अपेक्षित न हो,––","ఈ చట్టంలో, అవసరమైన సందర్భంలో తప్ప, -"]
["(ख) “प्रतिषिद्ध कोटि की नातेदारी”––","(ఖ) \"నిషేధిత వర్గం యొక్క బంధుత్వం\" -"]
["किसी पुरुष और प्रथम अनुसूची के भाग 1 में वर्णित व्‍यक्‍तियों में से किसी की तथा किसी स्‍त्री और उक्‍त अनुसूची के भाग 2 में वर्णित व्‍यक्‍तियों में से किसी की नातेदारी प्रतिषिद्ध कोटि की नातेदारी है ।","ఒక వ్యక్తి యొక్క సాపేక్ష బంధుత్వం మరియు మొదటి షెడ్యూల్ యొక్క పార్ట్ 1 లో పేర్కొన్న వ్యక్తులు మరియు పేర్కొన్న షెడ్యూల్ యొక్క పార్ట్ 2 లో పేర్కొన్న స్త్రీలు మరియు వ్యక్తులలో ఎవరైనా సరే నిషేధించబడిన వర్గం బంధువులు అవుతారు."]
["स्‍पष्‍टीकरण 1––","వివరణ 1––"]
["नातेदारी के अन्‍तर्गत––","బంధుత్వం కింద -"]
["(क) अर्ध या एकोदर रक्‍त की नातेदारी और पूर्ण रक्‍त की नातेदारी दोनों हैं;","(క) అర్ధ  రక్తం మరియు రక్త సంబంధిత బంధుత్వం మరియు పూర్తి-రక్త బంధుత్వం రెండూ;"]
["(ख) अधर्मज रक्‍त की नातेदारी और धर्मज रक्‍त की नातेदारी दोनों हैं;","(ఖ) రక్త సంబంధం మరియు బంధుత్వ రక్తసంబంధం రెండూ;"]
["(ग) दत्तक नातेदारी और रक्‍त की नातेदारी दोनों हैं, और इस अधिनियम में नातेदारी द्योतक सब पदों का तदनुसार अर्थ किया जाएगा ।","(గ) దత్తత అనేది బంధుత్వం మరియు రక్త బంధుత్వం రెండూ, మరియు ఈ చట్టంలో బంధుత్వాన్ని సూచించే అన్ని నిబంధనలు తదనుగుణంగా వివరించబడతాయి."]
["स्‍पष्‍टीकरण 2––","వివరణ 2––"]
["“पूर्ण रक्‍त और अर्ध रक्‍त”–","\"పూర్తి స్వరక్తం మరియు అర్ధ రక్తం\" -"]
["कोई दो व्‍यक्‍ति एक दूसरे से पूर्ण रक्‍त से सम्‍बन्‍धित तब कहे जाते हैं जब वे एक ही पूर्वज से एक ही पत्‍नी द्वारा अवजनित हों और अर्ध रक्‍त से सम्‍बन्‍धित तब कहे जाते हैं जब वे एक ही पूर्वज से किन्‍तु उसकी भिन्‍न  पत्‍नियों द्वारा अवजनित हों ।","ఒకే పూర్వీకుని నుండి ఒకే భార్య ద్వారా కలిగినటువంటి పూర్తిరక్తసంబంధీకులైన మరియు ఒకే పూర్వీకుని నుండి వేరువేరు భార్యల ద్వారా మరియు అర్ధ రక్తసంబంధం కలిగినటువంటి  ఏ ఇద్దరు వ్యక్తులైనా ఒకరికొకరు చెందినవారు అని చెప్పవచ్చు."]
["स्‍पष्‍टीकरण 3––","వివరణ 3––"]
["“एकोदर रक्‍त”––","\"ఎకోలాజికల్ బ్లడ్\" ––"]
["दो व्‍यक्‍ति एक दूसरे से एकोदर रक्‍त से सम्‍बन्‍धित तब कहे जाते हैं जब वे एक ही पूर्वजा से किन्‍तु भिन्‍न पतियों द्वारा अवजनित हों ।"," ఏ ఇద్దరు వ్యక్తులైనా ఒకే పూర్వీకురాలి నుండి వేరువేరు భర్తల ద్వారా కలిగినప్పుడు వారిని ఒకరికొకరు ఏక రక్తసంబంధీకులు అని చెప్పవచ్చు."]
["स्‍पष्‍टीकरण 4––","వివరణ 4––"]
["(घ) विवाह अधिकारी के सम्‍बन्‍ध में “जिला” से वह क्षेत्र अभिप्रेत है जिसके लिए वह धारा 3 की उपधारा (1) या उपधारा (2) के अधीन उस रूप में नियुक्‍त किया जाए;","(ఘ) వివాహ అధికారికి సంబంధించి \"జిల్లా\" ​​అంటే సెక్షన్ 3 లోని సబ్ సెక్షన్ (1) లేదా సబ్ సెక్షన్ (2) కింద అతన్ని ఆ రూపంలో నియమించిన ప్రాంతం;"]
["[(ङ) “जिला न्‍यायालय” से ऐसे किसी क्षेत्र में, जिसके लिए नगर सिविल न्‍यायालय है, वह न्‍यायालय और किसी अन्‍य क्षेत्र में आरम्‍भिक अधिकारिता का प्रधान सिविल न्‍यायालय, अभिप्रेत है और इसके अन्‍तर्गत ऐसा कोई अन्‍य सिविल न्‍यायालय, भी है जिसे राज्‍य सरकार राजपत्र में अधिसूचना द्वारा इस अधिनियम में दिए गए विषयों के बारे में अधिकारिता रखने वाला विनिर्दिष्‍ट करे;]","[(ఙ) \"జిల్లా కోర్టు\" అంటే మున్సిపల్ సివిల్ కోర్టు  ప్రాథమిక అధికార పరిధిలో ప్రధాన సివిల్ కోర్టు మరియు ఇతర ప్రాంతాలలోనూ మరియు మరేదైనా సివిల్ కోర్టు, రాష్ట్రంతో సహా మరి కొన్ని కోర్టులను కలిగి ఉంటుంది. గెజిట్ నోటిఫికేషన్ ప్రకారంగా, ప్రభుత్వం ఈ చట్టంలో ఇచ్చిన విషయాలకు సంబంధించి అధికారాన్ని పేర్కొనవచ్చు.]"]
["(च) “विहित” से इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों द्वारा विहित अभिप्रेत है;","(చ) \"సూచించినది\" అంటే ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడుతుంది;"]
["[(छ) किसी संघ राज्‍यक्षेत्र के सम्‍बन्‍ध में “राज्‍य सरकार” से उसका प्रशासक अभिप्रेत है ।]","[(ఛ) కేంద్ర పాలిత ప్రాంతానికి సంబంధించిన \"రాష్ట్ర ప్రభుత్వం\" అంటే దాని నిర్వాహకుడు.]"]
["3. विवाह अधिकारी––","3. వివాహ అధికారి -"]
["(1) इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए राज्‍य सरकार, शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, सम्‍पूर्ण राज्‍य या उसके किसी भाग के लिए एक या अधिक विवाह अधिकारी नियुक्‍त कर सकेगी ।","(1) ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అధికారిక గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా, మొత్తం రాష్ట్రానికి లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగానికి ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వివాహ అధికారులను నియమించవచ్చు."]
["[(2) इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए उन राजक्षेत्रों में, जिन पर इस अधिनियम का विस्‍तार है, अधिवसित भारत के ऐसे नागरिकों को, जो जम्‍मू-कश्‍मीर राज्‍य में हों, लागू होने के सम्‍बन्‍ध में केन्‍द्रीय सरकार, शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, केन्‍द्रीय सरकार के ऐसे अधिकारियों को, जिन्‍हें वह ठीक समझे, उस राज्‍य या उसके किसी भाग के लिए विवाह अधिकारियों के रूप में विनिर्दिष्‍ट कर सकेगी ।]","[(2) ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, ఈ చట్టం విస్తరించిన భూభాగాలలో, జమ్మూ కాశ్మీర్ ప్రభుత్వంలోని పౌరులకు దరఖాస్తుకు సంబంధించి కేంద్ర ప్రభుత్వం అధికారిక గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా ఇవ్వాలి, జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రం, కేంద్ర ప్రభుత్వానికి చెందిన అధికారులను అతను తగినట్లుగా, ఆ రాష్ట్రానికి లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగానికి వివాహ అధికారులుగా పేర్కొనవచ్చు.]"]
["अध्‍याय 2","అధ్యాయం 2"]
["विशेष विवाहों का अनुष्‍ठापन","ప్రత్యేక వివాహాల వేడుక"]
["4. विशेष विवाहों के अनुष्‍ठापन संबंधी शर्तें––","4. ప్రత్యేక వివాహాల వేడుకకు సంబంధించిన షరతులు."]
["विवाहों के अनुष्‍ठापन सम्‍बन्‍धी किसी अन्‍य तत्‍समय प्रवृत्त विधि में किसी बात के होते हुए भी, किन्‍हीं दो व्‍यक्‍तियों का इस अधिनियम के अधीन विवाह अनुष्‍ठापित किया जा सकेगा यदि उस विवाह के समय निम्‍नलिखित शर्तें पूरी हो जाती हैं, अर्थात् :––","వివాహ అచారానికి సంబంధించిన,మరేవైన ఇతర సంబంధిత చట్టాలలో చెప్పేదేమనగా,ఈ చట్టం ప్రకారం ఎవరైనా ఇద్దరు వ్యక్తులు తమ వివాహ సమయములో ఈ క్రింది నియమాలు పాటించిన యెడల,తమ వివాహం ఆచారబద్దంగా పూర్తి అవుతుంది, ఆ నియమాలు ఏవనగా: -   "]
["(क) किसी पक्षकार का पति या पत्‍नी जीवित नहीं है;","(క) జీవిత భాగస్వామి లేదా పార్టీ యొక్క జీవిత భాగస్వామి ప్రాణాలతో లేరు;"]
["[(ख) दोनों पक्षकारों में से––","[(ఖ) రెండు పార్టీల నుండి -"]
["(i) कोई पक्षकार चित्त-विकृति के परिणामस्‍वरूप विधिमान्‍य सम्‍पत्ति देने में असमर्थ नहीं है; या","(i) చెల్లుబాటు అయ్యే ఆస్తిని మానసిక సంఘర్షన ఫలితంగా ఇవ్వడానికి ఏ పార్టీ నిస్సహాయమైనది కాదు; లేదా"]
["(ii) कोई पक्षकार विधिमान्‍य सम्‍पत्ति देने में समर्थ होने पर भी इस प्रकार के या इस हद तक मानसिक विकार से पीड़ित नहीं रहा है कि वह विवाह और सन्‍तानोत्‍पत्ति के अयोग्‍य है; या","(ii) సదరు వ్యక్తి చెల్లుబాటు అయ్యే తన ఆస్తిని ఇవ్వగలిగినప్పటికీ కూడా వివాహజీవితానికి మరియు సంతానోత్పత్తికి అనర్హుడై ఉండి, పార్టీ ఈ విధమైన మానసిక వైకల్యంతో బాధపడటం లేదు; లేదా"]
["(iii) किसी पक्षकार की उन्‍मत्तता  का बार-बार दौरा नहीं पड़ता रहता है;]","(iii) పార్టీ అంతిమతకు తరచుగా పునరావృతం కాదు;]"]
["(ग) पुरुष ने इक्‍कीस वर्ष की आयु और स्‍त्री ने अठराह वर्ष की आयु प्राप्‍त कर ली है;","(గ) పురుషునికి ఇరవై ఒకటి సంవత్సరాలు, స్త్రీకి పద్దెనిమిది సంవత్సరాల వయసు నిండింది;"]
["[(घ) पक्षकारों में प्रतिषिद्ध कोटि की नातेदारी नहीं है :","[(ఘ) పార్టీలకు నిషేధిత బంధుత్వం లేదు:"]
["परन्‍तु जहां कम से कम एक पक्षकार को शासति करने वाली रूढ़ि उनमें विवाह अनुज्ञात करे वहां ऐसा विवाह, उनमें प्रतिषिद्ध कोटि की नातेदारी होते हुए भी अनुष्‍ठापित किया जा सकेगा; तथा]","ఇరువర్గాలలో ఏ ఒక్కరికైనా తాము ఆచరించే సాంప్రదాయం ఇటువంటి వివాహానికి అనుమతిస్తే, ఆ వివాహం వారి సంబంధానికి అతీతంగా గౌరవాన్ని కల్పిస్తుంది; మరియు]"]
["[(ङ) जहां विवाह जम्‍मू-कश्‍मीर राज्‍य में अनुष्‍ठापित किया गया है वहां दोनों पक्षकार उन राज्‍यक्षेत्रों में, जिन पर इस अधिनियम का विस्‍तार हैं, अधिवासित भारत के नागरिक हैं ।]","[(ఙ)వివాహం జమ్మూ కాశ్మీరులో జరిగినట్లయితే, ఇరువర్గాలు భారత పౌరులై ఉండి, ఈ చట్ట విస్తరణ ఉన్న ప్రాంత వాసులై ఉండాలి.]"]
["[स्‍पष्‍टीकरण––","[వివరణ--"]
["इस धारा में किसी जनजाति, समुदाय, समूह या कुटुम्‍ब के किसी व्‍यक्‍ति के सम्‍बन्‍ध में “रूढ़ि” से कोई ऐसा नियम अभिप्रेत है जिसे राज्‍य सरकार उस जनजाति, समुदाय, समूह या कुटुम्‍ब के सदस्‍यों को लागू नियम के रूप में, शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, इस निमित्त विनिर्दिष्‍ट करे :]"," ఒక తెగ, వర్గం, బృందం లేదా గృహసంబంధీకులకు చెందిన వ్యక్తికి సంబంధించిన \"అవహేళనలు\", అంటే, ఈ సెక్షన్‌లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆ తెగ, వర్గం,  బృందం లేదా గృహసంబంధీకుల సభ్యులకు అధికారిక గెజీట్ ద్వారా నియమానుసారం దీని తరఫున తెలియజేయవచ్చు:]"]
["परन्‍तु किसी जनजाति, समुदाय, समूह या कुटुम्‍ब के सदस्‍यों के सम्‍बन्‍ध में ऐसी कोई अधिसूचना तब तक जारी नहीं की जाएगी जब तक राज्‍य सरकार का यह समाधान न हो जाए कि––","కానీ ఒక తెగ, సంఘం, సమూహం లేదా కుటుంబ సభ్యులకు సంబంధించి అటువంటి నోటిఫికేషన్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అంతిమంగా తెలిపే వరకు జారీ చేయబడదు -"]
["(i) उस नियम का अनुपालन उन सदस्‍यों में बहुत समय तक लगातार और एकरूपता के साथ होता रहा है;","(i) ఆ నియమం యొక్క సమ్మతి చాలాకాలంగా ఆ సభ్యులతో స్థిరంగా మరియు ఒకేవిధంగా ఉంటుంది;"]
["(ii) वह नियम निश्‍चित है और अयुक्‍तियुक्‍त या लोकनीति-विरुद्ध नहीं है; तथा","(ii) నియమం ఖచ్చితమైనది మరియు అస్థిరమైనది కాదు లేదా ప్రజా విధానానికి విరుద్ధం కాదు; మరియు"]
["(iii) वह नियम केवल कुटुम्‍ब को लागू होने की दशा में, उस कुटुम्‍ब द्वारा उसका अनुपालन बन्‍द नहीं  किया गया है ।]","(iii) ఒకవేళ ఆ నియమం కుటుంబానికి మాత్రమే వర్తిస్తే, దాని సమ్మతిని ఆ కుటుంబీకులకు ఆపడం జరుగదు.]"]
["5. आशयित विवाह की सूचना––","5. ఉద్దేశించిన వివాహం యొక్క నోటీసు-"]
["जब किसी विवाह का इस अधिनियम के अधीन अनुष्‍ठापन आशयित हो तब विवाह के पक्षकार द्वितीय अनुसूची में विनिर्दिष्‍ट प्ररूप में उसकी लिखित सूचना उस जिला के विवाह अधिकारी को देंगे जिसमें विवाह के पक्षकारों में से कम से कम एक ने उस सूचना के दिए जाने की तारीख से ठीक पहले तीस दिन से अन्‍यून की कालावधि तक निवास किया हो ।","ఈ చట్టం ప్రకారం ఒక వేడుక కోసం వివాహం ఉద్దేశించినప్పుడు, వివాహానికి సంబంధించిన పార్టీలు రెండవ షెడ్యూల్‌లో పేర్కొన్న రూపంలో దాని యొక్క వ్రాతపూర్వక నోటీసును జిల్లాలోని వివాహ అధికారికి ఇవ్వాలి, ఇందులో వివాహానికి కనీసం ఒక పార్టీ అయినా ఆ నోటీసు యొక్క తేదీ ఇచ్చిన మరునాటి నుండి మొదటి ముప్పై రోజుల వరకు నివసించారు."]
["6. विवाह-सूचना पुस्‍तक और प्रकाशन––","6. వివాహ సమాచార పుస్తకం మరియు ప్రచురణ -"]
["(1) विवाह अधिकारी धारा 5 के अधीन दी गई सब सूचनाओं को अपने कार्यालय के अभिलेखों के साथ रखेगा और ऐसे प्रत्‍येक सूचना की एक सही प्रतिलिपि भी उस प्रयोजन के लिए विहित पुस्‍तक में, जो विवाह-सूचना पुस्‍तक कही जाएगी, तत्‍काल प्रविष्‍ट करेगा तथा ऐसी पुस्‍तक उसके निरीक्षण के इच्‍छुक व्‍यक्‍ति द्वारा बिना फीस के, निरीक्षण के लिए सभी उचित समयों पर उपलब्‍ध रहेगी ।","(1)  సెక్షన్ 5 కింద వివాహ అధికారి, ఇచ్చిన మొత్తం సమాచారాన్ని తన కార్యాలయ రికార్డులతో ఉంచుకోవాలి మరియు అలాంటి ప్రతి నోటీసు యొక్క సరైన కాపీని నిర్దేశిత పుస్తకంలో ఈ ప్రయోజనం కోసం వెంటనే ఇవ్వాలి, దీనిని వివాహ నోటీసు పుస్తకం అని పిలుస్తారు. మరియు అటువంటి పుస్తకం ఫీజు లేకుండా, దాని తనిఖీ కోరుకునే వ్యక్తి తనిఖీ కోసం అన్ని సహేతుకమైన సమయాల్లో అందుబాటులో ఉంటుంది."]
["(2) विवाह अधिकारी प्रत्‍येक ऐसी सूचना का प्रकाशन उसकी एक प्रतिलिपि अपने कार्यालय के किसी सहजदृश्‍य स्‍थान पर लगवाकर कराएगा ।","(2) వివాహ అధికారి అటువంటి ప్రతి సమాచారాన్ని తన కార్యాలయంలో ఒక స్పష్టమైన ప్రదేశంలో ఉంచడం ద్వారా ప్రచురించాలి."]
["(3) जहां आशयित विवाह के पक्षकारों में से कोई उस विवाह अधिकारी के, जिसे धारा 5 के अधीन सूचना दी गई हो, जिले की स्‍थानीय सीमाओं के भीतर स्‍थायी रूप से निवास न करता हो वहा विवाह अधिकारी उस सूचना की प्रतिलिपि उस जिले के विवाह अधिकारी को भी भिजवाएगा जिसकी सीमाओं के भीतर ऐसा पक्षकार स्‍थायी रूप से निवास करता हो और तब वह विवाह अधिकारी उसकी प्रतिलिपि अपने कार्यालय के किसी सहज-दृश्‍य स्‍थान पर लगवाएगा ।","(3) సెక్షన్ 5 కింద నోటీసు ఇవ్వబడిన వివాహ అధికారి జిల్లా యొక్క స్థానిక సరిహద్దులలో ఉద్దేశించిన వివాహానికి చెందిన పార్టీలలో ఒకరు శాశ్వతంగా నివసించకపోతే, వివాహ అధికారి ఆ జిల్లా వివాహం యొక్క నోటీసును కాపీ చేయాలి, అటువంటి పార్టీ శాశ్వతంగా నివసించే అధికారికి కూడా పంపండి, ఆపై వివాహ అధికారి తన కార్యాలయంలోని స్పష్టమైన స్థలంలో దాని కాపీని అందుబాటులో ఉంచుతారు."]
["7. विवाह के प्रति आक्षेप––","7. వివాహం పట్ల అభ్యంతరం"]
["(1) धारा 6 की उपधारा (2) के अधीन सूचना के प्रकाशन की तारीख से तीस दिन की समाप्‍ति के पूर्व कोई व्‍यक्‍ति उस विवाह के प्रति इस आधार पर आक्षेप कर सकेगा कि वह धारा 4 में विनिर्दिष्‍ट किसी एक या अधिक शर्तों का उल्‍लंघन करेगा ।","(1) సెక్షన్ 6 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కింద సమాచారం ప్రచురించబడిన తేదీ నుండి ముప్పై రోజుల గడువుకు ముందే, ఒక వ్యక్తి పేర్కొన్న వివాహాలలో విభాగం 4 లో తెలుపబడిన ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ షరతులను ఉల్లంఘిస్తారనే కారణంతో ఆ వివాహాన్ని అభ్యంతరం చేయవచ్చు."]
["(2) उस तारीख से, जब आशयित विवाह की सूचना धारा 6 की उपधारा (2) के अधीन प्रकाशित की गई हो, तीस दिन की समाप्‍ति के पश्‍चात् वह विवाह, जब तक उसके प्रति पहले की उपधारा (1) के अधीन आक्षेप नहीं कर दिया गया हो, अनुष्‍ठापित किया जा सकेगा ।","(2) సెక్షన్ 6 లోని సబ్ సెక్షన్ (2) కింద ఉద్దేశించిన వివాహం యొక్క నోటీసు ప్రచురించబడిన తేదీ నుండి, ముప్పై రోజుల గడువు ముగిసిన తరువాత వివాహం, అంతకుముందు సబ్-సెక్షన్ (1) కు వ్యతిరేకంగా అభ్యంతరం చేయకపోతే , దీన్ని అమలు చేయవచ్చు."]
["जहां कि किसी बीमाकर्ता के नियंत्रित कारबार से अनुलग्‍न कोई सम्पत्ति या अधिकार इस अधिनियम के अधीन निगम को अन्तरित और उसमें निहित की जानी है या किए जाने हैं या यदि यह बात न होती कि ऐसा अन्तरण और निधान भारत की विधि से शासित न होकर अन्यथा शासित है, तो इस प्रकार अन्तरित और निहित की जाती या किए जाते, वहां बीमाकर्ता ऐसे निदेशों का अनुवर्तन करेगा जो उसे निगम द्वारा यह सुनिश्‍चित करने के प्रयोजन के लिए दिए जाएं कि यथास्थिति सम्पत्ति का स्वामित्व या अधिकार निगम को प्रभावी रूप से अन्तरित हो जाए ।","బీమా సంస్థ యొక్క నియంత్రిత వ్యాపారానికి అనుసంధానించబడిన ఏదైనా ఆస్తి లేదా హక్కు ఈ చట్టం ప్రకారం కార్పొరేషన్‌కు బదిలీ చేయబడాలి లేదా ఇవ్వబడాలి లేదా తయారు చేయబడాలి లేదా అలా చేయకపోతే అటువంటి బదిలీ మరియు నిధులు భారత చట్టం ద్వారా నిర్వహించబడవు అయితే, బదిలీ చేయబడితే, అప్పగించినట్లయితే లేదా నిర్వహించబడితే, ఆస్తి యొక్క యాజమాన్యం లేదా హక్కును సమర్థవంతంగా బదిలీ చేసేలా చూసుకోవటానికి కార్పొరేషన్ ఇచ్చిన ఆదేశాలను బీమా సంస్థ అనుసరించాలి."]
["34. महाप्रशासक में निहित कतिपय अंशों (शेयरों) का पुनर्निधान—","34. జనరల్ మేనేజర్‌లో ఉన్న కొన్ని వాటాల పునఃపంపిణీ"]
["बीमा अधिनियम में कोई बात अन्तर्विष्‍ट होते हुए भी, वे सब अंश (शेयर), जो उस अधिनियम की धारा 6क की उपधारा (8) के अधीन किसी राज्य के महाप्रशासक में निहित हो गए हैं और जिनका व्यय नियत दिन के पूर्व उस उपधारा के उपबन्धों के अनुसार नहीं किया गया है, उन व्यक्‍तियों में, जो यदि उक्‍त उपधारा अधिनियमित न की गई होती तो उन अंशों (शेयरों) के हकदार होते, उस व्यय की, यदि कोई हो, जो महाप्रशासक द्वारा ऐसे अंशों (शेयरों) लेखे किया गया हो, रकम ऐसे व्यक्‍तियों द्वारा दे दी जाने पर, पुनर्निहित हो जाएंगे ।","భీమా చట్టంలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఆ చట్టం యొక్క సెక్షన్ 6 ఎ యొక్క ఉప-సెక్షన్ (8) కింద ఒక రాష్ట్రం యొక్క జనరల్ అడ్మినిస్ట్రేటర్కు ఇవ్వబడిన అన్ని వాటాలు (వాటాలు) మరియు ఆ నిబంధనల యొక్క నిర్ణీత రోజుకు ముందు ఎవరి ఖర్చులు ఉప-విభాగం పైన పేర్కొన్న ఉప-విభాగం అమలు చేయకపోతే, ఆ వాటాలకు (వాటాలకు) అర్హత ఉండేది, జనరల్ మేనేజర్ తీసుకున్న అటువంటి వాటాల (వాటాల) వ్యయం ఏదైనా ఉంటే. . , అటువంటి వ్యక్తులు చెల్లించినట్లయితే, తిరిగి షెడ్యూల్ చేయబడుతుంది."]
["35. विदेशी बीमाकर्ताओं की अवस्था में आस्तियों तथा दायित्वों का कतिपय अवस्थाओं में प्रत्यावर्तन—","35. విదేశీ బీమా సంస్థల క్రింద కొన్ని దశలలో ఆస్తులు మరియు బాధ్యతలను తిరిగి పంపించడం-"]
["(1) जो कोई बीमाकर्ता भारत के बाहर निगमित है वह नियत दिन के पूर्व केन्द्रीय सरकार को यह कथन करने वाला आवेदन पत्र दे सकेगा कि मेरे नियन्त्रित कारबार से अनुलग्‍न आस्तियों में वे आस्तियां हैं जो मैं भारत में अपने जीवन बीमा कराबार के संवर्धन के प्रयोजन के लिए लाया था और जो धारा 7 में कोई बात अन्तर्विष्‍ट होते हुए भी निगम को अन्तरित और उसमें निहित नहीं की जानी चाहिए ।","(1) భారతదేశం వెలుపల విలీనం చేయబడిన బీమా సంస్థ నా నియంత్రిత వ్యాపారానికి అనుసంధానించబడిన ఆస్తులు నా జీవిత బీమా వ్యాపారాన్ని ప్రోత్సహించే ఉద్దేశ్యంతో ఉన్న ఆస్తులు అని పేర్కొంటూ కేంద్ర ప్రభుత్వానికి నిర్ణీత రోజుకు ముందు ఒక దరఖాస్తు ఇవ్వగలుగుతారు, భారతదేశంలో, సెక్షన్ 7 లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, కార్పొరేషన్‌ను బదిలీ చేయకూడదు మరియు అందులో ఉంచకూడదు."]
["(2) केन्द्रीय सरकार उपधारा (1) के अधीन किसी आवेदन की प्राप्‍ति पर 31 दिसंबर, 1955 को विद्यमान बीमाकर्ता के नियंत्रित कारबार में अनुलग्‍न उसकी आस्तियों को उस रूप में, जैसी वे उस तारीख को हैं, प्रथम अनुसूची के भाग ख के पैरा 3 में अन्तर्विष्‍ट उपबंधों के अनुसार संगणित करके उनका मूल्य अवधारित करेगी तथा उनमें से बीमाकर्ता के उन दायित्वों लेखे, जो 31 दिसंबर, 1955 को विद्यमान उसके नियंत्रित कारबार से अनुलग्‍न हैं, वह पूरी रकम घटाएगी, जो उस तारीख को द्वितीय अनुसूची में अन्तर्विष्‍ट उपबंधों के अनुसार संगणित की गई हैं, और यदि कोई आधिक्य है, तो केन्द्रीय सरकार आदेश द्वारा निदेश दे सकेगी कि आधिक्य के मूल्य के समतुल्य ऐसी आस्तियां, जैसी आदेश में विनिर्दिष्‍ट की जाएं, निगम को अन्तरित या उसमें निहित नहीं की जाएंगी या जहां कि आदेश नियत दिन के पश्‍चात् दिया जाता है वहां निगम उक्‍त आस्तियों से अनिहित कर दिया जाएगा ।","(2) డిసెంబర్ 31, 1955 న కేంద్ర ప్రభుత్వ సబ్-సెక్షన్ (1) కింద ఒక దరఖాస్తును స్వీకరించిన మొదటి షెడ్యూల్ యొక్క పార్ట్ ఖ లోని పేరా 3, బీమా సంస్థ యొక్క ప్రస్తుత వ్యాపారానికి, దాని ఆస్తులతో జతచేయబడినట్లుగా, ఆ తేదీన ఉన్నాయి. అందులో ఉన్న నిబంధనలకు అనుగుణంగా లెక్కించబడుతుంది మరియు వాటి విలువను మరియు ఆ బాధ్యతల యొక్క బీమా యొక్క ఖాతాలను నిర్ణయిస్తుంది, ఇవి 1955 డిసెంబర్ 31 నాటికి అతని నియంత్రిత వ్యాపారానికి అనుసంధానించబడి ఉంటాయి, ఆ తేదీన మొత్తం మొత్తాన్ని తీసివేయాలి రెండవ షెడ్యూల్‌లోని నిబంధనలు లెక్కించబడతాయి మరియు అదనంగా ఉంటే, ఆర్డర్‌లో పేర్కొన్న విధంగా, అదనపు విలువలకు సమానమైన ఆస్తులను కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆదేశించవచ్చు."]
["(3) जो कोई बीमाकर्ता भारत के बाहर निगमित है उसकी अवस्था में केन्द्रीय सरकार स्वयं भी आदेश द्वारा निदेश दे सकेगी कि जो व्यक्‍ति भारत के नागरिक नहीं हैं उनके जीवनों पर दी गई जो जीवन बीमा पालिसियां विदेशी करेंसी में की हैं उन पालिसियों लेखे ऐसे कोई दायित्व, जैसे आदेश में विनिर्दिष्‍ट हैं, उनकी पूर्ति के लिए आवश्यक किन्हीं ऐसी आस्तियों सहित जो इस प्रकार विनिर्दिष्‍ट की जाएं, निगम को अन्तरित या उसमें निहित नहीं की जाएंगी या यदि आदेश नियत दिन के पश्‍चात् दिया जाता है तो निगम यथापूर्वोक्‍त जैसे दायित्वों और आस्तियों से अनिहित हो जाएगा ।","(3) బీమా సంస్థ భారతదేశం వెలుపల విలీనం అయిన సందర్భంలో, భారత పౌరులు కాని వ్యక్తుల జీవితాలపై ఇచ్చిన జీవిత బీమా పాలసీలు విదేశీ కరెన్సీలో ఉన్నాయని కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆదేశిస్తుంది. అటువంటి ఖాతాలు ఆర్డర్‌లో పేర్కొన్నవి, వాటిని నెరవేర్చడానికి అవసరమైన ఏవైనా ఆస్తులతో సహా, కార్పొరేషన్‌కు బదిలీ చేయబడవు లేదా ఇవ్వబడవు లేదా నిర్ణీత రోజు తర్వాత ఆర్డర్ ఇవ్వబడితే, కార్పొరేషన్ పేర్కొన్న ఇష్టానుసారం అటువంటి బాధ్యతలు మరియు ఆస్తులను అందిస్తుంది "]
["(4) उपधारा (3) के अधीन दिए गए किसी आदेश में निर्दिष्‍ट बीमा पालिसियों लेखे दायित्वों की रकम अपने उस रूप में, जिसमें वह 31 दिसंबर, 1955 को थी—","భీమా పాలసీలకు సంబంధించిన అభ్యర్థనలు (3) వ సబ్-సెక్షన్ ప్రకారం దాని పత్రంలో ఏ క్రమంలోనైనా విధితపరుస్తూ, 31 డిసెంబరు 1955 అనుసారం"]
["(क) किसी ऐसी अवस्था में, जिसमें कि संबंधित बीमाकर्ता के बारे में उपधारा (2) के अधीन कोई आदेश दिया गया है द्वितीय अनुसूची के खंड (ख) में अन्तर्विष्‍ट उपबन्धों के अनुसार संगणित की जाएगी ; और","(క) రెండవ షెడ్యూల్ యొక్క నిబంధన (బి) లోని నిబంధనలకు అనుగుణంగా, సంబంధిత బీమా సంస్థ గురించి సబ్-సెక్షన్ (2) కింద ఆర్డర్ చేసిన పరిస్థితిలో; మరియు"]
["(ख) किसी अन्य अवस्था में, द्वितीय अनुसूची में विनिर्दिष्‍ट पद्धति के अनुसार संगणित की जाएगी ।","(ఖ) మరేదైనా సందర్భంలో, రెండవ షెడ్యూల్‌లో పేర్కొన్న పద్దతి ప్రకారం లెక్కించడం జరుగుతుంది."]
["इस उपधारा में निर्दिष्‍ट बीमा पालिसियों लेखे दायित्वों की रकम की संगणना करने में ऐसी बीमा पालिसियों लेखे 31 दिसंबर, 1955 से आदेश की तारीख तक प्राप्‍तियों और संदायों के लिए रोक दिया जाएगा ।","ఈ ఉప విభాగంలో పేర్కొన్న భీమా పాలసీల బాధ్యత మొత్తాన్ని లెక్కించడంలో, అటువంటి భీమా పాలసీ ఖాతాలు ఆర్డర్ తేదీ నుండి రసీదులు మరియు చెల్లింపుల కోసం 31 డిసెంబర్ 1955 నుండి నిలిపివేయబడతాయి."]
["(5) केन्द्रीय सरकार द्वारा इस धारा के अधीन दिया गया प्रत्येक आदेश निगम द्वारा ऐसी रीति से कार्यान्वित किया जाएगा जैसी केन्द्रीय सरकार निर्दिष्‍ट करे ।","(5) ఈ విభాగం కింద కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇచ్చిన ప్రతి ఉత్తర్వును కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన విధంగా కార్పొరేషన్ అమలు చేస్తుంది."]
["36. मुख्य अभिकर्ताओं और विशेष अभिकर्ताओं की संविदाओं का पर्यवसान—","36. ప్రధాన ఏజెంట్లు మరియు ప్రత్యేక ఏజెంట్ల ఒప్పందాల గడువు-"]
["नियंत्रित कारबार से संबद्ध जो संविदा—","నియంత్రిత వ్యాపారానికి సంబంధించిన ఒప్పందాలు-"]
["(क) किसी बीमाकर्ता और उसके मुख्य अभिकर्ता के मध्य अथवा किसी बीमाकर्ता और किसी विशेष अभिकर्ता के मध्य, या","(క) బీమా మరియు దాని ప్రధాన ఏజెంట్ మధ్య, లేదా బీమా మరియు నిర్దిష్ట ఏజెంట్ మధ్య, లేదా"]
["(ख) किसी बीमाकर्ता के मुख्य अभिकर्ता और किसी विशेष अभिकर्ता के मध्य, नियत दिन के अव्यवहित पूर्व विद्यमान है वैसी प्रत्येक संविदा बीमा अधिनियम में या किसी अन्य तत्समय प्रवृत्त विधि में कोई बात अन्तर्विष्‍ट होते हुए भी नियत दिन से प्रभावशील न रहेगी और मुख्य अभिकर्ता या विशेष अभिकर्ता को ऐसी किसी संविदा के अधीन प्रोद्भूत होने वाले सब अधिकारों का पर्यवसान उस दिन हो जाएगा :","(ఖ) భీమా యొక్క ప్రిన్సిపల్ ఏజెంట్ మరియు ఒక నిర్దిష్ట ఏజెంట్ మధ్య, నియమించబడిన రోజుకు ముందు ఉన్నది, ప్రతి కాంట్రాక్ట్ ఇన్సూరెన్స్ యాక్ట్ లేదా మరేదైనా ఇతర చట్టంలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, నియమించబడిన రోజు నుండి ఇది అమలులో ఉండదు, ప్రధాన ఏజెంట్ లేదా ఆ రోజున ఏదైనా ఒప్పందం ప్రకారం ఒక నిర్దిష్ట ఏజెంట్‌కు ఉత్పన్నమయ్యే అన్ని హక్కులు ప్రబలంగా ఉంటాయి:"]
["परन्तु ऐसी प्रत्येक अवस्था में, निगम यथास्थिति मुख्य अभिकर्ता या विशेष अभिकर्ता को प्रतिकर, तृतीय अनुसूची में अन्तर्विष्‍ट सिद्धांतों के अनुसार देगा और धारा 16 की उपधारा (2) के उपबंध ऐसी प्रत्येक अवस्था में यावत्साध्य लागू होंगे ।","అటువంటి ప్రతి దశలో, కార్పొరేషన్ ప్రిన్సిపల్ ఏజెంట్ లేదా స్పెషల్ ఏజెంట్‌కు పరిహారం చెల్లించాలి, మూడవ షెడ్యూల్‌లోని సూత్రాలకు అనుగుణంగా మరియు సెక్షన్ 16 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) యొక్క నిబంధనలు  అటువంటి ప్రత్యేక పరిస్థితిలో వర్తిస్తాయి."]
["37. केन्द्रीय सरकार बीमा पालिसियों को प्रत्याभूत करेगी—","37. కేంద్ర ప్రభుత్వం బీమా పాలసీలకు హామీ ఇస్తుంది-"]
["निगम द्वारा दी गई सब बीमा पालिसियों द्वारा बीमाकृत राशियां उन पालिसियों लेखे घोषित किन्हीं बोनसों सहित और किसी बीमाकर्ता द्वारा दी गई उन सब बीमा पालिसियों द्वारा, जिन लेखे दायित्व इस अधिनियम के अधीन निगम में निहित हो गए हैं, बीमाकृत राशियां नियत दिन से पूर्व या तत्पश्‍चात् तन्निमित्त घोषित सब बोनस सहित नकदी में देने की प्रत्याभूति केन्द्रीय सरकार धारा 14 में अन्तर्विष्‍ट उपबंधों के अधीन रहते हुए देगी :","కార్పొరేషన్ మంజూరు చేసిన అన్ని బీమా పాలసీల ద్వారా బీమా చేసిన మొత్తాలు, ఆ పాలసీలు ప్రకటించిన బోనస్‌లతో పాటు మరియు బీమా సంస్థ ఇచ్చిన అన్ని బీమా పాలసీల ద్వారా, ఈ చట్టం కార్పొరేషన్‌లో నియమించబడిన రోజుకు ముందు లేదా ఆ తరువాత, కేంద్ర ప్రభుత్వం సెక్షన్ 14 లోని నిబంధనలకు లోబడి డిక్లేర్డ్ బోనస్‌తో పాటు అన్ని బోనస్‌లను నగదు రూపంలో ఇచ్చే హామీని ఇస్తుంది:"]
["[परंतु निगम यह प्रयास करेगा कि उसकी निधियों का विनिधान पालिसी धारकों को बढ़ा हुआ बोनस सुनिश्‍चित करने के लिए, उसके द्वारा विरचित कम से कम विनिधान जोखिम वाली आकर्षक स्‍कीमों में किया जाए, जिससे निगम को बाजार में एक प्रमुख प्रतियोगी के रूप में अपनी स्‍थितिबनाए रखते हुए जनसाधारण की आर्थिक समृद्धि में महत्‍वपूर्ण भूमिका निभाने में समर्थ बनाया जा      सके ।]","[కానీ, పాలసీదారులకు పెరిగిన బోనస్‌లను నిర్ధారించడానికి కార్పొరేషన్ తన నిధులను ఆకర్షణీయమైన పథకాలలో పెట్టుబడి పెట్టడానికి తక్కువ పెట్టుబడి రిస్క్‌తో పెట్టుబడి పెట్టడానికి ప్రయత్నిస్తుంది, తద్వారా కార్పొరేషన్‌ను మార్కెట్లో ప్రధాన పోటీదారుగా ఉంచుతూ సాధారణ ప్రజల ఆర్థిక శ్రేయస్సులో ఒక ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించటానికి వీలు కల్పిస్తుంది.]"]
["38. निगम का परिसमापन—","38. కార్పొరేషన్ యొక్క లిక్విడేషన్-"]
["कंपनियों या निगमों के परिसमापन से संबद्ध विधि का कोई उपबंध इस अधिनियम के अधीन स्थापित निगम को लागू नहीं होगा और निगम का परिसमापन केन्द्रीय सरकार के आदेश से तथा ऐसी रीति से, जैसी वह सरकार निर्दिष्‍ट करे, किए जाने के सिवाय नहीं किया जाएगा ।","కంపెనీలు లేదా కార్పొరేషన్ల లిక్విడేషన్‌కు సంబంధించిన చట్ట నిబంధనలు ఈ చట్టం క్రింద స్థాపించబడిన కార్పొరేషన్‌కు వర్తించవు మరియు కార్పొరేషన్ యొక్క లిక్విడేషన్ కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు ద్వారా తప్ప జరగదు మరియు ప్రభుత్వం పేర్కొన్న విధంగా."]
["39. कतिपय बीमाकर्ताओं के परिसमापन के लिए विशेष उपबंध—","39. కొన్ని బీమా సంస్థల లిక్విడేషన్ కోసం ప్రత్యేక నిబంధన—"]
["जहां कि (विविध बीमाकर्ता से भिन्न) ऐसे किसी बीमाकर्ता ने, जो कंपनी है और जिसका नियंत्रित कारबार निगम को इस अधिनियम के अधीन अन्तरित तथा उसमें निहित किया गया है, कोई धन, जो निगम द्वारा उसे प्रतिकर के रूप में या अन्यथा दिए गए हैं, संगृहीत और वितरित किए हैं और ऐसे किसी निदेश का अनुपालन कर दिया है, जो निगम ने उसे यह सुनिश्‍चित करने के प्रयोजन के लिए दिया है  कि किसी संपत्ति का स्वामित्व या कोई अधिकार निगम को प्रभावी रूप में अन्तरित हो जाए, वहां केन्द्रीय सरकार, अपने से ऐसे बीमाकर्ता द्वारा एतन्निमित्त आवेदन किए जाने पर, बीमाकर्ता को प्रमाणपत्र अनुदत्त कर सकेगी कि बीमाकर्ता का अस्तित्व आगे बने रहने के लिए कोई कारण नहीं है और जहां कि ऐसा प्रमाणपत्र अनुदत्त कर दिया गया है, वहां प्रमाणपत्र को शासकीय राजपत्र में प्रकाशित कराएगी और बीमाकर्ता उसके प्रकाशन पर विघटित हो जाएगा ।","అటువంటి బీమా సంస్థ (ఇతర బీమా కాకుండా), ఇది ఒక సంస్థ మరియు దీని నియంత్రిత వ్యాపారం ఈ చట్టం ప్రకారం కార్పొరేషన్‌కు బదిలీ చేయబడి, వారికి ఇవ్వబడుతుంది, కార్పొరేషన్ ఇచ్చిన ఏదైనా డబ్బు పరిహారంగా ఇవ్వబడుతుంది లేదా లేకపోతే, నిల్వ చేసి పంపిణీ చేసి, ఏదైనా పాటించాలి ఏదైనా ఆస్తి యొక్క యాజమాన్యం లేదా స్వాధీనం సమర్థవంతంగా కార్పొరేషన్‌కు బదిలీ చేయబడిందని నిర్ధారించడానికి కార్పొరేషన్ దానికి ఇచ్చిన ఆదేశం, ఇక్కడ కేంద్ర ప్రభుత్వం, అటువంటి బీమా సంస్థ తనంతట తానుగా దరఖాస్తు చేసుకుంటే, దానిని మంజూరు చేయవచ్చు భీమా ఉనికిలో ఉండటానికి ఎటువంటి కారణం లేదని బీమా సంస్థకు ధృవీకరణ పత్రం మరియు అటువంటి ధృవీకరణ పత్రం మంజూరు చేయబడిన అధికారిక గెజిట్‌లో ధృవీకరణ పత్రాన్ని ప్రచురిస్తుంది, బీమా సంస్థ దాని ప్రచురణపై రద్దు చేస్తుంది."]
["40. संपत्ति आदि के विधारण के लिए शास्ति—","40. ఆస్తి నిర్థారణపై జరిమానా మొదలైనవి-"]
["यदि कोई व्यक्‍ति किसी संपत्ति या किन्हीं बहियों, दस्तावेजों या अन्य कागज-पत्रों को, जो उसके कब्जे में हों, जानबूझकर विधारित रखेगा या निगम को ऐसे परिदत्त नहीं करेगा जैसे धारा 13 द्वारा अपेक्षित है या किसी बीमाकर्ता की जो संपत्ति निगम को इस अधिनियम के अधीन अन्तरित या उसमें निहित की गई है, उसका कब्जा विधिविरुद्धतया प्रतिधृत रखेगा या ऐसी किसी संपत्ति को इस अधिनियम में अभिव्यक्‍त या इसके द्वारा प्राधिकृत प्रयोजनों से भिन्न प्रयोजनों के लिए जानबूझकर उपयोग में ले आएगा, तो वह निगम के परिवाद पर कारवास से, जो एक वर्ष तक का हो सकेगा, या जुर्माने से, जो एक हजार रुपए तक का हो सकेगा, या दोनों से, दंडनीय होगा ।","ఒక వ్యక్తి తెలిసి ఏదైనా ఆస్తి లేదా ఏదైనా పుస్తకాలు, పత్రాలు లేదా ఇతర పత్రాలను తన వద్ద ఉంచుకుంటే, లేదా సెక్షన్ 13 ప్రకారం అవసరమయ్యే కార్పొరేషన్‌కు లేదా కార్పొరేషన్‌కు ఆస్తిని కలిగి ఉన్న బీమా సంస్థకు బట్వాడా చేయకపోతే, దానిని స్వాధీనం చేసుకోవడం ఈ చట్టంలో వ్యక్తీకరించబడిన లేదా అధికారం పొందిన ఇతర ప్రయోజనాల కోసం చట్టబద్ధంగా ఇవ్వబడుతుంది లేదా ఉద్దేశపూర్వకంగా ఉపయోగించుకోవాలి, కార్పొరేషన్ యొక్క ఫిర్యాదుపై జైలు శిక్ష ద్వారా, ఇది సంవత్సరానికి శిక్షార్హమైనది, లేదా వెయ్యి రూపాయల వరకు జరిమానాతో లేదా రెండింటితో శిక్షార్హమైనది."]
["41. कतिपय विषयों में अधिकरण की अनन्य अधिकारिता होगी—","41. ట్రిబ్యునల్ కొన్ని విషయాలలో ప్రత్యేక అధికార పరిధిని కలిగి ఉంటుంది-"]
["किसी सिविल न्यायालय को ऐसे किसी विषय को ग्रहण करने या न्यायनिर्णीत करने की अधिकारिता न होगी, जिसे कोई अधिकरण इस अधिनियम के अधीन विनिश्‍चित करने या अवधारित करने के लिए सशक्‍त है ।","ఈ చట్టం ప్రకారం నిర్ణయించడానికి లేదా గుర్తించడానికి ట్రిబ్యునల్‌కు అధికారం ఉన్న ఏదైనా విషయాన్ని ఊహించుకోవడానికి లేదా తీర్పు చెప్పే అధికారం ఏ సివిల్ కోర్టుకు ఉండదు."]
["42. अधिकरणों के विनिश्‍चयों का प्रवर्तन कराना—","42. ట్రిబ్యునల్స్ నిర్ణయాల అమలు."]
["अधिकरण के किसी विनिश्‍चय का ऐसे किसी सिविल न्यायालय में, जिसकी अधिकारिता की स्थानीय सीमाओं में वह व्यक्‍ति, जिसके खिलाफ विनिश्‍चय का अनुपालन कराया जाना है, वास्तविक रूप से और स्वेच्छापूर्वक निवास करता है या कारबार करता है या अभिलाभ के लिए स्वयं काम करता है या किसी संपत्ति का स्वामी है, प्रवर्तन ऐसे कराया जा सकेगा मानो वह उस न्यायालय द्वारा पारित डिक्री हो ।","ఏదైనా ట్రిబ్యునల్ యొక్క ఏదైనా సివిల్ కోర్టులో, స్థానిక అధికార పరిధిలో, తీర్పును పాటించాల్సిన, నిలచిన లేదా నిజాయితీగా మరియు స్వచ్ఛందంగా నిర్వహించడం లేదా ప్రయోజనం కోసం తనను తాను వ్యవహరించడం, లేదా ఏదైనా ఆస్తి యొక్క యజమాని, అది ఆ కోర్టు ఆమోదించిన డిక్రీ అయితే అమలు చేయవచ్చు."]
["43. बीमा अधिनियम का लागू होना—","43. బీమా చట్టం యొక్క దరఖాస్తు-"]
["(1) बीमा अधिनियम की निम्‍नलिखित धाराएं, अर्थात् :—","(1) బీమా చట్టం యొక్క క్రింది విభాగాలు, అవి: -"]
["धाराएं 2, 2ख, 3, 18, 26, 33, 38, 39, 41, 45, 46, 47क, 50, 51, 52, 110क, 110ख, 110ग, 119, 121, 122, और 123,निगम को यावत्‌साध्य ऐसे लागू होंगी जैसे वे किसी अन्य बीमाकर्ता को लागू हैं ।","2, 2 ఖ, 3, 18, 26, 33, 38, 39, 41, 45, 46, 47 క, 50, 51, 52, 110 క, 110 ఖ, 110 గ, 119, 121, 122, మరియు 123 సెక్షన్లు కార్పొరేషన్‌కు వర్తిస్తాయి అవి ఇతర బీమా సంస్థలకు వర్తిస్తాయి."]
["(2) केन्द्रीय सरकार इस अधिनियम के प्रारम्भ के पश्‍चात् यथासम्भव शीघ्र, शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, निदेश देगी कि बीमा अधिनियम की निम्‍नलिखित धाराएं, अर्थात् :—","(2) ఈ చట్టం ప్రారంభమైన తర్వాత, అధికారిక గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం వీలైనంత త్వరగా, బీమా చట్టంలోని క్రింది విభాగాలను నిర్దేశిస్తుంది: -"]
["धाराएं 2घ, 10, 11, 13, 14, 15, 20, 21, 22, 23, 25, 27क, 28क, 35, 36, 37, 40, 40क, 40ख, 43, 44, 102, से 106 तक, 107 से 110 तक, 111, 113, 114 और 116क,निगम को ऐसी शर्तों पर और ऐसे उपांतरों के अधीन रहते हुए लागू होंगी जो अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट किए जाएं ।","2 ఘ, 10, 11, 13, 14, 15, 20, 21, 22, 23, 25, 27 క, 28 క, 35, 36, 37, 40, 40 క, 40 ఖ, 43, 44, 102 నుంచి, 106 వరకు, 107 నుంచి 110 వరకు , 111, 113, 114 మరియు 116క ల వంటి షరతులపై కార్పొరేషన్‌కు వర్తిస్తుంది మరియు నోటిఫికేషన్‌లో పేర్కొన్న మార్పులకు లోబడి ఉంటుంది."]
["[(2क) बीमा अधिनियम की धारा 42 निगम के लिए बीमा कारबार याचित या उपाप्‍त करने के प्रयोजन के लिए अभिकर्ता के रूप में कार्य करने की अनुज्ञप्‍ति किसी व्यक्‍ति को दिए जाने के संबंध में ऐसे प्रभावशील होगी मानो उसकी उपधारा (1) में इस निमित्त नियंत्रक द्वारा प्राधिकृत अधिकारी के प्रति निर्देश के अन्तर्गत निगम के ऐसे अधिकारी के प्रतिनिर्देश हो जो इस निमित्त नियंत्रक द्वारा प्राधिकृत किया गया है ।]","[(2క) భీమా చట్టంలోని సెక్షన్ 42, కార్పొరేషన్ కోసం భీమా వ్యాపారాన్ని పొందడం లేదా పొందడం కోసం ఏ వ్యక్తి అయినా ఏజెంట్‌గా పనిచేయడానికి అనుమతి ఇవ్వడానికి సంబంధించి దాని ఉపవిభాగం (1) లో ఉన్నట్లుగా ఉంటుంది. దానిని నియంత్రించే అధికారం పొందిన అధికారి యొక్క సూచనల మేరకు, ఈ తరపున నియంత్రించే అధికారం పొందిన కార్పొరేషన్ యొక్క అటువంటి అధికారికి సూచన ఇవ్వాలి.]"]
["(3) केन्द्रीय सरकार शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा निदेश दे सकेगी कि उपधारा (1) या उपधारा (2) में विनिर्दिष्‍ट उपबंधों से भिन्न बीमा अधिनियम के सब या कोई उपबंध निगम को ऐसी शर्तों पर और उपांतरों के अधीन रहते हुए लागू होंगे जो अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट की या किए जाएं ।","(3) కేంద్ర ప్రభుత్వం, అధికారిక గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా, సబ్-సెక్షన్ (1) లేదా సబ్-సెక్షన్ (2) లో పేర్కొన్న నిబంధనలు మినహా, బీమా చట్టంలోని అన్ని లేదా ఏదైనా నిబంధనలు వర్తించవచ్చని నిర్దేశించవచ్చు. అటువంటి పరిస్థితులలో కార్పొరేషన్‌కు మార్పులకు లోబడి నోటిఫికేషన్‌లో పేర్కొన్న విధంగా వర్తింపజేయాలి. "]
["(4) उपधारा (2) या उपधारा (3) के अधीन निकाली गई प्रत्येक अधिसूचना अपने निकाले जाने के पश्‍चात् यथासंभव शीघ्र संसद् के दोनों संदनों के समक्ष अन्यून तीस दिन के लिए रखी जाएगी और ऐसे उपांतरों के अधीन रहेगी जैसे संसद् उस सत्र के, जिसमें उसे इस प्रकार रखा जाता है या उसके अव्यवहित पश्‍चात्‌वर्ती सत्र के दौरान करे ।","(4) సబ్-సెక్షన్ (2) లేదా సబ్-సెక్షన్ (3) కింద ఉపసంహరించబడిన ప్రతి నోటిఫికేషన్ పార్లమెంటు సభ్యులందరినీ తొలగించిన తర్వాత వీలైనంత త్వరగా ముప్పై రోజులు ఉంచాలి మరియు పార్లమెంటు వంటి మార్పులకు లోబడి ఉంటుంది. , ఆ సెషన్ కోసం, దానిలో లేదా దాని తరువాత  సెషన్‌లో ఉంచబడుతుంది."]
["(5) इस धारा में यथा उपबंधित के सिवाय, बीमा अधिनियम में अन्तर्विष्‍ट कोई बात निगम को लागू नहीं होगी ।","(5) ఈ విభాగంలో అందించినట్లు తప్ప, బీమా చట్టంలో ఉన్న ఏదీ కార్పొరేషన్‌కు వర్తించదు."]
["44. कतिपय अवस्थाओं में अधिनियम का लागू न होना—","44. కొన్ని పరిస్థితులలో చట్టం యొక్క దరఖాస్తు-"]
["इस अधिनियम में अन्तर्विष्‍ट कोई बात—","ఈ చట్టంలో ఉన్న ఏదైనా విషయం-"]
["(क) ऐसे किसी बीमाकर्ता के संबंध में लागू नहीं होगी जिसके कारबार का परिसमापन स्वेच्छा से किया जा रहा है या न्यायालय के आदेशों के अधीन किया जा रहा है ;","(క) వ్యాపారం స్వచ్ఛందంగా లిక్విడేట్ చేయబడిన లేదా కోర్టు ఆదేశాలకు లోబడి ఉన్న ఏ బీమా సంస్థకు సంబంధించి వర్తించదు;"]
["(ख) ऐसे किसी बीमाकर्ता के संबंध में लागू नहीं होगी जिसे बीमा अधिनियम उसकी धारा 2ङ में अन्तर्विष्‍ट उपबंधों के कारण लागू नहीं होता है :","(ఖ) సెక్షన్ 2 లోని నిబంధనల కారణంగా బీమా చట్టం వర్తించని ఏ బీమా సంస్థకు సంబంధించి వర్తించదు:"]
["[परन्‍तु इस खंड की कोई बात उस तारीख से ही लागू नहीं होगी, जिसको बीमा अधिनियम, 1938 की धारा 2ङ में अंतर्विष्‍ट उपबंध प्रवर्तन में नहीं रहेंगे ।]","[కానీ భీమా చట్టం, 1938 లోని సెక్షన్ 2  లోని నిబంధనలు అమలులో ఉండని తేదీ నుండి ఈ విభాగంలో ఏదీ వర్తించదు.]"]
["(ग) किसी विविध बीमाकर्ता के संबंध में लागू नहीं होगी जिसके मामलों के प्रबंध हेतु बीमा अधिनियम की धारा 52क के अधीन प्रशासक नियुक्‍त किया जा चुका है,","(గ) భీమా చట్టంలోని సెక్షన్ 52 క కింద నిర్వాహకుడిని నియమించిన ఇతర బీమా సంస్థలకు సంబంధించి వర్తించదు;"]
["(घ) डाकघर जीवन बीमा निधि नाम से ज्ञात केन्द्रीय सरकार द्वारा चलाई गई योजना के संबंध में लागू नहीं होगी,","(ఘ) పోస్ట్ ఆఫీస్ లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్ ఫండ్ అని పిలువబడే కేంద్ర ప్రభుత్వం నడుపుతున్న పథకానికి సంబంధించి వర్తించదు,"]
["(ङ) नियत दिन को वर्तमान ऐसी किसी अनुमोदित अधिवार्षिकी निधि के संबंध में लागू नहीं होगी जो इंडियन इंकम-टैक्स ऐक्ट, 1922 (1922 का 11) की धारा 58ढ के खंड (क) में परिभाषित है,","(ఙ) భారత ఆదాయ-పన్ను చట్టం, 1922 (1922 లో 11) లోని సెక్షన్ 58 డ లోని క్లాజ్ (క) లో నిర్వచించిన విధంగా ఆమోదించబడిన ఏ విధమైన అధీకృత నిధికి సంబంధించి నియమించబడిన రోజు వర్తించదు."]
["(च) नियत दिन को वर्तमान ऐसी किसी योजना के संबंध में या केन्द्रीय सरकार के अनुमोदन से नियत दिन के पश्‍चात् बनाई गई ऐसी किसी योजना के संबंध में लागू नहीं होगी जिसके द्वारा सरकार ने अपने कर्मचारियों के सम्बलमों में से सेवा की शर्तों के भागरूप में से कतिपय अनिवार्य कटौतियां सरकार द्वारा किए जाने के प्रतिफलस्वरूप कर्मचारी की मृत्यु पर या उसके जीवन पर आश्रित आकस्मिकता के घटित होने पर धन देने का आश्‍वासन दिया है,","(చ) ప్రస్తుతం నియమించబడిన రోజున లేదా అటువంటి పథకానికి సంబంధించి లేదా నియమించబడిన రోజు తర్వాత కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆమోదంతో చేసిన ఏదైనా పథకానికి సంబంధించి వర్తించదు, దీని ద్వారా ప్రభుత్వం దాని నుండి సేవా పరిస్థితులలో పాల్గొంది, సిబ్బంది, ఉద్యోగి మరణంపై లేదా అతని జీవితంపై ఆధారపడిన ఆకస్మిక సందర్భంలో కొన్ని తప్పనిసరి తగ్గింపులను ప్రభుత్వం వాగ్దానం చేసింది,"]
["[(छ) कोयला खान भविष्य निधि, कुटुम्ब पेंशन तथा बोनस स्कीम अधिनियम, 1948 (1948 का 46) या कर्मचारी भविष्य-निधि तथा कुटुम्ब पेंशन निधि अधिनियम, 1952 (1952 का 10) के अधीन बनाई गई ऐसी किसी कुटुम्ब पेन्शन स्कीम के संबंध में लागू न होगी जो उक्‍त स्कीम के अन्तर्गत आने वाले कर्मचारियों के लिए कुटुम्ब पेंशन तथा जीवन बीमा प्रसुविधाओं का उपबंध करती है ।]","[(ఛ) బొగ్గు గనుల ప్రావిడెంట్ ఫండ్, ఫ్యామిలీ పెన్షన్ అండ్ బోనస్ స్కీమ్ యాక్ట్, 1948 (46 లో 1948) లేదా ఎంప్లాయీస్ ప్రావిడెంట్ ఫండ్ అండ్ ఫ్యామిలీ పెన్షన్ ఫండ్ యాక్ట్, 1952 (1952 లో 10) . ఈ పథకం కింద ఉన్న ఉద్యోగులకు కుటుంబ పెన్షన్ మరియు జీవిత బీమా సౌకర్యాల నిబంధనలు వర్తించవు.]"]
["[45. कतिपय विविध बीमाकर्ताओं के नियंत्रित कारबार का अन्तरण होने विषयक विशेष उपबंध—","[45. కొన్ని ఇతర బీమా సంస్థల నియంత్రిత వ్యాపార బదిలీకి సంబంధించిన ప్రత్యేక నిబంధన-"]
["धारा 44 के खंड (ग) में किसी बात के होते हुए भी केन्द्रीय सरकार शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा यह निदेश दे सकेगी कि ऐसी तारीख को और से, जो अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट की जाए, ऐसे विविध बीमाकर्ता के, जिसके कार्यकलाप के प्रबंध के लिए प्रशासक बीमा अधिनियम की  धारा 52क के अधीन नियुक्‍त कर दिया गया है, नियंत्रित कारबार संबंधी आस्तियों और दायित्व निगम को अन्तरित और उसमें निहित हो जाएंगे और ऐसी अधिसूचना के निकाले जाने पर इस अधिनियम के उपबंध ऐसे बीमाकर्ता के तथा उसके नियंत्रित कारबार की आस्तियों और दायित्वों का निगम में निहितीकरण होने के संबंध में, जहां तक शक्य हो, ऐसे लागू होंगे जैसे वे अन्य सब बीमाकर्ता तथा उनके नियंत्रित कारबार की आस्तियों और दायित्वों का निगम में निहितीकरण होने के संबंध में लागू होते हैं । किन्तु वे इस उपांतरण सहित लागू होंगे कि इस अधिनियम में नियत दिन के प्रति निर्देशों का यह अर्थ लगाया जाएगा कि वे अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट दिन के प्रति निर्देश हैं ।]","సెక్షన్ 44 లోని క్లాజ్ (సి) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, కేంద్ర ప్రభుత్వం, అధికారిక గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా, అటువంటి ఇతర బీమా సంస్థ, అటువంటి బీమా సంస్థ యొక్క కార్యకలాపాల నిర్వహణ కోసం, నోటిఫికేషన్‌లో పేర్కొన్న తేదీ నుండి మరియు తేదీ వరకు సూచించవచ్చు. భీమా చట్టం యొక్క సెక్షన్ 52 క కింద నిర్వాహకుడిని నియమించారు, నియంత్రిత వ్యాపారం యొక్క ఆస్తులు మరియు బాధ్యతలు కార్పొరేషన్‌కు బదిలీ చేయబడతాయి మరియు ఇవ్వబడతాయి మరియు అటువంటి నోటిఫికేషన్‌ను తొలగించినప్పుడు ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలలో అటువంటి బీమా మరియు దాని నియంత్రిత వ్యాపారం యొక్క ఆస్తులు మరియు బాధ్యతలు ఉంటాయి. కార్పొరేషన్‌లోని వెస్టింగ్‌కు సంబంధించి, వీలైనంతవరకూ, ఇతర అన్ని బీమా సంస్థలకు మరియు కార్పొరేషన్‌లోని వారి నియంత్రిత వ్యాపార ఆస్తులు మరియు బాధ్యతలకు సంబంధించి వారు వర్తించే విధంగానే వర్తింపజేయాలి. ఏదేమైనా, ఈ చట్టంలో నియమించబడిన రోజు సూచనలు నోటిఫికేషన్‌లో పేర్కొన్న రోజుకు సూచనలుగా నిర్ణయించబడతాయని సవరణతో సహా వారు వర్తింపజేస్తారు."]
["46. निगम या समितियों के संघटन में त्रुटियों से कार्य या कार्यवाहियां अविधिमान्य नहीं हो जांएगी—","46. ​​కార్పొరేషన్లు లేదా కమిటీల ఏర్పాటులో లోపాలు లేదా కార్యకలాపాలు చెల్లవు."]
["निगम या निगम की किसी समिति का कोई कार्य या कार्यवाही यथास्थिति निगम या समिति के संघटक में किसी रिक्‍तता या त्रुटि होने के कारण प्रश्‍नास्पद नहीं किया जाएगा या की जाएगी ।","కార్పొరేషన్ లేదా కమిటీ యొక్క రాజ్యాంగంలో ఏదైనా ఖాళీ లేదా లోపం కారణంగా కార్పొరేషన్ లేదా కార్పొరేషన్ యొక్క కమిటీ యొక్క ఎటువంటి చర్య లేదా చర్యను ప్రశ్నించడం లేదా పరిగణనలోకి తీసుకోకూడదు."]
["47. अधिनियम के अधीन की गई कार्यवाही के लिए परित्राण—","47. చట్టం క్రింద తీసుకున్న చర్యలను రద్దు చేయడం-"]
["निगम के किसी सदस्य या कर्मचारी के खिलाफ कोई वाद, अभियोजन या अन्य विधिक कार्यवाही किसी ऐसी बात के लिए नहीं की जाएगी जो इस अधिनियम के अधीन सद्‌भावपू्र्वक की गई अथवा की जाने के लिए आशयित है ।","ఈ చట్టం ప్రకారం మంచి విశ్వాసంతో చేయటానికి లేదా ఉద్దేశించిన దేనికోసం కార్పొరేషన్ యొక్క ఏ సభ్యుడు లేదా ఉద్యోగిపై ఎటువంటి దావా, ప్రాసిక్యూషన్ లేదా ఇతర చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోకూడదు."]
["48. नियम बनाने की शक्‍ति—","48. నియమాలు చేసే అధికారం."]
["(1) केन्द्रीय सरकार इस अधिनियम के प्रयोजनों को पूरा करने के लिए नियम शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा बना सकेगी ।","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం, అధికారిక గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం నియమాలను రూపొందించవచ్చు."]
["(2) विशिष्‍टतया और पूर्वगामी शक्‍ति की व्यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, ऐसे नियम निम्नलिखित सब विषयों या उन में से या किसी के लिए उपबंध कर सकेंगे, अर्थात् :","(2) పైన పేర్కొన్న శక్తి యొక్క సాధారణతకు ప్రత్యేకంగా మరియు పక్షపాతం లేకుండా, అటువంటి నియమాలు ఈ క్రింది అన్ని విషయాలకు లేదా ఏదైనా వాటికి అందించాలి, అవి:"]
["(क) सदस्यों की पदाविधि तथा सेवा की शर्तें,","(క) సభ్యుల సేవ యొక్క విధానం మరియు షరతులు,"]
["[(कक) धारा 5 की उपधारा (2) के अधीन ऐसी लिखतें, जो जारी की जाएं और कार्यपूंजी की रकम;]","[(కక) సెక్షన్ 5 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కింద ఇటువంటి సాధనాలు జారీ చేయబడాలి మరియు పని మూలధనం మొత్తం;]"]
["(ख) वह रीति जिसमें ऐसी किसी निधि के धन और अन्य आस्तियां, जो धारा 8 में निर्दिष्‍ट हैं, निधि के न्यासधारियों और निगम के बीच प्रभाजित की जाएंगी,","(ఖ) సెక్షన్ 8 లో పేర్కొన్న విధంగా ఏదైనా ఫండ్ యొక్క నిధులు మరియు ఇతర ఆస్తులను ఫండ్ యొక్క ధర్మకర్తలు మరియు కార్పొరేషన్ల మధ్య విభజించే విధానం;"]
["(ग) वे सेवाएं जो मुख्य अभिकर्ता द्वारा धारा 12 के परन्तुक के प्रयोजन के लिए की जानी चाहिए थीं ;","(గ) సెక్షన్ 12  నిబంధన కొరకు ప్రిన్సిపల్ ఏజెంట్ చేయవలసిన సేవలు;"]
["[(गग) निगम के कर्मचारियों  की, जिनके अंतर्गत वे व्यक्‍ति भी हैं जो इस अधिनियम के अधीन नियत दिन को निगम के कर्मचारी  बने, सेवा के निबंधन और शर्तें ;]","[(గగ) కార్పొరేషన్ యొక్క ఉద్యోగులు, ఈ చట్టం క్రింద నియమించబడిన రోజున కార్పొరేషన్ యొక్క ఉద్యోగులుగా మారిన వ్యక్తులతో సహా, సేవా నిబంధనలు మరియు షరతులు;]"]
["(घ) धारा 17 के अधीन संघटित अधिकरणों की अधिकारिता,","(ఘ) సెక్షన్ 17, కింద నిర్వహించిన ట్రిబ్యునల్స్ యొక్క అధికార పరిధి"]
["(ङ) वह रीति जिससे और वे व्यक्‍ति जिनको इस अधिनियम के अधीन कोई प्रतिकर चुकाया जा सकेगा,","(ఙ) ఈ చట్టం ప్రకారం ఏ వ్యక్తైనా మరియు ఏదైనా పరిహారం చెల్లించాల్సిన విధానం;"]
["(च) वह समय जिसके भीतर कोई विषय, जो इस अधिनियम के अधीन किसी अधिकरण को विनिश्‍चय के लिए निर्दिष्‍ट किया जा सकता है, इस प्रकार निर्दिष्‍ट किया जा सकेगा,","(చ) ఈ చట్టం క్రింద ఏదైనా ట్రిబ్యునల్‌కు నిర్ణయం కోసం సూచించబడే ఒక విషయం దీని ప్రకారం పేర్కొనబడవచ్చు;"]
["(छ) वह रीति जिससे और वे शर्तें जिनके अधीन रहते हुए निगम द्वारा विनिधान किए जा सकेंगे,","(ఛ) కార్పొరేషన్ పెట్టుబడులు పెట్టే విధానం మరియు షరతులు;"]
["(ज) वह रीति जिससे प्रत्येक आंचलिक कार्यालय के लिए एक कर्मचारी और अभिकर्ता संबंध समिति संघटित की जा सकेगी,","(జ) ప్రతి మండల కార్యాలయానికి ఉద్యోగి మరియు ఏజెంట్ సంబంధాల కమిటీని ఏర్పాటు చేసే విధానం,"]
["(झ) वह प्ररूप जिसमें निगम के क्रियाकलापों के वृत्तांत दर्शित करने वाली रिपोर्ट तैयार की जाएगी,","(ఝ) కార్పొరేషన్ యొక్క కార్యకలాపాల ఖాతాలను చూపించే నివేదికను తయారుచేసే రూపం;"]
["(ञ) वे शर्तें जिनके अधीन रहते हुए निगम कर्मचारियों को नियुक्‍त कर सकेगा,","(ఞ) కార్పొరేషన్ ఉద్యోగులను నియమించడానికి షరతులు"]
["(ट) इस अधिनियम के अधीन देय फीसें और वह रीति जिससे वे संगृहीत की जानी हैं ;","(ట) ఈ చట్టం క్రింద చెల్లించవలసిన ఫీజులు మరియు అవి వసూలు చేయవలసిన విధానం;"]
["(ठ) कोई अन्य विषय जो विहित किया जाना है या किया जाए ।","(ठ) సూచించాల్సిన లేదా సూచించదగిన ఏదైనా ఇతర విషయం."]
["[(2क) निगम के कर्मचारियों और अभिकर्ताओं की, जिनके अंतर्गत वे व्यक्‍ति भी हैं, जो इस अधिनियम के अधीन नियत दिन को निगम के कर्मचारी और अभिकर्ता बने, सेवा के निबंधनों और शर्तों की बाबत, वे विनियम और अन्य उपबंध, जो जीवन बीमा निगम (संशोधन) अधिनियम, 1981 के प्रारंभ के ठीक पूर्व प्रवृत्त थे, उपधारा (2) के खंड (गग) के अधीन बनाए गए नियम समझे जाएंगे और इस धारा के अन्य उपबंधों के अधीन रहते हुए, तद्नुसार प्रभावी होंगे ।","[(2క) కార్పొరేషన్ యొక్క ఉద్యోగులు మరియు ఏజెంట్లలో అంతర్గతంగా ఈ వ్యక్తి కూడా ఉంటారు,వారు ఈ నియమం ఆధారంగా ఏర్పరచబడిన దినాన  కార్పొరేషన్ యొక్క ఉద్యోగిగా మరియు ఏజెంటుగా అవుతారు,సేవా నిబంధనలు మరియు షరతులకు సంబంధించి, లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్ కార్పొరేషన్ (సవరణ) చట్టం, 1981 ప్రారంభానికి ముందు, వెంటనే అమల్లోకి వచ్చిన నిబంధనలు మరియు వేరే ఇతర నిబంధనలు, ఉప-సెక్షన్ (2) యొక్క నిబంధన (గగ్) కింద తయారు చేయబడిన నిబంధనలుగా పరిగణించబడతాయి, ఈ విభాగం యొక్క ఇతర నిబంధనలకు లోబడి, అవి తదనుగుణంగా ప్రభావవంతంగా ఉంటాయి.  "]
["(2ख) उपधारा (2) के खंड (गग) द्वारा प्रदत्त नियम बनाने की शक्‍ति के अन्तर्गत, ऐसी तारीख से, जो 20 जून, 1979 से पूर्व की न हो, निम्‍नलिखित होंगी :","(2ఖ) జూన్ 20, 1979 కంటే ముందు తేదీ నుండి, ఉప-విభాగం (2) యొక్క నిబంధన (గగ) చేత అందించబడిన నియమాలను రూపొందించే అధికారం క్రింద, ఈ క్రిందివి ఉండాలి:"]
["(i) ऐसे नियमों को भूतलक्षी प्रभाव देने की शक्‍ति ; और","(i) అటువంటి నియమాలకు పునరాలోచన ప్రభావాన్ని ఇచ్చే అధికారం; మరియు"]
["(ii) उपधारा (2क) में निर्दिष्‍ट विनियमों और अन्य उपबंधों का परिवर्धन, परिवर्तन या निरसन के रूप में, भूतलक्षी प्रभाव देकर संशोधन करने  की शक्‍ति ।","(ii) ఉపవిభాగం (2క) లో పేర్కొన్న నిబంధనలు మరియు ఇతర నిబంధనల యొక్క అదనంగా, మార్పు, లేదా రద్దు చేయడం గురించి పునరాలోచన ప్రభావాన్ని ఇవ్వడం ద్వారా సవరించే అధికారం."]
["(2ग) किसी न्यायालय, अधिकरण या अन्य प्राधिकरण के किसी निर्णय, डिक्री या आदेश के होते हुए भी और औद्योगिक विवाद अधिनियम, 1947 (1947 का 14) या किसी अन्य विधि में या तत्समय प्रवृत्त किसी करार, परिनिर्धारण, पंचाट या अन्य लिखत में किसी बात के होते हुए भी, उपधारा (2) के खंड (गग) और उपधारा (2ख) के उपबंध और उक्‍त खंड (गग) के अधीन बनाए गए कोई नियम प्रभावी होंगे और किसी तारीख से भूतलक्षी प्रभाव देकर बनाया गया ऐसा कोई नियम भी उस तारीख से प्रभावी हो गया समझा जाएगा ।]","(2 గ) ఏదైనా కోర్టు, ట్రిబ్యునల్ లేదా ఇతర అధికారం యొక్క ఏదైనా నిర్ణయం, డిక్రీ లేదా ఆర్డర్ ఉన్నప్పటికీ మరియు పారిశ్రామిక వివాదాల చట్టం, 1947 (1947 లో 14) లేదా ఏదైనా ఇతర చట్టం లేదా ఏదైనా ఒప్పందం, నిర్ణయం, మధ్యవర్తిత్వం లేదా ఇతర వ్రాయడంలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, సబ్-సెక్షన్ (2) లోని క్లాజ్ (గగ) మరియు సబ్-సెక్షన్ (2 ఖ) యొక్క నిబంధనలు మరియు చెప్పిన నిబంధన (గగ) కింద తయారు చేయబడిన ఏదైనా నియమం ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది మరియు తేదీ నుండి పునరాలోచన ప్రభావంతో చేసిన ఏ నియమం అయినా ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది. ఆ తేదీ నుండి అమలులోకి వచ్చినట్లు భావించబడుతుంది.]"]
["[(3) इस अधिनियम के अधीन केन्द्रीय सरकार द्वारा बनाया गया प्रत्येक नियम, बनाए जाने के पश्‍चात् यथाशीघ्र, संसद् के प्रत्येक सदन के समक्ष जब वह सत्र में हो, तीस दिन की अवधि के लिए रखा जाएगा ।","[(3) ఈ చట్టం ప్రకారం కేంద్ర ప్రభుత్వం చేసిన ప్రతి నియమాన్ని ప్రతి పార్లమెంటు సభ ముందు ముప్పై రోజుల వ్యవధిలో, అది చేసిన తర్వాత, ప్రతి పార్లమెంటు సెషన్ ముందు ఉంచాలి."]
["49. विनियम बनाने की शक्‍ति—","49. నిబంధనలు చేసే అధికారం-"]
["(1) निगम इस अधिनियम के उपबंधों को कार्यान्वित करने के प्रयोजन के लिए जिन विषयों के लिए उपबन्ध करना समीचीन है उन सबके लिए उपबन्ध करने के लिए ऐसे विनियम, जो इस अधिनियम और इसके अधीन बनाए गए नियमों से असंगत नहीं हैं, केन्द्रीय सरकार के पूर्व अनुमोदन से भारत के राजपत्र में अधिसूचना द्वारा बना सकेगा ।","(1) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేసే ప్రయోజనం కోసం, ఈ నిబంధనలకు విరుద్ధంగా ఉన్న నిబంధనలను అందించడానికి ఏ నిబంధనలు ఉపయోగపడతాయో, ఈ చట్టానికి విరుద్ధంగా లేని నిబంధనలు, కేంద్ర ప్రభుత్వం. ముందస్తు అనుమతితో, గెజిట్ ఆఫ్ ఇండియాలో నోటిఫికేషన్ ద్వారా చేయవచ్చు."]
["(क) निगम की उन शक्‍तियों तथा कृत्यों के लिए, जो आंचलिक प्रबंधकों को प्रत्यायोजित किए जा सकेंगे,","(క) జోనల్ నిర్వాహకులకు అప్పగించబడే కార్పొరేషన్ యొక్క అధికారాలు మరియు విధుల కోసం,"]
["[(ख) निगम के कर्मचारियों और अभिकर्ताओं की भर्ती की पद्धति के लिए तथा अभिकर्ताओं की सेवा के निबंधनों और शर्तों के लिए;]","[(ఖ) కార్పొరేషన్ యొక్క ఉద్యోగులు మరియు ఏజెంట్ల నియామక పద్ధతి మరియు ఏజెంట్ల సేవా నిబంధనలు మరియు షరతుల కోసం;]"]
["(ग) धारा 22 के अधीन संघटित बोर्डों के सदस्यों की संख्या, पदावधि और सेवा की शर्तों के लिए,","(గ) సెక్షన్ 22, కార్యాలయ వ్యవధి మరియు సేవా పరిస్థితుల క్రింద ఏర్పాటు చేసిన బోర్డుల సభ్యుల సంఖ్య,"]
["(घ) इस अधिनियम के अधीन स्थापित प्रत्येक अंचल की राजक्षेत्रीय सीमाओं के लिए और प्रत्येक अंचल में किए जाने वाले कारबार के लिए,","(ఘ) ఈ చట్టం క్రింద స్థాపించబడిన ప్రతి జోన్ యొక్క ప్రాదేశిక పరిమితుల కోసం మరియు ప్రతి జోన్‌లో వ్యాపారం చేయాల్సిన అవసరం ఉంది;"]
["(ङ) उस रीति के लिए जिससे निगम की निधि रखी जाएगी,","(ఙ) కార్పొరేషన్ యొక్క నిధిని ఉంచే విధానం,"]
["(च) आंचलिक कार्यालयों में से प्रत्येक में पृथक् निधियां और लेखा रखने के लिए,","(చ) ప్రతి మండల కార్యాలయంలో ప్రత్యేక నిధులు మరియు ఖాతాలను ఉంచడానికి,"]
["(छ) प्रत्येक खंड कार्यालय की अधिकारिता के लिए और किसी खंड कार्यालय द्वारा अनुसेवित क्षेत्र में खंड कार्यालय को ऐसे किसी विषय के बारे में सलाह देने के प्रयोजन के लिए बीमा पालिसीधारियों की प्रतिनिधि परिषदों की स्थापना करने के लिए, जो उन्हें निर्दिष्‍ट किया जाए,","(ఛ) ప్రతి బ్లాక్ ఆఫీస్ యొక్క అధికార పరిధి కోసం బీమా పాలసీ హోల్డర్ల ప్రతినిధి మండళ్లను ఏర్పాటు చేయడం మరియు ఏ ప్రాంతంలోనైనా బ్లాక్ ఆఫీసుకు సూచించటం కోసం బ్లాక్ ఆఫీస్ చేత సూచించబడే ఏదైనా విషయానికి బ్లాక్ ఆఫీస్ చేత కేటాయించబడటం."]
["(ज) निगम के अधिवेशनों में कारबार के संचालन के लिए,","(జ) కార్పొరేషన్ యొక్క సమావేశాలలో వ్యాపార ప్రవర్తన కోసం,"]
["(झ) निगम की समितियों के बनाने के लिए और निगम की शक्‍तियां और कृत्य ऐसी समितियों को प्रत्यायोजित करने के लिए और ऐसी समितियों के अधिवेशनों में कारबार के संचालन के लिए,","(ఝ) కార్పొరేషన్ యొక్క కమిటీలను ఏర్పాటు చేయడం మరియు కార్పొరేషన్ యొక్క అధికారాలు మరియు విధులను అటువంటి కమిటీలకు అప్పగించడం మరియు అటువంటి కమిటీల సమావేశాలలో వ్యాపారం నిర్వహించడం;"]
["(ट) जहां कहीं आवश्यक हो, वहां विशेष बोनस घोषित करने के प्रयोजन से उन बीमापालिसियों के वर्गीकरण के लिए, जो चाहे तो निगम द्वारा, चाहे ऐसे किसी बीमाकर्ता द्वारा, जिसका नियंत्रित कारबार निगम को अन्तरित और उसमें निहित हो गया है, दी गई हैं,","(ట) అవసరమైన చోట, ప్రత్యేక బోనస్‌లను ప్రకటించే ఉద్దేశ్యంతో, ఆ భీమా సంస్థల వర్గీకరణ కోసం, కార్పొరేషన్ అందించినది, ఏ బీమా సంస్థ అయినా వ్యాపారాన్ని నియంత్రించే వ్యాపారానికి బదిలీ చేయబడి, కార్పొరేషన్‌లో ఉంచబడుతుంది. "]
["(ठ) उस रीति के लिए जिससे और उन अन्तरालों के लिए जिनमें विभिन्न आंचलिक कार्यालयों, खंड कार्यालयों और शाखा कार्यालयों के लेखाओं का निरीक्षण और संपरीक्षा किया जा सकेगा या की जा सकेगी,","(ఠ) వివిధ మండల కార్యాలయాలు, బ్లాక్ ఆఫీసులు మరియు బ్రాంచ్ ఆఫీసుల ఖాతాలను పరిశీలించి, ఆడిట్ చేసే విధానం మరియు విరామాలకు చేయవచ్చు లేదా చేయబడవచ్చు,"]
["(ड) उन शर्तों के लिए जिनके अधीन रहते हुए निगम द्वारा कोई संदाय किए जा सकेंगे,उपबन्ध कर सकेंगे ।","(డ) కార్పొరేషన్ ద్వారా ఏదైనా చెల్లింపు చేయగలిగే షరతుల కోసం, వారు అందించగలరు."]
["(धारा 16 देखिए)","(సెక్షన్ 16 చూడండి)"]
["प्रतिकर अवधारण के लिए सिद्धान्त","పరిహారం నిలుపుదల కోసం సూత్రాలు"]
["भाग क","భాగం క"]
["जिस अंश (शेयर) पूंजी पर लाभांश या बोनस देय है वैसी अंश (शेयर) पूंजी वाले जिस बीमाकर्ता ने उस पूरे अधिशेष या उसके किसी भाग को बोनस के रूप में पालिसीधारियों में आबंटित कर दिया है जो उसके नियंत्रित कारबार संबंधी पहली जनवरी, 1955 के पूर्वतर किसी तारीख के अंतिम बीमांकिक अन्वेषण की बाबत ऐसी संक्षिप्‍तियों में सम्प्रदर्शित है, जो बीमा अधिनियम की चतुर्थ अनुसूची के भाग 2 के अनुकूल तैयार की गई है, उस बीमाकर्ता को निगम द्वारा देय प्रतिकर पैरा 1 या 2 में से जो भी बीमाकर्ता के लिए अधिक लाभप्रद हो उसके उपबन्धों के अनुसार संगणित किया जाएगा ।","డివిడెండ్ లేదా బోనస్ చెల్లించాల్సిన భాగం (వాటా) మూలధనంతో ఉన్న బీమా, దాని నియంత్రిత వ్యాపారానికి సంబంధించి 1955 జనవరి మొదటి రోజున పాలసీదారులకు మొత్తం మిగులు లేదా దానిలోని కొంత భాగాన్ని బోనస్‌గా కేటాయించింది, తేదీ యొక్క చివరి వాస్తవిక దర్యాప్తుకు సంబంధించి, భీమా చట్టానికి నాల్గవ షెడ్యూల్ యొక్క పార్ట్ 2 ప్రకారం, ఆ బీమా సంస్థకు కార్పొరేషన్ చెల్లించాల్సిన పరిహారం, బీమా సంస్థకు ఏది ఎక్కువైతే అలాంటి సంక్షిప్త పత్రాలు తయారు చేయబడతాయి. ప్రయోజనకరమైన నిబంధనల ప్రకారం లెక్కించబడుతుంది."]
["पैरा 1—","పారా 1—"]
["अधिशेष का जितना अंश सुसंगत बीमांकिक अन्वेषणों संबंधी पूर्वोक्‍त जैसी संक्षिप्‍तियों में अंश (शेयर) धारियों में आबंटित के रूप में सम्प्रदर्शित है उसके वार्षिक औसत के बीस गुने के उस अंक से गुणा किए जाने पर आई राशि, जो 1950 में 1955 तक के कलैंडर वर्षों के अभ्यन्तर प्रवृत्त औसत कारबार को सुसंगत बीमांकिक अन्वेषणों में से सर्वप्रथम अन्वेषण से अव्यवहित पूर्व वाले बीमांकिक अन्वेषण की तारीख और उस तारीख के बीच वाली, जिसको ऐसे अन्वेषणों में से अंतिम अन्वेषण हुआ था, कालावधि में समाविष्‍ट कलैंडर वर्षों के अभ्यन्तर प्रवृत्त औसत कारबार के समानुपात के बराबर है ।","సంక్షిప్తాలలో వాటాలలో (వాటాలలో) కేటాయించినట్లుగా మిగులు మొత్తం ప్రతిబింబిస్తుంది, సంబంధిత యాక్యూరియల్ పరిశోధనల పైన పేర్కొన్న దాని వార్షిక సగటును ఇరవై రెట్లు గుణించి 1950 నుండి 1955 క్యాలెండర్ సంవత్సరాల సంఖ్యతో గుణించాలి. మొదటి యాక్చువల్ అన్వేషణ తేదీ మరియు చివరి అన్వేషణలు జరిగిన తేదీ మధ్య పొందికైన యాక్చురియల్ పరిశోధనల యొక్క మొదటి ధోరణి, క్యాలెండర్ సంవత్సరాల్లో సగటు ట్రెండింగ్ క్యాలెండర్ సంవత్సరాలకు అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది."]
["पैरा 2—","పారా 2—"]
["स्पष्टीकरण 1—","వివరణ 1—"]
["पैरा 1 के प्रयोजनों के लिए,—","పేరా 1 యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, -"]
["(क) “सुसंगत बीमांकिक अन्वेषणों” से 1 जनवरी, 1955 से पूर्व की तारीखों पर के अंतिम बीमांकिक अन्वेषणों की वह न्यूनतम संख्या (जो किसी अवस्था में दो से कम न होगी) अभिप्रेत है जिससे उस तारीख के, जब ऐसे अन्वेषणों में से सर्वप्रथम अन्वेषण के अव्‍यवहित पूर्व बीमांकिक अन्वेषण किया गया था और उस तारीख के, जब ऐसे अन्वेषणों में से अंतिम अन्वेषण किया गया था, बीच वाली कालावधि चार वर्ष से कम की नहीं होगी,","(క) \"కోహెరెంట్ యాక్చురియల్ ఇన్వెస్టిగేషన్స్\" అంటే జనవరి 1, 1955 కి ముందు తేదీలలో, చివరిసారిగా చివరి అన్వేషణల సంఖ్య (ఇది ఏ దశలోనైనా రెండు కంటే తక్కువ ఉండకూడదు), అటువంటి అన్వేషణలు మొదట చేపట్టిన తేదీ నాటికి, అన్వేషణకు ముందు కనిపెట్టబడని యాక్చువల్ అన్వేషణ జరిగింది మరియు అలాంటి అన్వేషణలు చివరిగా నిర్వహించిన తేదీ మధ్య కాల వ్యవధి నాలుగు సంవత్సరాల కన్నా తక్కువ ఉండకూడదు"]
["(ख) “प्रवृत्त औसत कारबार” से बीमाकर्ता द्वारा अपने नियंत्रित कारबार के सिलसिले में बीमाकृत सब राशियों का औसत (किसी बीमाकृत बोनस सहित) अभिप्रेत है जैसे कि वह सुसंगत कलैंडर वर्षों में से प्रत्येक वर्ष के इकतीस दिसम्बर को हो ।","(ఖ) \"ట్రెండింగ్ యావరేజ్ బిజినెస్\" అంటే, తన నియంత్రిత వ్యాపారానికి సంబంధించి బీమా చేసిన బీమా మొత్తం యొక్క సగటు (ఏదైనా బీమా చేసిన బోనస్‌తో సహా) అంటే సంబంధిత క్యాలెండర్ సంవత్సరాల్లో ప్రతి సంవత్సరం ఇరవై మొదటి డిసెంబర్‌లో ఉన్నట్లుగా."]
["स्पष्टीकरण 2—","వివరణ 2—"]
["जहां कि बीमाकर्ता ने ऐसे किसी अधिशेष का, जैसा पैरा 1 में निर्दिष्‍ट है, 5 प्रतिशत से अधिक अंश (शेयर) धारियों में आबंटित कर दिया है वहां बीमाकर्ता की बाबत उस पैरे के प्रयोजनोंके लिए समझा जाएगा कि उसने अधिशेष का केवल 5 प्रतिशत आबंटित किया है और जहां कि बीमाकर्ता ने अंश (शेयर) धारियों में ऐसा कोई अधिशेष आबंटित नहीं किया है या ऐसे किसी अतिशेष का 3½ प्रतिशत से कम आबंटित किया है वहां बीमाकर्ता का बाबत उस पैरे के प्रयोजनों के लिए यह समझा जाएगा कि उसने 3½ प्रतिशत आबंटित किया है ।","పారా 1 లో పేర్కొన్న విధంగా ఏదైనా మిగులు ఉన్నవారిలో బీమా 5 శాతం కంటే ఎక్కువ వాటాను (వాటాలను) కేటాయించిన చోట, బీమా సంస్థకు సంబంధించి మిగులులో 5 శాతం మాత్రమే కేటాయించినట్లు పరిగణించబడుతుంది. మరియు బీమా సంస్థ వాటాదారులకు అటువంటి మిగులును కేటాయించకపోతే లేదా అటువంటి మిగులులో 3½ శాతం కన్నా తక్కువ కేటాయించకపోతే, సమాన విషయంలో 3½ శాతం కేటాయించినట్లు భావించబడుతుంది."]
["स्पष्टीकरण 3—","వివరణ 3—"]
["भारत के बाहर निगमित किसी बीमाकर्ता की अवस्था में, अंश (शेयर) धारियों में आबंटित अधिशेष अंश (शेयर) के औसत की बाबत पैरा 1 के प्रयोजनों के लिए यह समझा जाएगा कि वह ऐसे अंक द्वारा, जो नीचे वर्णित दो अंकों का अर्थात् :—","భారతదేశం వెలుపల విలీనం చేయబడిన బీమా విషయంలో, వాటా హోల్డింగ్ షేర్లలో కేటాయించిన మిగులు వాటా (షేర్లు) సగటుకు సంబంధించి పేరా 1 యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, క్రింద పేర్కొన్న రెండు అంకెల వంటి మార్కుల ద్వారా పరిగణించబడుతుంది: -"]
["(i) बीमाकर्ता के संसार व्यापी कारबार लेखे अधिशेष में से, जो अंश (शेयर) धारियों में आबंटित है [ऐसा अंश (शेयर) स्पष्टीकरण 2 के उपबन्धों के अधीन रहते हुए संगणित किया जाएगा] उस अंश (शेयर) का जो अनुपात उस पूरे अधिशेष से है जो उस अन्तिम बीमांकिक अन्वेषण के प्रति निर्देश से अभिनिश्‍चित किया गया है जो ऐसे कारबार के उस रूप से संबद्ध है जो उस कारबार का पहली जनवरी, 1955 से पूर्वतर तारीख को था उस अनुपात के समतुल्य अंक, और","(i) వాటాదారు (షేర్) హోల్డర్లకు కేటాయించిన భీమా యొక్క ప్రపంచవ్యాప్త వ్యాపార ఖాతాల మిగులులో [అటువంటి వాటా (షేర్) వివరణ 2 యొక్క నిబంధనలకు లోబడి లెక్కించబడుతుంది] ఆ వాటా యొక్క నిష్పత్తి (షేర్) ఆ మొత్తం మిగులుకు, ఆ వ్యాపారం యొక్క మొదటి జనవరి, 1955 కి ముందు తేదీన ఉన్న వ్యాపార రూపంతో సంబంధం ఉన్న చివరి వాస్తవిక పరిశోధన యొక్క సూచన ద్వారా సూచించబడినది, మరియు ఆ నిష్పత్తికి సమానమైన సంఖ్య మరియు"]
["(ii) बीमाकर्ता के संसार व्यापी कारबार लेखे अधिशेष में से, जो अंश (शेयर) धारियों में आबंटित है [ऐसा अंश (शेयर) पैरा 2 के उपबंधों के अधीन रहते हुए संगणित किया जाएगा] उस अंश (शेयर) का जो अनुपात उस पूरे अधिशेष से है जो उस बीमांकिक अन्वेषण के प्रति निर्देश से अभिनिश्‍चित किया गया है जो ऐसे कारबार के उस रूप से संबद्ध है जो ऐसे कारबार का खंड (1) में निर्दिष्‍ट बीमांकिक अन्वेषण से अव्यवहित पहले था उस अनुपात के समतुल्य अंक का औसत है, गुणा किया जाकर उस अधिशेष का वार्षिक औसत है जो सुसंगत बीमांकिक अन्वेषण लेखे बीमा अधिनियम की चतुर्थ अनुसूची के भाग 2 के अनुरूप तैयार की गई संक्षिप्‍तियों में संप्रदर्शित है :","(ii) వాటాలు (షేర్) హోల్డర్లలో కేటాయించిన భీమా యొక్క ప్రపంచవ్యాప్త వ్యాపార ఖాతాల మిగులులో [అటువంటి వాటాలు (షేర్) పేరా 2 లోని నిబంధనలకు లోబడి లెక్కించబడతాయి] వాటాల నిష్పత్తి (షేర్) ఆ మొత్తం మిగులులో వ్యాపారం యొక్క రూపంతో అనుబంధించబడిన వాస్తవిక అన్వేషణకు భిన్నంగా ఉంటుంది, ఇది ఆ వ్యాపారం యొక్క నిబంధన (1) లో పేర్కొన్న వాస్తవిక అన్వేషణ ద్వారా గతంలో విస్మరించబడింది, ఆ నిష్పత్తి యొక్క సమాన బిందువుల సగటు, గుణించాలి మిగులు యొక్క వార్షిక సగటు భీమా యాక్చురియల్ ఇన్వెస్టిగేటివ్ అకౌంట్స్ యాక్ట్ యొక్క నాల్గవ షెడ్యూల్ యొక్క పార్ట్ 2 ప్రకారం తయారుచేసిన సంక్షిప్తాలలో ప్రతిబింబిస్తుంది:"]
["परन्तु ऐसे किसी बीमाकर्ता की अवस्था में, जिसके संबंध में धारा 35 के अधीन आदेश दिया गया है, निम्नलिखित रूप में संगणित रकम की बाबत यह समझा जाएगा कि यह अधिशेष का वार्षिक औसत है :","సెక్షన్ 35 కింద ఆర్డర్ చేసిన ఏదైనా బీమా విషయంలో, ఈ క్రింది విధంగా లెక్కించిన మొత్తానికి సంబంధించి మిగులు యొక్క వార్షిక సగటుగా పరిగణించబడుతుంది:"]
["(क) अधिशेष के वार्षिक औसत में से धारा 35 की उपधारा (2) के अधीन दिए गए किसी आदेश में विनिर्दिष्‍ट आस्तियों पर 3½ प्रतिशत प्रति वर्ष से संगणित एक वर्ष का ब्याज घटाया जाएगा ;","(క) మిగులు యొక్క వార్షిక సగటు సెక్షన్ 35 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కింద చేసిన ఏ క్రమంలోనైనా పేర్కొన్న ఆస్తులపై వార్షిక వడ్డీకి 3½ శాతం నుండి తగ్గించబడుతుంది;"]
["(ख) खंड (क) के अधीन निकले अतिशेष के सम्बन्ध में एक रकम संगणित की जाएगी जिसका उक्‍त अतिशेष से वही अनुपात है जो उन व्यक्‍तियों के जीवनों पर, जो भारत के नागरिक नहीं हैं, दी गई किसी विदेशी करेंसी में अभिव्यक्‍त बीमा पालिसियों से भिन्न, उन पालिसियों लेखे जो बीमाकर्ता के नियंत्रित कारबार से अनुलग्‍न हैं, दायित्व का अनुपात ऐसे कारबार से अनुलग्‍न सब बीमा पालिसियों लेखे दायित्व से है ; उन बीमा पालिसियों पर 31 दिसम्बर, 1955 को जो दायित्व है उसका संगणन द्वितीय अनुसूची के खंड (ख) में अन्तर्विष्‍ट उपबन्धों के अनुसार किया जाएगा :","(ఖ) నిబంధన (క) కింద ఉత్పన్నమయ్యే మిగులుకు సంబంధించి మొత్తం లెక్కించబడుతుంది, ఈ మిగులు నుండి అదే నిష్పత్తితో, భారతదేశ పౌరులు కాని వ్యక్తుల జీవితాలపై ఇచ్చిన ఏ విదేశీ కరెన్సీలోనైనా భీమా పాలసీలు వ్యక్తీకరించబడతాయి. బీమా యొక్క నియంత్రిత వ్యాపారానికి అనుసంధానించబడిన పాలసీల ఖాతాలు, బాధ్యత నిష్పత్తి అటువంటి వ్యాపారానికి అనుసంధానించబడిన అన్ని బీమా పాలసీల బాధ్యత; 31 డిసెంబర్ 1955 నాటికి ఆ భీమా పాలసీల బాధ్యత రెండవ షెడ్యూల్ యొక్క నిబంధన (ఖ) లోని నిబంధనల ప్రకారం లెక్కించబడుతుంది:"]
["परन्तु यह और भी कि—","కానీ ఇంకా ఎక్కువ-"]
["(क) ऐसी किसी अवस्था में, जिसमें कि धारा 35 के अधीन दिया गया आदेश केवल उपधारा (2) के प्रति निर्देश से है, पूर्ववर्ती परन्तुक इस प्रकार प्रभावी होगा मानो उसमें से खंड (ख) को लुप्‍त कर दिया गया हो, और","(క) సెక్షన్ 35 కింద చేసిన ఆర్డర్ సబ్-సెక్షన్ (2) ను సూచించడం ద్వారా మాత్రమే, నిబంధన (ఖ) దాని నుండి తొలగించబడినట్లుగా నిబంధన అమలు చేయబడుతుంది మరియు"]
["(ख) ऐसी किसी अवस्था में, जिसमें कि धारा 35 के अधीन दिया गया आदेश केवल उपधारा (3) के प्रति निर्देश से है, पूर्ववर्ती परन्तुक इस प्रकार होगा मानो—","(ఖ) సెక్షన్ 35 కింద చేసిన ఆర్డర్ సబ్-సెక్షన్ (3) ను సూచించడం ద్వారా మాత్రమే, ఈ నిబంధన ఇలా ఉంటుంది"]
["(i) खंड (क) लुप्‍त कर दिया गया हो,","(i) నిబంధన (క) తొలగించబడింది,"]
["(ii) खंड (ख) में, शब्द, कोष्ठक और अक्षर “खंड (क) के अधीन निकले अतिशेष के सम्बन्ध में” लुप्‍त कर दिए गए हों, “उक्‍त अतिशेष” के स्थान में “अधिशेष की वार्षिक औसत” शब्द रख दिए गए हों और “खंड (ख) में अन्तर्विष्‍ट उपबन्धों के अनुसार” शब्दों, कोष्ठकों और अक्षरों के स्थान में “विनिर्दिष्‍ट पद्धति क से” शब्द और अक्षर रख दिए गए हों ।","(ii) నిబంధన (ఖ) లో, \"క (నిబంధన) కింద ఉత్పన్నమయ్యే మిగులుకు సంబంధించి,\" చెప్పిన మిగులు \"స్థానంలో,\" మిగులు యొక్క వార్షిక సగటు \"అనే పదాలు ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయంగా ఉంది. పదాలు మరియు అక్షరాలు \"నిబంధన (ఖ) లోని నిబంధనలకు అనుగుణంగా\" పదాలు, బ్రాకెట్లు మరియు అక్షరాల స్థానంలో \"పేర్కొన్న పద్ధతి క\" తో."]
["स्पष्टीकरण 4—","వివరణ 4—"]
["जहां कि बीमाकर्ता भारत के बाहर ऐसा निगमित बीमाकर्ता है जिसकी समादत्त पूंजी भारत के बाहर   है, वहां—","భీమా సంస్థ వెలుపల కార్పోరేట్ బీమా సంస్థ భారతదేశం వెలుపల చెల్లింపు మూలధనంతో, అక్కడ-"]
["(क) पैरा 1 में अन्तर्विष्‍ट उपबंध इस प्रकार प्रभावी होंगे मानो “जिसमें से बीमाकर्ता की समादत्त पूंजी के उस भाग के बराबर, जिसे केन्द्रीय सरकार बीमाकर्ता के नियंत्रित कारबार के लिए आबंट्य अवधारित करे, राशि घटा दी जाएगी” शब्द उस पैरा के अन्त में अन्तःस्थापित किए गए हों, और","(క) పారా 1 లో ఉన్న నిబంధనలు ప్రభావవంతంగా ఉంటాయి, దీని నుండి \"బీమా సంస్థ యొక్క చెల్లించిన మూలధనం యొక్క భాగానికి సమానమైన మొత్తాన్ని తగ్గించవచ్చు, ఇది నియంత్రిత వ్యాపారం కోసం కేటాయించాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించగలదు, భీమా \"ఆ పేరా చివరిలో పొందుపరిచారు, మరియు"]
["(ख) पैरा 2 में अन्तर्विष्‍ट उपबंध ऐसे प्रभावी होंगे मानो—","(ఖ) పారా 2 లో ఉన్న నిబంధనలు ఇలా ఉంటే ప్రభావవంతంగా ఉంటాయి"]
["(i) “स्पष्टीकरण 4 के खंड (क) में निर्देशित कटौती किए बिना” शब्द “पैरा 1 के अधीन देय” शब्दों के पूर्व अन्तःस्थापित कर दिए गए हों, और","(i) \"వివరణ 4 యొక్క నిబంధన (క) వద్ద నిర్దేశించకుండా\" అనే పదాలు \"పేరా 1 కింద చెల్లించవలసినవి\" అనే పదాలకు ముందు చేర్చబడ్డాయి మరియు"]
["(ii) “धन समादत्त पूंजी” से आरम्भ होने वाले और “बीमा अधिनियम की प्रथम अनुसूची में से खत्म” होने वाले शब्दों को लुप्‍त कर दिया गया हो ।","(ii) \"సంపద చెల్లింపు మూలధనం\" తో ప్రారంభమై \"భీమా చట్టానికి మొదటి షెడ్యూల్\" తో ముగిసే పదాలు తొలగించబడ్డాయి."]
["भाग ख","భాగం ఖ"]
["जिस अंश (शेयर) पूंजी पर लाभांश या बोनस देय है, वैसी अंश (शेयर) पूंजी वाले जिस बीमाकर्ता ने 1 जनवरी, 1955 से पहले कि किसी तारीख वाले अंतिम बीमांकिक अन्वेषण के बारे में ऐसा कोई आबंटन नहीं किया है जैसा भाग क में निर्दिष्‍ट है, उसे निगम द्वारा जो प्रतिकर दिया जाना है वह प्रतिकर बीमाकर्ता के वर्तमान नियंत्रित कारबार से अनुलग्‍न उसकी आस्तियों के मूल्य के, जो उस तारीख को पैरा 3 के उपबंधों के अनुसार संगणित किया गया है, बराबर रकम में से बीमाकर्ता के 19 जनवरी, 1955 को वर्तमान ऐसे कारबार से अनुलग्‍न उन दायित्वों की रकम घटाकर होगा जो उस तारीख को पैरा 4 के उपबंधों के अनुसार संगणित की गई है ।","డివిడెండ్ లేదా బోనస్ చెల్లించాల్సిన వాటా (షేర్) మూలధనం కలిగిన బీమా, అటువంటి మూలధనం (షేర్) మూలధనం, పార్ట్ క లో పేర్కొన్న విధంగా జనవరి 1, 1955 కి ముందు తేదీతో చివరి యాక్చువల్ అన్వేషణకు సంబంధించి ఎటువంటి కేటాయింపులు చేయలేదు. కార్పొరేషన్ ఇవ్వాల్సిన పరిహారం భీమా యొక్క ప్రస్తుత నియంత్రిత వ్యాపారానికి అనుసంధానించబడిన దాని ఆస్తుల విలువకు సమానం, ఆ తేదీన పారా 3 యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా లెక్కించబడుతుంది, జనవరి 19, 1955 లో బీమా సంస్థ యొక్క తగ్గించబడుతుంది పారా 4 యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఆ తేదీన లెక్కించిన ప్రస్తుత వ్యాపారానికి జతచేయబడిన బాధ్యతల మొత్తం."]
["पैरा 3—","పారా 3—"]
["आस्तियां—","ఆస్తులు—"]
["(क) किसी भूमि या भवनों का बाजार मूल्य,","(క) ఏదైనా భూమి లేదా భవనాల మార్కెట్ విలువ,"]
["(ख) बीमाकर्ता द्वारा धारित किन्हीं अंशों (शेयरों), प्रतिभूतियों या अन्य विनिधानों का बाजार मूल्य,","(ఖ) బీమా సంస్థ వద్ద ఉన్న ఏదైనా వాటాలు (షేర్), సెక్యూరిటీలు లేదా ఇతర పెట్టుబడుల మార్కెట్ విలువ,"]
["(ग) बीमाकर्ता द्वारा पट्टे पर ली हुई सब संपत्तियों लेखे दिए गए प्रीमियमों की पूरी रकम जिसमें से ऐसे प्रत्येक प्रीमियम की अवस्था में वह रकम घटा दी जाएगी जिसका ऐसे प्रीमियम से वही अनुपात है जो पट्टे की उस अवसित अवधि का, जिसके बारे में ऐसा प्रीमियम चुका दिया गया है, पट्टे की पूरी अवधि से है,","(గ) లీజుకు తీసుకున్న అన్ని ఆస్తులపై బీమా చెల్లించిన మొత్తం ప్రీమియంలు, అటువంటి ప్రతి ప్రీమియం విషయంలో, ఈ మొత్తం తగ్గించబడుతుంది, ఇది ప్రీమియం యొక్క మిగిలిన నిష్పత్తి యొక్క మిగిలిన నిష్పత్తి లీజు,  లీజు మొత్తం కాలానికి, వీటిలో ప్రీమియం చెల్లించబడింది,"]
["(घ) बीमाकर्ता को शोध्य ऋणों की रकम, चाहे वे प्रतिभूत हों या अप्रतिभूत हों, वहां तक जहां तक कि उनकी बाबत यह युक्‍तियुक्‍ततः समझा जाता है कि वे प्रत्युद्धरणीय हैं,","(ఘ) భీమాదారునికి చెల్లించాల్సిన అప్పులు, సురక్షితమైనవి లేదా అసురక్షితమైనవి, ఇప్పటివరకు వాటికి సంబంధించి సహేతుకంగా భావించినంతవరకు, వారు నమ్మదగినవారు,"]
["(ङ) उन प्रीमियमों की रकम, जो बीमाकर्ता को जीवन बीमा पालिसियों लेखे शोध्य हो गई हैं किन्तु चुकाई नहीं गई हैं और जिनकी अदायगी के लिए अनुग्रहावधि समाप्‍त नहीं हुई है,","(ఙ) బీమా సంస్థకు జీవిత బీమాకు చెల్లించాల్సిన ప్రీమియంల మొత్తం కానీ చెల్లించబడలేదు మరియు తిరిగి చెల్లించటానికి గడువు ముగియలేదు,"]
["(च) बीमाकर्ता द्वारा किसी बैंक में निक्षेप के रूप में या अन्यथा धृत नकद रकम,","(చ) బీమా సంస్థ బ్యాంకులో డిపాజిట్‌గా ఉంచిన నగదు మొత్తం లేదా,"]
["(छ) पूर्ववर्ती खंडों में से किसी के अन्तर्गत आने वाली आस्तियों से भिन्न सब मूर्त्त आस्तियों का मूल ।","(ఛ) మునుపటి ఏదైనా నిబంధనల క్రింద ఉన్న ఆస్తులు కాకుండా అన్ని స్పష్టమైన ఆస్తుల మూలం."]
["(3) आक्षेप की प्रकृति विवाह अधिकारी द्वारा विवाह-सूचना पुस्‍तक में लेखबद्ध की जाएगी, यदि आवश्‍यक हो तो आक्षेप करने वाले व्‍यक्‍ति को पढ़कर सुनाई और ससझाई जाएगी और उस पर उस व्‍यक्‍ति द्वारा या उसकी ओर से हस्‍ताक्षर किए जाएंगे ।","(3) అభ్యంతరం యొక్క స్వభావాన్ని వివాహ అధికారి ద్వారా వివాహ-సూచనా నోటీసు పుస్తకంలో నమోదు చేయాలి, అవసరమైతే, అభ్యంతరం ఉన్న వ్యక్తి చదివి వినిపించడం మరియు అర్ధం అయ్యేల చేపడం జరుగుతుంది, మరియు దానిపై ఆ వ్యక్తి  లేదా అతని తరపున సంతకం చేస్తారు."]
["8. आक्षेप के प्राप्‍त होने पर प्रक्रिया––","8. అభ్యంతరం అందిన విధానం-"]
["(1) यदि आशयित विवाह के प्रति धारा 7 के अधीन आक्षेप किया जाता है तो विवाह अधिकारी वह विवाह तब तक अनुष्‍ठापित न करेगा जब तक वह उस आक्षेप के विषय में जांच न कर ले और उसका समाधान न हो जाए कि वह आक्षेप ऐसी नहीं है कि विवाह अनुष्‍ठापित न किया जाए या जब तक उस व्‍यक्‍ति द्वारा, जिसने आक्षेप किया हो, वह आक्षेप वापस न ले लिया जाए; किन्‍तु विवाह अधिकारी आक्षेप के विषय में जांच करने और उसका विनिश्‍चय करने में आक्षेप की तारीख से तीस दिन से अधिक नहीं लगाएगा ।","(1) సెక్షన్ 7 కింద ఉద్దేశించిన వివాహానికి వ్యతిరేకంగా ఒక వస్తువు తయారైతే, నేరారోపణ యొక్క అంశాన్ని పరిశీలించి, నేరారోపణ అలా కాదని తేల్చే వరకు వివాహ అధికారి వివాహాన్ని ఏర్పాటు చేయకూడదు. వివాహం గంభీరంగా ఉండరాదని లేదా అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసిన వ్యక్తి తప్ప శిక్షను ఉపసంహరించుకోవాలని; కానీ వివాహ అధికారి దోషిగా తేలిన తేదీ నుండి ముప్పై రోజులకు మించి గడపవలసిన విషయంపై దర్యాప్తు మరియు నిర్ణయం తీసుకోకూడదు."]
["(2) यदि विवाह अधिकारी आक्षेप को ठीक ठहराता है और उस विवाह को अनुष्‍ठापित करने से इन्‍कार करता है तो आशयित विवाह का कोई पक्षकार ऐसे इंकार की तारीख से तीस दिन की कालावधि के भीतर उस जिला न्‍यायालय में अपील कर सकेगा जिसकी अधिकारिता की स्‍थानीय सीमाओं के भीतर उस विवाह अधिकारी का कार्यालय हो और उस अपील में जिला न्‍यायालय का विनिश्‍चय अन्‍तिम होगा तथा विवाह अधिकारी उस न्‍यायालय के विनिश्‍चय के अनुरूप कार्य करेगा ।","(2) వివాహ అధికారి దూకుడును సమర్థిస్తే మరియు ఆ వివాహాన్ని చేయడానికి నిరాకరిస్తే, ఉద్దేశించిన వివాహానికి ఒక పార్టీ అటువంటి తిరస్కరణ తేదీ నుండి ముప్పై రోజుల వ్యవధిలో జిల్లా కోర్టుకు అప్పీల్ చేయవచ్చు, దీని యొక్క స్థానిక అధికార పరిధి ఆ కార్యాలయంలోనే వివాహ అధికారి మరియు ఆ అప్పీల్‌లో జిల్లా కోర్టు నిర్ణయం తుది మరియు వివాహ అధికారి ఆ కోర్టు నిర్ణయానికి అనుగుణంగా వ్యవహరించాలి."]
["9. जांच के बारे में विवाह अधिकारियों की शक्‍तियां–","9. దర్యాప్తుకు సంబంధించి వివాహ అధికారుల అధికారాలు-"]
["(1) धारा 8 के अधीन किसी जांच के प्रयोजन के लिए विवाह अधिकारी को निम्‍नलिखित विषयों, अर्थात् :––","(1) సెక్షన్ 8 కింద ఏదైనా దర్యాప్తు ప్రయోజనం కోసం, వివాహ అధికారికి ఈ క్రింది విషయాలు ఉన్నాయి, అవి: -"]
["(क) साक्षियों को समन करने और उनको हाजिर कराने तथा शपथ पर उनकी परीक्षा करने;","(క) సాక్షులను పిలవడం మరియు సమర్పించడం మరియు ప్రమాణం చేయటానికి వారిని పరీక్షించడం;"]
["(ख) प्रकटीकरण और निरीक्षण;","(ఖ) బహిర్గతం మరియు తనిఖీ;"]
["(ग) दस्‍तावेजों पेश करने के लिए विवश करने;","(గ) పత్రాలను సమర్పించడానికి  బలవంతం చేయడం;"]
["(घ) शपथ-पत्रों पर साक्ष्‍य लेने; तथा","(ఘ) అఫిడవిట్లపై ఆధారాలు; మరియు"]
["(ङ) साक्षियों की परीक्षा के लिए कमीशन निकालने, की बाबत, वही शक्‍तियां होंगी जो वाद का विचारण करते समय सिविल न्‍यायालय में सिविल प्रक्रिया संहिता, 1908 (1908 का 5) के अधीन निहित होती हैं और विवाह अधिकारी के समक्ष कोई कार्यवाही भारतीय दण्‍ड संहिता (1860 का 45) की धारा 193 के अर्थ में न्‍यायिक कार्यवाही समझी जाएगी ।","(ఙ) సాక్షుల పరీక్ష కోసం కమిషన్ ఉపసంహరణకు సంబంధించి, అదే అధికారాలు సివిల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1908 (1908 లో 5) మరియు సివిల్ కోర్టులో వివాహ అధికారి ముందు ఏదైనా విచారణ కింద సివిల్ కోర్టులో ఇవ్వబడతాయి. దావాను పరిశీలిస్తున్నప్పుడు. న్యాయ కార్యకలాపాలు కోడ్ యొక్క సెక్షన్ 193 (1860 లో 45) యొక్క అర్ధంలో ఉన్నట్లు పరిగణించబడతాయి."]
["स्‍पष्‍टीकरण–","స్పస్టికరణ-"]
["विवाह अधिकारी की अधिकारिता की स्‍थानीय सीमाएं ही किसी व्‍यक्‍ति को साक्ष्‍य देने के लिए हाजिर कराने के प्रयोजन के लिए उस अधिकारी के जिले की स्‍थानीय सीमाएं होंगी ।","వివాహ అధికారి యొక్క అధికార పరిధి యొక్క స్థానిక పరిమితులు ఒక వ్యక్తికి సాక్ష్యాలు ఇవ్వడానికి కనిపించే ఉద్దేశ్యంతో ఆ అధికారి జిల్లా యొక్క స్థానిక పరిమితులు."]
["(2) यदि विवाह अधिकारी को यह प्रतीत होता है कि आशयित विवाह के प्रति किया गया आक्षेप उचित नहीं है और सद्‌भावपूर्वक नहीं किया गया है तो वह आक्षेप करने वाले व्‍यक्‍ति पर प्रतिकर के रूप में खर्चा अधिरोपित कर सकेगा, जो एक हजार रुपए से अधिक न होगा, और संपूर्ण या उसका कोई भाग आशयित विवाह के पक्षकारों को दिलवा सकेगा तथा खर्चे के बारे में इस प्रकार दिया गया कोई आदेश उसी रीति से निष्‍पादित किया जा सकेगा जिससे उस जिला न्‍यायालय द्वारा पारित डिक्री की जाती हो जिसकी अधिकारिता की स्‍थानीय सीमाओं के भीतर विवाह अधिकारिता का कार्यालय हो ।","(2) ఉద్దేశించిన వివాహానికి వ్యతిరేకంగా దూకుడు సమర్థించబడదని మరియు మంచి విశ్వాసంతో చేయలేదని వివాహ అధికారికి కనిపిస్తే, అతను బాధిత వ్యక్తికి పరిహారంగా ఖర్చును విధించవచ్చు, అది వెయ్యి రూపాయలు మించిపోకూడదు. ఉద్దేశించిన వివాహానికి పార్టీలకు పూర్తిగా లేదా పాక్షికంగా అందుబాటులో ఉండకూడదు, మరియు ఖర్చుకు సంబంధించి చేసిన ఏ ఉత్తర్వు అయినా జిల్లా కోర్టు ఎవరికి జారీ చేసిన డిక్రీ మాదిరిగానే అమలు చేయవచ్చు, స్థానిక అధికార పరిధి స్థానిక పరిమితులు వివాహం అధికార పరిధిలోని కార్యాలయం ఉండాలి."]
["10. बाहर के विवाह अधिकारी को आक्षेप प्राप्‍त होने पर प्रक्रिया––","10. బయటి వివాహ అధికారి అభ్యంతరం స్వీకరించే విధానం."]
["जहां [जम्‍मू-कश्‍मीर राज्‍य में आशयित विवाह के बारे में] कोई आक्षेप उस राज्‍य में विवाह अधिकारी से धारा 7 के अधीन किया जाए और विवाह अधिकारी के मन में उस विषय में ऐसी जांच करने के पश्‍चात्, जैसी वह ठीक समझे, उस बाबत शंका बनी रहे वहां वह विवाह अनुष्‍ठापित नहीं करेगा, किन्‍तु उस विषय में ऐसे कथन के साथ जैसा वह ठीक समझे अभिलेख केन्‍द्रीय सरकार को भेजेगा और केन्‍द्रीय सरकार उस विषय में ऐसी जांच करने के पश्‍चात् और ऐसी सलाह अभिप्राप्‍त करने के पश्‍चात् जैसी वह ठीक समझे उस पर अपना विनिश्‍चय लिखित रूप में विवाह अधिकारी को देगी, जो केन्‍द्रीय सरकार के विनिश्‍चय के अनुरूप कार्य करेगा ।","[జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలో ఉద్దేశించిన వివాహానికి సంబంధించి] సెక్షన్ 7 కింద ఆ రాష్ట్రంలోని వివాహ అధికారికి ఏవైనా అభ్యంతరాలు చెప్పవచ్చు మరియు వివాహ అధికారి ఈ విషయంలో అలాంటి విచారణ చేసిన తర్వాత అతను సరిపోతుందని అనుకుంటాడు, అనుమానం అతను అక్కడ వివాహాన్ని నిర్వహించకూడదు, కానీ ఆ అంశంలో అటువంటి ప్రకటనతో అతను తగినట్లుగా భావించినట్లు రికార్డులను కేంద్ర ప్రభుత్వానికి మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పంపాలి, ఆ విషయంలో అలాంటి విచారణ జరిపిన తరువాత మరియు అతను దానికి తగినట్లుగా భావించిన సలహాలను పొందిన తరువాత. తన నిర్ణయాన్ని వివాహ అధికారికి లిఖితపూర్వకంగా ఇస్తాడు, అతను కేంద్ర ప్రభుత్వ నిర్ణయానికి అనుగుణంగా వ్యవహరిస్తాడు."]
["11. पक्षकारों और साक्षियों द्वारा घोषणा––","11. పార్టీలు మరియు సాక్షుల ప్రకటన -"]
["विवाह का अनुष्‍ठापन होने के पूर्व पक्षकार और तीन साक्षी इस अधिनियम की तृतीय अनुसूची में विनिर्दिष्‍ट प्ररूप में घोषणा पर हस्‍ताक्षर विवाह अधिकारी की उपस्‍थिति में करेंगे तथा उस घोषणा पर विवाह अधिकारी प्रतिहस्‍ताक्षर करेगा ।","ఈ చట్టానికి మూడవ షెడ్యూల్‌లో పేర్కొన్న రూపంలో వివాహ అధికారి సమక్షంలో పార్టీలు మరియు ముగ్గురు సాక్షులు డిక్లరేషన్‌పై సంతకం చేయాలి మరియు వివాహం ఘనంగా జరగడానికి ముందే వివాహ అధికారి డిక్లరేషన్‌పై సంతకం చేస్తారు."]
["12. अनुष्‍ठापन का स्‍थान और रूप––","12. ఏర్పాటు యొక్క స్థలం మరియు రూపం."]
["(1) विवाह, विवाह अधिकारी के कार्यालय में या वहां से उचित दूरी के भीतर ऐसे अन्‍य स्‍थान पर, जैसा दोनों पक्षकार चाहें, और ऐसी शर्तों पर तथा ऐसी अतिरिक्‍त फीस देने पर, जिन्‍हें विहित किया जाए, अनुष्‍ठापित किया जा सकेगा ।","(1) వివాహం వివాహ అధికారి కార్యాలయంలో లేదా రెండు పార్టీలు కోరుకునే సహేతుకమైన దూరంలోని ఇతర ప్రదేశాలలో, మరియు అటువంటి నిబంధనలపై మరియు సూచించిన అదనపు రుసుములతో సూచించాల్సిన వాటిని ఏర్పాటు చేయవచ్చు."]
["(2) विवाह किसी भी रूप में, जिसे पक्षकार अपनाना पसन्‍द करें, अनुष्‍ठापित किया जा सकेगा :","(2) పార్టీలు స్వీకరించడానికి ఇష్టపడే ఏ రూపంలోనైనా వివాహం ఏర్పాటు చేయవచ్చు :"]
["परन्‍तु जब तक प्रत्‍येक पक्षकार दूसरे पक्षकार से विवाह अधिकारी और तीन साक्षियों की उपस्‍थिति में तथा ऐसी भाषा में जिसे पक्षकार समझ सकें यह न कहे कि “मैं (क) तुम (ख) को अपनी विधिपूर्ण पत्‍नी स्‍वीकार करता हूं (या अपना विधिपूर्ण पति स्‍वीकार करती हूं)” तब तक वह पूर्ण और पक्षकारों पर आबद्धकर न होगा ।","కానీ ప్రతి పార్టీ వివాహ అధికారి మరియు ఇతర పార్టీకి చెందిన ముగ్గురు సాక్షుల సమక్షంలో మరియు పార్టీ వంటి భాషలో \"నేను (క) నిన్ను (ఖ) మీ చట్టబద్ధమైన భార్యగా అంగీకరిస్తున్నాను (లేదా నా చట్టబద్ధమైన భర్తను అంగీకరిస్తున్నాను)\" అప్పటి వరకు ఇది పూర్తి కాదు మరియు పార్టీలపై కట్టుబడి ఉంటుంది."]
["13. विवाह का प्रमाणपत्र––","13. వివాహ ధృవీకరణ పత్రం -"]
["(1) जब विवाह अनुष्‍ठापित हो जाए तब विवाह अधिकारी चतुर्थ अनुसूची में विनिर्दिष्‍ट प्ररूप में उसका प्रमाणपत्र उस प्रयोजन के लिए अपने द्वारा रखी गई पुस्‍तक में प्रविष्‍ट करेगा, जो विवाह-प्रमाणपत्र पुस्‍तक कही जाएगी, और ऐसे प्रमाणपत्र पर विवाह के पक्षकार और तीनों साक्षी हस्‍ताक्षर करेंगे ।","(1) వివాహం ముగిసినప్పుడు, వివాహ అధికారి తన ధృవీకరణ పత్రాన్ని నాల్గవ షెడ్యూల్‌లో పేర్కొన్న రూపంలో ఆ ప్రయోజనం కోసం అతను ఉంచిన పుస్తకంలో నమోదు చేయాలి, దానిని వివాహ ధృవీకరణ పుస్తకం అని పిలుస్తారు మరియు అలాంటి సర్టిఫికెట్‌లో పార్టీలు వివాహం మరియు ముగ్గురు సాక్షులు సంతకం చేస్తారు"]
["(2) विवाह-प्रमाणपत्र पुस्‍तक में विवाह अधिकारी द्वारा प्रमाणपत्र प्रविष्‍ट किए जाने पर वह प्रमाणपत्र इस तथ्‍य का निश्‍चायक साक्ष्‍य समझा जाएगा कि इस अधिनियम के अधीन विवाह अनुष्‍ठापित हो गया है तथा साक्षियों के हस्‍ताक्षरों के सम्‍बन्‍ध में सब प्ररूपिताओं का अनुपालन हो गया है ।","(2) వివాహ సర్టిఫికేట్ పుస్తకంలో వివాహ అధికారి సర్టిఫికేట్ సమర్పించిన తరువాత, ఈ చట్టం ప్రకారం వివాహం గంభీరంగా జరిగిందనే దానికి నిశ్చయాత్మక సాక్ష్యంగా ఆ సర్టిఫికేట్ పరిగణించబడుతుంది మరియు దీనికి సంబంధించి సాక్షుల సంతకాలకు సంబంధించిన అన్ని ఫార్మాట్‌లు పాటించబడ్డాయి."]
["14. तीन मास के भीतर विवाह का अनुष्‍ठापन न होने पर नई सूचना का दिया जाना––","14. మూడు నెలల్లో వివాహం నిర్వహించకపోతే, కొత్త సమాచారం ఇవ్వబడుతుంది."]
["जब किसी विवाह का अनुष्‍ठान उस तारीख से, जब उसकी सूचना विवाह अधिकारी को धारा 5 द्वारा अपेक्षित रूप में दी गई हो, तीन कलैण्‍डर मास के भीतर अथवा जहां धारा 8 की उपधारा (2) के अधीन अपील फाइल की गई हो वहां उस अपील पर जिला न्‍यायालय के विनिश्‍चय की तारीख से तीन मास के भीतर, अथवा जहां धारा 10 के अधीन किसी मामले का अभिलेख केन्‍द्रीय सरकार को भेजा गया हो वहां केन्‍द्रीय सरकार के विनिश्‍चय की तारीख से तीन मास के भीतर, नहीं होता, तब वह सूचना और उससे पैदा होने वाली सब अन्‍य कार्यवाहियां व्‍यपगत हुई समझी जाएंगी और जब तक इस अधिनियम में दी गई रीति से नई सूचना नहीं दी जाती, कोई विवाह अधिकारी उस विवाह का अनुष्‍ठापन नहीं करेगा ।","సెక్షన్ 5 ప్రకారం వివాహ అధికారికి తెలియజేసిన తేదీ నుండి మూడు క్యాలెండర్ నెలల్లోపు వివాహం యొక్క ఏర్పాటు చేసినప్పుడు లేదా సెక్షన్ 8 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కింద అప్పీల్ దాఖలు చేయబడినప్పుడు, ఆ అప్పీల్‌పై కాదు జిల్లా కోర్టు నిర్ణయం తీసుకున్న తేదీ నుండి మూడు నెలల్లోపు, లేదా సెక్షన్ 10 కింద కేసు రికార్డును కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పంపిన చోట, కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయం తీసుకున్న తేదీ నుండి మూడు నెలల్లోపు, అప్పుడు సమాచారం మరియు దాని ఫలితంగా జరిగే అన్ని ఇతర చర్యలు ముగిసినట్లు పరిగణించబడతాయి మరియు ఈ చట్టంలో అందించిన పద్ధతిలో కొత్త సమాచారం ఇవ్వకపోతే వివాహ అధికారి ఆ వివాహాన్ని నిర్వహించరు."]
["अन्‍य रूपों में अनुष्‍ठापित विवाहों का  रजिस्‍ट्रीकरण","ఇతర పద్దతులల్లో జరపబడిన వివాహాల నమోదు"]
["15. अन्‍य रूपों में अनुष्‍ठापित विवाहों का रजिस्‍ट्रीकरण––","15. ఇతర పద్దతులల్లో జరపబడిన వివాహాల నమోదు-"]
["विशेष विवाह अधिनियम, 1872 (1872 का 38) के अधीन या इस अधिनियम के अधीन अनुष्‍ठापित विवाह से भिन्‍न विवाह, चाहे वह इस अधिनियम के प्रारंभ के पूर्व अनुष्‍ठापित किया गया हो या उसके पश्‍चात् उन राज्‍यक्षेत्रों में, जिन पर इस अधिनियम का विस्‍तार है विवाह अधिकारी द्वारा इस अध्‍याय के अधीन रजिस्‍ट्रीकृत किया जा सकेगा यदि निम्‍नलिखित शर्तें पूरी हों जाएं, अर्थात् :––","ప్రత్యేక వివాహ చట్టం, 1872 (1872 లో 38) కింద వివాహాలు కాకుండా ఇతర వివాహాలు లేదా ఈ చట్టం క్రింద నిర్దేశించబడినవి, ఈ చట్టం ప్రారంభానికి ముందు లేదా తరువాత ఈ చట్టం విస్తరించిన భూభాగాల్లో, కింది షరతులు నెరవేరితే ఈ అధ్యాయం కింద అధికారి నమోదు చేసుకోవచ్చు: -"]
["(क) पक्षकारों का परस्‍पर विवाह को चुका है और वे तब से बराबर पति-पत्‍नी के रूप में साथ रह रहे हैं","(క) పార్టీలు ఒకరినొకరు వివాహం చేసుకున్నారు మరియు అప్పటి నుండి సమాన జీవిత భాగస్వాములుగా కలిసి జీవిస్తున్నారు."]
["(ख) किसी पक्षकार का एक से अधिक पति या पत्‍नी रजिस्‍ट्रीकरण के समय जीवित नहीं है;","(ఖ) రిజిస్ట్రేషన్ సమయంలో ఒక పార్టీకి ఒకటి కంటే ఎక్కువ జీవిత భాగస్వాములు లేదా జీవిత భాగస్వామి సజీవంగా లేరు;"]
["(ग) कोई पक्षकार रजिस्‍ट्रीकरण के समय जड़ या पागल नहीं है;","(గ) రిజిస్ట్రేషన్ సమయంలో ఏ పార్టీ కూడా తమ మూలాలతో లేదా పిచ్చిగా ఉండదు;"]
["(घ) पक्षकार रजिस्‍ट्रीकरण के समय इक्‍कीस वर्ष की आयु प्राप्‍त कर चुके हैं;","(ఘ) పార్టీలు రిజిస్ట్రేషన్ సమయంలో ఇరవై ఒక్క సంవత్సరాల వయస్సును పూర్తిచేసారు;"]
["(ङ) पक्षकारों में प्रतिषिद्ध कोटि की नातेदारी नहीं है :","(4) పార్టీలకు నిషేధిత బంధుత్వం లేదు:"]
["परन्‍तु इस अधिनियम के प्रारम्‍भ के पूर्व अनुष्‍ठापित विवाह की दशा में यह शर्त पक्षकारों में से प्रत्‍येक को शासित करने वाली किसी ऐसी विधि के या विधि का बल रखने वाली रूढ़ि या प्रथा के अध्‍यधीन होगी जिससे उन दोनों में विवाह अनुज्ञात हो; तथा","కానీ ఈ చట్టం ప్రారంభానికి ముందు ఒక వివాహం చేసుకున్న సందర్భంలో, ఈ రెండింటిలో వివాహాన్ని అనుమతించే ప్రతి పార్టీలను పరిపాలించే ఏదైనా చట్టం లేదా చట్టబలం యొక్క ఆచారం లేదా అభ్యాసానికి లోబడి ఉంటుంది; మరియు"]
["(च) पक्षकार उस विवाह अधिकारी के जिले के भीतर उस तारीख के ठीक पहले, जब विवाह के रजिस्‍ट्रीकरण के लिए आवेदन विवाह अधिकारी से किया गया हो, कम से कम तीस दिन की कालावधि तक निवास करते रहे हैं ।","(చ) వివాహ రిజిస్ట్రేషన్ కోసం దరఖాస్తు చేసుకున్న తేదీకి ముందే కనీసం ముప్పై రోజుల పాటు పార్టీలు వివాహ అధికారి జిల్లాలో నివసించారు."]
["16. रजिस्‍ट्रीकरण के लिए प्रक्रिया––","16. నమోదు కోసం విధానం -"]
["इस अध्‍याय के अधीन विवाह के रजिस्‍ट्रीकरण के लिए विवाह के दोनों पक्षकारों द्वारा हस्‍ताक्षरित आवेदन की प्राप्‍ति पर विवाह अधिकारी उसकी लोक सूचना ऐसी रीति से देगा जैसी विहित की जाए और आक्षेपों के लिए तीन दिन की कालावधि अनुज्ञात करने के पश्‍चात् तथा उस कालावधि के भीतर प्राप्‍त किसी आक्षेप को सुनने के पश्‍चात्, यदि उसका सामाधान हो जाए कि धारा 15 में वर्णित सब शर्तें पुरी हो जाती हैं, तो वह विवाह-प्रमाणपत्र पुस्‍तक में विवाह का प्रमाणपत्र, उस प्ररूप में जो पंचम अनुसूची में विनिर्दिष्‍ट है प्रविष्‍ट करेगा और ऐसे प्रमाणपत्र पर विवाह के पक्षकार और तीनों साक्षी हस्‍ताक्षर करेंगे ।","ఈ అధ్యాయం కింద వివాహ రిజిస్ట్రేషన్ కోసం వివాహానికి రెండు పార్టీలు సంతకం చేసిన దరఖాస్తు అందిన తరువాత, వివాహ అధికారి తన పబ్లిక్ సమాచారాన్ని సూచించిన విధంగా ఇవ్వాలి మరియు అభ్యంతరాల కోసం మూడు రోజుల వ్యవధిని అనుమతించిన తరువాత మరియు అందుకున్న తరువాత ఆ కాలం అభ్యంతరం విన్న తరువాత, సెక్షన్ 15 లో పేర్కొన్న అన్ని షరతులు నెరవేరినట్లు తేలితే, అది వివాహ ధృవీకరణ పత్రంలో వివాహ ధృవీకరణ పత్రాన్ని, ఐదవ షెడ్యూల్‌లో పేర్కొన్న రూపంలో మరియు అటువంటి సర్టిఫికెట్‌లో వివాహ పార్టీలు మరియు ముగ్గురు సాక్షులు సంతకం చేస్తారు."]
["17. धारा 16 के अधीन आदेशों से अपीलें––","17. సెక్షన్ 16 కింద ఆదేశాలకు విజ్ఞప్తి."]
["विवाह को इस अध्‍याय के अधीन रजिस्‍ट्रीकृत करने से इन्‍कार करने के विवाह अधिकारी के किसी आदेश से व्‍यथित कोई व्‍यक्‍ति, उस आदेश की तारीख से तीस दिन के भीतर, उस आदेश के विरुद्ध अपील उस जिला न्‍यायालय में कर सकेगा जिसकी अधिकारिता की स्‍थानीय सीमाओं के भीतर उस विवाह अधिकारी का कार्यालय हो और उस अपील पर उस जिला न्‍यायालय का विनिश्‍चय अन्‍तिम होगा तथा वह विवाह अधिकारी, जिससे आवेदन किया गया था, ऐसे विनिश्‍चय के अनुरूप कार्य करेगा ।","ఈ అధ్యాయం కింద వివాహం రిజిస్ట్రేషన్ చేయడానికి నిరాకరించిన వివాహ అధికారి యొక్క ఏ ఉత్తర్వుతో బాధపడుతున్న ఏ వ్యక్తి అయినా, ఆ ఉత్తర్వు వచ్చిన తేదీ నుండి ముప్పై రోజులలోపు, ఆ ఉత్తర్వుకు వ్యతిరేకంగా జిల్లా కోర్టుకు అప్పీల్ చేయవచ్చు. ఆ అప్పీల్‌పై అధికారి మరియు జిల్లా కోర్టు నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది మరియు దరఖాస్తు చేసిన వివాహ అధికారి అటువంటి నిర్ణయానికి అనుగుణంగా వ్యవహరించాలి."]
["18. इस अध्‍याय के अधीन विवाह के रजिस्‍ट्रीकरण का प्रभाव–","18. ఈ అధ్యాయం కింద వివాహం నమోదు ప్రభావం-"]
["धारा 24 की उपधारा (2) के उपबन्‍धों के अध्‍यधीन रहते हुए, जहां विवाह का प्रमाणपत्र विवाह-प्रमाणपत्र पुस्‍तक में इस अध्‍याय के अधीन अन्‍तिम रूप से प्रविष्‍ट कर लिया गया हो वहां उस विवाह के बारे में ऐसी प्रविष्‍टि की तारीख से यह समझा जाएगा कि वह इस अधिनियम के अधीन अनुष्‍ठापित विवाह है और विवाह की तारीख के पश्‍चात् पैदा हुई सब संतान के बारे में (जिनके नाम भी विवाह-प्रमाणपत्र पुस्‍तक में दर्ज किए जाएंगे) सब विषयों में यह समझा जाएगा कि वे अपने माता-पिता की धर्मज संतान हैं और सदैव रही हैं :","వివాహం సర్టిఫికేట్ పుస్తకంలో ఈ అధ్యాయం కింద చివరకు వివాహ ధృవీకరణ పత్రం నమోదు చేయబడిన సెక్షన్ 24 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) లోని నిబంధనలకు లోబడి, వివాహం అటువంటి ప్రవేశ తేదీ నుండి జరిగిందని భావించబడుతుంది. ఈ చట్టం ప్రకారం వివాహం మరియు వివాహం జరిగిన తేదీ తర్వాత జన్మించిన పిల్లలందరికీ (వీరి పేర్లు వివాహ ధృవీకరణ పత్రం పుస్తకంలో కూడా నమోదు చేయబడతాయి), వారు తల్లిదండ్రుల మతపరమైన పిల్లలుగా మరియు ఎల్లప్పుడూ భావించబడతారు :"]
["परन्‍तु इस धारा की किसी बात का यह अर्थ नहीं किया जाएगा कि वह किसी ऐसी संतान को अपने माता-पिता से भिन्‍न किसी व्‍यक्‍ति की सम्‍पत्ति में या उस पर कोई अधिकार किसी ऐसी दशा में प्रदान करती है जब ऐसी संतान ऐसा कोई अधिकार रखने या अर्जित करने के लिए इस अधिनियम के पारित न होने की दशा में इस कारण अयोग्‍य होती कि वह अपने माता-पिता की धर्मज संतान नहीं है ।","అటువంటి బిడ్డకు అతని తల్లిదండ్రుల ఆస్తి మినహా మరే ఇతర ఆస్తిని లేదా అలాంటి హక్కును కలిగి ఉన్నప్పుడు లేదా అలాంటి హక్కును పొందినప్పుడు ఈ విభాగంలో ఏదీ ఇవ్వబడదు. ఈ చట్టం ఆమోదించబడని సందర్భంలో, అతను తన తల్లిదండ్రుల మతపరమైన పిల్లవాడు కాదనే కారణంతో అనర్హులుగా ఉండేవారు."]
["इस अधिनियम के अधीन विवाह के परिणाम","ఈ చట్టం ప్రకారం వివాహం యొక్క పరిణామాలు"]
["19. अविभक्‍त कुटुम्‍ब के सदस्‍य पर विवाह का प्रभाव––","అవిభక్త కుటుంబ సభ్యులపై వివాహం ప్రభావం-"]
["अविभक्‍त कुटुम्‍ब के ऐसे सदस्‍य के, जो हिन्‍दू, बौद्ध, सिख या जैन धर्म को मानता हो, इस अधिनियम के अधीन अनुष्‍ठापित विवाह के बारे में यह समझा जाएगा कि वह उसे उस कुटुम्‍ब से पृथक् कर देता है ।","హిందూ, బౌద్ధ, సిక్కు లేదా జైన మతాన్ని విశ్వసించే అవిభక్త కుటుంబ సభ్యుడు ఈ చట్టం ప్రకారం వివాహం నుండి కుటుంబం నుండి వేరు చేసినట్లు భావించబడుతుంది."]
["20. अधिकारों और निर्योग्‍यताओं का अधिनियम द्वारा प्रभावित न होना––","20. చట్టం ద్వారా హక్కులు మరియు వైకల్యాలు ప్రభావితం కావు."]
["धारा 19 के उपबन्‍धों के अध्‍यधीन रहते हुए, कोई व्‍यक्‍ति, जिसका विवाह इस अधिनियम के अधीन अनुष्‍ठापित हो, किसी संपत्ति पर उत्तराधिकार के बारे में वही अधिकार रखेगा और उन्‍हीं निर्योग्‍यताओं के अध्‍यधीन होगा जो वह व्‍यक्‍ति रखता या जिनके अध्‍यधीन वह व्‍यक्‍ति होता जिसे जाति निर्योग्‍यता निवारण, अधिनियम, 1850 (1850 का 21) लागू होता ।","సెక్షన్ 19 లోని నిబంధనలకు లోబడి, ఈ చట్టం ప్రకారం వివాహం చేసుకున్న వ్యక్తికి, ఆస్తిపై వారసత్వానికి సంబంధించి అదే హక్కు ఉంటుంది మరియు వ్యక్తి కులం ఉన్న వ్యక్తి లేదా ఎవరి కింద ఉన్న వైకల్యాలకు లోబడి ఉంటాడు. అనర్హత. పరిహార చట్టం, 1850 (21 లో 1850) వర్తిస్తుంది."]
["21. अधिनियम के अधीन विवाहित पक्षकारों की संपत्ति का उत्तराधिकार––","21. చట్టం ప్రకారం వివాహిత పార్టీల ఆస్తికి వారసత్వం."]
["भारतीय उत्तराधिकार अधिनियम, 1925 (1925 का 39) में कुछ समुदायों के सदस्‍यों को उसके लागू होने के सम्‍बन्‍ध में किन्‍हीं निर्बंधनों के होते हुए भी, किसी ऐसे व्‍यक्‍ति की सम्‍पत्ति का, जिसका विवाह इस अधिनियम के अधीन अनुष्‍ठापित हुआ हो, और ऐसे विवाह की संतान की सम्‍पत्ति का उत्तराधिकार उक्‍त अधिनियम के उपबन्‍धों द्वारा विनियमित होगा और वह अधिनियम इस धारा के प्रयोजनों के लिए इस प्रकार प्रभावी होगा मानो भाग 5 के अध्‍याय 3 (पारसी निर्वसीयतों के लिए विशेष नियम) का उससे लोप कर दिया गया हो ।","భారతీయ వారసత్వ చట్టం, 1925 (1925 లో 39) లోని కొన్ని వర్గాల సభ్యులకు దాని దరఖాస్తుకు సంబంధించి ఎటువంటి పరిమితులు ఉన్నప్పటికీ, ఈ చట్టం ప్రకారం వివాహం చేసుకున్న వ్యక్తి యొక్క ఆస్తి, మరియు అలాంటి వివాహం ఆస్తి యొక్క వారసత్వం పిల్లవాడు చెప్పిన చట్టం యొక్క నిబంధనల ద్వారా నియంత్రించబడాలి మరియు ఈ విభాగం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం ఆ చట్టం ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది, పార్ట్ 5 యొక్క 3 వ అధ్యాయం (పార్సీ నిర్వాసితులకు ప్రత్యేక నియమాలు) దాని నుండి తొలగించబడినట్లుగా."]
["[21क. कतिपय मामलों में विशेष उपबन्‍ध––","[21క కొన్ని సందర్భాల్లో ప్రత్యేక నిబంధన -"]
["जहां किसी ऐसे व्‍यक्‍ति का, जो हिन्‍दू, बौद्ध, सिख या जैन धर्मावलम्‍बी है, विवाह इस अधिनियम के अधीन किसी ऐसे व्‍यक्‍ति के साथ अनुष्‍ठापित होता है, जो हिन्‍दू, बौद्ध, सिख या जैन धर्मावलम्‍बी है, वहां धारा 19 और धारा 21 लागू नहीं होगी और धारा 20 का वह भाग भी लागू नहीं होगा जिससे अयोग्‍यता सृजित होती है ।]","హిందూ, బౌద్ధ, సిక్కు లేదా జైన మతం ఉన్న వ్యక్తితో ఈ చట్టం ప్రకారం హిందూ, బౌద్ధ, సిక్కు లేదా జైన మతం ఉన్న వ్యక్తితో వివాహం జరుగుతుంది, సెక్షన్ 19 మరియు సెక్షన్ 21 వర్తించవు మరియు ఆ భాగం అనర్హతను సృష్టించే సెక్షన్ 20 కూడా వర్తించదు.]"]
["दाम्‍पत्‍य अधिकारों का प्रत्‍यास्‍थापन और न्‍यायिक पृथक्‍करण","వివాహ హక్కుల భర్తీ మరియు న్యాయ విభజన"]
["22. दापत्‍य अधिकारों का प्रत्‍यास्‍थापन––","22. పేటెంట్ హక్కుల భర్తీ-"]
["जब पति या पत्‍नी ने अपने को दूसरे के साहचर्य से उचित कारण के बिना अलग कर लिया हो तब व्‍यथित पक्षकार दाम्‍पत्‍य अधिकारों के प्रत्‍यास्‍थापन के लिए जिला न्‍यायालय में आवेदन, अर्जी द्वारा, कर सकेगा और न्‍यायालय उस अर्जी में किए गए कथनों की सत्‍यता के बारे में तथा इस बारे में कि आवेदन को मंजूर न करने का कोई वैध आधार नहीं है, अपना समाधान हो जाने पर तद्नुसार दाम्‍पत्‍य अधिकारों की प्रत्‍यास्‍थापन डिक्री कर सकेगा ।","సహేతుకమైన కారణం లేకుండా జీవిత భాగస్వామి మరొకరి సహవాసం నుండి తనను తాను వేరుచేసుకున్నప్పుడు, బాధిత పార్టీ వివాహ హక్కుల అమలు కోసం జిల్లా కోర్టుకు దరఖాస్తు ద్వారా దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు మరియు కోర్టు ఆ దరఖాస్తులో చేసిన ప్రకటనల సత్యానికి సంబంధించి దరఖాస్తును అంగీకరించకపోవటానికి చెల్లుబాటు అయ్యే ఆధారం లేదా అనే దానిపై, దాని పరిష్కారం పొందిన తరువాత, ఆస్తి హక్కుల డిక్రీని తదనుగుణంగా డిక్రీ చేయవచ్చు."]
["जहां यह प्रश्‍न उठता है कि क्‍या साहचर्य से अलग होने के लिए उचित कारण है वहां उचित कारण साबित करने का भार उस व्‍यक्‍ति पर होगा जो साहचर्य से अलग हुआ है ।]","సాంగత్యం నుండి విడిపోవడానికి సహేతుకమైన కారణం ఉందా అనే ప్రశ్న తలెత్తితే, సహేతుకమైన కారణాన్ని రుజువు చేసే భారం సహవాసం నుండి విడిపోయిన వ్యక్తిపై పడుతుంది.]"]
["23. न्‍यायिक पृथक्‍करण–","23. న్యాయ విభజన-"]
["(1) न्‍यायिक पृथक्‍करण के लिए अर्जी पति या पत्‍नी द्वारा––","(1) న్యాయ విభజన కోసం దరఖాస్తు జీవిత భాగస్వామి చేత చేయబడుతుంది."]
["(क) [धारा 27 की उपधारा (1) [4][और उपधारा (1क)] में] विनिर्दिष्‍ट आधारों में से किसी आधार पर, जिस पर विवाह-विच्‍छेद के लिए अर्जी पेश की जा सकती हो; अथवा","(క) [సెక్షన్ 27 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) [4] [మరియు సబ్ సెక్షన్ (1 క)] పై పేర్కొన్న ఏదైనా ప్రాతిపదికన వివాహం కోసం దరఖాస్తు దాఖలు చేయవచ్చు; లేదా"]
["(ख) दाम्‍पत्‍य अधिकारों के प्रत्‍यास्‍थापन की डिक्री का अनुपालन करने में असफलता के आधार पर, जिला न्‍यायालय में पेश की जा सकेगी और न्‍यायालय उस अर्जी में किए गए कथनों की सत्‍यता के बारे में तथा इस बारे में कि आवेदन को मंजूर न करने का कोई वैध आधार नहीं है, अपना समाधान हो जाने पर तद्नुसार न्‍यायिक पृथक्‍करण डिक्री कर सकेगा ।","(ఖ) వివాహ హక్కుల ప్రత్యామ్నాయ డిక్రీని పాటించడంలో విఫలమైన ప్రాతిపదికన, జిల్లా కోర్టును సమర్పించవచ్చు మరియు ఆ దరఖాస్తులో చేసిన స్టేట్‌మెంట్ల యొక్క ఖచ్చితత్వం మరియు దరఖాస్తులు ఏవీ ఆమోదించబడలేదా అనే దానిపై కోర్టు సరైనది. చెల్లుబాటు అయ్యే ఆధారం కాదు, దాని పరిష్కారం పొందిన తరువాత, దానికి అనుగుణంగా న్యాయ విభజనను డిక్రీ చేయగలుగుతారు."]
["(2) जहां न्‍यायालय न्‍यायिक पृथक्‍करण की डिक्री दे वहां अर्जीदार प्रत्‍यर्थी के साथ सहवास करने के लिए बाध्‍य नहीं होगा किन्‍तु किसी पक्षकार के अर्जी द्वारा आवेदन करने पर तथा उस अर्जी में किए गए कथनों की सत्‍यता के बारे में अपना समाधान हो जाने पर वह डिक्री को, जब वह ऐसा करना न्‍यायसंगत और उचित समझे, विखंडित कर सकेगा ।","(2) న్యాయస్థానం న్యాయ విరమణ యొక్క డిక్రీని ఇచ్చిన చోట, పిటిషనర్ అభ్యర్థితో సహజీవనం చేయవలసి ఉండదు, కానీ ఒక పార్టీ దరఖాస్తుపై ఆ డిక్రీ మరియు ఆ దరఖాస్తులో చేసిన ప్రకటనల సత్యాన్ని పరిష్కరించడం. ఇది సమానమైనదిగా మరియు సముచితమైనదిగా భావించినప్పుడు రద్దుచేయగలదు."]
["विवाह की अकृतता और विवाह-विच्‍छेद","వివాహం యొక్క అస్పష్టత మరియు వివాహం రద్దు"]
["24. शून्‍य विवाह––","24. శూన్య వివాహం -"]
["(1) इस अधिनियम के अधीन अनुष्‍ठापित विवाह अकृत और शून्‍य होगा [5][और विवाह के किसी पक्षकार द्वारा दूसरे पक्षकार के विरुद्ध पेश की गई अर्जी पर] अकृतता की डिक्री द्वारा 4[ऐसा घोषित किया जा सकेगा,] यदि––","(1) ఈ చట్టం ప్రకారం చేయబడిన వివాహం శూన్యమైనది మరియు శూన్యంగా ఉంటుంది [5] [మరియు ఇతర పార్టీకి వ్యతిరేకంగా వివాహానికి ఒక పార్టీ ఇచ్చే విజ్ఞప్తిపై శూన్యమైన డిక్రీ ద్వారా] 4 [అలా ప్రకటించవచ్చు,] ఒకవేళ—"]
["(i) धारा 4 के खण्‍ड (क), (ख), (ग), और (घ) में विनिर्दिष्‍ट शर्तों में से कोई पूरी न की गई हो, अथवा","(i) సెక్షన్ 4 లోని (క), (ఖ), (గ) మరియు (ఘ) నిబంధనలలో పేర్కొన్న షరతులు ఏవీ నెరవేరలేదు, లేదా"]
["(ii) प्रत्‍यर्थी विवाह के समय और वाद संस्‍थित किए जाने के समय नपुंसक रहा हो ।","(ii) అభ్యర్థి వివాహం సమయంలో నపుంసకుడిగా ఉంటే మరియు దావా ఏర్పాటు చేయబడుతుంది."]
["(2) इस धारा की कोई बात किसी ऐसे विवाह को लागू न होगी जिसके बारे में धारा 18 के अर्थ में यह समझा जाए कि वह इस अधिनियम के अधीन अनुष्‍ठापित किया गया, किन्‍तु ऐसे किसी विवाह का अध्‍याय 3 के अधीन रजिस्‍ट्रीकरण, यदि वह धारा 15 के खण्‍ड (क) से खण्‍ड (ङ) तक में विनिर्दिष्‍ट शर्तों में से किसी के उल्‍लंघन में किया गया हो तो, प्रभावहीन घोषित किया जा सकेगा :","(2) ఈ చట్టం ప్రకారం నిర్దేశించబడే సెక్షన్ 18 యొక్క అర్ధంలో నిర్ణయించబడే వివాహానికి ఈ విభాగంలో ఏదీ వర్తించదు, కానీ 3 వ అధ్యాయం కింద అలాంటి ఏదైనా వివాహం నమోదు చేస్తే, ఆ విభాగం ఏదైనా షరతులను ఉల్లంఘిస్తే నిబంధనల (క) నుండి 15 యొక్క నిబంధన (ఙ) లో పేర్కొనబడింది, ఇది పనికిరానిదిగా ప్రకటించవచ్చు:"]
["परन्‍तु ऐसी घोषणा उस दशा में नहीं की जाएगी जब धारा 17 के अधीन अपील की गई हो और जिला न्‍यायालय का विनिश्‍चय अन्‍तिम हो गया हो ।","సెక్షన్ 17 కింద అప్పీల్ చేసి, జిల్లా కోర్టు నిర్ణయం అంతిమమైన సందర్భంలో అలాంటి ప్రకటన చేయరాదు."]
["25. शून्‍यकरणीय विवाह––","25. శూన్యమైన వివాహం"]
["इस अधिनियम के अधीन अनुष्‍ठापित विवाह शून्‍यकरणीय होगा और अकृतता की डिक्री द्वारा बातिल किया जा सकेगा यदि––","ఈ చట్టం క్రింద స్థాపించబడిన వివాహం శూన్యమైనది మరియు శూన్యమైన డిక్రీ ద్వారా రద్దు చేయబడుతుంది"]
["(i) प्रत्‍यर्थी के विवाहोत्तर संभोग से जानबूझकर इन्‍कार के कारण विवाहोत्तर संभोग नहीं हो पाया हो; अथवा","(i) అభ్యర్థి యొక్క వివాహానంతర సంభోగం ఉద్దేశపూర్వకంగా తిరస్కరించడం వల్ల వివాహానంతర సంభోగం జరగలేదు; లేదా"]
["(ii) प्रत्‍यर्थी विवाह के समय अर्जीदार से भिन्‍न किसी व्‍यक्‍ति द्वारा गर्भवती थी; अथवा","(ii) వివాహం సమయంలో పిటిషనర్ కాకుండా వేరే వ్యక్తి అభ్యర్థి గర్భవతి అని; లేదా"]
["(iii) विवाह के लिए किसी पक्षकार की सम्‍पत्ति भारतीय संविदा अधिनियम, 1872 (1872 का 9) में यथा परिभाषित प्रपीड़न या कपट द्वारा अभिप्राप्‍त की गई हो :","(iii) భారతీయ కాంట్రాక్ట్ చట్టం, 1872 (1872 లో 9) లో నిర్వచించిన విధంగా వివాహం లేదా ఒక పార్టీ యొక్క ఆస్తి హింస లేదా మోసం ద్వారా పొందబడుతుంది:"]
["परन्‍तु खण्‍ड (ii) में विनिर्दिष्‍ट दशा में न्‍यायालय तब तक डिक्री नहीं देगा जब तक उसका यह समाधान न हो जाए कि––","నిబంధన (ii) లో పేర్కొన్న కేసులో, అది పరిష్కరించబడే వరకు కోర్టు డిక్రీ ఇవ్వదు-"]
["(क) अर्जीदार अभिकथित तथ्‍यों से विवाह के समय अनभिज्ञ था;","(క) పిటిషనర్‌కు వివాహం సమయంలో పేర్కొన్న వాస్తవాల గురించి తెలియదు;"]
["(ख) कार्यवाही विवाह की तारीख से एक वर्ष के भीतर संस्‍थित कर दी गई थी; तथा","(ఖ) వివాహం జరిగిన తేదీ నుండి ఒక సంవత్సరంలోపు విచారణలు ప్రారంభించబడ్డాయి; మరియు"]
["(ग) अर्जीदार की सम्‍मति से वैवाहिक संभोग डिक्री के लिए आधारों के अस्‍तित्‍व का पता अर्जीदार को चल जाने के समय से नहीं हुआ है :","(గ) పిటిషనర్ సమ్మతితో వైవాహిక సంభోగం డిక్రీకి ఆధారాల ఉనికి పిటిషనర్ తెలుసుకున్నప్పటి నుండి తెలియదు:"]
["परन्‍तु यह और कि खण्‍ड (iii) में विनिर्दिष्‍ट दशा में न्‍यायालय डिक्री न देगा यदि––","నిబంధన (iii) లో పేర్కొన్న కేసులో, కోర్టు డిక్రీ ఇవ్వకపోతే"]
["(क) कार्यवाही, यथास्‍थिति, प्रपीड़न के बन्‍द हो जाने या कपट का पता चलने के पश्‍चात् एक वर्ष के भीतर संस्‍थित न कर दी गई हो; अथवा","(క) చిత్రహింసలు మూసివేయబడిన తరువాత లేదా మోసం కనుగొనబడిన ఒక సంవత్సరంలోపు విచారణలు ప్రారంభించబడలేదు; లేదా"]
["[26. शून्‍य और शून्‍यकरणीय विवाह की संतान की धर्मजता––","[26. శూన్య మరియు శూన్య వివాహం యొక్క పిల్లల ధర్మం -"]
["(1) इस बात के होते हुए भी कि विवाह धारा 24 के अधीन अकृत और शून्‍य है, ऐसे विवाह की कोई संतान धर्मज होगी, जो विवाह के विधिमान्‍य होने की दशा में धर्मज होती, चाहे ऐसी सन्‍तान का जन्‍म विवाह विधि (संशोधन) अधिनियम, 1976 के प्रारम्‍भ से पूर्व या पश्‍चात् हुआ हो और चाहे उस विवाह के सम्‍बन्‍ध में अकृतता की डिक्री इस अधिनियम के अधीन मंजूर की गई हो या नहीं और चाहे वह विवाह इस अधिनियम के अधीन अर्जी से भिन्‍न आधार पर शून्‍य अभिनिर्धारित किया गया हो या नहीं ।","(1) సెక్షన్ 24 ప్రకారం వివాహం శూన్యమైనది మరియు శూన్యమైనది అయినప్పటికీ, అటువంటి వివాహం యొక్క ఏ బిడ్డ అయినా ధర్మజ్ అయి ఉండాలి, వివాహం చెల్లుబాటు అయ్యే సందర్భంలో, వివాహ చట్టం (సవరణ) ద్వారా అలాంటి బిడ్డ పుట్టడంతో సంబంధం లేకుండా ) చట్టం, 1976 ప్రారంభానికి ముందు లేదా తరువాత మరియు ఆ వివాహానికి సంబంధించి శూన్యత యొక్క డిక్రీ ఈ చట్టం క్రింద ఆమోదించబడిందా లేదా అనే విషయం మరియు ఈ చట్టం క్రింద దరఖాస్తు కాకుండా ఇతర కారణాల వల్ల ఆ వివాహం శూన్యమని ప్రకటించబడిందా."]
["(2) जहां धारा 25 के अधीन शून्‍यकरणीय विवाह के संबंध में अकृतता की डिक्री मंजूर की जाती है वहां डिक्री की जाने के पूर्व जनित या गर्भाहित ऐसी कोई संतान, जो यदि विवाह डिक्री की तारीख को अकृत किए जाने के बजाय विघटित कर दिया गया होता तो विवाह के पक्षकारों की धर्मज संतान होती, अकृतता की डिक्री होते हुए भी उनकी धर्मज संतान समझी जाएगी ।","(2) సెక్షన్ 25 ప్రకారం శూన్యమైన వివాహానికి సంబంధించి శూన్యత యొక్క డిక్రీ మంజూరు చేయబడినప్పుడు, డిక్రీకి ముందు జన్మించిన లేదా గర్భం దాల్చిన ఏ బిడ్డ అయినా, వివాహ డిక్రీ యొక్క తేదీని లెక్కించకుండా కాకుండా రద్దు చేయబడి ఉంటే, ఒక మతపరమైన పిల్లవాడు, అనాలోచిత డిక్రీ ఉన్నప్పటికీ, వారి మత బిడ్డగా పరిగణించబడుతుంది."]
["(3) उपधारा (1) या उपधारा (2) की किसी बात का यह अर्थ नहीं लगाया जाएगा कि वह ऐसे विवाह की किसी संतान को, जो अकृत और शून्‍य है या जिसे धारा 25 के अधीन अकृतता की डिक्री द्वारा अकृत किया गया है, उसके माता-पिता से भिन्‍न किसी व्‍यक्‍ति की संपत्ति में या संपत्ति के लिए कोई अधिकार किसी ऐसी दशा में प्रदान करती है जिसमें कि यदि यह अधिनियम पारित न किया गया होता तो वह संतान अपने माता-पिता की र्धमज संतान न होने के कारण ऐसा कोई अधिकार रखने या अर्जित करने में असमर्थ होती ।]","(3) సబ్-సెక్షన్ (1) లేదా సబ్-సెక్షన్ (2) లోని ఏదీ వివాహం యొక్క బిడ్డను శూన్యమైనది మరియు శూన్యమైనది లేదా సెక్షన్ 25 కింద భరణం యొక్క డిక్రీతో చుట్టుముట్టబడిందని సూచించబడదు, దీనికి ఏదైనా హక్కును అందిస్తుంది ఈ సందర్భంలో తన తల్లిదండ్రులు కాకుండా వేరే వ్యక్తి యొక్క ఆస్తి లేదా ఆస్తి ఈ చట్టం ఆమోదించబడకపోతే, అతని తల్లిదండ్రులకు పిల్లవాడు గుడ్డి బిడ్డ కావడం వల్ల , అలాంటి పిల్లవాడు కలిగినా లేదా సంపాదించడం సాధ్యం కాదు.]"]
["27. विवाह-विच्‍छेद––","27. వివాహ వివాదం -"]
["[(1)] इस अधिनियम के उपबंधों और तद्‌धीनबनाए गए नियमों के अध्‍यधीन रहते हुए, विवाह-विच्‍छेद के लिए अर्जी जिला न्‍यायालय में पति या पत्‍नी द्वारा इस आधार पर पेश की जा सकेगी कि––","[(1)] ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు మరియు దానిపై చేసిన నిబంధనలకు లోబడి, రద్దు కోసం ఒక దరఖాస్తును భార్యాభర్తలు జిల్లా కోర్టులో సమర్పించవచ్చు -"]
["[6][(क) प्रत्‍यर्थी ने विवाह के अनुष्‍ठान के पश्‍चात् अपने पति या अपनी पत्‍नी से भिन्‍न किसी व्‍यक्‍ति के साथ स्‍वेच्‍छया मैथुन किया है; अथवा","[6] [(క) అభ్యర్థి వివాహ వేడుక తర్వాత తన భర్త లేదా అతని భార్య కాకుండా వేరే వ్యక్తితో స్వచ్ఛందంగా సంభోగం చేసుకున్నారు; లేదా"]
["(ख) प्रत्‍यर्थी ने अर्जी के पेश किए जाने के ठीक पहले कम से कम दो वर्ष की निरन्‍तर कालावधि भर अर्जीदार को अभित्‍यक्‍त रखा है; अथवा]","(ఖ) దరఖాస్తును సమర్పించడానికి ముందు అభ్యర్థి కనీసం రెండు సంవత్సరాల పాటు పిటిషనర్‌కు నియమించబడతారు; లేదా]"]
["(ग) प्रत्‍यर्थी भारतीय दण्‍ड संहिता (1860 का 45) में यथा परिभाषित अपराध के लिए सात वर्ष या उससे अधिक के कारावास का दण्‍ड भोग रहा है;","(గ) భారతీయ శిక్షాస్మృతి (1860 లో 45) లో నిర్వచించిన విధంగా అభ్యర్థికి ఏడు సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం జైలు శిక్ష విధించబడుతుంది;"]
["(घ) प्रत्‍यर्थी ने विवाह के अनुष्‍ठान के पश्‍चात् अर्जीदार से क्रूरता का व्‍यवहार किया है; अथवा","(ఘ) వివాహ వేడుక తరువాత అభ్యర్థి పిటిషనర్‌ను క్రూరత్వంతో చూశారు; లేదా"]
["[(ङ) प्रत्‍यर्थी असाध्‍य रूप से विकृत-चित्त रहा है अथवा निरन्‍तर या आंतरायिक रूप से इस प्रकार के और इस हद तक मानसिक विकास से पीड़ित रहा है कि अर्जीदार से युक्‍तियुक्‍त रूप से यह आशा नहीं की जा सकती है कि वह प्रत्‍यर्थी के साथ रहे ।","[(ఙ) అభ్యర్థి కోలుకోలేని విధంగా కలవరపడ్డాడు లేదా స్థిరమైన లేదా అడపాదడపా ఉన్న విధంగా మానసిక అభివృద్ధితో బాధపడుతున్నాడు మరియు పిటిషనర్ అభ్యర్థితో ఉంటారని సహేతుకంగా ఊహించలేము. "]
["स्‍पष्‍टीकरण––","వివరణ--"]
["(क) इस खण्‍ड में “मानसिक विकार” पद से मानसिक बीमारी, मास्‍तिष्‍क का संरोध या अपूर्ण विकास, मनोविकृति या मस्‍तिष्‍क का कोई अन्‍य विकार या नि:शक्‍तता अभिप्रेत है और इसके अन्‍तर्गत विखंडित मनस्‍कता है;","(క) ఈ విభాగంలో \"మానసిక రుగ్మత\" అనే పదం మానసిక అనారోగ్యం, అడ్డంకి లేదా మెదడు యొక్క అసంపూర్ణ అభివృద్ధి, మానసిక వ్యాధి లేదా మెదడు యొక్క ఏదైనా ఇతర రుగ్మత లేదా వైకల్యాన్ని సూచిస్తుంది మరియు అస్తవ్యస్తమైన మనస్సును కలిగి ఉంటుంది;"]
["(ख) “मनोविकृति” पद से मस्‍तिष्‍क का दीर्घ स्‍थायी विकार या नि:शक्‍तता (चाहे इसमें वृद्धि की असामान्‍यता हो या नहीं) अभिप्रेत है जिसके परिणामस्‍वरूप प्रत्‍यर्थी का आचरण असामान्‍य रूप से आक्रामक या गंभीर रूप से अनुत्तरदायी हो जाता है और चाहे उसके लिए चिकित्‍सीय उपचार अपेक्षित हो या नहीं अथवा ऐसा उपचार किया जा सकता हो या नहीं; अथवा","(ఖ) \"సైకోసిస్\" అనే పదం మెదడు లేదా వైకల్యం యొక్క దీర్ఘకాలిక శాశ్వత రుగ్మతను సూచిస్తుంది (పెరుగుదల యొక్క అసాధారణ, అసాధారణత ఉందో లేదో), దీని ఫలితంగా అభ్యర్థి ప్రవర్తన అసాధారణంగా దూకుడుగా లేదా తీవ్రంగా స్పందించడం లేదు మరియు వైద్య చికిత్స అయినా అవసరం ఉందా లేదా అలాంటి చికిత్స చేయవచ్చా; లేదా"]
["(च) प्रत्‍यर्थी संचारी रूप के रतिज रोग से पीड़ित रहा है; अथवा]","(చ) అభ్యర్థి సంక్రమణ రూపం యొక్క సంక్రమణ వ్యాధులతో బాధపడుతున్నారు; లేదా]"]
["(छ) प्रत्‍यर्थी कुष्‍ठ से पीड़ित रहा है जो रोग उसे अर्जीदार से नहीं लगा था; अथवा]","(ఛ) అభ్యర్థి కుష్టు వ్యాధితో బాధపడుతున్నారు, ఈ వ్యాధి పిటిషనర్ నుండి అతనిని నయం చేయలేదు; లేదా]"]
["(ज) प्रत्‍यर्थी के बारे में सात वर्ष या उससे अधिक की कालावधि में उन व्‍यक्‍तियों द्वारा, जिन्‍होंने प्रत्‍यर्थी के बारें में, यदि वह जीवित होता तो, स्‍वाभाविकतया सुना होता, यह नहीं सुना गया है कि वह जीवित है ।]","(జ) అభ్యర్థి వారు సజీవంగా ఉన్నారని, ఏడు సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలంలో,అభ్యర్ధిని గూర్చి,ఒకవేళ వారు జీవించి ఉండి ఉంటే,సహజంగానే విని ఉండేవారు,కానీ వారు జీవించి ఉన్నారని వినలేదు.]"]
["इस उपधारा में “अभित्‍यजन” पद से विवाह के दूसरे पक्षकार द्वारा अर्जीदार का ऐसा अभित्‍यजन अभिप्रेत है जो, उचित हेतुक के बिना और ऐसे पक्षकार की सम्‍मति के बिना या इच्‍छा के विरुद्ध हो और इसके अन्‍तर्गत विवाह के दूसरे पक्षकार द्वारा अर्जीदार की जानबूझकर उपेक्षा करना भी है और इस पद के व्‍याकरणिक रूपभेदों तथा सजातीय पदों के अर्थ तदनुसार  लगाए जाएंगे ।]","ఈ ఉప-విభాగంలో, \"సంయమనం\" అనే పదానికి వివాహం యొక్క ఇతర పార్టీ పిటిషనర్ యొక్క ఏదైనా ప్రాతినిధ్యం అని అర్ధం, ఇది తగిన శ్రద్ధ లేకుండా మరియు అటువంటి పార్టీ యొక్క సమ్మతి లేకుండా లేదా ఇష్టానికి వ్యతిరేకంగా మరియు పిటిషనర్ యొక్క ఉద్దేశపూర్వక నిర్లక్ష్యం వివాహం యొక్క ఇతర పార్టీ కూడా ఉంది మరియు ఈ పదం యొక్క వ్యాకరణ వైవిధ్యాలు మరియు సజాతీయ పదాల యొక్క అర్ధం తదనుగుణంగా వివరించబడుతుంది.]"]
["[(1क) पत्‍नी भी विवाह-विच्‍छेद के लिए निम्‍नलिखित आधार पर जिला न्‍यायालय में अर्जी पेश कर सकेगी––","[(1క) భార్య ఈ క్రింది కారణాల వల్ల జిల్లా కోర్టులో వివాహం రద్దు కోసం ఒక దరఖాస్తును కూడా దాఖలు చేయవచ్చు: -"]
["(i) कि उसका पति विवाह के अनुष्‍ठापन के पश्‍चात् बलात्‍कार, गुदा-मैथुन या पशुगमन का दोषी हुआ है ;","(i) వివాహం ప్రారంభించిన తర్వాత ఆమె భర్త అత్యాచారం, అంగ సంపర్కం లేదా పశుసంవర్ధకానికి పాల్పడినట్లు;"]
["(ii) कि हिन्‍दू दत्तक तथा भरण-पोषण अधिनियम, 1956 (1956 का 78) की धारा 18 के अधीन बाद में या दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) की धारा 125 के अधीन [या दंड प्रक्रिया संहिता, 1898 (1898 का 5) की तत्‍समान धारा 488 के अधीन)] कार्यवाही में, पत्‍नी को भरण-पोषण दिलवाने के लिए, पति के विरुद्ध, यथास्‍थिति, डिर्की या आदेश इस बात के होते हुए भी पारित किया गया है कि वह अलग रहती थी और ऐसी डिक्री या आदेश के पारित किए जाने के समय से एक वर्ष या ऊपर की कालावधि भर उन पक्षकारों के बीच सहवास का पुनरारंभ नहीं हुआ है ।]","(ii) హిందూ అడాప్షన్ అండ్ మెయింటెనెన్స్ యాక్ట్, 1956 (1956 లో 78) లోని సెక్షన్ 18 కింద లేదా తరువాత కోడ్ ఆఫ్ క్రిమినల్ ప్రొసీజర్, 1973 (1974 లో 2) [లేదా కోడ్ ఆఫ్ క్రిమినల్ ప్రొసీజర్, 1898 (1898) 5) యొక్క 488 యొక్క సంబంధిత సెక్షన్ కింద)] విచారణలో, భర్తకు వ్యతిరేకంగా, కేసును కలిగి ఉన్నట్లుగా, భార్యను విడివిడిగా నివసించినప్పటికీ, ఆ పార్టీల మధ్య అలాంటి డిక్రీ లేదా సహజీవనం ఉన్నప్పటికీ, భార్యను నిర్వహించడానికి డిక్రీ లేదా ఆర్డర్ జారీ చేయబడింది. ఆర్డర్ జారీ చేసిన సమయం నుండి ఒక సంవత్సరం లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం తిరిగి ప్రారంభించబడలేదు.]"]
["[(2) इस अधिनियम के उपबंधों और तद्‌धीनबनाए गए नियमों के अध्‍यधीन रहते हुए, विवाह का, जो चाहे विशेष विवाह (संशोधन) अधिनियम, 1970 के प्रारम्‍भ के पूर्व अनुष्‍ठापित किया गया हो या, उसके पश्‍चात् कोई पक्षकार विवाह-विच्‍छेद के लिए अर्जी जिला न्‍यायालय में इस आधार पर पेश कर सकेगा कि––","[(2) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు మరియు దానిపై చేసిన నిబంధనలకు లోబడి, వివాహం తరువాత ఏ పార్టీ అయినా, ప్రత్యేక వివాహ (సవరణ) చట్టం, 1970 ప్రారంభానికి ముందు నియమించబడినా, దీని తరువాత, వివాహం రద్దు కోసం దరఖాస్తు చేయాలి. దీని ఆధారంగా జిల్లా కోర్టు దీనిని సమర్పించవచ్చు -"]
["(i) ऐसी कार्यवाही में, जिसके वे पक्षकार थे, न्‍यायिक पृथक्‍करण की डिक्री पारित किए जाने के पश्‍चात् एक वर्ष या उससे अधिक की कालावधि तक विवाह के पक्षकारों के बीच सहवास का पुनरारंभ नहीं हुआ है; अथवा","(i) వారు పార్టీలుగా ఉన్న చర్యలలో, న్యాయ విభజన యొక్క డిక్రీ ఆమోదించిన తరువాత, వివాహం చేసుకున్న పార్టీల మధ్య సహజీవనం ఒక సంవత్సరం లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం తిరిగి ప్రారంభించబడలేదు; లేదా"]
["(ii) ऐसी कार्यवाही में जिसके वे पक्षकार थे, दांपत्‍य अधिकारों के प्रत्‍यास्‍थापन के लिए डिक्री पारित किए जाने के पश्‍चात् एक वर्ष या उससे अधिक की कालावधि तक विवाह के पक्षकारों के बीच दांपत्‍य अधिकारों का प्रत्‍यास्‍थापन  नहीं हुआ है ।]","(ii) వారు పార్టీలుగా ఉన్న చర్యలలో, వివాహ హక్కుల భర్తీకి డిక్రీ ఆమోదించిన తరువాత వివాహ హక్కులు ఒక సంవత్సరం లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం వివాహ పార్టీల మధ్య ప్రత్యామ్నాయం కాలేదు.]"]
["इस अधिनियम के अधीन किसी कार्यवाही में विवाह-विच्‍छेद की डिक्री द्वारा विवाह के विघटन के लिए अर्जी पर, उस दशा को छोड़कर जिसमें अर्जी धारा 27 की उपधारा (1) के खण्‍ड (ज) में वर्णित आधार पर है, यदि न्‍यायालय मामले की परिस्‍थितियों को ध्‍यान में रखते हुए न्‍यायसंगत समझता है तो, वह विवाह-विच्‍छेद की डिक्री के बजाय न्‍यायिक-पृथक्‍करण के लिए डिक्री पारित कर सकेगा ।]","సెక్షన్ 27 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) లోని క్లాజ్ (జ) లో వివరించిన ప్రాతిపదికన, ఈ చట్టం క్రింద ఏదైనా చర్యలో వివాహం రద్దు యొక్క డిక్రీ ద్వారా వివాహం రద్దు కోసం దరఖాస్తుపై, ఉంటే కోర్టు కేసు యొక్క పరిస్థితులు సమర్థనీయమైనవిగా పరిగణించబడితే, అతను వివాహం యొక్క డిక్రీ కాకుండా న్యాయ విభజన కోసం ఒక ఉత్తర్వును ఇవ్వగలడు.]"]
["28. पारस्‍परिक सम्‍मति से विवाह-विच्‍छेद––","28. పరస్పర అంగీకారం ద్వారా అనైక్యత -"]
["(1) इस अधिनियम के उपबंधों और तद्‌धीन बनाए गए नियमों के अध्‍यधीन रहते हुए, दोनों पक्षकार मिलकर विवाह-विच्‍छेद के लिए अर्जी जिला न्‍यायालय में इस आधार पर पेश कर सकेंगे कि वे एक वर्ष या उससे अधिक से अलग-अलग रह रहे हैं और वे एक साथ नहीं रह सके हैं तथा वे इस बात के लिए परस्‍पर सहमत हो गए हैं कि विवाह विघटित कर देना चाहिए ।","(1) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు మరియు దానిపై చేసిన నిబంధనలకు లోబడి, పార్టీలు ఇద్దరు ఒక సంవత్సరం లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సంవత్సరాలు విడివిడిగా జీవిస్తున్నారని మరియు వారు కలిసి లేరని మరియు జిల్లా కోర్టుకు రద్దు కోసం ఒక దరఖాస్తును సమర్పించాలి. వివాహాన్ని రద్దు చేయాలని వారు పరస్పరం అంగీకరించాలి."]
["(2) [उपधारा (1) में विनिर्दिष्‍ट अर्जी के पेश किए जाने की तारीख से छह मास के पश्‍चात् और अठारह मास के भीतर दोनों पक्षकारों द्वारा किए गए प्रस्‍ताव पर,] यदि इस बीच में अर्जी वापस न ले ली गई हो तो, जिला न्‍यायालय पक्षकारों को सुनने के पश्‍चात् और ऐसी जांच, जैसी वह ठीक समझे, करने के पश्‍चात् अपना यह समाधान कर लेने पर कि विवाह इस अधिनियम के अधीन अनुष्‍ठापित हुआ है और अर्जी में किए गए प्राक्‍कथन सही हैं, यह घोषणा करने वाली डिक्री पारित करेगा कि विवाह डिक्री की तारीख से विघटित हो जाएगा ।","(2) [సబ్-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న దరఖాస్తును సమర్పించిన తేదీ నుండి ఆరు నెలల తరువాత మరియు రెండు పార్టీలు చేసిన ప్రతిపాదన నుండి పద్దెనిమిది నెలలలోపు,] ఈ సమయంలో దరఖాస్తు ఉపసంహరించుకోకపోతే, జిల్లా కోర్టు పార్టీలను విన్న తరువాత మరియు తగినట్లుగా భావిస్తున్నట్లుగా విచారణ జరిపిన తరువాత, ఈ చట్టం ప్రకారం వివాహం జరిగి ఉందని మరియు దరఖాస్తులో చేసిన వాదనలు నిజమని ప్రకటించే డిక్రీని ఆమోదించాలి, డిక్రీ తేదీ నాటికి వివాహం రద్దు చేయబడుతుంది."]
["29. विवाह के पश्‍चात् प्रथम तीन वर्षों के दौरान विवाह-विच्‍छेद के लिए अर्जी देने पर निर्बन्‍धन––","29. వివాహం తరువాత మొదటి మూడు సంవత్సరాలలో వివాహం రద్దు కోసం దరఖాస్తుపై పరిమితి."]
["(1) विवाह-विच्‍छेद के लिए कोई अर्जी जिला न्‍यायालय में तब तक पेश न की जाएगी [7][जब तक अर्जी पेश किए जाने की तारीख तक उस तारीख से एक वर्ष व्‍यतीत न हो गया हो] जब विवाह का प्रमाणपत्र विवाह-प्रमाणपत्र पुस्‍तक में प्रविष्‍ट किया गया था :","(1) రద్దు కోసం ఎటువంటి దరఖాస్తును జిల్లా కోర్టు ముందు సమర్పించకూడదు [7] [దరఖాస్తు సమర్పించిన తేదీ వివాహ ధృవీకరణ పత్రం మంజూరు చేసిన తేదీ నుండి ఒక సంవత్సరం గడిచే వరకు పుస్తకం పోస్ట్ చేయబడింది:"]
["परन्‍तु जिला न्‍यायालय अपने से आवेदन किए जाने पर कोई अर्जी 1[एक वर्ष व्‍यतीत होने से पहले] पेश करने की अनुज्ञा इस आधार पर दे सकेगा कि वह मामला अर्जीदार द्वारा असाधारण कष्‍ट भोगे जाने का या प्रत्‍यर्थी की असाधारण दुराचारिता का है; किन्‍तु यदि जिला न्‍यायालय को अर्जी की सुनवाई से यह प्रतीत हो कि अर्जीदार ने अर्जी पेश करने की इजाजत किसी दुर्व्‍यपदेशन द्वारा या मामले की प्रकृति को छिपाने द्वारा अभिप्राप्‍त की थी तो जिला न्‍यायालय डिक्री देने की दशा में इस शर्त के अध्‍यधीन ऐसा कर सकेगा कि डिक्री तब तक प्रभावी न होगी जब तक विवाह की तारीख से 1[एक वर्ष का अवसान] न हो जाए, अथवा उस अर्जी को, किसी अन्य ऐसी अर्जी पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, खारिज कर सकेगा जो 1[उक्‍त एक वर्ष के अवसान] के पश्‍चात् उन्‍हीं या सारत: उन्‍हीं तथ्‍यों पर दी जाए जो ऐसे खारिज की गई अर्जी के समर्थन में साबित किए गए ।","పిటిషనర్ అసాధారణమైన దోపిడీకి లేదా అభ్యర్థి యొక్క న్యాయవిరుద్ధమైన దుష్ప్రవర్తనకు సంబంధించి, జిల్లా కోర్టు దరఖాస్తుపై 1 [ఒక సంవత్సరం గడువుకు ముందే] దాఖలు చేయడానికి అనుమతించవచ్చు; పిటిషనర్ ఏదైనా తప్పుగా పేర్కొనడం ద్వారా లేదా కేసు యొక్క స్వభావాన్ని దాచడం ద్వారా దరఖాస్తును సమర్పించడానికి పిటిషనర్ అనుమతి పొందారని దరఖాస్తు విచారణ నుండి జిల్లా కోర్టుకు కనిపిస్తే, జిల్లా కోర్టు అలా చేయవచ్చు, డిక్రీ షరతుకు లోబడి మంజూరు చేయబడింది. వివాహం జరిగిన తేదీ నుండి 1 [ఒక సంవత్సరం గడువు] వరకు అమలులోకి రాకూడదు, లేదా దరఖాస్తును తిరస్కరించవచ్చు , ఇతర దరఖాస్తులకు పక్షపాతం లేకుండా, [1 సంవత్సరంలో 1] గడువు ముగుస్తుంది. తదనంతరం, అటువంటి తిరస్కరించబడిన దరఖాస్తుకు మద్దతుగా లేదా గణనీయంగా నిరూపించబడిన వాస్తవాలు ."]
["(2) विवाह की तारीख से [एक वर्ष के अवसान] के पहले विवाह-विच्‍छेद की अर्जी पेश करने की इजाजत के लिए इस धारा के अधीन आवेदन का निपटारा करने में जिला न्‍यायालय उस विवाह से उत्‍पन्‍न किसी संतान के हितों का तथा इस बात का ध्‍यान रखेगा कि क्‍या पक्षकारों के बीच; [उक्‍त एक वर्ष] के अवसान के पहले पुनर्मिलाप की कोई उचित अधिसंभाव्‍यता है ।","(2) వివాహం జరిగిన తేదీ నుండి [ఒక సంవత్సరం గడువు ముగిసేలోపు] రద్దు కోసం ఒక దరఖాస్తును దాఖలు చేయడానికి అనుమతి కోసం ఈ విభాగం కింద ఒక దరఖాస్తును తిరస్కరించడంలో, జిల్లా కోర్టు ఆ వివాహం మరియు విల్ నుండి ఉత్పన్నమయ్యే ఏ పిల్లల ప్రయోజనాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి, పార్టీల మధ్య ఉన్నా జాగ్రత్త వహించాలీ; [ఆ ఒక సంవత్సరం] గడువుకు ముందే తిరిగి ఇష్యూ చేసే సహేతుకమైన సంభావ్యత ఉంది."]
["30. विच्‍छिन विवाह व्‍यक्‍तियों का पुनर्विवाह––","30. విడిపోయిన వివాహ వ్యక్తుల పునర్వివాహం."]
["जब विवाह-विच्‍छेद की डिक्री द्वारा विवाह विघटित कर दिया गया हो और या तो डिक्री के विरुद्ध अपील करने का कोई अधिकार न हो या अपील का ऐसा अधिकार होने की दशा में अपील करने के समय का अवसान अपील पेश किए गए बिना हो गया हो या अपील पेश की तो गई हो किन्‍तु खारिज कर दी गई हो, विवाह का कोई पक्षकार पुनविवाह कर सकेगा ।","వివాహం రద్దు చేసిన డిక్రీ ద్వారా రద్దు చేయబడినప్పుడు మరియు డిక్రీకి వ్యతిరేకంగా అప్పీల్ చేసే హక్కు లేనప్పుడు లేదా అప్పీల్ చేసే హక్కు ఉన్నపుడు, అప్పీల్ సమర్పించకుండానే అప్పీల్ సమయం ముగిసింది లేదా అప్పీల్ ఉంటే సమర్పించబడినది కాని తిరస్కరించబడింది, వివాహానికి ఒక పార్టీ తిరిగి వివాహం చేసుకోవచ్చు."]
["अधिकारिता और प्रक्रिया","సాధికారత మరియు విధానం"]
["31. वह न्‍यायालय जिससे अर्जी दी जानी चाहिए––","31. దరఖాస్తు చేయవలసిన కోర్టు -"]
["[(1) अध्‍याय 5 या अध्‍याय 6 के अधीन प्रत्‍येक अर्जी उस जिला न्‍यायालय में पेश की जाएगी जिसकी आरम्‍भिक सिविल अधिकारिता की स्‍थानीय सीमाओं के अंदर,––","[(1) 5 వ అధ్యాయం లేదా 6 వ అధ్యాయం క్రింద ఉన్న ప్రతి దరఖాస్తు జిల్లా కోర్టుకు సమర్పించబడుతుంది, దీని ప్రారంభ పౌర అధికార పరిధిలోని స్థానిక పరిమితులు, -"]
["(i) विवाह का अनुष्‍ठान हुआ था; या","(i) వివాహం జరిగింది; లేదా"]
["(ii) प्रत्‍यर्थी, अर्जी के पेश किए जाने के समय, निवास करता है; या","(ii) దరఖాస్తు సమర్పించిన సమయంలో అభ్యర్థి నివసిస్తున్నారు; లేదా"]
["(iii) विवाह के पक्षकारों ने अन्‍तिम बार एक साथ निवास किया था; या","(iii) వివాహం యొక్క పార్టీలు చివరిసారిగా కలిసి నివసించాయి; లేదా"]
["[(iiiक) यदि पत्‍नी अर्जीदार है तो वहां अर्जी पेश किए जाने के समय निवास कर रही है; या]","[(iiia) భార్య పిటిషనర్ అయితే, ఆమె దరఖాస్తు సమయంలో అక్కడ నివసిస్తుంది; లేదా]"]
["(iv) अर्जीदार अर्जी के पेश किए जाने के समय निवास कर रहा है, यह ऐसे मामले में, जिसमें प्रत्‍यर्थी उस समय ऐसे राज्‍यक्षेत्र के बाहर निवास कर रहा है जिस पर इस अधिनियम का विस्‍तार है अथवा वह जीवित है या नहीं इसके बारे में सात वर्ष या उससे अधिक की कालावधि के भीतर उन्‍होंने कुछ नहीं सुनता है, जिन्‍होंने उसके बारे में, यदि वह जीवित होता तो, स्‍वाभाविकतया सुना होता ।]","(iv) పిటిషనర్ దరఖాస్తు సమర్పించే సమయంలో నివసిస్తున్నారు, అటువంటి సందర్భంలో అభ్యర్థి భూభాగం వెలుపల నివసిస్తున్నాడు, ఆ సమయంలో చట్టం విస్తరించింది లేదా సజీవంగా ఉంది లేదా కాదు. ఒక సంవత్సరం లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వ్యవధిలో, అతను ఏమీ వినడు, అతను జీవించి ఉంటే సహజంగా అతని గురించి ఎవరు వినేవారు.]"]
["(2) न्‍यायालय द्वारा उपधारा (1) के अधीन प्रयोक्‍तव्‍य अधिकारिता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना यह है कि जिला न्‍यायालय विवाह की अकृतता के लिए या विवाह-विच्‍छेद के लिए पत्‍नी द्वारा दी गई अर्जी इस उपधारा के आधार पर ग्रहण कर सकेगा यदि वह उन राज्‍यक्षेत्रों में अधिवासित हो जिन पर इस अधिनियम का विस्‍तार है और वह उक्‍त राज्‍यक्षेत्रों में निवास करती हो तथा विवाह की अकृतता या विवाह-विच्‍छेद के लिए अर्जी पेश करने के ठीक पहले तीन वर्ष की कालावधि तक वहां मामूली तौर पर निवास करती रही हो और पति उक्‍त राज्‍यक्षेत्रों में निवास न करता हो ।","(2) న్యాయస్థానం సబ్-సెక్షన్ (1) కింద వినియోగదారు యొక్క అధికార పరిధికి పక్షపాతం లేకుండా, వివాహం శూన్యత కోసం లేదా వివాహం రద్దు కోసం భార్య చేసిన దరఖాస్తును జిల్లా కోర్టు అంగీకరించవచ్చు. ఈ ఉప విభాగం ఈ చట్టం విస్తరించిన మరియు చెప్పిన భూభాగాల్లో నివసిస్తున్న భూభాగాల్లో నివాసం ఉంటే మరియు వివాహ శూన్యత లేదా రద్దు మరియు భర్త కోసం దరఖాస్తుకు ముందే మూడు సంవత్సరాల కాలానికి నిరాడంబరంగా అక్కడ భూభాగాలలో నివసించినట్లయితే ."]
["32. अर्जियों की अन्‍तर्वस्‍तु और सत्‍यापन––","32. దరఖాస్తుల విషయము మరియు ధృవీకరణ"]
["(1) अध्‍याय 5 या अध्‍याय 6 के अधीन प्रत्‍येक अर्जी उन सब तथ्‍यों का, जिन पर अनुतोष का दावा आधारित हो, कथन इतने स्‍पष्‍ट तौर पर करेगी जितना उस मामले में हो सके और वह यह कथन भी करेगी कि अर्जीदार और विवाह के दूसरे पक्षकार के बीच दुस्‍संधि नहीं है ।","(1) 5 వ అధ్యాయం లేదా 6 వ అధ్యాయం క్రింద ఉన్న ప్రతి దరఖాస్తు ఉపశమనం యొక్క దావా ఆధారంగా ఉన్న అన్ని వాస్తవాలను ఆ సందర్భంలో సాధ్యమైనంత స్పష్టంగా తెలుపుతుంది మరియు పిటిషనర్ మరియు వివాహానికి ఇతర పార్టీల మధ్య సంఘర్షణలు లేవని కూడా పేర్కొనాలి. "]
["(2) प्रत्‍येक ऐसी अर्जी में अन्‍तर्विष्‍ट कथन अर्जीदार द्वारा या किसी अन्‍य सक्षम व्‍यक्‍ति द्वारा उस रीति से सत्‍यापित किए जाएंगे जो वादपत्रों के सत्‍यापन के लिए विधि द्वारा अपेक्षित है और सुनवाई में साक्ष्‍य के रूप में निर्दिष्‍ट किए जा सकेंगे ।","(2) అటువంటి ప్రతి దరఖాస్తులో ఉన్న స్టేట్‌మెంట్‌లు పిటిషనర్ లేదా మరే ఇతర సమర్థుడైనా, పిటిషన్ల ధృవీకరణ కోసం చట్టం ప్రకారం అవసరమైన విధంగా ధృవీకరించబడతాయి మరియు విచారణలో సాక్ష్యంగా సూచించబడతాయి."]
["[33. कार्यवाहियों का बंद कमरे में होना और उन्‍हें मुद्रित या प्रकाशित न किया जाना––","[33. ప్రొసీడింగ్స్ మూసివేసిన గదులలో ఉన్నాయి మరియు అవి ముద్రించబడవు లేదా ప్రచురించబడవు."]
["(1) इस अधिनियम के अधीन हर कार्यवाही बन्‍द कमरे में की जाएगी और किसी व्‍यक्‍ति के लिए ऐसी किसी कार्यवाही के सम्‍बन्‍ध में किसी बात को मुद्रित या प्रकाशित करना विधिपूर्ण नहीं होगा किन्‍तु उच्‍च न्‍यायालय या उच्‍चतम न्‍यायालय के उस निर्णय को छोड़कर जो उस न्‍यायालय की पूर्व अनुज्ञा से मुद्रित या प्रकाशित किया गया है ।","(1) ఈ చట్టం క్రింద ప్రతి చర్యను మూసివేసిన గదిలో నిర్వహించాలి మరియు హైకోర్టు లేదా ఆ న్యాయస్థానం యొక్క సుప్రీంకోర్టు తీర్పు మినహా అటువంటి చర్యలకు సంబంధించి ఒక వ్యక్తి ఏదైనా విషయం ముద్రించడం లేదా ప్రచురించడం చట్టబద్ధం కాదు . ముందస్తు అనుమతితో ముద్రించబడింది లేదా ప్రచురించబడింది."]
["(2) यदि कोई व्‍यक्‍ति उपधारा (1) के उपबंधों के उल्‍लंघन में कोई बात मुद्रित या प्रकाशित करेगा तो वह ऐसे जुर्माने से, जो जो एक हजार रुपए तक का हो सकेगा, दण्‍डनीय होगा ।]","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) లోని నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తూ ఏదైనా వ్యక్తి ఏదైనా ప్రింట్ చేస్తే లేదా ప్రచురిస్తే, అతనికి వెయ్యి రూపాయల వరకు జరిమానా విధించబడుతుంది.]"]
["34. डिक्रियां पारित करने में न्‍यायालय का कर्तव्‍य––","34. డిక్రీని ఆమోదించడంలో కోర్టు విధులు -"]
["(1) अध्‍याय 5 या अध्‍याय 6 के अधीन की किसी कार्यवाही में, चाहे उसमें प्रतिरक्षा की गई हो या नहीं यदि न्‍यायालय का समाधान हो जाए कि––","(1) 5 వ అధ్యాయం లేదా 6 వ అధ్యాయం కింద ఏదైనా చర్యలో, రక్షణ శక్తి లేకపోయినా, కోర్టు దానిని పరిష్కరిస్తే-"]
["(क) अनुतोष अनुदत्त करने के आधारों में से कोई आधार विद्यमान है; तथा","(క) ఉపశమనం ఇవ్వడానికి ఏవైనా కారణాలు ఉన్నాయి; మరియు"]
["(ख) [जहां अर्जी धारा 27 की उपधारा (1) के खण्‍ड (क) में विनिर्दिष्‍ट आधार पर है वहां अर्जीदार उसमें निर्दिष्‍ट मैथुन कार्य में न तो किसी प्रकार उपसाधक रहा है, न उसकी उसमें मौनानुकूलता है और न उसने उसका उपमर्षण किया है] अथवा जहां अर्जी का आधार क्रूरता है वहां अर्जीदार ने क्रूरता का किसी तरह उपमर्षण नहीं किया है; तथा","(ఖ) [సెక్షన్ 27 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) లోని నిబంధన (క) లో పేర్కొన్న ప్రాతిపదికన, పిటిషనర్ అందులో పేర్కొన్న లైంగిక చర్యలో కీలకపాత్ర పోషించలేదు, లేదా అతనికి దానిలో నిశ్శబ్దం లేదు మరియు అతను దానిని చేయలేదు] లేదా దరఖాస్తు యొక్క ఆధారం క్రూరత్వం ఉన్నచోట, పిటిషనర్ ఏ విధంగానూ క్రూరత్వాన్ని తప్పించుకోలేదు; మరియు"]
["(ग) जब विवाह-विच्‍छेद पारस्‍परिक सम्‍मति के आधार पर चाहा गया है तब ऐसी सम्‍मति बल, कपट या असम्‍यक् असर से अभिप्राप्‍त नहीं की गई है; तथा","(గ) పరస్పర అంగీకారం ఆధారంగా వివాహం కోరినప్పుడు, అలాంటి సమ్మతి బలవంతం, మోసం లేదా సరికాని ప్రభావం ద్వారా ఉద్దేశించబడదు; మరియు"]
["(घ) अर्जी प्रत्‍यर्थी के साथ दुस्‍संधि करके पेश या अभियोजित नहीं की गई है; तथा","(ఘ) దరఖాస్తుదారుడితో దుర్వినియోగం చేయడం ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడలేదు లేదా విచారించబడలేదు; మరియు"]
["(ङ) कार्यवाही संस्‍थित करने में कोई अनावश्‍यक या अनुचित विलंब नहीं हुआ है; तथा","(ఙ) కార్యకలాపాలను ప్రారంభించడంలో అనవసరమైన లేదా అసమంజసమైన ఆలస్యం జరగలేదు; మరియు"]
["(च) अनुतोष अनुदत्त न करने के लिए कोई वैध आधार नहीं है,  तो और ऐसी दशा में न्‍यायालय तदनुसार ऐसा अनुतोष डिक्री करेगा, अन्‍यथा नहीं ।","(చ) ఉపశమనం ఇవ్వకపోవడానికి సరైన స్థలం లేకపోతే, మరియు అలాంటి సందర్భంలో కోర్టు అటువంటి ఉపశమనాన్ని డిక్రీ చేస్తుంది, లేకపోతే."]
["(2) इस अधिनियम के अधीन कोई अनुतोष अनुदत्त करने के लिए अग्रसर होने के पूर्व न्‍यायालय का सबसे पहले यह कर्तव्‍य होगा कि वह प्रत्‍येक ऐसे मामले में, जिसमें मामले की प्रकृति और परिस्‍थितियों से संगत रूप से ऐसा करना संभव हो, पक्षकारों में पुन:मिलाप कराने के लिए प्रत्‍येक प्रयास करे :","(2) ఈ చట్టం క్రింద ఏదైనా ఉపశమనం ఇవ్వడానికి ముందు, కేసు యొక్క స్వభావం మరియు పరిస్థితులకు అనుగుణంగా అలా చేయగలిగే ప్రతి కేసులోనూ మళ్ళీ అలా చేయడం కోర్టు యొక్క మొదటి విధి, పార్టీలను పునరుద్దరించటానికి అన్ని ప్రయత్నాలు చేయాలి :"]
["[परन्‍तु इस धारा की कोई बात किसी ऐसी कार्यवाही को लागू नहीं होगी जिसमें धारा 27 की उपधारा (1) के खण्‍ड (ग), खण्‍ड (ङ), खण्‍ड (च), खण्‍ड (छ) और खण्‍ड (ज) में निर्दिष्‍ट आधारों में से किसी आधार पर अनुतोष चाहा गया है ।]","[కానీ సెక్షన్ 27 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) లోని క్లాజ్ (గ), క్లాజ్ (ఇ), క్లాజ్ (చ), క్లాజ్ (ఛ) మరియు క్లాజ్ (జ) లో పేర్కొన్న ఆధారాలకు ఈ విభాగంలో ఏదీ నిబంధన వర్తించదు, ఏదైనా ఒక ఆధారాన్నికొన్ని కారణాలతో సంతృప్తి పరచడానికి ప్రయత్నిస్తారు.]"]
["[(3) ऐसा मेल-मिलाप करने में न्‍यायालय की सहायता के प्रयोजन के लिए न्‍यायालय, यदि पक्षकार चाहे तो या यदि न्‍यायालय ऐसा करना न्‍यायसंगत और उचित समझे तो, कार्यवाहियों को पन्‍द्रह दिन से अनधिक की युक्‍तियुक्‍त कालावधि के लिए स्‍थगित कर सकेगा और उस मामले को पक्षकारों द्वारा इस निमित्त नामित किसी व्‍यक्‍ति को या यदि पक्षकार कोई व्‍यक्‍ति नामित करने में असफल रहते हैं तो न्‍यायालय द्वारा नामनिर्देशित किसी व्‍यक्‍ति को इन निदेशों के साथ निर्देशित कर सकेगा कि वह न्‍यायालय को इस बारे में रिपोर्ट दे कि मेल-मिलाप कराया जा सकता है या नहीं और करा दिया गया है या नहीं और न्‍यायालय कार्यवाही का निपटारा करने में ऐसी रिपोर्ट को सम्‍यक् रूप से ध्‍यान में रखेगा ।","[(3) అటువంటి సయోధ్య చేయడంలో కోర్టుకు సహాయం చేసే ఉద్దేశ్యంతో, పార్టీలు కోరుకుంటే, లేదా కోర్టు దానిని న్యాయమైన మరియు సహేతుకమైనదిగా భావిస్తే, పదిహేను రోజులకు మించని సహేతుకమైన కాలానికి విచారణను వాయిదా వేయవచ్చు మరియు ఈ తరఫున నామినేట్ చేయబడిన ఏ వ్యక్తికైనా ఈ కేసును పార్టీలు నిర్దేశించవచ్చు లేదా సయోధ్య జరగవచ్చని కోర్టుకు నివేదించడానికి ఈ సూచనలతో కోర్టు నామినేట్ చేసిన ఏ వ్యక్తిని అయినా పార్టీలు నామినేట్ చేయడంలో విఫలమైతే, ఇది మంజూరు చేయబడిందా లేదా అనేది మరియు విచారణను పరిష్కరించడంలో కోర్టు అటువంటి నివేదికలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటుంది."]
["(4) ऐसे प्रत्‍येक मामले में, जिसमें विवाह का विघटन विवाह-विच्‍छेद द्वारा होता है, डिक्री पारित करने वाला न्‍यायालय प्रत्‍येक पक्षकार को उसकी प्रति मुफ्त देगा ।]","(4) వివాహం రద్దు చేయడం ద్వారా వివాహం రద్దు చేయబడిన ప్రతి కేసులో, డిక్రీని ఆమోదించే కోర్టు ప్రతి పార్టీకి దాని కాపీని ఉచితంగా ఇస్తుంది.]"]
["[35. विवाह-विच्‍छेद और अन्‍य कार्यवाहियों में प्रत्‍यर्थी को अनुतोष––","[35. వివాహాలు మరియు ఇతర చర్యలలో అభ్యర్థికి ఆగ్రహం."]
["विवाह-विच्‍छेद या न्‍यायिक पृथक्‍करण या दाम्‍प्‍त्‍य अधिकारों के प्रत्‍यास्‍थापन के लिए किसी कार्यवाही में प्रत्‍यर्थी अर्जीदार के जारकर्म, क्रूरता या अभित्‍यजन के आधार पर चाहे गए अनुतोष का न केवल विरोध कर सकेगा बल्‍कि वह उस आधार पर इस अधिनियम के अधीन किसी अनुतोष के लिए प्रतिदावा भी कर सकेगा और यदि अर्जीदार का जारकर्म, क्रूरता या अभित्‍यजन साबित हो जाता है तो न्‍यायालय प्रत्‍यर्थी को इस अधिनियम के अधीन कोई ऐसा अनुतोष दे सकेगा जिसके लिए वह उस दशा में हकदार होता या होती जिसमें उसने उस आधार पर ऐसे अनुतोष की मांग करते हुए अर्जी पेश की होती ।]","వివాహం లేదా న్యాయ విభజన లేదా వివాహ హక్కుల అమలు కోసం ఏదైనా చర్యలో అభ్యర్థి, అత్యాచారం, హింస లేదా దుర్వినియోగం నేరారోపణ ఆధారంగా కోరిన ఉపశమనాన్ని అభ్యర్థి వ్యతిరేకించడమే కాకుండా, అతను ఏదైనా బాధ్యత వహించాలి ఆ ప్రాతిపదికన ఈ చట్టం క్రింద ఉపశమనం, పిటిషనర్ యొక్క ప్రాసిక్యూషన్ అత్యాచారం, క్రూరత్వం లేదా దుర్వినియోగం అని రుజువైతే, కోర్టు ఈ చట్టం ప్రకారం తనకు అర్హత ఉన్న అభ్యర్థికి ఏదైనా ఉపశమనం ఇవ్వవచ్చు లేదా ఆ ప్రాతిపదికన అతను అలాంటి ఉపశమనం కోరింది, దరఖాస్తు సమర్పించబడి ఉండేది.]"]
["36. वादकालीन निर्वाहिका––","36.  విచారణ సమయంలో జీవనోపాధి -"]
["जहां अध्‍याय 5 या अध्‍याय 6 के अधीन किसी कार्यवाही में जिला न्‍यायालय को यह प्रतीत हो कि पत्‍नी की कोई ऐसी स्‍वतंत्र आय नहीं है जो उसकी संभाल और उसके आवश्‍यक व्‍ययों के लिए पर्याप्‍त हो वहां यह पत्‍नी के आवेदन पर पति को आदेश दे सकेगा कि वह पत्‍नी को कार्यवाही में पड़ने वाले व्‍यय तथा कार्यवाही के दौरान ऐसी साप्‍ताहिक या मासिक राशि दे जो पति की आय को ध्‍यान में रखते हुए न्‍यायालय को उचित प्रतीत हो ।","ఎక్కడ, 5 వ అధ్యాయం లేదా 6 వ అధ్యాయం కింద విచారణలో, భార్య యొక్క స్వతంత్ర ఆదాయం లేదని, ఆమె సంరక్షణకు మరియు ఆమెకు అవసరమైన ఖర్చులకు సరిపోతుందని జిల్లా కోర్టుకు కనిపిస్తుంది, ఇది ఆమె పరిగణనలోకి తీసుకున్న భార్య దరఖాస్తుపై, విచారణలో మరియు విచారణ సమయంలో అయ్యే ఖర్చులు, భర్త యొక్క ఆదాయాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుని కోర్టు తగిన వారపు లేదా నెలవారీ మొత్తాన్ని ఇవ్వాలి అని  భర్తను ఆదేశించవచ్చు."]
["[परन्‍तु कार्यवाही के व्‍ययों और अध्‍याय 5 या अध्‍याय 6 के अधीन कार्यवाही के दौरान ऐसी साप्‍ताहिक या मासिक राशि के संदाय के लिए आवेदन को यथासंभव, पति पर सूचना की तामील की तारीख से, साठ दिन के भीतर निपटाया जाएगा ।]","[కానీ 5 వ అధ్యాయం లేదా 6 వ అధ్యాయం కింద విచారణ మరియు కార్యకలాపాల సమయంలో అటువంటి వారపు లేదా నెలవారీ మొత్తాన్ని చెల్లించే దరఖాస్తు, సాధ్యమైనంతవరకు, భర్తకు నోటీసు ఇచ్చిన తేదీ నుండి అరవై రోజులలో పరిష్కరించబడుతుంది.]"]
["37. स्‍थायी निर्वाहिका और भरणपोषण––","37. స్థిరమైన జీవనోపాధి మరియు నిర్వహణ -"]
["(1) अध्‍याय 5 या अध्‍याय 6 के अधीन अधिकारिता का प्रयोग कर रहा कोई न्‍यायालय डिक्री पारित करते समय या डिक्री के पश्‍चात् किसी समय, उस प्रयोजन के लिए अपने से आवेदन किए जाने पर यह आदेश कर सकेगा कि पति, पत्‍नी के भरणपोषण और संभाल के लिए, यदि आवश्‍यक हो तो पति की सम्‍पत्ति पर प्रभार द्वारा, ऐसी सकल राशि अथवा ऐसी मासिक या कालिक राशि पत्‍नी को जीवनकाल से अनधिक अवधि के लिए प्राप्‍त कराए जैसी स्‍वयं पत्‍नी की संपत्ति को, यदि कोई हो, उसके पति की संपत्ति और साम्‍थर्य को और [पक्षकारों के आचरण तथा मामले की अन्‍य परिस्‍थितियों को] ध्‍यान में रखते हुए न्‍यायालय को न्‍यायसंगत प्रतीत हो ।","(1) 5 వ అధ్యాయం లేదా 6 వ అధ్యాయం కింద న్యాయస్థానం, ఒక డిక్రీని ఆమోదించేటప్పుడు లేదా డిక్రీ తర్వాత ఎప్పుడైనా, ఆ ప్రయోజనం కోసం దాని స్వంత దరఖాస్తుపై, భర్త, భార్య నిర్వహణ మరియు నిర్వహణ కోసం అవసరమైతే,  భర్త యొక్క ఆస్తి ద్వారా, అటువంటి స్థూల మొత్తం లేదా నెలవారీ లేదా ఆవర్తన మొత్తాన్ని భార్య తన భర్త యొక్క ఆస్తి మరియు ఆస్తి వంటిది జీవితకాలం మించని కాలానికి స్వీకరించాలి, ఏదైనా ఉంటే, ఆమె భర్త యొక్క కోర్టును పరిగణనలోకి తీసుకోవడం న్యాయంగా ఉంటుంది [మరియు పార్టీల ప్రవర్తన మరియు కేసు యొక్క ఇతర పరిస్థితులు]."]
["(2) यदि जिला न्‍यायालय का समाधान हो जाए उसके उपधारा (1) के अधीन आदेश करने के पश्‍चात् किसी समय पक्षकारों में से किसी की परिस्‍थितियों में तब्‍दीली हो गई हो तो वह किसी पक्षकार की प्रेरणा पर, ऐसी रीति से जो न्‍यायालय को न्‍यायसंगत प्रतीत हो, ऐसे किसी आदेश में फेरफार या उपान्‍तर कर सकेगा या उसे विखण्‍डित कर सकेगा ।","(2) జిల్లా కోర్టు పరిష్కరించబడితే, సబ్-సెక్షన్ (1) కింద ఒక ఉత్తర్వు ఇచ్చిన తరువాత, పార్టీల యొక్క పరిస్థితులు మారిపోయాయి, అది ఏ పార్టీ యొక్క ప్రేరణపై అయినా, న్యాయస్థానం సమర్థించదగినదిగా భావించే విధంగా ఉంటుంది, ఏదేమైనా, అటువంటి క్రమంలో, అతను దానిని సవరించవచ్చు లేదా మార్పుచేయవచ్చు లేదా రద్దు చేయవచ్చు."]
["(3) यदि जिला न्‍यायालय का समाधान हो जाए, कि पत्‍नी से, जिसके पक्ष में इस धारा के अधीन आदेश दिया गया, पुनर्विवाह कर लिया है या सती जीवन नहीं बिता रही है 1[तो वह पति की प्रेरणा पर और ऐसी रीति में, जो न्‍यायालय न्‍यायसंगत समझे, ऐसे किसी आदेश को परिवर्तित, उपान्‍तरित का विखण्‍डित कर सकेगा ।]","(3) జిల్లా కోర్టు పరిష్కరిస్తే, భార్య, ఈ విభాగం కింద ఎవరికి అనుకూలంగా ఆదేశించబడితే, తిరిగి వివాహం చేసుకున్నారు లేదా భార్యతో జీవితాన్ని గడపలేదు 1 [అప్పుడు ఆమె భర్త ప్రేరణపై మరియు అలాంటి పద్ధతిలో ఏదైనా న్యాయస్థానం సమర్థించదగినదిగా భావించే అటువంటి ఉత్తర్వులను మార్చగలదు, ఉత్తర్వులను రద్దుచేయగలదు"]
["38. संतान की अभिरक्षा––","38. పిల్లల రక్షణ-"]
["अध्‍याय 5 या अध्‍याय 6 के अधीन की किसी कार्यवाही में जिला न्‍यायालय अवयस्‍क संतान की अभिरक्षा, भरणपोषण और शिक्षा के बारे में जहां संभव हो वहां उनकी इच्‍छा से संगत, समय-समय पर, ऐसे अन्‍तरिम आदेश पारित कर सकेगा और डिक्री में ऐसे उपबंध कर सकेगा जो उसे न्‍यायसंगत और उचित प्रतीत हों और डिक्री के पश्‍चात्, इस प्रयोजन के लिए अर्जी द्वारा किए गए आवेदन पर ऐसी संतान की अभिरक्षा, भरण-पोषण और शिक्षा के बारे में, समय-समय पर, सब ऐसे आदेश और उपबंध कर सकेगा, प्रतिसंहृत कर सकेगा या निलम्‍बित कर सकेगा या उनमें फेरफार कर सकेगा जैसे यदि ऐसी डिक्री अभिप्राप्‍त करने के लिए कार्यवाही लम्‍बित होती तो ऐसी डिक्री या अंतरिम आदेशों द्वारा किए जा सकते ।","5 వ అధ్యాయం లేదా 6 వ అధ్యాయం కింద ఏదైనా చర్యలో, మైనర్ పిల్లల రక్షణ , నిర్వహణ మరియు విద్యకు సంబంధించి జిల్లా కోర్టు ఎప్పటికప్పుడు, అటువంటి మధ్యంతర ఉత్తర్వులను జారీ చేయవచ్చు మరియు డిక్రీలో అలాంటి నిబంధనలు చేయవచ్చు, ఎప్పటికప్పుడు, అటువంటి పిల్లల రక్షణ, నిర్వహణ మరియు విద్యకు సంబంధించి, ఈ ప్రయోజనం కోసం దరఖాస్తు చేసిన దరఖాస్తుపై, డిక్రీ తరువాత, న్యాయమైన మరియు న్యాయమైనదిగా భావించే ఆదేశాలు మరియు నిబంధనలు, అటువంటి డిక్రీని పొందటానికి డిక్రీ పెండింగ్‌లో ఉంటే, వాటిని రద్దుచేయడం లేదా నిలిపివేయడం లేదా సవరించడం, అలాంటి డిక్రీ లేదా మధ్యంతర ఉత్తర్వులు ఇవ్వవచ్చు."]
["[परन्‍तु कार्यवाही के दौरान अध्‍याय 5 या अध्‍याय 6 के अधीन अवयस्‍क संतान के भरण-पोषण और शिक्षा की बाबत आवेदन को यथासंभव, प्रत्‍यर्थी पर सूचना की तामील की तारीख से, साठ दिन के भीतर निपटाया जाएगा ।]","[కానీ విచారణ సమయంలో, 5 వ అధ్యాయం లేదా 6 వ అధ్యాయం కింద మైనర్ పిల్లల నిర్వహణ మరియు విద్యకు సంబంధించిన దరఖాస్తు అభ్యర్థిపై సమాచార సూచన చేసిన తేదీ నుండి సాధ్యమైనంతవరకు అరవై రోజులలోపు పరిష్కరించబడుతుంది.]"]
["[39. डिक्रियों और आदेशों की अपीलें––","[39. డిక్రీ మరియు ఆదేశాల విజ్ఞప్తులు -"]
["(1) अध्‍याय 5 या अध्‍याय 6 के अधीन किसी कार्यवाही में न्‍यायालय द्वारा दी गई सभी डिक्रियां, उपधारा (3) के उपबंधों के अध्‍यधीन उसी प्रकार अपीलनीय होंगी जैसे उस न्‍यायालय द्वारा अपनी आरम्‍भिक सिविल अधिकारिता के प्रयोग में दी गई डिक्री अपीलनीय होती है और ऐसी अपील उस न्‍यायालय में होगी जिसमें उस न्‍यायालय द्वारा अपनी आरम्‍भिक सिविल अधिकारिता के प्रयोग में किए गए विनिश्‍चयों की अपीलें सामान्‍यत: होती हैं ।","(1) సబ్-సెక్షన్ (3) లోని నిబంధనలకు లోబడి, 5 వ అధ్యాయం లేదా 6 వ అధ్యాయం కింద ఒక న్యాయస్థానం ఇచ్చిన అన్ని డిక్రీ, ఆ న్యాయస్థానం దాని ప్రారంభ పౌర అధికార పరిధిలో ఇచ్చిన డిక్రీ మాదిరిగానే ప్రశంసించదగినది,  పౌర అధికార పరిధి మరియు అటువంటి అప్పీల్ కోర్టుకు ఉండాలి, దీనిలో ప్రారంభ న్యాయస్థానం దాని ప్రారంభ పౌర అధికార పరిధిలో తీసుకునే నిర్ణయాలకు అప్పీలు చేస్తారు."]
["(2) इस अधिनियम के अधीन किसी कार्यवाही में न्‍यायालय द्वारा धारा 37 या धारा 38 के अधीन किए गए आदेश, उपधारा (3) के उपबंधों के अध्‍यधीन, तभी अपीलनीय होंगे जब वे अंतरिम आदेश हों और ऐसी प्रत्‍येक अपील उस न्‍यायालय में होगी जिसमें उस न्‍यायालय द्वारा अपनी आरंभिक सिविल अधिकारिता के प्रयोग में किए गए विनिश्‍चयों की अपीलें सामान्‍यत: होती हैं ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (3) లోని నిబంధనలకు లోబడి, ఈ చట్టం క్రింద ఏదైనా చర్యలో సెక్షన్ 37 లేదా సెక్షన్ 38 కింద కోర్టు చేసిన ఉత్తర్వులు అవి మధ్యంతర ఉత్తర్వులైతే మాత్రమే అప్పీల్ చేయబడతాయి మరియు అలాంటి ప్రతి అప్పీల్  కోర్టులో ఉండాలి, అప్పీల్స్ సాధారణంగా దాని ప్రారంభ పౌర అధికార పరిధిని ఉపయోగించుకుంటాయి."]
["(3) केवल खर्चे के विषय में कोई अपील इस धारा के अधीन नहीं होगी ।","(3) వ్యయానికి సంబంధించి ఎటువంటి అప్పీల్ ఈ విభాగానికి లోబడి ఉండదు."]
["(4) इस धारा के अधीन प्रत्‍येक अपील डिक्री या आदेश की तारीख से [8][नब्‍बे दिन की कालावधि] के अंदर की जाएगी ।","(4) ఈ విభాగం కింద ప్రతి అప్పీల్ డిక్రీ లేదా ఆర్డర్ తేదీ నుండి [8] [తొంభై రోజుల వ్యవధిలో] ఇవ్వబడుతుంది."]
["39क. डिक्रियों और आदेशों का प्रवर्तन––","39 క. డిక్రీ మరియు ఆదేశాల అమలు -"]
["अध्‍याय 5 या अध्‍याय 6 के अधीन किसी कार्यवाही में न्‍यायालय द्वारा दी गई सभी डिक्रियों और आदेशों का प्रवर्तन उसी प्रकार किया जाएगा जिस प्रकार उस न्‍यायालय द्वारा अपनी आरंभिक सिविल अधिकारिता के प्रयोग में दी गई डिक्रियों और आदेशों का तत्‍समय प्रवर्तन किया जाता है।]","5 వ అధ్యాయం లేదా 6 వ అధ్యాయం కింద ఒక న్యాయస్థానం చేసిన అన్ని డిక్రీలు మరియు ఉత్తర్వుల అమలు దాని ప్రారంభ పౌర అధికార పరిధిలో ఆ కోర్టు ఇచ్చిన డిక్రీ మరియు ఆర్డర్ మాదిరిగానే జరుగుతుంది.]"]
["40. 1908 के अधिनियम 5 का लागू होना––","40. 1908 యొక్క చట్టం 5 యొక్క అమలు."]
["इस अधिनियम के अन्‍य उपबंधों के और ऐसे नियमों के, जो उच्‍च न्‍यायालय इस निमित्त बनाए, अध्‍यधीन रहते हुए, इस अधिनियम के अधीन सब कार्यवाहियां सिविल प्रक्रिया संहिता, 1908 (1908 का 5) से यथाशक्‍य नियमित होंगी ।","ఈ చట్టం యొక్క ఇతర నిబంధనలు మరియు ఈ తరపున హైకోర్టు చేసే నిబంధనలకు లోబడి, ఈ చట్టం క్రింద అన్ని చర్యలు సివిల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ 1908 (1908 లో 5) ప్రకారం క్రమబద్ధీకరించబడతాయి."]
["[40क. कुछ मामलों में अर्जियों को अन्‍तरित करने की शक्‍ति––","[40a కొన్ని సందర్భాల్లో దరఖాస్తులను బదిలీ చేసే అధికారం."]
["(1) जहां––","(1) ఎక్కడ -"]
["(क) इस अधिनियम के अधीन कोई अर्जी अधिकारिता रखने वाले जिला न्‍यायालय में विवाह के किसी पक्षकार द्वारा धारा 23 के अधीन न्‍यायिक पृथक्‍करण की डिक्री के लिए या धारा 27 के अधीन विवाह-विच्‍छेद की डिक्री के लिए प्रार्थना करते हुए पेश की गई है, और","(క) సెక్షన్ 23 కింద న్యాయ విభజన యొక్క డిక్రీ కోసం లేదా సెక్షన్ 27 కింద వివాహం రద్దు చేసిన డిక్రీ ద్వారా ప్రార్థన చేయడానికి ఈ చట్టం కింద వివాహం యొక్క పార్టీ ద్వారా ఒక దరఖాస్తు జిల్లా కోర్టుకు సమర్పించబడుతుంది."]
["(ख) उसके पश्‍चात् इस अधिनियम के अधीन कोई दूसरी अर्जी विवाह के दूसरे पक्षकार द्वारा किसी आधार पर धारा 23 के अधीन न्‍यायिक पृथक्‍करण की डिक्री के लिए या धारा 27 के अधीन विवाह-विच्‍छेद की डिक्री के लिए प्रार्थना करते हुए चाहे उसी जिला न्‍यायालय में अथवा उसी राज्‍य के या किसी भिन्‍न राज्‍य के किसी भिन्‍न जिला न्‍यायालय में पेश की गई है, वहां ऐसी अर्जियों के संबंध में उपधारा (2) में विनिर्दिष्‍ट रीति से कार्यवाही की जाएगी ।","(బి) ఆ తరువాత, వివాహం యొక్క ఇతర పార్టీ ఈ చట్టం క్రింద రెండవ దరఖాస్తు సెక్షన్ 23 కింద న్యాయ విభజన యొక్క డిక్రీ కోసం ప్రార్థిస్తోంది, ఏ ఆధారంతోనైనా లేదా సెక్షన్ 27 కింద వివాహం రద్దు చేసిన డిక్రీ, అదే జిల్లా కోర్టులో లేదా ప్రవేశపెట్టబడినా ఒకే రాష్ట్రం లేదా వేరే రాష్ట్రంలోని వేర్వేరు జిల్లా కోర్టు, అటువంటి దరఖాస్తులకు సంబంధించిన చర్యలు ఉప-విభాగం (2) లో పేర్కొన్న పద్ధతిలో తీసుకోబడతాయి."]
["(2) ऐसे मामले में जिसे उपधारा (1) लागू होती है,––","(2) ఉప విభాగం (1) వర్తించే సందర్భంలో, -"]
["(क) यदि ऐसी अर्जियां एक ही जिला न्‍यायालय में पेश की जाती हैं, तो दोनों अर्जियों का विचारण और उनकी सुनवाई उस जिला न्‍यायालय द्वारा एक साथ की जाएगी;","(క) అటువంటి దరఖాస్తులను ఒకే జిల్లా కోర్టులో సమర్పించినట్లయితే, రెండు దరఖాస్తులను ఒకేసారి ఆ జిల్లా కోర్టు విచారించి వినిపించబడుతుంది;"]
["(ख) यदि ऐसी अर्जियां भिन्‍न-भिन्‍न जिला न्‍यायालयों में पेश की जाती हैं तो बाद वाली पेश की गई अर्जी उस जिला न्‍यायालय को अंतरित की जाएगी जिसमें पहले वाली अर्जी पेश की गई थी और दोनों अर्जियों की सुनवाई और उनका निपटारा उस जिला न्‍यायालय द्वारा एक साथ किया जाएगा जिसमें पहले वाली अर्जी पेश की गई थी ।","(ఖ) అటువంటి దరఖాస్తులను వేర్వేరు జిల్లా కోర్టులలో సమర్పించినట్లయితే, తరువాతి దరఖాస్తు జిల్లా కోర్టుకు బదిలీ చేయబడుతుంది, దీనిలో మునుపటి దరఖాస్తు సమర్పించబడింది మరియు మునుపటి అప్లికేషన్తో ప్రవేశపెట్టిన, రెండు దరఖాస్తులు కలిపి ఒకేసారి ఆ జిల్లా కోర్టు విచారించి వినిపించడం జరుగుతుంది."]
["(3) ऐसे मामले में, जिसे उपधारा (2) का खंड (ख) लागू होता है, यथास्‍थिति, वह न्‍यायालय या सरकार, जो किसी वाद या कार्यवाही को उस जिला न्‍यायालय से, जिसमें बाद वाली अर्जी पेश की गई है, उस जिला न्‍यायालय को जिसमें पहले वाली अर्जी लंबित है, अंतरित करने के लिए सिविल प्रक्रिया संहिता, 1908 (1908 का 5) के अधीन सक्षम है, ऐसी बाद वाली अर्जी का अंतरण करने के लिए अपनी शक्‍तियों का वैसे ही प्रयोग करेगी मानो वह उक्‍त संहिता के अधीन ऐसा करने के लिए सशक्‍त की गई है ।","(3) అలాంటి కేసులలో, ఉప-సెక్షన్ (2) యొక్క నిబంధన (ఖ) వర్తించే సందర్భంలో, న్యాయస్థానం లేదా ప్రభుత్వం, ఏదైనా దావాకు కారణమవుతాయి లేదా తరువాతి పిటిషన్ సమర్పించిన జిల్లా కోర్టు నుండి కొనసాగవచ్చు, ఆ జిల్లాకు మునుపటి దరఖాస్తు పెండింగ్‌లో ఉన్న కోర్టుకు బదిలీ చేయడానికి సివిల్ ప్రొసీజర్, 1908 (1908 లో 5) కింద సామర్థ్యం ఉంది, అటువంటి కోడ్ కింద ఉన్నట్లుగా తదుపరి దరఖాస్తును బదిలీ చేయడానికి దాని అధికారాలను ఉపయోగించుకోవాలి. "]
["40ख. इस अधिनियम के अधीन दी जाने वाली अर्जियों के विचारण और निपटारे के संबंध में उपबन्‍ध––","40 ఖ. ఈ చట్టం ప్రకారం మంజూరు చేయవలసిన దరఖాస్తుల విచారణ మరియు పరిష్కరించడం గురించి నిబంధన."]
["(1) इस अधिनियम के अधीन अर्जी का विचारण, जहां तक कि न्‍याय के हित में संगत रहते हुए, उस विचारण के बारे में, साध्‍य हो दिन प्रतिदिन तब तक निरंतर चालू रहेगा जब तक कि वह समाप्‍त न हो जाए किन्‍तु उस दशा में नहीं जिसमें न्‍यायालय विचारण का अगले दिन से परे के लिए स्‍थान करना उन कारणों से आवश्‍यक समझे जो लेखबद्ध किए जाएंगे ।","(1) ఈ చట్టం క్రింద దరఖాస్తు యొక్క పరిశీలన, న్యాయం యొక్క ఆసక్తికి సంబంధించినది, ఆ విచారణ, ఆచరణీయమైనది మరియు అది ముగిసే వరకు ప్రతిరోజూ కొనసాగుతుంది, కానీ ఆ స్థితిలో కాదు, దీనిలో కోర్టు విచారణను మరుసటి రోజుకు ఉంచాల్సిన అవసరం ఉంది."]
["(2) इस अधिनियम के अधीन प्रत्‍येक अर्जी का विचारण जहां तक सम्‍भव हो शीघ्र किया जाएगा और प्रत्‍यर्थी पर अर्जी की सूचना की तामील होने की तारीख से छह मास के अंदर विचारण समाप्‍त करने का प्रयास किया जाएगा ।","(2) ఈ చట్టం క్రింద ఉన్న ప్రతి దరఖాస్తు వీలైనంత త్వరగా వినోదం పొందుతుంది మరియు అభ్యర్థికి దరఖాస్తు నోటీసు అందించిన తేదీ నుండి ఆరు నెలల్లోపు విచారణను ముగించే ప్రయత్నం జరుగుతుంది."]
["(3) इस अधिनियम के अधीन प्रत्‍येक अपील की सुनवाई जहां तक संभव हो शीघ्र की जाएगी और प्रत्‍यर्थी पर अपील की सूचना की तामील होने की तारीख से तीन मास के अंदर सुनवाई समाप्‍त करने का प्रयास किया जाएगा ।","(3) ఈ చట్టం క్రింద ప్రతి అప్పీల్ యొక్క విచారణ వీలైనంత త్వరగా జరుగుతుంది మరియు అభ్యర్థిపై అప్పీల్ నోటీసును అందించిన తేదీ నుండి మూడు నెలల్లో విచారణను ముగించే ప్రయత్నం జరుగుతుంది."]
["40ग. दस्‍तावेजी साक्ष्‍य––","40 సి. డాక్యుమెంటరీ సాక్ష్యం -"]
["किसी अधिनियम में किसी प्रतिकूल बात के होते हुए भी यह है कि इस अधिनियम के अधीन अर्जी के विचारण की किसी कार्यवाही में कोई दस्‍तावेज साक्ष्‍य में इस आधार पर अग्रह्य नहीं होगी कि वह सम्‍यक् रूप से स्‍टांपित या रजिस्‍ट्रीकृत नहीं है ।]","ఒక చట్టంలో విరుద్ధంగా ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఈ చట్టం క్రింద దరఖాస్తును పరిగణనలోకి తీసుకునే ఏ పత్రంలోనూ అది స్టాంప్ చేయబడటం లేదా నమోదు చేయబడటం లేదు.]"]
["41. प्रक्रिया का विनियमन करने वाले नियम बनाने की उच्‍च न्‍यायालय की शक्‍ति––","41. నిబంధనలను నియంత్రించే విధానాన్ని రూపొందించడానికి హైకోర్టు యొక్క అధికారం."]
["(1) उच्‍च न्‍यायालय सिविल प्रक्रिया संहिता, 1908 (1908 का 5) और इस अधिनियम के उपबंधों से संगत ऐसे नियम, शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, बनाएगा जो वह अध्‍याय 5, 6 और 7 के उपबंधों को क्रियान्‍वित करने के प्रयोजन के लिए समीचीन समझे ।","(1) హైకోర్టు అటువంటి నియమాలను సివిల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1908 (1908 లో 5) మరియు ఈ చట్టం, అధికారిక గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా స్థిరంగా చేస్తుంది, ఇది నిబంధనలను అమలు చేసే ఉద్దేశ్యంతో సూచించబడుతుంది. 5, 6 మరియు 7 అధ్యాయాలు అర్థం చేసుకోండి."]
["(2) विशिष्‍टत: और पूर्वगागी उपबंध की व्‍यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना ऐसे नियम निम्‍नलिखित के लिए उपबंध करेंगे,––","(2) పైన పేర్కొన్న నిబంధన యొక్క సాధారణతకు ప్రత్యేకంగా మరియు పక్షపాతం లేకుండా, అటువంటి నియమాలు ఈ క్రింది వాటికి అందించబడతాయి: -"]
["(क) जारकर्म के आधार पर विवाह-विच्‍छेद के लिए अर्जी में जारकर्मी को भी सहप्रत्‍यर्थी के रूप में वाद का पक्षकार बनाना और वे परिस्‍थितियां जिनमें अर्जीदार ऐसा करने से अभिमुक्‍त किया जा सकेगा;","(క) గుమస్తా పని ఆధారంగా వివాహం రద్దు కోసం దరఖాస్తులో సహోద్యోగిగా గుమస్తాను ఒక పార్టీగా మార్చడం మరియు పిటిషనర్ అలా చేయకుండా నేరారోపణ చేయగల పరిస్థితులు;"]
["(ख) ऐसे किसी सहप्रत्‍यर्थी के विरुद्ध नुकसानी अधिनिर्णीत करना;","(ఖ) అటువంటి సహ అభ్యర్థికి వ్యతిరేకంగా నష్టపరిహారాన్ని ఇవ్వడం;"]
["(ग) अध्‍याय 5 या अध्‍याय 6 के अधीन की किसी कार्यवाही में, उसके पहले से ही पक्षकार न होने वाले किसी व्‍यक्‍ति द्वारा मध्‍यक्षेप;","(గ) 5 వ అధ్యాయం లేదా 6 వ అధ్యాయం కింద కొనసాగేటప్పుడు, అప్పటికే పార్టీ కాని ఒక వ్యక్తి జోక్యం చేసుకోవడం ;"]
["(घ) विवाह की अकृतता के लिए या विवाह-विच्‍छेद के लिए अर्जी का प्ररूप और अंतर्वस्‍तु तथा ऐसी अर्जियों के पक्षकारों द्वारा उपगत खर्चों का दिया जाना; तथा","(ఘ) వివాహం యొక్క ఆకృతి లేదా వివాహం రద్దు కోసం దరఖాస్తు యొక్క రూపం మరియు విషయాలు మరియు అటువంటి దరఖాస్తుల పార్టీలు చేసిన ఖర్చులు; మరియు"]
["(ङ) कोई अन्‍य ऐसा विषय जिसके लिए इस अधिनियम में कोई उपबंध या पर्याप्‍त उपबंध नहीं किया गया है और जिसके लिए भारतीय विवाह-विच्‍छेद अधिनियम, 1869 (1869 का 4) में उपबंध किया गया है ।","(ఙ) ఈ చట్టంలో ఎటువంటి నిబంధనలు లేదా తగిన నిబంధనలు చేయబడలేదు మరియు 1869 లో భారతీయ వివాహ చట్టం (1869 లో 4) లో ఏ ఇతర నిబంధనలు చేయబడ్డాయి."]
["प्रकीर्ण","ప్రచురించబడింది"]
["42. व्‍यावृत्ति––","42. వృత్తి -"]
["इस अधिनियम की कोई बात किसी ऐसे विवाह की विधिमान्‍यता पर प्रतिकूल प्रभाव नहीं डालेगी जो इसके उपबंधों के अधीन अनुष्‍ठापित न किया गया हो; और न इस अधिनियम के बारे में यह समझा जाएगा कि वह विवाह करने के किसी ढंग की विधिमान्‍यता पर प्रत्‍यक्षत: या परोक्षत: प्रभाव डालती है ।","ఈ చట్టంలోని ఏదీ వివాహం యొక్క నిబంధనల ప్రకారం ఏర్పాటు లేని వివాహం యొక్క చెల్లుబాటును ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేయదు; ఈ చట్టం ఏ విధమైన వివాహం యొక్క చెల్లుబాటును ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా ప్రభావితం చేయదు."]
["43. विवाहित व्‍यक्‍ति के इस अधिनियम के अधीन पुन: विवाह करने के लिए शास्‍ति––","43. ఈ చట్టం ప్రకారం వివాహం చేసుకున్న వ్యక్తికి తిరిగి వివాహం చేసుకోవటానికి జరిమానా."]
["अध्‍याय 3 में अन्‍यथा उपबंधित के सिवाय, प्रत्‍येक ऐसे व्‍यक्‍ति के बारे में, जो उस समय विवाहित होने पर भी इस अधिनियम के अधीन अपना विवाह अनुष्‍ठापित कराएगा, यह समझा जाएगा कि उसने भारतीय दंड संहिता (1860 का 45) की, यथास्‍थिति, धारा 494 या धारा 495 के अधीन अपराध किया है, और ऐसे अनुष्‍ठापित विवाह शून्‍य होगा ।","3 వ అధ్యాయంలో ఇవ్వబడినది తప్ప, ఆ సమయంలో వివాహం చేసుకున్న ప్రతి వ్యక్తి కూడా ఈ చట్టం ప్రకారం తన వివాహాన్ని కూడా చేసుకోవాలి, భారత శిక్షాస్మృతి (1860 లో 45) లోకి ప్రవేశించినట్లుగా పరిగణించబడుతుంది, 494 లేదా సెక్షన్ 495 కింద నేరం చేసినట్లు, మరియు అలాంటి ఏర్పడని వివాహం రద్దు అవుతుంది."]
["44. द्विविवाह के लिए दंड––","44. రెండవ వివాహానికి శిక్ష -"]
["प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति जिसका विवाह इस अधिनियम के अधीन अनुष्‍ठापित हुआ हो और जो पति या पत्‍नी के जीवनकाल में दूसरा विवाह करेगा, पति या पत्‍नी के जीवनकाल में पुन: विवाह करने के अपराध के लिए भारतीय दंड संहिता (1860 का 45) की धारा 494 और धारा 495 में उपबंधित शास्‍तियों का भागी होगा और ऐसे किया गया विवाह शून्‍य होगा ।","  ఈ చట్టం ప్రకారం వివాహం చేసుకున్న ప్రతి వ్యక్తి తిరిగి వివాహం చేసుకోవడం మరియు భర్త లేదా భార్య జీవితకాలంలో రెండవ వివాహం ఎవరు చేసుకుంటారో, భారతీయ శిక్షాస్మృతిలోని (1860 లో 45) లోని సెక్షన్ 494 మరియు సెక్షన్ 495 కింద అందించిన జరిమానాకు బాధ్యత వహించాలి మరియు అలాంటి వివాహం చెల్లదు."]
["45. मिथ्‍या घोषणा या प्रमाणपत्र पर हस्‍ताक्षर करने के लिए शास्‍ति––","45. తప్పుడు ప్రకటన లేదా ధృవీకరణ పత్రంపై సంతకం చేసినందుకు జరిమానా."]
["प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के अधीन या उसके द्वारा अपेक्षित कोई ऐसी घोषणा करे या प्रमाणपत्र बनाए, या ऐसी घोषणा या प्रमाणपत्र हस्‍ताक्षरित करे या अनुप्रमाणित करे जिसमें ऐसा कथन हो जो मिथ्‍या हो और या तो जिसके बारे में वह जानता हो या विश्‍वास करता हो कि वह मिथ्‍या है या जिसके सत्‍य होने का उसे विश्‍वास न हो, भारतीय दंण्‍ड संहिता (1860 का 45) की धारा 199 में वर्णित अपराध का दोषी होगा ।","ఈ చట్టం ద్వారా లేదా కింద చేసిన ఏదైనా డిక్లరేషన్ లేదా సర్టిఫికేట్ చేసే ప్రతి వ్యక్తి, లేదా ఒక ప్రకటన లేదా ధృవీకరణ పత్రాన్ని సంతకం చేసి లేదా ధృవీకరిస్తాడు, అది తప్పుడు మరియు తెలిసిన లేదా నమ్మిన ఒక ప్రకటనను కలిగి ఉంది, అతను అబద్దాలవాడు లేదా నమ్మకంలేనివాడు, భారతీయ శిక్షాస్మృతిలోని సెక్షన్ 199 (1860 లో 45) లో వివరించిన నేరానికి దోషిగా ఉండాలి."]
["46. विवाह अधिकारी के दोषपूर्ण कार्य के लिए शास्‍ति––","46. ​​వివాహ అధికారి లోపభూయిష్ట పనికి జరిమానా."]
["कोई विवाह अधिकारी जो इस अधिनियम के अधीन विवाह का अनुष्‍ठापन :––","ఈ చట్టం ప్రకారం వివాహం చేసే ఏదైనా వివాహ అధికారి: -"]
["(1) उस विवाह के बारे में धारा 5 द्वारा अपेक्षित सूचना प्रकाशित किए बिना; अथवा","(1) ఆ వివాహం గురించి సెక్షన్ 5 ద్వారా అవసరమైన సమాచారాన్ని ప్రచురించకుండా; లేదా"]
["(2) ऐसे विवाह की सूचना के प्रकाशन की तारीख से तीस दिन के भीतर, अथवा","(2) అటువంటి వివాహం యొక్క నోటీసు ప్రచురించబడిన తేదీ నుండి ముప్పై రోజులలోపు, లేదా"]
["(3) इस अधिनियम के किसी अन्‍य उपबंध के उल्‍लंघन में, जानते हुए और जानबूझकर करेगा वह सादे कारावास से, जो एक वर्ष तक का हो सकेगा, या जुर्माने से, जो पांच सौ रुपए तक का हो सकेगा, या दोनों से, दण्‍डनीय होगा ।","(3) ఈ చట్టం యొక్క ఏదైనా ఇతర నిబంధనలకు విరుద్ధంగా, అతను తెలిసి మరియు తెలిసికూడా చేసినచో ఒక సంవత్సరం వరకు జైలు శిక్షతో లేదా ఐదు వందల రూపాయల వరకు జరిమానాతో లేదా రెండింటితో శిక్షించబడతాడు. ."]
["47. विवाह-प्रमाणपत्र पुस्‍तक का निरीक्षण के लिए उपलब्‍ध रहना––","47. వివాహ ధృవీకరణ పత్రం తనిఖీ కోసం అందుబాటులో ఉండాలి-"]
["(1) इस अधिनियम के अधीन रखी जाने वाली  विवाह-प्रमाणपत्र पुस्‍तक सभी उचित समयों पर निरीक्षण के लिए उपलब्‍ध रहेगी और उसमें अंतर्विष्‍ट कथनों के साक्ष्‍य के रूप में ग्राह्य होगी ।","(1) ఈ చట్టం క్రింద ఉంచవలసిన వివాహ ధృవీకరణ పత్రం అన్ని తగిన సమయాల్లో తనిఖీకి అందుబాటులో ఉంటుంది మరియు అందులో ఉన్న ప్రకటనలకు సాక్ష్యంగా ఆమోదయోగ్యమైనది."]
["(2) विवाह-प्रमाणपत्र पुस्‍तक में से प्रमाणित उद्धरण विवाह अधिकारी, आवेदन किए जाने पर और आवेदक द्वारा विहित फीस दिए जाने पर उसे देगा ।","(2) వివాహ అధికారి వివాహ ధృవీకరణ పత్రం నుండి, దరఖాస్తుపై మరియు దరఖాస్తుదారు చెల్లించిన నిర్ణీత రుసుముపై ధృవీకరించబడిన కొటేషన్ ఇవ్వాలి."]
["48. विवाह अभिलेखों की प्रविष्‍टियों की प्रतिलिपियों का भेजा जाना––","48. వివాహ రికార్డుల ఎంట్రీల కాపీలను పంపడం-"]
["राज्‍य का प्रत्‍येक विवाह अधिकारी उस राज्‍य के जन्‍म, मृत्‍यु और विवाह के महारजिस्‍ट्रार को, ऐसे अंतरालों पर और ऐसे प्ररूप में, जो विहित किए जाएं, उन सब प्रविष्‍टियों की सही प्रतिलिपि भेजेगा जो उसने ऐसे अंतिम अंतराल के बाद विवाह-प्रमाणपत्र पुस्‍तक में की हों और उन राज्‍यक्षेत्रों से बाहर के, जिन पर इस अधिनियम का विस्‍तार है, विवाह अधिकारियों की दशा में सही प्रतिलिपि ऐसे प्राधिकारी को भेजी जाएगी जैसा केंद्रीय सरकार इस निमित्त विनिर्दिष्‍ट करे ।","రాష్ట్రంలోని ప్రతి వివాహ అధికారి ఆ రాష్ట్ర జననం, మరణం మరియు వివాహ రిజిస్ట్రార్‌కు, అటువంటి వివరాలతో మరియు సూచించిన రూపంలో పంపాలి, చివరిసారిగా వివాహ ధృవీకరణ పత్రంలో అతను చేసిన అన్ని ఎంట్రీల యొక్క సరైన నకలు వివరాలు ఈ చట్టం విస్తరించి ఉన్న భూభాగాలలో మరియు వెలుపల, వివాహ అధికారుల విషయంలో, ఈ తరపున కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్దేశించినట్లుగా సరైన కాపీని అటువంటి అధికారానికి పంపాలి."]
["49. गलतियों का ठीक किया जाना––","49. తప్పులను సరిదిద్దడం -"]
["(1) कोई विवाह अधिकारी, जो विवाह-प्रमाणपत्र पुस्‍तक की किसी प्रविष्‍टि के प्ररूप या सार में किसी गलती का पता चलाए, उस गलती का पता चलने के पश्‍चात् एक मास के भीतर उन विवाहित व्‍यक्‍तियों के समक्ष या उनकी मृत्‍यु या उनके अनुपस्‍थित होने की दशा में दो अन्‍य विश्‍वसनीय साक्षियों के समक्ष, उस गलती के पार्श्‍व में प्रविष्‍टि करके और मूल प्रविष्‍टि में परिवर्तन किए बिना, उसे ठीक कर सकेगा और पार्श्‍व प्रविष्‍टि पर हस्‍ताक्षर करेगा और उसमें ऐसे ठीक करने की तारीख जोड़ेगा और विवाह अधिकारी उसके प्रमाणपत्र में भी वैसी ही पार्श्‍व प्रविष्‍टि करेगा ।","(1) వివాహ సర్టిఫికేట్ పుస్తకంలో ఎంట్రీ రూపంలో లేదా నైరూప్యంలో పొరపాటును కనుగొన్న వివాహ అధికారి, ఆ పొరపాటును కనుగొన్న ఒక నెలలోపు, ఆ వివాహితుల ముందు లేదా వారి మరణం లేదా లేకపోవడం, మరో ఇద్దరు విశ్వసనీయ సాక్షుల విషయంలో, పొరపాటు యొక్క నేపథ్యాన్ని నమోదు చేయడం ద్వారా మరియు అసలు ఎంట్రీని మార్చకుండా, పోస్టల్ ఎంట్రీని సరిదిద్దడానికి మరియు సంతకం చేయడానికి మరియు అటువంటి సరిదిద్దే తేదీని జోడించడానికి మరియు వివాహ అధికారి తన సర్టిఫికెట్‌లో కూడా ఉండాల్సిన నేపథ్యాన్ని మాత్రమే నమోదు చేయాలి."]
["(2) इस धारा के अधीन गलती ठीक करने की प्रविष्‍टि उन साक्षियों द्वारा, जिनके समक्ष वह की गई हो, अनुप्रमाणित  की जाएगी ।","(2) ఈ విభాగం కింద పొరపాటును సమర్పించడం సాక్షులచే ధృవీకరించబడినది."]
["(3) जहां प्रविष्‍टि की प्रतिलिपि धारा 48 के अधीन महारजिस्‍ट्रार या अन्‍य प्राधिकारी को पहले ही भेज दी गई हों वहां विवाह अधिकारी मूल गलत प्रविष्‍टि और उसकी पार्श्‍विक शुद्धियों का वैसी ही रीति से पृथक् प्रमाणपत्र बनाएगा और भेजेगा ।","(3) సెక్షన్ 48 కింద ఎంట్రీ యొక్క కాపీని అప్పటికే రిజిస్ట్రార్ లేదా ఇతర అథారిటీకి పంపినట్లయితే, వివాహ అధికారి అసలు తప్పు ఎంట్రీ మరియు దాని శుద్దీకరణ పద్ధతి యొక్క ప్రత్యేక ధృవీకరణ పత్రాన్ని తయారు చేసి పంపాలి."]
["50. नियम बनाने की शक्‍ति–","50. నియమాలు చేసే అధికారం -"]
["(1) केंद्रीय सरकार  अधिकारियों की दशा में केंद्रीय सरकार और सब अन्‍य दशाओं में राज्‍य सरकार इस अधिनियम के प्रयोजनों को कार्यान्‍वित करने के लिए नियम[9], शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा बना सकेगी ।","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారులు, కేంద్ర ప్రభుత్వం మరియు అన్ని ఇతర సందర్భాల్లో, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, అధికారిక గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం నియమాలను [9] చేయవచ్చు."]
["(2) विशिष्‍टत: और पूर्वगामी शक्‍ति की व्‍यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना ऐसे नियम निम्‍नलिखित विषयों के लिए या उनमें से किसी के लिए उपबंध कर सकेंगे, अर्थात् :––","(2) పైన పేర్కొన్న అధికారం యొక్క ప్రాబల్యానికి ప్రత్యేకంగా మరియు పక్షపాతం లేకుండా, అటువంటి నియమాలు కింది విషయాలకు లేదా వాటిలో దేనినైనా అందిస్తాయి, అవి: -"]
["(क) विवाह अधिकारियों के कर्तव्‍य और उनकी शक्‍तियां और वे क्षेत्र जिनमें वे अधिकारिता का प्रयोग कर सकेंगे;","(క) వివాహ అధికారుల విధులు మరియు అధికారాలు మరియు వారు అధికార పరిధిని వినియోగించుకోగల ప్రాంతాలు;"]
["(ख) वह रीति जिससे विवाह अधिकारी इस अधिनियम के अधीन जांच कर सकेगा और उसके लिए प्रक्रिया;","(ఖ) ఈ చట్టం ప్రకారం వివాహ అధికారి విచారణ జరిపే విధానం మరియు దాని పధ్ధతి;"]
["(ग) वह प्ररूप जिसमें और वह रीति जिसमें इस अधिनियम द्वारा या उसके अधीन अपेक्षित पुस्‍तकें रखी जाएंगी;","(గ) ఈ చట్టం ద్వారా లేదా కింద అవసరమైన పుస్తకాలను ఉంచే రూపం మరియు పద్ధతిలో ఉంచాలి;"]
["(घ) वे फीसें जो विवाह अधिकारी पर इस अधिनियम के अधीन अधिरोपित किसी कर्तव्‍य के पालन के लिए उद्गृहीत की जा सकेंगी;","(ఘ) ఈ చట్టం క్రింద విధించిన ఏదైనా విధి నిర్వహణ కోసం వివాహ అధికారికి విధించే రుసుము;"]
["(ङ) वह रीति जिससे धारा 16 के अधीन लोक सूचना दी जाएगी;","(ఙ) సెక్షన్ 16 కింద ప్రజా సమాచారం ఇవ్వబడే విధానం;"]
["(च) वह रीति जिससे और वे अंतराल जिनके भीतर विवाह-प्रमाणपत्र पुस्‍तक की प्रविष्‍टियों की प्रतिलिपियां धारा 48 के अनुसरण में भेजी जाएंगी;","(చ) సెక్షన్ 48 ప్రకారం వివాహ ధృవీకరణ పత్రం యొక్క కాపీలు పంపబడే విధానం మరియు వివరాలు;"]
["(छ) कोई अन्‍य विषय जो विहित किया जाए या जिसका विहित किया जाना अपेक्षित हो ।","(ఛ) సూచించబడిన లేదా సూచించాల్సిన ఇతర విషయాలు."]
["[(3) इस अधिनियम के अधीन केन्‍द्रीय सरकार द्वारा बनाया गया प्रत्‍येक नियम बनाए जाने के पश्‍चात् यथाशीघ्र संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष, जब वह सत्र में हो, कुल तीस दिन की अवधि के लिए रखा जाएगा ।","[(3) ఈ చట్టం ప్రకారం కేంద్ర ప్రభుత్వం చేసిన ప్రతి నియమాన్నిఅది తయారు చేసినవెంటనే ప్రతి పార్లమెంటు సభలో సమావేశమైన,  మొత్తం ముప్పై రోజుల పాటు ఉంచాలి."]
["यदि उस सत्र के या पूर्वोक्‍त आनुक्रमिक सत्रों के ठीक बाद के सत्र के अवसान के पूर्व दोनों सदन उस नियम में कोई परिवर्तन करने के लिए सहमत हो जाएं तो तत्‍पश्‍चात् वह ऐसे परिवर्तित रूप में ही प्रभावी होगा ।","ఆ సెషన్ గడువుకు ముందే లేదా అంతకుముందు వరుస సెషన్ల తర్వాత ఆ నిబంధనలో ఏదైనా మార్పు చేయడానికి ఉభయ సభలు అంగీకరిస్తే, అది మార్చబడిన రూపంలో మాత్రమే ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది."]
["यदि उक्‍त अवसान के पूर्व दोनों सदन सहमत हो जाएं कि वह नियम नहीं बनाया जाना चाहिए तो तत्‍पश्‍चात् वह निष्‍प्रभाव हो जाएगा ।","ఆ నియమం చేయరాదని గడువుకు ముందే ఉభయ సభలు అంగీకరిస్తే, అది రద్దు చేయబడుతుంది."]
["किन्‍तु नियम के ऐसे परिवर्तित या निष्‍प्रभाव होने से उसके अधीन पहले की गई किसी बात की विधिमान्‍यता पर प्रतिकूल प्रभाव नहीं पड़ेगा ।","కానీ నియమం యొక్క అటువంటి మార్పు లేదా రద్దు చేయడం గతంలో దాని కింద చేసిన ఏదైనా చెల్లుబాటును ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేయదు."]
["51. निरसन और व्‍यावृतियां––","51. రద్దు మరియు ప్రకటనలు-"]
["(1) विशेष विवाह अधिनियम, 1872 (1872 का 3) को और विशेष विवाह अधिनियम, 1872 की किसी तत्‍स्‍थानी विधि को जो, इस अधिनियम के प्रारम्‍भ के ठीक पहले किसी भाग ख राज्‍य में प्रवृत्त हो, एतद्‌द्वारा निरसित किया जाता है ।","(1) ఈ చట్టం ప్రారంభమయ్యే ముందు పార్ట్ ఖ స్టేట్‌లో అమల్లోకి వచ్చే ప్రత్యేక వివాహ చట్టం, 1872 (1872 లో 3) మరియు ప్రత్యేక వివాహ చట్టం, 1872 లోని ఏదైనా చట్టం దీని ద్వారా రద్దు చేయబడుతుంది."]
["(2) ऐसे निरसन के होते हुए भी,––","(2) అటువంటి రద్దు చేసినప్పటికీ, -"]
["(क) विशेष विवाह अधिनियम, 1872 (1872 का 3) या ऐसी किसी तत्‍स्‍थानी विधि के अधीन सम्‍यक् रूप से अनुष्‍ठापित सब विवाह इस अधिनियम के अधीन अनुष्‍ठापित समझे जाएंगे;","(క) ప్రత్యేక వివాహ చట్టం, 1872 (1872 లో 3) ప్రకారం నియమించబడిన అన్ని వివాహాలు లేదా అలాంటి ఏదైనా చట్టం ఈ చట్టం క్రింద స్థాపించబడినట్లుగా పరిగణించబడుతుంది;"]
["(ख) वैवाहिक मामलों और विषयों के सब वाद और कार्यवाहियां जो इस अधिनियम के प्रवर्तन में आने के समय किसी न्‍यायालय में लंबित हों उस न्‍यायालय द्वारा यावत्‌शक्‍य ऐसे निपटाई या विनिश्‍चत की जाएंगी मानो वे मूलत: उसमें ही इस अधिनियम के अधीन संस्‍थित की गई हों ।","(ఖ) ఈ చట్టం అమల్లోకి వచ్చే సమయంలో ఏ కోర్టులోనైనా పెండింగ్‌లో ఉన్న మ్యాట్రిమోనియల్ విషయాలు మరియు విషయాలలో అన్ని సూట్లు మరియు కార్యకలాపాలు ఈ చట్టం ప్రకారం వాస్తవానికి ఈ చట్టం క్రింద ఉన్నట్లుగా వ్యవహరించాలి లేదా నిర్ణయించబడతాయి. ."]
["(3) उपधारा (2) के उपबंध साधारण खंड अधिनियम, 1897 (1897 का 10) की धारा 6 के उपबंधों पर प्रतिकूल प्रभाव नहीं डालेंगे और उक्‍त धारा 6 के उपबंध तत्‍स्‍थानीय विधि के निरसन को भी ऐसे ही लागू होंगे मानो वह तत्‍स्‍थानी विधि अधिनियमिति हो ।","(3) సబ్-సెక్షన్ (2) లోని నిబంధనలు జనరల్ క్లాజ్ యాక్ట్, 1897 (1897 లో 10) లోని సెక్షన్ 6 లోని నిబంధనలను ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేయవు మరియు ఈ సెక్షన్ 6 లోని నిబంధనలు ఇది ఒక చట్టం వలె పూర్వపు చట్టాన్ని రద్దు చేయడానికి వర్తిస్తాయి. "]
["[धारा 2(ख) देखिए]","[సెక్షన్ 2 (ఖ) చూడండి]"]
["प्रतिषिद्ध कोटि की नातेदारी","బంధుత్వం యొక్క నిషేధిత వర్గం"]
["1. माता","1. తల్లి"]
["2. पिता की विधवा (सौतेली माता)","2. తండ్రి యొక్క రెండవ భార్య  ( సవతి తల్లి)"]
["3. माता की माता","౩. అమమ్మ "]
["4. माता के पिता की विधवा (सौतेली नानी)","4. తల్లి యొక్క  నాన్న గారి  రెండవ భార్య(సవతి అమమ్మ)"]
["5. माता की माता की माता","5. అమమ్మ వాళ్ళ అమ్మ "]
["6. माता की माता के पिता की विधवा (सौतेली परनानी)","6. అమమ్మ  వాళ్ళ నాన్న గారి రెండవ భార్య(సవతి ముత్తమమ్మ)"]
["7. माता के पिता की माता","7. తల్లి యొక్క నాన్న గారి అమ్మ "]
["8. माता के पिता के पिता की विधवा (सौतेली परनानी)","8. తల్లి యొక్క నాన్న వాళ్ళ నాన్న యొక్క రెండవ భార్య (సవతి ముత్తమమ్మ)"]
["9. पिता की माता","9. నాన్న వాళ్ళ అమ్మ "]
["10. पिता के पिता की विधवा (सौतेली दादी)","10. నాన్న వాళ్ళ నాన్నగారి రెండవ భార్య (సవతి  ముత్త నాయనమ్మ)"]
["11. पिता की माता की माता","11. నాన్నగారి అమమ్మ "]
["12. पिता की माता के पिता की विधवा (सौतेली परनानी)","12. నాన్న గారి అమ్మ వాళ్ళ నాన్నగారి రెండవ భార్య (సవతి నాయనమ్మ) "]
["13. पिता के पिता की माता","13. నాన్న యొక్క నాన్నగారి అమ్మ "]
["14. पिता के पिता के पिता की विधवा (परदादी)","14. నాన్న యొక్క నాన్న వాళ్ళ నాన్న రెండవ భార్య (సవతి నాయనమ్మ) "]
["15. पुत्री","15. కూతురు"]
["17. पुत्री की पुत्री","17. కూతురి యొక్క కూతురు"]
["18. पुत्री के पुत्र की विधवा","18. కూతురి యొక్క కుమారుడి వితంతువు "]
["19. पुत्र की पुत्री","19. కొడుకు యొక్క కూతురు"]
["20. पुत्र के पुत्र की विधवा","20. కొడుకు వాళ్ళ కొడుకు యొక్క వితంతువు "]
["21. पुत्री की पुत्री की पुत्री","21. కూతురి యొక్క కూతురి వాళ్ళ కూతురు"]
["22. पुत्री की पुत्री के पुत्र की विधवा","22. కూతురు  యొక్క  కూతురి వాళ్ళ కొడుకు వితంతువు"]
["23. पुत्री के पुत्र की पुत्री","23. కూతురు యొక్క కూతురి వాళ్ళ కొడుకు వితంతువు "]
["24. पुत्री के पुत्र के पुत्र की विधवा","24. కూతురి యొక్క కొడుకు వాళ్ళ కుమారుడి వితంతువు"]
["25. पुत्र की पुत्री की पुत्री","25. కొడుకు యొక్క కూతురి,  కూతురు"]
["26. पुत्र की पुत्री के पुत्र की विधवा","26. కొడుకు యొక్క కూతురి వాళ్ళ కడుకు వితంతువు "]
["27. पुत्र के पुत्र की पुत्री","27. కొడుకు యొక్క కొడుకు వాళ్ళ కుమార్తె "]
["28. पुत्र के पुत्र के पुत्र की विधवा","28. కొడుకు యొక్క కొడుకు వాళ్ళ కొడుకు వితంతువు"]
["29. बहिन","29. సోదరి "]
["30. बहिन की पुत्री","30. సోదరి యొక్క కుమార్తె "]
["31. भाई की पुत्री","31. సోదరుడి యొక్క కూతురు"]
["32. माता की बहिन","32. తల్లి యొక్క సోదరి"]
["33. पिता की बहिन","33. తండ్రి యొక్క సోదరి"]
["34. पिता के भाई की पुत्री","34. తండ్రి యొక్క  సోదరుడి కుమార్తె"]
["35. पिता की बहिन की पुत्री","35. తండ్రి యొక్క  సోదరి కుమార్తె"]
["36. माता की बहिन की पुत्री","36. తల్లి యొక్క  సోదరి కుమార్తె"]
["37. माता के भाई की पुत्री","37. తల్లి  యొక్క సోదరుడి కుమార్తె"]
["इस भाग के प्रयोजनों के लिए “विधवा” पद के अन्‍तर्गत विच्‍छिन्‍न-विवाह पत्‍नी भी है ।","ఈ భాగం యొక్క ప్రయోజనార్ధం \" వితంతువు\"  అనే పదానికి పెండ్లి భార్య  అనే అంతర్గత అర్ధం కూడా వస్తుంది"]
["भाग 2","భాగం 2"]
["1. पिता","1. తండ్రి"]
["2. माता का पति (सौतेला पिता)","2. తల్లి  యొక్క భర్త (సవతి తండ్రి)"]
["3. पिता का पिता","3. తండ్రి యొక్క  తండ్రి"]
["4. पिता की माता का पति (सौतेला दादा)","4. తండ్రి యొక్క  తల్లి భర్త (సవతి తాత)"]
["5. पिता के पिता का पिता","5. తండ్రి యొక్క  తండ్రి వాళ్ళ  తండ్రి "]
["6. पिता के पिता की माता का पति (सौतेला परदादा)","6. తండ్రి యొక్క  తండ్రి  వాళ్ళ తల్లి భర్త (సవతి-ముత్తాత)"]
["7. पिता की माता का पिता","7. తండ్రి యొక్క తల్లి వాళ్ళ  తండ్రి"]
["8. पिता की माता की माता का पति (सौतेला परदादा)","8. తండ్రి యొక్క  తల్లి వాళ్ళ  తల్లి భర్త (సవతి-ముత్తాత)"]
["9. माता का पिता","9. తల్లి యొక్క  తండ్రి"]
["10. माता की माता का पति (सौतेला नाना)","10. తల్లి యొక్క తల్లి భర్త (సవతి-తాత)"]
["11. माता के पिता का पिता","11. తల్లి యొక్క  తండ్రి వాళ్ళ  తండ్రి"]
["12. माता के पिता की माता का पति (सौतेला परनाना)","12. తల్లి యొక్క  తండ్రి వాళ్ళ  తల్లి భర్త (సవతి ముత్తాత)"]
["13. माता की माता का पिता","13. తల్లి యొక్క  తల్లి వాళ్ళ నాన్న "]
["14. माता की माता की माता का पति (सौतेला परनाना)","14. తల్లి యొక్క తల్లి వళ్ళ  తల్లి భర్త (సవతి ముత్తాత)"]
["15. पुत्र","15. కొడుకు"]
["16. पुत्री का पति","16. కుమార్తె భర్త"]
["17. पुत्र का पुत्र","17. కొడుకు యొక్క  కొడుకు"]
["18. पुत्र की पुत्री का पति","18. కొడుకు యొక్క  కుమార్తె భర్త"]
["19. पुत्री का पुत्र","19. కుమార్తె యొక్క  కొడుకు"]
["20. पुत्री की पुत्री का पति","20. కుమార్తె యొక్క  కుమార్తె భర్త"]
["21. पुत्र के पुत्र का पुत्र","21. కొడుకు యొక్క  కొడుకు వాళ్ళ  కొడుకు"]
["22. पुत्र के पुत्र की पुत्री का पति","22. కొడుకు  యొక్క కొడుకు వాళ్ళ  కుమార్తె భర్త"]
["23. पुत्र की पुत्री का पुत्र","23.కొడుకు యొక్క  కూతురి   కుమారుడు"]
["24. पुत्र की पुत्री की पुत्री का पति","24. కొడుకు యొక్క కూతురి వాళ్ళ  కుమార్తె భర్త"]
["25. पुत्री के पुत्र का पुत्र","25. కూతురి యొక్క  కొడుకు వాళ్ళ కొడుకు"]
["26. पुत्री के पुत्र की पुत्री का पति","26. కూతురి యొక్క  కుమారుడి వాళ్ళ  కుమార్తె భర్త"]
["27. पुत्री की पुत्री का पुत्र","27. కుమార్తె యొక్క  కుమార్తె వాళ్ళ  కుమారుడు"]
["28. पुत्री की पुत्री की पुत्री का पति","28. కుమార్తె యొక్క  కుమార్తె వాళ్ళ  కుమార్తె భర్త"]
["29. भाई","29. సోదరుడు"]
["30. भाई का पुत्र","30. సోదరుడి యొక్క కుమారుడు "]
["31. बहिन का पुत्र","31. సోదరి యొక్క కుమారుడు"]
["32. माता का भाई","32. తల్లి యొక్క  సోదరుడు"]
["33. पिता का भाई","33. తండ్రి యొక్క  సోదరుడు"]
["34. पिता के भाई का पुत्र","34. తండ్రి యొక్క  సోదరుడి  వాళ్ళ కుమారుడు"]
["35. पिता की बहिन का पुत्र","35. తండ్రి యొక్క  సోదరి వళ్ళ  కుమారుడు"]
["36. माता की बहिन का पुत्र","36. తల్లి యొక్క  సోదరి వాళ్ళ  కుమారుడు"]
["37. माता के भाई का पुत्र","37. తల్లి యొక్క సోదరుడి వాళ్ళ  కుమారుడు"]
["स्‍पष्‍टीकरण––","వివరణ--"]
["इस भाग के प्रयोजनों के लिए “पति” पद के अन्‍तर्गत विच्‍छिन्‍न-विवाह पति भी है ।","ఈ భాగం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం \"భర్త\" అనే పదం కింద ప్రత్యేక వివాహ భర్త కూడా ఉన్నారు."]
["द्वितीय अनुसूची","రెండవ షెడ్యూల్"]
["आशयित विवाह की सूचना","ఉద్దేశించిన వివాహ నోటీసు"]
["(धारा 5 देखिए)","(సెక్షన్ 5 చూడండి)"]
["तृतीय अनुसूची","మూడవ షెడ్యూల్"]
["(धारा 11 देखिए)","(సెక్షన్ 11 చూడండి)"]
["वर द्वारा की जाने वाली घोषणा","వరుడి ప్రకటన"]
["मैं क.ख. एतद्‌द्वारा निम्‍नलिखित घोषणा करता हूं :––","నేను క. ఖ. ఈ క్రింది వాటిని ప్రకటిస్తున్నాను: ––"]
["1. मैं इस समय अविवाहित (या, यथास्‍थिति, विधुर या विच्‍छिन्‍न-विवाह) हूं ।","1. నేను ప్రస్తుతం పెళ్లికానివాడిని (లేదా, వితంతువు లేదా విడిపోయిన వివాహితులు)."]
["2. मैने .......................वर्ष की आयु प्राप्‍त कर ली है ।","2. నేను …………………. సంవత్సరాల వయస్సు కలిగి ఉన్నాను."]
["3. मेरी ग. घ. (वधु) से प्रतिषिद्ध कोटि की नातेदारी नहीं है ।","3. నాకు గ.ఘ. (వధువు) నుండి  బంధుత్వ స్థితి లేదు. "]
["4. मैं यह जानता हूं कि यदि इस घोषणा में कोई कथन मिथ्‍या हुआ और यदि ऐसा कथन करते समय यह जानता होऊं या विश्‍वास करता होऊं कि वह मिथ्‍या है या उसके सत्‍य होने का मुझे विश्‍वास न हो तो मैं कारावास से और जुर्माने से भी दंडनीय होऊंगा ।","4. ఈ ప్రకటనలో ఏదైనా ప్రకటన తప్పు అని నాకు తెలుసు మరియు అలాంటి ప్రకటన చేస్తున్నప్పుడు నాకు తెలిసి లేదా నమ్మినట్లయితే అది అబద్ధమని లేదా అది నిజమని నేను నమ్మకపోతే, నేను జైలు శిక్ష మరియు జరిమానాతో శిక్షించబడతానని నాకు తెలుసు. "]
["(हस्‍ताक्षर) क. ख. (वर)","(సంతకం) క. ఖ. (వరుడు)"]
["पुस्‍तक और समाचारपत्र परिदान (सार्वजनिक पुस्‍तकालय) अधिनियम, 1954","ది బుక్ అండ్ న్యూస్‌పేపర్ డెలివరీ (పబ్లిక్ లైబ్రరీ) చట్టం, 1954"]
["(1954 का अधिनियम संख्‍यांक 27)","(1954 యొక్క చట్టం 27)"]
["[20 मई, 1954]","[20 మే, 1954]"]
["राष्‍ट्रीय पुस्‍तकालय और अन्‍य सार्वजनिक पुस्‍तकालयों को पुस्‍तक [और समाचारपत्रों] के परिदान का उपबन्‍ध करने के लिए अधिनियम","నేషనల్ లైబ్రరీ మరియు ఇతర పబ్లిక్ లైబ్రరీలకు పుస్తకాలు [మరియు వార్తాపత్రికలు] అందించడానికి చట్టం"]
["भारत गणराज्‍य के पांचवें वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो :—","రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క ఐదవ సంవత్సరంలో దీనిని పార్లమెంట్ ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేసింది: -"]
["1. संक्षिप्‍त नाम और विस्‍तार—","1. మొదటి మరియు పూర్తి పేరు-"]
["(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम पुस्‍तक [और समाचारपत्र] परिदान (सार्वजनिक पुस्‍ताकलय) अधिनियम, 1954 है ।","(1) ఈ చట్టం యొక్క సంక్షిప్తీకరణ పుస్తకం [మరియు వార్తాపత్రిక] సభ్యత్వాలు (పబ్లిక్ బుక్స్) చట్టం, 1954."]
["(2) इसका विस्‍तार जम्‍मू-कश्‍मीर राज्‍य के सिवाय सम्‍पूर्ण भारत पर है ।","(2) ఇది జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రం మినహా మొత్తం భారతదేశానికి విస్తరించింది."]
["इस अधिनियम में, जब तक कि संदर्भ से अन्‍यथा अपेक्षित न हो,—","ఈ చట్టంలో, సందర్భం అవసరమైతే తప్ప, -"]
["(क) “पुस्‍तक” के अन्‍तर्गत किसी भी भाषा में पृथक् रूप से मुद्रित या शिलामुद्रित की हुई प्रत्‍येक जिल्‍द, जिल्‍द का भाग या खण्‍ड और पुस्‍तिका और स्‍वरलिपि पत्र, मानचित्र, चार्ट या रेखांकन है किन्‍तु इसके अन्‍तर्गत प्रैस और पुस्‍तक रजिस्‍ट्रीकरण अधिनियम, 1867 (1867 का 25) की धारा 5 के उपबन्‍धों के अनुरूप प्रकाशित समाचारपत्र नहीं है;","(క) \"పుస్తకం\" క్రింద ఏ భాషలోనైనా విడిగా ముద్రించబడిన లేదా చెక్కబడిన ప్రతి పుస్తకం ఒక పుస్తకం మరియు పుస్తకం మరియు ఒక బుక్‌లెట్, మ్యాప్, చార్ట్ లేదా ఇలస్ట్రేషన్ యొక్క ఒక భాగం లేదా విభాగం, కానీ ప్రెస్ అండ్ బుక్ రిజిస్ట్రేషన్ యాక్ట్, 1867 ( 1867 లోని 25 లోని సెక్షన్ 5 లోని  (1867 లో 25) సెక్షన్ 5 లోని నిబంధనలకు అనుగుణంగా ప్రచురించబడిన వార్తాపత్రిక కాదు;"]
["[(कक) “समाचारपत्र” से प्रैस और पुस्‍तक रजिस्‍ट्रीकरण अधिनियम, 1867 (1867 का 25) की धारा 5 के उपबन्‍धों के अनुरूप प्रकाशित ऐसी मुद्रित कालिक कृति अभिप्रेत है जिसमें सार्वजनिक समाचार या सार्वजनिक समाचारों की समीक्षा अंतर्विष्‍ट है;]","[(కక) \"వార్తాపత్రిక\" అంటే ప్రెస్ అండ్ బుక్ రిజిస్ట్రేషన్ యాక్ట్, 1867 (1867 లో 25) లోని సెక్షన్ 5 లోని నిబంధనల ప్రకారం ప్రచురించబడిన ముద్రిత ఆవర్తన రచన, దీనిలో పబ్లిక్ న్యూస్ లేదా పబ్లిక్ న్యూస్ సమీక్ష ఉంటుంది;"]
["(ख) “सार्वजनिक पुस्‍तकालय” से कलकत्ता स्‍थित राष्‍ट्रीय पुस्‍तकालय और कोई अन्‍य तीन पुस्‍तकालय अभिप्रेत हैं जो केन्‍द्रीय सरकार द्वारा इस निमित्त राजपत्र में अधिसूचना द्वारा विनिर्दिष्‍ट किए जाएं ।","(ఖ) \"పబ్లిక్ లైబ్రరీ\" అంటే కలకత్తాలోని నేషనల్ లైబ్రరీ మరియు గెజిట్‌కు ఈ తరపున నోటిఫికేషన్ ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం పేర్కొన్న ఇతర మూడు లైబ్రరీలు."]
["3. सार्वजनिक पुस्‍तकालयों को पुस्‍तकों का परिदान—","3. పబ్లిక్ లైబ్రరీలకు పుస్తకాల పంపిణీ-"]
["(1) इस अधिनियम के अधीन बनाए जाने वाले नियमों के अधीन रहते हुए, प्रैस और पुस्‍तक रजिस्‍ट्रीकरण अधिनियम, 1867 (1867 का 25) की धारा 9 के उपबन्‍धों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, उन राज्‍यक्षेत्रों में, जिन पर इस अधिनियम का विस्‍तार है, इस अधिनियम के प्रारम्‍भ के पश्‍चात् प्रकाशित प्रत्‍येक पुस्‍तक का प्रकाशक, प्रतिकूल करार के होते हुए भी, अपने खर्चे पर पुस्‍तक की एक प्रति कलकत्ता स्‍थित राष्‍ट्रीय पुस्‍तकालय को और तीन अन्‍य सार्वजनिक पुस्‍तकालयों में से प्रत्‍येक को ऐसी एक प्रति प्रकाशन की तारीख से तीस दिन के अन्‍दर परिदान करेगा ।","(1) ఈ చట్టం విస్తరించే భూభాగాలలో, ప్రెస్ అండ్ బుక్ రిజిస్ట్రేషన్ యాక్ట్, 1867 (1867 లో 25) లోని సెక్షన్ 9 లోని నిబంధనలకు పక్షపాతం లేకుండా, ఈ చట్టం క్రింద చేయవలసిన నిబంధనలకు లోబడి ఉంటుంది, ఈ చట్టం ప్రారంభమైన తరువాత ప్రచురించబడిన ప్రతి పుస్తకం యొక్క ప్రచురణకర్త, ప్రతికూల ఒప్పందం ఉన్నప్పటికీ, తన ఖర్చుతో పుస్తకం యొక్క ఒక కాపీని కలకత్తాలోని నేషనల్ లైబ్రరీకి మరియు మరో మూడు పబ్లిక్ లైబ్రరీలలో ఒకటి చొప్పున ప్రచురణ తేదీ నుండి ముప్పై రోజుల లోపల పంపిణీ చేయాలి."]
["(2) राष्‍ट्रीय पुस्‍तकालय को परिदत्त उसके सभी मानचित्रों और चित्रकारी सहित सम्‍पूर्ण पुस्‍तक की एक प्रति होगी, जो उसी रीति में परिसाधित और रंजित होगी और जिल्‍दबन्‍द की जाएगी, सिली जाएगी या बांधी जाएगी, जैसी उसकी सर्वोत्तम कृतियां हैं और ऐसे सर्वोत्तम कागज पर होगी जिस पर उस पुस्‍तक की एक भी प्रति मुद्रित की गई है ।","(2) నేషనల్ లైబ్రరీకి పంపిణీ చేయబడిన మొత్తం పుస్తకం యొక్క అన్ని పటాలు మరియు పెయింటింగ్స్‌తో సహా, అతని కళాఖండాలు మరియు ఉత్తమమైన కాగితంపై ఫ్యాషన్ మరియు ఆర్కెస్ట్రేటెడ్ మరియు కుట్టబడి, కట్టిన లేదా సీలుచేసిఉండాలి, దానిపై ఆ పుస్తకం యొక్క ఒక కాపీ ముద్రించబడుతుంది."]
["(3) किसी अन्‍य सार्वजनिक पुस्‍तकालय को परिदान की जाने वाली प्रति उस कागज पर होगी जिस पर विक्रय के लिए पुस्‍तक की सर्वाधिक संख्‍या में प्रतियां मुद्रित की गई हैं, और उसी दशा में होगी जैसी विक्रय के लिए तैयार की गई पुस्‍तकें हैं ।","(3) మరే ఇతర పబ్లిక్ లైబ్రరీకి పంపిన కాపీ పుస్తకంపై అత్యధిక సంఖ్యలో కాపీలు అమ్మకానికి ముద్రించబడిన కాగితంపై ఉండాలి మరియు అమ్మకం కోసం తయారుచేసిన పుస్తకాల మాదిరిగానే ఉండాలి."]
["(4) उपधारा (1) की कोई बात पुस्‍तक के ऐसे द्वितीय या पश्‍चात्वर्ती संस्‍करण को लागू नहीं होगी जिस संस्‍करण में न तो लेटर प्रैस में और न मानचित्रों में पुस्‍तक मुद्र (बुक प्रिंट) में या पुस्‍तक के अन्‍य उत्‍कीर्णों में कोई परिवर्धन या परिवर्तन किए गए हैं, और उस पुस्‍तक के प्रथम या अन्‍य पूर्ववर्ती संस्‍करण की प्रति इस अधिनियम के अधीन परिदत्त कर दी गई है ।","(4) ఉప-విభాగం (1) లోని ఏదీ పుస్తకం యొక్క రెండవ లేదా తరువాతి ఎడిషన్‌కు పుస్తక ముద్రణలో ఏదైనా చేర్పులు లేదా మార్పులకు లేదా ఎడిషన్ లేదా మ్యాప్‌లలోని పుస్తక ముద్రణలకు వర్తించదు, ఆ పుస్తకం యొక్క మొదటి లేదా ఇతర మునుపటి ఎడిషన్ యొక్క నకలు ఈ చట్టం క్రింద తయారు చేయబడ్డాయి మరియు పంపిణీ చేయబడ్డాయి."]
["[3क. सार्वजनिक पुस्‍तकालयों को समाचारपत्रों का परिदान—","[3 క. వార్తాపత్రికలను ప్రజా గ్రంథాలయాలకు పంపిణీ చేయడం."]
["इस अधिनियम के अधीन बनाए जाने वाले नियमों के अधीन रहते हुए, किन्‍तु प्रैस और पुस्‍तक रजिस्‍ट्रीकरण अधिनियम, 1867 (1867 का 25) के उपबन्‍धों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, उन राज्‍यक्षेत्रों में, जिन पर इस अधिनियम का विस्‍तार है, प्रकाशित प्रत्‍येक समाचारपत्र का प्रकाशक, अपने खर्चे पर समाचारपत्र के प्रत्‍येक अंक की एक प्रति उसके प्रकाशित होते हुए भी ऐसे प्रत्‍येक सार्वजनिक पुस्‍तकालय को जो केन्‍द्रीय सरकार इस निमित्त राजपत्र में अधिसूचित करे, परिदान करेगा ।]","ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనలకు లోబడి, కానీ ప్రెస్ అండ్ బుక్ రిజిస్ట్రేషన్ యాక్ట్, 1867 (1867 లో 25) లోని నిబంధనలకు ఎటువంటి పక్షపాతం లేకుండా, ఈ చట్టం విస్తరించిన భూభాగాల్లో ప్రచురించబడిన ప్రతి వార్తాపత్రిక, ప్రచురణకర్త, దాని ఖర్చుతో, వార్తాపత్రిక యొక్క ప్రతి సంచిక యొక్క కాపీని ప్రతి పబ్లిక్ లైబ్రరీకి అందజేయాలి, ఈ ప్రయోజనం కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో తెలియజేస్తుంది."]
["4. परिदत्त पुस्‍तकों की रसीद—","4. చెల్లించిన పుస్తకాల రసీదు-"]
["सार्वजनिक पुस्‍तकालय का भारसाधक व्‍यक्‍ति (चाहे वह पुस्‍तकालयाध्‍यक्ष या किसी अन्‍य नाम से संबोधित किया जाए) या इस निमित्त उसके द्वारा प्राधिकृत कोई अन्‍य व्‍यक्‍ति जिसको धारा 3 के अधीन पुस्‍तक की प्रति परिदत्त की जाती है प्रकाशक को उसके लिए लिखित रूप में रसीद देगा ।","పబ్లిక్ లైబ్రరీకి బాధ్యత వహించే వ్యక్తి (లైబ్రరీ హెడ్‌ను ఉద్దేశించి లేదా మరే ఇతర పేరుతో అయినా) లేదా ఈ తరపున ఆయనచే అధికారం పొందిన ఇతర వ్యక్తి సెక్షన్ 3 కింద ప్రచురణకర్తకు వ్రాసి పుస్తకం యొక్క కాపీని ఇచ్చిన వారికి రశీదు ఇవ్వాలి ."]
["5. शास्‍ति—","5. జరిమానాలు-"]
["कोई प्रकाशक जो इस अधिनियम या तद्‌धीन बनाए गए किसी नियम के किसी उपबन्‍ध का उल्‍लंघन करेगा वह जुर्माने से जो पचास रुपए तक का हो सकेगा दण्‍डनीय होगा [1][और यदि उल्‍लंघन पुस्‍तक की बाबत है तो पुस्‍तक के मूल्‍य के बराबर जुर्माने से भी दण्‍डनीय होगा] और अपराध का विचारण करने वाला न्‍यायालय यह निदेश दे सकता है कि उससे आपन किया गया सम्‍पूर्ण जुर्माना या उसका कोई भाग प्रतिकर के रूप में उस सार्वजनिक पुस्‍तकालय को दिया जाएगा; जिसको [2][यथास्‍थिति, वह पुस्‍तक या समाचारपत्र] परिदत्त किया जाना था ।","ఈ చట్టం యొక్క ఏదైనా నిబంధనను లేదా దానిపై చేసిన ఏదైనా నిబంధనను ఉల్లంఘించిన ఏ ప్రచురణకర్త అయినా యాభై రూపాయల వరకు జరిమానాతో శిక్షించబడతారు [1] [మరియు పుస్తకానికి విరుద్ధంగా ఉంటే, దానికి సమానమైన జరిమానాతో శిక్ష విధించబడుతుంది పుస్తకం యొక్క విలువ] మరియు నేరాన్ని పరిశీలిస్తున్న న్యాయస్థానం దాని మొత్తం జరిమానా లేదా కొంత భాగాన్ని ఆ పబ్లిక్ లైబ్రరీకి పరిహారంగా చెల్లించాలని నిర్దేశించవచ్చు; దీనికి [2] [ఒకవేళ, ఆ పుస్తకం లేదా వార్తాపత్రిక] పంపిణీ చేయబడాలి."]
["6. अपराधों का संज्ञान—","6. నేరాల జ్ఞానం-"]
["(1) केन्‍द्रीय सरकार द्वारा साधारण या विशेष आदेश द्वारा इस निमित्त सशक्‍त किसी अधिकारी द्वारा किए गए परिवाद के सिवाय कोई न्‍यायालय इस अधिनियम के अधीन दण्‍डनीय किसी अपराध का संज्ञान नहीं करेगा ।","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం సాధారణ లేదా ప్రత్యేక ఉత్తర్వుల ద్వారా ఈ తరపున అధికారం పొందిన అధికారి చేసిన ఫిర్యాదు మినహా ఈ చట్టం ప్రకారం శిక్షార్హమైన ఏ నేరాన్ని ఏ కోర్టు గుర్తించదు."]
["(2) प्रेसिडेंसी मजिस्‍ट्रेट या प्रथम वर्ग मजिस्‍ट्रेट से निम्‍न कोई न्‍यायालय इस अधिनियम के अधीन दण्‍डनीय किसी अपराध का विचारण नहीं करेगा ।","(2) ప్రెసిడెన్సీ మేజిస్ట్రేట్ లేదా ఫస్ట్ క్లాస్ మేజిస్ట్రేట్ క్రింద ఉన్న ఏ కోర్టు ఈ చట్టం ప్రకారం శిక్షార్హమైన నేరాన్ని పరిగణించదు."]
["[7. सरकार द्वारा प्रकाशित पुस्‍तकों और समाचारपत्रों को अधिनियम का लागू होना—","[7. ప్రభుత్వం ప్రచురించిన పుస్తకాలు మరియు వార్తాపత్రికలకు ఈ చట్టం యొక్క వర్తింపు-"]
["यह अधिनियम सरकार द्वारा या उसके प्राधिकार के अधीन प्रकाशित पुस्‍तकों को भी लागू होगा किन्‍तु शासकीय उपयोग के लिए प्रकाशित पुस्‍तकों को लागू   नहीं होगा ।]","ఈ చట్టం ప్రభుత్వం ప్రచురించిన పుస్తకాలకు లేదా దాని అధికారం క్రింద కూడా వర్తిస్తుంది కాని అధికారిక ఉపయోగం కోసం ప్రచురించబడిన పుస్తకాలకు ఇది వర్తించదు.]"]
["8. नियम बनाने की शक्‍ति—","8. నియమాలు చేసే అధికారం -"]
["[(1)] केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, इस अधिनियम के प्रयोजनों को क्रियान्‍वित करने के लिए नियम बना सकती है ।","[(1)] కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాలను అమలు చేయడానికి నియమాలను రూపొందించవచ్చు."]
["[(2) इस अधिनियम के अधीन केन्‍द्रीय सरकार द्वारा बनाया गया प्रत्‍येक नियम बनाए जाने के पश्‍चात्, यथाशीघ्र, संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष, जब वह ऐसी कुल तीस दिन की अवधि के लिए सत्र में हो, जो एक सत्र में अथवा दो या अधिक आनुक्रमिक सत्रों में पूरी हो सकती है, रखा जाएगा और यदि उस सत्र के या पूर्वोक्‍त आनुक्रमिक सत्र के ठीक बाद के सत्र के अवसान के पूर्व दोनों सदन उस नियम में कोई परिवर्तन करने के लिए सहमत हो जाएं, या दोनों सदन इस बात से सहमत हो जाएं  कि वह नियम नहीं बनाया जाना चाहिए तो ऐसा नियम, यथास्‍थिति, तत्‍पश्‍चात् केवल ऐसे परिवर्तित रूप में ही प्रभावी होगा या उसका कोई प्रभाव नहीं होगा, तथापि, उस नियम के ऐसे परिवर्तित या निष्‍प्रभाव होने से पहले उसके अधीन की गई किसी बात की विधिमान्‍यता पर प्रतिकूल प्रभाव नहीं पड़ेगा ।]","[(2) ఈ చట్టం ప్రకారం కేంద్ర ప్రభుత్వం చేసిన ప్రతి నియమం వీలైనంత త్వరగా, ప్రతి పార్లమెంటు సభ ముందు, మొత్తం ముప్పై రోజుల పాటు, ఒక సెషన్‌లో లేదా రెండు లేదా సెషన్‌లో ఉన్నప్పుడు మరింత సీక్వెన్షియల్ సెషన్లలో పూర్తవుతుంది,  మరియు ఆ సెషన్ గడువుకు ముందే లేదా మునుపటి సీక్వెన్షియల్ సెషన్ తర్వాత వెంటనే ఆ నిబంధనలో ఏవైనా మార్పులు చేయడానికి ఇరు సభలు అంగీకరిస్తే, లేదా ఆ నిబంధన చేయకపోతే, అటువంటి నియమం, మారిన రూపంలో మాత్రమే అమలులోకి వస్తుంది లేదా ప్రభావం చూపదు, అయినప్పటికీ, అటువంటి నియమం రూపొందించబడటానికి లేదా ఆ నియమం ద్వారా ప్రభావితం కావడానికి ముందు చెల్లుబాటు ప్రతికూలంగా ప్రభావితం కాదు.]"]
["संसद् सदस्‍य [वेतन, भत्ता और पेंशन] अधिनियम, 1954","పార్లమెంటు సభ్యులు [జీతం, అలవెన్సులు మరియు పెన్షన్లు] చట్టం, 1954"]
["(1954 का अधिनियम संख्‍यांक 30)","(1954 యొక్క చట్టం సంఖ్య 30)"]
["[22 मई, 1954]","[మే 22, 1954]"]
["संसद् सदस्‍यों के [वेतन, भत्तों और पेंशन] का उपबन्‍ध करने के लिए अधिनियम","పార్లమెంటు సభ్యుల [జీతం, భత్యాలు మరియు పెన్షన్] కొరకు చట్టం"]
["भारत गणराज्‍य के पांचवें वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो :––","రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క ఐదవ సంవత్సరంలో దీనిని పార్లమెంటు ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేయాలి: -"]
["1. संक्षिप्‍त नाम और प्रारंभ––","1. మొదటి మరియు పూర్తి పేరు- -"]
["(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम संसद् सदस्‍य 1[वेतन, भत्ता और पेंशन] अधिनियम, 1954 है ।","(1) ఈ చట్టాన్ని పార్లమెంటు సభ్యుడు 1[జీతాలు, భత్యాలు మరియు పెన్షన్లు] చట్టం, 1954 అని పిలుస్తారు."]
["(2) यह 1954 के जून के प्रथम दिन प्रवृत्त होगा ।","(2) ఇది 1954 జూన్ మొదటి రోజు నుండి అమల్లోకి వస్తుంది."]
["2. परिभाषाएं––","2. నిర్వచనాలు -"]
["इस अधिनियम में,––","ఈ చర్యలో, -"]
["(क) “समिति” से संसद् के किसी एक सदन की कोई समिति अभिप्रेत है और दोनों सदनों की संयुक्‍त समिति इसके अन्‍तर्गत है;","(క) \"కమిటీ\" అంటే పార్లమెంటు సభలలో ఒకదాని కమిటీ మరియు రెండు సభల సంయుక్త కమిటీ దాని క్రింద ఉంది;"]
["[(कक) “आश्रित” से मृत सदस्‍य के निम्‍नलिखित नातेदारों में से कोई नातेदार अभिप्रेत है, अर्थात् :––","[(కక) \"డిపెండెంట్\" అంటే మరణించిన సభ్యుని కింది బంధువులలో ఎవరైనా, అంటే: -"]
["(i) कोई अवयस्‍क धर्मज पुत्र, और अविवाहित धर्मज पुत्री तथा विधवा माता; या","(i) ఏదైనా మైనర్ మత కుమారుడు, మరియు పెళ్లికాని మత కుమార్తె మరియు వితంతువు తల్లి; లేదా"]
["(iii) सदस्‍य की मृत्‍यु के समय उसके उपार्जन पर पूर्णत: या भागत: आश्रित––","(iii) సభ్యుడు మరణించిన సమయంలో, అతని సంపాదనపై పూర్తిగా లేదా పాక్షికంగా ఆధారపడి ఉంటారు -"]
["(क) माता-पिता; या","(క) తల్లిదండ్రులు; లేదా"]
["(ख) अवयस्‍क भाई या अविवाहित बहन; या","(ఖ) మైనర్ సోదరుడు లేదా పెళ్లికాని సోదరి; లేదా"]
["(ग) विधवा पुत्रवधु; या","(గ) వితంతువు కోడలు; లేదా"]
["(घ) पूर्व मृत पुत्र का अवयस्‍क बालक; या","(ఘ) మరణించిన మాజీ కుమారుడి యొక్క మైనర్ బిడ్డ; లేదా"]
["(ङ) पूर्व मृत पुत्री का अवयस्‍क बालक, जहां बालक के माता-पिता में से कोई जीवित न हो; या","(ఙ) మరణించిన మాజీ కుమార్తె యొక్క మైనర్ బిడ్డ, ఇక్కడ పిల్లల తల్లిదండ్రులు ఎవరూ సజీవంగా లేరు; లేదా"]
["(च) पितामह-पितामही, यदि सदस्‍य के माता-पिता में से कोई जीवित न हों; या","(చ) తాతలు-ముత్తాతలు, ఒకవేళ సభ్యుల తల్లిదండ్రులు ఎవరూ జీవించి లేకుంటే; లేదా"]
["(छ) ऐसा अन्‍य व्‍यक्‍ति, जो संयुक्‍त समिति द्वारा धारा 9 के अधीन बनाए गए नियमों द्वारा विनिर्दिष्‍ट किया जाए;]","(ఛ) సెక్షన్ 9 కింద ఉమ్మడి కమిటీ చేసిన నిబంధనల ద్వారా పేర్కొనబడిన ఇతర వ్యక్తి;]"]
["(ख) “सदस्‍य” से संसद् के किसी एक सदन का सदस्‍य अभिप्रेत है, [1][किन्‍तु इस अधिनियम में जैसे अभिव्‍यक्‍त रूप से उपबंधित है उसके सिवाय, इसके अंतर्गत] ––","(ఖ) \"సభ్యుడు\" అంటే పార్లమెంటు సభలలో ఒక సభ్యుడు, [1] [కానీ ఈ చట్టంలో స్పష్టంగా అందించినవి తప్ప, దీని కింద] -"]
["(i) मंत्रियों के सम्‍बलमों और भत्तों से संबंधित अधिनियम, 1952 (1952 का 58) में यथापरिभाषित मंत्री नहीं हैं,","(i) మంత్రుల డిమాండ్లు మరియు భత్యాలకు సంబంధించిన చట్టం, 1952 (1952 లో 58) లో నిర్వచించబడని మంత్రులు,"]
["[(ii) संसद् में विपक्षी नेता, वेतन और भत्ता अधिनियम, 1977 में यथापरिभाषित विपक्षी नेता नहीं है;]","[(ii) పార్లమెంటులో ప్రతిపక్ష నాయకుడు జీతం మరియు భత్యాల చట్టం, 1977 లో నిర్వచించిన విధంగా ప్రతిపక్ష నాయకుడు కాదు;]"]
["[(iii)] संसद् अधिकारी वेतन और भत्ता अधिनियम, 1953 (1953 का 20) में यथापरिभाषित संसद् का अधिकारी नहीं है;","[(iii)] పార్లమెంటరీ అధికారి జీతాలు మరియు భత్యాల చట్టం, 1953 (1953 లో 20) లో నిర్వచించిన విధంగా  పార్లమెంటు అధికారి కాదు;"]
["(ग) “नया सदस्‍य” से ऐसा सदस्‍य अभिप्रेत है, जो इस अधिनियम के प्रारंभ के पश्‍चात् संसद् के किसी सदन में अपना स्‍थान ग्रहण करता है और इसके अंतर्गत पुन: निर्वाचित या पुन: नामनिर्देशित सदस्‍य भी है;","(గ) \"క్రొత్త సభ్యుడు\" అంటే ఈ చట్టం ప్రారంభమైన తరువాత, పార్లమెంటు సభలో తన స్థానాన్ని సంపాదించి, తిరిగి ఎన్నికైన లేదా తిరిగి నామినేట్ చేయబడిన సభ్యత్వం కలిగి ఉన్న సభ్యుడు;"]
["(घ) “कर्तव्‍य पर रहते हुए निवास की अवधि” से ऐसी अवधि अभिप्रेत है, जिसके दौरान सदस्‍य, ऐसे स्‍थान पर, जहां संसद् के किसी सदन का सत्र या समिति की बैठक होती है या जहां ऐसे सदस्‍य की हैसियत में उसके कर्तव्‍यों से सम्‍बन्‍धित कोई अन्‍य कार्य किया जाता है, वहां वह ऐसे सत्र या बैठक में उपस्‍थित होने के प्रयोजन के लिए या ऐसा अन्‍य कार्य करने के लिए उपस्‍थित होने के प्रयोजन के लिए, निवास करता है, और इसके अन्‍तर्गत है,––","(ఘ) \"విధి నిర్వహణలో ఉన్నప్పుడు\" అంటే, పార్లమెంటు సభ లేదా కమిటీ సమావేశమయ్యే ప్రదేశంలో లేదా సభ్యుడు తన విధులకు సంబంధించి ఉన్న చోట, ఇతర పనులు జరిగితే, అక్కడ నివసిస్తారు , అటువంటి సెషన్ లేదా సమావేశానికి హాజరు కావడం కోసం లేదా అలాంటి ఇతర పనులను చేయడానికి హాజరు కావడం కోసం, మరియు వీటిని కలిగి ఉంటుంది, -"]
["(i) संसद् के किसी सदन के सत्र की दशा में, उस सत्र के प्रारंभ के ठीक पूर्ववर्ती तीन दिन से अनधिक ऐसे निवास की अवधि तथा [3][ऐसी तारीख के, जिसको संसद् का सदन अनिश्‍चित काल के लिए या सात दिन से अधिक अवधि के लिए स्‍थगित कर दिया जाता है,] ठीक पश्‍चात्‌वर्ती तीन दिन से अनधिक ऐसे निवास की अवधि, और","(i) పార్లమెంటు సభ యొక్క సెషన్ విషయంలో, ఆ సభ ప్రారంభమయ్యే ముందు మూడు రోజులు మించకుండా మరియు [3] [పార్లమెంటు సభ యొక్క తేదీ నిరవధిక కాలానికి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఏడు రోజుల వ్యవధి ఉంటే, అటువంటి నివాసం కాలం వెంటనే మూడు రోజులకు మించకూడదు, మరియు"]
["(ii) समिति की बैठक या किसी अन्‍य कार्य की दशा में, समिति के कार्य या अन्‍य कार्य के प्रारंभ के ठीक पूर्ववर्ती दो दिन से अनधिक ऐसे निवास की अवधि तथा समिति के कार्य या अन्‍य कार्य की समाप्‍ति के पश्‍चात्‌वती दो दिन से अनधिक ऐसे निवास की अवधि ।","(ii) కమిటీ సమావేశం లేదా మరేదైనా పని విషయంలో, కమిటీ యొక్క పని లేదా ఇతర పనులు ప్రారంభించటానికి వెంటనే రెండు రోజులు మించకుండా లేదా కమిటీ యొక్క ఇతర పని కాలం మరియు అలాంటి నివాసం పని ముగిసిన రెండు రోజులు మించకూడదు ."]
["स्‍पष्‍टीकरण––","వివరణ--"]
["कोई सदस्‍य जो मामूली तौर पर ऐसे स्‍थान पर निवास करता है जहां संसद् के सदन का सत्र या समिति की बैठक होती है या जहां ऐसे सदस्‍य की हैसियत में उसके कर्तव्‍यों से सम्‍बन्‍धित कोई अन्‍य कार्य किया जाता है, वहां उस सत्र या बैठक को अवधि या अन्‍य कार्य करने में लगे समय के लिए (जिसमें ठीक पूर्ववर्ती या पश्‍चात्‌वर्ती तीन या दो दिन सम्‍मिलत हैं), उस सदस्‍य के बारे में यह समझा जाएगा कि वह, यथास्‍थिति, ऐसे सत्र या ऐसी बैठक में उपस्‍थित होने के प्रयोजन के लिए या ऐसे अन्‍य कार्य में उपस्‍थित होने के प्रयोजन के लिए ऐसे स्‍थान पर निवास करता है;","పార్లమెంటు సభ లేదా ఒక కమిటీ జరిగే ప్రదేశంలో లేదా అతని లేదా ఆమె విధులకు సంబంధించిన ఏదైనా ఇతర పని అటువంటి సభ్యుడి సామర్థ్యంతో, ఆ సెషన్ లేదా సమావేశం యొక్క కాలం లేదా ఇతర పనులలో నిమగ్నమైన సమయం (ఇందులో మూడు లేదా రెండు రోజులు వెంటనే ముందు లేదా తరువాత ఉన్నాయి), సభ్యుడు అటువంటి సెషన్‌లో లేదా అలాంటి సమావేశంలో లేదా అలాంటి ఇతర కార్యక్రమాలకు హాజరయ్యే ఉద్దేశ్యంతో ఉన్నట్లుగా పరిగణించబడతారు, పనిలో ఉండటం కోసం అటువంటి ప్రదేశంలో నివసిస్తున్నారు;"]
["(ङ) “पदावधि” से––","(4) \"పదవీకాలం\" నుండి"]
["(क) किसी ऐसे व्‍यक्‍ति के संबंध में, जो इस अधिनियम के प्रारंभ पर सदस्‍य है, वह अवधि अभिप्रेत है, जो अधिनियम के प्रारम्‍भ से लेकर सदस्‍य के स्‍थान रिक्‍त करने की तारीख को समाप्‍त होती है;","(క) ఈ చట్టం ప్రారంభంలో సభ్యుడైన వ్యక్తికి సంబంధించి, చట్టం ప్రారంభమైనప్పటి నుండి మొదలు సభ్యుని స్థానం ఖాళీ అయ్యే తేదీ వరకు ముగిసే కాలం;"]
["[(ख) किसी नए सदस्‍य के सम्‍बन्‍ध में,––","[(ఖ) క్రొత్త సభ్యునికి సంబంధించి, -"]
["(i) जहां ऐसा नया सदस्‍य द्विवर्षीय निर्वाचन में निर्वाचित राज्‍य सभा का सदस्‍य है या उस सदन में नामनिर्दिष्‍ट किया गया है वहां लोक प्रतिनिधित्‍व अधिनियम, 1951 (1951 का 43) की धारा 71 के अधीन उसके नाम को राजपत्र में अधिसूचित करने वाली अधिसूचना के प्रकाशन की तारीख से प्रारम्‍भ होने वाली; या","(i) అటువంటి కొత్త సభ్యుడు రెండేళ్ల ఎన్నికలలో ఎన్నుకోబడిన రాజ్యసభ సభ్యుడు లేదా ఆ సభకు నామినేట్ చేయబడినప్పుడు, గెజిట్ నోటిఫికేషన్ ప్రకారం, ప్రజా ప్రాతినిధ్య చట్టం, 1951 లోని సెక్షన్ 71 కింద తన పేరును తెలియజేస్తుంది (43 లో 43) 1951), ప్రచురణ తేదీ నుండి ప్రారంభమవుతుంది; లేదా"]
["(ii) जहां ऐसा नया सदस्‍य नई लोक सभा का गठन करने के प्रयोजन के लिए किए गए साधारण निर्वाचन से निर्वाचित लोक सभा का सदस्‍य है वहां उक्‍त अधिनियम की धारा 73 के अधीन निर्वाचन आयोग द्वारा अधिसूचना के प्रकाशन की तारीख से आरम्‍भ होने वाली; या","(ii) అటువంటి కొత్త సభ్యుడు లోక్ సభ సభ్యుడు, కొత్త లోక్ సభను ఏర్పాటు చేసే ఉద్దేశ్యంతో జరిగే సాధారణ ఎన్నిక ద్వారా ఎన్నుకోబడతారు, ఎన్నికల కమిషన్ నోటిఫికేషన్ ప్రచురించిన తేదీ నుండి ఆ చట్టం యొక్క సెక్షన్ 73 కింద; లేదా; "]
["(iii) जहां ऐसा नया सदस्‍य संसद् के दोनों सदनों में से किसी सदन का उस सदन के लिए उप-निर्वाचन में निर्वाचित सदस्‍य है या लोक सभा के लिए नामनिर्दिष्‍ट सदस्‍य है वहां, यथास्‍थिति, उक्‍त अधिनियम की धारा 67क में निर्दिष्‍ट निर्वाचन की तारीख से या उसके नामनिर्देशन की तारीख से आरम्‍भ होने वाली, और प्रत्‍येक दशा में उस तारीख को समाप्‍त होने वाली अवधि अभिप्रेत है जिसको सदस्‍य का स्‍थान रिक्‍त हो  जाता है ।]","(iii) అటువంటి కొత్త సభ్యుడు ఆ సభకు ఉప ఎన్నికలో పార్లమెంటు ఉభయ సభలలో ఎన్నుకోబడిన సభ్యుడు లేదా లోక్సభకు నామినేటెడ్ సభ్యుడు, ఒకవేళ, ఎన్నికల తేదీ నుండి చెప్పిన చట్టంలోని సెక్షన్ 67 క లో లేదా అతని నామినేషన్ తేదీ నుండి ప్రారంభమయ్యే కాలం, మరియు ప్రతి సందర్భంలో సభ్యుని స్థానం ఖాళీ అయ్యే తేదీతో ముగుస్తుంది.]"]
["3. वेतन तथा दैनिक भत्ते––","3. జీతం మరియు రోజువారీ భత్యాలు -"]
["[(२) १ अप्रैल २०२३ से शुरू होने वाले हर पांच साल के बाद सदस्यों के वेतन और दैनिक भत्ते में वृद्धि की जाएगी, आयकर अधिनियम, १ ९ ६१ की धारा ४ of में स्पष्टीकरण के खंड (वी) के तहत प्रदान किए गए लागत मुद्रास्फीति सूचकांक के आधार पर ।]","[2) 2023 ఏప్రిల్ 1 నుండి ప్రారంభమయ్యే ప్రతి ఐదేళ్ళ తరువాత సభ్యుల జీతాలు మరియు రోజువారీ భత్యాలు పెంచబడతాయి, ఆదాయపు పన్ను చట్టం, 1971 లోని సెక్షన్ 7 లోని వివరణ యొక్క నిబంధన (వి) కింద  ద్రవ్యోల్బణ సూచిక ఆధారంగా అందించబడే  ఖర్చులు..]"]
["[परंतु कोई भी सदस्‍य पूर्वोक्‍त भत्ते का तभी हकदार होगा जब वह, यथास्‍थिति, लोक सभा या राज्‍य सभा सचिवालय द्वारा इस प्रयोजन के लिए रखे गए रजिस्‍टर पर सदन के सत्र के उन सभी दिवसों पर हस्‍ताक्षर करता है (सिवाय मध्‍यवर्ती अवकाश दिनों के जिनमें इस प्रकार हस्‍ताक्षर करना अपेक्षित नहीं है), जिनके लिए भत्ते का दावा किया जाता है] :","[కానీ, ఏ సభ్యుడైనా ఈ ప్రయోజనం కోసం లోక్సభ లేదా రాజ్యసభ సచివాలయం ఉంచిన రిజిస్టర్‌లో సభ సమావేశమయ్యే అన్ని రోజులలో సంతకం చేసినప్పుడు మాత్రమే పైన పేర్కొన్న భత్యానికి అర్హత ఉంటుంది (తప్ప) సంతకం అవసరం లేని మధ్య సెలవు దినాలు), దీని కోసం భత్యం క్లెయిమ్ చేయబడుతుంది]:"]
["[परंतु यह और कि इस धारा में विनिर्दिष्‍ट वेतन की दरें 18 मई, 2009 से लागू होंगी ।]","[కానీ ఈ విభాగంలో పేర్కొన్న జీతం రేట్లు మే 18, 2009 నుండి అమల్లోకి వస్తాయని మరింత అందించబడింది.]"]
["4. यात्रा भत्ते––","4. ప్రయాణ భత్యాలు -"]
["(1) प्रत्‍येक सदस्‍य को, संसद् के किसी सदन के सत्र या किसी समिति की बैठक में उपस्‍थित होने के प्रयोजन के लिए या सदस्‍य के रूप में, अपने कर्तव्‍यों से संबंधित किसी अन्‍य कार्य में उपस्‍थित होने के प्रयोजन के लिए अपने प्रायिक निवास-स्‍थान से उस स्‍थान तक जहां ऐसा सत्र या ऐसी बैठक होने वाली हो या अन्‍य कार्य किया जाने वाला हो तथा ऐसे स्‍थान से अपने प्रायिक निवास-स्‍थान तक वापसी के लिए उसके [भारत में] की गई प्रत्‍येक यात्रा की बाबत––","(1) ప్రతి సభ్యుడు, పార్లమెంటు సభలో లేదా ఒక కమిటీ సమావేశంలో లేదా సభ్యునిగా హాజరు కావడానికి, తన విధులకు సంబంధించిన ఇతర పనులలో హాజరుకావడం కోసం, ప్రతి ప్రదేశం నుండి అటువంటి సెషన్ లేదా అలాంటి సమావేశం జరగాలి లేదా ఇతర పనులు చేయవలసి ఉంటుంది మరియు భారతదేశంలో  చేసిన ప్రతి ప్రయాణానికి సంబంధించి, అలాంటి ప్రదేశం నుండి తన సాధారణ నివాస స్థలానికి [భారతదేశంలో] తిరిగి రావడానికి."]
["(क) यदि यात्रा रेल द्वारा की जाती है, तो प्रत्‍येक ऐसी यात्री के लिए [पहले दर्जे एक टिकट] और [दूसरे दर्जे] के एक टिकट का किराया दिया जाएगा चाहे सदस्‍य ने वास्‍तव में किसी भी दर्जे में यात्रा की हो;","(క) రైలు మార్గం ద్వారా ప్రయాణం జరిగితే, సభ్యుడు వాస్తవానికి ఏ తరగతిలోనైనా ప్రయాణించాడనే దానితో సంబంధం లేకుండా, ప్రతి ప్రయాణీకుడికి [మొదటి తరగతి ఒక టికెట్] మరియు [రెండవ తరగతి] ఒక టికెట్ చెల్లించబడుతుంది;"]
["(ख) यदि यात्रा वायु मार्ग द्वारा की जाती है तो प्रत्‍येक ऐसी यात्रा के लिए वायुयान के 11/4 टिकट का किराया दिया जाएगा;","(ఖ) ప్రయాణం విమానంలో జరిగితే, విమానం యొక్క 1 1/4 టిక్కెట్ల ఛార్జీ అటువంటి ప్రతి ప్రయాణానికి చెల్లించబడుతుంది;"]
["(ग) यदि यात्रा या उसका कोई भाग रेल या वायुमार्ग द्वारा नहीं किया जा सकता है, तो––","(గ) ప్రయాణం లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగాన్ని రైలు లేదా వాయు మార్గం ద్వారా చేయలేకపోతే, -"]
["[(i) जहां यात्रा या उसका कोई मार्ग स्‍टीमर द्वारा किया जाता है, वहां प्रत्‍येक ऐसी यात्रा या उस भाग के लिए स्‍टीमर में उच्‍चतम दर्जे के 1 3/5 टिकट का किराया (भोजन रहित) दिया जाएगा या यदि कोई नियमित स्‍टीमर-सेवा नहीं है तो प्रत्‍येक ऐसी यात्रा या उसके भाग के लिए उतनी रकम दी जाएगी जो धारा 9 के अधीन बनाए गए नियमों द्वारा विहित की जाए ;]","[(i) స్టీమర్ ద్వారా ప్రయాణం లేదా దాని యొక్క ఏదైనా మార్గాలు ఎక్కడ నిర్వహించబడుతున్నాయో, అటువంటి ప్రతి ప్రయాణానికి ఛార్జీలు లేదా అత్యధిక తరగతి 1 3/5 (ఆహారం లేకుండా) టిక్కెట్‌లోని టికెట్‌లో కొంత భాగాన్ని చెల్లించాలి లేదా ఉంటే ఏదైనా సాధారణ స్టీమర్ సేవ. కాకపోతే, అటువంటి ప్రతి ప్రయాణానికి లేదా దాని భాగానికి, సెక్షన్ 9 కింద చేసిన నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడిన మొత్తాన్ని చెల్లించాలి;]"]
["(ii) जहां यात्रा या उसका कोई भाग सड़क मार्ग द्वारा किया जाता है, वहां प्रत्‍येक ऐसी यात्रा या उसके भाग के लिए [सौलह रुपए] प्रति किलोमीटर की दर से सड़क मील भत्ता दिया जाएगा] :","(ii) ప్రయాణం లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగం రహదారి ద్వారా జరుగుతుంది, అటువంటి ప్రతి ప్రయాణానికి లేదా దాని భాగానికి, కిలోమీటరుకు [వంద రూపాయల] చొప్పున రోడ్ మైలు భత్యం ఇవ్వబడుతుంది:"]
["[पंरतु जब संसद् सत्र में हो और किसी सदस्‍य की पत्‍नी या पति, यदि कोई हो, ऐसी यात्रा या उसका कोई भाग ऐसे सदस्‍य के साथ के बिना सड़क मार्ग से करती है या करता है, जिसकी बाबत ऐसी पत्‍नी या पति को सदस्‍य के प्रायिक निवास स्‍थान से दिल्‍ली तक आने और वापस जाने के लिए वायु मार्ग अथवा भागत: वायु मार्ग और भागत: रेल से यात्रा करने के लिए धारा 6ख की उपधारा (2) के अधीन अनुज्ञात किया गया है, वहां इस शर्त के अधीन रहते हुए कि एक वर्ष में ऐसी यात्राओं की संख्‍या आठ से अधिक नहीं होगी, इस उपखंड के अधीन विहित सड़क मील भत्ता ऐसे सदस्‍य को ऐसी यात्रा या उसके भाग के लिए अनुज्ञात किया जाएगा :]","[కానీ పార్లమెంటు సెషన్‌లో ఉన్నప్పుడు మరియు సభ్యుని భార్య లేదా భర్త ఏదైనా ఉంటే, అలాంటి సభ్యునితో కలిసి లేకుండా అలాంటి ప్రయాణం లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగాన్ని రహదారి ద్వారా తీసుకుంటారు, ఈ విషయంలో అలాంటి భార్య లేదా భర్త సాధారణంగా సభ్యునిగా ఉంటారు. సెక్షన్ 6 ఖ  యొక్క సబ్-సెక్షన్ (2) ప్రకారం గాలి ద్వారా లేదా పాక్షికంగా గాలి ద్వారా మరియు కొంతవరకు రైలు ద్వారా మరియు ఢిల్లీ నుండి నివాసం నుండి ప్రయాణించడానికి అనుమతి ఉంది, ఒక సంవత్సరంలో ఇటువంటి సందర్శనల సంఖ్య ఎనిమిది మించకూడదు అనే షరతుకు లోబడి ఈ ఉపవిభాగం క్రింద సూచించిన రోడ్ మైలు భత్యం అటువంటి సభ్యునికి అలాంటి ప్రయాణం లేదా దానిలో కొంత భాగం అనుమతించబడుతుంది:]"]
["[परंतु यह और कि जहां कोई सदस्‍य दिल्‍ली में किसी हवाई अड्डे से और उस तक सड़क द्वारा यात्रा करता है वहां उसे ऐसी प्रत्‍येक यात्रा के लिए कम से कम एक सौ बीस रुपए की रकम दी जाएगी ।]","[కానీ, ఒక సభ్యుడు డిల్లీలోని విమానాశ్రయానికి రోడ్డు మార్గంలో మరియు ప్రయాణించేటప్పుడు, అలాంటి ప్రతి ప్రయాణానికి అతనికి కనీసం నూట ఇరవై రూపాయలు చెల్లించాలి.]"]
["इस उपधारा  के खण्‍ड (ग) के उपखण्‍ड (ii) के प्रयोजनों के लिए “यात्रा” पद के अन्‍तर्गत रेल स्‍टेशन, पत्तन या हवाई अड्डे से, यथास्‍थिति, सदस्‍य के प्रायिक निवास-स्‍थान तक या जहां संसद् के सदन का सत्र होने वाला है या समिति की बैठक होने वाली है या जहां कोई अन्‍य कार्य किया जाने वाला है, उस स्‍थान पर सदस्‍य के निवास तक आने जाने की यात्रा है ।","ఈ ఉపవిభాగం యొక్క నిబంధన (గ) యొక్క ఉప-నిబంధన (ii) యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, రైల్వే స్టేషన్, ఓడరేవు లేదా విమానాశ్రయం నుండి \"యాత్ర\" పోస్ట్ కింద, సభ్యుడి సాధారణ నివాసం లేదా ఎక్కడ పార్లమెంటు సభ యొక్క సమావేశం జరగాలి లేదా కమిటీ సమావేశం లేదా మరేదైనా పని చేయాల్సిన స్థలంలో సభ్యుల నివాసానికి వెళ్లాలి."]
["(2) उपधारा (1) में किसी बात के होते हुए भी, ऐसा सदस्‍य, जो रेल या स्‍टीमर द्वारा जुड़े हुए स्‍थानों के बीच, सड़क मार्ग द्वारा या तो पूर्णत: या भागत: यात्रा करता है, यदि वह, यथास्‍थिति, रेल या स्‍टीमर द्वारा यात्रा करता है तो उसे जो मील भत्ता प्राप्‍त होता, उस भत्ते के बदले, उपधारा (1) के खण्‍ड (ग) के उपखण्‍ड (ii) में निर्दिष्‍ट मील भत्ता ले सकेगा :","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, రైలు లేదా స్టీమర్ ద్వారా అనుసంధానించబడిన ప్రదేశాల మధ్య, పూర్తిగా లేదా కొంత భాగం రహదారి ద్వారా ప్రయాణించే సభ్యుడు, అతను ఒకవేళ, రైలు లేదా స్టీమర్ ద్వారా ప్రయాణించేటప్పుడు , అతను అందుకున్న భత్యానికి బదులుగా, సబ్-సెక్షన్ (1) లోని క్లాజ్ (గ) లోని ఉప-క్లాజ్ (ii) లో పేర్కొన్న మైలేజ్ భత్యం తీసుకోగలడు:"]
["[परन्‍तु ऐसे सदस्‍य द्वारा सम्‍पूर्ण यात्रा के लिए ली गई यात्रा भत्ता की कुल रकम, ऐसी रकम से अधिक नहीं होगी, जो यदि, वह, यथास्‍थिति, रेल या स्‍टीमर से ऐसी यात्रा करता तो उसे अनुज्ञेय होती :","[కానీ మొత్తం ప్రయాణం కోసం అటువంటి సభ్యుడు తీసుకున్న మొత్తం ప్రయాణ భత్యం అతను రైలు లేదా స్టీమర్ ద్వారా అలాంటి ప్రయాణాన్ని చేసి ఉంటే అతను అంగీకరించే మొత్తాన్ని మించకూడదు."]
["परन्‍तु यह और कि पहला परन्‍तुक केवल ऐसी यात्रा को ही लागू होगा जहां यात्रा के स्‍थान एक्‍सप्रेस, मेल या सुपरफास्‍ट रेलगाड़ी द्वारा जुड़े हुए हैं ।]","కానీ ఎక్స్ప్రెస్, మెయిల్ లేదా సూపర్ ఫాస్ట్ రైలు ద్వారా ప్రయాణ ప్రదేశాలు అనుసంధానించబడిన ప్రయాణాలకు మాత్రమే ఇది మరియు మొదటి నిబంధన వర్తిస్తుంది.]"]
["[परन्‍तु यह भी कि पहला परंतुक ऐसे सदस्‍य को लागू नहीं होगा जो, यथास्‍थिति, राज्‍य सभा के सभापति या लोक सभा के अध्‍यक्ष की राय में, शारीरिक रूप से इतना असमर्थ है कि वह वायु मार्ग या रेलगाड़ी द्वारा यात्रा नहीं कर सकता है;]","[కానీ, రాజ్యసభ ఛైర్మన్ లేదా లోక్సభ స్పీకర్ అభిప్రాయం ప్రకారం, భౌతికంగా విమానంలో లేదా రైలులో ప్రయాణించలేని సభ్యునికి మొదటి నిబంధన వర్తించదు; ]"]
["[परंतु यह भी कि किसी सदस्‍य के दिल्‍ली से तीन सौ किलोमीटर की दूरी के भीतर निवास करने की दशा में, वह या उसकी पत्‍नी/उसका पति, उसके द्वारा सड़क द्वारा की गई यात्रा के लिए ऐसे भत्ते के स्‍थान पर, जो उसे उस समय अनुज्ञेय होता जब उसने, यथास्‍थिति, रेल द्वारा या सड़क द्वारा ऐसी यात्रा की होती, उपधारा (1) के खंड (ग) के उपखंड (ii) में निर्दिष्‍ट मील भत्ता ले सकेगा :","[కానీ, ఢిల్లీ నుండి మూడు వందల కిలోమీటర్ల దూరంలో ఒక సభ్యుడు నివసిస్తున్న సందర్భంలో, అతను లేదా అతని భార్య / ఆమె భర్త, రహదారి ద్వారా అతను చేసిన ప్రయాణానికి అలాంటి భత్యానికి బదులుగా, అతను ఆ సమయంలో ఉండాలి అతను రైలు లేదా రహదారి ద్వారా అటువంటి ప్రయాణం చేసినప్పుడు అనుమతించదగినది, సబ్-సెక్షన్ (1) లోని క్లాజ్ (గ) యొక్క ఉప-నిబంధన (ii) లో పేర్కొన్న మైలు భత్యం తీసుకోవటానికి:"]
["परंतु यह और भी कि किसी सदस्‍य के अरुणाचल प्रदेश, असम, मणिपुर, मेघालय, मिजोरम, नागालैंड, सिक्‍किम या त्रिपुरा राज्‍यों में निवास करने की दशा में वह या उसकी पत्‍नी/उसका पति उक्‍त राज्‍यों में से किसी में अपने निवास से निकटतम विमानपत्तन तक उसके द्वारा सड़क द्वारा की गई यात्रा के लिए उपधारा (1) के खंड (ग) के उपखंड (ii) में निर्दिष्‍ट मील भत्ता ले सकेगा ।]","కానీ అరుణాచల్ ప్రదేశ్, అస్సాం, మణిపూర్, మేఘాలయ, మిజోరం, నాగాలాండ్, సిక్కిం లేదా త్రిపుర రాష్ట్రాల్లో ఒక సభ్యుడు నివసిస్తున్న సందర్భంలో, ఆమె లేదా ఆమె భార్య / ఆమె భర్త చెప్పిన రాష్ట్రాలలో ఏదైనా వారి నివాసం నుండి సమీప ప్రాంతాలకు విమానాశ్రయం. రహదారి ద్వారా ప్రయాణించే ప్రయాణానికి సబ్-సెక్షన్ (1) లోని క్లాజ్ (గ) లోని ఉప-క్లాజ్ (ii) లో పేర్కొన్న మైలేజీ భత్యాన్ని అతను తీసుకోవచ్చు.]"]
["[(3) ऐसे सदस्‍य की हैसियत में अपने कर्तव्‍यों के निर्वहन में भारत के बाहर किए गए किसी दौरे के अनुक्रम में अपने द्वारा की गई यात्रा के बारे में सदस्‍य को ऐसे यात्रा तथा दैनिक भत्ते दिए जाएंगे, जो धारा 9 के अधीन बनाए गए नियमों द्वारा विहित किए जाएं ।]","[(3) అటువంటి ప్రయాణ మరియు రోజువారీ భత్యాలు సభ్యునికి అతను చేసిన ప్రయాణానికి సంబంధించి భారతదేశం వెలుపల చేపట్టిన ఏ పర్యటనలోనైనా, అటువంటి సభ్యునిగా తన విధులను నిర్వర్తించడంలో ఇవ్వబడుతుంది, ఇది సెక్షన్ 9 కింద చేసిన నియమాలు ద్వారా.]"]
["[(4) ऐसे किसी व्‍यक्‍ति को,––","[(4) అలాంటి వ్యక్తికి, -"]
["(क) जो राज्‍य सभा के सदस्‍य के रूप में द्विवार्षिक निर्वाचन में निर्वाचित हुआ है, किंतु लोक प्रतिनिधित्‍व अधिनियम, 1951 (1951 का 43) की धारा 71 के अधीन उसके नाम को अधिसूचित करने वाली अधिसूचना राजपत्र में प्रकाशित नहीं की गई है; या","(క) ద్వైవార్షిక ఎన్నికలలో రాజ్యసభ సభ్యునిగా ఎన్నికైన వారు, కానీ ప్రజల ప్రాతినిధ్య చట్టం, 1951 (1951 లో 43) లోని సెక్షన్ 71 కింద అతని పేరును తెలియజేసే నోటిఫికేషన్ గెజిట్‌లో ప్రచురించబడలేదు; లేదా"]
["(ख) जो नई लोक सभा का गठन करने के प्रयोजन के लिए हुए साधारण निर्वाचन में लोक सभा के सदस्‍य के रूप में निर्वाचित हुआ है, किंतु लोक प्रतिनिधित्‍व अधिनियम, 1951 (1951 का 43) की धारा 73 के अधीन उसके नाम को अधिसूचित करने वाली अधिसूचना राजपत्र में प्रकाशित नहीं की गई है; या","(ఖ) కొత్త లోక్‌సభను ఏర్పాటు చేసే ఉద్దేశ్యంతో జరిగిన సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో లోక్‌సభ సభ్యునిగా ఎన్నికైన ఆయన, 1951 (1951 లో 43) ప్రజల ప్రాతినిధ్య చట్టం సెక్షన్ 73 కింద అతని పేరును తెలియజేస్తారు, గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ప్రచురించబడలేదు; లేదా"]
["(ग) जो संसद् के किसी सदन के सदस्‍य के रूप में किसी उपनिर्वाचन में निर्वाचित हुआ है या संसद् के किसी सदन के सदस्‍य के रूप में नामनिर्दिष्‍ट किया गया है,  खंड (क) या खंड (ख) में निर्दिष्‍ट अधिसूचना के प्रकाशन से पूर्व या खंड (ग) के अधीन निर्वाचन या नामनिर्देशन पर दिल्‍ली आने के लिए उसके द्वारा की गई प्रत्‍येक यात्रा के संबंध में किराए के बराबर रकम का संदाय किया जाएगा :","(గ) ఉప ఎన్నికలో పార్లమెంటు సభ సభ్యునిగా ఎన్నుకోబడినవారు లేదా నిబంధన (క) లేదా నిబంధన (ఖ) లో పేర్కొన్న నోటిఫికేషన్ ప్రచురణకు ముందు పార్లమెంటు సభ సభ్యునిగా నామినేట్ అయ్యారు. లేదా నిబంధన (గ) ప్రకారం, ఎన్నికలు లేదా నామినేషన్‌పై ఢిల్లీకి వచ్చినందుకు ఆయన చేపట్టిన ప్రతి ప్రయాణానికి సంబంధించి ఛార్జీకి సమానమైన మొత్తం చెల్లించబడుతుంది:"]
["परन्‍तु यदि यात्रा रेल या स्‍टीमर या सड़क द्वारा की जाती है तो वह उस किराए या मील भत्ते की प्रतिपूर्ति किए जाने का हकदार होगा जिसके लिए कोई सदस्‍य हकदार है :","కానీ రైలు లేదా స్టీమర్ లేదా రహదారి ద్వారా ప్రయాణం జరిగితే, సభ్యునికి అర్హత ఉన్న ఛార్జీలు లేదా మైలు భత్యం తిరిగి చెల్లించటానికి అతనికి అర్హత ఉంటుంది:"]
["परन्‍तु यह और कि यदि वह यात्रा वायुमार्ग द्वारा करता है तो ऐसी यात्रा धारा 5 की उपधारा (2) के पहले परंतुक में निर्दिष्‍ट बत्तीस यात्राओं की गणना करने के प्रयोजन के लिए सम्‍मिलित की जाएगी ।]","కానీ ఆ ప్రయాణం వాయుమార్గం ద్వారా ఉంటే, సెక్షన్ 5 లోని సబ్-సెక్షన్ (2) కు మొదటి నిబంధనలో పేర్కొన్న ముప్పై రెండు ప్రయాణాలను గణించడం కోసం అటువంటి ప్రయాణం చేర్చబడుతుంది.]"]
["5. मध्‍यवर्ती यात्रा के लिए यात्रा भत्ता––","5. ఇంటర్మీడియట్ ప్రయాణానికి ప్రయాణ భత్యం."]
["[(1)] जहां कोई संसद् के किसी सदन के सत्र या किसी समिति की बैठक के दौरान भारत में किसी स्‍थान को जाने के लिए पंद्रह दिन से कम अवधि के लिए अनुपस्‍थित रहता है, वहां वह ऐसे स्‍थान को, ऐसी यात्रा के लिए और ऐसे स्‍थान से वापसी यात्रा के लिए––","[(1)] పార్లమెంటు సభ లేదా ఒక కమిటీ సమావేశం సందర్భంగా భారతదేశంలో ఒక స్థలాన్ని సందర్శించడానికి ఒక వ్యక్తి పదిహేను రోజుల కన్నా తక్కువ వ్యవధిలో లేనప్పుడు, అతను అలాంటి స్థలాన్ని సందర్శిస్తాడు, అలాంటి సందర్శన కోసం మరియు అటువంటి ప్రదేశం నుండి తిరిగి ప్రయాణం కోసం-"]
["(क) यदि यात्रा रेल द्वारा की जाती है तो प्रत्‍येक ऐसी यात्रा के लिए चाहे सदस्‍य ने, वास्‍तव में यात्रा किसी भी दर्जे से की हो, [पहले दर्जे के एक टिकट] के किराए के बराबर;","(క) ఒకవేళ రైలు ద్వారా ప్రయాణం చేస్తే, ప్రయాణం చేసిన ప్రతీసారీ,ఆ సభ్యుడు ఎటువంటి త్రరగతిలో ప్రయాణం చేసినా [ ఒక మొదతి తరగతి టికెట్టు] చార్జీకి సమానంగా ఉంటుంది, "]
["(ख) [यदि यात्रा जो समिति की किसी बैठक के दौरान की गई कोई यात्रा है] वायुमार्ग द्वारा की जाती है तो, प्रत्‍येक ऐसी यात्रा के लिए वायुमार्ग के एक टिकट के किराए के बराबर, यात्रा भत्ता पाने का हकदार होगा :","(ఖ) [కమిటీ సమావేశంలో తీసుకున్న ప్రయాణం] వాయుమార్గములో జరిగితే, అటువంటి ప్రతి ప్రయాణానికి, ఛార్జీకి సమానమైన ఒక వాయుమార్గ టికెట్ ఛార్జీకి అర్హత ఉంటుంది:"]
["परन्‍तु ऐसे यात्रा भत्ते, ऐसे दैनिक भत्तों की कुल रकम से अधिक नहीं होंगे, जो यदि वह सदस्‍य इस प्रकार अनुपस्‍थित नहीं रहता, तो अनुपस्‍थिति के दिनों के लिए धारा 3 के अधीन उसे अनुज्ञेय होते  :","కానీ అటువంటి ప్రయాణ భత్యాలు అటువంటి రోజువారీ భత్యాల మొత్తం, మొత్తాన్ని మించరాదని, సభ్యుడు హాజరు కాకపోతే సెక్షన్ 3 ప్రకారం సభ్యునికి హాజరుకాని రోజులు అనుమతించబడతారు:"]
["[परन्‍तु यह और कि पहले परंतुक की कोई बात वहां लागू नहीं होगी जहां सदस्‍य समिति की किसी बैठक के दौरान एक से अनधिक बार भारत में किसी स्‍थान को जाने के लिए वायु मार्ग से यात्रा करता है]––","[కానీ, కమిటీ సమావేశంలో ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు భారతదేశంలో ఒక స్థలాన్ని సందర్శించడానికి సభ్యుడు విమానంలో ప్రయాణించే చోట ఇది మరియు మొదటి నిబంధనలో ఏదీ వర్తించదు] -"]
["[(1क) उपधारा (1) में किसी बात के होते हुए भी, कोई सदस्‍य किसी विभाग से संबंधित स्‍थायी समिति की दो बैठकों के बीच [4][पांच दिन] से अनधिक के ऐसे अंतराल के दौरान जब संसद्का कोई सदन बजट सत्र के दौरान नियत अवधि के लिए स्‍थगित कर दिया जाता है, भारत में किसी स्‍थान को जाने के लिए वायु मार्ग द्वारा की गई प्रत्‍येक यात्रा के लिए यात्रा भत्ते पाने का हकदार होगा :]","[(1A) సబ్-సెక్షన్ (1) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, పార్లమెంటు సభ ఉన్నప్పుడు ఒక విభాగానికి సంబంధించిన స్టాండింగ్ కమిటీ యొక్క రెండు సమావేశాల మధ్య [4] [ఐదు రోజులు] మించని కాలంలో సభ్యుడు హాజరు కావాలి, బడ్జెట్ సెషన్‌లో ఉంది, ఇది వాయిదా వేసిన కాలంలో, భారతదేశంలో ఒక ప్రదేశానికి ప్రయాణించడానికి గాలి ద్వారా చేసే ప్రతి ప్రయాణానికి ప్రయాణ భత్యం పొందే అర్హత ఉంటుంది:]"]
["परन्‍तु ऐसे यात्रा भत्ते, वायुयान के किराए को छोड़कर, ऐसे दैनिक भत्तों की कुल रकम से अधिक नहीं होंगे, जो यदि वह सदस्‍य अनुपस्‍थित नहीं रहता तो अनुपस्‍थिति के दिनों के लिए धारा 3 के अधीन उसे अनुज्ञेय होते ।","అటువంటి ప్రయాణ భత్యాలు అటువంటి రోజువారీ భత్యాల మొత్తాన్ని మించరాదని, విమాన ఛార్జీలను మినహాయించి, సభ్యుడు లేనట్లయితే హాజరుకాని రోజులు సెక్షన్ 3 ప్రకారం అనుమతించబడవచ్చు."]
["पैरा 4—","పారా 4—"]
["दायित्व—","బాధ్యత-"]
["(क) जिन परिपक्‍व दावों के लिए अदायगी की जानी है उन लेखे बीमाकर्ता के पालिसीधारियों के प्रति उन दायित्वों की कुल रकम, जो उसके नियंत्रित कारबार के बारे में हैं ।","(క) చెల్లించాల్సిన మెచ్యూరిటీ క్లెయిమ్‌లు, పాలసీదారులకు బీమా సంస్థ యొక్క మొత్తం బాధ్యతలు, దాని నియంత్రిత వ్యాపారానికి సంబంధించి."]
["(ख) जिन बीमा पालिसियों के भुगतान का समय नहीं आया है वैसी बीमा पालिसी के धारकों के प्रति जो दायित्व बीमाकर्ता के अपने नियंत्रित कारबार के हैं, उन दायित्वों की पूरी रकम, जिन मद्धे दायित्व निम्नलिखित बीमांकिक आधारों पर संगणित                          किए जाएंगे :","(ఖ) బీమా పాలసీ యొక్క హోల్డర్లకు భీమా యొక్క పూర్తి నియంత్రిత వ్యాపారంలో ఉన్న భీమా పాలసీ యొక్క పూర్తి మొత్తాలు, దీనికి వ్యతిరేకంగా బీమా పాలసీ చెల్లింపు సమయంలో రాలేదు:"]
["(i) पू्र्ण जीवन बीमाओं और सावधि बीमा पालिसियों के बारे में प्रयुक्‍त की जाने वाली मरण सारणी ओरियन्टल (25-35) परम-मरण सारणी होगी और यह मान लिया जाएगा कि ब्याज 3¼ प्रतिशत प्रति वर्ष की दर से है और सलाभ बीमा पालिसियों की अवस्था में ऑफिस प्रीमियमों का 20 प्रतिशत और अलाभ बीमा पालिसियों की अवस्था में ऑफिस प्रीमियमों का 15 प्रतिशत व्ययों के लिए आरक्षित रखा जाएगा,","(i) పూర్తి జీవిత బీమా మరియు టర్మ్ ఇన్సూరెన్స్ పాలసీల కోసం ఉపయోగించాల్సిన డెత్ టేబుల్ ఓరియంటల్ (25-35) మరణానంతర పట్టికగా ఉంటుంది మరియు వడ్డీ సంవత్సరానికి 3 శాతం చొప్పున ఉంటుందని మరియు భీమా పాలసీల ప్రయోజనం, ఆఫీస్ ప్రీమియంలలో 20 శాతం మరియు లాభాపేక్షలేని బీమా పాలసీల విషయంలో, ఆఫీస్ ప్రీమియంలో 15 శాతం ఖర్చుల కోసం కేటాయించబడుతుంది,"]
["(ii) अन्य बीमा पालिसियों की बाबत यह खंड (1) में विनिर्दिष्‍ट आधार से संगत ऐसे बीमांकिक आधार होंगे जैसे मूल्यांकन करने वाले बीमांकिक द्वारा अवधारित किए गए हों, तथा","(ii) ఇతర భీమా పాలసీలకు సంబంధించి, ఇది నిబంధన (1) లో పేర్కొన్న ప్రాతిపదికకు అనుగుణమైన వాస్తవిక ప్రాతిపదికగా ఉంటుంది."]
["(iii) खंड (ख) के अधीन बीमाकर्ताओं के दायित्वों का अवधारण करने में बीमांकिक वे सभी प्रायिक उपबंध तथा आरक्षण करेगा जो मामूली तौर पर ऐसी अवस्थाओं में किए जाते हैं ।","(iii) నిబంధన (ఖ) కింద బీమా సంస్థల బాధ్యతలను నిర్ణయించడంలో, అటువంటి పరిస్థితులలో మాత్రమే చేసే అన్ని సాధారణ నిబంధనలు మరియు రిజర్వేషన్లను చేస్తారు."]
["(ग) बीमाकर्ता के अन्य सब दायित्वों की पूरी रकम,","(గ) బీమా సంస్థ యొక్క అన్ని ఇతర బాధ్యతల మొత్తం,"]
["(घ) जहां कि बीमा पालिसी दायित्वों के उस बीमांकिक मूल्यांकन के परिणामस्वरूप, जो खंड (ख) के अधीन किया गया है, जीवन बीमा निधि में अधिशेष दिखाई पड़ता है, वहां ऐसे अधिशेष के 96 प्रतिशत के बराबर राशि इस पैरा के अधीन दायित्व  समझी जाएगी ।","(ఘ) నిబంధన (ఖ) కింద చేసిన భీమా పాలసీ బాధ్యతల యొక్క వాస్తవిక అంచనా ఫలితంగా మిగులు జీవిత బీమా నిధిలో ప్రతిబింబిస్తే, అటువంటి మిగులులో 96 శాతానికి సమానమైన మొత్తం దీనిపేరా కింద బాధ్యతగా పరిగణించబడుతుంది."]
["भारत के बाहर निगमित ऐसे किसी बीमाकर्ता की अवस्था में, जिसके बारे में धारा 35 के अधीन कोई आदेश दिया गया है, आदेशों में विनिर्दिष्‍ट यथास्थिति आस्तियां और दायित्व उस भाग के प्रयोजनों के लिए अपवर्जित किए जाएंगे ।","భారతదేశం వెలుపల విలీనం చేయబడిన బీమా విషయంలో, సెక్షన్ 35 కింద ఆర్డర్ చేయబడినప్పుడు, ఆర్డర్లలో పేర్కొన్న ఆస్తులు మరియు బాధ్యతలు ఆ భాగం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం మినహాయించబడతాయి."]
["पैरा 5—","పారా 5—"]
["जिस बीमाकर्ता को इस भाग के अधीन प्रतिकर दिया जाना है यदि वह विस्थापित बीमाकर्ता है तो दिए जाने वाला प्रतिकर निम्नलिखित उपबंधों के अनुसार संगणित किया जाएगा—","ఈ విభాగం కింద బీమాకు పరిహారం చెల్లించవలసి వస్తే, అతను స్థానభ్రంశం చెందిన బీమా సంస్థ అయితే, చెల్లించాల్సిన పరిహారం ఈ క్రింది నిబంధనల ప్రకారం లెక్కించబడుతుంది-"]
["विस्थापित बीमाकर्ता जिन मृत्युओं की बाबत यह साबित कर देता है कि वे भारत और पाकिस्तान की डुमीनियनों की स्थापना के अवसर पर हुए सिविल उपद्रवों के कारण हुई थीं उन मृत्युओं से उद्भूत दावों की बाबत जो हानियां विस्थापित बीमाकर्ता द्वारा उठाई गई हैं प्रथमतः वे यह मानकर कि कुल हानि ऐसी मृत्युओं की बाबत दावों के रूप में दी गई रकम और सुसंगत पालिसियों मद्धे बीमांकिक आरक्षित निधि की कुल रकम के बीच के अन्तर के बराबर है, अभिनिश्‍चित की जाएंगी ;","స్థానభ్రంశం చెందిన బీమా సంస్థ మరణం నుండి ఉత్పన్నమయ్యే వాదనలకు సంబంధించి, భారతదేశం మరియు పాకిస్తాన్ యొక్క డుమినరీస్ స్థాపించిన సందర్భంగా స్థానభ్రంశం చెందిన బీమా సంస్థ పౌర అవాంతరాల వల్ల సంభవించిందని రుజువు చేసే వాదనలకు సంబంధించి, మొత్తం నష్టం అటువంటి మరణాలకు సంబంధించి క్లెయిమ్‌లుగా చెల్లించిన మొత్తానికి మరియు సంబంధిత విధానాలకు వ్యతిరేకంగా యాక్చువల్ రిజర్వ్ యొక్క మొత్తం మొత్తానికి మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసానికి సమానం;"]
["विस्थापित बीमाकर्ता की पश्‍चिमी पाकिस्तान में, किसी स्थावर संपत्ति के 15 अगस्त, 1947 के बाजार मूल्य और इस भाग के पैरा 3 के अधीन अवधारित उसके बाजार मूल्य के बीच अन्तर को, अथवा जब कि ऐसी कोई स्थावर संपत्ति 19 जनवरी, 1956 के पहले बेच दी गई है, तब 15 अगस्त, 1947 को उसके बाजार मूल्य और विक्रय कीमत के बीच के अन्तर को द्वितीयतः अभिनिश्‍चित किया जाएगा ;","స్థానభ్రంశం చెందిన బీమా యొక్క పశ్చిమ పాకిస్తాన్‌లో, ఆగష్టు 15, 1947 న స్థిరమైన ఆస్తి యొక్క మార్కెట్ విలువ మరియు ఈ భాగం యొక్క 3 వ పేరా కింద నిర్ణయించబడిన దాని మార్కెట్ విలువ మధ్య వ్యత్యాసం లేదా జనవరి 19, 1956 ముందు అటువంటి స్థిరమైన ఆస్తి అమ్మబడినప్పుడు, ఆగస్టు 15, 1947 న, దాని మార్కెట్ ధర మరియు అమ్మకపు ధర మధ్య వ్యత్యాసం రెండవసారి గుర్తించబడుతుంది;"]
["विस्थापित बीमाकर्ता द्वारा बैंकों में धारित निक्षेपों की जो रकम किसी तत्समय प्रवृत्त विधि के अधीन घोषित अधिस्थगन के कारण प्रत्याहृत नहीं की जा सकी थी तृतीयतः वह उस मात्रा तक अभिनिश्‍चित की जाएगी जहां तक कि ऐसे निक्षेप मारे गए हैं ;","ఆ సమయంలో అమలులో ఉన్న చట్టం ప్రకారం ప్రకటించిన తాత్కాలిక నిషేధం కారణంగా ఉపసంహరించుకోలేని బ్యాంకులలో స్థానభ్రంశం చెందిన బీమా సంస్థ వద్ద ఉన్న డిపాజిట్ల మొత్తం అటువంటి డిపాజిట్లు ఎంతవరకు తీసివేయబడ్డాయో నిర్ధారించాలి;"]
["पश्‍चिमी पाकिस्तान में इस समय कारबार करने वाली किसी कंपनी में विस्थापित बीमाकर्ता द्वारा धारित जो कोई अंश (शेयर) 15 अगस्त, 1947 के पहले अर्जित किए गए थे, उनके 15 अगस्त, 1947 को बाजार मूल्य के तथा 19 जनवरी, 1956 को ऐसे अंशों (शेयरों) के बाजार मू्ल्य के बीच के अन्तर को चतुर्थतः अभिनिश्‍चित किया जाएगा ।","ప్రస్తుతం పశ్చిమ పాకిస్తాన్‌లో పనిచేస్తున్న ఒక సంస్థలో స్థానభ్రంశం చెందిన బీమా సంస్థ కలిగి ఉన్న ఏదైనా వాటాలు (షేర్లు) ఆగస్టు 15, 1947 కి ముందు, వాటి మార్కెట్ విలువ ఆగస్టు 15, 1947, మరియు జనవరి 19, 1956 న, అటువంటి వాటాలు (మార్కెట్ విలువ మధ్య వ్యత్యాసం వాటాల) నాల్గవది: నిర్ణయించబడుతుంది."]
["विस्थापित बीमाकर्ता को इस भाग के अधीन दिए जाने वाले प्रतिकर की रकम—","ఈ విభాగం కింద స్థానభ్రంశం చెందిన బీమా సంస్థకు ఇవ్వవలసిన పరిహారం మొత్తం"]
["(क) यदि यह पैरा अधिनियमित न किया गया होता तो जो रकम उसे देनी पड़ती, वह रकम होगी, और उसके  योग में,","(క) ఈ పేరా అమలు చేయకపోతే, అతను చెల్లించాల్సిన మొత్తం ఆ మొత్తం, మరియు మొత్తంగా,"]
["(ख) यदि पैरा 3 में निर्दिष्‍ट आस्तियों के मूल्य में इस पैरा में निर्दिष्‍ट चारों मदों का योग जोड़ दिया गया होता और पैरा 4 में निर्दिष्‍ट दायित्वों लेखे जीवन बीमा निधि को समान राशि से बढ़ा दिया गया होता तो जो प्रतिकर उसे देना पड़ता उसके और यदि वह पैरा अधिनियमित न किया गया होता तो जो प्रतिकर उसे देना पड़ता उसके अन्तर के अर्धांश के समतुल्य रकम होगी,","(ఖ) ఈ పేరాలో పేర్కొన్న నాలుగు వస్తువుల మొత్తం పేరా 3 లో పేర్కొన్న ఆస్తుల విలువకు జోడించబడి ఉంటే మరియు పేరా 4 లో పేర్కొన్న జీవిత బీమా నిధి అదే మొత్తంలో పెంచబడి ఉంటే, అతనికి పరిహారం చెల్లించడానికి ఆ పేరా అమలు చేయకపోతే, అతను చెల్లించాల్సిన పరిహారం వ్యత్యాసంలో సగానికి సమానం,"]
["अथवा","లేదా"]
["विस्थापित बीमाकर्ता की समादत्त पूंजी के अर्धांश में से जो भी कम है वह रकम होगी ।","స్థానభ్రంశం చెందిన బీమా సంస్థ యొక్క చెల్లించిన మూలధనంలో సగం కంటే తక్కువ ఏది అయినా ఉంటుంది."]
["इस पैरा के प्रयोजनों के लिए विस्थापित बीमाकर्ता से ऐसी बीमा कंपनी अभिप्रेत है जिसका रजिस्ट्रीकृत कार्यालय 1947 के वर्ष के किसी भाग में किसी ऐसे क्षेत्र में था जो इस समय पश्‍चिमी पाकिस्तान का भाग बन गया है और जिसका रजिस्ट्रीकृत कार्यालय इस समय भारत में है ।","ఈ పేరా యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, స్థానభ్రంశం చెందిన బీమా సంస్థ అంటే 1947 సంవత్సరంలో కొంత భాగం రిజిస్టర్డ్ ఆఫీస్ పశ్చిమ పాకిస్తాన్‌లో భాగంగా మారింది మరియు ప్రస్తుతం రిజిస్టర్డ్ ఆఫీస్ భారతదేశంలో ఉంది."]
["भाग ग","భాగం గ"]
["निगम द्वारा उस बीमाकर्ता को—","కార్పొరేషన్ ఆ బీమా సంస్థకు కేటాయించాలి-"]
["(क) जिसकी कोई अंश (शेयर) पूंजी नहीं है, या","(ఎ) వాటా (షేర్) మూలధనం లేనివారు, లేదా"]
["(ख) जिसकी ऐसी अंश (शेयर) पूंजी है जिस पर कोई लाभांश या बोनस देय नहीं है, दिया जाने वाला प्रतिकर प्रत्येक सलाभ बीमा पालिसी के अधीन (बोनसों को अपवर्जित कर) बीमाकृत राशि लेखे एक रुपए प्रति हजार की दर पर कृतयोग राशि के रूप में होगा और खंड (ख) के अधीन आने वाले बीमाकर्ता की अवस्था में, बीमाकर्ता की समादत्त पूंजी के समतुल्य उसे चुकाई जाने वाली राशि भी इसके अन्तर्गत होगी ।","(బి) డివిడెండ్ లేదా బోనస్ చెల్లించని వాటా మూలధనంలో చెల్లించాల్సిన పరిహారం, ప్రతి ప్రయోజన బీమా పాలసీకి (బోనస్‌లను మినహాయించి) వెయ్యికి ఒక రూపాయి చొప్పున హామీ ఇవ్వబడిన మొత్తం రూపంలో మరియు రూపంలో ఉండాలి నిబంధన (ఖ) కింద పడిపోయిన బీమా కేసు, బీమా సంస్థ యొక్క చెల్లింపు మూలధనానికి సమానమైన అతనికి చెల్లించాల్సిన మొత్తం కూడా దాని పరిధిలో ఉంటుంది."]
["(धारा 35 देखिए)","(సెక్షన్ 35 చూడండి)"]
["कतिपय अवस्थाओं में दायित्वों का मूल्य अवधारित करने के लिए सिद्धांत","కొన్ని షరతులలో బాధ్యతల విలువను నిర్ణయించే సూత్రాలు"]
["भारत के बाहर निगमित बीमाकर्ता के दायित्वों की पूरी रकम धारा 35 की उपधारा (2) के प्रयोजनों के लिए निम्‍नलिखित उपबंधों के अनुसार संगणित रकमों का योग होगी—","భారతదేశం వెలుపల విలీనం చేయబడిన భీమా యొక్క బాధ్యత యొక్క పూర్తి మొత్తం సెక్షన్ 35— లోని సబ్-సెక్షన్ (2) యొక్క ప్రయోజనాల కోసం కింది నిబంధనల ప్రకారం లెక్కించిన మొత్తాల మొత్తం."]
["(क) बीमा पालिसियां के धारकों के प्रति बीमाकर्ता के अपने नियंत्रित कारबार लेखे जो दायित्व उन परिपक्‍व दावों लेखे हैं जिन पर अदायगी की जानी है, उन दायित्वों की कुल रकम,","(క) భీమా పాలసీలను కలిగి ఉన్నవారికి బీమా యొక్క స్వంత నియంత్రిత వ్యాపార ఖాతాల బాధ్యత, అవి చెల్లించాల్సిన మెచ్యూరిటీ క్లెయిమ్ ఖాతాలు, ఆ బాధ్యతల మొత్తం,"]
["(ख) जो पालिसियों भुगतान के लिए परिपक्‍व नहीं हो गई हैं उनके धारकों के प्रति बीमाकर्ता के अपने नियंत्रित कारबार मद्धे दायित्वों की पूरी रकम, जिन मद्धे दायित्व निम्‍नलिखित पद्धति ख के अनुसार संगणित दायित्व या निम्नलिखित पद्धति क और ख में संगणित दायित्वों के मध्यक में से जो भी बड़ा हो, वह होगा ।","(ఖ) చెల్లింపు కోసం పరిపక్వత లేని పాలసీలను కలిగి ఉన్నవారికి భీమా యొక్క సొంత నియంత్రిత వ్యాపార బాధ్యతల యొక్క పూర్తి మొత్తం, కింది పద్ధతి ఖ ప్రకారం లెక్కించిన బాధ్యతలు లేదా కింది పద్ధతిలో లెక్కించిన బాధ్యతలు క మరియు ఖ ఏది కంటే ఎక్కువ అది ఉంటుంది."]
["पद्धिति क—","విధానం క-"]
["उन्हें आधारों पर प्रतिगणित बीमांकिक दायित्व जो बीमाकर्ता द्वारा 1 जनवरी, 1956 से पूर्व किसी तारीख के गत बीमांकित अन्वेषण में अपनाए गए थे ।","జనవరి 1, 1956 కి ముందు ఏదైనా తేదీ యొక్క చివరి వాస్తవిక అన్వేషణలో బీమా చేత స్వీకరించబడిన ప్రాతిపదికన అవి వాస్తవిక బాధ్యతలను లెక్కించాయి."]
["पद्धिति ख—","విధానం ఖ-"]
["बीमांकिक दायित्व जो मूल्यांकन की उपांतरित शुद्ध प्रीमियम पद्धति के नाम से ज्ञात पद्धति पर संगणित है, उपयोग में लाई जाने वाली मरण सारणी ओरियन्टल (25-35) परम मरण सारणी होगी और यह मान लिया जाएगा कि ब्याज 2 ½ प्रतिशत प्रति वर्ष की दर से है और बीमा पालिसी द्वारा बीमाकृत राशि का 40 रुपए प्रति हजार प्रथम वर्ष के व्ययों के लिए मोक होगा ।","వాల్యుయేషన్ యొక్క సవరించిన నెట్ ప్రీమియం పద్ధతి అని పిలువబడే పద్ధతిపై లెక్కించబడిన యాక్చువల్ బాధ్యత, ఉపయోగించిన డెత్ టేబుల్ ఓరియంటల్ (25-35) అంతిమ డెత్ టేబుల్ అవుతుంది మరియు వడ్డీ 2 రేటుతో ఉంటుందని భావించబడుతుంది సంవత్సరానికి ½ శాతం, 40 మరియు బీమా పాలసీ ద్వారా బీమా చేయబడిన మొత్తం రూ. మొదటి సంవత్సరం ఖర్చులకు వెయ్యికి 40 రూపాయలు."]
["पद्धति क और ख के अधीन दायित्व अभिनिश्‍चित करने के पहले, 31 दिसम्बर, 1955 को प्रवृत्त प्रत्येक सलाभ बीमा पालिसी में (जब तक कि ऐसा जोड़ पहले ही न कर दिया गया हो) उस तारीख से, जब उक्‍त अंतिम बीमांकिक अन्वेषण किया गया था, उस प्रत्येक वर्ष या भाग मद्धे जिसमें बीमा पालिसी प्रवृत्त रही है, उसी दर पर बोनस जोड़ दिया जाएगा जो उक्‍त अंतिम बीमांकिक अन्वेषण में घोषित की गई थी ।","విధానం క మరియు ఖ కింద బాధ్యతను కేటాయించే ముందు, డిసెంబర్ 31, 1955 న అమలులో ఉన్న ప్రతి బెనిఫిట్ ఇన్సూరెన్స్ పాలసీలో (అటువంటి అదనంగా ఇప్పటికే చేయకపోతే), చివరి చివరి దర్యాప్తు జరిపిన తేదీ నుండి, ప్రతి సంవత్సరం లేదా కొంత భాగానికి భీమా విధానం అమలులో ఉంది, చివరి యాక్చువల్ దర్యాప్తులో ప్రకటించిన రేటుతో బోనస్ జోడించబడుతుంది."]
["दायित्व पद्धति क या पद्धति ख के अनुसार संगणित करने में—","విధానం క లేదా విధానం ఖ ప్రకారం బాధ్యత యొక్క గణన."]
["(i) पूर्ण जीवन बीमा और सावधि बीमा में भिन्न बीमा पालिसियों के बारे में, मूल्यांकन करने वाले बीमांकिक द्वारा अवधारित ऐसा बीमांकिक आधार प्रयोग में लाया जाएगा जो पद्धति में विनिर्दिष्‍ट आधार से संगत है ; और","(i) పూర్తి జీవిత బీమా మరియు టర్మ్ ఇన్సూరెన్స్‌లో వేర్వేరు బీమా పాలసీలకు సంబంధించి, మూల్యాంకనం చేసే యాక్చువల్ ద్వారా నిర్ణయించబడిన ఒక యాక్చువల్ ప్రాతిపదిక ఉపయోగించబడుతుంది, ఇది పద్దతిలో పేర్కొన్న ప్రాతిపదికకు అనుగుణంగా ఉంటుంది; మరియు"]
["(ii) बीमांकिक वे सब प्रायिक उपबंध और आरक्षण करेगा जो ऐसी स्थितियों में मामूली तौर पर किए जाते हैं ;","(ii) అటువంటి పరిస్థితులలో మాత్రమే చేసే అన్ని సాధారణ నిబంధనలు మరియు రిజర్వేషన్లను యాక్చువరీలు చేయాలి;"]
["(ग) बीमाकर्ता के अन्य सब दायित्वों की पूरी रकम ।","(గ) బీమా సంస్థ యొక్క అన్ని ఇతర బాధ్యతల పూర్తి మొత్తం."]
["(धारा 36 देखिए)","(సెక్షన్ 36 చూడండి)"]
["मुख्य अभिकर्ताओं को देय प्रतिकर का अवधारण करने के लिए सिद्धांत","ముఖ్య  ఏజెంట్లకు చెల్లించాల్సిన పరిహారాన్ని నిర్ణయించే సూత్రాలు"]
["बीमाकर्ता से हुई मुख्य अभिकरण संबंधी संविदा में विनिर्दिष्‍ट जो अधिभावी कमीशन निगम उस कारबार मद्धे, जो नियत दिन से पूर्व मुख्य अभिकर्ता द्वारा उपाप्‍त किया गया था, नवीयन प्रीमियमों पर नियत दिवस वर्षों की कालावधि के दौरान प्राप्‍त करता है उसका 75 प्रतिशत मुख्य अभिकर्ता को देय कमीशन होगा और ऐसा कमीशन उक्‍त कालावधि तक प्रतिवर्ष अवधारित किया और दिया जाएगा ।","ప్రధాన ఏజెన్సీకి సంబంధించిన కాంట్రాక్టులో పేర్కొన్న ఓవర్‌రైడింగ్ కమీషన్‌లో 75%, బీమా సంస్థ నుండి, నిర్ణీత రోజుకు ముందు ప్రిన్సిపల్ ఏజెంట్ అందుకున్న వ్యాపారం, ప్రిన్సిపాల్ ఏజెంట్ కమిషన్‌కు చెల్లించాల్సిన నిర్ణీత రోజు కాలంలో పొందిన పునరుద్ధరణ ప్రీమియంలపై మరియు అటువంటి కమీషన్ నిర్ణయించిన మరియు పేర్కొన్న కాలానికి ఏటా చెల్లించబడుతుంది."]
["विशेष अभिकर्ताओं को देय प्रतिकर का अवधारण करने के लिए सिद्धांत","ప్రత్యేక ఏజెంట్ల కారణంగా పరిహారాన్ని నిర్ణయించే సూత్రాలు"]
["विशेष अभिकर्ता के जो वार्षिक औसत उपार्जन बीमा अभिकर्ताओं के माध्यम द्वारा स्वयं द्वारा प्राप्‍त कारबार मद्धे अधिभावी कमीशन के रूप में 1 जनवरी, 1952 से आरम्भ होने वाली और 31 दिसम्बर, 1955 को खत्म होने वाली कालावधि के अभ्यन्तर हुए हैं उनका आठवां भाग विशेष अभिकर्ता को देय प्रतिकर होगा ।","ప్రత్యేక ఏజెంట్ యొక్క ఎనిమిదవ భాగం, జనవరి 1, 1952 నుండి స్వయంగా వార్షిక సగటు సంపాదన భీమా ఏజెంట్ల ఏజెంట్‌గా, ఓవర్‌రైడింగ్ కమిషన్‌గా, మరియు డిసెంబర్ 31, 1955 తో, నిర్దిష్ట ఏజెంట్‌కు ముగుస్తుంది."]
["नदी बोर्ड अधिनियम, 1956","రివర్ బోర్డ్ యాక్ట్, 1956"]
["(1956 का अधिनियम संख्‍यांक 49)","(1956 యొక్క చట్టం సంఖ్య 49)"]
["[12 सितम्‍बर, 1956]","[సెప్టెంబర్ 12, 1956]"]
["अन्‍तरराज्‍यिक नदियों और नदी घाटियों के विनियमन और विकास के लिए नदी बोर्डों की स्‍थापना के बारे में उपबन्‍ध करने हेतु अधिनियम","అంతర్రాష్ట్ర నదులు మరియు నదీ లోయల నియంత్రణ మరియు అభివృద్ధి కోసం రివర్ బోర్డులను ఏర్పాటు చేయడానికి చట్టం"]
["भारत गणराज्‍य के सातवें वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो :—","రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క ఏడవ సంవత్సరంలో దీనిని పార్లమెంట్ ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేసింది: -"]
["1. संक्षिप्‍त नाम और प्रारम्‍भ—","1. మొదటి మరియు చివరి పేరు-"]
["(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम नदी बोर्ड अधिनियम, 1956 है ।","(1) ఈ చట్టం యొక్క సంక్షిప్తీకరణ రివర్ బోర్డ్ చట్టం, 1956."]
["(2) यह उस तारीख को प्रवृत्त होगा, जिसे केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, नियत करे ।","(2) గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం పరిష్కరించే తేదీన ఇది అమల్లోకి వస్తుంది."]
["2. केन्‍द्रीय सरकार द्वारा नियंत्रण की समीचीनता के बारे में घोषणा—","2. కేంద్ర ప్రభుత్వం నియంత్రణ కేంద్రీకృత ప్రకటన-"]
["एतद्‌द्वारा यह घोषित किया जाता है कि लोकहित में यह समीचीन है कि केन्‍द्रीय सरकार को अन्‍तरराज्‍यिक नदियों और नदी घाटियों के विनियमन और विकास को इसमें इसके पश्‍चात् उपबन्‍धित विस्‍तार तक अपने नियंत्रण में ले लेना चाहिए ।","అంతర్-రాష్ట్ర నదులు మరియు నదీ లోయల నియంత్రణ మరియు అభివృద్ధిని కేంద్ర ప్రభుత్వం తన నియంత్రణలో ఉంచడం ప్రజా ప్రయోజనానికి తగినదని దీని ద్వారా ప్రకటించబడింది."]
["3. परिभाषाएं—","3. నిర్వచనాలు—"]
["इस अधिनियम में, जब तक कि संदर्भ से अन्‍यथा अपेक्षित न हो,—","ఈ చట్టంలో, సందర్భం అవసరమైతే తప్ప, -"]
["(क) “बोर्ड” से धारा 4 के अधीन स्‍थापित कोई नदी बोर्ड अभिप्रेत है;","(క) \"బోర్డు\" అంటే సెక్షన్ 4 కింద ఏర్పాటు చేసిన నది బోర్డు;"]
["(ख)  किसी बोर्ड के सम्‍बन्‍ध में, “हितबद्ध सरकारों” से उन राज्‍यों की सरकारें अभिप्रेत हैं, जिनकी, केन्‍द्रीय सरकार की राय में, इस अधिनियम के अधीन बोर्ड के कृत्‍यों में हितबद्ध या उनके द्वारा प्रभावित होने की सम्‍भावना है;","(ఖ) ఒక బోర్డుకు సంబంధించి, \"ఆసక్తిగల ప్రభుత్వాలు\" అంటే, ఈ చట్టం ప్రకారం బోర్డు యొక్క విధులపై కేంద్ర ప్రభుత్వ అభిప్రాయం ప్రకారం, ఆసక్తి లేదా ప్రభావితం చేసే రాష్ట్రాల ప్రభుత్వాలు;"]
["(ग) “सदस्‍य” से बोर्ड का सदस्‍य अभिप्रेत है और इसमें उसका अध्‍यक्ष भी है;","(గ) \"సభ్యుడు\" అంటే బోర్డు సభ్యుడు మరియు దాని ఛైర్మన్‌ను కలిగి ఉంటుంది;"]
["(घ) “विहित” से इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों द्वारा विहित अभिप्रेत है ।","(ఘ) \"సూచించిన\" అంటే ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడుతుంది."]
["नदी बोर्डों की स्‍थापना","రివర్ బోర్డుల ఏర్పాటు"]
["4. बोर्डों की स्‍थापना—","4. బోర్డుల సంస్థాపన-"]
["(1) किसी राज्‍य सरकार से इस निमित्त प्राप्‍त अनुरोध पर या अन्‍यथा किसी अन्‍तरराज्‍यिक नदी या नदी घाटी या उसके किसी विनिर्दिष्‍ट भाग के विनियमन या विकास से सम्‍बद्ध ऐसे मामलों के संबंध में हितबद्ध सरकारों को सलाह देने तथा ऐसे अन्‍य कृत्‍यों का पालन करने के लिए, जो अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट किए जाएं, केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, किसी नदी बोर्ड की स्‍थापना कर सकेगी और विभिन्‍न अन्‍तरराज्‍यिक नदियों या नदी घाटियों के लिए विभिन्‍न बोर्डों की स्‍थापना की जा सकेगी :","(1) ఏదైనా అంతర్రాష్ట్ర నది లేదా నది లోయ యొక్క నియంత్రణ లేదా అభివృద్ధికి సంబంధించిన విషయాలకు సంబంధించి ఆసక్తిగల ప్రభుత్వాలకు సలహా ఇవ్వడం లేదా దాని యొక్క ఒక నిర్దిష్ట భాగం, ఈ తరపున రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నుండి స్వీకరించిన అభ్యర్థనపై లేదా ఇతరత్రా నోటిఫికేషన్‌లో పేర్కొన్నట్లుగా, కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా ఏదైనా రివర్ బోర్డును ఏర్పాటు చేయవచ్చు మరియు వివిధ అంతరాష్ట్ర నదులు లేదా నది లోయల కోసం వివిధ బోర్డులను ఏర్పాటు చేయవచ్చు:"]
["परन्‍तु, बोर्ड की स्‍थापना, उसके सदस्‍यों के रूप में नियुक्‍त किए जाने वाले व्‍यक्‍तियों तथा जिन कृत्‍यों का पालन करने के लिए बोर्ड सशक्‍त किया जाए उन कृत्‍यों के लिए प्रस्‍ताव की बाबत हितबद्ध सरकारों से पूर्व परामर्श के बिना कोई भी ऐसी अधिसूचना जारी नहीं की जाएगी ।","కానీ ఏదేమైనా, బోర్డు స్థాపన ప్రతిపాదన, దాని సభ్యులుగా నియమించబడే వ్యక్తులు మరియు బోర్డు అధికారం పొందిన పనులకు సంబంధించి ఆసక్తిగల ప్రభుత్వాలతో ముందస్తు సంప్రదింపులు లేకుండా అటువంటి నోటిఫికేషన్ జారీ చేయబడదు. ."]
["(2) बोर्ड ऐसे नाम से स्‍थापित किया जा सकेगा, जो उपधारा (1) के अधीन अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट किया जाए ।","(2) ఉప విభాగం (1) కింద నోటిఫికేషన్‌లో పేర్కొన్న విధంగా బోర్డు స్థాపించబడవచ్చు."]
["(3) इस प्रकार स्‍थापित प्रत्‍येक बोर्ड शाश्‍वत उत्तराधिकार और सामान्‍य मुद्रा वाला एक निगमित निकाय होगा और उक्‍त नाम से वह वाद ला सकेगा और उस पर वाद लाया जा सकेगा ।","(3) అలా స్థాపించబడిన ప్రతి బోర్డు శాశ్వత వారసత్వం మరియు సాధారణ కరెన్సీ కలిగిన కార్పొరేట్ సంస్థగా ఉండాలి మరియు ఆ పేరు మీద దావా వేయవచ్చు మరియు దావా వేయబడుతుంది."]
["(4) प्रत्‍येक बोर्ड, नदी (जिसमें उसकी उप-नदियां, यदि कोई हों, भी हैं) या नदी घाटी की ऐसी सीमाओं के भीतर अपनी अधिकारिता का प्रयोग करेगा, जो उपधारा (1) के अधीन अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट की जाएं, और इस प्रकार विनिर्दिष्‍ट क्षेत्र बोर्ड का कार्य-क्षेत्र कहलाएगा ।","(4) ప్రతి బోర్డు తన అధికార పరిధిని ఒక నది యొక్క పరిమితుల్లో (దాని ఉప-నదులలో దేనితోనైనా ఉంటే) లేదా సబ్-సెక్షన్ (1) కింద నోటిఫికేషన్‌లో పేర్కొన్న నది పరీవాహక ప్రాంతాలలో, మరియు రకం పేర్కొన్న ప్రాంతం బోర్డు యొక్క పని ప్రాంతం అని పిలుస్తారు."]
["5. बोर्ड की संरचना—","5. బోర్డు నిర్మాణం"]
["(1) बोर्ड, एक अध्‍यक्ष तथा ऐसे अन्‍य सदस्‍यों से मिलकर बनेगा, जिनको केन्‍द्रीय सरकार नियुक्‍त करना ठीक समझे ।","(1) బోర్డు ఒక ఛైర్మన్ మరియు ఇతర సభ్యులను కలిగి ఉంటుంది, వారిని కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమించటానికి తగినదని భావిస్తుంది."]
["(2) कोई भी व्‍यक्‍ति, सदस्‍य के रूप में नियुक्‍ति के लिए तब तक अर्हित नहीं होगा, जब तक केन्‍द्रीय सरकार की राय में उसको सिंचाई, विद्युत इंजीनियरी, बाढ़-नियंत्रण, नौ परिवहन, जल-संरक्षण, भू-संरक्षण, प्रशासन या वित्त का विशेष ज्ञान तथा अनुभव न हो ।","(2) సభ్యునిగా నియామకానికి ఏ వ్యక్తి అర్హత పొందడు, కేంద్ర ప్రభుత్వ అభిప్రాయం ప్రకారం, అతనికి నీటిపారుదల, విద్యుత్ ఇంజనీరింగ్, వరద నియంత్రణ, నౌకా రవాణా, నీటి సంరక్షణ, భూ పరిరక్షణ, పరిపాలన లేదా లేదు ప్రత్యేక జ్ఞానం మరియు ఆర్థిక అనుభవం."]
["6. सदस्‍यों की सेवा के निबन्‍धन और शर्तें—","6. సభ్యుల సేవ యొక్క నిబంధనలు మరియు షరతులు -"]
["(1) जब तक सदस्‍य की नियुक्‍ति केन्‍द्रीय सरकार पहले समाप्‍त न कर चुकी हो, वह ऐसी अवधि के लिए पद धारण करेगा, जो केन्‍द्रीय सरकार द्वारा राजपत्र में इस निमित्त अधिसूचित की जाए, और वह अपनी पदावधि की समाप्‍ति पर प्रतिनियुक्‍ति का पात्र होगा ।","(1) ఇంతకుముందు కేంద్ర ప్రభుత్వం సభ్యుని నియామకాన్ని రద్దు చేయకపోతే, ఈ తరపున కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో తెలియజేయబడే కాలానికి ఆయన పదవిలో ఉంటారు మరియు అతని పదవీకాలం చివరిలో డిప్యుటేషన్‌కు అర్హులు. "]
["(2) केन्‍द्रीय सरकार को संबोधित स्‍वहस्‍ताक्षरित लेख द्वारा सदस्‍य अपना पद त्‍याग सकेगा किन्‍तु वह पद पर तब तक बना रहेगा जब तक राजपत्र में उसके उत्तराधिकारी की नियुक्‍ति अधिसूचित न की जाए ।","(2) ఒక సభ్యుడు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సంబోధించిన రచయిత వ్యాసం ద్వారా తన పదవికి రాజీనామా చేయవచ్చు, కాని గెజిట్‌లో తన వారసుడి నియామకం తెలియజేయబడే వరకు అతను ఈ పదవిలో ఉంటాడు."]
["(3) उपधारा (2) के अधीन किसी सदस्‍य के पदत्‍याग द्वारा या किसी अन्‍य कारण से उत्‍पन्‍न हुई आकस्‍मिक रिक्‍ति नई नियुक्‍ति द्वारा भरी जाएगी ।","(3) సబ్-సెక్షన్ (2) కింద సభ్యుడు రాజీనామా చేయడం ద్వారా లేదా ఇతర కారణాల వల్ల ఉత్పన్నమయ్యే సాధారణ ఖాళీ కొత్త నియామకం ద్వారా భర్తీ చేయబడుతుంది."]
["(4) सदस्‍य पूर्णकालिक या अंशकालिक सदस्‍य के रूप में, जैसा केन्‍द्रीय सरकार ठीक समझे, नियुक्‍त किया जा सकेगा ।","(4) కేంద్ర ప్రభుత్వం సరిపోతుందని భావించినందున ఒక సభ్యుడిని పూర్తి సమయం లేదా పార్ట్ టైమ్ సభ్యుడిగా నియమించవచ్చు."]
["7. किसी सदस्‍य की अस्‍थायी अनुपस्‍थिति—","7. సభ్యుడు తాత్కాలికంగా లేకపోవడం"]
["यदि कोई सदस्‍य अंग-शैथिल्‍य के कारण या अन्‍यथा अपने कृत्‍यों को कार्यान्‍वित करने में अस्‍थायी रूप से असमर्थ है या छुट्टी पर होने के कारण या अन्‍यथा ऐसी परिस्‍थितियों में अनुपस्‍थित है, जिसमें उसकी नियुक्‍ति की रिक्‍ति नहीं होती, तो केन्‍द्रीय सरकार, अन्‍य व्‍यक्‍ति को उसके स्‍थान में कार्य करने के लिए नियुक्‍त कर सकेगी ।","ఒక సభ్యుడు తన పనులను అవయవము వలన లేదా ఇతరత్రా తాత్కాలికంగా చేయలేకపోతే, లేదా సెలవులో లేనప్పుడు లేదా అతని / ఆమె నియామకానికి ఖాళీలు లేని పరిస్థితులలో ఉంటే, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇతర వ్యక్తిని,  అతని స్థానంలో పనిచేయడానికి నియమించబడతారు."]
["8. बोर्ड के अधिवेशन—","8. బోర్డు సెషన్-"]
["बोर्ड का अधिवेशन ऐसे समय और स्‍थानों पर होगा और वह अपने अधिवेशनों में कार्य संचालन की बाबत प्रक्रिया के ऐसे नियमों का अनुपालन करेगा जो इस अधिनियम के अधीन बनाए गए विनियमों द्वारा उपबन्‍धित किए जाएं ।","బోర్డు అటువంటి సమయాల్లో మరియు ప్రదేశాలలో సమావేశమవుతుంది మరియు ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ప్రకారం అందించబడే దాని సమావేశాలలో వ్యాపార ప్రవర్తనకు సంబంధించి అటువంటి విధాన నియమాలకు లోబడి ఉండాలి."]
["9. बोर्ड में रिक्‍ति आदि के कारण कार्य या कार्यवाहियों का अविधिमान्‍य न होना—","9. బోర్డులో ఖాళీ ఉన్నందున పని లేదా చర్యలు చెల్లనివిగా ఉండదు."]
["बोर्ड का कोई भी कार्य या कार्यवाही केवल इस कारण अविधिमान्‍य नहीं समझी जाएगी कि बोर्ड में कोई रिक्‍ति या उसके सदस्‍य की नियुक्‍ति में कोई त्रुटि विद्यमान है ।","బోర్డులో ఖాళీ లేదా దాని సభ్యుని నియామకంలో లోపం ఉన్నందున బోర్డు యొక్క ఎటువంటి చర్య లేదా కొనసాగింపు చెల్లదు."]
["10. सलाहकार समिति की नियुक्‍ति—","10. సలహా కమిటీ నియామకం-"]
["बोर्ड इस अधिनियम के अधीन अपने कृत्‍यों को कार्यान्‍वित करने में अपने को समर्थ बनाने के प्रयोजन के लिए समय-समय पर एक या अधिक सलाहकार समिति या समितियां नियुक्‍त कर सकेगा ।","ఈ చట్టం ప్రకారం వారి పనులను అమలు చేయడానికి వీలుగా బోర్డు ఎప్పటికప్పుడు ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సలహా కమిటీలను లేదా కమిటీలను నియమించవచ్చు."]
["11. विशिष्‍ट प्रयोजनों के लिए बोर्ड के साथ व्‍यक्‍तियों का अस्‍थायी सहयोजन—","11. నిర్దిష్ట ప్రయోజనాల కోసం బోర్డుతో వ్యక్తుల తాత్కాలిక అనుబంధం."]
["(1) बोर्ड अपने साथ, ऐसी रीति में, और ऐसे प्रयोजनों के लिए जो इस अधिनियम के अधीन बनाए गए विनियमों द्वारा अवधारित किए जाएं, किसी ऐसे व्‍यक्‍ति को सहयुक्‍त कर सकेगा जिसकी सहायता या सलाह की वह इस अधिनियम के अधीन अपने कृत्‍यों में से किसी का पालन करने के लिए वांछा करे ।","(1) ఈ చట్టం క్రింద, మరియు ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ద్వారా నిర్ణయించబడే ప్రయోజనాల కోసం,ఒకరిని అనుసరించాలని కోరికతో ఈ చట్టం క్రింద దాని చర్యల నుండి సహాయం లేదా సలహా తీసుకునే ఏ వ్యక్తితోనైనా బోర్డు దానితో అనుబంధించవచ్చు ."]
["(2) किसी प्रयोजन के लिए उपधारा (1) के अधीन बोर्ड से सहयुक्‍त किसी व्‍यक्‍ति को उस प्रयोजन से सुसंगत बोर्ड के विचार-विमर्श में भाग लेने का अधिकार होगा किन्‍तु बोर्ड के किसी अधिवेशन में मत देने का अधिकार नहीं होगा और किसी अन्‍य प्रयोजन के लिए वह उसका सदस्‍य नहीं होगा ।","(2) ఏదైనా ప్రయోజనం కోసం సబ్-సెక్షన్ (1) కింద, బోర్డుతో అనుబంధించబడిన ఏ వ్యక్తి అయినా ఆ ప్రయోజనానికి సంబంధించిన బోర్డు యొక్క చర్చలలో పాల్గొనే హక్కు ఉంటుంది, కానీ బోర్డు యొక్క ఏ సెషన్‌లోనైనా ఓటు హక్కు ఉండదు మరియు ఇతర ప్రయోజనాల కోసం అతను సభ్యుడు కాడు."]
["12. बोर्ड के कर्मचारिवृन्‍द—","12. బోర్డు సిబ్బంది-"]
["ऐसे नियमों के अधीन रहते हुए, जो इस निमित्त केन्‍द्रीय सरकार द्वारा बनाए जाएं, बोर्ड इस अधिनियम के अधीन अपने कृत्‍यों के दक्षतापूर्ण पालन या अपनी शक्‍तियों के प्रयोग के लिए अपने को समर्थ बनाने के प्रयोजन के लिए ऐसे अधिकारियों को नियुक्‍त कर सकेगा, जो वह ठीक समझे और उनके कृत्‍य तथा सेवा के निबन्‍धन और शर्तें अवधारित कर सकेगा ।","ఈ తరపున కేంద్ర ప్రభుత్వం రూపొందించిన నిబంధనలకు లోబడి, బోర్డు తమ అధికారులను తమ విధులను సమర్థవంతంగా నిర్వర్తించటానికి లేదా వారి అధికారాలను వినియోగించుకోవడానికి వీలు కల్పించే ఉద్దేశ్యంతో ఈ చట్టం ప్రకారం వారిని నియమించవచ్చు, వారి పని మరియు సేవ యొక్క నిబంధనలు మరియు షరతులను అర్థం చేసుకోవచ్చు ."]
["बोर्ड की शक्‍तियां और कृत्‍य","బోర్డు యొక్క అధికారాలు మరియు విధులు"]
["13. वे बातें, जिनकी बाबत बोर्ड को सलाह देने के लिए प्राधिकृत किया जाए—","13. సలహా ఇవ్వడానికి బోర్డు అధికారం ఉన్న విషయాలు-"]
["धारा 14 की उपधारा (1) के अधीन निम्‍नलिखित सभी कृत्‍यों या उनमें से किसी का पालन करने के लिए बोर्ड को सशक्‍त किया जा सकेगा, अर्थात् :—","సెక్షన్ 14 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) కింద, ఈ క్రింది అన్ని చర్యలను లేదా వాటిలో దేనినైనా చేయటానికి బోర్డుకు అధికారం ఇవ్వవచ్చు: -"]
["(क) हितबद्ध सरकारों को बोर्ड के कार्य-क्षेत्र के भीतर किसी विनिर्दिष्‍ट अन्‍तरराज्‍यिक नदी या नदी घाटी के विनियमन या विकास से सम्‍बन्‍धित किसी मामले पर सलाह देना, और विशिष्‍टतया, उनके आपसी विरोधों को मिटाने तथा निम्‍नलिखित प्रयोजन के लिए अन्‍तरराज्‍यिक नदी या नदी घाटी में उनके द्वारा किए गए उपायों की बाबत अधिकतम सफलता प्राप्‍त करने की दृष्‍टि से उसके क्रियाकलापों के समन्‍वय के सम्‍बन्‍ध में उन्‍हें सलाह देना—","(క) బోర్డు పరిధిలో ఒక నిర్దిష్ట అంతర్-రాష్ట్ర నది లేదా నది లోయ యొక్క నియంత్రణ లేదా అభివృద్ధికి సంబంధించిన ఏదైనా విషయంపై ఆసక్తిగల ప్రభుత్వాలకు సలహా ఇవ్వడం మరియు ప్రత్యేకించి, వారి పరస్పర వ్యతిరేకతను మరియు అంతర్-రాష్ట్ర నదిని నిర్మూలించడం లేదా కింది ప్రయోజనం కోసం నది బేసిన్ కోసం వారు తీసుకున్న చర్యలకు సంబంధించి గరిష్ట విజయాన్ని సాధించాలనే ఉద్దేశ్యంతో వారి కార్యకలాపాల సమన్వయానికి సంబంధించి వారికి సలహా ఇవ్వడం."]
["(i) अन्‍तरराज्‍यिक नदी के जल साधनों का संरक्षण, नियंत्रण तथा उत्तमोत्तम उपयोग;","(i) అంతర్రాష్ట్ర నది నీటి వనరుల పరిరక్షణ, నియంత్రణ మరియు వాంఛనీయ వినియోగం;"]
["(ii) सिंचाई, जल प्रदाय या जल निकासी के लिए स्‍कीमों का संप्रवर्तन तथा कार्यान्‍वयन;","(ii) నీటిపారుదల, నీటి సరఫరా లేదా పారుదల కోసం పథకాలను ప్రోత్సహించడం మరియు అమలు చేయడం;"]
["(iv) बाढ़-नियंत्रण की स्‍कीमों का संप्रवर्तन तथा कार्यान्‍वयन;","(iv) వరద నియంత్రణ పథకాల ప్రచారం మరియు అమలు;"]
["(v) नौपरिवहन का संप्रवर्तन तथा नियंत्रण;","(v) షిప్పింగ్ మార్పిడి మరియు నియంత్రణ;"]
["(vi) वन रोपण का संप्रवर्तन तथा भू-कटाव का नियंत्रण;","(vi) చెట్లను నాటడం మరియు నేల కోతను నియంత్రించడం;"]
["(viii) अन्‍तरराज्‍यिक नदी-जल के प्रदूषण का निवारण;","(viii) అంతర్-రాష్ట్ర నది నీటి కాలుష్యం నివారణ;"]
["(ख) अन्‍तरराज्‍यिक नदी या नदी घाटी के विनियमन या विकास के प्रयोजन के लिए स्‍कीमें बनाना, जिसमें बहुद्देशीय स्‍कीमें आती हैं, और हितबद्ध सरकारों को बोर्ड द्वारा बनाई गई स्‍कीम को निष्‍पादित करने के लिए उपाय करने के बारे में सलाह देना;","(ఖ) బహుళార్ధసాధక పథకాలను కలిగి ఉన్న అంతర్రాష్ట్ర నది లేదా నదీ పరీవాహక ప్రాంతాల నియంత్రణ లేదా అభివృద్ధి కోసం పథకాలను రూపొందించడం మరియు బోర్డు రూపొందించిన పథకాన్ని అమలు చేయడానికి చర్యలు తీసుకోవటానికి ఆసక్తిగల ప్రభుత్వాలకు సలహా ఇవ్వడం;"]
["(ग) बोर्ड द्वारा बनाई गई किसी सकीम का निष्‍पादन तथा स्‍कीम के निष्‍पादन में किए गए किसी संकर्म के अनुरक्षण के व्‍यय का हितबद्ध सरकारों के बीच आबंटन करना;","(గ) బోర్డు చేసిన ఏదైనా పథకాన్ని అమలు చేయడానికి ఆసక్తిగల ప్రభుత్వాల మధ్య ఖర్చుల కేటాయింపు మరియు పథకం అమలులో ఏ పని అయినా నిర్వహించడం;"]
["(घ) हितबद्ध सरकारों द्वारा किए गए उपायों की प्रगति के बारे में निगरानी रखना;","(ఘ) ఆసక్తిగల ప్రభుత్వాలు తీసుకున్న చర్యల పురోగతిని పర్యవేక్షించడం;"]
["(ङ) कोई ऐसी अन्‍य बात, जो उपरोक्‍त कृत्‍यों में से किसी की अनुपूरक, आनुषंगिक या पारिणामिक हो ।","(ఞ) పైన పేర్కొన్న ఏవైనా రచనలకు అనుబంధ, యాదృచ్ఛిక లేదా పర్యవసానమైన ఏదైనా ఇతర విషయం."]
["14. बोर्ड के कृत्‍य—","14. బోర్డు విధులు-"]
["(1) हितबद्ध सरकारों से परामर्श के पश्‍चात्, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, केन्‍द्रीय सरकार बोर्ड को, धारा 13 के अधीन सभी कृत्‍यों या उनमें से ऐसे कृत्‍यों का पालन करने के लिए सशक्‍त बना सकेगी, जो अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट किए जाएं ।","(1) ఆసక్తిగల ప్రభుత్వాలతో సంప్రదించిన తరువాత, గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా, సెక్షన్ 13 కింద అన్ని పనులను చేపట్టడానికి బోర్డుకు అధికారం ఇవ్వవచ్చు లేదా నోటిఫికేషన్‌లో పేర్కొన్నవి."]
["(2) इस अधिनियम द्वारा या उसके अधीन शक्‍तियों का प्रयोग करने तथा बोर्ड के कार्य-क्षेत्र के भीतर, बोर्ड को जिन सभी कृत्‍यों का पालन करने के लिए सशक्‍त किया गया है, वह उन्‍हें प्रयोग में लाएगा तथा उनका पालन करेगा ।","(2) ఈ చట్టం ద్వారా లేదా బోర్డు పరిధిలో ఉన్న అధికారాలను అమలు చేయడానికి, బోర్డు నిర్వహించడానికి అధికారం ఉన్న అన్ని విధులు, వాటిని ఉపయోగించుకోవాలి మరియు కట్టుబడి ఉండాలి."]
["(3) इस अधिनियम के अधीन अपने कृत्‍यों का पालन करने में, बोर्ड हितबद्ध सरकारों से सभी प्रक्रमों पर विचार विमर्श करेगा और ऐसी सरकारों के बीच करार सुनिश्‍चित कराने के लिए यावत्साध्‍य प्रयत्‍न करेगा ।","(3) ఈ చట్టం ప్రకారం దాని విధులను నిర్వర్తించడంలో, బోర్డు అన్ని ప్రక్రియలను ఆసక్తిగల ప్రభుత్వాలతో సంప్రదించి, అటువంటి ప్రభుత్వాల మధ్య ఒప్పందాన్ని నిర్ధారించడానికి సహేతుకమైన ప్రయత్నాలు చేస్తుంది."]
["15. बोर्ड द्वारा स्‍कीमों का बनाया जाना तथा उनका निष्‍पादन—","15. బోర్డు పథకాల నిర్మాణం మరియు అమలు-"]
["(1) जहां धारा 13 के खण्‍ड (ख) के अधीन कृत्‍यों का पालन करने के लिए कोई बोर्ड सशक्‍त किया गया है, वहां बोर्ड समय-समय पर ऐसी स्‍कीमें बनाएगा, जो इस अधिनियम के अधीन उसके  कृत्‍यों से असंगत न हों, और जो उसके कार्यक्षेत्र के भीतर किसी अन्‍तरराज्‍यिक नदी या नदी घाटी के विनियमन या विकास के प्रयोजन के लिए हों ।","(1) సెక్షన్ 13 లోని క్లాజ్ (బి) కింద విధులు నిర్వహించడానికి ఒక బోర్డుకి అధికారం ఉన్నచోట, బోర్డు ఎప్పటికప్పుడు ఈ చట్టం ప్రకారం దాని విధులకు విరుద్ధంగా లేని అటువంటి పథకాలను తయారుచేస్తుంది. అధికార పరిధిలోని ఏదైనా అంతర్రాష్ట్ర నది లేదా నది లోయ యొక్క నియంత్రణ లేదా అభివృద్ధి కోసం ఉండాలి."]
["(2) कोई भी ऐसी स्‍कीम बनाने के पश्‍चात्, बोर्ड हितबद्ध सरकारों तथा केन्‍द्रीय सरकार से स्‍कीम की बाबत परामर्श करेगा और उनके सुझावों पर, यदि कोई हों, विचार करने के पश्‍चात् स्‍कीम की पुष्‍टि कर सकेगा, उसमें उपान्‍तर कर सकेगा या उसे नामंजूर  कर सकेगा ।","(2) అటువంటి పథకం చేసిన తరువాత, ఈ పథకానికి సంబంధించి బోర్డు ఆసక్తిగల ప్రభుత్వాలను మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని సంప్రదిస్తుంది మరియు వారి సూచనలను పరిశీలించిన తరువాత, ఏదైనా ఉంటే, ఈ పథకాన్ని ధృవీకరించవచ్చు, సవరించవచ్చు లేదా తిరస్కరించవచ్చు. "]
["(3) उपधारा (2) के अधीन यथापुष्‍ट या उपांतरित स्‍कीम तत्‍पश्‍चात् अंतिम रूप की होगी और अनुमोदित स्‍कीम कहलाएगी ।","(3) సబ్-సెక్షన్ (2) కింద సవరించిన లేదా సవరించినట్లుగా ఈ పథకం పూర్తిగా నిర్ధారించబడి, ఆమోదించబడిన పథకం అని పిలువబడుతుంది."]
["(4) किसी स्‍कीम का अनुमोदन किए जाने के पूर्व, बोर्ड स्‍कीम को निष्‍पादित करने के लिए उपायों में तथा स्‍कीम के निष्‍पादन में किए जाने वाले किन्‍हीं संकर्मों के अनुरक्षण में संभवत: उपगत होने वाले व्‍यय पर विचार करेगा और वह व्‍यय हितबद्ध सरकारों के बीच ऐसे अनुपात में आबंटित किया जाएगा, जैसा करार पाया जाए, या करार के अभाव में, जैसा बोर्ड द्वारा उन फायदों को ध्‍यान में रखते हुए जो उनको स्‍कीम से प्राप्‍त होंगे, अवधारित किया जाए ।","(4) ఏదైనా పథకం ఆమోదించబడటానికి ముందు, పథకాన్ని అమలు చేయడానికి తీసుకున్న చర్యలలో మరియు పథకాన్ని అమలు చేయడంలో చేపట్టాల్సిన పనుల నిర్వహణలో మరియు ఆసక్తిగల ప్రభుత్వాల మధ్య ఖర్చులను బోర్డు పరిగణించాలి, ఒప్పందం కనుగొనబడిన నిష్పత్తిలో, లేదా ఒప్పందం లేనప్పుడు, బోర్డు నిర్ణయించినట్లుగా, పథకం నుండి వారికి కలిగే ప్రయోజనాలను పరిగణనలోకి తీసుకొని కేటాయింపు జరుగుతుంది."]
["(5) प्रत्‍येक अनुमोदित स्‍कीम हितबद्ध सरकारों को भेजी जाएगी और बोंर्ड उन्‍हें स्‍कीम को निष्‍पादित करने के लिए उपायों की बाबत सलाह दे सकेगा तथा अनुमोदित स्‍कीम की एक प्रति केन्‍द्रीय सरकार को भी भेजी जाएगी ।","(5) ఆమోదించబడిన ప్రతి పథకం ఆసక్తిగల ప్రభుత్వాలకు పంపబడుతుంది మరియు ఈ పథకాన్ని అమలు చేయడానికి తీసుకోవలసిన చర్యల గురించి బోర్డు వారికి సలహా ఇవ్వవచ్చు మరియు ఆమోదించబడిన పథకం యొక్క కాపీని కూడా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పంపాలి."]
["(6) केन्‍द्रीय सरकार, किसी हितबद्ध सरकार से इस निमित्त प्राप्‍त अनुरोध पर, या अन्‍यथा हितबद्ध सरकारों की, ऐसे कदम उठाने में, सहायता कर सकेगी, जो स्‍कीम के निष्‍पादन के लिए आवश्‍यक हों ।","(6) ఈ పథకం అమలుకు అవసరమైన చర్యలు తీసుకోవడంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఈ తరపున ఏదైనా ఆసక్తిగల ప్రభుత్వం నుండి స్వీకరించిన అభ్యర్థన మేరకు లేదా ఆసక్తిగల ప్రభుత్వాలకు సహాయం చేయవచ్చు."]
["16. बोर्ड की साधारण शक्‍तियां—","16. బోర్డు యొక్క సాధారణ అధికారాలు-"]
["इस अधिनियम के अधीन अपने कृत्‍यों का दक्षतापूर्ण पालन करने के प्रयोजन के लिए, प्रत्‍येक बोर्ड अपने कार्यक्षेत्र के भीतर,—","ఈ చట్టం ప్రకారం తమ విధులను సమర్థవంతంగా నిర్వర్తించే ప్రయోజనం కోసం, దాని పరిధిలోని ప్రత్యేక బోర్డు, -"]
["(क) स्‍थावर तथा जंगम दोनों प्रकार की ऐसी सम्‍पत्ति को अर्जित कर सकेगा, धारित कर सकेगा और उनका निपटारा कर सकेगा, जो वह ठीक समझे;","(క) దానికి తగినట్లు భావించినట్లుగా, స్థిరమైన మరియు కదిలే రెండింటినీ అటువంటి ఆస్తిని పొందడం, పట్టుకోవడం మరియు ఖర్చు చేయడం;"]
["(ख) ऐसे प्रारम्‍भिक अन्‍वेषण या सर्वेक्षण या अन्‍य उपाय कर सकेगा, जो वह आवश्‍यक समझे;","(ఖ) ఇటువంటి ప్రాధమిక పరిశోధన లేదా సర్వే లేదా అక్కడ  మీకు అవసరమనిపించే వేరే ఇతర చర్యలను కూడా చేయవచ్చు.  "]
["(ग) अन्‍तरराज्‍यिक नदी या नदी घाटी के विनियमन या विकास से संबंधित किसी हितबद्ध सरकार द्वारा हाथ में लिए गए किन्‍हीं संकर्मों का निरीक्षण कर सकेगा या निरीक्षण करवा सकेगा;","(గ) అంతర్రాష్ట్ర నది లేదా నది లోయ యొక్క నియంత్రణ లేదా అభివృద్ధికి సంబంధించి ఏదైనా ఆసక్తిగల ప్రభుత్వం చేపట్టిన పనులను పరిశీలించవచ్చు లేదా పరిశీలించబడవచ్చు;"]
["(घ) जल-शक्‍ति उत्‍पादन, सिंचाई, नौपरिवहन, बाढ़-नियंत्रण, भू-संरक्षण, भू-उपयोग तथा संबंधित बनावट तथा डिजाइन की विशेषताओं, जैसे जल साधनों के संरक्षण, विनियमन और उपयोग के विभिन्‍न पहलुओं पर अनुसंधान का संचालन तथा समन्‍वय कर सकेगा;","(ఘ) నీటి విద్యుత్ ఉత్పత్తి, నీటిపారుదల, నావిగేషన్, వరద నియంత్రణ, భూ పరిరక్షణ, భూ వినియోగం మరియు సంబంధిత వనరులు మరియు నీటి వనరుల పరిరక్షణ, నియంత్రణ మరియు ఉపయోగం వంటి వివిధ అంశాలపై పరిశోధనలు నిర్వహించడం మరియు సమన్వయం చేయడం ;"]
["(ङ) ऐसे स्‍थलाकृतिक, मौसमी, जल-विज्ञान तथा भूमिगत जल संबंधी आंकड़ों का संग्रहण कर सकेगा, जैसा वह  ठीक समझे;","(ఇ) అది స్థలాకృతి, కాలానుగుణ, హైడ్రోలాజికల్ మరియు భూగర్భజల వివరాలను సేకరించగలదు."]
["(च) अन्‍तरराज्‍यिक नदी या नदी घाटी के विनियमन या विकास के विभिन्‍न पहलुओं से संबंधित आंकड़े या अन्‍य जानकारी प्रकाशित कर सकेगा;","(చ) అంతర్రాష్ట్ర నది లేదా నది లోయ యొక్క నియంత్రణ లేదా అభివృద్ధి యొక్క వివిధ అంశాలకు సంబంధించిన గణాంకాలు లేదా ఇతర సమాచారాన్ని ప్రచురించడం;"]
["(छ) किसी हितबद्ध सरकार से ऐसी जानकारी देने की अपेक्षा कर सकेगा जिनकी निम्‍नलिखित के संबंध में बोर्ड अपेक्षा करे—","(ఛ) ఆసక్తిగల ప్రభుత్వం అటువంటి సమాచారాన్ని ఇస్తుందని ఆశించవచ్చు, ఈ క్రింది వాటికి సంబంధించి బోర్డు అవసరం:"]
["(i) अन्‍तरराज्‍यिक नदी या नदी घाटी के विनियमन या विकास के लिए उस सरकार द्वारा किए गए उपाय;","(i) అంతరాష్ట్ర నది లేదా నది లోయ యొక్క నియంత్రణ లేదా అభివృద్ధి కోసం ఆ ప్రభుత్వం తీసుకున్న చర్యలు;"]
["(ii) स्‍थलाकृतिक, मौसमी, जल-विज्ञान तथा भूमिगत जल संबंधी आंकड़े;","(ii) స్థలాకృతి, కాలానుగుణ, హైడ్రోలాజికల్ మరియు భూగర్భజల వివరాలు;"]
["(iii) ऐसी अन्‍य बातें जो विहित की जाएं ।","(iii) సూచించిన ఇతర విషయాలు."]
["17. बोर्ड को संदाय—","17. బోర్డుకు  చెల్లింపులు—"]
["केन्‍द्रीय सरकार, इस निमित्त विधि के अनुसार संसद् द्वारा किए गए सम्‍यक् विनियोजन के पश्‍चात्, बोर्ड को प्रत्‍येक वित्तीय वर्ष में ऐसी राशियों का संदाय कर सकेगी, जो केन्‍द्रीय सरकार इस अधिनियम के अधीन बोर्ड के कृत्‍यों के पालन के लिए आवश्‍यक समझे ।","కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఈ తరపున చట్టానికి అనుగుణంగా పార్లమెంటు చేత కేటాయించిన తరువాత, ప్రతి ఆర్థిక సంవత్సరంలో బోర్డుకు చెల్లించాలి, ఈ చట్టం ప్రకారం బోర్డు యొక్క విధులను నిర్వర్తించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం అవసరమని భావించవచ్చు."]
["18. बोर्ड की निधि—","18. బోర్డు యొక్క నిధి-"]
["(1) बोर्ड की अपनी एक निधि होगी और सभी राशियां, जो समय-समय पर उसे केन्‍द्रीय सरकार या किसी राज्‍य सरकार द्वारा संदत्त की जाएं, तथा बोर्ड की सभी अन्‍य प्राप्‍तियां, बोर्ड की निधि में जमा की जाएंगी और बोर्ड द्वारा सभी संदाय उसमें से किए जाएंगे ।","(1) బోర్డు దాని స్వంత ఫండ్ మరియు అన్ని మొత్తాలను కలిగి ఉంటుంది, ఇది ఎప్పటికప్పుడు కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా ఏదైనా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చెల్లించేది, మరియు బోర్డు యొక్క అన్ని ఇతర రాబడులు బోర్డు యొక్క నిధిలో జమ చేయబడతాయి మరియు అన్నీ అందులో బోర్డు చెల్లింపులనుండి చేయబడుతుంది"]
["(2) बोर्ड ऐसी राशियों का व्‍यय कर सकेगा, जो वह इस अधिनियम के अधीन अपने कृत्‍यों के पालन के लिए आवश्‍यक समझें और ऐसी राशियां बोर्ड की निधि में से संदेय व्‍यय मानी जाएंगी ।","(2) ఈ చట్టం ప్రకారం బోర్డు తన విధులను నిర్వర్తించాల్సిన అవసరం ఉందని భావించే మొత్తాలను ఖర్చు చేయవచ్చు మరియు అలాంటి మొత్తాలను బోర్డు నిధుల నుండి చెల్లించవలసి ఉంటుంది."]
["19. बजट—","19. బడ్జెట్—"]
["बोर्ड प्रतिवर्ष ऐसे प्ररूप में और ऐसे समय पर जो विहित किया जाए, आगामी वित्तीय वर्ष की बाबत एक बजट तैयार करेगा जिसमें प्राक्‍कलित प्राप्‍तियां और व्‍यय दर्शित किए जाएंगे, तथा उसकी प्रतियां केन्‍द्रीय सरकार और हितबद्ध सरकारों को भेजी जाएंगी ।","రాబోయే ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించి బోర్డు ఒక రూపాన్ని రూపొందిస్తుంది మరియు సూచించిన సమయంలో, అంచనా వేసిన రాబడులు మరియు ఖర్చులు చూపబడతాయి మరియు దాని కాపీలు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి మరియు ఆసక్తిగల ప్రభుత్వాలకు పంపబడతాయి. ."]
["20. वार्षिक रिपोर्ट—","20. వార్షిక నివేదిక-"]
["बोर्ड प्रतिवर्ष ऐसे प्ररूप में और ऐसे समय पर जो विहित किया जाए, एक वार्षिक रिपोर्ट तैयार करेगा जिसमें पूर्व वर्ष के दौरान के उसके क्रियाकलाप का सही और पूर्ण विवरण दिया जाएगा तथा उसकी प्रतियां केन्‍द्रीय सरकार और हितबद्ध सरकारों को भेजी जाएंगी और केन्‍द्रीय सरकार ऐसी प्रत्‍येक रिपोर्ट को संसद् के दोनों सदनों के समक्ष रखवाएगी ।","బోర్డు ప్రతి సంవత్సరం వార్షిక రూపాన్ని అటువంటి రూపంలో మరియు సూచించిన సమయంలో, మునుపటి సంవత్సరంలో దాని కార్యకలాపాల గురించి నిజమైన మరియు పూర్తి వివరణను ఇస్తుంది మరియు దాని కాపీలు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి మరియు ఆసక్తిగల ప్రభుత్వాలకు మరియు పంపించాల్సినవి ప్రతి ఒక్కరికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ నివేదికను పార్లమెంటు ఉభయ సభల ముందు ఉంచుతుంది."]
["21. लेखा तथा लेखापरीक्षा—","21. అకౌంటింగ్ మరియు ఆడిట్—"]
["(1) बोर्ड अपने लेखाओं के सम्‍बन्‍ध में ऐसी लेखा बहियां तथा अन्‍य बहियां ऐसे प्ररूप में तथा ऐसी रीति में, जैसी विहित की जाए, रखवाएगा ।","(1) బోర్డు తన ఖాతాలకు సంబంధించి అటువంటి ఖాతాల పుస్తకాలను మరియు ఇతర పుస్తకాలను అటువంటి రూపంలో మరియు సూచించిన పద్ధతిలో నిర్వహించాలి."]
["(2) बोर्ड के लेखाओं की लेखापरीक्षा ऐसे समय पर और ऐसी रीति से की जाएगी, जैसी विहित की जाए ।","(2) బోర్డు యొక్క ఖాతాలు ఆ సమయంలో మరియు సూచించబడిన పద్ధతిలో ఆడిట్ చేయబడతాయి."]
["22. माध्‍यस्‍थम्—","22. మధ్యస్థం"]
["(1) जहां दो या अधिक हितबद्ध सरकारों के बीच—","(1) రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఆసక్తిగల ప్రభుత్వాల మధ్య-"]
["(क) इस अधिनियम के अधीन बोर्ड द्वारा दी गई किसी सलाह;","(క) ఈ చట్టం క్రింద బోర్డు ఇచ్చిన ఏదైనా సలహా;"]
["(ख) बोर्ड द्वारा दी गई किसी सलाह के अनुसरण में किसी हितबद्ध सरकार द्वारा किए गए किसी उपाय;","(ఖ) బోర్డు ఇచ్చిన ఏదైనా సలహాను అనుసరించి ఆసక్తిగల ప్రభుత్వం తీసుకునే చర్యలు;"]
["(ग) बोर्ड द्वारा दी गई किसी सलाह के अनुसरण में किसी हितबद्ध सरकार द्वारा किन्‍हीं उपायों के करने से इन्‍कार या उसकी उपेक्षा;","(గ) బోర్డు ఇచ్చే ఏ సలహాలకైనా ఆసక్తిగల ప్రభుత్వం తీసుకునే చర్యలను తిరస్కరించడం లేదా నిర్లక్ష్యం చేయడం;"]
["(घ) बोर्ड द्वारा दी गई किसी सलाह से उद्भूत फायदों या वित्तीय दायित्‍वों में अंश विभाजन;","(ఘ) బోర్డు ఇచ్చిన ఏదైనా సలహా వల్ల ఉత్పన్నమయ్యే లాభాలు లేదా ఆర్థిక బాధ్యతల విభజన;"]
["(ङ) इस अधिनियम में अन्‍तर्विष्‍ट या उस विषयक या उससे उद्भूत किसी अन्‍य बात,के बारे में कोई विवाद या मतभेद उद्भूत हो वहां हितबद्ध सरकारों में से कोई सरकार ऐसे प्ररूप में और ऐसी रीति में, जो विहित की जाए, विवादग्रस्‍त मामले को माध्‍यस्‍थम् के लिए निर्देशित कर सकेगी ।","(జ) ఈ చట్టంలో ఉన్న విషయం నుండి ఉత్పన్నమయ్యే ఏదైనా వివాదం లేదా వివాదం లేదా దాని నుండి ఉత్పన్నమయ్యే ఏదైనా విషయం లేదా దాని నుండి ఉత్పన్నమయ్యే ఏదైనా విషయం సంబంధిత ప్రభుత్వానికి సంబంధించినది కావచ్చు మరియు సూచించిన పద్ధతిలో దీనికి దర్శకత్వం వహించవచ్చు"]
["(2) मध्‍यस्‍थ ऐसा व्‍यक्‍ति होगा, जो इस निमित्त भारत के मुख्‍य न्‍यायाधिपति द्वारा ऐसे व्‍यक्‍तियों में से नियुक्‍त किया जाएगा जो उच्‍चतम न्‍यायालय के न्‍यायाधीश हैं या रहे हैं या उच्‍च न्‍यायालय के न्‍यायाधीश हैं ।","(2) సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తులు లేదా హైకోర్టు న్యాయమూర్తులు అయిన వ్యక్తుల నుండి ఈ తరపున భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి నియమించిన మధ్యవర్తి వ్యక్తి."]
["(3) मध्‍यस्‍थ अपने समक्ष की कार्यवाही में अपनी सहायता करने के लिए, दो या अधिक व्‍यक्‍तियों को असेसर के रूप में नियुक्‍त कर सकेगा ।","(3) మధ్యవర్తి తన ముందు విచారణలో అతనికి సహాయపడటానికి ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మందిని మదింపుదారులుగా నియమించవచ్చు."]
["(4) मध्‍यस्‍थ का विनिश्‍चय अन्‍तिम होगा तथा विवाद के पक्षकारों पर बाध्‍यकर होगा और उनके द्वारा उसे क्रियान्‍वित किया जाएगा ।","(4) మధ్యవర్తి నిర్ణయం తుది మరియు వివాదానికి సంబంధించిన పార్టీలపై కట్టుబడి ఉంటుంది మరియు వారిచే అమలు చేయబడుతుంది."]
["(5) माध्‍यस्‍थम् अधिनियम, 1940 (1940 का 10) की कोई बात इस धारा के अधीन के माध्‍यस्‍थमों को लागू नहीं होगी ।","(5) మధ్యవర్తిత్వ చట్టం, 1940 (1940 లో 10) లో ఏదీ ఈ విభాగం కింద మధ్యవర్తులకు వర్తించదు."]
["23. विवरणियां और रिपोर्ट—","23. రిటర్న్స్ అండ్ రిపోర్ట్స్-"]
["बोर्ड अपनी निधि या क्रियाकलापों की बाबत केन्‍द्रीय सरकार को ऐसी विवरणियां, आंकड़े, लेखे और अन्‍य जानकारी देगा, जिसकी केन्‍द्रीय सरकार द्वारा समय-समय पर अपेक्षा की जाए ।","ఎప్పటికప్పుడు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి అవసరమయ్యే నిధులు లేదా కార్యకలాపాలకు సంబంధించి బోర్డు అటువంటి రాబడి, గణాంకాలు, ఖాతాలు మరియు ఇతర సమాచారాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఇవ్వాలి."]
["24. शक्‍तियों का प्रत्‍यायोजन—","24. అధికారాల అప్పగించడం"]
["बोर्ड, साधारण या विशेष लिखित आदेश द्वारा बोर्ड के अध्‍यक्ष या किसी अन्‍य सदस्‍य या किसी अधिकारी को, ऐसी शर्तों और सीमाओं के, यदि कोई हों, अधीन रहते हुए, जो उस आदेश में विनिर्दिष्‍ट की जाएं, इस अधिनियम के अधीन अपनी ऐसी शक्‍तियां और कृत्‍य प्रत्‍यायोजित कर सकेगा, जो बोर्ड के दिन प्रतिदिन के प्रशासन को दक्षतापूर्वक चलाने के लिए वह आवश्‍यक समझे ।","బోర్డు సాధారణ లేదా ప్రత్యేకమైన వ్రాతపూర్వక ఉత్తర్వు ద్వారా, అటువంటి షరతులు మరియు పరిమితులకు లోబడి, ఏదైనా ఉంటే, బోర్డు ఛైర్మన్ లేదా మరే ఇతర సభ్యుడు లేదా ఆ క్రమంలో పేర్కొన్న ఏదైనా అధికారికి, ఈ చట్టం క్రింద అతని అధికారాలు మరియు ప్రతినిధి బోర్డు యొక్క రోజువారీ పరిపాలనను సమర్ధవంతంగా అమలు చేయడానికి అవసరమైన పనిగా అతను భావిస్తాడు."]
["25. बोर्ड के सदस्‍यों तथा अधिकारियों का लोक सेवक होना—","25. బోర్డు సభ్యులు మరియు అధికారులు ప్రభుత్వ ఉద్యోగులుగా ఉండాలి-"]
["बोर्ड के सभी सदस्‍य और अधिकारी जब वे इस अधिनियम के किसी उपबन्‍ध के अनुसरण में कार्य कर रहे हों या जब उनका इस प्रकार कार्य करना तात्‍पर्यित हो, तब भारतीय दंड संहिता (1860 का 45) की धारा 21 के अर्थ में लोक सेवक समझे जाएंगे ।","బోర్డు యొక్క సభ్యులందరూ మరియు అధికారులు భారత శిక్షాస్మృతిలోని సెక్షన్ 21 (1860 లో 45) యొక్క అర్ధంలో ప్రభుత్వ సేవకులుగా పరిగణించబడతారు, వారు ఈ చట్టం యొక్క ఏదైనా నిబంధనలను అనుసరించి పనిచేస్తున్నప్పుడు లేదా వారుఈ పద్ధతిలో పనిచేయవలసిన అవసరం వచ్చినప్పుడు."]
["26. सद्‌भावपूर्वक की गई कार्यवाही के लिए संरक्षण—","26. మంచి విశ్వాసంతో తీసుకున్న చర్యలకు రక్షణ."]
["इस अधिनियम के अनुसरण में सद्‌भावपूर्वक की गई या की जाने के लिए आशयित किसी बात के बारे में कोई भी वाद या अन्‍य विधिक कार्यवाही बोर्ड के किसी सदस्‍य या अधिकारी के विरुद्ध न होगी ।","ఈ చట్టాన్ని అనుసరించి మంచి విశ్వాసంతో చేయటానికి లేదా చేయటానికి ఉద్దేశించిన ఏదైనా విషయంలో బోర్డు యొక్క ఏ సభ్యుడు లేదా అధికారిపై ఎటువంటి దావా లేదా ఇతర చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోకూడదు."]
["27. बोर्ड का विघटन तथा आस्‍तियों और दायित्‍वों का अन्‍तरण—","27. బోర్డు విచ్ఛిన్నం మరియు ఆస్తులు మరియు బాధ్యతల బదిలీ-"]
["(1) जब केन्‍द्रीय सरकार की यह राय हो कि बोर्ड इस अधिनियम के अधीन अपने कृत्‍यों का पालन कर चुका है, तो केन्‍द्रीय सरकार हितबद्ध सरकारों से परामर्श के पश्‍चात् राजपत्र में, अधिसूचना द्वारा, यह घोषित कर सकेगी कि बोर्ड का ऐसी तारीख से विघटन किया जाएगा, जो ऐसी अधिसूचना में इस निमित्त विनिर्दिष्‍ट की जाए और तदनुसार बोर्ड विघटित किया हुआ समझा जाएगा ।","(1) ఈ చట్టం ప్రకారం బోర్డు తన విధులను నిర్వర్తించిందని కేంద్ర ప్రభుత్వం అభిప్రాయపడినప్పుడు, కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఆసక్తిగల ప్రభుత్వాలతో సంప్రదించిన తరువాత, గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా, అటువంటి తేదీ నుండి బోర్డు రద్దు చేయబడిందని ప్రకటించవచ్చు, ఈ తరపున అటువంటి నోటిఫికేషన్‌లో పేర్కొనబడాలి మరియు తదనుగుణంగా బోర్డు రద్దు చేయబడిందని భావించబడుతుంది."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन किसी अधिसूचना द्वारा बोर्ड के विघटन पर,—","(2) ఉప విభాగం (1) కింద ఏదైనా నోటిఫికేషన్ ద్వారా బోర్డు రద్దుపై, -"]
["(क) बोर्ड में निहित या उसके द्वारा प्राप्‍य सभी सम्‍पत्ति, निधि तथा शोध्‍य रकमें ऐसी सरकार या प्राधिकारी में निहित होंगी या उसके द्वारा प्राप्‍य होंगी जैसा उक्‍त अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट किया जाए; तथा","(క) బోర్డు చేత ఇవ్వబడిన లేదా స్వీకరించబడిన అన్ని ఆస్తి, ఫండ్ మరియు రీసెర్చ్ ఫండ్ అటువంటి నోటిఫికేషన్‌లో పేర్కొన్న విధంగా ప్రభుత్వం లేదా అధికారం చేత ఇవ్వబడుతుంది లేదా స్వీకరించబడుతుంది; మరియు"]
["(ख) सभी दायित्‍व, जो बोर्ड के विरुद्ध प्रवर्तनीय हैं, केवल उक्‍त अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट सरकार या प्राधिकारी के विरुद्ध ही प्रवर्तनीय होंगे ।","(ఖ) బోర్డుకు వ్యతిరేకంగా అమలు చేయదగిన అన్ని బాధ్యతలు చెప్పిన నోటిఫికేషన్‌లో పేర్కొన్న ప్రభుత్వానికి లేదా అధికారానికి వ్యతిరేకంగా మాత్రమే అమలు చేయబడతాయి."]
["28. नियम बनाने की शक्‍ति—","28. నియమాలు చేసే అధికారం-"]
["(1) केन्‍द्रीय सरकार राजपत्र में अधिसूचना द्वारा इस अधिनियम के प्रयोजनों को कार्यान्‍वित करने के लिए नियम बना सकेगी ।","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాలను అమలు చేయడానికి నియమాలను రూపొందించవచ్చు."]
["(2) विशिष्‍टतया और पूर्वगामी शक्‍तियों की व्‍यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना ऐसे नियम निम्‍नलिखित सभी मामलों या उनमें से किसी के लिए उपबन्‍ध कर सकेंगे, अर्थात् :—","(2) పైన పేర్కొన్న అధికారాల ప్రాబల్యానికి ప్రత్యేకంగా మరియు పక్షపాతం లేకుండా, అటువంటి నియమాలు ఈ క్రింది అన్ని విషయాలకు లేదా ఏదైనా వాటికి అందించాలి, అంటే: -"]
["(क) बोर्ड के सदस्‍यों के वेतन, भत्ते तथा सेवा की शर्तें;","(క) బోర్డు సభ్యుల జీతాలు, భత్యాలు మరియు సేవ యొక్క షరతులు;"]
["(ख) वे बातें, जिनकी बाबत बोर्ड हितबद्ध सरकारों को, धारा 13 के खण्‍ड (क) के उपखण्‍ड (viii) के अधीन सलाह    दे सकेगा;","(ఖ) సెక్షన్ 13 లోని క్లాజ్ (క) యొక్క ఉప-నిబంధన (viii) కింద ఆసక్తిగల ప్రభుత్వాలకు బోర్డు సలహా ఇచ్చే విషయాలు;"]
["(ग) वे बातें, जिनकी बाबत बोर्ड हितबद्ध सरकार से जानकारी देने की अपेक्षा कर सकेगा;","(గ) ప్రభుత్వం సమాచారం ఇస్తుందని బోర్డు ఆశించే విషయాలు;"]
["(घ) वह रीति, जिसमें केन्‍द्रीय सरकार, बोर्ड द्वारा बनाई गई किसी स्‍कीम के निष्‍पादन में हितबद्ध सरकारों की सहायता कर सकेगी;","(ఘ) బోర్డు రూపొందించిన ఏదైనా పథకాన్ని అమలు చేయడంలో ఆసక్తిగల ప్రభుత్వాలకు కేంద్ర ప్రభుత్వం సహాయపడే విధానం;"]
["(ङ) वह प्ररूप जिसमें और वह समय, जिसके भीतर बोर्ड का बजट तथा वार्षिक रिपोर्ट तैयार की जाएगी तथा केन्‍द्रीय सरकार और हितबद्ध सरकारों को भेजी जाएगी;","(ఙ) బోర్డు యొక్క బడ్జెట్ మరియు వార్షిక నివేదికను తయారు చేసి, ఏ సమయంలో, కేంద్ర ప్రభుత్వానికి మరియు ఆసక్తిగల ప్రభుత్వాలకు పంపాలి;"]
["(च) वह प्ररूप तथा रीति, जिसमें बोर्ड के लेखे रखे जा सकेंगे तथा वह समय जिस पर तथा वह रीति, जिसमें, ऐसे लेखाओं की लेखापरीक्षा कराई जा सकेगी;","(చ) బోర్డు యొక్క ఖాతాలను ఉంచే రూపం మరియు విధానం మరియు అటువంటి ఖాతాలను ఆడిట్ చేసే సమయం మరియు విధానం;"]
["(छ) वे विवरणियां तथा जानकारी, जिसकी बोर्ड द्वारा केन्‍द्रीय सरकार को देने की अपेक्षा की जाए;","(ఛ) బోర్డు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి తెలియజేయాలని భావిస్తున్న రాబడి మరియు సమాచారం;"]
["(ज) वह प्ररूप तथा रीति, जिसमें इस अधिनियम के अधीन विवाद माध्‍यस्‍थम् के लिए निर्देशित किया जा सकेगा;","(జ) మధ్యవర్తిత్వం కోసం ఈ చట్టం క్రింద వివాదాన్ని నిర్దేశించే రూపం మరియు విధానం;"]
["(झ) इस अधिनियम के अधीन माध्‍यस्‍थम् की कार्यवाहियों में अनुसरण की जाने वाली प्रक्रिया;","(ఝ) ఈ చట్టం క్రింద మీడియా చర్యలలో అనుసరించాల్సిన విధానం;"]
["(ञ) बोर्ड के अधिकारियों की भर्ती की रीति तथा ऐसे अधिकारियों की सेवा के निबन्‍धन और शर्तें;","(ఞ) బోర్డు అధికారుల నియామక విధానం మరియు అటువంటి అధికారుల సేవా నిబంధనలు;"]
["(ट) कोई अन्‍य बात, जो विहित की जाए या विहित की जा सकेगी ।","(ట) సూచించబడిన లేదా సూచించబడిన ఏదైనా ఇతర విషయం."]
["[(3) इस धारा के अधीन बनाया गया प्रत्‍येक नियम, बनाए जाने के पश्‍चात् यथाशीघ्र, संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष, जब वह सत्र में हो, कुल तीस दिन की अवधि के लिए रखा जाएगा ।","[(3) ఈ విభాగం కింద చేసిన ప్రతి నియమం, ప్రతి పార్లమెంటు సభ ముందు, అది సమావేశమైన వెంటనే, మొత్తం ముప్పై రోజుల పాటు ఉంచబడుతుంది."]
["किंतु नियम के ऐसे परिवर्तित या निष्‍प्रभाव होने से उसके अधीन पहले की गई किसी बात की विधिमान्‍यता पर प्रतिकूल प्रभाव नहीं पड़ेगा ।]","కానీ నియమం యొక్క అటువంటి మార్పు లేదా రద్దు గతంలో దాని కింద చేసిన ఏదైనా చెల్లుబాటును ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేయదు.]"]
["29. विनियम बनाने की शक्‍ति—","29. నిబంధనలు చేసే అధికారం-"]
["[(1)] बोर्ड केन्‍द्रीय सरकार के पूर्वानुमोदन से भारत के राजपत्र में अधिसूचना द्वारा निम्‍नलिखित के बारे में विनियम बना सकेगा, जो इस अधिनियम या उसके अधीन बनाए गए नियमों से असंगत न हों,—","[(1)] కేంద్ర ప్రభుత్వ ముందస్తు అనుమతితో, గెజిట్ ఆఫ్ ఇండియాలో నోటిఫికేషన్ ద్వారా బోర్డు ఈ క్రింది వాటికి సంబంధించి నిబంధనలు చేయవచ్చు, అవి ఈ చట్టం లేదా దానికి అనుగుణంగా ఉన్న నిబంధనలకు విరుద్ధంగా లేవు, -"]
["(क) बोर्ड के अधिवेशनों तथा उसके कार्यचालन को विनियमित करने की प्रक्रिया;","(క) బోర్డు యొక్క సెషన్లను మరియు దాని పనితీరును నియంత్రించే ప్రక్రియ;"]
["(ख) वह रीति, जिसमें, और वे प्रयोजन, जिनके लिए सलाहकार समितियां नियुक्‍त की जाएं, उनका विनियमन;","(ఖ) సలహా కమిటీలను నియమించిన విధానం మరియు ప్రయోజనాల కోసం, వాటి నియంత్రణ;"]
["(ग) वह रीति, जिसमें और वे प्रयोजन, जिनके लिए धारा 11 के अधीन बोर्ड से व्‍यक्‍तियों को सहयुक्‍त किया जाए, उनका विनियमन;","(గ) సెక్షన్ 11 కింద బోర్డు నుండి వ్యక్తులను సహకరించే విధానం మరియు ప్రయోజనాల కోసం;"]
["(घ) सलाहकार समितियों के सदस्‍यों, धारा 11 के अधीन बोर्ड से सहयुक्‍त व्‍यक्‍तियों तथा बोर्ड द्वारा नियुक्‍त सभी अधिकारियों की सेवा के निबन्‍धन तथा शर्तों का अवधारण ।","(ఘ) సలహా కమిటీల సభ్యులు, సెక్షన్ 11 కింద బోర్డుతో సంబంధం ఉన్న వ్యక్తులు మరియు బోర్డు నియమించిన అన్ని అధికారుల సేవా నిబంధనలు మరియు షరతులను నిర్ణయించడం."]
["[(2) इस धारा के अधीन बनाया गया प्रत्‍येक विनियम, बनाए जाने के पश्‍चात् यथाशीघ्र, संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष, जब वह सत्र में हो, कुल तीस दिन की अवधि के लिए रखा जाएगा ।","[(2) ఈ విభాగం కింద చేసిన ప్రతి నిబంధన ప్రతి పార్లమెంటు సభ ముందు, అది సమావేశమైన వెంటనే, మొత్తం ముప్పై రోజుల పాటు, తయారు చేయబడిన తరువాత ఉంచబడుతుంది."]
["यदि उस सत्र के या पूर्वोक्‍त आनुक्रमिक सत्रों के ठीक बाद के सत्र के अवसान के पूर्व दोनों सदन उस विनियम में कोई परिवर्तन करने के लिए सहमत हो जाएं तो तत्‍पश्‍चात् वह ऐसे परिवर्तित रूप में ही प्रभावी होगा ।","ఆ సెషన్ గడువుకు ముందే లేదా అంతకుముందు వరుస సెషన్ల తర్వాత ఆ నిబంధనలో ఏదైనా మార్పు చేయడానికి ఉభయ సభలు అంగీకరిస్తే, అది మార్చబడిన రూపంలో మాత్రమే ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది."]
["यदि उक्‍त अवसान के पूर्व दोनों सदन सहमत हो जाएं कि वह विनियम नहीं बनाया जाना चाहिए तो तत्‍पश्‍चात् वह निष्‍प्रभाव हो जाएगा ।","ఆ నిబంధన చేయరాదని గడువుకు ముందే ఉభయ సభలు అంగీకరిస్తే, అది రద్దు చేయబడుతుంది."]
["किंतु विनियम के ऐसे परिवर्तित या निष्‍प्रभाव होने से उसके अधीन पहले की गई किसी बात की विधिमान्‍यता पर प्रतिकूल प्रभाव नहीं पड़ेगा ।]","కానీ నియంత్రణ యొక్క అటువంటి మార్పు లేదా ప్రభావం గతంలో చేసిన ఏదైనా చెల్లుబాటును ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేయదు.]"]
["नागरिकता अधिनियम, 1955","పౌరసత్వ చట్టం, 1955"]
["(1955 का अधिनियम संख्‍यांक 57)","(1955 యొక్క చట్టం సంఖ్య 57)"]
["[30 दिसम्‍बर, 1955]","[30 డిసెంబర్, 1955]"]
["भारतीय नागरिकता के अर्जन और पर्यवसान के लिए उपबन्‍ध करने के लिए अधिनियम","భారతీయ పౌరసత్వం సంపాదించడానికి మరియు విముక్తి కోసం చట్టం"]
["1. संक्षिप्‍त नाम––","1. మొదటి పేరు -"]
["यह अधिनियम नागरिकता अधिनियम, 1955 कहा जा सकेगा ।","ఈ చట్టాన్ని పౌరసత్వ చట్టం, 1955 అని పిలుస్తారు."]
["2. निर्वचन––","2. వ్యాఖ్యానం"]
["(1) इस अधिनियम में जब तक कि संदर्भ से अन्‍यथा अपेक्षित न हो,––","(1) ఈ చట్టంలో, సందర్భం అవసరమైతే తప్ప, -"]
["(क) “भारत में की किसी सरकार” से केन्‍द्रीय सरकार या कोई राज्‍य सरकार अभिप्रेत है;","(క) \"భారతదేశంలో ఏదైనా ప్రభుత్వం\" అంటే కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా ఏదైనా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం;"]
["[(ख) “अवैध प्रवासी” से ऐसा कोई विदेशी अभिप्रेत है जिसने भारत में,––","[(ఖ) \"అక్రమ వలసదారు\" అంటే భారతదేశంలో అక్రమంగా ఉన్న ఏ విదేశీయుడైనా -"]
["(i) किसी विधिमान्‍य पासपोर्ट या अन्‍य यात्रा दस्‍तावेज और ऐसे अन्‍य दस्‍तावेज या प्राधिकार के बिना, जो इस निमित्त किसी विधि द्वारा या उसके अधीन विहित किया जाए, प्रवेश किया है;","(i) ఏదైనా చెల్లుబాటు అయ్యే పాస్‌పోర్ట్ లేదా ఇతర ప్రయాణ పత్రం లేకుండా ప్రవేశించడం మరియు ఈ ప్రయోజనం కోసం ఏదైనా చట్టం ద్వారా లేదా సూచించిన ఇతర పత్రం లేదా అధికారం;"]
["(ii) किसी विधिमान्‍य पासपोर्ट या अन्‍य यात्रा दस्‍तावेज और ऐसे अन्‍य दस्‍तावेज या प्राधिकार के साथ, जो इस निमित्त किसी विधि द्वारा या उसके अधीन विहित किया जाए, प्रवेश किया है किन्‍तु वह वहां अनुज्ञात अवधि के पश्‍चात् रहता है;]","(ii) ఏదైనా చెల్లుబాటు అయ్యే పాస్‌పోర్ట్ లేదా ఇతర ట్రావెల్ డాక్యుమెంట్‌తో మరియు ఈ ప్రయోజనం కోసం ఏదైనా చట్టం ద్వారా లేదా సూచించిన ఇతర పత్రం లేదా అధికారంతో ప్రవేశించడం, కాని అనుమతి పొందిన కాలం తర్వాత అక్కడే ఉండటం;]"]
["(घ) “भारतीय कान्‍सलेट” से भारत सरकार के किसी कौन्‍सलीय आफिसर का वह कार्यालय जहां जन्‍म-रजिस्‍टर रखा जाता है, या जहां ऐसा कोई कार्यालय न हो, वहां ऐसा कार्यालय, जैसा विहित किया जाए, अभिप्रेत है;","(ఘ) \"ఇండియన్ కాన్సులేట్\" అంటే జనన రిజిస్టర్ ఉన్న భారత ప్రభుత్వ రిజిస్ట్రార్ ఆఫీసర్ కార్యాలయం, లేదా అటువంటి కార్యాలయం లేని చోట, సూచించబడే కార్యాలయం;"]
["(ङ) “अप्राप्‍तवय” से ऐसा व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है जिसने अठारह वर्ष की आयु पूरी नहीं की है;","(ఙ) \"సాధించనిది\" అంటే పద్దెనిమిది సంవత్సరాలు పూర్తి చేయని వ్యక్తి;"]
["[(ङङ) “भारत का कार्ड धारक विदेशी नागरिक” से ऐसा व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है जो धारा 7क के अधीन केन्‍द्रीय सरकार द्वारा भारत के कार्ड धारक विदेशी नागरिक के रूप में रजिस्‍ट्रीकृत है;]","[(ఙఙ) \"కార్డ్ హోల్డింగ్ ఫారిన్ నేషనల్ ఆఫ్ ఇండియా\" అంటే సెక్షన్ 7 క కింద కార్డ్ హోల్డింగ్ విదేశీ జాతీయుడిగా కేంద్ర ప్రభుత్వం నమోదు చేసిన వ్యక్తి;]"]
["(च) “व्‍यक्‍ति” के अन्‍तर्गत कोई कम्‍पनी या संगम या व्‍यष्‍टि-निकाय नहीं आता चाहे वह निगमित हो या न हो;","(చ) \"వ్యక్తి\" లో ఏ కంపెనీ లేదా అసోసియేషన్ లేదా విలీనం చేసినా, చేయకపోయినా వ్యక్తిగత సంస్థ కాదు."]
["(छ) “विहित” से इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों द्वारा विहित अभिप्रेत है;","(ఛ) \"సూచించినది\" అంటే ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడుతుంది;"]
["(ज) “अविभक्‍त भारत” से वह भारत अभिप्रेत है जो मूल रूप में यथा अधिनियमित गवर्नमेंट ऑफ इंडिया ऐक्‍ट,1935 में परिभाषित है ।","(జ) \"అవిభక్త భారతదేశం\" అంటే భారతదేశం మొదట భారత ప్రభుత్వ చట్టం, 1935 లో అమలు చేయబడినది."]
["(2) इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए यह समझा जाएगा कि किसी रजिस्‍ट्रीकृत पोत या वायुयान के फलक पर अथवा किसी देश की सरकार के किसी अरजिस्‍ट्रीकृत पोत या वायुयान के फलक पर पैदा हुआ व्‍यक्‍ति, यथास्‍थिति, उस स्‍थान में, जहां वह पोत या वायुयान रजिस्‍ट्रीकृत है, या उस देश में पैदा हुआ था ।","(2) ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, ఒక రిజిస్టర్డ్ నౌక లేదా విమానం యొక్క బోర్డులో లేదా ఒక దేశ ప్రభుత్వానికి నమోదుకాని ఓడ లేదా విమానం యొక్క బోర్డులో జన్మించిన వ్యక్తి, ఒకవేళ, ఆ నౌక లేదా విమానం నమోదు చేయబడిన ప్రదేశం లేదా ఆ దేశంలో జన్మించిన ప్రదేశం."]
["(3) इस अधिनियम में किसी व्‍यक्‍ति के जन्‍म के समय उस व्‍यक्‍ति के पिता की प्रास्‍थिति या अभिवर्णन के प्रति किसी निर्देश का अर्थ ऐसे व्‍यक्‍ति के सम्‍बन्‍ध में, जो अपने पिता की मृत्‍यु के पश्‍चात् पैदा हुआ है, यह लगाया जाएगा कि वह निर्देश पिता की मृत्‍यु के समय पिता की प्रास्‍थिति या अभिवर्णन के प्रति है; और जहां कि वह मृत्‍यु इस अधिनियम के प्रारम्‍भ्‍ा से पूर्व हुई थी और जन्‍म इस अधिनियम के प्रारम्‍भ के पश्‍चात् हुआ है, वहां वह प्रास्‍थिति या अभिवर्णन, जो पिता को उस दशा में लागू होता जिसमें कि उसकी मृत्‍यु इस अधिनियम के प्रारम्‍भ के पश्‍चात् हुई हो तो, उसकी मृत्‍यु के समय उसे लागू प्रास्‍थिति या अभिवर्णन समझा जाएगा ।","(3) ఈ చట్టంలో, ఒక వ్యక్తి జన్మించిన సమయంలో, ఆ వ్యక్తి యొక్క తండ్రి యొక్క ఉనికిని లేదా వృత్తాంతానికి సంబంధించిన ఏదైనా సూచన, అలాంటి వ్యక్తికి సంబంధించి, తన తండ్రి మరణం తరువాత జన్మించిన వ్యక్తికి సంబంధించి, ఆ సూచన తండ్రికి చేయబడుతుంది, మరణించే సమయంలో తండ్రి ఉనికిని లేదా సంతతిని సూచిస్తుంది; ఈ చట్టం ప్రారంభానికి ముందు ఆ మరణం ఎక్కడ సంభవించింది మరియు ఈ చట్టం ప్రారంభమైన తర్వాత జన్మించింది, ఈ చట్టం ప్రారంభమైన తర్వాత అతని మరణం జరిగిన తండ్రికి వర్తించే పరిస్థితి లేదా మార్పు, కాబట్టి, అతని మరణం సమయంలో అతను దరఖాస్తు చేసిన పరిస్థితి లేదా అర్హతను కలిగి ఉంటాడు."]
["(4) इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए यह समझा जाएगा कि कोई व्‍यक्‍ति वय: प्राप्‍त है यदि वह अप्राप्‍तवय नहीं है, और पूर्ण सामर्थ्‍य का है यदि वह विकृतचित नहीं है ।","(4) ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, ఒక వ్యక్తి అపరిపక్వంగా లేకుంటే ఒక వ్యక్తి అని మరియు అతను వైకల్యం చెందకపోతే పూర్తి శక్తి కలిగి ఉంటాడని భావించబడుతుంది."]
["[3. जन्‍म द्वारा नागरिकता––","[3. పుట్టుకతో పౌరసత్వం -"]
["(1) उपधारा (2) में जैसा उपबंधित है उसके सिवाय, ऐसा प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति जन्‍म द्वारा भारत का नागरिक होगा जिसका जन्‍म भारत में,––","(1) సబ్-సెక్షన్ (2) లో ఇవ్వబడినది తప్ప, భారతదేశంలో జన్మించిన ప్రతి వ్యక్తి భారత పౌరులుగా ఉండాలి,-"]
["(क) 26 जनवरी, 1950 को या उसके पश्‍चात् किन्‍तु 1 जुलाई, 1987 के पूर्व हुआ है;","(క) జనవరి 26, 1950 న లేదా తరువాత జరిగింది, కానీ జూలై 1, 1987 ముందు;"]
["(ग) नागरिकता (संशोधन) अधिनियम, 2003 के प्रारंभ पर या उसके पश्‍चात्––","(గ) పౌరసత్వం (సవరణ) చట్టం, 2003 ప్రారంభమైన తరువాత లేదా తరువాత -"]
["(i) जहां उसके माता या पिता दोनों भारत के नागरिक हैं; या","(i) అతని తల్లిదండ్రులు ఇద్దరూ భారత పౌరులు; లేదా"]
["(ii) जिसके माता-पिता में से एक भारत का नागरिक है और दूसरा उसके जन्‍म के समय पर अवैध प्रवासी नहीं है ।","(ii) వీరి తల్లిదండ్రులలో ఒకరు భారత పౌరుడు మరియు మరొకరు అతను జన్మించిన సమయంలో అక్రమ వలసదారుడు కాదు."]
["(2) कोई व्‍यक्‍ति इस धारा के आधार पर भारत का नागरिक नहीं होगा यदि उसके जन्‍म के समय,––","(2) ఈ విభాగం ఆధారంగా ఏ వ్యక్తి భారత పౌరుడిగా ఉండకూడదు, అతను పుట్టిన సమయంలో, -"]
["(क) उसके पिता या उसकी माता को, वादों और वैध आदेशिका में ऐसी उन्‍मुक्‍ति प्राप्‍त है जैसी भारत के राष्‍ट्रपति को प्रत्‍यायित किसी प्रभुत्‍व संपन्‍न विदेशी शक्‍ति के दूत को दी जाती है और वह, यथास्‍थिति, भारत का/की नागरिक नहीं                है; या","(క) అతని తండ్రికి లేదా అతని తల్లికి వాగ్దానాలు మరియు చట్టపరమైన ఆదేశాలలో విముక్తి ఉంది, ఇది భారత రాష్ట్రపతికి అప్పగించిన ఆధిపత్య విదేశీ శక్తి యొక్క రాయబారికి ఇవ్వబడింది మరియు భారత పౌరుడు కాదు; లేదా"]
["(ख) उसका पिता या उसकी माता कोई अन्‍य देशीय शत्रु है और उसका जन्‍म किसी ऐसे स्‍थान पर होता है जो उस समय शत्रु के अधिभोग के अधीन है ।]","(ఖ) అతని తండ్రి లేదా అతని తల్లి ఇతర దేశీయ శత్రువు మరియు అతను ఆ సమయంలో శత్రువు ఆక్రమణలో ఉన్న ప్రదేశంలో జన్మించాడు.]"]
["4. अवजनन द्वारा नागरिकता–","4. అధోకరణం ద్వారా పౌరసత్వం-"]
["[(1) भारत के बाहर,––","[(1) భారతదేశం వెలుపల, ––"]
["(क) 26 जनवरी, 1950 को या उसके पश्‍चात् किन्‍तु 10 दिसंबर, 1992 के पूर्व पैदा हुआ कोई व्‍यक्‍ति अवजनन द्वारा भारत का नागरिक होगा, यदि उसका पिता उसके जन्‍म के समय भारत का नागरिक है; या","(క) జనవరి 26, 1950 న లేదా తరువాత జన్మించిన వ్యక్తి, కానీ 1992 డిసెంబర్ 10 కి ముందు, తన తండ్రి పుట్టిన సమయంలో భారత పౌరులైతే, పుట్టుకతో భారత పౌరుడిగా ఉండాలి; లేదా"]
["(ख) 10 दिसंबर, 1992 को या उसके पश्‍चात् पैदा हुआ कोई व्‍यक्‍ति अवजनन द्वारा भारत का नागरिक होगा, यदि उसके पिता/माता में से कोई उसके जन्‍म के समय भारत का नागरिक है :","(ఖ) 1992 డిసెంబర్ 10 న లేదా తరువాత జన్మించిన ఏ వ్యక్తి అయినా తన తండ్రి / తల్లి ఎవరైనా జన్మించిన సమయంలో భారత పౌరులైతే, పుట్టుకతో భారత పౌరుడు:"]
["परन्‍तु यदि खंड (क) में निर्दिष्‍ट किसी व्‍यक्‍ति का पिता केवल अवजनन द्वारा भारत का नागरिक था तो वह व्‍यक्‍ति इस धारा के आधार पर भारत का नागरिक तब के सिवाय नहीं होगा,––","కానీ నిబంధన (క) లో సూచించబడిన వ్యక్తి యొక్క తండ్రి కేవలం క్షీణత ద్వారా భారత పౌరులైతే, ఆ వ్యక్తి ఈ విభాగం వల్ల తప్ప భారత పౌరుడు కాడు, -"]
["(क) जब कि उसके जन्‍म का रजिस्‍ट्रीकरण किसी भारतीय कौन्‍सलेट में जन्‍म होने से या इस अधिनियम के प्रांरभ से, इनमें से जो भी पश्‍चात्वर्ती हो, एक वर्ष के अंदर या केंद्रीय सरकार की अनुज्ञा से उक्‍त कालावधि के अवसान के पश्‍चात् कर दिया गया है; या","(క) ఒక సంవత్సరం లోపల లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వ అనుమతితో, ఒక భారతీయ మండలిలో జన్మించడం నుండి లేదా ఈ చట్టం ప్రారంభించినప్పటి నుండి, అతని జననం యొక్క రిజిస్ట్రేషన్ ఎక్కడ జరిగిందో; లేదా"]
["(ख) उसका पिता उसके जन्‍म के समय भारत में किसी सरकार के अधीन सेवा में है :","(ఖ) అతని తండ్రి పుట్టిన సమయంలో భారతదేశంలో ఒక ప్రభుత్వంలో సేవలో ఉన్నారు:"]
["परन्‍तु यह और कि यदि खंड (ख) में निर्दिष्‍ट किसी व्‍यक्‍ति के पिता-माता में से कोई केवल अवजनन द्वारा भारत का नागरिक था तो वह व्‍यक्‍ति इस धारा के आधार पर भारत का नागरिक तब के सिवाय नहीं होगा जब कि,––","నిబంధన (ఖ) లో సూచించబడిన వ్యక్తి యొక్క తండ్రి-తల్లి ఎవరైనా లేమి ద్వారా మాత్రమే భారత పౌరులైతే తప్ప, ఆ వ్యక్తి ఈ విభాగం ఆధారంగా భారత పౌరుడిగా ఉండకూడదు , -"]
["(क) उसके जन्‍म का रजिस्‍ट्रीकरण किसी भारतीय कौन्‍सलेट में जन्‍म होने से या 10 दिसंबर, 1992 को या उसके पश्‍चात्, इनमें से जो पश्‍चात्वर्ती हो, एक वर्ष के अंदर या केंद्रीय सरकार की अनुज्ञा से उक्‍त कालावधि के अवसान के पश्‍चात् कर दिया गया है; अथवा","() ఇండియన్ కౌన్సిల్‌లో జన్మించిన తరువాత లేదా డిసెంబర్ 10, 1992 న లేదా తరువాత, ఏది తరువాత, ఒక సంవత్సరంలోపు లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వ అనుమతి నుండి చెప్పిన కాలం ముగిసిన తరువాత అతని జననం నమోదు జరిగింది ; లేదా"]
["(ख) उसके पिता-माता में से कोई, उसके जन्‍म के समय, भारत में किसी सरकार के अधीन सेवा में है :","(ఖ) తన తండ్రి-తల్లి ఎవరైనా, అతను పుట్టిన సమయంలో, భారతదేశంలో ఒక ప్రభుత్వంలో సేవలో ఉన్నారు:"]
["परंतु यह भी कि नागरिकता (संशोधन) अधिनियम, 2003 के प्रारंभ पर या उसके पश्‍चात् कोई व्‍यक्‍ति इस धारा के आधार पर तब के सिवाय भारत या नागरिक नहीं होगा जब कि उसके जन्‍म का रजिस्‍ट्रीकरण किसी भारतीय कौन्‍सलेट में ऐसे प्ररूप में और ऐसी रीति से, जो विहित की जाए,––","కానీ పౌరసత్వం (సవరణ) చట్టం, 2003 ప్రారంభమైన తరువాత లేదా తరువాత, ఈ విభాగం ప్రకారం తప్ప, ఏ వ్యక్తి అయినా భారతీయుడు లేదా పౌరుడు కాడు. అతని పుట్టుక నమోదు భారత కాన్సులేట్‌లో ఉన్నప్పుడు మరియు అటువంటి పద్ధతిలో, ఎవరు సూచించబడతారు, -"]
["(i) उसका जन्‍म होने से या नागरिकता (संशोधन) अधिनियम, 2003 के प्रारंभ से, जो भी पश्‍चात्वर्ती हो, एक वर्ष के अंदर; या","(i) పుట్టిన ఒక సంవత్సరంలో లేదా పౌరసత్వం (సవరణ) చట్టం, 2003 ప్రారంభమైనప్పటి నుండి, ఏది తరువాత అయినా; లేదా"]
["(ii) केंद्रीय सरकार की अनुज्ञा से उक्‍त कालावधि की समाप्‍ति के पश्‍चात्, कर दिया गया है :","(ii) ఈ కాలం ముగిసిన తరువాత, కేంద్ర ప్రభుత్వ అనుమతితో, ఈ క్రిందివి చేయబడ్డాయి:"]
["परन्‍तु यह भी कि किसी ऐसे जन्‍म को तब के सिवाय रजिस्‍ट्रीकृत नहीं किया जाएगा जब कि ऐसे व्‍यक्‍ति का/की पिता या माता ऐसे प्ररूप में और ऐसी रीति से जो विहित की जाए, यह घोषणा करता/करती है कि अप्राप्‍तवय दूसरे देश का पासपोर्ट धारण नहीं करता है ।","కానీ అటువంటి వ్యక్తి యొక్క తండ్రి లేదా తల్లి అటువంటి రూపంలో మరియు సూచించిన పద్ధతిలో, నాన్-ఆక్యుపెన్సీ మరొక దేశం యొక్క పాస్పోర్ట్ కలిగి ఉందని ప్రకటించినప్పుడు తప్ప, అటువంటి జన్మ నమోదు చేయబడదు. "]
["(1क) कोई अप्राप्‍तवय, जो इस धारा के आधार पर भारत का नागरिक है और किसी अन्‍य देश का भी नागरिक है, भारत का नागरिक नहीं रहेगा यदि वह पूर्ण वय: प्राप्‍त करने के छह मास के भीतर दूसरे देश की नागरिकता या राष्‍ट्रीयता का त्‍यजन नहीं करता है ।]","(1క) ఈ విభాగం ఆధారంగా భారత పౌరుడు మరియు మరొక దేశం యొక్క పౌరుడు అయిన ఏదైనా భరణం, పూర్తి వయస్సు పొందిన ఆరు నెలల్లోపు మరొక దేశం యొక్క పౌరసత్వం లేదా జాతీయతను సాధిస్తే భారత పౌరుడిగా ఉండకూడదు.]"]
["(2) यदि केन्‍द्रीय सरकार ऐसा निदेश देती है, तो इस बात के होते हुए भी कि रजिस्‍ट्रीकरण से पूर्व उसकी अनुज्ञा अभिप्राप्‍त नहीं की गई थी, यह समझा जाएगा कि कोई जन्‍म इस धारा के प्रयोजनों के लिए उसकी अनुज्ञा से रजिस्‍ट्रीकृत किया गया है ।","(2) కేంద్ర ప్రభుత్వం అటువంటి దిశను ఇస్తే, రిజిస్ట్రేషన్‌కు ముందు దాని లైసెన్స్ పొందకపోయినా, ఈ విభాగం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం దాని అనుమతి ద్వారా జననం నమోదు చేయబడిందని భావించబడుతుంది."]
["(3) उपधारा (1) के परन्‍तुक के प्रयोजनों के लिए यह समझा जाएगा कि अविभक्‍त भारत के बाहर पैदा हुआ [कोई भी व्‍यक्‍ति] जो संविधान के प्रारम्‍भ के समय भारत का नागरिक था या समझा जाता था, अवजनन द्वारा भारत का नागरिक है ।","(3) ఉపవిభాగం (1) యొక్క నిబంధన యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, రాజ్యాంగం ప్రారంభించిన సమయంలో భారత పౌరులుగా పరిగణించబడిన లేదా అవిభక్త భారతదేశం వెలుపల జన్మించిన [ఏ వ్యక్తి అయినా] , ఇమ్మిగ్రేషన్ ద్వారా భారతదేశ పౌరుడు."]
["5. रजिस्‍ट्रीकरण द्वारा नागरिकता––","5. నమోదు ద్వారా పౌరసత్వం -"]
["[(1) इस धारा के उपबंधों तथा ऐसी शर्तों और निर्बन्‍धनों के जैसे विहित किए जाएं, अधीन रहते हुए केंद्रीय सरकार, इस निमित्त किए गए आवेदन पर किसी ऐसे व्‍यक्‍ति को भारत के नागरिक के रूप में रजिस्‍ट्रीकृत कर सकेगी जो कोई अवैध प्रवासी नहीं है, जो संविधान या इस अधिनियम के किसी अन्‍य उपबंध के आधार पर पहले ही ऐसा नागरिक नहीं है, यदि वह निम्‍नलिखित प्रवर्गों में से किसी प्रवर्ग का है, अर्थात् :––","[(1) ఈ విభాగం యొక్క నిబంధనలకు మరియు సూచించిన షరతులు మరియు పరిమితులకు లోబడి, కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఈ తరపున చేసిన దరఖాస్తుపై, అక్రమ వలసదారుని కాని వ్యక్తిని నమోదు చేసుకోవచ్చు, రాజ్యాంగం లేదా ఈ చట్టం యొక్క ఇతర నిబంధనల ప్రకారం ఇప్పటికే అటువంటి పౌరుడు ఎవరో, అతను ఈ క్రింది వర్గాలలో ఏదైనా ఉంటే, అంటే: -"]
["(ख) भारतीय उद्‌भव का वह व्‍यक्‍ति जो अविभक्‍त भारत के बाहर किसी देश या स्‍थान में मामूली तौर सेनिवासी है;","(ఖ) అవిభక్త భారతదేశం వెలుపల ఒక దేశంలో లేదా ప్రదేశంలో మైనర్ నివాసి అయిన భారతీయ సంతతికి చెందిన వ్యక్తి;"]
["(ग) कोई व्‍यक्‍ति जो भारत के किसी नागरिक से विवाहित है और रजिस्‍ट्रीकरण के लिए आवेदन करने के सात वर्ष पूर्व से भारत में मामूली तौर से निवासी है;","(గ) భారత పౌరుడిని వివాహం చేసుకున్న మరియు రిజిస్ట్రేషన్ కోసం దరఖాస్తు చేయడానికి ముందు ఏడు సంవత్సరాలు భారతదేశంలో నివసిస్తున్న వ్యక్తి;"]
["(घ) ऐसे व्‍यक्‍तियों के, जो भारत के नागरिक हैं, अप्राप्‍तवय बालक;","(ఘ) భారతదేశ పౌరులైన వ్యక్తుల ఉనికిలో లేని పిల్లలు;"]
["(ङ) वय: प्राप्‍त और पूर्ण सामर्थ्‍य का ऐसा व्‍यक्‍ति जिसके पिता-माता इस उपधारा के खंड (क) या धारा 6 की उपधारा (1) के अधीन भारत के नागरिकों के रूप में रजिस्‍ट्रीकृत हैं;","(ఙ) ఈ ఉప-విభాగం యొక్క నిబంధన (క) లేదా సెక్షన్ 6 లోని సబ్-సెక్షన్ (1) ప్రకారం తల్లిదండ్రులు భారత పౌరులుగా నమోదు చేయబడిన పూర్తి మరియు పూర్తి సామర్థ్యం కలిగిన వ్యక్తి;"]
["(च) वय: प्राप्‍त और पूर्ण सामर्थ्‍य का ऐसा व्‍यक्‍ति जो या जिसके पिता/माता में से कोई पहले स्‍वतंत्र भारत का नागरिक था और रजिस्‍ट्रीकरण के लिए कोई आवेदन करने के ठीक [1][बारह मास पूर्व से भारत में मामूली तौर से निवासी है];","(చ) వృద్ధాప్యం మరియు పూర్తి సామర్థ్యం ఉన్న వ్యక్తి లేదా తండ్రులు / తల్లులలో ఒకరు స్వతంత్ర భారత పౌరుడు మరియు రిజిస్ట్రేషన్ కోసం దరఖాస్తు చేయడానికి ముందు పన్నెండు నెలలు సాధారణంగా భారతదేశంలో నివసిస్తున్నారు];"]
["(छ) वय: प्राप्‍त और पूर्ण सामर्थ्‍य का ऐसा व्‍यक्‍ति जो [भारत का कार्ड धारक विदेशी नागरिक] के रूप में पांच वर्ष से रजिस्‍ट्रीकृत किया गया है और जो रजिस्‍ट्रीकरण के लिए कोई आवेदन करने के [बारह मास पूर्व से भारत में मामूली तौर से निवासी है] ।","(ఛ) ఐదేళ్లపాటు [కార్డ్ హోల్డర్ విదేశీ పౌరుడిగా] నమోదు చేయబడిన మరియు రిజిస్ట్రేషన్ కోసం దరఖాస్తు చేయడానికి [ పన్నెండు నెలల ముందు భారతదేశంలో నిరాడంబరంగా ఉన్ననివాసి ] వయస్సు మరియు పూర్తి సామర్థ్యం గల వ్యక్తి."]
["स्‍पष्‍टीकरण 1–","వివరణ 1–"]
["खंड (क) और खंड (ग) के प्रयोजनों के लिए, किसी आवेदक को भारत में मामूली तौर से निवासी समझा जाएगा, यदि,––","నిబంధన (క) మరియు నిబంధన (గ) యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, ఒక దరఖాస్తుదారు భారతదేశంలో మైనర్ నివాసిగా పరిగణించబడతారు, ఒకవేళ, -"]
["(i) वह रजिस्‍ट्रीकरण के लिए आवेदन करने के ठीक बारह मास पूर्व की संपूर्ण अवधि में भारत में रहा है; और","(i) రిజిస్ట్రేషన్ కోసం దరఖాస్తుకు సరిగ్గా పన్నెండు నెలల ముందు అతను భారతదేశంలో ఉన్నాడు; మరియు"]
["(ii) उसने बारह मास की उक्‍त अवधि के ठीक पूर्ववर्ती आठ वर्षों के दौरान कम से कम छह वर्ष की अवधि के लिए भारत में निवास किया है ।","(ii) అతను పన్నెండు నెలల కాలానికి ముందు ఎనిమిది సంవత్సరాలలో కనీసం ఆరు సంవత్సరాల పాటు భారతదేశంలో నివసించాడు."]
["स्‍पष्‍टीकरण 2–","వివరణ 2–"]
["इस उपधारा के प्रयोजनों के लिए कोई व्‍यक्‍ति भारतीय उद्‌भव का समझा जाएगा यदि वह या उसके पिता-माता में से कोई अविभक्‍त भारत में या ऐसे अन्‍य राज्‍यक्षेत्र में, जो 15 अगस्‍त, 1947 के पश्‍चात् भारत का भाग हो गया है, पैदा  हुआ था ।]","ఈ ఉప విభాగం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, ఒక వ్యక్తి అతను లేదా అతని తల్లిదండ్రులు ఎవరైనా అవిభక్త భారతదేశంలో లేదా ఆగస్టు 15, 1947 తరువాత భారతదేశంలో భాగమైన మరే ఇతర భూభాగంలోనైనా జన్మించినట్లయితే అతను భారతీయ సంతతికి చెందిన వ్యక్తిగా పరిగణించబడతాడు.]"]
["[(1क) केन्‍द्रीय सरकार, यदि उसका यह समाधान हो जाता है कि विशेष परिस्‍थितियां विद्यमान हैं, परिस्‍थितियों को अभिलिखित करने के पश्‍चात् उपधारा (1) के खंड (च) और खंड (छ) तथा स्‍पष्‍टीकरण 1 के खंड (i) में विनिर्दिष्‍ट बारह मास की अवधि को अधिकतम तीस दिन के लिए, जो विभिन्‍न खंडों में हो सकेगी, शिथिल कर सकेगी ।]","[(1క) కేంద్ర ప్రభుత్వం, ప్రత్యేక పరిస్థితులు ఉన్నాయని పరిష్కరించినట్లయితే, సబ్-సెక్షన్ (1) యొక్క నిబంధన (చ) మరియు క్లాజ్ (ఛ) లో పేర్కొన్న పరిస్థితులను రికార్డ్ చేసిన తరువాత మరియు వివరణ 1 యొక్క నిబంధన (ఐ) పన్నెండు నెలలు గరిష్టంగా ముప్పై రోజులు సడలించవచ్చు, ఇది వేర్వేరు విభాగాలలో ఉంటుంది.]"]
["(2) कोई भी वय: प्राप्‍त व्‍यक्‍ति उपधारा (1) के अधीन भारत के नागरिकों के रूप में तब तक रजिस्‍ट्रीकृत नहीं किया जाएगा जब तक उसने द्वितीय अनुसूची में विनिर्दिष्‍ट प्ररूप में राजनिष्‍ठा की शपथ न ले ली हो ।","(2) రెండవ షెడ్యూల్‌లో పేర్కొన్న రూపంలో దౌత్యం ప్రమాణ స్వీకారం చేయకపోతే నిర్దోషిగా ప్రకటించిన ఏ వ్యక్తి సబ్-సెక్షన్ (1) కింద భారత పౌరుడిగా నమోదు చేయబడరు."]
["(3) कोई भी व्‍यक्‍ति जिसने अपनी भारतीय नागरिकता त्‍याग दी है या जो उससे वंचित कर दिया गया है या जिसकी भारतीय नागरिकता इस अधिनियम के अधीन पर्यवसित हो गई है, उपधारा (1) के अधीन भारतीय नागरिक के रूप में केन्‍द्रीय सरकार के आदेश के बिना रजिस्‍ट्रीकृत नहीं किया जाएगा ।","(3)సబ్-సెక్షన్ (1) కింద భారతీయ పౌరుడిగా కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆదేశించిన ప్రకారం, ఈ చట్టం ప్రకారం త్యజించిన లేదా కోల్పోయిన లేదా తన భారతీయ పౌరసత్వం కోల్పోయిన లేదా భారత పౌరసత్వం పొందిన ఎవరైనా, లేకుండా నమోదు చేయబడదు."]
["(4) यदि केन्‍द्रीय सरकार का समाधान हो जाता है कि ऐसे रजिस्‍ट्रीकरण को न्‍यायोचित ठहराने वाली विशेष परिस्‍थितियां हैं, तो वह किसी अप्राप्‍तवय को भारतीय नागरिक के रूप में रजिस्‍ट्रीकृत करा सकेगी ।","(4) అటువంటి రిజిస్ట్రేషన్‌ను సమర్థించే ప్రత్యేక పరిస్థితులు ఉన్నాయని కేంద్ర ప్రభుత్వం సంతృప్తి చెందితే, అది భారతీయ పౌరుడిగా హోదా కాని స్థితిని నమోదు చేయగలదు."]
["(5) इस धारा के अधीन रजिस्‍ट्रीकृत व्‍यक्‍ति रजिस्‍ट्रीकरण द्वारा भारत का नागरिक उस तारीख से ही हो जाएगा जिसको वह इस प्रकार रजिस्‍ट्रीकृत किया जाता है; और संविधान के अनुच्‍छेद 6 के खण्‍ड (ख)(ii) के या अनुच्‍छेद 8 के उपबन्‍धों के अधीन रजिस्‍ट्रीकृत व्‍यक्‍ति संविधान के प्रारम्‍भ से या उस तारीख से ही जिसको वह इस प्रकार रजिस्‍ट्रीकृत किया गया था इनमें से जो भी पश्‍चात्वर्ती हो, रजिस्‍ट्रीकरण द्वारा भारत का नागरिक समझा जाएगा ।","(5) రిజిస్ట్రేషన్ ద్వారా ఈ విభాగం కింద రిజిస్టర్ చేయబడిన వ్యక్తి అతను ఇక్కడ నమోదు చేసుకున్న తేదీ నుండి భారత పౌరుడు అవుతాడు; మరియు రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 6 లోని క్లాజ్ (ఖ) (ii) కింద లేదా రాజ్యాంగం ప్రారంభమైనప్పటి నుండి లేదా ఆర్టికల్ 8 లోని నిబంధనల ప్రకారం రిజిస్టర్ చేయబడిన వ్యక్తి, అది రిజిస్టర్ చేయబడిన తేదీ నుండి, దేని తరువాత, రిజిస్ట్రేషన్ ద్వారా భారతదేశం పౌరుడిగా పరిగణించబడుతుంది"]
["[(6) यदि केंद्रीय सरकार का समाधान हो जाता है कि ऐसी परिस्‍थितियां विद्यमान हैं जो किसी व्‍यक्‍ति या व्‍यक्‍तियों के वर्ग को उपधारा (1) के खंड (ग) के अधीन निवास संबंधी अपेक्षा से छूट देना आवश्‍यक बनाती है तो वह, लेखबद्ध किए जाने वाले कारणों से, ऐसी छूट दे सकेगी ।]","[(6) సబ్-సెక్షన్ (1) లోని క్లాజ్ (గ) కింద రెసిడెన్సీ అవసరం నుండి ఏదైనా వ్యక్తి లేదా తరగతి వ్యక్తులకు మినహాయింపు ఇవ్వవలసిన పరిస్థితులు ఉన్నాయని కేంద్ర ప్రభుత్వం సంతృప్తి చెందితే, అప్పుడు అందుబాటులో ఉన్న కారణాల వల్ల అవి నమోదు చేయబడతాయి.]"]
["6. देशीयकरण द्वारा नागरिकता–","6. సహజత్వం ద్వారా పౌరసత్వం -"]
["(1) जहां कि वय: प्राप्‍त के और पूर्ण सामर्थ्‍य के किसी ऐसे व्‍यक्‍ति द्वारा, [2][जो अवैध प्रवासी नहीं है], देशीयकरण प्रमाणपत्र के अनुदान के लिए विहित रीति में आवेदन किया जाता है, वहां यदि केन्‍द्रीय सरकार का समाधान हो जाता है कि आवेदक तृतीय अनुसूची के उपबंधों के अधीन देशीयकरण के लिए अर्हित है, तो वह उसे देशीयकरण प्रमाणपत्र अनुदत्त कर सकेगी :","(1) నాచురలైజేషన్ సర్టిఫికేట్ మంజూరు కోసం నిర్దేశించిన పద్ధతిలో ఒక దరఖాస్తు చేయబడినప్పుడు, [2] [ఇది అక్రమ వలసదారు కాదు], పూర్తి వయస్సు మరియు పూర్తి సామర్థ్యం ఉన్న వ్యక్తి, కేంద్ర ప్రభుత్వం పరిష్కరిస్తే అది చెప్పబడితే మూడవ షెడ్యూల్ యొక్క నిబంధనల ప్రకారం దరఖాస్తుదారు సహజత్వానికి అర్హత కలిగి ఉంటే, అప్పుడు అతనికి సహజీకరణ ధృవీకరణ పత్రం ఇవ్వబడుతుంది:"]
["परन्‍तु यदि केन्‍द्रीय सरकार की राय में आवेदक ऐसा व्‍यक्‍ति है जिसने विज्ञान, दर्शन, कला, साहित्‍य, विश्‍व शान्‍ति या साधारणत: मानव प्रगति के निमित्त विशिष्‍ट सेवा की है, तो वह तृतीय अनुसूची में विनिर्दिष्‍ट सब शर्तों का या उनमें से किसी का भी अधित्‍यजन कर सकेगी ।","కేంద్ర ప్రభుత్వ అభిప్రాయం ప్రకారం, దరఖాస్తుదారు సైన్స్, తత్వశాస్త్రం, కళ, సాహిత్యం, ప్రపంచ శాంతి లేదా సాధారణంగా మానవ పురోగతి కోసం నిర్దిష్ట సేవ చేసిన వ్యక్తి అయితే, అతను మూడవ షెడ్యూల్‌లో పేర్కొన్న అన్ని షరతులకు అర్హులు లేదా వాటిలో ఏదైనా చెయ్యగలగాలి."]
["(2) जिस व्‍यक्‍ति को उपधारा (1) के अधीन देशीयकरण प्रमाणपत्र अनुदत्त किया गया है वह द्वितीय अनुसूची में विनिर्दिष्‍ट प्ररूप में राजनिष्‍ठा की शपथ लेने पर उस तारीख से ही जिसको वह प्रमाणपत्र अनुदत्त किया गया है, देशीकरण द्वारा भारत का नागरिक होगा ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద నేచురలైజేషన్ సర్టిఫికేట్ పొందిన వ్యక్తి, సర్టిఫికేట్ మంజూరు చేసిన తేదీ నుండి, పేర్కొన్న రూపంలో దౌత్య కార్యాలయ ప్రమాణ స్వీకారం రెండవ షెడ్యూల్ సహజీకరణ ద్వారా భారత పౌరుడిగా ఉండాలి."]
["[6क. असम सहमति के अन्‍तर्गत आने वाले व्‍यक्‍तियों की नागरिकता के बारे में विशेष उपबन्‍ध––","[6క అస్సాం సమ్మతి పరిధిలోకి వచ్చే వ్యక్తుల పౌరసత్వానికి సంబంధించి ప్రత్యేక నిబంధన."]
["(1) इस धारा के प्रयोजनों के लिए,––","(1) ఈ విభాగం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, -"]
["(क) “असम” से नागरिकता (संशोधन) अधिनियम, 1985 के प्रारंभ के ठीक पूर्व असम राज्‍य में सम्‍मिलित राज्‍यक्षेत्र अभिप्रेत है;","(క) \"అస్సాం\" అంటే పౌరసత్వం (సవరణ) చట్టం, 1985 ప్రారంభానికి ముందు అస్సాం రాష్ట్రంలో చేర్చబడిన భూభాగం;"]
["(ख) “विदेशी होने का पता चलना” से विदेशियों विषयक अधिनियम, 1946 (1946 का 31) और विदेशियों विषयक (अधिकरण) आदेश, 1964 के उपबंधों के अनुसार उक्‍त आदेश्‍ा के अधीन गठित अधिकरण द्वारा विदेशी होने का पता चलना अभिप्रेत है;","(ఖ) \"ఒక విదేశీయుడిని కనుగొనడం\" అంటే విదేశీయుల చట్టం, 1946 (1946 లో 31) మరియు విదేశీయుల (ట్రిబ్యునల్) ఉత్తర్వు,  1964 యొక్క  ఉత్తర్వు నిబంధనల ప్రకారం ఏర్పాటు చేసిన ట్రిబ్యునల్ ద్వారా విదేశీయుడిని కనుగొనడం;"]
["(ग) “विनिर्दिष्‍ट राज्‍यक्ष्‍ोत्र” से नागरिकता (संशोधन) अधिनियम, 1985 के आरम्‍भ के ठीक पूर्व बंग्‍लादेश में सम्‍मिलित राज्‍यक्षेत्र अभिप्रेत है;","(గ) \"పేర్కొన్న భూభాగాలు\" అంటే పౌరసత్వం (సవరణ) చట్టం, 1985 ప్రారంభానికి ముందు బంగ్లాదేశ్‌లో చేర్చబడిన భూభాగం;"]
["(घ) कोई व्‍यक्‍ति भारतीय उद्‌भव का समझा जाएगा यदि वह अथवा उसके माता या पिता में से कोई अथवा उसके पितामह या मातामह या पितामही या मातामही में से कोई अविभक्‍त भारत में पैदा हुआ था;","(ఘ) ఏ వ్యక్తి అయినా అతను లేదా అతని తల్లి లేదా తండ్రి లేదా అతని తల్లిదండ్రులు లేదా తాతలు లేదా తాతలు ఎవరైనా అవిభక్త భారతదేశంలో జన్మించినట్లయితే వారు భారతీయ సంతతికి చెందినవారుగా పరిగణించబడతారు;"]
["(ङ) किसी व्‍यक्‍ति के बारे में यह समझा जाएगा कि उसके विदेशी होने का उस तारीख को पता चला है जिसको विदेशियों विषयक (अधिकरण) आदेश, 1964 के अधीन गठित अधिकरण इस आशय की अपनी राय कि वह विदेशी है, संबंधित अधिकारी या प्राधिकारी को प्रस्‍तुत करता है ।","(ఙ) 1964 లో విదేశీయుల (ట్రిబ్యునల్) ఉత్తర్వు ప్రకారం ఏర్పడిన ట్రిబ్యునల్, అది ఒక విదేశీయుడని, అది ఒక విదేశీయుడి ప్రభావానికి దాని అభిప్రాయాన్ని కలిగి ఉన్న తేదీన, అతను ఒక విదేశీయుడిగా తెలిసిన వ్యక్తిగా పరిగణించబడుతుంది. సంబంధిత అధికారికి లేదా అధికారానికి సమర్పించబడుతుంది."]
["(2) उपधारा (6) और उपधारा (7) के उपबंधों के अधीन रहते हुए भारतीय उद्‌भव के उन सभी व्‍यक्‍तियों को, जो विनिर्दिष्‍ट राज्‍यक्षेत्र से असम में 1 जनवरी, 1966 के पूर्व आए हैं (जिनके अन्‍तर्गत वे व्‍यक्‍ति हैं; जिनके नाम 1967 में हुए लोक सभा के साधारण निर्वाचन के प्रयोजनों के लिए उपयोग की गई निर्वाचक नामावली में सम्‍मिलित किए गए थे) और जो असम में अपने प्रवेश की तारीख से असम में मामूली तौर से निवासी रहे हैं, 1 जनवरी, 1966 से ही भारत का नागरिक समझा जाएगा ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (6) మరియు సబ్-సెక్షన్ (7) యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, జనవరి 1, 1966 కి ముందు నిర్దేశిత భూభాగం నుండి అస్సాంకు వచ్చిన భారతీయ సంతతికి చెందిన వారందరూ (1967 లో జరిగిన లోక్సభ సార్వత్రిక ఎన్నికల ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగించిన ఓటరు జాబితాలో పేరుతో ఉన్న వ్యక్తులతో సహా) మరియు అస్సాంలో ప్రవేశించిన తేదీ నుండి అస్సాంలో మధ్యస్తంగా నివసిస్తున్నారు, జనవరి 1, 1966 నుండి భారత పౌరుడిగా భావించారు. "]
["(3) उपधारा (6) और उपधारा (7) के उपबंधों के अधीन रहते हुए, भारतीय उद्‌भव का प्रत्‍येक ऐसा व्‍यक्‍ति––","(3) భారతీయ సంతతికి చెందిన ప్రతి వ్యక్తి, ఉప-విభాగం (6) మరియు ఉప-విభాగం (7) యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, -"]
["(क) जो विनिर्दिष्‍ट राज्‍यक्षेत्र से 1 जनवरी, 1966 को या उसके पश्‍चात् किन्‍तु  25 मार्च, 1971 के पूर्व असम में आया है; और","(క) 1966 జనవరి 1 న లేదా తరువాత పేర్కొన్న భూభాగం నుండి వచ్చినవారు, కానీ మార్చి 25, 1971 ముందు అస్సాంలోకి వచ్చినవారు ; మరియు"]
["(ख) जो असम में अपने प्रवेश की तारीख से असम में मामूली तौर से निवासी रहा है; और","(ఖ) అస్సాంలో ప్రవేశించిన తేదీ నుండి అస్సాంలో మధ్యస్తంగా నివసిస్తున్నారు; మరియు"]
["(ग) जिसके विदेशी होने का पता चला है,  धारा 18 के अधीन इस निमित्त केन्‍द्रीय सरकार द्वारा बनाए गए नियमों के अनुसार ऐसे प्राधिकारी के पास (जिसे इस उपधारा में इसके पश्‍चात् रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी कहा गया है) जो ऐसे नियमों में विनिर्दिष्‍ट किया जाए, अपने को रजिस्‍ट्रीकृत कराएगा और यदि उसका नाम ऐसे पता चलने की तारीख को किसी सभा निर्वाचन-क्षेत्र या संसदीय निर्वाचन-क्षेत्र के लिए प्रवृत्त किसी निर्वाचक नामावली में सम्‍मिलित है तो उसके नाम का वहां से लोप कर दिया जाएगा ।","(గ) సెక్షన్ 18 కింద ఈ తరపున కేంద్ర ప్రభుత్వం చేసిన నిబంధనలకు అనుగుణంగా, విదేశీయుడిగా గుర్తించబడిన వారు, అటువంటి నిబంధనలతో పేర్కొన్న విధంగా అటువంటి అధికారం (ఇకపై రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీగా సూచిస్తారు); అతను స్వయంగా నమోదు చేసుకుంటాడు మరియు అతని చిరునామా ఒక నియోజకవర్గం లేదా పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గం కోసం అమలులో ఉన్న ఏదైనా ఓటరు జాబితాలో అటువంటి చిరునామా తేదీన చేర్చబడితే, అతని పేరు అక్కడి నుండి తొలగించబడుతుంది."]
["स्‍पष्‍टीकरण––","వివరణ--"]
["इस उपधारा के अधीन रजिस्‍ट्रीकरण चाहने वाले प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति के मामले में, विदेशियों विषयक (अधिकरण) आदेश, 1964 के अधीन गठित अधिकरण की उस राय को, जिसमें ऐसे व्‍यक्‍ति को विदेशी अभिनिर्धारित किया गया है, इस उपधारा के खण्‍ड (ग) के अधीन अपेक्षाओं का पर्याप्‍त सबूत माना जाएगा और यदि इस बारे में कोई प्रश्‍न उठता है कि क्‍या ऐसा व्‍यक्‍ति इस उपधारा के अधीन कोई अन्‍य अपेक्षा पूरी करता है तो रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी,––","ఈ సబ్-సెక్షన్ కింద రిజిస్ట్రేషన్ కోరుకునే ప్రతి వ్యక్తి విషయంలో, విదేశీయుల (ట్రిబ్యునల్) ఆర్డర్, 1964 ప్రకారం ఏర్పాటు చేసిన ట్రిబ్యునల్ యొక్క అభిప్రాయం, అటువంటి వ్యక్తిని విదేశీయుడిగా నియమించినట్లయితే, నిబంధన (గ) కింద అవసరాలకు లోబడి ఉంటుంది, ఈ సబ్-సెక్షన్ తగిన సాక్ష్యంగా పరిగణించబడాలి మరియు అటువంటి వ్యక్తికి ఈ సబ్-సెక్షన్ కింద, రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీ  ఏదైనా ఇతర అవసరాలను తీర్చగలదా అని ఏదైనా ప్రశ్న తలెత్తితే, -"]
["(i) यदि ऐसी राय में ऐसी अन्‍य अपेक्षा के संबंध में कोई निष्‍कर्ष है तो उस प्रश्‍न का ऐसे निष्‍कर्ष के अनुरूप विनिश्‍चय करेगा;","(i) ఒకవేళ అటువంటి అభిప్రాయంలో అటువంటి ఇతర అవసరాలకు సంబంధించి ఏదైనా తీర్మానం ఉంటే, అటువంటి ముగింపుకు అనుగుణంగా ఆ ప్రశ్నను నిర్ణయిస్తారు;"]
["(ii) यदि ऐसी राय में ऐसी अन्‍य अपेक्षा के संबंध में कोई निष्‍कर्ष नहीं है तो उस प्रश्‍न को उक्‍त आदेश के अधीन गठित किसी ऐसे अधिकरण को, जो अधिकारिता रखता है, ऐसे नियमों के अनुसार जो केन्‍द्रीय सरकार धारा 18 के अधीन इस निमित्त बनाए, निर्देशित करेगा और उस प्रश्‍न का ऐसे निर्देश पर प्राप्‍त राय के अनुरूप विनिश्‍चय करेगा ।","(ii) ఒకవేళ అటువంటి అభిప్రాయంలో అటువంటి ఇతర అవసరాలకు సంబంధించి ఎటువంటి తీర్మానం లేకపోతే, ఆ ఉత్తర్వు ప్రకారం ఏర్పడిన ఏదైనా ట్రిబ్యునల్‌కు అధికార పరిధి ఉంది, సెక్షన్ 18 కింద కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ తరపున చేసే నిబంధనల ప్రకారం, నిర్దేశిస్తుంది మరియు అటువంటి సూచనలపై అందుకున్న అభిప్రాయానికి అనుగుణంగా ఆ ప్రశ్నను నిర్ణయించడమవుతుంది."]
["(4) उपधारा (3) के अधीन रजिस्‍ट्रीकृत व्‍यक्‍ति के, उस तारीख से ही जिसको उसके विदेशी होने का पता चला है, और उस तारीख से दस वर्ष की अवधि के अवसान तक वही अधिकार और बाध्‍यताएं होंगी जो भारतीय नागरिक की हैं (जिनके अन्‍तर्गत पासपोर्ट अधिनियम, 1967 (1967 का 15) के अधीन पासपोर्ट अभिप्राप्‍त करने के अधिकार और उससे सम्‍बन्‍धित बाध्‍यताएं हैं) किन्‍तु वह उक्‍त दस वर्ष की अवधि के अवासन के पूर्व किसी समय किसी सभा निर्वाचन-क्षेत्र या संसदीय निर्वाचन-क्षेत्र के लिए किसी निर्वाचक नामावली में अपना नाम सम्‍मिलित कराने का हकदार नहीं होगा ।","(4) సబ్-సెక్షన్ (3) కింద నమోదు చేయబడిన వ్యక్తికి అతను విదేశీయుడిగా గుర్తించిన తేదీ నుండి, మరియు భారతీయ పౌరుడు అయిన తేదీ నుండి పదేళ్ల గడువు ముగిసే వరకు (ఎవరి పాస్‌పోర్ట్ కింద అదే హక్కులు మరియు బాధ్యతలు ఉండాలి, పాస్పోర్ట్కు చట్టం, 1967 (1967 లో 15) కింద హక్కులు మరియు సంబంధిత బాధ్యతలు) కాని పదేళ్ల వ్యవధి ముగియడానికి ముందు ఎప్పుడైనా శాసనసభ నియోజకవర్గం లేదా పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గం కోసం ఓటరు జాబితాలో. అతని పేరును చేర్చడానికి అర్హత ఉండదు."]
["(5) उपधारा (3) के अधीन रजिस्‍ट्रीकृत कोई व्‍यक्‍ति उस तारीख से जिसको उसके विदेशी होने का पता चला है दस वर्ष की अवधि के अवसान की तारीख से ही सभी प्रयोजनों के लिए भारत का नागरिक समझा जाएगा ।","(5) సబ్-సెక్షన్ (3) కింద నమోదు చేయబడిన వ్యక్తిని విదేశీయుడిగా గుర్తించిన తేదీ నుండి పదేళ్ల గడువు ముగిసిన తేదీ నుండి అన్ని ప్రయోజనాల కోసం భారత పౌరుడిగా పరిగణించబడతారు."]
["(6) धारा 8 के उपबन्‍धों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना,––","(6) సెక్షన్ 8 లోని నిబంధనలకు పక్షపాతం లేకుండా, -"]
["(क) यदि उपधारा (2) में निर्दिष्‍ट कोई व्‍यक्‍ति नागरिकता (संशोधन) अधिनियम, 1985 के प्रारंभ की तारीख से साठ दिन के भीतर विहित रीति से और विहित प्ररूप में तथा विहित प्राधिकारी को यह घोषणा प्रस्‍तुत करता है कि वह भारत का नागरिक नहीं होना चाहता है तो ऐसे व्‍यक्‍ति के बारे में यह समझा जाएगा कि वह उस उपधारा के अधीन भारत का नागरिक नहीं हुआ है;","(క) ఒకవేళ పౌరసత్వం (సవరణ) చట్టం, 1985 ప్రారంభించిన తేదీ నుండి అరవై రోజులలోపు సబ్-సెక్షన్ (2) లో సూచించిన వ్యక్తి నిర్దేశించిన పద్ధతిలో మరియు నిర్దేశిత రూపంలో మరియు నిర్ణీత అధికారానికి ఒక ప్రకటనను సమర్పించినట్లయితే అతను భారత పౌరుడు కాదు, అలా అయితే, అలాంటి వ్యక్తి ఆ సబ్-సెక్షన్  కింద భారత పౌరుడిగా మారలేదని భావించబడుతుంది;"]
["(ख) यदि उपधारा (3) में निर्दिष्‍ट कोई व्‍यक्‍ति, नागरिकता (संशोधन) अधिनियम, 1985 के प्रारंभ की तारीख से या उस तारीख से जिसको उसके विदेशी होने का पता चला है, इनमें से जो पश्‍चात्वर्ती हो, साठ दिन के भीतर विहित रीति से और विहित प्ररूप में तथा विहित प्राधिकारी को यह घोषणा प्रस्‍तुत करता है कि वह उस उपधारा तथा उपधारा (4) और उपधारा (5) के उपबंधों द्वारा शासित नहीं होना चाहता है तो ऐसे व्‍यक्‍ति के लिए यह आवश्‍यक नहीं होगा कि वह उपधारा (3) के अधीन अपने को रजिस्‍ट्रीकृत कराए ।","(ఖ) ఒకవేళ పౌరసత్వం (సవరణ) చట్టం, 1985 ప్రారంభించిన తేదీ నుండి లేదా అది విదేశీయులని కనుగొన్న తేదీ నుండి, సబ్-సెక్షన్ (3) లో సూచించబడిన ఎవరైనా ఉంటే, ఏది తరువాత, అరవై రోజులలోపు సూచించిన రూపంలో మరియు నిర్దేశించిన రూపంలో మరియు ఆ సబ్-సెక్షన్ మరియు సబ్-సెక్షన్ (4) మరియు సబ్-సెక్షన్ (5) యొక్క నిబంధనల ద్వారా పరిపాలించబడకూడదని ప్రకటించిన అధికారానికి, అది ఉండకూడదు, అటువంటి వ్యక్తి తనను తాను సబ్-సెక్షన్ (3) కింద నమోదు చేసుకోవడం అవసరం లేదు. "]
["स्‍पष्‍टीकरण–","స్పస్టికరణ-"]
["जहां कोई व्‍यक्‍ति, जिससे इस उपधारा के अधीन कोई घोषणा फाइल करने की अपेक्षा की जाती है संविदा करने के लिए समर्थ नहीं है वहां ऐसी घोषणा उसकी ओर से किसी ऐसे व्‍यक्‍ति द्वारा फाइल की जा सकेगी जो तत्‍समय प्रवृत्त किसी विधि के अधीन उसकी ओर से कार्य करने के लिए सक्षम है ।","ఒకవేళ, ఈ సబ్-సెక్షన్ కింద డిక్లరేషన్ దాఖలు చేయాల్సిన వ్యక్తి, ఒప్పందం  కుదుర్చుకోవడానికి  సమర్థుడు కానట్లయితే,అటువంటి ప్రకటన అమలులో ఉన్న సమయానికి ఏ చట్టం ప్రకారం అయినా తన తరపున పనిచేయడానికి సమర్థుడైన వ్యక్తి అతని తరపున దాఖలు చేయవచ్చు. "]
["(7) उपधारा (2) से उपधारा (6) की कोई बात किसी ऐसे व्‍यक्‍ति के सम्‍बन्‍ध में लागू नहीं होगी,––","(7) అటువంటి వ్యక్తికి సంబంధించి సబ్-సెక్షన్ (2) నుండి సబ్-సెక్షన్ (6) వరకు ఏమీ వర్తించదు, -"]
["(क) जो नागरिकता (संशोधन) अधिनियम, 1985 के प्रारंभ के ठीक पूर्व भारत का नागरिक है;","(క) పౌరసత్వం (సవరణ) చట్టం, 1985 ప్రారంభానికి ముందు భారత పౌరుడు ఎవరు;"]
["(ख) जो नागरिकता (संशोधन) अधिनियम, 1985 के प्रारंभ के पूर्व विदेशियों विषयक अधिनियम, 1946 (1946 का 31) के अधीन भारत से निष्‍कासित किया गया था ।","(ఖ) పౌరసత్వ చట్టం (సవరణ) చట్టం, 1985, విదేశీయుల చట్టం, 1946 (1946 లో 31) కింద భారతదేశం నుండి బహిష్కరించబడ్డారు."]
["(8) इस धारा में अभिव्‍यक्‍त रूप से जैसा अन्‍यथा उपबन्‍धित है उसके सिवाय, इस धारा के उपबंध तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि में किसी बात के होते हुए भी प्रभावी होंगे ।]","(8) ఈ సెక్షన్ లో స్పష్టంగా అందించినవి తప్ప, ప్రస్తుతానికి ఏ ఇతర చట్టంలోనైనా ఈ సెక్షన్ యొక్క నిబంధనలు ప్రభావం చూపుతాయి.]"]
["7. राज्‍यक्षेत्र में मिल जाने से नागरिकता––","7. భూభాగంలో చేరడం ద్వారా పౌరసత్వం-"]
["यदि कोई राज्‍यक्षेत्र भारत का भाग बन जाता है, तो केन्‍द्रीय सरकार शासकीय राजपत्र में अधिसूचित आदेश द्वारा, उन व्‍यक्‍तियों को विनिर्दिष्‍ट कर सकेगी जो उस राज्‍यक्षेत्र से अपने संसंग के कारण भारत के नागरिक होंगे; और वे व्‍यक्‍ति भारत के नागरिक उस तारीख से ही, जो उस आदेश में विनिर्दिष्‍ट की जाएगी, हो जाएंगे ।","ఒకవేళ ఒక భూభాగం భారతదేశంలో భాగమైతే, కేంద్ర ప్రభుత్వం అధికారిక గెజిట్‌లో నోటిఫై చేసిన ఉత్తర్వు ద్వారా, ఆ భూభాగంతో తమ అనుబంధం కారణంగా భారత పౌరులుగా ఉన్న వ్యక్తులను పేర్కొనవచ్చు; మరియు ఆ వ్యక్తులు ఆర్డర్ పేర్కొనబడిన తేదీ నుండి భారత పౌరులు అవుతారు."]
["[विदेशी नागरिकता]","[విదేశీ పౌరసత్వం]"]
["[7क. भारत के कार्ड धारक विदेशी नागरिक का रजिस्‍ट्रीकरण–","[7క. భారతదేశ కార్డ్ హోల్డర్ విదేశీ జాతీయుడి నమోదు-"]
["(1) केन्‍द्रीय सरकार, ऐसी शर्तों, निर्बंधनों और रीति के अधीन रहते हुए, जो विहित किए जाएं, इस निमित्त किए गए किसी आवेदन पर,––","(1) ఈ తరపున చేసిన ఏదైనా దరఖాస్తుపై కేంద్ర ప్రభుత్వం సూచించిన షరతులు, పరిమితులు మరియు పద్ధతులకు లోబడి ఉండాలి -"]
["(क) किसी वय: प्राप्‍त और पूर्ण सामर्थ्‍य के ऐसे व्‍यक्‍ति को,––","(క) పూర్తి వయస్సు మరియు పూర్తి సామర్థ్యం ఉన్న వ్యక్తికి, -"]
["(i) जो दूसरे देश का नागरिक है, किन्‍तु संविधान के प्रारंभ के समय या उसके पश्‍चात् किसी समय भारत का नागरिक था; या","(i) మరొక దేశం యొక్క పౌరుడు, కాని రాజ్యాంగం ప్రారంభమైన సమయంలో లేదా తరువాత భారత పౌరుడిగా ఉన్నాడా; లేదా"]
["(ii) जो दूसरे देश का नागरिक है, किन्‍तु संविधान के प्रारंभ के समय भारत का नागरिक होने के लिए पात्र था; या","(ii) ఎవరు మరొక దేశం యొక్క పౌరుడు, కాని రాజ్యాంగం ప్రారంభించిన సమయంలో భారత పౌరుడిగా అర్హత పొందాడు; లేదా"]
["(iii) जो दूसरे देश का नागरिक है, किन्‍तु ऐसे राज्‍यक्षेत्र से संबद्ध था, जो 15 अगस्‍त, 1947 के पश्‍चात् भारत का भाग बन गया था; या","(iii) మరొక దేశం యొక్క పౌరుడు, కానీ ఆగస్టు 15, 1947 తరువాత భారతదేశంలో భాగమైన భూభాగంతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు; లేదా"]
["(iv) जो किसी ऐसे नागरिक का पुत्र/पुत्री या पौत्र/पौत्री, दौहित्र/दौहित्री या प्रपौत्र/प्रपौत्री, प्रदौहित्र/प्रदौहित्री है; या","(iv) ఎవరైతే ఇటువంటి పౌరుడి యొక్క కుమారుడు/కుమార్తె లేదా మనవడు / మనవరాలు,కూతురి యొక్క కొడుకు/ కూతురి యొక్క కూతురు లేదా ముని మనవడు/ ముని మనవరాలు,కొడుకు యొక్క కొడుకు/ కొడుకు యొక్క కూతురు అవుతారో;లేదా  "]
["(ख) किसी ऐसे व्‍यक्‍ति को, जो खंड (क) में वर्णित किसी व्‍यक्‍ति का अप्राप्‍तवय पुत्र/पुत्री है; या","(ఖ) నిబంధన (క) లో పేర్కొన్న వ్యక్తి యొక్క వివాదాస్పద కుమారుడు / కుమార్తె అయిన ఏ వ్యక్తికైనా; లేదా"]
["(ग) किसी ऐसे व्‍यक्‍ति को, जो अप्राप्‍तवय पुत्र/पुत्री है और जिसके माता-पिता दोनों भारत के नागरिक हैं या    माता-पिता में से एक भारत का नागरिक है; या","(గ) అజేయమైన కుమారుడు / కుమార్తె మరియు తల్లిదండ్రులు ఇద్దరూ భారత పౌరులు లేదా తల్లిదండ్రులలో ఒకరు భారత పౌరుడు; లేదా"]
["(घ) भारत के किसी नागरिक के विदेशी मूल के पति या पत्‍नी को या धारा 7क के अधीन रजिस्‍ट्रीकृत भारत के कार्ड धारक विदेशी नागरिक के विदेशी मूल के पति या पत्‍नी को और जिसका विवाह इस धारा के अधीन आवेदन प्रस्‍तुत करने के ठीक पहले रजिस्‍ट्रीकृत हो गया है और दो वर्ष से अन्‍यून की निरंतर अवधि तक बना हुआ है,  भारत के कार्ड धारक विदेशी नागरिक के रूप में रजिस्‍ट्रीकृत कर सकेगी :","(ఘ) భారతదేశ పౌరుడి యొక్క విదేశీ మూలం యొక్క జీవిత భాగస్వామికి లేదా సెక్షన్ 7 క కింద రిజిస్టర్ చేయబడిన ఒక విదేశీ జాతీయుడి కార్డ్ హోల్డర్ యొక్క విదేశీ సంతతికి చెందిన జీవిత భాగస్వామికి మరియు దీని కింద దరఖాస్తు సమర్పించే ముందు ఎవరి వివాహం నమోదు చేయబడింది మరియు రెండేళ్ల పాటు కొనసాగుతూనే ఉంది, భారతదేశం యొక్క కార్డుదారులు విదేశీ పౌరులుగా నమోదు చేసుకోవచ్చు:"]
["परंतु भारत के कार्डधारक विदेशी नागरिक के रूप में रजिस्‍ट्रीकरण की पात्रता के लिए ऐसे पति या पत्‍नी को भारत में किसी सक्षम प्राधिकारी से पूर्विक सुरक्षा अनापत्ति प्रमाणपत्र लेना होगा :","కానీ భారతదేశ కార్డ్ హోల్డర్ విదేశీ పౌరుడిగా రిజిస్ట్రేషన్ చేయడానికి అర్హత కోసం, అలాంటి జీవిత భాగస్వామి భారతదేశంలో సమర్థ అధికారం నుండి ప్రీ-సెక్యూరిటీ నో ఆబ్జెక్షన్ సర్టిఫికేట్ పొందాలి:"]
["परंतु यह और कि कोई ऐसा व्‍यक्‍ति, जो स्‍वयं या जिसके माता-पिता या पितामह-पितामही या प्रपितामह-प्रपितामही पाकिस्‍तान, बंग्‍लादेश या ऐसे अन्‍य देश का, जिसको केंद्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा विनिर्दिष्‍ट करे, नागरिक है या रहा था, इस उपधारा के अधीन भारत के कार्ड धारक विदेशी नागरिक के रूप में रजिस्‍ट्रीकरण के लिए पात्र नहीं होगा ।","కానీ పాకిస్తాన్, బంగ్లాదేశ్ లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వం వంటి ఇతర దేశాలకు చెందిన తల్లిదండ్రులు లేదా తాతలు లేదా ముత్తాతలు, గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా, భారతదేశం యొక్క కార్డు హోల్డర్‌ను పేర్కొనవచ్చు, ఉప విభాగం కింద విదేశీ జాతీయుడిగా నమోదు చేయడానికి అర్హత ఉండదు."]
["(2) केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, ऐसी तारीख विनिर्दिष्‍ट कर सकेगी जिससे भारतीय मूल के विद्यमान कार्ड धारक व्‍यक्‍तियों को भारत का कार्डधारक विदेशी नागरिक समझा जाएगा ।","(2) కేంద్ర ప్రభుత్వం, గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా, భారత సంతతికి చెందిన ప్రస్తుత కార్డు కలిగిన వ్యక్తులు కార్డ్ హోల్డర్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క విదేశీ పౌరులుగా పరిగణించబడే తేదీని పేర్కొనవచ్చు."]
["उपधारा (2) के प्रयोजनों के लिए, भारतीय मूल के कार्डधारक व्‍यक्‍तियों से इस संबंध में केन्‍द्रीय सरकार द्वारा जारी की गई अधिसूचना संख्‍या 26011/4/98 एफ०आई० तारीख 19 अगस्‍त, 2002 के अधीन उस रूप में रजिस्‍ट्रीकृत व्‍यक्‍ति  अभिप्रेत हैं ।","సబ్-సెక్షన్ (2) యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, ఈ విషయంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం జారీ చేసిన ఆగస్టు 19, 2002 నాటి నోటిఫికేషన్ నెంబర్ 26011/4/98 ఎఫ్ఐ కింద భారతీయ సంతతికి చెందిన వ్యక్తులు నమోదు చేయబడ్డారు."]
["(3) उपधारा (1) में अन्‍तर्विष्‍ट किसी बात के होते हुए भी केन्‍द्रीय सरकार, यदि उसका यह समाधान हो जाता है कि विशेष परिस्‍थितियां विद्यमान हैं, लिखित में परिस्‍थितियां अभिलिखित करने के पश्‍चात् ऐसे व्‍यक्‍ति को भारत के कार्डधारक विदेशी नागरिक के रूप में रजिस्‍टर कर सकेगी ।","(3) సబ్-సెక్షన్ (1) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ప్రత్యేక పరిస్థితులు ఉన్నాయని పరిష్కరించినట్లయితే, పరిస్థితులను వ్రాతపూర్వకంగా నమోదు చేసిన తరువాత, అటువంటి వ్యక్తిని భారతదేశపు కార్డుదారు విదేశీ పౌరుడిగా నమోదు చేయవచ్చు."]
["7ख. भारत के कार्डधारक विदेशी नागरिक को अधिकार प्रदान किया जाना––","7 ఖ. భారతదేశ కార్డ్ హోల్డర్ విదేశీ జాతీయుడికి హక్కులు ఇవ్వడం-"]
["(1) तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि में अंतर्विष्‍ट किसी बात के होते हुए भी, भारत का कार्ड धारक कोई विदेशी नागरिक, उपधारा (2) के अधीन विनिर्दिष्‍ट अधिकारों से भिन्‍न, ऐसे अधिकारों का, जो केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा इस निमित्त विनिर्दिष्‍ट करे, हकदार होगा ।","(1) ప్రస్తుతానికి ఏ ఇతర చట్టంలోనైనా ఉన్నప్పటికీ, ఒక విదేశీ జాతీయుడు, భారతదేశం యొక్క కార్డ్ హోల్డర్, కేంద్ర ప్రభుత్వం సబ్-సెక్షన్ (2) కింద పేర్కొన్న హక్కులు మినహా, అటువంటి హక్కులకు అర్హులు, గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా,దీనికై పేర్కొన్న అర్హత ఉంటుంది"]
["(2) भारत का कार्डधारक कोई विदेशी नागरिक,––","(2) ఒక విదేశీ జాతీయుడు, భారతదేశం యొక్క కార్డుదారుడు, -"]
["(क) लोक नियोजन के विषय में अवसर की समता के बारे में संविधान के अनुच्‍छेद 16 के अधीन;","(క) రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 16 ప్రకారం ప్రభుత్వ ఉపాధి విషయంలో అవకాశాల సమానత్వం గురించి;"]
["(ख) राष्‍ट्रपति के रूप में निर्वाचन के लिए संविधान के अनुच्‍छेद 58 के अधीन;","(బి) రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 58 ప్రకారం రాష్ట్రపతిగా ఎన్నిక కోసం;"]
["(ग) उपराष्‍ट्रपति के रूप में निर्वाचन के लिए संविधान के अनुच्‍छेद 66 के अधीन;","(గ) రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 66 ప్రకారం ఉపాధ్యక్షునిగా ఎన్నిక కోసం;"]
["(घ) उच्‍चतम न्‍यायालय के किसी न्‍यायाधीश के रूप में नियुक्‍ति के लिए संविधान के अनुच्‍छेद 124 के अधीन;","(ఘ) రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 124 ప్రకారం సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిగా నియామకం కోసం;"]
["(ङ) उच्‍च्‍ा न्‍यायालय के किसी न्‍यायाधीश के रूप में नियुक्‍ति के लिए संविधान के अनुच्‍छेद 217 के अधीन;","(ఇ) హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా నియామకం కోసం రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 217  కింద;"]
["(च) मतदाता के रूप में रजिस्‍ट्रीकरण के संबंध में लोक प्रतिनिधित्‍व अधिनियम, 1950 (1950 का 43) की धारा 16 के अधीन;","(చ) ఓటరుగా నమోదుకు సంబంధించి, ప్రజా ప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950  (1950 లో 43) లోని సెక్షన్ 16 ప్రకారం;"]
["(छ) यथास्‍थिति, लोक सभा या राज्‍य सभा का सदस्‍य होने के लिए पात्रता के संबंध में लोक प्रतिनिधित्‍व अधिनियम, 1951 (1951 का 43) की धारा 3 और धारा 4 के अधीन;","(ఛ) లోక్సభ లేదా రాజ్యసభ సభ్యుడిగా ఉండటానికి అర్హతకు సంబంధించి, 1951 (1951 లో 43) ప్రజల ప్రాతినిధ్య చట్టం సెక్షన్ 3 మరియు సెక్షన్ 4 కింద;"]
["(ज) किसी राज्‍य की, यथास्‍थिति, विधान सभा या विधान परिषद् का सदस्‍य होने के लिए पात्रता के संबंध में लोक प्रतिनिधित्‍व अधिनियम, 1951 (1951 का 43) की धारा 5, धारा 5क और धारा 6 के अधीन;","(జ) సెక్షన్ 5, సెక్షన్ 5 క మరియు సెక్షన్ 6 కింద ప్రజల ప్రాతినిధ్య చట్టం, 1951 (1951 లో 43), శాసనసభ లేదా శాసనమండలిలో సభ్యుడిగా ఉండటానికి ఒక రాష్ట్ర అర్హతకు సంబంధించి, ;"]
["(झ) संघ या किसी राज्‍य के क्रियाकलापों के संबंध में लोक सेवाओं और पदों पर नियुक्‍ति के लिए, सिवाय ऐसी सेवाओं और पदों पर नियुक्‍ति के लिए, जो केन्‍द्रीय सरकार इस निमित्त विशेष आदेश द्वारा विनिर्दिष्‍ट  करे,  भारत के नागरिक को प्रदान किए गए अधिकरों का हकदार नहीं होगा ।","(ఝ) యూనియన్ లేదా ఒక రాష్ట్ర కార్యకలాపాలకు సంబంధించి ప్రజా సేవలకు మరియు పోస్టులకు నియామకం కోసం, కేంద్ర ప్రభుత్వం వంటి సేవలు మరియు పదవులకు నియామకం మినహా, ఈ తరపున ప్రత్యేక ఉత్తర్వు ద్వారా, భారతదేశం పౌరులకు అందించిన అధికారాలకు అర్హత ఉండదు."]
["(3) उपधारा (1) के अधीन जारी की गई प्रत्‍येक अधिसूचना संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष रखी जाएगी ।","(3) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద జారీ చేయబడిన ప్రతి నోటిఫికేషన్ ప్రతి పార్లమెంటు సభ ముందు ఉంచబడుతుంది."]
["7ग. भारत के विदेशी नागरिक के कार्ड का त्‍यजन–","7 గ. భారతదేశ విదేశీ జాతీయుల కార్డు -"]
["(1) यदि वय: प्राप्‍त और पूर्ण सामर्थ्‍य का भारत का कार्डधारक कोई विदेशी नागरिक विहित रीति में भारत के कार्डधारक विदेशी नागरिक के रूप में उसे रजिस्‍टर किए जाने संबंधी कार्ड का त्‍यजन करते हुए कोई घोषणा करता है तो वह घोषणा केन्‍द्रीय सरकार द्वारा रजिस्‍ट्रीकृत की जाएगी और ऐसे रजिस्‍ट्रीकरण पर ऐसा व्‍यक्‍ति भारत का कार्डधारक विदेशी नागरिक नहीं रह जाएगा ।","(1) ఒకవేళ ఒక విదేశీ జాతీయ కార్డుదారుడు భారతదేశ కార్డుదారుడు నిర్దేశించిన పద్ధతిలో ఒక విదేశీ జాతీయుడిని ప్రకటించినట్లయితే, నిర్దేశించిన పద్ధతిలో, భారతదేశ కార్డుదారుడు తన కార్డును విదేశీ జాతీయుడిగా నమోదు చేసుకోవడానికి అర్హులు, కేంద్ర ప్రభుత్వం  ప్రకటన ద్వారా నమోదు చేయబడుతుంది, అటువంటి రిజిస్ట్రేషన్‌లో, అలాంటి వ్యక్తి ఇకపై భారతదేశ కార్డ్ హోల్డర్ విదేశీ జాతీయుడు కాడు."]
["(2) जहां कोई व्‍यक्‍ति उपधारा (1) के अधीन भारत का कार्डधारक विदेशी नागरिक नहीं रह जाता है वहां उस व्‍यक्‍ति का विदेशी मूल का पति या पत्‍नी, जिसने धारा 7क की उपधारा (1) के खंड (घ) के अधीन भारत के विदेशी नागरिक होने का कार्ड अभिप्राप्‍त किया है और उस व्‍यक्‍ति का भारत के विदेशी नागरिक के रूप में रजिस्‍ट्रीकृत प्रत्‍येक अप्राप्‍तवय बालक तदुपरि भारत का कार्डधारक विदेशी नागरिक नहीं रह जाएगा ।","(2) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద ఒక వ్యక్తి భారతదేశపు విదేశీ జాతీయ కార్డుదారుడు కానప్పుడు, 7 క సెక్షన్ యొక్క సబ్-సెక్షన్ (1) యొక్క నిబంధన (ఘ) కింద, వ్యక్తి యొక్క జీవిత భాగస్వామి లేదా విదేశీ మూలం భార్య ఉన్నారు, భారతదేశం యొక్క విదేశీయుడు, ప్రతి పౌరుడు పౌరుడిగా ఉండటానికి ఒక కార్డును నమోదు చేసుకున్నాడు మరియు భారతదేశ విదేశీ జాతీయుడిగా నమోదు చేయబడిన ప్రతి నమోదు కాని పిల్లవాడు విదేశీ జాతీయుడిగా ఉండడు."]
["7घ. भारत के कार्डधारक विदेशी नागरिक के रूप में रजिस्‍ट्रीकरण का रद्दकरण––","7 ఘ. భారతదేశ కార్డుదారు విదేశీ పౌరుడిగా నమోదును రద్దు చేయడం-"]
["(1) केन्‍द्रीय सरकार, आदेश द्वारा, धारा 7क की उपधारा (1) के अधीन अनुदत्त रजिस्‍ट्रीकरण को रद्द कर सकेगी, यदि उसका यह समाधान हो जाता है कि,––","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఆర్డర్ ప్రకారం, సెక్షన్ 7 క యొక్క సబ్-సెక్షన్ (1) కింద మంజూరు చేసిన రిజిస్ట్రేషన్‌ను ఉపసంహరించుకోవచ్చు, అది పరిష్కరించబడితే, -"]
["(क) भारत के कार्डधारक विदेशी नागरिक के रूप में रजिस्‍ट्रीकरण कपट, मिथ्‍या व्‍यपदेशन द्वारा या किसी तात्त्विक तथ्‍य को छिपाकर अभिप्राप्‍त किया गया था; या","(క) భారతదేశ కార్డ్ హోల్డర్ విదేశీ పౌరుడిగా రిజిస్ట్రేషన్ మోసం తప్పుగా వర్ణించడం ద్వారా లేదా ఏదైనా భౌతిక వాస్తవాన్ని దాచడం ద్వారా ఉద్దేశించబడింది; లేదా"]
["(ख) भारत के कार्डधारक विदेशी नागरिक ने विधि द्वारा यथास्‍थापित भारत के संविधान के प्रति अप्रीतिपूर्ण दर्शित किया है; या","(ఖ) భారతదేశం యొక్క కార్డుదారుని కలిగి ఉన్న విదేశీ జాతీయుడు చట్టం ప్రకారం భారత రాజ్యాంగానికి అనుచితమైనదిగా చూపించాడు; లేదా"]
["(ग) भारत के कार्डधारक विदेशी नागरिक ने, किसी ऐसे युद्ध के दौरान, जिसमें भारत लगा हुआ हो, किसी शत्रु के साथ विधिविरुद्धतया व्‍यापार किया है या संचार किया है या वह किसी ऐसे कारबार या वाणिज्‍यिक क्रियाकलाप में लगा रहा है या उससे सहयुक्‍त रहा है, जिसके बारे में उसे यह ज्ञात था कि वह ऐसी रीति से चलाया जा रहा है कि उससे उस युद्ध में किसी शत्रु को सहायता मिले; या","(సి) భారతదేశం యొక్క కార్డ్ హోల్డర్ అయిన విదేశీ జాతీయుడు, భారతదేశం నిమగ్నమై ఉన్న యుద్ధంలో శత్రువుతో చట్టబద్ధంగా వర్తకం లేదా కమ్యూనికేట్ లేదా నిమగ్నమై లేదా శత్రువుతో ఏదైనా వ్యాపార లేదా వాణిజ్య కార్యకలాపాలకు పాల్పడ్డాడు, దాని గురించి అతను ఆ యుద్ధంలో ఏ శత్రువుకైనా సహాయం చేసే విధంగా పనిచేస్తున్నాడని తెలిసింది; లేదా"]
["(घ) भारत के कार्डधारक विदेशी नागरिक को, धारा 7क की उपधारा (1) के अधीन रजिस्‍ट्रीकरण के पश्‍चात् पांच वर्ष के भीतर, दो वर्ष से अन्‍यून की अवधि के लिए कारावास से दंडादिष्‍ट हो चुका है; या","(ఘ) సెక్షన్ 7 క లోని సబ్ సెక్షన్ (1) కింద రిజిస్ట్రేషన్ చేసిన ఐదేళ్లలోపు, కార్డ్ హోల్డర్ విదేశీ జాతీయుడు రెండేళ్లకు మించని కాలానికి జైలు శిక్ష అనుభవించాడు; లేదా"]
["(ङ) भारत की प्रभुता और अखंडता, भारत की सुरक्षा, किसी विदेश के साथ भारत के मित्रतापूर्ण संबंधों के हितों में या जनसाधरण के हितों में ऐसा करना आवश्‍यक है; या","(ఇ) భారతదేశం యొక్క సార్వభౌమాధికారం మరియు సమగ్రత, భారతదేశ భద్రత, ఏ విదేశీ దేశంతోనైనా భారతదేశ స్నేహపూర్వక సంబంధాలు లేదా ప్రజా వనరుల ప్రయోజనాల కోసం అలా చేయడం అవసరం; లేదా"]
["(च) भारत के ऐसे किसी कार्डधारक विदेशी नागरिक का, जिसने धारा 7क की उपधारा (1) के खंड (घ) के अधीन ऐसा कार्ड अभिप्राप्‍त किया है, विवाह,––","(చ) సెక్షన్ 7 క లోని సబ్-సెక్షన్ (1) లోని క్లాజ్ (ఘ) కింద అటువంటి కార్డు పొందిన భారతదేశంలోని ఏ కార్డుదారు విదేశీ పౌరుడి వివాహం, -"]
["(i) किसी सक्षम न्‍यायालय द्वारा अन्‍यथा विघटित कर दिया गया है; या","(i) లేకపోతే సమర్థ న్యాయస్థానం రద్దు చేస్తుంది; లేదా"]
["(ii) विघटित नहीं किया गया है, किन्‍तु ऐसे विवाह के बने रहने के दौरान, उसने किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति के साथ विवाह का अनुष्‍ठापन किया है ।]","(ii) రద్దు చేయబడలేదు, కానీ అలాంటి వివాహం కొనసాగినప్పుడు, అతను మరొక వ్యక్తితో వివాహాన్ని ప్రారంభించాడు.]"]
["नागरिकता का पर्यवसान","పౌరసత్వం యొక్క వలస"]
["8. नागरिकता का त्‍यजन––","8. పౌరసత్వం యొక్క కారణం-"]
["(1) यदि वय: प्राप्‍त और पूर्ण सामर्थ्‍य का भारत का कोई नागरिक अपनी भारतीय नागरिकता के त्‍यजन की घोषणा विहित रीति में करता है, तो वह घोषणा विहित प्राधिकारी द्वारा रजिस्‍ट्रीकृत की जाएगी, और ऐसे रजिस्‍ट्रीकरण पर वह व्‍यक्‍ति भारत का नागरिक न रह जाएगा :","(1) వృద్ధాప్యం మరియు పూర్తి సామర్థ్యం కలిగిన భారత పౌరుడు తన భారతీయ పౌరసత్వాన్ని నిర్ణీత పద్ధతిలో ప్రకటిస్తే, ఆ ప్రకటన నిర్ణీత అధికారం ద్వారా నమోదు చేయబడుతుంది మరియు అటువంటి నమోదుపై వ్యక్తి భారత పౌరుడిగా నిలిచిపోతారు :"]
["परन्‍तु यदि ऐसी कोई घोषणा किसी ऐसे युद्ध के दौरान की जाती है जिसमें भारत लगा हुआ हो, तो उसका रजिस्‍ट्रीकरण तब तक निर्धारित रखा जाएगा जब तक केन्‍द्रीय सरकार अन्‍यथा निदेश नहीं दे देती ।","కానీ భారతదేశం నిమగ్నమై ఉన్న యుద్ధంలో అలాంటి ప్రకటన ఏదైనా ఉంటే, కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్దేశించే వరకు దాని రిజిస్ట్రేషన్ స్థిరంగా ఉంచబడుతుంది."]
["(2) जहां कि [कोई व्‍यक्‍ति] भारत का नागरिक उपधारा (1) के अधीन नहीं रह जाता है, वहां उस व्‍यक्‍ति का हर अप्राप्‍तवय बच्‍चा तदुपरि भारत का नागरिक न रह जाएगा :","(2)సబ్-సెక్షన్ (1) కు లోబడి [ఒక వ్యక్తి] భారత పౌరుడు కానప్పుడు, ఆ వ్యక్తి యొక్క ప్రతి పని చేయని పిల్లవాడు ఇకపై భారత పౌరుడు కాడు:"]
["परन्‍तु ऐसा कोई भी बच्‍चा वय: प्राप्‍त हो जाने के पश्‍चात् एक वर्ष के अन्‍दर [4][विहित प्ररूप में और रीति से ऐसी कोई घोषणा] कर सकेगा कि वह भारतीय नागरिकता पुनर्ग्रहण करना चाहता है और तदुपरि वह पुन: भारत का नागरिक हो जाएगा ।","కానీ అలాంటి ఏ పిల్లవాడు, వయస్సు వచ్చిన తరువాత, అతను భారతీయ పౌరసత్వాన్ని తిరిగి పొందాలని కోరుకునే ఒక సంవత్సరంలోపు [4] [నిర్దేశించిన రూపంలో మరియు అటువంటి ప్రకటనను] చేయగలడు మరియు ఆ తరువాత అతను మళ్ళీ భారత పౌరుడు అవుతాడు."]
["9. नागरिकता का पर्यवसान––","9. పౌరసత్వం యొక్క వలస"]
["(1) भारत का कोई नागरिक जो किसी अन्‍य देश की नागरिकता देशीयकरण द्वारा,  रजिस्‍ट्रीकरण द्वारा या अन्‍यथा स्‍वेच्‍छया अर्जित कर लेता है या जिसने 26 फरवरी, 1950 और इस अधिनियम के प्रारंभ के बीच किसी समय स्‍वेच्‍छया अर्जित कर ली है, वह, यथास्‍थिति, ऐसे अर्जन या ऐसे प्रारम्‍भ्‍ा पर भारत का नागरिक न रह जाएगा :","(1) సహజత్వం, రిజిస్ట్రేషన్ లేదా ఇతరత్రా స్వచ్ఛందంగా మరొక దేశం యొక్క పౌరసత్వాన్ని పొందిన భారత పౌరుడు, లేదా 26 ఫిబ్రవరి 1950 మరియు ఈ చట్టం ప్రారంభం మధ్య ఎప్పుడైనా స్వచ్ఛందంగా పాల్గొన్న వారు, ఒకవేళ, భారతదేశ పౌరుడు అటువంటి సముపార్జన లేదా ఆరంభంపై ఆగిపోకూడదు:"]
["परन्‍तु इस उपधारा की कोई भी बात भारत के ऐसे नागरिक को, जो किसी ऐसे युद्ध के दौरान, जिसमें भारत लगा हुआ हो, किसी अन्‍य देश की नागरिकता का अर्जन स्‍वेच्‍छया करता है, तब तक लागू नहीं होगी जब तक केन्‍द्रीय सरकार अन्‍यथा निदेश नहीं            दे देती ।","కానీ ఈ ఉప-విభాగంలో ఏదీ భారత పౌరుడికి వర్తించదు, భారతదేశం నిమగ్నమై ఉన్న యుద్ధంలో, స్వచ్ఛందంగా మరొక దేశం యొక్క పౌరసత్వాన్ని పొందుతుంది, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇవ్వమని ఆదేశిస్తే తప్ప."]
["(2) यदि इस बारे में कोई प्रश्‍न उठता है कि क्‍या, कब कैसे [5][किसी भारत के नागरिक ने] किसी देश की नागरिकता अर्जित की है, तो उसका अवधारण ऐसे प्राधिकारी द्वारा, ऐसी रीति में और साक्ष्‍य के ऐसे नियमों का ध्‍यान रखते हुए किया जाएगा जैसे इस निमित्त विहित किए जाए ।","(2) [5] [భారత పౌరుడు] ఒక దేశం యొక్క పౌరసత్వాన్ని ఎలా పొందాడనే దానిపై ఏదైనా ప్రశ్న తలెత్తితే, అటువంటి అధికారం ద్వారా దానిని నిలుపుకోవడం, అటువంటి పద్ధతిలో మరియు ఈ ప్రయోజనం కోసం సూచించబడిన సాక్ష్య నియమాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని ఇది జరుగుతుంది. "]
["10. नागरिकता से वंचित किया जाना––","10. పౌరసత్వం నిరాకరించడం."]
["(1) भारत का वह नागरिक, जो देशीयकरण द्वारा या संविधान के अनुच्‍छेद 5 के खण्‍ड (ग) के ही आधार पर या ऐसे रजिस्‍ट्रीकरण द्वारा जो संविधान के अनुच्‍छेद 6 के खण्‍ड (ख) (ii) या इस अधिनियम की धारा 5 की उपधारा (1) के खण्‍ड (क) के अधीन के रजिस्‍ट्रीकरण से भिन्‍न है, भारत का नागरिक नहीं रह जाएगा यदि उसे इस धारा के अधीन केन्‍द्रीय सरकार के आदेश द्वारा उस नागरिकता से वंचित कर दिया जाता है ।","(1) భారతదేశ పౌరుడు, సహజత్వం ద్వారా లేదా రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 5 లోని క్లాజ్ (గ) ఆధారంగా లేదా రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 6 లోని క్లాజ్ (ఖ) (ii) వంటి రిజిస్ట్రేషన్ ద్వారా లేదా ఈ చట్టం యొక్క సెక్షన్ 5 యొక్క సబ్-సెక్షన్(1) యొక్క నిబంధన (క) కింద రిజిస్ట్రేషన్ కాకుండా, ఈ విభాగం కింద కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉత్తర్వుల ప్రకారం పౌరసత్వం నిరాకరించబడితే భారత పౌరుడు భారత పౌరుడిగా ఉండడు."]
["(2) इस धारा के उपबन्‍धों के अध्‍यधीन रहते हुए यह है कि केन्‍द्रीय सरकार ऐसे किसी नागरिक को भारतीय नागरिकता से आदेश द्वारा उस दशा में वंचित कर सकेगी जिसमें कि उसका समाधान हो जाता है––","(2) ఈ సెక్షన్ యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, కేంద్ర ప్రభుత్వం, అటువంటి పౌరులను భారత పౌరసత్వం నుండి పరిష్కరించే స్థితిలో కోల్పోవచ్చు."]
["(क) रजिस्‍ट्रीकरण या देशीयकरण का प्रमाणपत्र कपट, मिथ्‍या व्‍यपदेशन या किसी तात्त्विक तथ्‍य को छिपाने द्वारा अभिप्राप्‍त किया गया था; अथवा","(క) మోసం, తప్పుగా పేర్కొనడం లేదా ఏదైనా భౌతిక వాస్తవాన్ని దాచడం ద్వారా రిజిస్ట్రేషన్ లేదా సహజత్వం యొక్క ధృవీకరణ పత్రం పొందబడింది; లేదా"]
["(ख) उस नागरिक ने अपने आपको कार्य या वाणी द्वारा या विधि द्वारा यथास्‍थापित भारत के संविधान के प्रति अभक्‍त या अप्रीतिपूर्ण दर्शित किया है, अथवा","(ఖ) చట్టం లేదా ప్రసంగం లేదా చట్టం ద్వారా స్థాపించబడిన భారత రాజ్యాంగానికి ఆ పౌరుడు తనను తాను వ్యక్తపరిచాడు లేదా అసహ్యించుకున్నాడు, లేదా"]
["(ग) उस नागरिक ने किसी ऐसे युद्ध के दौरान, जिसमें भारत लगा हुआ हो, किसी शत्रु के साथ विधिविरुद्धतया व्‍यापार किया है या संचार किया है या वह किसी ऐसे कारबार में लगा रहा या उससे सहयुक्‍त रहा है जिसके बारे में उसे यह ज्ञान था कि वह ऐसी रीति में चलाया जा रहा है कि उससे उस युद्ध में शत्रु को सहयाता मिले; अथवा","(గ) భారతదేశం నిమగ్నమై ఉన్న యుద్ధంలో పౌరుడు చట్టబద్దంగా వర్తకం చేశాడు లేదా శత్రువుతో సంభాషించాడు, లేదా తనకు జ్ఞానం ఉన్న వ్యాపారంలో నిమగ్నమై ఉన్నాడు లేదా సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు, అతను ఆ యుద్ధంలో శత్రువుకు సహాయం చేసే విధంగా నడుస్తున్నాడు; లేదా"]
["(घ) वह नागरिक रजिस्‍ट्रीकरण या देशीयकरण के पश्‍चात् पांच वर्ष के अन्‍दर किसी देश में दो वर्ष से अन्‍यून अवधि के लिए कारावास से दण्‍डादिष्‍ट हो चुका है; अथवा","(ఘ) సివిల్ రిజిస్ట్రేషన్ లేదా నాచురలైజేషన్ తర్వాత ఐదేళ్లలోపు ఒక దేశంలో రెండేళ్లకు మించని కాలానికి జైలు శిక్ష అనుభవించారు; లేదా"]
["(ङ) वह नागरिक सात वर्ष की निरन्‍तर कालावधि के लिए भारत के बाहर मामूली तौर से निवासी रहा है और उस कालावधि के दौरान किसी भी समय वह न तो भारत के बाहर किसी देश में किसी शिक्षा-संस्‍था का विद्यार्थी या भारत में की किसी सरकार की अथवा किसी ऐसे अन्‍तर्राष्‍ट्रीय संगठन की, जिसका भारत सदस्‍य है, सेवा में रहा है और न उसने भारत की नागरिकता को प्रतिधारित करने के अपने आशय को किसी भारतीय कौन्‍सलेट में विहित रीति में प्रतिवर्ष रजिस्‍ट्रीकृत  किया है ।","(4) ఆ పౌరుడు ఏడు సంవత్సరాల పాటు నిరంతరాయంగా భారతదేశం వెలుపల మధ్యస్తంగా నివసిస్తున్నారు మరియు ఆ కాలంలో ఏ సమయంలోనైనా అతను భారతదేశం వెలుపల ఏ దేశంలోనైనా లేదా భారతదేశంలోని ఏ ప్రభుత్వంలోనైనా ఏ విద్యా సంస్థ విద్యార్థి కూడా కాదు, లేదా భారతదేశం సభ్యుడైన ఏ అంతర్జాతీయ సంస్థకు సేవలో ఉంది మరియు ప్రతి సంవత్సరం భారత పౌరసత్వాన్ని నిలుపుకోవాలనే ఉద్దేశ్యాన్ని భారత మండలిలో సూచించిన పద్ధతిలో నమోదు చేయలేదు."]
["(3) केन्‍द्रीय सरकार इस धारा के अधीन किसी व्‍यक्‍ति को तब के सिवाय नागरिकता से वंचित नहीं करेगी जबकि उसका समाधान हो जाता है कि यह लोक कल्‍याण का साधक नहीं है कि वह व्‍यक्‍ति भारत का नागरिक बना रहे ।","(3) కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ సెక్షన్ కింద పౌరసత్వాన్ని కోల్పోదు, ఆ వ్యక్తిని భారత పౌరులుగా మార్చడం ప్రజా సంక్షేమం కోరేది కాదని తేల్చినప్పుడు తప్ప."]
["(4) इस धारा के अधीन आदेश करने से पूर्व केन्‍द्रीय सरकार उस व्‍यक्‍ति को, जिसके विरुद्ध आदेश करने की प्रस्‍थापना है, लिखित रूप से ऐसी सूचना देगी जिसमें उसे उस आधार की, जिस पर उस आदेश के किए जाने की प्रस्‍थापना है, और यदि वह आदेश उपधारा (2) में, उसके खण्‍ड (ङ) को छोड़कर, विनिर्दिष्‍ट आधारों में से किसी आधार पर करने की प्रस्‍थापना है तो इस बात की कि विहित रीति में तन्‍निमित्त आवेदन करने पर इस धारा के अधीन जांच समिति को अपना मामला निर्देशित कराने का उसे अधिकार है, इत्तिला दी गई होगी ।","(4) ఈ సెక్షన్ కింద ఆర్డర్ ఇచ్చే ముందు, ఎవరికి వ్యతిరేకంగా ఆర్డర్ ఇవ్వాలో ప్రతిపాదించిన వ్యక్తికి కేంద్ర ప్రభుత్వం లిఖితపూర్వకంగా నోటీసు ఇవ్వాలి, దాని ఆధారంగా ఆ ఆర్డర్ చేయడానికి ప్రతిపాదించబడింది మరియు ఆ ఉత్తర్వు ఉంటే నిబంధన (ङ) లో మినహా సబ్-సెక్షన్ (2) లో పేర్కొన్న ఏదైనా ప్రాతిపదికన తయారు చేయాలని ప్రతిపాదించబడింది, ఆపై నిర్దేశించిన పద్ధతిలో చేసిన దరఖాస్తుపై ఈ విభాగం కింద విచారణ కమిటీకి దాని కేసును నిర్దేశించడానికి అతనికి హక్కు ఉంది , అది ఇవ్వబడి ఉండాలి."]
["(5) यदि किसी व्‍यक्‍ति के विरुद्ध आदेश उपधारा (2) में, उसके खण्‍ड (ङ) को छोड़कर, विनिर्दिष्‍ट आधारों में से किसी आधार पर करने की प्रस्‍थापना है और वह व्‍यक्‍ति विहित रीति में ऐसे आवेदन करता है, तो केन्‍द्रीय सरकार वह मामला ऐसी जांच समिति को, जो केन्‍द्रीय सरकार द्वारा इस निमित्त नियुक्‍त अध्‍यक्ष से (जो ऐसा व्‍यक्‍ति होगा जिसने कम से कम दस वर्ष तक कोई न्‍यायिक पद धारण किया है) और दो अन्‍य सदस्‍यों से मिलकर बनी होगी, निर्देशित करेगी और किसी अन्‍य दशा में उस मामले को निर्देशित कर सकेगी ।","(5) నిబంధన (ङ) లో మినహా, సబ్-సెక్షన్ (2) లో పేర్కొన్న ఏదైనా ప్రాతిపదికన ఒక వ్యక్తిపై ఒక ఉత్తర్వు ప్రతిపాదించబడితే, మరియు ఆ వ్యక్తి నిర్దేశించిన పద్ధతిలో అటువంటి దరఖాస్తు చేస్తే, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆ కేసు చేయండి. ఈ తరపున కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమించిన ఛైర్మన్‌తో (కనీసం పదేళ్లపాటు న్యాయవ్యవస్థను నిర్వహించిన వ్యక్తి) మరియు మరో ఇద్దరు సభ్యులతో కూడిన అటువంటి కేసు విచారణ కమిటీని నిర్దేశించవచ్చు ."]
["(6) जांच समिति ऐसे निर्देशन पर जांच ऐसी रीति में करेगी जैसी विहित की जाए और अपनी रिपोर्ट केन्‍द्रीय सरकार को निवेदित करेगी और केन्‍द्रीय सरकार का इस धारा के अधीन आदेश करने में मार्गदर्शन मामूली तौर से ऐसी रिपोर्ट द्वारा होगा ।","(6) ఎంక్వైరీ కమిటీ నిర్దేశించిన దిశలో అటువంటి విచారణను నిర్వహించాలి మరియు దాని నివేదికను కేంద్ర ప్రభుత్వానికి నివేదించాలి మరియు ఈ విభాగం కింద ఆర్డర్ ఇవ్వడంలో కేంద్ర ప్రభుత్వ మార్గదర్శకత్వం అటువంటి నివేదిక ద్వారా సాధారణంగా ఉంటుంది."]
["अनुपूरक","అనుబంధం"]
["13. संदेह की दशा में नागरिकता का प्रमाणपत्र––","13. సందేహం వచ్చినప్పుడు పౌరసత్వం యొక్క సర్టిఫికేట్-"]
["केन्‍द्रीय सरकार ऐसे मामलों में, जिनको वह ठीक समझती है यह प्रमाणित कर सकेगी कि कोई व्‍यक्‍ति, जिसकी भारत की नागरिकता के बारे में कोई संदेह विद्यमान है, भारत का नागरिक है, और इस धारा के अधीन निकाला गया प्रमाणपत्र तब के सिवाय जब कि यह साबित कर दिया जाता है कि वह कपट, मिथ्‍या व्‍यपदेशन या किसी तात्त्विक तथ्‍य को छिपाने द्वारा अभिप्राप्‍त किया गया था, इस बात का निश्‍चायक साक्ष्‍य होगा कि वह व्‍यक्‍ति उस प्रमाणपत्र की तारीख को ऐसा नागरिक था किन्‍तु वह किसी ऐसे साक्ष्‍य पर कि वह उससे पूर्व किसी तारीख को ऐसा नागरिक था; प्रतिकूल प्रभाव नहीं डालेगी ।","భారత ప్రభుత్వం పౌరసత్వం గురించి ఏమైనా సందేహాలు కలిగి ఉంటే, అతను భారత పౌరుడని, మరియు ఈ విభాగం కింద డ్రా అయిన ధృవీకరణ పత్రం అతను అని నిరూపించబడినప్పుడు తప్ప, కేంద్ర ప్రభుత్వం తగినట్లుగా భావిస్తుంది, ఏదైనా భౌతిక వాస్తవాన్ని మోసం, తప్పుగా చూపించడం లేదా దాచడం వంటివి కలిగి ఉంటే, ఆ సర్టిఫికేట్ తేదీన ఆ వ్యక్తి అటువంటి పౌరుడు అని నిశ్చయాత్మకమైన ఆధారాలు ఉంటాయి, కాని అతను ఇంతకు ముందు ఉన్నాడని ఆధారాలు కొన్ని తేదీలలో అటువంటి పౌరుడు; ప్రతికూల ప్రభావాలను కలిగించదు."]
["14. धारा 5 और धारा 6 के अधीन आवेदन का निपटारा––","14. సెక్షన్ 5 మరియు సెక్షన్ 6 కింద దరఖాస్తు పరిష్కారం -"]
["(2) धारा 15 के उपबन्‍धों के अधीन रहते हुए, विहित प्राधिकारी या केन्‍द्रीय सरकार का विनिश्‍चय किसी यथापूर्वोक्‍त आवेदन पर अन्‍तिम होगा और किसी न्‍यायालय में प्रश्‍नगत नहीं किया जाएगा ।","(2) సెక్షన్ 15 లోని నిబంధనలకు లోబడి, నిర్దేశించిన అధికారం లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వం యొక్క నిర్ణయం ఏదైనా దరఖాస్తుపై అవసరానికి అనుగుణంగా తుదిగా ఉంటుంది మరియు ఏ కోర్టులోనూ ప్రశ్నించబడదు."]
["[14क. राष्‍ट्रीय पहचानपत्रों का जारी करना––","[14క. జాతీయ గుర్తింపు కార్డులను జారీచేయడం- "]
["(1) केंद्रीय सरकार, भारत के प्रत्‍येक नागरिक को अनिवार्य रूप से रजिस्‍टर कर सकेगी और उसको राष्‍ट्रीय पहचान-पत्र जारी कर सकेगी ।","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం భారతదేశంలోని ప్రతి పౌరుడిని తప్పనిసరిగా నమోదు చేసి, అతనికి జాతీయ గుర్తింపు కార్డును జారీ చేయవచ్చు."]
["(2) केन्‍द्रीय सरकार, भारतीय नागरिकों का राष्‍ट्रीय रजिस्‍टर रख सकेगी और उस प्रयोजन के लिए एक राष्‍ट्रीय रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारण स्‍थापित कर सकेगी ।","(2) కేంద్ర ప్రభుత్వం భారతీయ పౌరుల జాతీయ రిజిస్టర్‌ను నిర్వహించవచ్చు మరియు ఆ ప్రయోజనం కోసం జాతీయ రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీని ఏర్పాటు చేయవచ్చు."]

{"sheet":"Packet-8","index":6,"n_rows":1000,"n_cols":2,"rows_kept":1000,"cut":false,"hidden":false,"merged":[]}
["(3) नागरिकता (संशोधन) अधिनियम, 2003 के प्रारंभ की तारीख से ही, जन्‍म और मृत्‍यु रजिस्‍ट्रीकरण अधिनियम, 1969 (1969 का 18) की धारा 3 की उपधारा (1) के अधीन नियुक्‍त भारत का महारजिस्‍ट्रार, राष्‍ट्रीय रजिस्‍ट्रीकरण प्राधिकारी के रूप में कार्य करेगा और वह नागरिक रजिस्‍ट्रीकरण महारजिस्‍ट्रार के रूप में कृत्‍य करेगा ।","(3) పౌరసత్వం (సవరణ) చట్టం, 2003 ప్రారంభించిన తేదీ నుండి, జనన మరియు మరణ నమోదు చట్టం, 1969 (1969 యొక్క 18) లోని సెక్షన్ 3లోని ఉప సెక్షన్ (1)కు లోబడి నియమించబడిన భారత దేశపు ప్రధాన రిజిస్ట్రార్, భారతదేశపు సివిల్ రిజిస్ట్రార్ జనరల్‌గా విధులను నిర్వర్తిస్తారు."]
["(4) केंद्रीय सरकार ऐसे अन्‍य अधिकारी और कर्मचारी नियुक्‍त कर सकेगी, जो नागरिक रजिस्‍ट्रीकरण महारजिस्‍ट्रार की, उसके कृत्‍यों और उत्तरदायित्‍वों के निर्वहन में, सहायता करने के लिए अपेक्षित हों ।","(4) కేంద్ర ప్రభుత్వము, సివిల్ రిజిస్ట్రేషన్ రిజిస్ట్రార్ తన విధులు మరియు బాధ్యతలను నిర్వర్తించడంలో సహాయపడటానికి అవసరమైన ఇతర అధికారులు మరియు సిబ్బందిని నియమిస్తారు."]
["(5) भारत के नागरिकों के अनिवार्य रजिस्‍ट्रीकरण में अपनाई जाने वाली प्रक्रिया ऐसी होगी जो विहित की जाए ।]","(5) భారత పౌరులు తప్పనిసరిగా నమోదులో అనుసరించాల్సిన విధానం సూచించిన విధంగా ఉంటుంది.]"]
["15. पुनरीक्षण–","15. పునర్విమర్శ-"]
["(1) विहित प्राधिकारी या किसी आफिसर या (केन्‍द्रीय सरकार से भिन्‍न) अन्‍य प्राधिकारी द्वारा इस अधिनियम के अधीन किए गए किसी आदेश से व्‍यथित व्‍यक्‍ति, उस आदेश की तारीख से तीस दिन की कालावधि के अन्‍दर के पुनरीक्षण के लिए केन्‍द्रीय सरकार से आवेदन कर सकेगा :","(1) నిర్దేశిత అధికారి లేదా ఎవరైనా అధికారి లేదా (కేంద్ర ప్రభుత్వము కాకుండా) ఇతర అధికారము ద్వారా ఈ చట్టమునకు లోబడి చేయబడ్డ ఏదైనా ఉత్తర్వు యొక్క భాధిత వ్యక్తి ఆ ఉత్తర్వు జారీ చేయబడ్డ తేదీ నుండి నుండి ముప్పై రోజుల కాల వ్యవధిలో పునర్విమర్శ కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు:"]
["परन्‍तु यदि केन्‍द्रीय सरकार का समाधान हो जाता है कि आवेदक समय पर आवेदन करने में पर्याप्‍त हेतुक से निवारित रहा था तो वह ऐसे आवेदन को तीस दिन की उक्‍त कालावधि के अवसान के पश्‍चात् भी ग्रहण कर सकेगी ।","కానీ దరఖాస్తుదారుడు నిర్ధారిత సమయములో దరఖాస్తును తగిన కారణము వలన చేయలేకపోతే మరియు ఆ కారణమును కేంద్ర ప్రభుత్వము సముచితముగా భావిస్తే ఆ ఉత్తర్వు జారీ చేయబడ్డ తేది నుండి ముప్పై రోజుల వ్యవధి ముగిసిన తర్వాత కూడా అలాంటి దరఖాస్తును సమర్పించవచ్చు."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन किसी ऐसे आवेदन की प्राप्‍ति पर केन्‍द्रीय सरकार व्‍यथित व्‍यक्‍ति के आवेदन और उस पर हुई किसी रिपोर्ट पर, जो आदेश करने वाला आफिसर या प्राधिकारी निवेदित करे, विचार करने के पश्‍चात् उस आवेदन के सम्‍बन्‍ध में ऐसा आदेश करेगी जैसा वह ठीक समझती है और केन्‍द्रीय सरकार का विनिश्‍चय अन्‍तिम होगा ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1)కు లోబడి ఏదైనా అటువంటి దరఖాస్తును స్వీకరించిన తరువాత కేంద్ర ప్రభుత్వం బాధిత వ్యక్తి యొక్క దరఖాస్తును పరిశీలించిన తరువాత మరియు దానిపై చేసిన ఏదైనా నివేదిక, ఆదేశించిన అధికారి లేదా అధికారం కోరవచ్చు, పరిశీలించిన తరువాత ఆ దరఖాస్తుకు సంబంధించి తాము సముచితముగా భావించిన ఆదేశమును జారీ చేస్తుంది మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వము యొక్క నిర్ణయము అంతిమముగా ఉంటుంది."]
["[15क. पुनर्विलोकन––","[15క) సమీక్ష -"]
["(1) केन्‍द्रीय सरकार द्वारा किए गए किसी आदेश से व्‍यथित कोई व्‍यक्‍ति, ऐसे आदेश की तारीख से तीस दिन के भीतर, ऐसे आदेश के पुनर्विलोकन के लिए आवेदन कर सकेगा :","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం చేసిన ఏదైనా ఉత్తర్వుయొక్క బాధిత ఏ వ్యక్తి అయినా, అటువంటి ఉత్తర్వు జారీ చేయబడిన తేదీ నుండి ముప్పై రోజులలోపు, అటువంటి ఉత్తర్వును సమీక్షించడానికి దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు:"]
["परंतु केंद्रीय सरकार तीस दिन की उक्‍त अवधि की समाप्‍ति के पश्‍चात्, यदि उसका यह समाधान हो जाता है कि आवेदक को समय से आवेदन करने से पर्याप्‍त कारण से निवारित किया गया था, आवेदन को ग्रहण कर सकेगी :","అయితే, ముప్పై రోజుల వ్యవధి ముగిసిన తరువాత, తగిన కారణం వలన దరఖాస్తుదారుడు సమయానికి దరఖాస్తు చేయడానికి వీలు పడకపోతే, మరియు ఆ కారణమును కేంద్రప్రభుత్వము సముచితముగా భావిస్తే, కేంద్ర ప్రభుత్వం దరఖాస్తును అంగీకరించవచ్చు:"]
["परंतु यह और कि धारा 14क के उपबंधों के अनुसार पारित किसी आदेश के पुनरीक्षण के लिए किसी आवेदन का निपटारा उस प्रक्रिया में उपबंधित रीति के अनुसार किया जाएगा, जो धारा 18 की उपधारा (2) के खंड (iक) के अधीन अधिकथित की जाए ।","సెక్షన్ 14 క యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా జారీ చేయబడిన ఆదేశము యొక్క పునర్విమర్శ కోసం ఒక దరఖాస్తును పరిష్కరించడము సెక్షన్ 18 లోని ఉప-సెక్షన్ (2) లోని భాగము (క)లో నిర్దేశించిన నిబంధనలకు అనుగుణముగా చెప్పబడిన ఆ ప్రక్రియలో వుద్దేశించబడిన రీతిలో అనుసరించబడుతుంది."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन किसी आवेदन की प्राप्‍ति पर केंद्रीय सरकार ऐसा आदेश कर सकेगी जो वह ठीक समझे और ऐसे पुनर्विलोकन पर केंद्रीय सरकार का विनिश्‍चय अंतिम होगा ।]","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) కింద ఒక దరఖాస్తు అందిన తరువాత, కేంద్ర ప్రభుత్వం తగినట్లుగా భావించే విధంగా ఆదేశమును జారీచేయవచ్చు మరియు అటువంటి సమీక్షలో కేంద్ర ప్రభుత్వ నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది.]"]
["16. शक्‍तियों का प्रत्‍यायोजन––","16. అధికారాల అప్పగింత—"]
["केन्‍द्रीय सरकार आदेश द्वारा निदेश दे सकेगी कि कोई शक्‍ति, जो उसे इस अधिनियम की उसकी धारा 10 और धारा 18 के उपबन्‍धों से भिन्‍न उपबन्‍धों में से किसी उपबन्‍ध द्वारा प्रदत्त की गई है, ऐसी परिस्‍थितियों में और ऐसी शर्तों के, यदि कोई हों, अधीन जैसी आदेश में विनिर्दिष्‍ट की जाएं, ऐसे आफिसर या प्राधिकारी द्वारा प्रयोक्‍तव्‍य होंगी जैसा इस प्रकार विनिर्दिष्‍ट किया जाए ।","ఈ చట్టం యొక్క సెక్షన్ 10 మరియు సెక్షన్ 18 లోని నిబంధనలు మినహా ఏదైనా ఉప నిబంధనలలో ఏదైనా ఉప నిబంధన ద్వారా ఇవ్వబడింది, అటువంటి పరిస్థితులలో మరియు, ఒకవేళ ఎవరైనా ఉంటే, అటువంటి పరిస్థితులకు లోబడి అటువంటి ప్రత్యేక అధికారి కేదా అధికారము ద్వారా నిర్దేశించబడాలని కేంద్ర ప్రభుత్వము ఆదేశిస్తుంది."]
["17. अपराध––","17. నేరం -"]
["जो कोई व्‍यक्‍ति किसी बात का इस अधिनियम के अधीन किया जाना या न किया जाना उपाप्‍त करने के प्रयोजन के लिए जानते हुए कोई ऐसा व्‍यपदेशन करेगा जो किसी तात्त्विक विशिष्‍टि में मिथ्‍या है, वह कारावास से, जिसकी अवधि [पांच वर्ष] तक की हो सकेगी, या [जुर्माने से, जो पचास हजार रुपए तक का हो सकेगा] या दोनों से, दण्‍डनीय होगा ।","ఈ చట్టం ప్రకారం చేయవలసినది లేదా చేయకూడనిది ఏదైనా విషయమును కనుగొనే ఉద్దేశ్యంతో, తప్పుడి సూచనలు ఇచ్చినప్పుడు అతనికి [ఐదు సంవత్సరముల వరకు] కారాగార వాసము, లేదా [ఐదు వేల రూపాయల వరకు జరిమానా విధించబడుతుంది], ఒక్కోసారి రెండూ విధించబడతాయి."]
["18. नियम बनाने की शक्‍ति–","18. నియమాలు చేసే అధికారము—"]
["(1) केन्‍द्रीय सरकार इस अधिनियम के प्रयोजनों को कार्यान्‍वित करने के लिए नियम शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, बना सकेगी ।","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం, అధికారిక పత్రములో ప్రకటన ద్వారా, ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాలను అమలు చేయడానికి నియమాలను రూపొందించవచ్చు."]
["(2) विशिष्‍टतया और पूर्वगामी शक्‍ति की व्‍यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना ऐसे नियम निम्‍नलिखित के लिए उपबन्‍ध कर सकेंगे––","(2) పైన పేర్కొన్న అధికారము యొక్క ప్రాబల్యానికి ప్రత్యేకంగా మరియు పక్షపాతం లేకుండా, అటువంటి నియమాలు కింది వాటికి అందించబడతాయి: -"]
["(क) इस अधिनियम के अधीन रजिस्‍ट्रीकृत होने के लिए अपेक्षित या प्राधिकृत किसी बात का रजिस्‍ट्रीकरण तथा ऐसे रजिस्‍ट्रीकरण के बारे में शर्तें और निर्बन्‍धन;","(క) ఈ చట్టం క్రింద రిజిస్ట్రేషన్ చేయడానికి అవసరమైన లేదా అధికారం ఉన్న ఏదైనా రిజిస్ట్రేషన్ మరియు అటువంటి రిజిస్ట్రేషన్‌కు సంబంధించిన నిబంధనలు మరియు షరతులు"]
["[(कक) वह प्ररूप और रीति, जिसमें धारा 4 की उपधारा (1) के अधीन कोई घोषणा की जाएगी ;]","[(కక) సెక్షన్ 4 లోని ఉప-సెక్షన్ (1) కింద ఏదైనా డిక్లరేషన్ చేయవలసిన రూపం మరియు పద్ధతి ;]"]
["(ग) इस अधिनियम के अधीन राजनिष्‍ठा की शपथ दिलाना और लेना और वह समय जिसके अन्‍दर और वह रीति जिसमें ऐसी शपथें ली जाएंगी और अभिलिखित की जाएंगी;","(గ) ఈ చట్టం ప్రకారం దౌత్యం యొక్క ప్రమాణాలు నిర్వహించడం మరియు తీసుకోవడం మరియు ఏ సమయములో అయితే అటువంటి ప్రమాణాలు మరియుపద్దతి ప్రకారం తీసుకోబదుతుందో మరియు నమోదుచేయబడుతుంది."]
["(घ) किसी व्‍यक्‍ति द्वारा इस अधिनियम के अधीन दिए जाने के लिए, अपेक्षित या प्राधिकृत किसी सूचना का दिया जाना;","(ఘ) ఈ చట్టం క్రింద ఇవ్వడానికి ఒక వ్యక్తికి అవసరమైన లేదా అధికారం కలిగిన ఏదైనా సమాచారమును ఇవ్వడం;"]
["(ङ) इस अधिनियम के अधीन नागरिकता से वंचित किए गए व्‍यक्‍तियों के रजिस्‍ट्रीकरण का रद्दकरण और उनसे सम्‍बद्ध देशीयकरण के प्रमाणपत्रों का रद्दकरण और संशोधन और उन प्रयोजनों के लिए ऐसे प्रमाणपत्रों का परिदत्त किया जाना;","(ఙ) ఈ చట్టం ప్రకారం పౌరసత్వం కోల్పోయిన వ్యక్తుల నమోదును రద్దు చేయడం మరియు నమోదు చేయడం మరియు దానితో జతచేయబడిన సహజత్వం యొక్క ధృవపత్రాల ఉపసంహరణ మరియు ఆ ప్రయోజనాల కోసం అటువంటి ధృవపత్రాల పంపిణీ చేయడం;"]
["[(ङङ) वह रीति जिससे और वह प्ररूप जिसमें तथा वह प्राधिकारी जिसको धारा 6क की उपधारा (6) के खंड (क) और (ख) में निर्दिष्‍ट घोषणाएं प्रस्‍तुत की जाएंगी और ऐसी घोषणाओं से सम्‍बन्‍धित अन्‍य विषय];","[(ఙఙ) సెక్షన్ 6 ఎలోని ఉప-సెక్షన్ (6) లోని భాగము (క) మరియు (ఖ) లో పేర్కొన్నప్రకటనలు ఏ విధమైన మరియు రూపం మరియు అధికారం సమర్పించబడతాయి మరియు అటువంటి ప్రకటనలకు సంబంధించిన ఇతర విషయాలు:]"]
["[(ङङक) ऐसी शर्तें और रीति जिनके अध्‍यधीन किसी व्‍यक्‍ति को धारा 7क की उपधारा (1) के अधीन भारत के कार्डधारक विदेशी नागरिक के रूप में रजिस्‍ट्रीकृत किया जा सकेगा;","[(ఙఙక) సెక్షన్ 7 ఎలోని ఉప-సెక్షన్ (1) కింద ఒక వ్యక్తిని భారతదేశ కార్డ్ కలిగిన్ వ్యక్తిని విదేశీ పౌరునిగా నమోదు చేయగల షరతులు మరియు విధానం;"]
["(ङङख) धारा 7ग की उपधारा (1) के अधीन भारत के विदेशी नागरिक के कार्ड के त्‍यजन की घोषणाएं करने की रीति;]","(ఙఙఖ) సెక్షన్ 7 గ యొక్క ఉప-సెక్షన్ (1) కింద భారతదేశము యొక్క విదేశీ పౌరుని యొక్క పౌరసత్వము యొక్క కార్డును వదిలివేసే విధానం;] "]
["(च) भारत के बाहर पैदा होने वाले या मरने वाले किसी वर्ग या अभिवर्णन के व्‍यक्‍तियों के जन्‍मों और मृत्‍युओं का भारतीय कौन्‍सलेटों में रजिस्‍ट्रीकरण;","(చ) భారతదేశం వెలుపల జన్మించినలేదా మరణించినఏదైనా వర్గము ఏదైనా తరగతి లేదా అభివర్ణించిన వ్యక్తుల యొక్క పుట్టుక మరియు మరణాల వివరములను భారత కాన్సులేట్ నందు నమోదు చేయడం ;"]
["(छ) इस अधिनियम के अधीन के आवेदनों, रजिस्‍ट्रीकरणों, घोषणाओं और प्रमाणपत्रों के सम्‍बन्‍ध में, राजनिष्‍ठा की शपथ लेने के सम्‍बन्‍ध में और दस्‍तावेजों की प्रमाणित या अन्‍य प्रतियों के प्रदाय के सम्‍बन्‍ध में फीसों का उद्‌ग्रहण और संग्रहण;","(ఛ) ఈ చట్టమునకు లోబడి దరఖాస్తుల, నమోదుల, ప్రకటనల మరియు ధృవీకరణ పత్రములకు సంబంధించి, మరియు దస్తావేజుల యొక్క ధృవీకరణ లేదా ఇతర ప్రతుల జారీలకు సంబంధించిన రుసుముల విధింపు మరియు వసూలు: "]
["(ज) किसी अन्‍य देश की नागरिकता के अर्जन के प्रश्‍न को अवधारित करने के लिए प्राधिाकरी, वह प्रक्रिया जिसका अनुसरण ऐसे प्राधिकारी द्वारा किया जाएगा और ऐसे मामलों से सम्‍बद्ध साक्ष्‍य के नियम;","(జ) ఏదైనా ఇతర దేశం యొక్క పౌరసత్వం పొందే ప్రశ్నను నిర్ణయించే అధికారం, అటువంటి విధానమును అనుసరించే ప్రక్రియు మరియు అటువంటి విషయాలకు సంబంధించిన సాక్ష్యముల యొక్క నియమములు;"]
["(झ) वह प्रक्रिया जिसका अनुसरण धारा 10 के अधीन नियुक्‍त की गई जांच समितियों द्वारा किया जाएगा और ऐसी समितियों को सिविल न्‍यायालयों की शक्‍तियों, अधिकारों और विशेषाधिकारों में से किसी का प्रदाय;","I) సెక్షన్ 10 కింద నియమించబడిన విచారణ కమిటీలు అనుసరించాల్సిన విధానం మరియు అటువంటి కమిటీలకు సివిల్ న్యాయస్థానముల యొక్క అధికారాలు, హక్కులు మరియు న్అయాయస్ధిథానములకారాలను సరఫరా చేయడం;"]
["[(झक) धारा 14क की उपधारा (5) के अधीन भारत के नागरिक के अनिवार्य रजिस्‍ट्रीकरण में अपनाई जाने वाली प्रक्रिया;]","[(I) సెక్షన్ 14 ఎలోని ఉప-సెక్షన్ (5) కింద భారత పౌరుడి తప్పనిసరి నమోదులో అనుసరించాల్సిన విధానం;]"]
["(ञ) वह रीति जिसमें पुनरीक्षण के लिए आवेदन किया जा सकेगा और वह प्रक्रिया जिसका अनुसरण ऐसे आवेदनों को निपटाने में केन्‍द्रीय सरकार द्वारा किया जाएगा; तथा","(ఞ) పునర్విమర్శ కోసం ఒక దరఖాస్తు చేయగల విధానం మరియు అటువంటి దరఖాస్తులను పరిష్కరించడములో కేంద్ర ప్రభుత్వం అనుసరించే విధానం; మరియు"]
["(ट) कोई अन्‍य विषय जो इस अधिनियम के अधीन विहित किया जाना है या किया जाए ।","(ట) ఈ చట్టం ప్రకారం సూచించబడే లేదా సూచించబడవలసిన ఏదైనా ఇతర విషయం."]
["(3) इस धारा के अधीन कोई नियम बनाने में केन्‍द्रीय सरकार यह उपबन्‍ध कर सकेगी कि उसका भंग जुर्माने से, जो एक हजार रुपए तक का हो सकेगा, दण्‍डनीय होगा :","3) ఈ చట్టమునకు లోబడి ఏదైనా నియమాన్ని రూపొందించడము మరియు దానిని ఉల్లంఘిస్తే, ఆ నేరమునకు వెయ్యి రూపాయలకు వరకు జరిమానాను కేంద్ర ప్రభుత్వము విధించగలదు:"]
["[परंतु यह कि उपधारा (2) के खंड (झक) में विनिर्दिष्‍ट किसी विषय के संबंध में बनाया गया कोई नियम यह उपबंध कर सकेगा कि उसका कोई भंग ऐसी अवधि के करावास से, जो तीन मास तक की हो सकेगी या जुर्माने से जो पांच हजार रुपए तक का हो सकेगा या दोनों से दंडनीय होगा ।]","[ఉప-సెక్షన్ (2) లోని భాగము (ఝక) లో నిర్దేశించబడిన ఏదైనా ఒక విషయమునకు సంబంధించి ఏదైనా నియమం ఉంటే, దాని యొక్క ఏదైనా ఉల్లంఘనకు మూడు నెలల నుండి ఐదు నెలల వరకు కారాగారవాసము మరియు వెయ్యి రూపాయల వరకు జరిమానా లేదా ఒక్కోసారి రెండు శిక్షలూ విధించబడతాయి.]"]
["[(4) इस धारा के अधीन बनाया गया प्रत्‍येक नियम, बनाए जाने के पश्‍चात् यथाशीघ्र, संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष, जब वह सत्र में हो, कुल तीस दिन की अवधि के लिए रखा जाएगा ।","[(4) ఈ చట్టమునకు లోబడి చేయబడిన ప్రతి నియమం, ప్రతి పార్లమెంటు సభ సమక్షములో, అది సమావేశమైన వెంటనే, మొత్తం ముప్పై రోజుల వ్యవధి వరకు ఉంచబడుతుంది."]
["किन्‍तु नियम के ऐसे परिवर्तित या निष्‍प्रभाव होने से उसके अधीन पहले की गई किसी बात की विधिमान्‍यता पर प्रतिकूल प्रभाव नहीं पड़ेगा ।]","కానీ నియమం యొక్క అటువంటి మార్పు లేదా రద్దు జరిగినప్పుడు గతంలో దాని కింద చేసిన ఏదైనా విషయము యొక్క చెల్లుబాాటు ను ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేయదు.]"]
["[द्वितीय अनुसूची","[రెండవ షెడ్యూల్"]
["[धारा 5(2) और धारा 6(2) देखिए]","[సెక్షన్ 5(2) మరియు సెక్షన్ 6(2) చూడండి]"]
["राजनिष्‍ठा की शपथ","ప్రమాణ స్వీకారం"]
["मैं, क ख ………………. सत्‍यनिष्‍ठा से प्रतिज्ञान करता हूं (या शपथ लेता हूं) कि मैं विधि द्वारा स्‍थापित भारत के संविधान के प्रति सच्‍ची श्रद्धा और निष्‍ठा रखूंगा और यह कि में भारत की विधियों का श्रद्धापूर्वक अनुपालन करूंगा और भारत के नागरिक के रूप में अपने कर्तव्‍यों को पूरा करूंगा ।]","నేను, క ఖ ………………. ఈ చట్టం ద్వారా స్థాపించబడిన భారత రాజ్యాంగంపై నిజమైన భక్తి మరియు విధేయతను పాటిస్తానని మరియు నేను భారతదేశ చట్టాలను శ్రద్ధ మరియు భక్తితో పాటిస్తానని మరియు భారత పౌరుడిగా నా విధులను నిర్వర్తిస్తానని పూర్తి సత్యనిష్ఠతో ధృవీకరిస్తున్నాను (లేదా ప్రమాణం చేస్తున్నాను).]"]
["[धारा 6(1) देखिए]","[సెక్షన్ 6(1) చూడండి]"]
["देशीयकरण के लिए अर्हताएं","పౌరసత్వమునకు అర్హతలు"]
["ऐसे व्‍यक्‍ति के देशीकरण के लिए, अर्हताएं ये हैं कि––","అటువంటి వ్యక్తి యొక్క పౌరసత్వము కోసం కోసం, అర్హతలు ఏమిటంటే-"]
["(क) वह किसी ऐसे देश की प्रजा या नागरिक नहीं है जहां भारत के नागरिक देशीयकरण द्वारा उस देश की प्रजा या नागरिक बनने से उस देश की विधि या प्रथा द्वारा निवारित है;","(క) ఏదైనా దేశానికి చెందిన ఒక పౌరుడు లేదా నాగరికుడు కాని వ్యక్తి, భారత దేశ పౌరసత్వము ద్వారా ఆ దేశము యొక్క పొరుడు లేదా నాగరికుడు కావడానికి ఆ దెశము యొక్క చట్టము లేదా పద్ధతుల ద్వారా నివారింపబడతారు."]
["(ख) यदि वह किसी देश का नागरिक है, [7][तो वह भारतीय नागरिकता के लिए अपना आवेदन स्‍वीकार होने की दशा में उस देश की नागरिकता त्‍यागने का वचन देता है] ;","(ఖ) అతను ఒక దేశం యొక్క పౌరుడు అయితే, [7] [అప్పుడు అతను భారతీయ పౌరసత్వం కోసం తన దరఖాస్తును స్వీకరింపబడిన సందర్భంలో ఆ దేశం యొక్క పౌరసత్వాన్ని త్యజిస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేస్తారు];"]
["(ग) आवेदन की तारीख से अव्‍यवहित पूर्व बारह मास की कालावधि भर वह या तो भारत में निवासी रहा है या भारत में की किसी सरकार की सेवा में रहा है अथवा भागत: निवासी रहा है और भागत: सेवा में रहा है :","(గ) దరఖాస్తు తేదీకి ముందు పన్నెండు నెలల కాలమంతా, అతను భారతదేశంలో నివసించి ఉంటే లేదా భారతదేశంలోని ఏదైనా ప్రభుత్వ సేవలో ఉన్నా లేదా పాక్షిక నివాసిగా ఉన్నా మరియు సేవలో ఉన్నారు:"]
["[परंतु यदि केन्‍द्रीय सरकार का यह समाधान हो जाता है कि विशेष परिस्‍थितियां विद्यमान हैं, तो वह ऐसी परिस्‍थितियों को अभिलिखित करने के पश्‍चात् बारह मास की अवधि को अधिकतम तीस दिन तक के लिए शिथिल कर सकेगी, जो विभिन्‍न खंडों में हो सकेंगी ;]","[కానీ ప్రత్యేక పరిస్థితులు ఉన్నాయని కేంద్ర ప్రభుత్వం సముచితముగా భావిస్తే, అటువంటి పరిస్థితులను నమోదు చేసిన తర్వాత గరిష్టంగా ముప్పై రోజుల వరకు పన్నెండు నెలల వ్యవధిని సడలించవచ్చు, ఇది వివిధ విభాగాలలో ఉండవచ్చు;]"]
["(घ) बारह मास की उक्‍त कालावधि पूर्व के [8][चौदह वर्षों] के दौरान वह ऐसी कालावधियों के लिए जो कुल मिला कर 2[ग्‍यारह वर्ष] से कम नहीं है या तो भारत में निवासी रहा या भारत में की किसी सरकार की सेवा में रहा है अथवा भागत: निवासी रहा है और भागत: सेवा में रहा है;","(ఘ) పన్నెండు నెలల కాలమునకు ముందు [8] [పద్నాలుగు సంవత్సరాలు] ల కాలములో, అటువంటి కాలవ్యవధి కోసం మొత్తం కలిపి 2 [పదకొండు సంవత్సరాలు] లోపు, భారతదేశంలో నివసించినా లేదా భారతదేశంలోని ఏదైనా ప్రభుత్వం సేవలో ఉన్నా లేదా భారత దేశములో పాక్షికముగా నివాసముఉన్నా లేక పాక్షికముగా ప్రభుత్వ సేవ చేస్తున్నా;"]
["(ङ) वह अच्‍छे शील का है;","(4) అతను మంచి నమ్రత గలవాడు;"]
["(च) वह संविधान की अष्‍टम् अनुसूची में विनिर्दिष्‍ट किसी भाषा का यथायोग्‍य ज्ञान रखता है, तथा","(చ) రాజ్యాంగంలోని ఎనిమిది షెడ్యూల్‌లో పేర్కొన్న ఏదైనా భాషపై ఆయన తగినంత పరిజ్ణానమును కలిగి ఉన్నారు, మరియు"]
["[(2) प्रत्‍येक सदस्‍य ऐसे सदस्‍य की हैसियत में अपनी पदावधि के दौरान, भारत में किसी स्‍थान से भारत में किसी अन्‍य स्‍थान को अपने द्वारा [अकेले या पति या पत्‍नी के साथ या साथियों या नातेदारों की किसी संख्‍या के साथ) की गई वायुमार्ग द्वारा प्रत्‍येक एकतरफा यात्रा के लिए जो धारा 4 या इस धारा की उपधारा (1) के दूसरे परन्‍तुक या धारा 6ग में निर्दिष्‍ट यात्रा से भिन्‍न है वायुमार्ग के किराए के बराबर रकम पाने का हकदार होगा :","[2) ప్రతి సభ్యుడు తన పదవీకాలంలో, భారతదేశంలోని ఏ ప్రదేశం నుండి, భారతదేశంలోని ఏ ఇతర ప్రదేశానికి స్వయంగా [ఒంటరిగా లేదా భర్త లేదా భార్యతో లేదా ఎంతమంది సహచరులు లేదా బంధువులతో) ప్రతి వన్-వే ప్రయాణానికి వాయుమార్గ ఛార్జీలకు సమానమైన మొత్తానికి అర్హత ఉంటుంది, ఇది రెండవ నిబంధన నుండి సెక్షన్ 4 లేదా ఈ విభాగం యొక్క ఉప-విభాగం (1) లేదా సెక్షన్ 6సిలో పేర్కొన్న ప్రయాణం నుండి భిన్నంగా ఉంటుంది:"]
["[परंतु इस उपधारा के अधीन ऐसी यात्राओं की कुल संख्‍या प्रतिवर्ष चौंतीस यात्राएं होगी :]","[కానీ ఈ ఉప-విభాగం కింద మొత్తం సందర్శనల సంఖ్య సంవత్సరానికి ముప్పై నాలుగు ట్రిప్పులు:]"]
["[परन्‍तु यह और कि जहां किसी सदस्‍य द्वारा वायु मार्ग द्वारा की गई यात्राओं की संख्‍या [चौंतीस से कम] है, वहां उसके द्वारा न की गई ऐसी यात्राओं की संख्‍या आगामी वर्ष के लिए अग्रनीत हो जाएंगी :]","[అయితే, ఒక సభ్యుడు విమానంలో చేసిన ప్రయాణాల సంఖ్య [ముప్పై నాలుగు కన్నా తక్కువ], అతను చేయని ప్రయాణాల సంఖ్య తరువాతి సంవత్సరానికి ముందుకు తీసుకెళ్లబడుతుంది:]"]
["[पंरतु यह भी कि किसी सदस्‍य का/की, यथास्‍थिति, पत्‍नी/पति या साथी अकेला/अकेली भारत में किसी स्‍थान से भारत में किसी ऐसे स्‍थान को, ऐसे सदस्‍य से भेंट करने के प्रयोजन के लिए वायु मार्ग द्वारा अधिकतम आठ यात्राए कर सकेगा/सकेगी और ऐसी यात्रा उपधारा (2) के पहले परंतुक में निर्दिष्‍ट 3[चौंतीस यात्राओं] की गणना करने के प्रयोजन के लिए सम्‍मिलित की जाएगी :]","[అయితే, ఒక సభ్యుడు/లు, భార్య/భర్త లేదా భాగస్వామి ఒంటరిగా/ఒంటరిగా, అలాంటి సభ్యుడిని కలవడానికి భారతదేశంలోని ఒక ప్రదేశం నుండి భారతదేశంలోని ఒక ప్రదేశానికి గరిష్టంగా ఎనిమిది ప్రయాణాలు చేయవచ్చు. మరియు అటువంటి ప్రయాణం మొదటి నిబంధనలో పేర్కొన్న 3 [ముప్పై నాలుగు ప్రయాణాలను] ఉప-విభాగం (2) కు లెక్కించడం కోసం చేర్చబడుతుంది:]"]
["[परंतु यह और भी कि यदि कोई सदस्‍य वर्ष में उसे अनुज्ञेय ऐसी चौंतीस यात्राओं से अधिक यात्राएं वायु मार्ग द्वारा करता है तो उसे आठ से अनधिक ऐसी यात्राओं को उन यात्राओं की संख्‍या से जिनका वह हकदार होगा जो ठीक बाद के वर्ष में उसके खाते में प्रोद्भूत हों, समायोजित करने के लिए, अनुज्ञात किया जा सकेगा ।]","[అయితే, ఒక సభ్యుడు ఒక సంవత్సరంలో గాలి ద్వారా అనుమతించబడిన ముప్పై నాలుగు కంటే ఎక్కువ ప్రయాణాలను చేస్తుంటే, తరువాతి సంవత్సరంలో తన ఖాతాలో అర్హత పొందే అటువంటి ప్రయాణాల సంఖ్య ద్వారా ఎనిమిది కంటే ఎక్కువ ప్రయాణాలకు అర్హత పొందదు. సంపాదించండి, సర్దుబాటు చేయడానికి అనుమతించబడవచ్చు.]"]
["[(3) उपधारा (2) में किसी बात के होते हुए भी, ऐसे सदस्‍य को, जो, यथास्‍थिति, राज्‍य सभा के सभापति या लोक सभा के अध्‍यक्ष की राय में, शारीरिक रूप से इतना असमर्थ है कि वह वायु मार्ग या रेलगाड़ी से यात्रा नहीं कर सकता है, पूर्ण सड़क यात्रा के लिए मील भत्ता दिया जाएगा ।]","[(3) ఉప-సెక్షన్ (2) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఒక సభ్యుడు, రాజ్యసభ ఛైర్మన్ లేదా లోక్సభ స్పీకర్ అభిప్రాయం ప్రకారం, శారీరకంగా అసమర్థుడు, గాలి ద్వారా లేదా రైలు ద్వారా ప్రయాణం. ప్రయాణించలేము, పూర్తి రహదారి యాత్రకు మైలేజ్ భత్యం ఇవ్వబడుతుంది.]"]
["स्‍पष्‍टीकरण 1––","వివరణ 1––"]
["धारा 4 की उपधारा (1) के ख्‍ांड (ग) और उपधारा (2) के उपबंध यावत्शक्‍य, इस धारा के अधीन संदेय यात्रा भत्तों को वैसे ही लागू होंगे, जैसे वे उस धारा के अधीन संदेय यात्रा भत्तों को लागू होते हैं ।","సెక్షన్ 4 లోని సబ్ సెక్షన్ (1) లోని క్లాజ్ (సి) మరియు సబ్ సెక్షన్ (2) లోని నిబంధనలు ఈ సెక్షన్ కింద చెల్లించాల్సిన ప్రయాణ భత్యాలకు వర్తిస్తాయి, అదే విధంగా ఆ సెక్షన్ కింద చెల్లించాల్సిన ప్రయాణ భత్యాలకు అవి వర్తిస్తాయి"]
["स्‍पष्‍टीकरण 2––","వివరణ 2––"]
["इस धारा के प्रयोजनों के लिए, “वर्ष” से अभिप्रेत है––","ఈ విభాగం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, \"సంవత్సరం\" అంటే-"]
["(i) किसी ऐसे व्‍यक्‍ति की दशा में जो संसद् सदस्‍य वेतन, भत्ता और पेंशन (संशोधन) अधिनियम, 1985 के प्रारंभ पर सदस्‍य है, ऐसे प्रारंभ से शुरू होने वाला वर्ष और प्रत्‍येक पश्‍चात्‌वर्ती वर्ष;","i) ఎవరైనా పార్లమెంట్ సభ్యుల జీతం, భత్యం మరియు పెన్షన్ (సవరణ) చట్టం, 1985లో సభ్యుడైన వ్యక్తి విషయంలో, అటువంటి ప్రారంభం నుండి ప్రారంభమైన సంవత్సరం మరియు దాని తరువాత ప్రతి ఒక్క సంవత్సరం;"]
["(ii) किसी ऐसे व्‍यक्‍ति की दशा में जो ऐसे प्रारंभ के पश्‍चात् सदस्‍य बनता है, ऐसी तारीख से जिसको ऐसे सदस्‍य के रूप में उसकी पदावधि प्रारंभ होती है, शुरू होने वाला वर्ष और प्रत्‍येक पश्‍चात्‌वर्ती वर्ष ।","(ii) ప్రారంభించిన తర్వాత సభ్యుడైన వ్యక్తి విషయంలో, అటువంటి సభ్యునిగా అతని పదవీ కాలము ప్రారంభమైన తేదీ నుండి మరియు ప్రారంభమయిన సంవత్సరం మరియు ప్రతీ ఒక్క తరువాత సంవత్సరం."]
["[स्‍पष्‍टीकरण––3","[వివరణ –– 3"]
["उपधारा (2) के प्रयोजनों के लिए, 2[पति या पत्‍नी, साथियों या नातेदारों द्वारा की गई कोई यात्रा उस धारा के पंरतुक में विनिर्दिष्‍ट [चौंतीस यात्राओं] की संगणना करने में जोड़ी जाएगी ।","ఉప- సెక్షన్ (2), 2 [భర్త లేదా భార్య, సహచరులు లేదా బంధువుల ద్వారా ఏదైనా ప్రయాణం ఆ సెక్షన్ యొక్క పాయింట్‌లో పేర్కొన్న [ముప్పై నాలుగు ప్రయాణాల] గణనకు చేర్చబడుతుంది."]
["[5क. मार्गस्‍थ वास-सुविधा––","[5క. రవాణా వసతి––"]
["जहां धारा 4 की उपधारा (4) में निर्दिष्‍ट व्‍यक्‍ति दिल्‍ली आता है, वहां वह ऐसी मार्गस्‍थ वास-सुविधा के लिए ऐसी अवधि के लिए, जो संयुक्‍त समिति द्वारा धारा 9 की उपधारा (3) के खंड (गगग) के अधीन बनाए गए नियमों द्वारा विहित की जाए, हकदार होगा ।]","సెక్షన్ 4 లోని ఉప-సెక్షన్ (4) లో సూచించబడిన వ్యక్తి ఢిల్లీకి వస్తాడు, అటువంటి సమయములో అతను రవాణా నివాస వసతుల కోసం ఉమ్మడి కమిటీ మరియు సెక్షన్ 9 లోని ఉప సెక్షన్ (3) లోని భాగము (గగగ)కు లోబడి చేయబడిన నియమముల ద్వారా సూచించడానికి అర్హత కలిగి ఉంటారు."]
["[6. रेल द्वारा मुफ्त यात्रा––","[6. ఉచిత రైలు ప్రయాణము––"]
["(1) प्रत्‍येक सदस्‍य को [5][किसी रेलगाड़ी के वातानुकूलित प्रथम दर्जे या अभिजात्‍य दर्जे का एक मुफ्त अनन्‍तरणीय पास दिया जाएगा, जिससे वह भारत में किसी रेल से किसी समय यात्रा करने का हकदार होगा ।","1) ప్రతి సభ్యునికి [5] [ఎయిర్ కండిషన్డ్ ఫస్ట్ క్లాస్ లేదా రైలు యొక్క ఎలైట్ క్లాస్ యొక్క ఉచిత బదిలీ చేయలేని పాస్ ఇవ్వబడుతుంది, ఇది భారతదేశంలో ఏ రైలు ద్వారా ఎప్పుడైనా ప్రయాణించడానికి అర్హత కలిగిస్తుంది."]
["[इस उपधारा तथा धारा 6क और 6ख के प्रयोजनों के लिए], सदस्‍य के अन्‍तर्गत मंत्रियों के सम्‍बलम् और भत्तों से संबंधित अधिनियम, 1952 (1952 का 58) में यथापरिभाषित मंत्री [संसद् में विपक्षी नेता वेतन और भत्ता अधिनियम, 1977 (1977 का 33) में यथापरिभाषित विपक्षी नेता] तथा संसद् अधिकारी वेतन और भत्ता अधिनियम, 1963 (1963 का 20) में यथापरिभाषित राज्‍य सभा के सभापति से भिन्‍न संसद् के अधिकारी होंगे ।","[ఈ ఉప సెక్షన్ మరియు సెక్షన్ 6 క మరియు 6ఖ ల యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, సభ్యుల కింద మంత్రుల-సంబంధిత కమీషన్లు మరియు అలవెన్సు చట్టం, 1952 (1952 లో 58) లో నిర్వచించిన విధంగా మంత్రి [పార్లమెంటు ప్రతిపక్ష నేత జీతం మరియు భత్యాల చట్టం, 1977 (1977 లో 33) ) లో నిర్వచించినట్లు ), ప్రతిపక్ష నాయకుడు నిర్వచించిన విధంగా] మరియు పార్లమెంటు అధికారి 1963 లో జీతాలు మరియు భత్యాల చట్టం (1963 లో 20) లో నిర్వచించిన విధంగా రాజ్యసభ సభాపతి కాకుండా పార్లమెంటు యొక్క వివిధ అధికారులు ఉండాలి."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन किसी सदस्‍य को जारी किया गया मुफ्त रेल पास उसकी पदावधिपर्यन्‍त विधिमान्‍य होगा और ऐसी अवधि की समाप्‍ति पर, वह पास, यथास्‍थिति लोक सभा या राज्‍य सभा के सचिव को वापस कर दिया जाएगा :","(2) ఉప సెక్షన్ (1) కింద సభ్యునికి జారీ చేయబడిన ఉచిత రైలు పాస్ అతని పదవీకాలము ఉన్నంతవరకూ చెల్లుబాటవుతుంది మరియు ఆ పదవీ కాలం ముగిసిన తరువాత, యథావిధిగా లోక్ సభ లేదా రాజ్యసభ యొక్క కార్యదర్శికి తిరిగి ఇచ్చివేయబడుతుంది."]
["परन्‍तु जहां कोई ऐसा पास किसी नए सदस्‍य को उसके संसद् के किसी सदन में अपना स्‍थान ग्रहण करने के पूर्व जारी किया गया है, वहां वह उस सदन के सत्र में, अपना स्‍थान ग्रहण करने के लिए उपस्‍थित होने के लिए उस पास का उपयोग करने का हकदार होगा ।","కాని ఎవరైనా ఒక కొత్త సభ్యుడికి అతను లేదా ఆమె పార్లమెంటు సభలో చోటు దక్కించుకోవడానికి ముందే అటువంటి పాస్ జారీ చేయబడినప్పుడు, అతను / ఆమె ఆ పాస్ ను ఆ సభ యొక్క సెషన్లో అతని / ఆమె స్థానాన్ని పొందటానికి హాజరు కావడానికి ఆ పాస్ ను ఉపయోగించడానికి అర్హత కలిగి ఉంటారు."]
["(3) जब तक उपधारा (1) के अधीन किसी सदस्‍य को मुफ्त रेल पास न दिया जाए तब तक वह धारा 4 की उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट प्रकृति की अपने द्वारा की गई किसी रेल यात्रा के लिए [6][किसी रेलगाड़ी के वातानुकूलित प्रथम दर्जे या अभिजात्‍य दर्जे] के एक टिकट के किराए के बराबर रकम का हकदार होगा और यह समझा जाएगा कि वह इस प्रकार सदैव हकदार था ।","(3) ఒక సభ్యునికి ఉప-సెక్షన్ (1) కి లోబడి ఉచిత రైలు పాస్ ఇవ్వకపోతే, సెక్షన్ 4 లోని ఉప-సెక్షన్ (1) లో నిర్ధిష్ట స్వభావము ద్వారాచేయబడ్డ ఏదైనా రైలు ప్రయాణము కోసం [6] ఎయిర్ కండిషన్డ్ ఫస్ట్ క్లాస్ లేదా ఎలైట్ క్లాస్ యొక్క టికెట్ ఛార్జీకి సమానమైన మొత్తానికి అతనికి అర్హత ఉంటుంది] మరియు అతను ఎల్లప్పుడూ అలాంటి అర్హత కలిగి ఉంటాడని భావించబడుతుంది."]
["(4) कोई ऐसा सदस्‍य जो सदस्‍य न रह जाने पर अपना पास वापस कर देता है, यदि वह धारा 4 की उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट प्रकृति की कोई वापसी यात्रा रेल द्वारा करता है, तो उस यात्रा की बाबत [किसी रेलगाड़ी के वातानुकूलित प्रथम दर्जे या अभिजात्‍य दर्जे] के एक टिकट के किराए के बराबर रकम का हकदार होगा और यह समझा जाएगा कि वह इस प्रकार सदैव हकदार था ।","(4) ఒక సభ్యుడు, అతను సభ్యుడుగా కొనసాగకపోతే, తన పాస్ ను తిరిగి ఇచ్చివేస్తారు,కాని అతను సెక్షన్ 4 లోని ఉప-సెక్షన్ (1) లో నిర్ధిష్ట యొక్క ఏదైనా తిరుగు ప్రయాణము రైలు ద్వారా చేస్తే, ఆ ప్రయాణానికి సంబంధించి [రైలు యొక్క ఎయిర్ కండిషన్డ్ ఫస్ట్ క్లాస్ లేదా ఎలైట్ క్లాస్] ఒక టికెట్ ఛార్జీకి సమానమైన మొత్తానికి అర్హులు మరియు అతను ఎల్లప్పుడూ అలాంటి అర్హత కలిగి ఉంటాడని భావించబడుతుంది."]
["(5) इस धारा की किसी भी बात का यह अर्थ नहीं लगाया जाएगा कि वह किसी सदस्‍य को किन्‍हीं ऐसे यात्रा भत्तों का हकदार नहीं बनाती है, जिनका वह इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन अन्‍यथा हकदार है ।]","(5) ఎవరైనా సభ్యునికి ఏదైనా ఒక యాత్రకు ప్రయాణ భత్యాలకు అర్హత ఉన్నట్లుగా ఈ చట్టము యొక్క ఏ విషయము యొక్క అర్థమును ఇవ్వదు, ఇది కాకుండా దీని కోసం అతను ఈ చట్టమునకు చెందిన నిబంధనలకు అర్హుడుగా ఉంటాడు."]
["[6क. स्‍टीमर द्वारा मुफ्त यात्रा––","[6 క స్టీమర్ ద్వారా ఉచిత ప్రయాణం—"]
["(1) [धारा 6 के उपबंधों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, अंडमान और निकोबार द्वीप संघ राज्‍यक्षेत्र या लक्षद्वीप संघ राज्‍यक्षेत्र का प्रतिनिधित्‍व करने वाला प्रत्‍येक सदस्‍य––","(1) [సెక్షన్ 6 లోని నిబంధనలపై వ్యతిరేక ప్రభావమును పడనివ్వకుండా, యూనియన్ టెరిటరీ ఆఫ్ అండమాన్ మరియు నికోబార్ ద్వీప సమూహమునకు లేదా కేంద్ర పాలక ప్రాంతమైన లక్షద్వీప్‌కు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న ప్రతి ఒక్క సభ్యుడు."]
["(क) एक मुफ्त अनंतरणीय पास पाएगा, जिससे कि वह अपने निर्वाचन-क्षेत्र के किसी एक भाग तथा दूसरे भाग के बीच और अपने निर्वाचन-क्षेत्र के एक भाग तथा भारत की मुख्‍य भूमि के निकटतम पत्तन के बीच स्‍टीमर से उच्‍चतम दर्जे में किसी भी समय यात्रा करने का हकदार होगा; और","(క) ఒక ఉచిత బదిలీ చేయదగిన పాస్ ను పొందుతారు, తద్వారా అది నియోజకవర్గం యొక్క ఒక భాగము నుండి రెండవ భాగమునకు మధ్య మరియు తన నియోజకవర్గ ప్రాంతము యొక్క ఒక భాగము మరియు భారత ప్రధాన భూభాగం యొక్క సమీప ఓడరేవు వరకు అత్యున్నత స్థాయి లో, ఏదైనా సమయములో యాత్ర లేదా ప్రయాణము చేయడానికి అర్హత కలిగి ఉంటారు."]
["(ख) अपने प्रायिक निवास स्‍थान से भारत की मुख्‍य भूमि के निकटतम विमान-पत्तन तक [और वापसी के लिए, वायुयान के निकट के किराए के बराबर रकम का हकदार होगा :]","(ఖ) అతని సాధారణ నివాస స్థలం నుండి భారతదేశ ప్రధాన భూభాగంలోని సమీప విమానాశ్రయం వరకు [మరియు తిరిగి రావడానికి విమాన చార్జీలకుఅర్హులుగా ఉంటారు:]"]
["परन्‍तु इस उपधारा की किसी बात का यह अर्थ नहीं लगाया जाएगा कि वह ऐसी यात्रा के दौरान सदस्‍य संदेय भोजन प्रभारों के संदाय से उसे छूट देती है ।","కాని అటువంటి ప్రయాణంలో చెల్లించవలసిన సభ్యుల ఛార్జీల నుండి సభ్యుల భోజన వసతుల చెల్లింపులో ఎటువంటి మినహాయింపు అనేది ఈ సెక్షన్ యొక్క ఏదైనా విషయమునకు దీనికి అర్థముగా స్వీకరించలేము."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन किसी सदस्‍य को जारी किया गया मुफ्त स्‍टीमर पास उसकी पदावधि पर्यन्‍त विधिमान्‍य होगा और उसकी अवधि की समाप्‍ति पर, वह पास लोक सभा के सचिव को वापस कर दिया जाएगा :","(2) ఉపసెక్షన్ (1) కింద సభ్యునికి జారీ చేసిన ఉచిత స్టీమర్ పాస్ అతని పదవీకాలం వరకు చెల్లుతుంది మరియు అతని పదవీకాలం ముగిసిన తరువాత, ఆ పాస్ లోక్ సభ కార్యదర్శికి తిరిగి ఇవ్వబడుతుంది:"]
["परन्‍तु जहां कोई ऐसा पास किसी नए सदस्‍य को उसके लोक सभा में अपना स्‍थान ग्रहण करने के पूर्व जारी किया गया है वहां वह उस सदन के सत्र में अपना स्‍थान ग्रहण करने के लिए उपस्‍थित होने के लिए उस पास का उपयोग करने का हकदार होगा ।","అతను లేదా ఆమె లోక్ సభలో తన / ఆమె స్థానాన్ని తీసుకునే ముందు అలాంటి పాస్ జారీ చేయబడినప్పుడు, అతను / ఆమె ఆ సభ యొక్క సెషన్‌లో అతని / ఆమె స్థానాన్ని పొందటానికి ఆ పాస్‌ను ఉపయోగించుకునే అర్హత ఉంటుంది."]
["(3) जब तक उपधारा (1) के अधीन किसी सदस्‍य को मुफ्त स्‍टीमर पास न दिया जाए, तब तक वह धारा 4 की उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट प्रकृति की अपने द्वारा की गई किसी स्‍टीमर यात्रा के लिए उच्‍चतम दर्जे के एक टिकट के किराए (भोजन रहित) के बराबर रकम का हकदार होगा ।","(3) సభ్యునికి ఉప-సెక్షన్ (1) కింద ఉచిత స్టీమర్ పాస్ ఇవ్వకపోతే, సెక్షన్ 4 లోని ఉప-సెక్షన్ (1) లో నిర్ధిష్ట స్వభావం గురించి అతడు చేపట్టిన ఏ స్టీమర్ ప్రయాణానికైనా అతడు అత్యున్నత తరగతి టికెట్ పొందటానికి అర్హులు, ఆ చార్జీలకు సమానమైన మొత్తము (భోజనము కాకుండా)పొందడానికి అర్హత ఉంటుంది."]
["(4) कोई ऐसा सदस्‍य, जो सदस्‍य न रह जाने पर उपधारा (1) के अधीन अपने को जारी किया गया स्‍टीमर पास वापस कर देता है, यदि वह धारा 4 की उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट प्रकृति की कोई वापसी यात्रा स्‍टीमर द्वारा करता है तो उस यात्रा की बाबत ऐसी रकम का हकदार होगा जो उच्‍चतम दर्जे के एक टिकट के किराए (भोजन रहित) के बराबर होगी ।","(4) ఒక సభ్యుడు, అతను సభ్యుడుగా ఉండనప్పుడు, ఉప-సెక్షన్ (1) కి లోబడి జారీ చేయబడిన స్టీమర్ పాస్ తిరిగి ఇచ్చివేస్తారు, ఒక వేళ సెక్షన్ 4 లోని ఉప-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్ననిర్ధిష్ట స్వభావము యొక్క ఏదైనా తిరుగు ప్రయాణము స్టీమర్ ద్వారా చేస్తే, అటువంటప్పుడు ఆ ప్రయాణమునకు సంబంధించి, అతనికి అత్యున్నత ప్రమాణం కలిగిన టికెట్ యొక్క ఛార్జీలకు ( భోజనము కాకుండా) సమానమైన మొత్తమును పొందే అర్హత ఉంటుంది."]
["(5) इस धारा की किसी भी बात का अर्थ नहीं लगाया जाएगा कि वह किसी सदस्‍य को किन्‍हीं ऐसे यात्रा भत्तों का हकदार नहीं बनाती है जिनका वह इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन अन्‍यथा हकदार है ।","(5) ఈ చట్టంలోని నిబంధనల ప్రకారం సభ్యునికి ఏదైనా ప్రయాణ భత్యాలకు అర్హత ఉన్నట్లుగా ఈ సెక్షన్ లో ఎటువంటి విషయము ఉండదు."]
["(6) उपधारा (1) के अधीन [किसी सदस्‍य को दी गई सुविधाओं] के अतिरिक्‍त वह––","(6) ఉప-సెక్షన్ (1) కు లోబడి [సభ్యునికి ఇచ్చిన సౌకర్యాలు] మాత్రమే కాకుండా అతను—"]
["(i) सदस्‍य के निर्वाचन-क्षेत्र के किसी एक भाग तथा उसके दूसरे भाग के बीच या उसके निर्वाचन-क्षेत्र के एक भाग और भारत की मुख्‍य भूमि के निकटतम पत्तन के बीच स्‍टीमर द्वारा [उच्‍चतम दर्जे] में यात्रा करने के लिए सदस्‍य के साथ आने जाने वाले एक व्‍यक्‍ति के लिए एक मुफ्त पास का; [या]","(i) సభ్యుని యొక్క నియోజకవర్గంలోని ఏదైనా భాగానికి మరియు దానిలోని మరొక భాగానికి మధ్య లేదా దాని నియోజకవర్గంలోని కొంత భాగానికి మరియు భారత ప్రధాన భూభాగం యొక్క సమీప నౌకాశ్రయానికి మధ్య స్టీమర్ ద్వారా [అత్యున్నత స్థాయిలో] ప్రయాణించడానికి సభ్యునితో పాటు ఒక వ్యక్తికి ఒక ఉచిత పాస్ ను; [లేదా]"]
["(ii) सदस्‍य के निर्वाचन-क्षेत्र में उसके अपने प्रायिक निवास स्‍थान से और भारत की मुख्‍य भूमि के निकटतम पत्तन तक स्‍टीमर से उच्‍चतम दर्जे में जाने के लिए सदस्‍य की पत्‍नी या पति के लिए यदि कोई है [द्वीप और भारत की मुख्‍य भूमि के बीच किसी भी समय एक मुफ्त अनंतरणीय पास का; और]","(ii) సభ్యుని భార్య లేదా భర్త స్టీమర్ నుండి అతని / ఆమె సభ్యుల నియోజకవర్గంలో తరచుగా నివసించే ప్రదేశం నుండి మరియు భారతదేశంలోని ప్రధాన భూభాగంలోని సమీప ఓడరేవుకు [భారతదేశం యొక్క ద్వీపం మరియు ప్రధాన భూభాగం మధ్య ఎప్పుడైనా బదిలీ చేయలేని ఉచిత పాస్; మరియు]"]
["[(iii) द्वीप में, प्रायिक निवास स्‍थान से भारत की मुख्‍य भूमि के निकतटम विमान-पत्तन तक [और वापसी के लिए] सदस्‍य की या तो पत्‍नी या पति, यदि कोई है, के लिए या सदस्‍य के साथ जाने वाले एक व्‍यक्‍ति के लिए वायुयान के टिकट के किराए के बराबर रकम का,] भी हकदार होगा :","[(iii) ద్వీపంలో, సాధారణ నివాస స్థలం నుండి భారతదేశ ప్రధాన భూభాగంలోని సమీప విమానాశ్రయం వరకు [మరియు తిరిగి రావడానికి] భార్య లేదా భర్త, ఒకవేళ ఎవరైనా ఉంటే, వారి కోసం లేదా సభ్యునితో పాటు వెళ్ళే ఒక వ్యక్తికి విమాన టికెట్ ఛార్జీలకు సమానమైన మొత్తానికి,] కూడా అర్హత ఉంటుంది: "]
["परन्‍तु इस उपधारा की किसी बात का यह अर्थ नहीं लगाया जाएगा कि सदस्‍य के साथ जाने वाले व्‍यक्‍ति या सदस्‍य के पति या पत्‍नी को ऐसे व्‍यक्‍ति द्वारा या पति या पत्‍नी द्वारा ऐसी यात्रा के दौरान संदेय किन्‍हीं भोजन प्रभारों के संदाय से छूट देती है ।]","అటువంటి వ్యక్తి లేదా సభ్యుడి జీవిత భాగస్వామి లేదా జీవిత భాగస్వామి అటువంటి వ్యక్తి లేదా భర్త లేదా భార్య సందర్శించినప్పుడు చెల్లించాల్సిన భోజన ఛార్జీల చెల్లింపు నుండి మినహాయింపు ఇవ్వడం ఈ ఉప- సెక్షన్ లో ఉన్న విషయము కాదు.]"]
["[6कक. लद्दाख के सदस्‍यों के लिए विशेष सुविधा––","[6 క క. లడఖ్ సభ్యులకు ప్రత్యేక సౌకర్యం -"]
["(1) धारा 6 के उपबंधों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, ऐसा प्रत्‍येक सदस्‍य, जिसका जम्‍मू-कश्‍मीर राज्‍य के लद्दाख में सामान्‍य निवास स्‍थान है, लद्दाख में, किसी विमान-पत्तन से दिल्‍ली में विमान-पत्तन तक आने जाने के लिए उसके द्वारा किसी भी समय की गई प्रत्‍येक एकल विमान-यात्रा के लिए वायुयान के टिकट के किराए के बराबर रकम का हकदार होगा ।","(1) సెక్షన్ 6 లోని నిబంధనలకు ఎటువంటి వ్యతిరేక ప్రభావము పడనివ్వకుండా, ఎవరికైతే జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలోని లడఖ్‌లో సాధారణ నివాసం ఉందో, లఢక్ లో ఏ విమానాశ్రయం నుండి ఢిల్లీలో విమానాశ్రయము వరకు రాకపోకలకు ఏ సమయములోనైనా చేయబడ్డ విమానయానము,చేపట్టిన ప్రతి విమానయానానికి, విమాన టికెట్ ఛార్జీలకు సమానమైన మొత్తము పొందడానికి అర్హత ఉంటుంది."]
["(2) सदस्‍य, उपधारा (1) के अधीन उसके लिए उपबंधित विमान-यात्रा के अतिरिक्‍त, लद्दाख क्षेत्र में किसी विमान-पत्तन से दिल्‍ली विमान-पत्तन तक आने और जाने के लिए उसकी पत्‍नी या पति, यदि कोई है, या ऐसे सदस्‍य के साथ यात्रा करने वाले एक व्‍यक्‍ति द्वारा किसी भी समय की गई प्रत्‍येक एकल विमान यात्रा के लिए वायुयान के टिकट के किराए के बराबर रकम का भी हकदार होगा ।]","(2) సభ్యుడు, ఉప-సెక్షన్ (1) కింద అతనికి అందించిన విమాన ప్రయాణంతో పాటు, అతని భార్య లేదా భర్త ఏదైనా ఉంటే, ఏదైనా విమానాశ్రయం నుండి లడఖ్ ప్రాంతంలోని ఢిల్లీ విమానాశ్రయానికి రావడానికి మరియు వెళ్ళడానికి, లేదా. ప్రయాణించే వ్యక్తి చేసే ప్రతి విమాన ప్రయాణానికి విమాన టికెట్ ఛార్జీకి సమానమైన మొత్తానికి కూడా అర్హత ఉంటుంది.]"]
["[6ख. सदस्‍यों को यात्रा सुविधाएं––","[6 ఖ. సభ్యులకు ప్రయాణ సౌకర్యాలు -"]
["[(1)] इस अधिनियम के अन्‍य उपबन्‍धों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना प्रत्‍येक सदस्‍य निम्‍नलिखित का हकदार होगा––","[(1)] ఈ చట్టం యొక్క ఇతర నిబంధనలపై వ్యతిరేక ప్రభావము లేకుండా, ప్రతి సభ్యునికి క్రింద ఇవ్వబడిన అర్హతలు ఉంటాయి: -"]
["(i) जब सदस्‍य रेल से यात्रा करता है, तब उसके साथ आने जाने वाले एक व्‍यक्‍ति के लिए वातानुकूलित दो-टीयर दर्जे के एक मुफ्त रेल पास का, और","(i) సభ్యుడు రైలులో ప్రయాణించేటప్పుడు అతనితో పాటు వచ్చే వ్యక్తికి ఒక ఉచిత రెండవ స్థాయి ఎయిర్ కండిషన్డ్ రైలు పాస్, మరియు"]
["(ii) भारत में किसी स्‍थान से भारत में किसी अन्‍य स्‍थान तक आने जाने के लिए सदस्‍य, पत्‍नी के साथ, यदि कोई हो, भारत में किसी रेलगाड़ी से वातानुकूलित प्रथम दर्जे या अभिजात्‍य दर्जे में मुफ्त रेलयात्रा का, और यदि ऐसी यात्रा या उसका कोई भाग सदस्‍य के प्रायिक निवास स्‍थान से भिन्‍न किसी स्‍थान से दिल्‍ली तक आने और जाने के लिए लिए वायुमार्ग से की जाती है तो ऐसी यात्रा या उसके भाग के लिए वायुयान के किराए के बराबर रकम का, या सदस्‍य के प्रायिक निवास स्‍थान से दिल्‍ली तक वायुमार्ग से की गई यात्रा के किराए की रकम के बराबर का, जो भी कम हो :","(ii) భారతదేశంలోని ఏ ప్రదేశం నుండి అయినా భారతదేశంలోని మరే ఇతర ప్రదేశానికి వెళ్లడానికి, సభ్యుడు, భార్యతో పాటు, ఇంకెవరైనా ఉంటే భారతదేశంలో ఏదైనా ఒక రైలు బండి ద్వారా ఎయిర్ కండిషన్డ్ ఫస్ట్ క్లాస్ లేదా ఎలైట్ క్లాస్ లో ఉచిత రైలు, మరియు అలాంటి ప్రయాణం లేదా దానిలో భాగముగా విమాన చార్జీలకు సమానమైన మొత్తము, లేదా అంతకన్నా తక్కువ:"]
["[परन्‍तु जहां किसी सदस्‍य की पति या पत्‍नी नहीं है, वहां उस सदस्‍य के साथ कोई व्‍यक्‍ति पति या पत्‍नी के स्‍थान पर साथ जा सकेगा, और खंड (i) में किसी बात के होते हुए भी इस प्रकार साथ जाने वाला व्‍यक्‍ति, पति या पत्‍नी को उपलब्‍ध प्रत्‍येक सुविधा का हकदार होगा ।]","[కానీ సభ్యుని యొక్క భర్త లేదా భార్య లేనప్పుడు, ఒక వ్యక్తి ఆ సభ్యునితో కలిసి భర్త లేదా భార్య స్థానానికి వెళ్ళవచ్చు మరియు నిబంధన (i) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, అలాంటి వ్యక్తి, భర్త లేదా అందుబాటులో ఉన్న ప్రతి సదుపాయానికి భార్యకు అర్హత ఉంటుంది.]"]
["[(2) उपधारा (1) के खंड (ii) में किसी बात के होते हुए भी, सदस्‍य की पत्‍नी या पति,––","[(2)సెక్షన్ (1) లోని భాగము (ii) లో ఏదైనా విషయము ఉన్నప్పటికీ, సభ్యుని యొక్క భార్య లేదా భర్త, -"]
["(क) सदस्‍य के प्रायिक निवास स्‍थान से दिल्‍ली तक आने और वापस जाने के लिए किसी भी रेलगाड़ी से वातानुकूलित प्रथम दर्जे या अभिजात्‍य दर्जे में रेल द्वारा कितनी भी यात्राएं करने का हकदार होगी या होगा;","(క) సభ్యుల సాధారణ నివాస స్థలం నుండి ఢిల్లీ వరకు రాకపోకల కోసం తిరిగి రావడానికి ఏదైనా రైలులోని ఎయిర్ కండిషన్డ్ మొదటి తరగతి లేదా ఎలైట్ క్లాస్‌లో రైలు ద్వారా ఎన్ని ప్రయాణాలైనా చేపట్టే అర్హత ఉంటుంది;"]
["(ख) जब संसद् सत्र में हो तो सदस्‍य के प्रायिक निवास स्‍थान से दिल्‍ली तक आने या वापस जाने के लिए वायुमार्ग अथवा भागत: वायुमार्ग और भागत: रेल से, इस शर्त के अधीन रहते हुए कि एक वर्ष में ऐसी यात्राओं की संख्‍या आठ से अधिक नहीं होगी, यात्राएं करने का हकदार होगी या होगा:","(ఖ) పార్లమెంటు సెషన్‌లో సభ్యునియొక్క నివాసమునుండి ఢిల్లీ వరకు రావడానికి పోవడానికి విమానయానము లేదా పాక్షిక వాయుమార్గము మరియు పాక్షిక రైలు మార్గమునుండి, ఒక సంవత్సరములోవారు చేపట్టే ప్రయాణముల సంఖ్య ఎనిమిదికి మించకూడదు అనే షరతుకు లోబడి మాత్రమే యాత్రలు చేయడానికి అర్హత కలిగి ఉంటుంది లేదా ఉంటారు;"]
["परन्‍तु जहां ऐसी कोई यात्रा या उसका भाग, सदस्‍य के प्रायिक निवास स्‍थान से भिन्‍न किसी स्‍थान से दिल्‍ली तक आने और वापस जाने के लिए वायुमार्ग द्वारा की जाती है, वहां ऐसी पत्‍नी या पति, यथास्‍थिति, ऐसी यात्रा या उसके भाग के लिए किराए के बराबर या सदस्‍य के प्रायिक निवास स्‍थान से दिल्‍ली तक आने या वापस जाने के लिए वायुमार्ग द्वारा की गई यात्रा के किराए के बराबर रकम, जो भी कम हो, की हकदार होगी या होगा ।]","కాని ఏదైనా ఒక ప్రయాణములో భాగముగాసభ్యుని యొక్క నివాసస్థానము నుండి వేరే ప్రదేశానికి అక్కడి నుండి ఢిల్లీ కు రాకపోకలు విమానప్రయాణము ద్వారా జరిగితే అతను/ఆమె భార్య లేదా భర్త, అలాంటి ప్రయాణానికి లేదా దాని మొత్తము భాగములో కొంత భాగమును చెల్లించాలి లేదా సభ్యుడు నివసించే సాధారణ స్థలం నుండి లేదా ఢిల్లీ నుండి రాకపోకలకు రైలు లేదా విమానయానము ఈ రెండింటిలో ఏది తక్కువైతే ఆ చార్జీలకు సమానమైన మొత్తమును పొందడానికి అర్హత ఉంటుంది."]
["[6ग. कुछ परिस्‍थितियों में वायुमार्ग द्वारा यात्रा करने की सुविधाएं––","[6 గ. కొన్ని పరిస్థితులలో విమానంలో ప్రయాణించడానికి సౌకర్యాలు -"]
["इस अधिनियम के अन्‍य उपबंधों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, जहां किसी वर्ष के किसी भाग के दौरान किसी सदस्‍य का उसके निर्वाचन-क्षेत्र में उसका प्रायिक निवास-स्‍थान उसके निर्वाचन-क्षेत्र के बाहर किसी स्‍थान से सड़क, रेल या स्‍टीमर से मौसम की परिस्‍थितियों के कारण पहुंच के बाहर है किन्‍तु उसके निर्वाचन-क्षेत्र में किसी स्‍थान पर और उसके निर्वाचन-क्षेत्र के बाहर रेल सेवा वाले निकटतम स्‍थान के बीच वायु सेवा है वहां ऐसा सदस्‍य अपने निर्वाचन-क्षेत्र के उस निकटतम स्‍थान से जहां वायु सेवा है उस स्‍थान को जहां रेल सेवा है वायुमार्ग द्वारा दोनों ओर की यात्रा करने का हकदार होगा :","ఈ చట్టం యొక్క ఇతర నిబంధనలపై వ్యతిరేక ప్రభావము లేకుండా, ఒక సంవత్సరంలో, ఒక సభ్యుడు తన / ఆమె నియోజకవర్గంలో, తన / ఆమె నియోజకవర్గానికి వెలుపల ఉన్న ప్రదేశం నుండి, రోడ్డు రహదారి లేదా రైలు, లేదా స్టీమర్ ద్వారా వాతావరణ పరిస్థితుల కు అనుగుణముగా ఉండవు కాని వారి నియోజక వర్గములో ఏదైనా ప్రదేశము నుండి వారి నియోజక వర్గమునకు వెలుపల రైల్వే స్టేషన్ కు మధ్య విమానాశ్రయము ఉన్నప్పుడు ఆ సభ్యుడు తన నియోజక వర్గ ప్రాంతము యొక్క దగ్గర రవాణా అనగా విమానము ద్వారా లేదా రెండిటి ద్వారా ప్రయాణించడానికి అర్హత కలిగి ఉంటారు."]
["परन्‍तु जहां वायु सेवा वाला निकटतम स्‍थान उसके निर्वाचन-क्षेत्र के बाहर है वहां ऐसा सदस्‍य केवल उसी स्‍थान से उस निकटतम स्‍थान को, जहां रेल सेवा है, वायुमार्ग द्वारा दोनों ओर की यात्रा करने का हकदार होगा ।]","కానీ సమీపములో ఉన్న విమానాశ్రయము వారి నియోజక వర్గమునకు వెలుపల ఉన్నప్పుడు ఆ సభ్యుడు అదే స్థానము నుండి తనకు సమీపములో ఉన్న రవాణాకు అక్కడ రైల్వే మార్గము ఉన్నా లేదా విమానమార్గము ఉన్నా రెండిటి ద్వారా ప్రయాణించడానికి అర్హులుగా ఉంటారు.]"]
["[6घ. दृष्‍टिहीन और शारीरिक रूप से असमर्थ सदस्‍यों को विशेष सुविधा––","[6 ఘ. అంధ మరియు శారీరకంగా అసమర్థులైన సభ్యులకు ప్రత్యేక సౌకర్యాలు -"]
["ऐसा कोई सदस्‍य जो, यथास्‍थिति, राज्‍य सभा के सभापति या लोकसभा के अध्‍यक्ष की राय में शारीरिक रूप से इतना असमर्थ है कि उसके लिए परिचारक सुविधा आवश्‍यक है,––","రాజ్యసభ చైర్మన్ లేదా లోక్ సభ స్పీకర్ అభిప్రాయం ప్రకారం, ఏ సభ్యుడైనా శారీరకంగా అసమర్థుడైతే, మరియు అతనికి పరిచారకుని సఔకర్యము అవసరమైతే, -"]
["(i) धारा 4 की उपधारा (1) के ख्‍ांड (ख) में या धारा 5 की उपधारा (1) के ख्‍ांड (ख) या उपधारा (2) में या धारा 6ग में निर्दिष्‍ट वायुमार्ग द्वारा ऐसी प्रत्‍येक यात्रा की बाबत जो उसने परिचारक के साथ की है, (उन भत्तों के अतिरिक्‍त जिनका, यथास्‍थिति, धारा 4 या धारा 5 या धारा 6ग के अधीन हकदार है) ऐसी यात्रा के लिए एक यात्री के वायुमार्ग के किराए के बराबर रकम का हकदार होगा;","(i) సెక్షన్ 4 లోని ఉప సెక్షన్ (1) లోని భాగము (ఖ) లో లేదా సెక్షన్ 5 లోని సెక్షన్ (1) లోని భాగము (ఖ) లేదా ఉప సెక్షన్ (2) లో నిర్దేశించబడినట్లుగా వాయుమార్గముద్వారా చేసే ప్రతి ప్రయాణానికి సంబంధించి. (ఆ భత్యాలు కాకుండా, సెక్షన్ 4 లేదా సెక్షన్ 5 లేదా సెక్షన్ 6 సి కింద అర్హత ఉన్నవి), అటువంటి ప్రయాణమునకు ఒక ప్రయాణీకుడికి విమాన ఛార్జీలకు సమానమైన మొత్తమును పొందే అర్హత ఉంటుంది;"]
["(ii) धारा 4, धारा 5, धारा 6 या धारा 6ख में निर्दिष्‍ट रेल द्वारा ऐसी प्रत्‍येक यात्रा की बाबत ऐसे सदस्‍य की परिचर्या के लिए परिचारक के लिए धारा 6ख की उपधारा (1) के ख्‍ांड (i) के अधीन मुफ्त वातानुकूलित दू टियर दर्जे के रेल के पास के स्‍थान पर उसी दर्जे में जिसमें ऐसा सदस्‍य यात्रा करता है एक यात्री की मुफ्त रेल पास की सुविधा अनुज्ञात की जाएगी ;","(ii) సెక్షన్ 4, సెక్షన్ 5, సెక్షన్ 6 లేదా సెక్షన్ 6 ఖ లో పేర్కొన్న విధంగా రైలు ద్వారా ప్రయాణించే ప్రతి ప్రయాణానికి సంబంధించి సభ్యుడు, సభ్యుని యొక్క పరిచారకుని కోసం, సెక్షన్ 6 ఖ లోని ఉప సెక్షన్ (1) లోని భాగము (ఝ) ప్రకారము ఉచిత ఎయిర్ కండిషన్డ్ రెండవ తరగతి సౌకర్యము అటువంటి సభ్యుడు ప్రయాణించే అదే తరగతిలో ప్రయాణీకుల ఉచిత ప్రయాణీకుల పాస్ యొక్క సౌకర్యం అనుమతించబడుతుంది;"]
["[(iii) धारा 4 या धारा 5 में निर्दिष्‍ट सड़क मार्ग द्वारा ऐसी प्रत्‍येक यात्रा की बाबत एक मील भत्ते के बराबर रकम का हकदार होगा ।]","[(iii) సెక్షన్ 4 లేదా సెక్షన్ 5 లో పేర్కొన్న రహదారి రవాణా ద్వారా అటువంటి ప్రతి ప్రయాణానికి సంబంధించి, ఒక మైలు భత్యానికి సమానమైన మొత్తము పొందే అర్హత ఉంటుంది.]"]
["7. एक सत्र समाप्‍ति तथा दूसरे सत्र आदि के प्रारम्‍भ के बीच लघु अन्‍तरालों के दौरान भत्ते–","7. ఒక సెషన్ ముగింపు మరియు మరొక సెషన్ ప్రారంభం మధ్య తక్కువ వ్యవధిలో భత్యాలు."]
["[जहां संसद् के किसी सदन के स्‍थगन या, यथास्‍थिति, किसी समिति की एक बैठक तथा उसी स्‍थान पर उस सदन का पुन: समवेत होने या समिति की अगली बैठक के बीच अन्‍तराल] [पांच दिन] से अधिक न हो, और संबद्ध सदस्‍य अन्‍तराल के दौरान ऐसे स्‍थान पर रहता है, वहां ऐसे स्‍थान पर निवास के प्रत्‍येक दिन के लिए धारा 3 में विनिर्दिष्‍ट दर पर दैनिक भत्ता लेने का हकदार होगा :","[పార్లమెంటు సభను వాయిదా వేయడం లేదా ఒకవేళ ఒక కమిటీ సమావేశం మరియు అదే సభలో ఆ సభను తిరిగి సమావేశపరచడం లేదా కమిటీ యొక్క తదుపరి సమావేశం] మధ్య విరామం [ఐదు రోజులు] కన్నా ఎక్కువగా ఉండదు మరియు సంబంధిత సభ్యుల విరామాలు. అటువంటి ప్రదేశంలో, సెక్షన్ 3 లో పేర్కొన్న రేటుతో అటువంటి స్థలంలో ప్రతి రోజు నివాసానికి రోజువారీ భత్యం పొందటానికి అతనికి అర్హత ఉంటుంది:"]
["परन्‍तु यदि सदस्‍य अन्‍तराल के दौरान ऐसे स्‍थान से चला जाता है, तो उस स्‍थान से उसकी अनुपस्‍थिति, यथास्‍थिति, संसद् के किसी सदन के सत्र या समिति की बैठक के दौरान अनुपस्‍थिति के रूप में समझी जाएगी और धारा 5 के उपबंध तद्नुसार लागू होंगे ।","ఒకవేళ సభ్యుడు విరామ సమయంలో అలాంటి స్థలాన్ని విడిచిపెడితే, పార్లమెంటు సభ లేదా ఒక కమిటీ సమావేశం సందర్భంగా, అతను ఆ ప్రదేశములో లేకపోవడం గైర్హాజరీగా పరిగణించబడుతుంది మరియు సెక్షన్ 5 లోని నిబంధనలు తదనుగుణంగా వర్తిస్తాయి."]
["[8. निर्वाचन-क्षेत्रों संबंधी भत्ता और सुख सुविधाएं––","[8. నియోజకవర్గ భత్యాలు మరియు సౌకర్యాలు"]
["कोई सदस्‍य ऐसे निर्वाचन-क्षेत्र संबंधी भत्ते [कार्यालय व्‍यय भत्ते] का और अपने लिए और अपने कुटुंब के सदस्‍यों के लिए ऐसी चिकित्‍सीय सुविधाओं का और ऐसा आवास, टेलीफोन, जल, बिजली संबंधी सुविधाओं का या इन सभी सुविधाओं या इनमें से किसी सुविधा के बदले में ऐसी नकद रकम का हकदार होगा जो धारा 9 के अधीन नियमों द्वारा विहित की जाए :]","అటువంటి నియోజకవర్గ సంబంధిత భత్యం [కార్యాలయ ఖర్చుల భత్యం] మరియు తనకు మరియు అతని కుటుంబ సభ్యులకు అటువంటి వైద్య సదుపాయాలు మరియు అలాంటి వసతి, టెలిఫోన్, నీరు, విద్యుత్ సౌకర్యాలు లేదా ఈ అన్ని సౌకర్యాలు లేదా ఈ సదుపాయాలు ప్రతిగా, సెక్షన్ 9 కింద నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడే నగదు మొత్తాలకు అర్హత ఉంటుంది."]
["[परन्‍तु जहां लोक सभा उसके पहले अधिवेशन के लिए नियत तारीख से पांच वर्ष पूरा होने से पहले ही विघटित कर दी जाती है, वहां ऐसे सदन के सदस्‍यों को उस वर्ष के लिए जिसमें ऐसे सदन का विघटन होता है, उसे उपलब्‍ध मुफ्त टेलीफोन कालों या मुफ्त विद्युत की युनिटों या मुफ्त जल की किलोलीटरों में यूनिटों के कोटा को, उस सीमा तक, जो ऐसे विघटन की तारीख को उपयोग करने से शेष रह जाती है, विघटन की तारीख से ही प्रारंभ होने वाली और उस तारीख से, जिसको लोक प्रतिनिधित्‍व अधिनियम, 1951 (1951 का 43) की धारा 73 के अधीन पश्‍चात्‌वर्ती लोक सभा के गठन की अधिसूचना जारी की जाती है, ठीक पहले की तारीख को समाप्‍त होने वाली अवधि के दौरान, संदाय के बिना इस शर्त के अधीन रहते हुए अनुज्ञात किया जा सकेगा कि ऐसा सदस्‍य, ऐसे प्रयोजन के लिए सरकार द्वारा उसे उपलब्‍ध टेलीफोन की ऐसी अवधि के दौरान की जाने वाली इस प्रकार अनुज्ञात कालों और मुफ्त विद्युत या जल की किलोलीटरों में अनुज्ञात यूनिटों से अधिक खपत की गई विद्युत की यूनिटों या जल के किलोलीटरों के यूनिटों के लिए, संदाय करने का दायी होगा :","[అయితే లోక్ సభ మొదటి సెషన్‌కు నిర్ణయించిన తేదీ నుండి ఐదేళ్ళు పూర్తి కావడానికి ముందే రద్దు చేయబడినప్పుడు, అలాంటి సభ రద్దు చేసిన సంవత్సరానికి అలాంటి సభ సభ్యులకు ఉచిత టెలిఫోన్ కాల్స్ అందించబడతాయి లేదా ఉచిత విద్యుత్తు లేదా ఉచిత నీటి కిలోలీటర్ల లోని యూనిట్ల కోటా, అటువంటి రద్దు చేసిన తేదీన ఉపయోగించబడేంత వరకు, రద్దు చేసిన తేదీ నుండి మరియు ప్రజా ప్రాతినిధ్య చట్టం నుండి ప్రారంభమవుతుంది 1951 లోని సెక్షన్ 73 (1951 లో 43) ప్రకారం, తరువాతి లోక్ సభ ఏర్పాటు యొక్క ప్రకటన జారీ చేయబడుతుంది, వెంటనే ముందు తేదీతో ముగిసే కాలంలో, చెల్లింపు లేకుండా అనుమతించబడవచ్చు అనే షరతుకు లోబడి అటువంటి సభ్యుడు, విద్యుత్తు వినియోగించే యూనిట్ల కోసం లేదా అనుమతి పొందిన కాల్స్ మరియు ఉచిత విద్యుత్ లేదా కిలోలిటర్ల నీటిలో వినియోగించిన యూనిట్లకు మించి వినియోగించే టెలిఫోన్ల వ్యవధిలో ప్రభుత్వం అతనికి అందుబాటులో ఉన్న టెలిఫోన్ కోసం, చెల్లించడానికి భాధ్యులవుతారు."]
["परन्‍तु यह कि जहां पहले परन्‍तुक में निर्दिष्‍ट सदस्‍य उस परन्‍तुक में गठित किए जाने के लिए निर्दिष्‍ट पश्‍चात्‌वर्ती लोक सभा का सदस्‍य हो जाता है, वहां वह ऐसी आधिक्‍य टेलीफोन कालों, विद्युत की यूनिटों और जल के किलोलीटरों के लिए संदाय का दायी होगा जिसके लिए वह पहले परन्‍तुक के अधीन ऐसी मुफ्त टेलीफोन कालों, विद्युत की यूनिटों और जल के किलोलीटरों के कोटा के लिए दायी है, जिनके लिए वह ऐसी पश्‍चात्‌वर्ती लोक सभा की अवधि के पहले वर्ष के लिए हकदार है ।]","మొదటి నిబంధనలో సూచించబడిన సభ్యుడు ఆ నిబంధనలో ఏర్పాటు చేయబడిన నిర్దేశిత లోక్‌సభలో సభ్యుడైతే, అతను అలాంటి మిగులు టెలిఫోన్ కాల్స్, ఎలక్ట్రిక్ యూనిట్లు మరియు కిలోలిటర్ల నీటి కోసం చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. అటువంటి ఉచిత టెలిఫోన్ కాల్స్, ఎలక్ట్రిక్ యూనిట్లు మరియు కిలోలిటర్ల నీటి కోటాకు మొదటి నిబంధన బాధ్యత వహిస్తుంది, తరువాతి లోక్ సభ అవధి యొక్క మొదటి సంవత్సరానికి అతనికి అర్హత ఉంది.]"]
["[8क. पेंशन––","[8 క. పెన్షన్"]
["[(1) 18 मई, 2009 से, ऐसे प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति को बीस हजार रुपए प्रतिमास पेंशन संदत्त की जाएगी जिसने अंत:कालीन संसद् या संसद् के किसी सदन के सदस्‍य के रूप में किसी भी अवधि तक सेवा की है :","[(1) మే 18, 2009 నుండి, పార్లమెంటు సభ్యునిగా లేదా పార్లమెంటు సభలో ఏ కాలానికి అయినా పనిచేసిన ప్రతి వ్యక్తికి నెలకు ఇరవై వేల రూపాయల పింఛను చెల్లించాలి:"]
["परंतु जहां किसी व्‍यक्‍ति ने अंत:कालीन संसद् या संसद् के किसी सदन के सदस्‍य के रूप में पांच वर्ष से अधिक की अवधि के लिए सेवा की है, वहां उसे पांच वर्ष से अधिक सेवा किए गए प्रत्‍येक वर्ष के लिए पन्‍द्रह सौ रुपए प्रति मास की अतिरिक्‍त पेंशन दी जाएगी ।","ఒక వ్యక్తి ఐదేళ్లకు మించని కాలానికి పార్లమెంటు సభ్యుడిగా లేదా పార్లమెంటు సభగా పనిచేసినట్లయితే, అతనికి ఐదేళ్ళకు పైగా సేవలందించిన ప్రతి సంవత్సరానికి నెలకు పదిహేను వందల రూపాయలు అదనపు పెన్షన్ ఇవ్వబడుతుంది."]
["[(१क) प्रत्येक व्यक्ति को पेंशन और अतिरिक्त पेंशन १ अप्रैल २०२३ से शुरू होने वाले हर पांच साल के बाद बढ़ाई जाएगी, आयकर अधिनियम की धारा ४ of के स्पष्टीकरण के खंड (वी) के तहत प्रदान किए गए लागत मुद्रास्फीति सूचकांक के आधार पर, 1961]","[(1క) ఆదాయపు పన్ను చట్టంలోని సెక్షన్ 7 కు వివరణ యొక్క నిబంధన (వి) ప్రకారం అందించిన వ్యయ ద్రవ్యోల్బణ సూచిక ఆధారంగా, 2013 ఏప్రిల్ 1 నుండి ప్రతి ఐదేళ్ళ తర్వాత ప్రతి వ్యక్తికి పెన్షన్ మరియు అదనపు పెన్షన్ పెంచబడుతుంది. 1961]"]
["इस उपधारा के प्रयोजनों के लिए “अंत:कालीन संसद्” के अन्‍तर्गत वह निकाय भी है, जिसने संविधान के प्रारंभ के ठीक पहले भारत डोमिनियन की संविधान सभा के रूप में काम किया था ।]","ఈ ఉపసెక్షన్ యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, \"ఇంటర్-పార్లమెంటరీ పార్లమెంట్\" క్రింద ఒక సంస్థ కూడా ఉంది, ఇది రాజ్యాంగం ప్రారంభమయ్యే ముందు భారతదేశ డొమినియన్ యొక్క రాజ్యాంగ సభగా పనిచేసింది.]"]
["(2) जहां उपधारा (1) के अधीन पेंशन के लिए हकदार कोई व्‍यक्‍ति––","(2) ఉప సెక్షన్ (1) కింద పెన్షన్ పొందటానికి అర్హత ఉన్న వ్యక్తి—"]
["(i) राष्‍ट्रपति या उपराष्‍ट्रपति के पद के लिए निर्वाचित हो जाता है या किसी राज्‍य के राज्‍यपाल के पद पर या किसी संघ राज्‍यक्षेत्र के प्रशासक के पद पर नियुक्‍त किया जाता है; या","(i) ప్రెసిడెంట్ లేదా వైస్ ప్రెసిడెంట్ పదవికి ఎన్నుకోబడతారు లేదా ఒక రాష్ట్ర గవర్నర్ పదవికి లేదా ఒక కేంద్రపాలిత ప్రాంతము యొక్క నిర్వాహకుడిగా నియమించబడతారు; లేదా"]
["(ii) राज्‍य सभा या लोक सभा अथवा किसी राज्‍य या संघ राज्‍यक्षेत्र की विधान सभा अथवा किसी राज्‍य की विधान परिषद् का या दिल्‍ली प्रशासन अधिनियम, 1966 (1966 का 16) की धारा 3 के अधीन गठित दिल्‍ली महानगर परिषद् का सदस्‍य बन जाता है; या","(ii) రాజ్యసభ లేదా లో సభ్యుడు లేదా కేంద్రపాలిత శాసనసభ లేదా ఒక రాష్ట్ర శాసనమండలి లేదా ఢిల్లీ మెట్రోపాలిటన్ కౌన్సిల్ ఢిల్లీ అడ్మినిస్ట్రేషన్ యాక్ట్, 1966 (1966 లో 16) లోని సెక్షన్ 3 ప్రకారము ఏర్పాటు చేయబడ్డ మహానగర కౌన్సిల్ సభ్యునిగా ఉంటారు."]
["(iii) केन्‍द्रीय सरकार या किसी राज्‍य सरकार के स्‍वामित्‍व या नियंत्रण के अधीन किसी निगम या किसी स्‍थानीय प्राधिकारी के अधीन वेतन पर नियुक्‍त किया जाता है या ऐसी सरकार, निगम या स्‍थानीय प्राधिकारी से किसी पारिश्रमिक का अन्‍यथा हकदार हो जाता है, वहां ऐसा व्‍यक्‍ति उस अवधि के लिए, जिसके दौरान वह ऐसा पद धारण किए रहता है या ऐसे सदस्‍य के रूप में बना रहता है या इस प्रकार नियोजित रहता है या ऐसे पारिश्रमिक के लिए हकदार रहता है, उपधारा (1) के अधीन किसी पेंशन के लिए हकदार नहीं होगा :","(iii) కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం యొక్క యాజమాన్యం లేదా నియంత్రణలో ఒక కార్పొరేషన్ లేదా ఏదైనా స్థానిక అధికారం కింద వేతనము మీద నియమించబడతారు లేదా అలాంటి ప్రభుత్వం, కార్పొరేషన్ లేదా స్థానిక అధికారం నుండి ఏదైనా వేతనం పొందటానికి అర్హులు. అప్పుడు అతను అటువంటి వ్యక్తి అ కాలము కోసం పదవిని కలిగి ఉన్నంత కాలం లేదా ఈ విధముగా నియమించాడినా లేదా అలాంటి వేతనం వంటి కాలానికి ఉప-సెక్షన్ (1) కింద అతను ఏ పదవిలో ఉన్నాడో లేదా అలాంటి సభ్యుడిగా ఉంటాడో లేదా ఉద్యోగం చేస్తున్నాడో లేదా అలాంటి వేతనం పొందటానికి అర్హత ఉన్న కాలానికి ఏ పెన్షన్‌ రూపములో పొందడానికి ఈ సెక్షన్ కు లోబడి అర్హత కలిగి ఉంటారు :"]
["परन्‍तु जहां ऐसे व्‍यक्‍ति को ऐसा पद धारण करने के लिए या ऐसा सदस्‍य होने के लिए या इस प्रकार नियोजन के लिए संदेय वेतन या जहां ऐसे व्‍यक्‍ति को खण्‍ड (iii) में निर्दिष्‍ट संदेय पारिश्रमिक, उपधारा (1) के अधीन संदेय पेंशन से कम है वहां ऐसा व्‍यक्‍ति दोनों ही दशाओं में केवल अतिशेष के पेंशन के रूप में उस उपधारा के अधीन पाने का हकदार होगा ।","అటువంటి పదవిని కలిగి ఉన్నందుకు లేదా అలాంటి సభ్యునిగా ఉన్నందుకు లేదా అలాంటి ఉద్యోగం కోసం లేదా అటువంటి వ్యక్తికి చెల్లించాల్సిన వేతనం లేదా అటువంటి వ్యక్తికి భాగము (iii) లో నిర్దేశించబడినట్లుగా చెల్లించడానికి ఉప-సెక్షన్ (1) కింద చెల్లించాల్సిన పెన్షన్ కంటే తక్కువగా చెల్లించబడుతుంది, అక్కడ, అటువంటి వ్యక్తికి ఆ ఉప-సెక్షన్ కు లోబడి రెండు సందర్భాల్లో మాత్రమే మిగులు పెన్షన్ పొందటానికి అర్హత కలిగి ఉంటారు."]
["[(3) जहां कोई व्‍यक्‍ति, जो उपधारा (1) के अधीन पेंशन का हकदार है किसी अन्‍य पेंशन का भी हकदार है, वहां ऐसा व्‍यक्‍ति ऐसी अन्‍य पेंशन के अतिरिक्‍त उपधारा (1) के अधीन पेंशन पाने का हकदार होगा ।","[(3) ఉప సెక్షన్ (1) కి లోబడి పింఛను పొందటానికి అర్హత ఉన్న వ్యక్తికి మరేదైనా ఇతర పెన్షన్‌ కూడా అందుకునే అర్హత ఉంటే, అలాంటి వ్యక్తికి ఇతర పెన్షన్‌తో పాటు సబ్ సెక్షన్ (1) ప్రకారము కూడా పెన్షన్ లభిస్తుంది."]
["(4) उपधारा (1) के प्रयोजनों के लिए वर्षों की संख्‍या संगणना करने में वह अवधि हिसाब में ली जाएगी जिसके दौरान किसी व्‍यक्‍ति ने लोक सभा या राज्‍य सभा की सदस्‍यता के आधार पर मंत्रियों के संबलमों और भत्तों से सम्‍बन्‍धित अधिनियम, 1952(1952 का 58) में परिभाषित मंत्री के रूप में या संसद् अधिकारी वेतन और भत्ता अधिनियम, 1953 (1953 का 20) में परिभाषित [9][संसद् अधिकारी के रूप में] (राज्‍य सभा के सभापति से भिन्‍न) अथवा [10][संसद् में विपक्षी नेता वेतन और भत्ता अधिनियम, 1977 (1977 का 33) में यथापरिभाषित विपक्षी नेता के रूप में या ऐसी सभी हैसियतों में या उसमें से किन्‍हीं दो हैसियतों में सेवा की है ।]","[(4) ఉపవిభాగం (1) యొక్క ప్రయోజనాల కోసం సంవత్సరాల లెక్కింపులో, లోక్ సభ లేదా రాజ్యసభ సభ్యత్వం ఆధారంగా ఒక వ్యక్తి మంత్రుల తీర్మానాలు మరియు భత్యాల చట్టం 1952 (1952 యొక్క 58) లో నిర్వచింపబడ్డ మంత్రి రూపములో లేదా పార్లమెంట్ అధికారుల జీతం మరియు భత్యాల చట్టము, 1953 (1953 యొక్క 20) [9] [పార్లమెంటరీ అధికారిగా] (రాజ్యసభ ఛైర్మన్ కాకుండా) లేదా [10] [పార్లమెంటులో ప్రతిపక్ష నాయకుడు 1977 లో జీతాలు మరియు భత్యాల చట్టం (1977 లో 33) లేదా అన్నిహోదాలలోనూ లేదా ఈ క్రింద ఇవ్వబడ్డ రెండు హోదాలలోనే పని చేసారు.]"]
["[8कक. भूतपूर्व सदस्‍यों को यात्रा सुविधाएं–","[8కక మాజీ సభ్యులకు ప్రయాణ సౌకర్యాలు—"]
["[(1)] ऐसा प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति जो आसीन सदस्‍य नहीं है, किन्‍तु संसद् के किसी सदन के सदस्‍य के रूप में किसी अवधि के लिए सेवा कर चुका है, किन्‍हीं प्रभारों का संदाय किए बिना, यथास्‍थिति, संसद् के किसी भी सदन के सचिवालय द्वारा इस प्रयोजन के लिए जारी किए गए प्राधिकार के आधार पर,––","[1 [(1)] ఎవరైనా ఒక సభ్యుడు సిట్టింగ్ సభ్యుడు కాని, పార్లమెంటు సభలో సభ్యునిగా కొంత కాలము పనిచేస్తే, ఎటువంటి భత్యముల చెల్లింపు చేయకుండానే, అదేవిధముగా, పార్లమెంటు లో ఏదైనా సభ యొక్క సచివాలయం ద్వారా ఈ ప్రయోజనం కోసం జారీ చేసిన అధికారం ఆధారంగా,—"]
["(क) 18 जनवरी, 1999 से किसी साथी के साथ भारत में किसी रेल की किसी रेलगाड़ी द्वारा वातानुकूलित दो-टियर में यात्रा करने का हकदार होगा; या","(క) జనవరి 18, 1999 నుండి ఎవరినా సహచరుడితో కలిసి భారతదేశంలోఏదైనా ఒక రైల్వే యొక్క ఏదైనా రైలుబండి ద్వారా ఒక రైలు ద్వారా రెండు అంచెల ఎయిర్ కండిషన్డ్ రైలులో ప్రయాణించడానికి అర్హత ఉంటుంది; లేదా"]
["(ख) भारत में किसी रेल की किसी रेलगाड़ी द्वारा वातानुकूलित प्रथम दर्जा में अकेला यात्रा करने का हकदार होगा ।]","(ఖ) భారతదేశంలోని ఏ రైలు అయినా ఎయిర్ కండిషన్డ్ ఫస్ట్ క్లాస్‌లో ఒంటరిగా ప్రయాణించే అర్హత ఉంటుంది.]"]
["[(2) ऐसा प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति, जो आसीन सदस्‍य नहीं है किंतु अंदमान और निकोबार द्वीप या लक्षद्वीप से सदस्‍य के रूप में किसी अवधि के लिए सेवा कर चुका है, उपधारा (1) के अधीन ऐसे सदस्‍य को उपलब्‍ध सुविधाओं के अतिरिक्‍त संसद् के किसी भी सदन के सचिवालय द्वारा इस प्रयोजन के लिए जारी किए गए प्राधिकार के आधार पर, यथास्‍थिति, अंदमान और निकोबार द्वीप या लक्षद्वीप और भारत के मुख्‍य भूमि राज्‍यक्षेत्र के बीच चलने वाले किसी स्‍टीमर में उच्‍चतम दर्जे से किन्‍हीं प्रभारों का संदाय किए बिना यात्रा करने के लिए हकदार होगा ।]","[2) సిట్టింగ్ సభ్యుడు కాని వ్యక్తి, అండమాన్ మరియు నికోబార్ దీవులు లేదా లక్షద్వీప్ నుండి సభ్యుడిగా కొంతకాలం పనిచేసిన ప్రతి వ్యక్తి, ఏ పార్లమెంటులోనైనా, ఉప-సెక్షన్ (1) కింద అటువంటి సభ్యునికి అందుబాటులో ఉన్న సౌకర్యాలు కాకుండా పార్లమెంట్ యొక్క ఏదైనా సభ యొక్క సచివాలయము ద్వారా ఈ ప్రయోజనముల కోసంజారీ చేయబడ్డ అధికారము ఆధారముగా, అదేవిధముగా, అండమాన్ మరియు నికోబార్ దీవుల మధ్య లేదా భారతదేశ ప్రధాన భూభాగాల మధ్య ప్రయాణించే ఏ స్టీమర్ లోననైనా అత్యున్నత స్థాయిలో ఎటువంటి చార్జీలు లేకుండా ప్రయాణించడానికి అర్హతను కలిగి ఉంటారు.]"]
["जहां ऐसी अवधि में, जिसके लिए इस अधिनियम के अधीन पेंशन संदेय है, किसी वर्ष का कोई भाग अंतर्विष्‍ट है तब, यदि ऐसा भाग नौ मास या उससे अधिक का है तो उसे धारा 8क की उपधारा (1) के अधीन अतिरिक्‍त पेंशन के संदाय के प्रयोजन के लिए पूरे एक वर्ष के बराबर संगणित किया जाएगा और यदि ऐसा भाग नौ मास से कम है तो उसे गणना में नहीं लिया जाएगा ।]","ఈ వ్యవధిలో, ఈ చట్టం ప్రకారం పెన్షన్ చెల్లించాల్సిన వ్యవధిలో సంవత్సరంలో ఏదైనా భాగం చేర్చబడితే, అటువంటప్పుడు ఆ భాగము తొమ్మిది నెలలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉంటే, సెక్షన్ 8 క లోని ఉప-సెక్షన్ (1) కు లోబడి అదనపు పెన్షన్ చెల్లించబడే ప్రయోజనం కోసం, పూర్తి ఒక సంవత్సరం లెక్కించబడుతుంది మరియు అటువంటి భాగం తొమ్మిది నెలల కన్నా తక్కువ ఉంటే అది పరిగణనలోకి తీసుకోబడదు.]"]
["[8कग. कुटुंब पेंशन––","[8 క గ. కుటుంబ పెన్షన్—"]
["(1) संसद् के किसी सदन के किसी सदस्‍य की, उसकी पदावधि के दौरान मृत्‍यु हो जाने पर, उसकी पत्‍नी या पति, यदि कोई हो, या ऐसे सदस्‍य के आश्रित को, यथास्‍थिति, ऐसे पत्‍नी या पति या ऐसे आश्रित के, जब तक ऐसा “आश्रित” धारा 2 के खंड (कक) के अर्थान्‍तर्गत आश्रित बना रहता है, शेष जीवन काल के दौरान उस पेंशन के, जो ऐसे संसद् सदस्‍य को उसके सेवानिवृत्त होने पर प्राप्‍त होती, आधे के बराबर कुटुंब पेंशन का संदाय किया जाएगा :","(1) పార్లమెంటు సభ యొక్క ఎవరైనా ఒక సభ్యుడు తన పదవీకాలంలో మరణించినప్పుడు, అతని భార్య లేదా భర్త, లేదా వేరెవరైనా ఉంటే, లేదా అలాంటి సభ్యునిపై ఆధారపడి ఉన్నవారు, అలాంటి \"డిపెండెంట్/ ఆశ్రిత\" సెక్షన్ 2 లోని అ భాగము (క) యొక్క అర్థమునకు లోబడి ఆశ్రితముగా అనగా ఆధారపడి ఉన్న వారికి, వారి శేషజీవిత కాలమంతా ఆ పెన్షన్ యొక్క, ఒక పార్లమెంట్ సభ్యుడు తన పదవీ విరమణపై అందుకున్న పెన్షన్‌లో సగానికి సమానమైన పెన్షన్ చెల్లించబడుతుంది:"]
["परंतु ऐसे किसी आश्रित को, यदि ऐसा आश्रित संसद् का आसीन सदस्‍य है या धारा 8क के अधीन पेंशन ले रहा है, ऐसी कुटुंब पेंशन संदेय नहीं होगी ।","అటువంటి ఆశ్రితులకు, ఒకవేళ ఆ ఆశ్రిత వ్యక్తి పార్లమెంటులో సభ్యుడై ఉంటే లేదా సెక్షన్ 8 క కులోబడి కింద పెన్షన్ తీసుకుంటున్నట్లయితే, అలాంటి కుటుంబ పింఛను అటువంటి ఆశ్రితులకు చెల్లించబడదు."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन संदेय कुटुंब पेंशन ऐसे व्‍यक्‍ति की पत्‍नी या पति अथवा आश्रित को भी संदेय होगी जो संसद् सदस्‍य वेतन, भत्ता और पेंशन (संशोधन) अधिनियम, 2006 के प्रारंभ होने के पूर्व किसी समय संसद् या अंत:कालीन संसद् के किसी भी सदन का सदस्‍य था और ऐसे सदस्‍य के रूप में सेवा करने के पश्‍चात् उसकी मुत्‍यु हो गई थी :","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) ప్రకారము చెల్లించవలసిన కుటుంబ పెన్షన్ అటువంటి భార్య లేదా భర్తకు లేదా ఆశ్రితులకు కూడా చెల్లింపు జరుగుతుంది,వారు పార్లమెంటు సభ్యుల జీతం, భత్యం మరియు పెన్షన్ (సవరణ) చట్టం, 2006 ప్రారంభానికి ముందు ఏ సమయములోనైనా ఏదైనా పార్లమెంటు లో ఏదైనా సభలో సభ్యుడు కావడము మరియు అలాంటి సభ్యునిగా పనిచేసిన తరువాత మరణించాడు:"]
["परंतु ऐसी पत्‍नी या पति अथवा आश्रित, इस अधिनियम के अधीन कोई पेंशन नहीं ले रहा हो या वह उपधारा (1) के परंतुक के अधीन कुटुंब पेंशन लेने का हकदार नहीं है :","అటువంటి భార్య లేదా భర్త లేదా ఆశ్రితులు ఈ చట్టం ప్రకారం ఎటువంటి పెన్షన్ తీసుకోకపోవడం లేదా ఉప-సెక్షన్ (1) కు నిబంధన ప్రకారం కుటుంబ పెన్షన్ పొందటానికి అర్హత లేదు:"]
["परंतु यह और कि ऐसा कोई भी व्‍यक्‍ति, संसद् सदस्‍य वेतन, भत्ता और पेंशन (संशोधन) अधिनियम, 2006 के प्रारंभ के पूर्व की किसी अवधि की बाबत इस उपधारा के अधीन कुटुंब पेंशन के बकाया का दावा करने का हकदार नहीं होगा ।","కాని ఎవరైనా ఒక వ్యక్తి పార్లమెంటు సభ్యుల జీతం, అలవెన్సులు మరియు పెన్షన్ (సవరణ) చట్టం 2006 ప్రారంభానికి ముందు ఏదైనా కాలానికి సంబంధించి ఈ ఉప-సెక్షన్ కు లోబడి కుటుంబ పింఛను బకాయిలు పొందటానికి వీరికి అర్హత ఉండదు."]
["इस धारा के प्रयोजनों के लिए, “अंत:कालीन संसद्” के अंतर्गत वह निकाय भी है जिसने संविधान के प्रारंभ के ठीक पहले भारत डोमिनियन की संविधान सभा के रूप में काम किया था ।]","ఈ సెక్షన్ యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, \"ఇంటర్-పార్లమెంటరీ పార్లమెంట్\" క్రింద, రాజ్యాంగం ప్రారంభానికి ముందు భారత సార్వభౌమత్వము యొక్క రాజ్యాంగ సభగా పనిచేసిన ఒక సంస్థ కూడా ఉంది."]
["[8ख. वाहन क्रय करने के लिए अग्रिम––","[8బి. వాహనం కొనడానికి ముందస్తు చెల్లింపు—"]
["सदस्‍य को वाहन का क्रय करने के लिए, प्रतिसंदाय अग्रिम के रूप में [11][चार लाख रुपए] से अनधिक ऐसी धनराशि का संदाय किया जा सकेगा जो धारा 9 के अधीन इस निमित्त बनाए गए नियमों द्वारा अवधारित की जाए ।]","సభ్యునికి వాహనాన్ని కొనుగోలు చేయడానికి, తిరిగి చెల్లించదగిన ముందస్తుగా [11][నాలుగు లక్షల రూపాయలు] మించని మొత్తాన్ని చెల్లించవచ్చు, ఇది సెక్షన్ 9 కు లోబడి దీని నిమిత్తము చేసిన నిబంధనల ద్వారా నిర్ణయించబడుతుంది.]"]
["9. नियम बनाने की शक्‍ति––","9. నియమాలు చేసే అధికారము—"]
["(1) इस धारा के अधीन नियम बनाने के प्रयोजन के लिए सभापति द्वारा नामनिर्देशित, राज्‍य सभा से पांच सदस्‍यों तथा अध्‍यक्ष द्वारा नामनिर्देशित लोक सभा से दस सदस्‍यों को मिलाकर संसद् के दोनों सदनों की संयुक्‍त समिति गठित की जाएगी ।","(1) ఈ సెక్షన్ కు లోబడి నియమాలను రూపొందించే ఉద్దేశ్యంతో, పార్లమెంటు ఉభయ సభల సంయుక్త కమిటీలో రాజ్యసభకు చెందిన ఐదుగురు సభ్యులు, చైర్మన్ నామినేట్ చేసిన స్పీకర్ నామినేట్ చేసిన లోక్‌సభకు చెందిన పది మంది సభ్యులను కలిగి ఉండాలి."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन गठित संयुक्‍त समिति अपना अध्‍यक्ष चुनेगी और उसे अपनी प्रक्रिया का विनियमन करने की शक्‍ति होगी ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) కు ఏర్పాటు చేసిన ఉమ్మడి కమిటీ దాని ఛైర్మన్‌ను ఎన్నుకుంటుంది మరియు దాని విధి విధానాన్ని నియంత్రించే అధికారం కూడా కలిగి ఉంటుంది."]
["[(2क) संयुक्‍त समिति का सदस्‍य, ऐसे सदस्‍य की हैसियत में अपने नामनिर्देशन की तारीख से एक वर्ष के लिए पद धारण करेगा और संयुक्‍त समिति की कोई आकस्‍मिक रिक्‍ति, यथास्‍थिति, राज्‍य सभा के सभापति द्वारा या लोक सभा के अध्‍यक्ष द्वारा नामनिर्देशन से भरी जा सकेगी ।","[(2క) ఉమ్మడి కమిటీ సభ్యుడు తన నామినేషన్ తేదీ నుండి ఒక సంవత్సరం పాటు పదవిలో ఉండాలి మరియు జాయింట్ కమిటీ యొక్క ఏదైనా ఆకస్మిక ఖాళీలు, అదేవిధముగా, రాజ్యసభ ఛైర్మన్ లేదా లోక్ సభ స్పీకర్ ద్వారా నామనిర్దేశన ఉండవచ్చు."]
["संसद् सदस्‍य वेतन और भत्ता (संशोधन) अधिनियम, 1958 (1958 का 55) के प्रारंभ के ठीक पूर्व संयुक्‍त समिति के सदस्‍य के रूप में पद धारण करने वाले सदस्‍य की दशा में, एक वर्ष की अवधि ऐसे प्रारम्‍भ की तारीख से संगणित की जाएगी ।]","పార్లమెంటు సభ్యుల జీతం మరియు భత్యాలు (సవరణ) చట్టం, 1958 (1958 యొక్క 55) ప్రారంభమవడానికి సరిగ్గా ముందు ఉమ్మడి కమిటీ సభ్యునిగా పదవిలో ఉన్న సభ్యుని విషయంలో, అటువంటి ప్రారంభించిన తేదీ నుండి ఒక సంవత్సరం వ్యవధి లెక్కించబడుతుంది.]"]
["(3) उपधारा (1) के अधीन गठित संयुक्‍त समिति, [केन्‍द्रीय सरकार से परामर्श के पश्‍चात्] निम्‍नलिखित सभी मामलों या उनमें से किसी के लिए उपबन्‍ध करने के लिए नियम[12] बना सकेगी, अर्थात् :––","(3) ఉప-సెక్షన్ (1) ఏర్పాటు చేసిన ఉమ్మడి కమిటీ, కేంద్ర ప్రభుత్వంతో సంప్రదించిన తరువాత, కింది అన్ని లేదా ఏదైనా విషయాలకు నిబంధనలు చేయడానికి నియమాలను [12] చేయవచ్చు, అవి:"]
["(क) किसी यात्रा के लिए मार्ग;","(క) ప్రయాణానికి మార్గం;"]
["[(कक) वह व्‍यक्‍ति जो धारा 2 के ख्‍ांड (कक) के उपखंड (छ) के अधीन आश्रित के रूप में विनिर्दिष्‍ट किया जाए;]","[(క) సెక్షన్ 2 లోని భాగము (కక) యొక్క ఉప-నిబంధన (ఛ) కింద ఆశ్రితునిగా నిర్దేశించబడిన వ్యక్తి;]"]
["(ख) दिन के भाग की, उस दिन के लिए अनुज्ञेय दैनिक भत्ता अवधारित करने के प्रयोजन के लिए, गणना करने की रीति;","(ఖ) ఆ రోజుకు అనుమతించదగిన రోజువారీ భత్యాన్ని నిర్ణయించే ఉద్దేశ్యంతో, రోజులో కొంత భాగాన్ని లెక్కించే విధానం;"]
["(ग) जहां सदस्‍य के लिए सम्‍पूर्ण यात्रा या उसके किसी भाग के लिए मुफ्त यात्रा की व्‍यवस्‍था की गई है, वहां अनुज्ञेय यात्रा भत्ता [13][तथा जहां सरकार या किसी स्‍थानीय प्राधिकारी के खर्चे पर सदस्‍य के मुफ्त निवास तथा भोजन की व्‍यवस्‍था की गई है वहां दैनिक भत्ते में से कटौती ;]","(గ) మొత్తం ప్రయాణం సభ్యునికి లేదా దానిలో ఏదైనా ప్రదేశమునకు ఉచిత ప్రయాణానికి ఏర్పాటు చేయబడిన చోట, అనుమతించదగిన ప్రయాణ భత్యం [13] [మరియు సభ్యుల ఉచిత వసతి మరియు ఆహారాన్ని ప్రభుత్వం లేదా ఏదైనా స్థానిక అధికారం ఖర్చుతో అందించిన చోట రోజువారీ భత్యాలలో మినహాయింపులు ఉన్నాయి;]"]
["[(गग) वह दर, जिस पर धारा 4 की उपधारा (1) के खंड (ग) के उपखण्‍ड (ii) के अधीन सड़क मील भत्ता दिया जाएगा ;]","[(గగ) సెక్షన్ 4 లోని ఉప-సెక్షన్ (1) లోని భాగము(గ) యొక్క ఉప- భాగము (ii) కింద రోడ్ మైలు భత్యం ఇవ్వబడుతుంది;]"]
["[(गगग) वह मार्गस्‍थ वास-सुविधा और अवधि, जिसके लिए धारा 5क के अधीन ऐसी वास-सुविधा उपलब्‍ध कराई जा सकेगी ;]","[(గగగ) అతను మార్గములో రవాణా వసతి మరియు సెక్షన్ 5 క కు లోబడి అటువంటి వసతి సౌకర్యం కల్పించబడే కాలం;]"]
["(घ) जहां वह स्‍थान, जिससे सदस्‍य अपनी यात्रा का प्रारंभ करता है या जहां वह वापस जाता है, उसका प्रायिक निवास स्‍थान नहीं है, वहां अनुज्ञेय यात्रा भत्ता;","(ఘ) సభ్యుడు తన ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించే ప్రదేశం లేదా అతను తిరిగి వెళ్ళే ప్రదేశం అతని సాధారణ నివాస స్థలం కాదు; అక్కడ అనుమతించదగిన ప్రయాణ భత్యం;"]
["(घघघ) सदस्‍य द्वारा भारत के बाहर किए गए किसी दौरे के अनुक्रम में, ऐसे सदाय की हैसियत में, अपने कर्तव्‍यों के संबंध में की गई यात्रा के लिए अनुज्ञेय, यात्रा तथा दैनिक भत्ते;]","(ఘఘఘ) భత్యం, ప్రయాణం మరియు రోజువారీ భత్యాలు భారతదేశానికి వెలుపల చేపట్టిన ఏ పర్యటనలోనైనా, సభ్యునిగా తన విధులకు సంబంధించి చేసిన ప్రయాణానికి;"]
["(ङ) वह प्ररूप जिसमें किसी सदस्‍य द्वारा इस अधिनियम के अधीन किसी भत्ते के दावे के प्रयोजन के लिए प्रमाणपत्र यदि कोई हो, दिए जाएंगे;","(ఙ) ఈ చట్టం క్రింద ఏదైనా భత్యాన్ని క్లెయిమ్ చేసే ఉద్దేశ్యంతో ఒక సభ్యుడు ఒక సర్టిఫికేట్ ఏదైనా ఇవ్వాలి;"]
["[(ङङ) वह प्ररूप जिसमें किसी व्‍यक्‍ति द्वारा इस अधिनियम के अधीन किसी पेंशन के दावे के प्रयोजन के लिए प्रमाणपत्र, यदि कोई हो, दिए जाएंगे;]","[(ఙఙ) ఈ చట్టం ప్రకారం ఏదైనా పింఛను క్లెయిమ్ చేసే ఉద్దేశ్యంతో ఒక వ్యక్తి ఒక ధృవీకరణ పత్రమును ఇవ్వాలి;]"]
["[(च) धारा 8 में उल्‍लिखित निर्वाचन-क्षेत्र संबंधी भत्ता तथा चिकित्‍सीय और अन्‍य सुविधाएं तथा ऐसे भत्तों और सुविधाओं के बदले में नकद संदत्त की जाने वाली रकम;","[(చ) సెక్షన్ 8 లో పేర్కొన్న నియోజకవర్గ భత్యం మరియు వైద్య మరియు ఇతర సౌకర్యాలు మరియు అటువంటి భత్యాలు మరియు సౌకర్యాలకు బదులుగా నగదు రూపంలో చెల్లించాల్సిన మొత్తం;"]
["(चच) वह रकम जिसका वाहन का क्रय करने के लिए, प्रतिसंदेय अग्रिम के रूप में संदाय किया जा सकेगा, उस पर ब्‍याज की दर तथा ऐसी रकम और उस पर ब्‍याज की वसूली का ढंग; और]","(చచ) వాహనం కొనుగోలు కోసం తిరిగి చెల్లించవలసిన ముందస్తుగా చెల్లించగల మొత్తం, దానిపై వడ్డీ రేటు మరియు వాటి మొత్తం మరియు దానిపై వడ్డీని తిరిగి పొందే విధానం; మరియు]"]
["[(चचच) 1 अप्रैल, 2002 को या उसके पश्‍चात् प्रारंभ होने वाले किसी वर्ष से संबंधित अनुपयोजित नि:शुल्‍क टेलिफोन काल किसी पश्‍चात्‌वर्ती वर्ष के लिए अग्रनीत करने के संबंध में उपबंध करना;]","[(చచచ) ఏప్రిల్ 1, 2002 న లేదా తరువాత ప్రారంభమయ్యే తరువాతి సంవత్సరానికి ఆమోదించబడని ఉచిత టెలిఫోన్ కాల్‌ను ముందుకు కొనసాగించడానికి;]"]
["(छ) साधारणतया इस अधिनियम के अधीन [दैनिक भत्तों, यात्रा भत्तों और पेंशन] के संदाय के विनियमन के लिए ।","(ఛ) సాధారణంగా ఈ చట్టం ప్రకారం [రోజువారీ భత్యాలు, ప్రయాణ భత్యాలు మరియు పెన్షన్లు] చెల్లింపు నియంత్రణ కోసం."]
["(4) उपधारा (3) के अधीन बनाए गए नियम तब तक प्रभावी नहीं होंगे जब तक वे राज्‍य सभा के सभापति द्वारा तथा लोक सभा के अध्‍यक्ष द्वारा अनुमोदित तथा पुष्‍ट न किए जाएं तथा राजपत्र में प्रकाशित न कर दिए जाएं और नियमों का ऐसा प्रकाशन इस बात का निश्‍चायक सबूत होगा कि वे सम्‍यक् रूप से बनाए गए हैं ।","(4) ఉప-సెక్షన్ (3) కింద రూపొందించిన నిబంధనలు రాజ్యసభ ఛైర్మన్ మరియు లోక్‌సభ స్పీకర్ చేత ఆమోదించబడి, ధృవపర్చబడి మరియు అధికార పత్రములో ప్రచురించబడే వరకు అమలు లోనికి రావు. నియమములు ఆ విధముగా ప్రచురించబడినప్పుడు అవి సరైన మార్గంలో తయారు చేయబడ్డాయనేదానికి సాక్ష్యము."]
["10. कतिपय यात्रा भत्तों के संदाय का विधिमान्‍यकरण––","10. కొన్ని ప్రయాణ భత్యాల చెల్లింపు యొక్క ధ్రువీకరణ."]
["निरसन तथा संशोधन अधिनियम, 1960 (1960 का 58) की धारा 2 तथा अनुसूची 1 द्वारा निरसित ।","రద్దు మరియు సవరణ చట్టం, 1960 (1960 లో 58) లోని సెక్షన్ 2 మరియు షెడ్యూల్ 1 ద్వారా రద్దు చేయబడింది."]
["लुशाई पहाड़ी जिला (नाम-परिवर्तन) अधिनियम, 1954","లుషాయ్ కొండ జిల్లా (పేరు మార్పు) చట్టం, 1954"]
["(1954 का अधिनियम संख्‍यांक 18)","(1954 యొక్క చట్టం 18)"]
["[29 अप्रैल, 1954]","[29 ఏప్రిల్ 1954]"]
["लुशाई पहाड़ियां जिले का नाम परिवर्तित करने के लिए अधिनियम","లుషాయి కొండ జిల్లా యొక్క పేరును మార్చడానికి చట్టము:"]
["संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो :—","దీనిని పార్లమెంటు ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేయాలి: -"]
["(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम लुशाई पहाड़ी जिला (नाम-परिवर्तन) अधिनियम, 1954 है ।","(1) ఈ చట్టాన్ని లుషాయ్ కొండ జిల్లా (పేరు మార్పు) చట్టం, 1954 అని పిలుస్తారు."]
["(2) यह उस तारीख को प्रवृत्त होगा जिसे केन्‍द्रीय सरकार राजपत्र में अधिसूचना द्वारा नियत करे ।","(2) అధికార పత్రములోప్రకటన ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం చేసే తేదీ నుండి ఇది అమల్లోకి వస్తుంది."]
["2. लुशाई पहाड़ी जिले का मीजो जिला कहलाना—","2. లుషాయ్ కొండ జిల్లా ను మీజో జిల్లా అని పిలవడం"]
["आसाम में वह जनजाति क्षेत्र जो अब लुशाई पहाड़ी जिले के नाम से ज्ञात है, इस अधिनियम के प्रारम्‍भ से मीजो जिले के नाम से जाना जाएगा ।","ఇప్పుడు లుషాయ్ కొండ జిల్లాగా పిలువబడే అస్సాంలోని తెగ ప్రాంతం ఈ చట్టం ప్రారంభం నుండి మీజో జిల్లాగా పిలువబడుతుంది."]
["3. संविधान की छटवीं अनुसूची का संशोधन—","3. రాజ్యాంగంలోని ఆరవ షెడ్యూల్ సవరణ—"]
["संविधान की छटवीं अनुसूची में, पैरा 20 में—","రాజ్యాంగంలోని ఆరవ షెడ్యూల్‌లో, 20 పేరాలో—"]
["(क) उपपैरा (2) के पश्‍चात् निम्‍न उपपैरा अंत:स्‍थापित किया जाएगा, अर्थात् :—","(క) ఉప-పేరా (ఖ) తరువాత, కింది ఉప-పేరా చేర్చబడుతుంది, అవి :—"]
["“(2क) मीजो जिले में वह क्षेत्र समाविष्‍ट होगा जो संविधान के प्रारंभ के समय लुशाई पहाड़ियां जिला कहलाता था ।”;","\"(2క) మీజో జిల్లా రాజ్యాంగం ప్రారంభించిన సమయంలో లుషాయ్ కొండ జిల్లా అని పిలువబడే ప్రాంతాన్ని కలిగి ఉంటుంది.\";"]
["(ख) उपपैरा (3) में, “संयुक्‍त खासी-जयंती या पहाड़ी जिले” शब्‍दों के पश्‍चात् “और मिजो जिला” शब्‍द अंत:स्‍थापित किए जाएंगे; और","(ఖ) ఉప పేరాలో (3), \"యునైటెడ్ ఖాసి-జయంతి లేదా హిల్ డిస్ట్రిక్ట్\" అనే పదాల తరువాత, \"మరియు మిజో జిల్లా\" ​​అనే పదాలు చేర్చబడతాయి; మరియు"]
["(ग) सारणी के भाग-क में “लुशाई पहाड़ी जिले” शब्‍दों के स्‍थान पर “मीजो जिला” शब्‍द रखे जाएंगे ।","(గ) పట్టికలోని పార్ట్-ఎలో, \"లుషాయ్ కొండ జిల్లా\" ​​అనే పదాల స్థానంలో \"మీజో జిల్లా\" ​​అనే పదాలు భర్తీ చేయబడతాయి."]
["4. लुशाई पहाड़ी जिले के प्रति निर्देश का मीजो जिले के प्रति निर्देश के रूप में अर्थ लगाना—","4. లుషాయ్ కొండ జిల్లాకు మీజో జిల్లాకు సూచన రూపముగా అర్థమును ఇవ్వడం—"]
["किसी विधि, लिखत या अन्‍य दस्‍तावेज में लुशाई पहाड़ी जिले के प्रति किसी निर्देश का अर्थ, जब तक कि संदर्भ से अन्‍यथा अपेक्षित न हो, मीजो जिले के प्रति निर्देश के रूप में लगाया जाएगा ।","ఏదైనా చట్టం, వ్రాత పూర్వకమైన లేదా ఇతర పత్రాలలో లుషాయ్ కొండ జిల్లాకు సంబంధించిన ఏదైనా సూచన యొక్క అర్థం మీజో జిల్లాకు సూచనగా పేర్కొనబడాలి తప్ప మరో విద్ధముగా సూచించబడరాదు."]
["खाद्य अपमिश्रण निवारण अधिनियम, 1954","ఆహార కల్తీ నివారణ చట్టం, 1954"]
["(1954 का अधिनियम संख्‍यांक 37)","(1954 యొక్క చట్టం 37)"]
["[29 सितम्‍बर, 1954]","[సెప్టెంబర్ 29, 1954]"]
["खाद्य के अपमिश्रण के निवारणार्थ उपबन्‍ध बनाने के लिए अधिनियम","ఆహారాన్ని కల్తీ చేయకుండా నిరోధించడానికి నియమములను చేయడానికి చట్టం—"]
["1. संक्षिप्‍त नाम, विस्‍तार और प्रारम्‍भ—","1. సంక్షిప్త నామము, పొడిగింపు మరియు ప్రారంభ—"]
["(छ) देशीयकरण का प्रमाणपत्र उसे अनुदत्त किए जाने की दशा में वह भारत में निवास करने या भारत में की किसी सरकार के अधीन अथवा किसी ऐसे अन्‍तरराष्‍ट्रीय संगठन के अधीन जिसका भारत सदस्‍य है या भारत में स्‍थापित किसी सोसाइटी, कम्‍पनी या व्‍यक्‍ति निकाय के अधीन सेवा में प्रवेश करने या सेवा में बने रहने का आशय रखता है :","(ఛ) అతనికి సహజత్వ ధృవీకరణ పత్రం మంజూరు చేయబడిన దశలో, అతను భారతదేశంలో నివసించడానికి లేదా భారత ప్రభుత్వ అధీనములో లేదా భారతదేశం సభ్యత్వము కలిగి ఉన్న ఏ అంతర్జాతీయ సంస్థలోనైనా న లేదా భారతదేశంలో స్థాపించబడిన ఏదైనా సమాజం, సంస్థ లేదా వ్యక్తిగత సంస్థ అధీనములోఉద్యోగములో ప్రవేశించడానికి లేదా ఉద్యోగములో కొనసాగడానికి కోరిక కలిగి ఉండడము:"]
["परन्‍तु यदि केन्‍द्रीय सरकार किसी विशिष्‍ट मामले की विशेष परिस्‍थितियों में ठीक समझती है, तो वह––","ఒక నిర్దిష్ట కేసు యొక్క ప్రత్యేక పరిస్థితులలో కేంద్ర ప్రభుత్వం దీనిని సముచితంగా భావిస్తే, అది—"]
["(i) आवेदन की तारीख से छह मास से अनधिक पूर्व समाप्‍त होने वाली बारह मास की निरन्‍तर कालावधि को उपरोक्‍त खंड (ग) के प्रयोजनों के लिए ऐसे संगणित किए जाने की अनुज्ञा दे सकेगी मानो वह उस तारीख से अव्‍यवहित पूर्व की हो;","(i) దరఖాస్తు తేదీకి ఆరునెలల కంటే ముందుగానే ముగిసే పన్నెండు నెలల కొనసాగింపు వ్యవధి పైన పేర్కొన్న నిబంధన (గ) యొక్క ప్రయోజనాల కోసం లెక్కించటానికి అనుమతించబడవచ్చు; అతను ఆ తేదీకు ముందుగానే బయలుదేరినప్పుడు;"]
["(ii) आवेदन की तारीख से 2[पन्‍द्रह वर्ष] पहले से अधिक पूर्व के निवास या सेवा की कालावधियों को उपरोक्‍त खण्‍ड (घ) में वर्णित कुल कालावधि की गणना में संगणित करने की अनुज्ञा दे सकेगी ।","(ii) దరఖాస్తు తేదీకి 2 [పదిహేనేళ్ళ] కన్నా ఎక్కువ, ముందుగా ఉన్న నివాసము లేదా ఉద్యోగము యొక్క కాలవ్యవధి తరువాత పేర్కొన్న నిబంధన (ఘ) లో వర్ణించబడ్డ మొత్తం కాలాన్ని లెక్కించడానికి అనుమతిని ఇవ్వగలదు."]
["पुरस्‍कार प्रतियोगिता अधिनियम, 1955","పురస్కార పోటీ చట్టం, 1955"]
["(1955 का अधिनियम संख्‍यांक 42)","(1955 యొక్క చట్టం 42)"]
["[22 अक्‍तूबर, 1955]","[అక్టోబర్ 22, 1955]"]
["पुरस्‍कार प्रतियोगिताओं का नियंत्रण और विनियमन करने के लिए अधिनियम","పురస్కార పోటీలను నియంత్రించడానికి మరియు నియంత్రించడానికి చర్య తీసుకోండి"]
["अत: पुरस्‍कार प्रतियोगिताओं के नियंत्रण और विनियमन के लिए उपबन्‍ध करना समीचीन है ;","అనగా పురస్కార పోటీలను అదుపు చేయడం మరియు నియంత్రణ కోసం ఏదైనా ఉపాయములు లేదా నిబంధనలు ఏర్పరచడం;"]
["और अत: उपरोक्‍त विषय और उसके आनुषंगिक विषयों के सम्‍बन्‍ध में, जहां तक ऐसे विषय संविधान की सातवीं अनुसूची की सूची 2 में प्रगणित विषय हैं, संविधान के अनुच्‍छेद 252 के खण्‍ड (1) के निबन्‍धनों के अनुरूप आंध्र, बम्‍बई, मद्रास, उड़ीसा, उत्तर प्रदेश, हैदराबाद, मध्‍य भारत, पटियाला और पूर्वी पंजाब राज्‍य संघ और सौराष्‍ट्र राज्‍यों के विधान-मण्‍डलों में संकल्‍प पारित कर दिए हैं;","మరియు అనగా పైన చెప్పబడిన విషయము మరియు దానికి అనుబంధముగా ఉన్న విషయముల సంబంధము లో రాజ్యాంగంలోని ఏడవ షెడ్యూల్ జాబితా 2లో పేర్కొన్న విషయము, రాజ్యాంగంలోని క 252 లోని భాగము (1) లోని నిబంధనలకు అనుగుణంగా, ఆంధ్ర, బొంబాయి, మద్రాస్, ఒరిస్సా, ఉత్తర ప్రదేశ్, హైదరాబాద్, సెంట్రల్ ఇండియా, పాటియాలా మరియు తూర్పు పంజాబ్ రాష్ట్రాలు యూనియన్ మరియు రాష్ట్రాల శాసనసభలలో తీర్మానాలను జారీ చేయబడతాయి;"]
["अत: भारत गणराज्‍य के छठे वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो :––","అందువల్ల, భారత గణతంత్ర రాజ్యము యొక్క ఆరవ సంవత్సరంలో, దీనిని పార్లమెంట్ ఈ క్రింది రూపంలో అమలు చేయాలి :––"]
["1. संक्षिप्‍त नाम, विस्‍तार और प्रारंभ–","1. సంక్షిప్త నామము, పొడిగింపు మరియు ప్రారంభము—"]
["(1) यह अधिनियम पुरस्‍कार प्रतियोगिता अधिनियम, 1955 कहा जा सकेगा ।","(1) ఈ చట్టాన్ని పురస్కార పోటీ చట్టం, 1955 అని పిలుస్తారు."]
["(2) इसका विस्‍तार [उन राज्‍यक्षेत्रों पर है जो 1956 के नवम्‍बर के प्रथम दिन के ठीक पूर्व] आंध्र, बम्‍बई, मद्रास, उड़ीसा, उत्तर प्रदेश, हैदराबाद, मध्‍य भारत, पटियाला और पूर्वी पंजाब राज्‍य संघ और सौराष्‍ट्र राज्‍यों और सब भाग ग राज्‍यों में 2[समाविष्‍ट] थे ।","2) [నవంబర్ 1956 మొదటి రోజుకు సరిగ్గా ముందు] ఆంధ్రప్రదేశ్, బొంబాయి, మద్రాస్, ఒరిస్సా, ఉత్తర ప్రదేశ్, హైదరాబాద్, మధ్య భారతదేశం, పాటియాలా మరియు తూర్పు పంజాబ్ రాష్ట్రాలు మరియు సౌరాష్ట్ర రాష్ట్రాలు మరియు అన్ని. 2 [చేర్చబడిన] రాష్ట్రాలలో ఇది విస్తరించింది."]
["(3) यह उस तारीख को प्रवृत्त होगा, जिसे केन्‍द्रीय सरकार शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा नियत करे ।","(3) అధికారిక పత్రములో ప్రకటన ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం చేసే తేదీ నుండి ఇది అమల్లోకి వస్తుంది."]
["2. परिभाषाएं––","2. నిర్వచనాలు:––"]
["इस अधिनियम में, जब तक कि संदर्भ से अन्‍यथा अपेक्षित न हो,––","ఈ చట్టంలో, సందర్భం అవసరమైతే తప్ప, —"]
["(क) “अनुज्ञापन प्राधिकारी” से, इस अधिनियम के अधीन अनुज्ञप्‍ति अनुदत्त करने के प्रयोजन से, राज्‍य सरकार द्वारा शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा नियुक्‍त कोई अधिकारी या प्राधिकारी अभिप्रेत है;","(క) \"లైసెన్సింగ్ అథారిటీ\" అంటే ఈ చట్టం ప్రకారం లైసెన్స్ మంజూరు చేసే ఉద్దేశ్యంతో అధికారిక పత్రము‌లో ప్రకటన ద్వారా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నియమించిన అధికారి లేదా అధికారం;"]
["(ख) “धन” के अंतर्गत चैक, पोस्‍टल आर्डर अथवा मनीआर्डर भी आता है;","(ఖ) \"డబ్బు\" లో చెక్, పోస్టల్ ఆర్డర్ లేదా మనీ ఆర్డర్ కూడా ఉంటుంది;"]
["(ग) “विहित” से इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों द्वारा विहित अभिप्रेत है;","(గ) \"సూచించిన\" అంటే ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడుతుంది;"]
["(घ) “पुरस्‍कार प्रतियोगिता” से कोई ऐसी प्रतियोगिता अभिप्रेत है, (चाहे वह वर्ग शब्‍द पहेली, पुरस्‍कार प्रतियोगिता, लुप्‍त शब्‍द पहेली पुरस्‍कार प्रतियोगिता, चित्र पहेली पुरस्‍कार प्रतियोगिता या किसी अन्‍य नाम से ज्ञात हो) जिसमें अक्षरों, शब्‍दों अथवा आकृतियों के निर्माण, विन्‍यास, संयोजन या क्रम परिवर्तन पर आधारित किसी पहेली के हल के लिए पुरस्‍कार देने की प्रस्‍थापना की जाती है ।","(ఘ) \" పురస్కార పోటీ\" అంటే ఏదైనా పోటీ (చదరపు పదముల పజిల్, పురస్కార పోటీ, మాయమైన పదముల పజిల్ పోటీ, బొమ్మ పజిల్ పురస్కార పోటీ లేదా మరే ఇతర పేరు ద్వారా అయినా) దానిలో అక్షరాలు, పదాలు లేదా బొమ్మల నిర్మాణం, విన్యాసం, కలయిక లేదా క్రమం, కూర్పు లేదా మార్పు ఆధారంగా ఒక పజిల్ పరిష్కరించడానికి పురస్కారమును ఇవ్వడానికి ఇది ప్రతిపాదించబడింది."]
["3. निर्वचन––","3. వివరణ––"]
["इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए––","ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం,––"]
["(क) मुद्रण के प्रति निर्देशों का यह अर्थ लगाया जाएगा कि उसके अन्‍तर्गत लेखन या अक्षरों, शब्‍दों या आकृतियों को दृश्‍य रूप में प्रतिदर्शित या पुनरुत्‍पादित करने के अन्‍य ढंगों के प्रति निर्देश भी हैं; और","(క) అక్షరాల, పదాలు లేదా బొమ్మలను దృశ్య రూపంలో ప్రదర్శింపజేసే లేదా తిరిగి తయారు చేసే ఇతర పద్ధతులతో పాటు ముద్రణ కోసం సూచనలు ఉంటాయి; మరియు"]
["(ख) दस्‍तावेज या अन्‍य चीजें वितरित की गई समझी जाएंगी यदि उन्‍हें उस राज्‍यक्षेत्र के अन्‍दर या बाहर व्‍यक्‍तियों या स्‍थानों में वितरित किया जाता है जिनमें इस अधिनियम का विस्‍तार है और “वितरण” शब्‍द का अर्थ तदनुकूल लगाया जाएगा ।","(ఖ) పత్రాలు లేదా ఇతర వస్తువులు ఈ చట్టం విస్తరించి ఉన్న భూభాగంలో లేదా వెలుపల ఉన్న వ్యక్తులకు లేదా ప్రదేశాలకు పంపిణీ చేయబడితే పంపిణీ చేయబడిందని భావించబడుతుంది మరియు \"పంపిణీ\" అనే పదాన్ని తదనుగుణంగా జోడించబడుతుంది."]
["4. जहां प्रस्‍थापित पुरस्‍कार एक मास में एक हजार रुपए से अधिक है वहां पुरस्‍कार प्रतियोगिताओं का प्रतिषेध–","4. నెలవారీ వెయ్యి రూపాయలకు పైగా బహుమతులు ఏర్పాటు చేసిన పురస్కార పోటీల నిషేధం."]
["कोई व्‍यक्‍ति, किसी ऐसी पुरस्‍कार प्रतियोगिता या प्रतियोगिताओं का सम्‍प्रवर्तन या संचालन नहीं करेगा जिनमें प्रस्‍थापित किए जाने वाले पुरस्‍कार या पुरस्‍कारों का कुल मूल्‍य (चाहे नकद या अन्‍य रूप में) किसी मास में एक हजार रुपए से अधिक है, और प्रत्‍येक पुरस्‍कार प्रतियोगिता में प्रविष्‍टियों की संख्‍या दो हजार से अधिक नहीं होगी ।","ప్రదానము చేయబడే బహుమతి లేదా బహుమతుల మొత్తం విలువ (నగదు లేదా ఇతరత్రా) వెయ్యి రూపాయలు మించి ఉండకుండా, మరియు ప్రతి అవార్డు పోటీలో ఎంట్రీలు ఇచ్చే బహుమతి పోటీ లేదా పోటీలను ఏ వ్యక్తి ప్రోత్సహించకూడదు లేదా నిర్వహించకూడదు. సంఖ్య రెండువేలకు మించకుండా ఉండేలా ఆ పోటీలను నిర్వహించే వ్యక్తి నియంత్రణ చేయాలి."]
["5. पुरस्‍कार प्रतियोगिताओं का अनुज्ञापन, जहां प्रस्‍थापित पुरस्‍कार एक मास में एक हजार रुपए से अधिक नहीं है–","5. బహుమతి పోటీల లైసెన్స్, ఇక్కడ ఏర్పాటు చేసిన బహుమతులు నెలలో వెయ్యి రూపాయలకు మించవు––"]
["धारा 4 के उपबन्‍धों के अध्‍यधीन कोई व्‍यक्‍ति किसी ऐसी पुरस्‍कार प्रतियोगिता या प्रतियोगिताओं का सम्‍प्रवर्तन या संचालन, जिनमें प्रस्‍थापित किए जाने वाले पुरस्‍कार या पुरस्‍कारों का कुल मूल्‍य (चाहे नकद या अन्‍य रूप में) किसी मास में एक हजार रुपए से अधिक नहीं है, तब तक नहीं करेगा जब तक कि उसने इस अधिनियम के उपबन्‍धों और तद्‌धीन बनाए गए नियमों के अनुसार अनुदत्त अनुज्ञप्‍ति उस निमित्त अभिप्राप्‍त न कर ली हो ।","సెక్షన్ 4 లోని నిబంధనలకు లోబడి, ఏదైనా అవార్డు పోటీ లేదా పోటీలను ప్రోత్సహించే లేదా నిర్వహించే వ్యక్తి, అందులో బహుమతి లేదా బహుమతుల మొత్తం విలువ (నగదులో లేదా ఇతరత్రా) నెలలో వెయ్యి రూపాయలకు మించదు ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు మరియు దానిపై చేసిన నిబంధనలకు అనుగుణంగా మంజూరు చేసిన అనుమతి పొందకపోతే అతను ఆ విధముగా చేయకూడదు."]
["6. पुरस्‍कार प्रतियोगिताओं के लिए अनुज्ञप्‍तियां–","6. అవార్డు పోటీలకు అనుమతులు ––"]
["(1) प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति जो धारा 5 में निर्दिष्‍ट अनुज्ञप्‍ति अभिप्राप्‍त करना चाहता है, अनुज्ञापन प्राधिकारी को ऐसे प्ररूप में और ऐसी रीति से जो विहित हो लिखित आवेदन करेगा ।","(1) సెక్షన్ 5 లో పేర్కొన్న లైసెన్స్ పొందాలనుకునే ప్రతి వ్యక్తి లైసెన్సింగ్ అథారిటీకి వ్రాతపూర్వక దరఖాస్తును అటువంటి రూపంలో మరియు సూచించిన పద్ధతిలో చేయాలి."]
["(2) ऐसे आवेदन की प्राप्‍ति पर अनुज्ञापन प्राधिकारी, ऐसी जांच करके, जैसी वह आवश्‍यक समझता है, लिखित आदेश द्वारा या तो अनुज्ञप्‍ति अनुदत्त करेगा या अनुज्ञप्‍ति अनुदत्त करने से इन्‍कार करेगा ।","(2) అటువంటి దరఖాస్తు అందిన తరువాత, లైసెన్సింగ్ అధికారం, అవసరమని భావించిన విచారణ చేయడం ద్వారా, వ్రాతపూర్వక ఉత్తర్వు ద్వారా లైసెన్స్‌ను మంజూరు చేస్తుంది లేదా లైసెన్స్ ఇవ్వడానికి నిరాకరిస్తుంది."]
["(3) जहां अनुज्ञापन अधिकारी अनुज्ञप्‍ति अनुदत्त करने से इन्‍कार करता है वहां वह ऐसे इन्‍कार के कारणों का एक संक्षिप्‍त विवरण अभिलिखित करेगा और उसकी एक प्रति आवेदक को देगा ।","(3) లైసెన్సింగ్ అధికారి లైసెన్స్ ఇవ్వడానికి నిరాకరించిన చోట, అతను అలాంటి తిరస్కరణకు గల కారణాల గురించి క్లుప్త వివరణను నమోదు చేసి, దరఖాస్తుదారునికి ఒక ప్రతిని ఇవ్వాలి."]
["(4) फीस जिसके संदाय पर, कालावधि जिसके लिए, शर्तें जिनके अध्‍यधीन और प्ररूप जिसमें अनुज्ञप्‍ति अनुदत्त की जा सकेगी ऐसा होगा जो विहित किया जाए ।","(4) చెల్లించాల్సిన రుసుము పై, కాలవ్యవధి కోసం, షరతులకు లోబడి మంజూరు చేయబడిన లైసెన్స్ యొక్క రూపం, ఏ పరిస్థితులలో మజూరు చేయబడుతుందో వారికి సూచించాలి."]
["7. पुरस्‍कार प्रतियोगिताओं के संप्रवर्तकों का लेखे रखना और उन्‍हें अनुज्ञापन अधिकारी को प्रस्‍तुत करना––","7. బహుమతి పోటీల ప్రమోటర్ల ఖాతాలను నిర్వహించడం మరియు వాటిని లైసెన్సింగ్ అధికారికి సమర్పించడం."]
["पुरस्‍कार प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति जो इस अधिनियम के उपबन्‍धों और तद्‌धीन बनाए गए नियमों के अनुसार पुरस्‍कार प्रतियोगिता का संप्रवर्तन या संचालन करता है, ऐसी प्रतियोगिता से सम्‍बन्‍धित लेखे रखेगा और ऐसे प्ररूप में तथा ऐसे अन्‍तरालों पर जो विहित किए जाएं एक लेखा विवरण अनुज्ञापन प्राधिकारी को प्रस्‍तुत करेगा ।","అవార్డు ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా చేయబడ్డ నియమములను అనుసరించి పురస్కార పోటీని ప్రోత్సహించే లేదా నిర్వహించే ప్రతి వ్యక్తి మరియు దానిపై చేసిన నియమాలు అటువంటి పోటీకి సంబంధించిన ఖాతాలను నిర్వహిస్తారు మరియు లైసెన్సింగ్ అథారిటీకి ఆ లెక్కల వివరములను సూచించిన విధముగా, సూచించబడిన వ్యవధిలో సమర్పించాలి."]
["8. अनुज्ञप्‍तियों को रद्द या निलम्‍बित करने की शक्‍ति––","8. లైసెన్సులను రద్దు చేయడానికి లేదా నిలిపివేయడానికి అధికారం—"]
["(1) अनुज्ञापन प्राधिकारी इस अधिनियम के अधीन किसी अनुज्ञप्‍ति के धारक को सुनवाई का युक्‍तियुक्‍त अवसर देने के पश्‍चात् निम्‍नलिखित आधारों में से एक या अधिक पर अनुज्ञप्‍ति को रद्द या निलम्‍बित कर सकेगा, अर्थात्––","(1) లైసెన్సింగ్ అథారిటీ, ఈ చట్టం ప్రకారం లైసెన్స్ కలిగి ఉన్నవారికి వినడానికి సహేతుకమైన అవకాశాన్ని ఇచ్చిన తరువాత, కింది వాటిలో ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కారణాలపై లైసెన్స్‌ను రద్దు చేయవచ్చు లేదా నిలిపివేయవచ్చు––"]
["(क) कि उन शर्तों में से जिनके अध्‍यधीन अनुज्ञप्‍ति अनुदत्त की गई थी किसी को भंग किया गया है;","(క) లైసెన్స్ మంజూరు చేసిన షరతులలో ఒకటి ఉల్లంఘించబడిందని;"]
["(ख) कि अनुज्ञप्‍तिधारक ने धारा 7 के उपबन्‍धों में से किसी का उल्‍लंघन किया है ।","(ఖ) లైసెన్స్ హోల్డర్ సెక్షన్ 7 లోని ఏదైనా నిబంధనలను ఉల్లంఘించినట్లు."]
["(2) जब कभी कोई अनुज्ञप्‍ति रद्द या निलंबित की जाती है तब अनुज्ञापन प्राधिकारी ऐसे रद्दकरण या निलम्‍बन के लिए कारणों का एक संक्षिप्‍त विवरण अभिलिखित करेगा और उसकी एक प्रति उस व्‍यक्‍ति को देगा जिसकी अनुज्ञप्‍ति रद्द या निलम्‍बित की गई है ।","(2) లైసెన్స్ రద్దు చేయబడినప్పుడు లేదా నిలిపి వేయబడినప్పుడు, లైసెన్సింగ్ అధికారం అటువంటి రద్దు లేదానిలిపివేతకు గల కారణాల గురించి క్లుప్త వివరణను నమోదు చేస్తుంది మరియు లైసెన్స్ రద్దు చేయబడిన లేదా నిలిపివేయబడిన వ్యక్తికి దాని ప్రతిని ఇవ్వాలి."]
["9. धारा 4 और 5 के उल्‍लंघन में किसी पुरस्‍कार प्रतियोगिता का संप्रवर्तन या संचालन के लिए शास्‍ति","9. 4 మరియు 5 సెక్షన్లను ఉల్లంఘిస్తూ ఏదైనా పురస్కార పోటీని మార్చడానికి లేదా నిర్వహించడానికి జరిమానా"]
["यदि कोई व्‍यक्‍ति धारा 4 या 5 के उपबन्‍धों के उल्‍लंघन में किसी पुरस्‍कार प्रतियोगिता का संप्रवर्तन या संचालन करेगा तो वह कारावास से, जिसकी अवधि तीन मास तक की हो सकेगी, या जुर्माने से, जो एक हजार रुपए तक का हो सकेगा, अथवा दोनों से, दण्‍डनीय होगा ।","సెక్షన్ 4 లేదా 5 లోని నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తూ ఎవరైనా వ్యక్తి ఏదైనా పురస్కార పోటీని మార్చినా లేదా నిర్వహించినా, అతనికి మూడు నెలల వరకు కారాగార వాసము లేదా వెయ్యి రూపాయల వరకు జరిమానాాతో శిక్షింపబడతారు, ఒక్కోసారి రెండు శిక్షలు విధించబడవచ్చు."]
["10. लेखे रखने तथा प्रस्‍तुत करने में असफलता के लिए शास्‍ति––","10. ఖాతాలను నిర్వహించడములో మరియు ప్రదర్శించడంలో విఫలమైనందుకు జరిమానా;"]
["यदि धारा 7 के अधीन लेखे रखने या लेखा विवरण प्रस्‍तुत करने के दायित्‍वाधीन कोई व्‍यक्‍ति उस धारा में यथा अपेक्षित लेखा रखने या लेखा विवरण प्रस्‍तुत करने में असफल होगा अथवा ऐसे लेखे रखेगा या ऐसे लेखा विवरण प्रस्‍तुत करेगा जो मिथ्‍या हैं और जिनका मिथ्‍या होना वह जानता है या विश्‍वास करता है या जिनके सत्‍य होने का उसे विश्‍वास नहीं है तो वह कारावास से, जिसकी अवधि एक मास तक की हो सकेगी, जुर्माने से जो पांच सौ रुपए तक का हो सकेगा, अथवा दोनों से दण्‍डनीय होगा किन्‍तु इस धारा में अन्‍तर्विष्‍ट कोई बात धारा 8 में अन्‍तर्विष्‍ट उपबन्‍धों को प्रभावित नहीं करेगी ।","సెక్షన్ 7 కింద ఖాతాలను నిర్వహించడానికి లేదా ఖాతా యొక్క ప్రకటన ఇవ్వడానికి బాధ్యత ఉన్నవారు ఎవరైనా ఆ సెక్షన్లో అవసరమైన విధంగా ఖాతాలు లేదా ఖాతాల ప్రకటనలను నిర్వహించడంలో లేదా సమకూర్చడంలో విఫలమైతే లేదా అలాంటి ఖాతాలను నిర్వహించడం లేదా అటువంటి ఖాతాల ప్రకటనను సమర్పించడం తప్పుడు వివరములను సమర్పించడం మరియు ఆ వివరములు తప్పుడువని తెలిసినా లేదా నమ్మినా లేదా సత్యాన్ని విశ్వసించని వ్యక్తికి ఒక నెల వరకు కారాగార వాసము మరియు, ఐదు వందల రూపాయల వరకు జరిమానాతో శిక్షించబడతారు కాని ఈ సెక్షన్ అంతర్గతముగా ఉన్న ఏ విషయము, సెక్షన్ 8 లోని నిబంధనలను ప్రభావితం చేయదు."]
["11. पुरस्‍कार प्रतियोगिताओं के सम्‍बन्‍ध में अन्‍य अपराधों के लिए शास्‍ति––","11. అవార్డు పోటీలకు సంబంధించి ఇతర నేరములకు శిక్ష––"]
["यदि कोई व्‍यक्‍ति किसी पुरस्‍कार प्रतियोगिता का संप्रवर्तन अथवा संचालन इस अधिनियम के अधीन अनुज्ञप्‍ति के उपबन्‍धों के अनुसार करने के सिवाय करने या इस अधिनियम के उपबन्‍धों के उल्‍लंघन में करने की दृष्‍टि से अथवा किसी ऐसी पुरस्‍कार प्रतियोगिता के सम्‍बन्‍ध्‍ा में जिसका संप्रवर्तन या संचालन ऐसे उपबंधों के अनुसार किए जाने से अन्‍यथा किया जाता है––","ఈ చట్టము లైసెన్స్ యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా లేదా ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తూ లేదా ఈ చట్టము యొక్క నియమములను ఉల్లంఘించే దృష్టితో లేదా ఏదైనా పురస్కార పోటీకి సంబంధించి, పురస్కార పోటీ యొక్క ప్రమోషన్ లేదా నిర్వహణకు సంబంధించి నియమనిబంధనలకు అనుగుణముగా జరపకుండా వేరే విధముగా జరుగుతాయి.––"]
["(क) उस पुरस्‍कार प्रतियोगिता में प्रयोग के लिए कोई टिकट, कूपन या अन्‍य दस्‍तावेज मुद्रित या प्रकाशित करेगा; या","(క) ఆ పురస్కార పోటీలో ఉపయోగం కోసం ఏదైనా టికెట్, కూపన్ లేదా ఇతర పత్రాన్ని ముద్రించాలి లేదా ప్రచురించాలి; లేదా"]
["(ख) उस पुरस्‍कार प्रतियोगिता में प्रयोग के लिए कोई टिकट, कूपन या अन्‍य दस्‍तावेज बेचेगा या वितरित करेगा या विक्रय अथवा वितरण के लिए प्रस्‍थापित या विज्ञापित करेगा अथवा विक्रय या वितरण के प्रयोजन के लिए अपने पास रखेगा; या","(ఖ) ఆ బహుమతి పోటీలో ఉపయోగించడానికి ఏదైనా టికెట్, కూపన్ లేదా ఇతర పత్రాన్ని అమ్మడం లేదా పంపిణీ చేయడం, లేదా అమ్మకం లేదా పంపిణీ కోసం ప్రారంభము చేయడం లేదా ప్రచారం చేయడం లేదా అమ్మకం లేదా పంపిణీ ప్రయోజనం కోసం ఉంచడం; లేదా"]
["(ग) निम्‍नलिखित को मुद्रित, प्रकाशित या वितरित करेगा अथवा प्रकाशन या वितरण के प्रयोजन के लिए अपने पास रखेगा––","(గ) ఈ కింది వాటిని ముద్రించాలి, ప్రచురించాలి లేదా పంపిణీ చేయాలి లేదా ప్రచురణ లేదా పంపిణీ ప్రయోజనం కోసం తన వద్ద ఉంచుకోవాలి—"]
["(i) पुरस्‍कार प्रतियोगिता का कोई विज्ञापन, या","(i) పురస్కార పోటీ కోసం ఏదైనా ప్రకటన, లేదా"]
["(ii) पुरस्‍कार प्रतियोगिता में पुरस्‍कार विजेताओं की कोई सूची (चाहे पूरी हो या नहीं), या","(ii) పురస్కార పోటీలో బహుమతి విజేతల జాబితా (పూర్తి లేదా లేకపోయినా), లేదా"]
["(iii) पुरस्‍कार प्रतियोगिता की वर्णनात्‍मक या उससे अन्‍यथा सम्‍बद्ध कोई अन्‍य चीज जो उस पुरस्‍कार प्रतियोगिता या किसी अन्‍य पुरस्‍कार प्रतियोगिता में भाग लेने के लिए व्‍यक्‍तियों को उत्‍प्रेरित करने के लिए प्रकल्‍पित है, अथवा","(iii) పురస్కార పోటీకి సంబంధించిన లేదా వివరించే ఏదైనా ఇతర అంశం, ఆ అవార్డు పోటీలో లేదా మరే ఇతర అవార్డు పోటీలో పాల్గొనడానికి వ్యక్తులను ప్రోత్సహించడానికి ఉద్దేశించినది, లేదా"]
["(घ) किसी टिकट, कूपन या अन्‍य दस्‍तावेज को जो उस पुरस्‍कार प्रतियोगिता में प्रयोग के लिए है या उसके किसी विज्ञापन को विक्रय या वितरण के प्रयोजन के लिए उन राज्‍यक्षेत्रों में जिन पर इस अधिनियम का विस्‍तार है लाएगा या भेजने के लिए किसी व्‍यक्‍ति को आमंत्रित करेगा; या","(ఘ) ఈ పురస్కార పోటీలో ఉపయోగించడం కోసం ఏదైనా టికెట్, కూపన్ లేదా ఇతర పత్రాన్ని తీసుకురావడం లేదా పంపడం లేదా ఏదైనా ప్రకటనను అమ్మడం లేదా పంపిణీ చేయడం వంటి ప్రయోజనముల కోసం ఈ చట్టము అమలులో ఉన్న రాష్తాలలోతీసుకురావడము లేదా పంపించడానికిఎవరైనా వ్యక్తిని ఆహ్వానించడం;"]
["(ङ) उस पुरस्‍कार प्रतियोगिता में प्रयोग के लिए किसी टिकट, कूपन या अन्‍य दस्‍तावेज के विक्रय या वितरण के सम्‍बन्‍ध में प्राप्‍त किसी धन या मूल्‍यवान वस्‍तु को उन राज्‍यक्षेत्रों से जिनमें इस अधिनियम का विस्‍तार है बाहर भेजेगा या भेजने का प्रयत्‍न करेगा; अथवा","(ఙ) ఈ చట్టం విస్తరించిన రాష్ట్రముల నుండి నుండి పురస్కార పోటీలో ఉపయోగించడం కోసం టికెట్, కూపన్ లేదా ఇతర పత్రం అమ్మకం లేదా పంపిణీకి సంబంధించి అందుకున్న ఏదైనా డబ్బు లేదా విలువైన వస్తువును పంపడం లేదా పంపించడానికి ప్రయత్నించాలి; లేదా"]
["(च) उस पुरस्‍कार प्रतियोगिता के संप्रवर्तन या संचालन से सम्‍बन्‍धित किन्‍हीं प्रयोजनों के लिए किसी परिसर का प्रयोग करेगा या किसी परिसर का प्रयोग कराएगा या जानबूझकर होने देगा; या","(చ) పురస్కార పోటీ యొక్క ప్రమోషన్ లేదా ప్రవర్తనకు సంబంధించిన ఏదైనా ప్రయోజనాల కోసం ఏదైనా ప్రాంగణాన్ని ఉపయోగించాలి లేదా ఉద్దేశ్య పూర్వకముగా పూర్తి చేయడానికి అనుమతించడం; లేదా"]
["(छ) उपरोक्‍त कार्यों में से कोई कार्य किसी व्‍यक्‍ति से कराएगा या कराने के लिए उसे उपाप्‍त करेगा या उपाप्‍त करने का प्रयत्‍न करेगा, तो वह कारावास से, जिसकी अवधि तीन मास तक की हो सकेगी, या जुर्माने से, जो पांच सौ रुपए तक का हो सकेगा, अथवा दोनों से दण्‍डनीय होगा ।","(ఛ) పైన పేర్కొన్న ఏవైనా పనులు ఒక వ్యక్తి ద్వారా చేయడానికి లేదా చేయించడానికి ప్రయత్నించడం వంటి నేరములకు మూడు నెలల వరకు కారాగారవాసం లేదా ఐదు వందల రూపాయల వరకు జరిమానాతో శిక్ష విధింపబడుతుంది. ఒక్కోసారి రెండు శిక్షలూ విధించబడతాయి."]
["12. निगमों द्वारा अपराध––","12. సంస్థల ద్వారా జరిగే నేరాలు––"]
["(1) यदि इस अधिनियम के अधीन अपराध का दोषी कोई व्‍यक्‍ति कम्‍पनी हो तो वह प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति, जो उस अपराध के किए जाने के समय उस कम्‍पनी का भारसाधक और उसके प्रति उत्तरदायी था और साथ ही वह कम्‍पनी भी उस अपराध के दोषी समझे जाएंगे तथा तदनुसार अपने विरुद्ध कार्यवाही किए जाने और दण्‍डित किए जाने के भागी होंगे :","(1) ఈ చట్టం ప్రకారం ఒక నేరానికి పాల్పడిన వ్యక్తి ఒక సంస్థ అయితే, నేరం జరిగిన సమయంలో ఆ సంస్థకు బాధ్యత వహించిన మరియు దాని తరఫున బాధ్యత వహించిన ప్రతి వ్యక్తి మరియు కంపెనీ కూడా ఆ నేరానికి దోషిగా పరిగణించబడుతుంది మరియు తదనుసారము వారికి వ్యతిరేకముగా చర్య తీసుకోవడం మరియు దండించడములో భాగస్థులవుతారు :"]
["परंन्‍तु इस उपधारा की कोई बात किसी ऐसे व्‍यक्‍ति को इस अधिनियम में उपबन्‍धित किसी दण्‍ड का भागी नहीं बनाएगी यदि वह यह साबित कर दे कि अपराध उसकी जानकारी के बिना किया गया था या उसने ऐसे अपराध के किए जाने का निवारण करने के लिए सब सम्‍यक् तत्‍परता बरती थी ।","తనకు తెలియకుండానే నేరం జరిగిందని నిరూపిస్తే లేదా ఈ నేరం జరుగుతున్నప్పుడు నిరోధించడానికి అతను ప్రయత్నించాడని లేదా ఆ నేరము జరగకుండా చేయడానికి తగిన సంసిద్ధత తనకు ఉందని నిరూపిస్తే, ఈ చట్టంలో అందించిన శిక్షలు అతనికి విధించబడవు."]
["(2) उपधारा (1) में किसी बात के होते हुए भी, जहां इस अधिनियम के अधीन कोई अपराध कम्‍पनी के किसी निदेशक, प्रबन्‍धक, सचिव या अन्‍य अधिकारी की सम्‍मति, या मौनानुकूलता से किया गया है या उसकी किसी घोर उपेक्षा के कारण हुआ माना जा सकता है वहां ऐसा निदेशक, प्रबन्‍धक, सचिव या अन्‍य अधिकारी भी उस अपराध का दोषी समझा जाएगा तथा तदनुसार अपने विरुद्ध कार्यवाही किए जाने और दण्‍डित किए जाने का भागी होगा ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) లో ఏదైనా విషయము ఉన్నప్పటికీ, ఈ చట్టం ప్రకారంఎవరైనా డైరెక్టర్, మేనేజర్, సెక్రటరీ లేదా సంస్థ యొక్క ఇతర అధికారి లేదా లేదా నిర్లక్ష్యం ద్వారా నేరం జరిగింది. అటువంటి డైరెక్టర్, మేనేజర్, సెక్రటరీ లేదా ఇతర అధికారి కూడా ఆ నేరానికి పాల్పడినట్లు భావించబడతారు మరియు తదనుగుణంగా వారికి విరుద్ధముగా చర్య తీసుకోబడుతుంది మరియు శిక్షించబడతారు."]
["इस धारा के प्रयोजनों के लिए––","ఈ సెక్షన్ యొక్క ప్రయోజనాల కోసం—"]
["(क) ‘कम्‍पनी’ से कोई निगमित निकाय अभिप्रेत है और इसके अन्‍तर्गत फर्म या व्‍यष्‍टियों का अन्‍य संगम भी है; तथा","(క) 'కంపెనీ' అంటే ఎవరినా ఎనుకోబడిన వ్యక్తుల సముదాయము మరియు సంస్థలు లేదా వ్యక్తుల ఇతర సంఘాలను కూడా కలిగి ఉంటుంది; మరియు"]
["(ख) फर्म के सम्‍बन्‍ध में “निदेशक” से उस फर्म का भागीदार अभिप्रेत है ।","(ఖ) ఒక సంస్థకు సంబంధించి \"డైరెక్టర్\" అంటే ఆ సంస్థ యొక్క భాగస్వామి."]
["13. लेखाओं और दस्‍तावेजों को मांगने तथा उनका निरीक्षण करने की अनुज्ञापन प्राधिकारी की शक्‍ति–","13. ఖాతాలు మరియు పత్రాలను అడగడానికి, నిర్వహించడానికి చేయడానికి మరియు పరిశీలించడానికి లైసెన్సింగ్ అధికారం యొక్క అధికారములు."]
["अनुज्ञापन प्राधिकारी––","లైసెన్సింగ్ అధికారం—"]
["(क) पुरस्‍कार प्रतियोगिता का संप्रवर्तन या संचालन करने वाले किसी व्‍यक्‍ति से अपेक्षा कर सकेगा कि वह उस व्‍यक्‍ति द्वारा रखे गए लेखाओं और अन्‍य दस्‍तावेजों को उसके समक्ष पेश करे या उस पुरस्‍कार प्रतियोगिता से सम्‍बद्ध ऐसी अन्‍य जानकारी उसे दे जैसी वह अपेक्षित करे;","(క) పురస్కార పోటీని ప్రోత్సహించే లేదా నిర్వహించే వ్యక్తి, ఆ వ్యక్తి నిర్వహించిన ఖాతాలు మరియు ఇతర పత్రాలను అతనికి సమర్పించాల్సిన అవసరం ఉంది లేదా ఆ పురస్కార పోటీకి సంబంధించిన ఇతర సమాచారం అతనికి అవసరం కావచ్చు;"]
["(ख) ऐसे व्‍यक्‍ति द्वारा रखे गए लेखाओं और अन्‍य दस्‍तावेजों का सभी युक्‍तियुक्‍त समयों पर निरीक्षण कर सकेगा ।","(ఖ) అటువంటి వ్యక్తి వద్ద ఉన్న ఖాతాలు మరియు ఇతర పత్రాలను అన్ని సహేతుకమైన సమయాల్లో తనిఖీ చేయవచ్చు."]
["14. प्रवेश और तलाशी की शक्‍ति––","14. ప్రవేశం మరియు శోధన యొక్క అధికారము—"]
["(1) राज्‍य सरकार द्वारा सामान्‍य अथवा विशेष लिखित आदेश द्वारा इस निमित्त प्राधिकृत किसी पुलिस अधिकारी के लिए जो उपनिरीक्षक की पंक्‍ति से नीचे का न हो यह विधिपूर्ण होगा कि वह––","(1) రాష్ట్ర ప్రభుత్వము ద్వారా లేదా ప్రత్యేక వ్రాతపూర్వక ఆదేశముల ద్వారా దీని నిమిత్తము నియమించబడిన సబ్-ఇన్స్పెక్టర్ హోదాలో లేని పోలీస్ అధికారికి ఇది చట్టబద్ధముగా ఉంటుంది."]
["(क) किन्‍हीं ऐसे परिसरों में, जिनकी बाबत उसके पास यह संदेह करने का कारण है कि उनका प्रयोग इस अधिनियम के उपबन्‍धों के उल्‍लंघन में किसी पुरस्‍कार प्रतियोगिता के सम्‍प्रवर्तन या संचालन से सम्‍बन्‍धित प्रयोजनों के लिए किया जा रहा है, यदि आवश्‍यक हो तो बलपूर्वक चाहे दिन में या रात में इतने सहायकों के साथ जितने वह आवश्‍यक समझता है; प्रवेश करे;","(క) అవసరమైతే, ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తూ ఏదైనా పురస్కార పోటీ యొక్క ప్రమోషన్ లేదా నిర్వహణకు సంబంధించిన ప్రయోజనాల కోసం అవి ఉపయోగించబడుతున్నాయని, ఒకవేళ అవసరమైతే బలపూర్వకముగా లేక పగలు లేదా రాత్రి సమయములో ఇంతమంది సహాయకులతో ఎంతవరకు అవసరమనుకుంటే అంతవరకు ప్రవేశించవచ్చు;"]
["(ख) उन परिसरों की तथा उन व्‍यक्‍तियों की जिन्‍हें वह वहां पाए तलाशी ले;","(ఖ) ప్రాంగణాన్ని మరియు అక్కడ అతను కనుగొన్న వ్యక్తులను శోధించాలి;"]
["(ग) ऐसे सब व्‍यक्‍तियों को अभिरक्षा में ले और किसी मजिस्‍ट्रेट के समक्ष पेश करे जो इस अधिनियम के उपबन्‍धों के उल्‍लंघन में किसी पुरस्‍कार प्रतियोगिता के सम्‍प्रवर्तन या संचालन से अथवा उससे सम्‍बद्ध प्रयोजनों के लिए ऐसे परिसरों के प्रयोग से सम्‍बन्‍धित हैं या जिनके ऐसे सम्‍बन्‍धित होने की बाबत उनके खिलाफ युक्‍तियुक्‍त परिवाद किया गया है या विश्‍वसनीय इत्तिला प्राप्‍त हुई है या युक्‍तियुक्‍त संदेह विद्यमान है; और","(గ) అటువంటి వ్యక్తులందరినీ అదుపులోకి తీసుకొని, ఏదైనా పురస్కార పోటీని ప్రోత్సహించడం లేదా నిర్వహించడం కోసం లేదా దానితో అనుసంధానించబడిన ప్రయోజనాల కోసం లేదా అలాంటి ప్రయోజనాల కోసం ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను ఉల్లంఘించిన వారిని మేజిస్ట్రేట్ ముందు హాజరుపరచడం. వారిపై సహేతుకమైన ఫిర్యాదు చేయబడింది, లేదా నమ్మదగిన నోటీసు వచ్చింది, లేదా సహేతుకమైన సందేహం ఉంది; మరియు"]
["(घ) वहां पाई गई ऐसी सब चीजों को अभिगृहीत कर ले जो उस पुरस्‍कार प्रतियोगिता में प्रयोग किए जाने के लिए आशयित है या जिनके ऐसे प्रयोग हो चुकने का युक्‍तियुक्‍त संदेह है ।","(ఘ) పురస్కార పోటీలో ఉపయోగించటానికి ఉద్దేశించిన లేదా ఉపయోగించినట్లు సహేతుకమైన అనుమానం ఉన్న అన్ని వస్తువులను స్వాధీనము చేసుకోవాలి."]
["(2) इस धारा के अधीन सभी तलाशियां दण्‍ड प्रक्रिया संहिता, 1898 (1898 का 5) के उपबन्‍धों के अनुसार की जाएंगी ।","(2) ఈ సెక్షన్ కు లోబడి చేసిన అన్ని శోధనలు 1898 (1898 లో 5) క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా చేయబడతాయి."]
["15. पुरस्‍कार प्रतियोगिताओं वाले समाचारपत्रों और प्रकाशनों का समपहरण––","15. బహుమతి పోటీలతో వార్తాపత్రికలు మరియు ప్రచురణల సేకరణ."]
["जहां किसी समाचारपत्र या अन्‍य प्रकाशन में कोई ऐसी पुरस्‍कार प्रतियोगिता, जिसका सम्‍प्रवर्तन या संचालन इस अधिनियम के उपबन्‍धों के उल्‍लंघन में है, अथवा इस अधिनियम के अधीन अनुज्ञप्‍ति के उपबन्‍धों के अनुसार होने से अन्‍यथा है या उसके सम्‍बन्‍ध में कोई विज्ञापन अन्‍तर्विष्‍ट है वहां राज्‍य सरकार ऐसी पुरस्‍कार प्रतियोगिता या विज्ञापन को अन्‍तर्विष्‍ट करने वाले समाचारपत्र की प्रत्‍येक प्रति को और प्रकाशन की प्रत्‍येक प्रति को, शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, सरकार को समपहृत घोषित कर सकेगी ।","ఒక వార్తాపత్రిక లేదా ఇతర ప్రచురణలో అటువంటి పురస్కార పోటీ, ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను ఉల్లంఘించే లేదా ప్రమోషన్ లేదా నిర్వహణ, లేదా ఈ చట్టమునకు లోబడి మంజూరు చేయబడిన లైసెన్స్ యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఉండటం లేదా దానికి సంబంధించి ఏదైనా ప్రకటన చేర్చబడినప్పుడు అటువంటి పురస్కార పోటీ లేదా ప్రకటననుప్రచురించే చేసే వార్తాపత్రిక యొక్క ప్రతి అవార్డు మరియు ప్రచురణ యొక్క ప్రతి ఒక్క ప్రతిని అధికారిక పత్రములో ప్రకటన ద్వారా ప్రభుత్వం ఫిర్యాదుగా ప్రకటించవచ్చు."]
["16. अपीलें––","16. అప్పీల్ లు—"]
["अनुज्ञापन प्राधिकारी के अनुज्ञप्‍ति के अनुदान से इन्‍कार करने वाले या अनुज्ञप्‍ति को रद्द या निलंम्‍बित करने वाले विनिश्‍चय से व्‍यथित कोई व्‍यक्‍ति, उतने समय के अन्‍दर जो विहित किया जाए राज्‍य सरकार को अपील कर सकेगा और ऐसी अपील पर राज्‍य सरकार का विनिश्‍चय अन्‍तिम होगा ।","మంజూరును తిరస్కరించడానికి లేదా లైసెన్స్‌ను రద్దు చేయడానికి లేదా నిలిపివేయడానికి లైసెన్సింగ్ అధీకృత సంస్థ నిర్ణయంతో బాధపడుతున్న ఏ వ్యక్తి అయినా, సూచించిన సమయానికి, రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి విజ్ఞప్తి చేయవచ్చు మరియు అలాంటి అప్పీల్‌పై రాష్ట్ర ప్రభుత్వ నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది."]
["17. अनुज्ञापन प्राधिकारी और अन्‍य अधिकारियों का लोक सेवक होना––","17. ప్రభుత్వ సేవకులుగా ఉండటానికి లైసెన్సింగ్ అధికారం మరియు ఇతర అధికారులు––"]
["अनुज्ञापन प्राधिकारी और इस अधिनियम के अधीन कार्यशील अन्‍य कोई अधिकारी भारतीय दण्‍ड संहिता (1860 का 45) की धारा 21 के अर्थ में लोक सेवक समझा जाएगा ।","భారతీయ శిక్షాస్మృతిలోని సెక్షన్ 21 (1860 లో 45) యొక్క అర్ధంలో లైసెన్సింగ్ అధీకృత సంస్థ మరియు ఈ చట్టం క్రింద పనిచేసే ఏ ఇతర అధికారి ప్రభుత్వ సేవకుడిగా పరిగణించబడతారు."]
["18. अपराधों के विचारण की अधिकारिता––","18. నేరాల విచారణ యొక్క అధికార పరిధి––"]
["प्रेसिडेन्‍सी मजिस्‍ट्रेट या प्रथम वर्ग के मजिस्‍ट्रेट से अवर कोई न्‍यायालय इस अधिनियम के अधीन किसी अपराध का विचारण नहीं करेगा ।","మొదటి తరగతి మేజిస్టేట్ లేదా ప్రెసిడెన్సీ మేజిస్ట్రేట్ లేదా మేజిస్ట్రేట్ కింద ఏ న్యాయస్థానమైనా ఈ చట్టం ప్రకారం జరిగే ఏదైనా నేరము యొక్క విచారణను చేపట్టదు."]
["19. इस अधिनियम के अधीन की गई कार्यवाही के लिए परित्राण––","19. ఈ చట్టం కింద తీసుకున్న చర్యలను రద్దు చేయడం––"]
["20. नियम बनाने की शक्‍ति––","20. నియమాలు చేసే అధికారము—"]
["(1) राज्‍य सरकार इस अधिनियम के प्रयोजनों को कार्यान्‍वित करने के लिए नियम शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा और पूर्व प्रकाशन की शर्त के अध्‍यधीन बना सकेगी ।","(1) అధికారిక పత్రములో ప్రకటన ద్వారా మరియు ముందస్తు ప్రచురణ యొక్క షరతుకు లోబడి ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాలను అమలు చేయడానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నియమాలు చేయవచ్చు."]
["(2) विशिष्‍टतया और पूर्वगामी शक्‍ति की व्‍यापकता पर प्रतिकूल पर प्रभाव डाले बिना, ऐसे नियम निम्‍नलिखित सब विषयों या उनमें से किसी के लिए उपबन्‍ध कर सकेंगे, अर्थात् :––","(2) పైన పేర్కొన్న అధికారము యొక్క ప్రాబల్యానికి ప్రత్యేకంగా మరియు ఎటువంటి ప్రతికూల ప్రభావములు పడనివ్వకుండా, ఇటువంటి నియమాలు ఈ క్రింద ఇవ్వబడిన అన్ని విషయాలకు లేదా ఏదైనా వాటికి వర్తింపజేయాలి, అవి:––"]
["(क) अनुज्ञप्‍ति के लिए आवेदन का प्ररूप और रीति और ऐसी अनुज्ञप्‍ति के लिए फीस, यदि कोई हो;","(క) అటువంటి లైసెన్స్ కోసం లైసెన్స్ మరియు ఫీజుల కోసం దరఖాస్తు యొక్క రూపం మరియు విధానం;"]
["(ख) कालावधि जिसके लिए, शर्तें जिनके अध्‍यधीन और प्ररूप जिसमें अनुज्ञप्‍ति अनुदत्त की जा सकेगी;","(ఖ) షరతులకు లోబడి ఉన్న కాలం మరియు లైసెన్స్ మంజూరు చేసే రూపం;"]
["(ग) प्ररूप जिसमें और अन्‍तराल जिनमें अनुज्ञापन प्राधिकारी को लेखा विवरण प्रस्‍तुत किए जाएंगे ।","(గ) ఖాతాల ప్రకటన లైసెన్సింగ్ అథారిటీకి సమర్పించవలసిన రూపం మరియు వివరణలు."]
["(घ) समय जिसके अन्‍दर अनुज्ञापन प्राधिकारी के विनिश्‍चय के विरुद्ध राज्‍य सरकार को अपील की जा सकेगी;","(ఘ) లైసెన్సింగ్ అథారిటీ నిర్ణయానికి వ్యతిరేకంగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి అప్పీల్ చేయగల సమయం;"]
["(ङ) कोई अन्‍य विषय जो विहित किया जाना हो या किया जाए ।","(ఙ) సూచించాల్సిన లేదా సూచించదగిన ఏదైనా ఇతర విషయం."]
["प्रतिभूति संविदा (विनियमन) अधिनियम, 1956","సెక్యూరిటీస్ కాంట్రాక్ట్స్ (నియంత్రక) చట్టం, 1956"]
["(1956 का अधिनियम संख्‍यांक 42)","(1956 యొక్క చట్టం 42)"]
["[4 सितम्‍बर, 1956]","[4 సెప్టెంబర్ 1956]"]
["प्रतिभूतियों में व्‍यौहार के कारबार का विनियमन करके, और उनसे सम्‍बद्ध कतिपय अन्‍य विषयों के लिए उपबंध करके प्रतिभूतियों में अवांछनीय संव्‍यवहारों को रोकने के लिए अधिनियम","సెక్యూరిటీలలో వ్యవహరించే వ్యాపారాన్ని నియంత్రించడం ద్వారా సెక్యూరిటీలలో అవాంఛనీయ లావాదేవీలను నిరోధించడానికి మరియు దానితో అనుసంధానించబడిన కొన్ని ఇతర విషయాలను అందించడానికి చట్టం—"]
["भारत गणराज्‍य के सातवें वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो :—","గణతంత్ర భారతదేశం యొక్క ఏడవ సంవత్సరంలో దీనిని పార్లమెంట్ ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేసింది:––"]
["1. संक्षिप्‍त नाम, विस्‍तार और प्रारम्‍भ—","1. సంక్షిప్త నామము, పొడిగింపు మరియు ప్రారంభము—"]
["(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम प्रतिभूति संविदा (विनियमन) अधिनियम, 1956 है ।","(1) ఈ చట్టాన్ని సెక్యూరిటీ కాంట్రాక్ట్స్ (రెగ్యులేషన్) చట్టం, 1956 అని పిలుస్తారు."]
["(2) इसका विस्‍तार सम्‍पूर्ण भारत पर है ।","(2) ఇది మొత్తం భారతదేశమంతటా విస్తరించింది."]
["(3) यह उस तारीख को प्रवृत्त होगा जिसे केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, नियत करे ।","(3) అధికారిక పత్రములో ప్రకటన ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం పరిష్కరించే తేదీన ఇది అమల్లోకి వస్తుంది."]
["2. परिभाषाएं—","2. నిర్వచనాలు—"]
["इस अधिनियम में, जब तक कि संदर्भ से अन्‍यथा अपेक्षित न हो,—","ఈ చట్టంలో, సందర్భం అవసరమైనప్పుడు తప్ప, —"]
["(क) “संविदा” से प्रतिभूति के क्रय या विक्रय के लिए या उससे संबंधित संविदा अभिप्रेत है;","(క) \"కాంట్రాక్ట్\" అంటే సెక్యూరిటీల కొనుగోలు లేదా అమ్మకం కోసం ఒక ఒప్పందం;"]
["[(कक) “निगमीकरण” से ऐसे मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज का, जो व्‍यष्‍टियों का निकाय या सोसाइटी रजिस्‍ट्रीकरण अधिनियम, 1860 (1860 का 21) के अधीन रजिस्‍ट्रीकृत सोसाइटी है, ऐसे किसी अन्‍य स्‍टॉक एक्‍सचेंज द्वारा उत्तराधिकार अभिप्रेत है जो ऐसे व्‍यष्‍टियों या सोसाइटी द्वारा चलाए जा रहे प्रतिभूतियों के क्रय, विक्रय या व्‍यवहार के कारबार में सहायता करने, उसको विनियमित करने या नियंत्रित करने के प्रयोजन के लिए निगमित कंपनी है;","[(కక) \"కార్పొరేటైజేషన్\" అంటే గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క వారసత్వం, ఇది వ్యక్తులు లేదా సమాజాల యాజమాన్యంలోని ఇతర స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ ద్వారా 1860 (1860 లో 21) సొసైటీల రిజిస్ట్రేషన్ చట్టం క్రింద నమోదు చేయబడిన వ్యక్తుల సంఘం లేదా సమాజం. సెక్యూరిటీలలో కొనుగోలు, అమ్మకం లేదా వ్యవహరించే వ్యాపారానికి సహాయం చేయడం, నియంత్రించడం లేదా నియంత్రించడం కోసం ఒక సంస్థ విలీనం చేయబడిన సంస్థ;"]
["(कख) “अपारस्‍परिक समन्‍वय” से किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज के सदस्‍यों के व्‍यापार संबंधी अधिकारों से, भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड द्वारा अनुमोदित स्‍कीम के अनुसार, स्‍वामित्‍व और प्रबंध का पृथक्‍करण अभिप्रेत है;]","(కఖ) \"నాన్-కో-ఆర్డినేటింగ్ కో-ఆర్డినేషన్\" అంటే సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా ఆమోదించిన పథకం ప్రకారం, గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ సభ్యుల వాణిజ్య హక్కుల ద్వారా యాజమాన్యం మరియు నిర్వహణను వేరుచేయడం;]"]
["[(कग)] “व्‍युत्‍पन्‍न” के अंतर्गत निम्‍नलिखित हैं,—","[(కగ)] \"ఉత్పన్నం\" నకు లోబడి ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయి,––"]
["(अ) ऐसी प्रतिभूति, जो किसी ऋण-लिखत, शेयर, उधार, चाहे प्रतिभूति हो या अप्रतिभूत, जोखिम लिखत या अंतर के लिए संविदा से व्‍युत्‍पन्‍न हो या प्रतिभूति का कोई अन्‍य प्ररूप;","(అ) అటువంటి పరికరం, ఏదైనా ఋణ లిఖిత, వాటా, ఋణం, భద్రత లేదా అసురక్షిత, రిస్క్ లేదా వ్యత్యాసం కోసం ఒప్పందం లేదా ఏదైనా ఇతర భద్రత యొక్క ఉత్పన్నమైన వేరొక రూపము;"]
["(आ) ऐसी संविदा जो अपना मूल्‍य अंतर्निहित प्रतिभूतियों की कीमतों या कीमतों के सूचकांक से व्‍युत्‍पन्‍न करती है;]","(ఆ) అంతర్లీన సెక్యూరిటీల ధరల నుండి లేదా ధరల సూచిక నుండి దాని విలువను పొందిన ఒప్పందం;]"]
["(उ) ऐसी अन्‍य लिखतें, जो केन्‍द्रीय सरकार द्वारा व्‍युत्‍पन्‍न घोषित की जाएं;]","(ఇ) కేంద్ర ప్రభుత్వం ఉత్పన్నంగా ప్రకటించే ఇతర సాధనాలు;]"]
["(ख) “सरकारी प्रतिभूति” से ऐसी प्रतिभूति अभिप्रेत है जो लोक ऋण लेने के प्रयोजन के लिए केन्‍द्रीय सरकार या किसी राज्‍य सरकार द्वारा इस अधिनियम के प्रारम्‍भ के पूर्व या पश्‍चात् सृजित और निर्गमित की गई है और जो लोक ऋण अधिनियम, 1944 (1944 का 18) की धारा 2 के खंड (2) में विनिर्दिष्‍ट रूपों में से किसी रूप की है;","(ఖ) \"గవర్నమెంట్ సెక్యూరిటీస్\" అంటే ఈ చట్టం ప్రారంభానికి ముందు లేదా తరువాత ప్రజా ఋణం తీసుకునే ఉద్దేశ్యంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా ఏదైనా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సృష్టించిన మరియు జారీ చేసిన భద్రత మరియు ఇది ప్రజా రుణ చట్టం, 1944 (1944 లో). సెక్షన్ 2 లోని భాగము (2) లో పేర్కొన్న ఏదైనాపత్రములో 18);"]
["[(खख) “माल” से अनुयोज्‍य दावों, धन और प्रतिभूतियों से भिन्‍न हर प्रकार की जंगम सम्‍पत्ति अभिप्रेत है;","[(ఖఖ) \"వస్తువులు\" అంటే వాదనలు, డబ్బు మరియు సెక్యూరిటీలు మినహా మరేదైనా కదిలే ఆస్తి;"]
["(खग) “वस्‍तु व्‍युत्‍पन्‍न” से निम्‍नलिखित अभिप्रेत है,—","(ఖగ) \"వస్తు వ్యుత్పననము\" అంటే ఈ క్రిందివి,––"]
["(i) ऐसे माल के परिदान की संविदा, जो केंद्रीय सरकार द्वारा, राजपत्र में अधिसूचित की जाए और जो कोई तुरंत परिदान संविदा नहीं है; या","(i) అధికార పత్రములో కేంద్ర ప్రభుత్వం తెలియజేయగల మరియు తక్షణ పంపిణీ ఒప్పందం లేని అటువంటి వస్తువులను పంపిణీ చేసే ఒప్పందం; లేదా"]
["(ii) अंतरों की संविदा, जो अपना मूल्‍य ऐसे अंतर्निहित माल की कीमतों या कीमतों के अक्षांकों या क्रियाकलापों, सेवाओं, अधिकारों, हितों और दशाओं, जो केन्‍द्रीय सरकार द्वारा बोर्ड के परामर्श से अधिसूचित किए जाएं, से व्‍युत्‍पन्‍न करती है, किंतु इसके अंतर्गत खंड (कग) के उपखंड (अ) और (आ) में यथानिर्दिष्‍ट प्रतिभूतियां नहीं हैं;]","(ii) వ్యత్యాస ఒప్పందం, దాని విలువను అంతర్లీన వస్తువుల ధరల నుండి లేదా ధరలు లేదా కార్యకలాపాలు, సేవలు, హక్కులు, ఆసక్తులు మరియు షరతుల నుండి కేంద్ర ప్రభుత్వం బోర్డుతో సంప్రదించి తెలియజేయవచ్చు, కాని కింద నిబంధన (కగ) యొక్క ఉప-నిబంధనలు (అ) మరియు (ఆ) పేర్కొన్న విధంగా సెక్యూరిటీలను కలిగి ఉండవు;]"]
["(ग) “सदस्‍य” से किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज का सदस्‍य अभिप्रेत है;","(గ) \"సభ్యుడు\" అంటే గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ సభ్యుడు;"]
["[(गक) “अनंतरणीय विनिर्दिष्‍ट माल संविदा” से ऐसी विनिर्दिष्‍ट परिदान संविदा अभिप्रेत है, जिसके अधीन या किसी परिदान आदेश, रेल प्राप्‍ति, लदान बिल या भांडागार प्राप्‍ति या उससे संबंधित किन्‍हीं अन्‍य हकदारी दस्‍तावेजों के अधीन अधिकार या दायित्‍व अंतरणीय नहीं होते;]","[(గక) \"బదిలీ చేయదగిన నిర్దేశిత వస్తువుల ఒప్పందం\" అంటే ఏదైనా పంపిణీ ఆదేశము, రైల్వే రశీదు, బిల్ ఆఫ్ లేడింగ్ లేదా గిడ్డంగి రశీదు లేదా దానికి సంబంధించిన ఇతర అర్హత పత్రాల క్రింద లేదా కింద హక్కులు లేదా బాధ్యతలు బదిలీ చేయబడని ఒక నిర్దిష్ట పంపిణీ ఒప్పందం;]"]
["(घ) “प्रतिभूति विकल्‍प करार” से भविष्‍य में प्रतिभूतियों के क्रय या विक्रय करने के अधिकार के, या क्रय और विक्रय करने के अधिकार के क्रय या विक्रय के लिए संविदा अभिप्रेत है, और इसके अन्‍तर्गत प्रतिभूतियों में तेजी, मन्‍दी, तेजी-मंदी, गल्‍ली, पुट, कॉल या पुट एण्‍ड कॉल हैं;","(డి) \"సెక్యూరిటీస్ ఎంపిక ఒప్పందము\" అంటే భవిష్యత్తులో సెక్యూరిటీల కొనుగోలు లేదా అమ్మకం కోసం ఒక ఒప్పందం, లేదా సెక్యూరిటీలను కొనుగోలు చేసే మరియు విక్రయించే హక్కు, మరియు దీని అంతర్గతముగా ఉన్న సెక్యూరిటీలలో వేగంగా, నెమ్మదిగా, మందగమనాన్ని, గల్లీ,పుట్,కాల్ లేదా పుట్ ఎండ్ కాల్ కలిగి ఉంటుంది."]
["(ङ) “विहित” से इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों द्वारा विहित अभिप्रेत है;","(4) \"సూచించిన\" అంటే ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడుతుంది;"]
["[(ङक) “तुरंत परिदान संविदा” से ऐसी संविदा अभिप्रेत है, जिसमें या तो तुरंत या संविदा की तारीख के पश्‍चात्, ग्‍यारह दिन से अनधिक की ऐसी अवधि के भीतर और ऐसी शर्तों के अधीन, जो माल के संबंध में केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, विनिर्दिष्‍ट करे और माल के परिदान तथा उसकी कीमत के संदाय के लिए उपबंध है और ऐसी संविदा के अधीन अवधि उसके पक्षकारों की पारस्‍परिक सम्‍मति से या अन्‍यथा नहीं बढ़ाई जा सकती है :","[(ఙక) \"తక్షణ పంపిణీ ఒప్పందము\" అంటే వెంటనే లేదా కాంట్రాక్టు తేదీ తరువాత పదకొండు రోజులు మించకుండా మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వం వస్తువుల విషయంలో ఇటు వంటి షరతులకు లోబడి ఉంటుంది సరుకుల పంపిణీ మరియు ప్రకటన ద్వారా దాని విలువను చెల్లించడం కోసం పేర్కొంటుంది మరియు అందిస్తుంది, మరియు అటువంటి ఒప్పందానికి లోబడి ఉన్న కాలం దాని ఇరుపక్షముల పరస్పర అంగీకారం ద్వారా అది పొడిగించబడదు:"]
["परंतु यदि ऐसी संविदा का पालन या तो पूर्णत: या भागत:,—","అటువంటి ఒప్పందాన్ని పాటించడం పూర్తిగా: లేదా పాక్షికంగా:,––"]
["(I) किसी ऐसी धनराशि, जो संविदा दर और निपटान दर या समाशोधन दर या किसी मुजराई संविदा की दर के बीच के अंतर के बराबर हो वसूली द्वारा; अथवा","(I) కాంట్రాక్ట్ ధర మరియు ఒప్పందపు ధర లేదా అంతిమ ధర లేదా ముజ్రాయ్ కాంట్రాక్ట్ ధర మధ్య వ్యత్యాసానికి సమానమైన మొత్తాన్ని సేకరించడం ద్వారా; లేదా"]
["(II) किन्‍हीं अन्‍य साधनों, जो भी हों, द्वारा,किया गया है और जिसके परिणामस्‍वरूप संविदा के अन्‍तर्गत आने वाले माल के वास्‍तविक निविदान या उसकी पूरी कीमत के संदाय से छूट दे दी गई है तो ऐसी संविदा तुरंत परिदान संविदा नहीं समझी जाएगी;]","(II) ఏ ఇతర మార్గాల ద్వారా అయినా, అది ఏమైనా కావచ్చు, మరియు దాని ఫలితంగా ఒప్పందం ప్రకారం వస్తువుల వాస్తవ టెండర్ లేదా దాని పూర్తి ధర చెల్లింపు మినహాయింపు ఇవ్వబడింది, అటువంటి ఒప్పందం తక్షణ పంపిణీ ఒప్పందముగా పరిగణించబడదు;]"]
["(च) “मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज” से ऐसा स्‍टाक एक्‍सचेंज अभिप्रेत है जो धारा 4 के अधीन केन्‍द्रीय सरकार द्वारा तत्‍समय मान्‍यताप्राप्‍त है;","(చ) \"గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్\" అంటే సెక్షన్ 4 కింద కేంద్ర ప్రభుత్వం గుర్తించిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్;"]
["(छ) “नियम” के अन्‍तर्गत साधारणतया किसी स्‍टाक एक्‍सचेंज के गठन और प्रबन्‍ध से सम्‍बन्‍धित नियमों के प्रति निर्देश से किसी ऐसे स्‍टाक एक्‍सचेंज की दशा में, जो कोई निगमित संगम है, उसके संगम-ज्ञापन और संगम-अनुच्‍छेद हैं;","(ఛ) స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ విషయంలో, ఇది కార్పొరేట్ అసోసియేషన్, స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ ఏర్పడటానికి మరియు నిర్వహణకు సంబంధించిన నియమాలను సూచించడం ద్వారా, సాధారణంగా \"నియమాలు\" కింద, దాని అసోసియేషన్ యొక్క ప్రకటనలు మరియు అసోసియేషన్ యొక్క సంక్షిప్త వివరణలు;"]
["[(छक) “स्‍कीम” से किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज के निगमीकरण या अपारस्‍परिक समन्‍वय के लिए स्‍कीम अभिप्रेत है जिसमें, निम्‍नलिखित के लिए उपबंध हैं—","[(ఛక) \"స్కీమ్/ పథకము\" అంటే గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క విలీనం లేదా సమన్వయం కోసం ఒక పథకం, దీనిలో నిబంధనలు ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయి-"]
["(i) विधिपूर्ण प्रतिफल के लिए शेयरों का निर्गमन और किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज के सदस्‍यों के सदस्‍यता कार्डों के स्‍थान पर व्‍यापार संबंधी अधिकारों का उपबंध;","(i) గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ సభ్యుల సభ్యత్వ కార్డుల స్థానంలో చట్టబద్ధమైన పరిశీలన మరియు వాణిజ్య హక్కుల కొరకు వాటాల జారీ;"]
["(ii) मतदान अधिकारों पर निर्बंधन;","(ii) ఓటింగ్ హక్కులపై పరిమితులు;"]
["(iii) मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज की संपत्ति, कारबार, आस्‍तियों, अधिकारों, दायित्‍वों, मान्‍यताओं, संविदाओं का अंतरण, मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज द्वारा या उसके विरुद्ध विधिक कार्यवाहियां, चाहे वे मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज के नाम में हों या किसी न्‍यासी के नाम में या अन्‍यथा हों और मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज को या उसके द्वारा दी गई कोई अनुज्ञा;","(iii) గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ పేరిట లేదా ట్రస్టీ లేదా ఇతర ట్రస్టీ పేరిట అయినా, ఆస్తి, వ్యాపారం, ఆస్తులు, హక్కులు, బాధ్యతలు, గుర్తింపులు, గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల ఒప్పందాలు, గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ ద్వారా లేదా వ్యతిరేకంగా చట్టపరమైన చర్యలు. మరియు గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ కు లేదా ఇచ్చిన ఏదైనా లైసెన్స్;"]
["(iv) मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज के कर्मचारियों का किसी अन्‍य मान्‍यताप्रापत स्‍टॉक एक्‍सचेंज को अंतरण;","(iv) గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క ఉద్యోగులను మరొక గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ కు బదిలీ చేయడం;"]
["(v) मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज के, यथास्‍थिति, निगमीकरण या अपारस्‍परिक समन्‍वय के प्रयोजन के लिए या उसके संबंध में अपेक्षित कोई अन्‍य विषय;]","(v) గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ కోసం లేదా సంబంధించి ఏదైనా ఇతర విషయం, విలీనం లేదా వాటి సమన్వయం;]"]
["(छख) “प्रतिभूति अपील अधिकरण” से भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड अधिनियम, 1992 (1992 का 15) की धारा 15ट की उपधारा (1) के अधीन स्‍थापित प्रतिभूति अपील अधिकरण अभिप्रेत है;]","(చఖ) \"పూచీకత్తులు అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్\" అంటే పూచీకత్తు అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ అంటే సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా యాక్ట్, 1992 (1992 లో 15) లోని సెక్షన్ 15 టిలోని సబ్ సెక్షన్ (1) కింద స్థాపించబడింది;]"]
["(ज) “प्रतिभूति” के अन्‍तर्गत,—","(జ) \"పూచీకత్తుల\" కు అంతర్గతముగా, -"]
["(i) किसी निगमित कम्‍पनी या अन्‍य निगमित निकाय में या उसके शेयर, स्‍िक्रप, स्‍टाक, बन्‍धपत्र, डिबेंचर, डिबेंचर स्‍टाक या इसी प्रकार की अन्‍य विपण्‍य प्रतिभूतियां हैं;","(i) కార్పొరేట్ కంపెనీ లేదా ఇతర కార్పొరేట్ సంస్థలో లేదా వాటాలు, స్క్రిప్స్, స్టాక్స్, బాండ్ లు, డిబెంచర్లు, డిబెంచర్ స్టాక్స్ లేదా ఇతర సారూప్య మార్కెట్ పూచీకత్తులు;"]
["[(iक) व्‍युत्‍पन्‍न है;","[(iక) ఉత్పన్నం;"]
["(iख) ऐसी यूनिटें या कोई अन्‍य लिखत हैं जो किसी सामूहिक विनिधान स्‍कीम द्वारा ऐसी स्‍कीमों के विनिधानकर्ताओं को जारी की गई हैं;]","(iఖ) అటువంటి యూనిట్లు లేదా సమిష్టి పెట్టుబడి పథకం జారీ చేసిన ఇతర పరికరాలు అటువంటి పథకాల పెట్టుబడిదారులకు;]"]
["[(iग) वित्तीय आस्‍तियों का प्रतिभूतिकरण और पुनर्गठन तथा प्रतिभूति हित का प्रवर्तन अधिनियम, 2002 (2002 का 54) की धारा 2 के खंड (यछ) में यथापरिभाषित रसीदें;]","[(iగ) ఆర్థిక ఆస్తుల సెక్యూరిటైజేషన్ మరియు పునర్వ్యవస్థీకరణ మరియు పూచీకత్తులు వడ్డీ చట్టం, 2002 (54 యొక్క 2002) యొక్క సెక్షన్ 2 లోని సెక్షన్ (ఛ) లో నిర్వచించిన రశీదులు;]"]
["[(iघ) किसी पारस्‍परिक निधि स्‍कीम के अधीन विनिधानकर्ताओं को जारी की गई यूनिटें या कोई अन्‍य ऐसी लिखत;]","[(iఘ) ఏదైనా మ్యూచువల్ ఫండ్ పథకం కింద పెట్టుబడిదారులకు జారీ చేసిన యూనిట్లు లేదా మరే ఇతర వ్రాతపూర్వక;]"]
["[(iङ) ऐसे किसी निर्गमनकर्ता द्वारा, जो विशेष प्रयोजन वाला सुभिन्‍न अस्‍तित्‍व है, जिसके पास ऐसे अस्‍तित्‍व को समनुदेशित बंधक ऋण सहित कोई ऋण या प्राप्‍य राशियां हैं, और जो बंधक ऋण सहित, यथास्‍थिति, ऐसे ऋण या प्राप्‍य राशियों में से विनिधानकर्ता के फायदाप्रद हित को अभिस्‍वीकार करता है, किसी विनिधानकर्ता को जारी किया गया कोई प्रमाणपत्र या लिखत है (चाहे वह किसी भी नाम से ज्ञात हो);] ।","[(i) ప్రత్యేక ప్రయోజనం కలిగిన ప్రత్యేకమైన ఆస్తిని కలిగి ఉన్న, అటువంటి సంస్థకు కేటాయించిన తనఖా రుణంతో సహా ఏదైనా ఋణం లేదా సరిపడే మొత్తము స్వీకరించదగినవి, మరియు తనఖా రుణంతో సహా, అటువంటి ఋణం లేదా రాబడుల పెట్టుబడిదారుడి నుండి ఎవరు? ప్రయోజనకరమైన ఆసక్తిని, పెట్టుబడిదారుడికి జారీ చేసిన ఏదైనా ధృవీకరణ పత్రం లేదా పరికరం (అది ఏ పేరుతో తెలియబడినా) అంగీకరిస్తుంది;]."]
["[स्‍पष्‍टीकरण—","[వివరణ––"]
["शंकाओं को दूर करने के लिए यह घोषित किया जाता है कि “प्रतिभूतियों” में ऐसी कोई यूनिटबद्ध बीमा पालिसी या स्‍िक्रप या ऐसी कोई लिखत या यूनिट, चाहे जिस नाम से ज्ञात हो, सम्‍मिलित नहीं होगी, जिसमें व्‍यक्‍तियों के जीवन या ऐसे व्‍यक्‍तियों द्वारा विनिधान के संबंध में संयुक्‍त फायदा जोखिम के लिए उपबंध है और जिसे बीमा अधिनियम, 1938 (1938 का 4) की धारा 2 के खंड (9) में निर्दिष्‍ट किसी बीमाकर्ता द्वारा जारी किया गया है;]","సందేహాల తొలగింపు కోసం, \"పూచీకత్తులు\" అటువంటి ఏకీకృత బీమా పాలసీ లేదా స్క్రిప్ లేదా అలాంటి ఏదైనా పరికరం లేదా యూనిట్‌ను కలిగి ఉండవని ప్రకటించారు, వ్యక్తుల జీవితాలు లేదా అలాంటి వ్యక్తుల పెట్టుబడులతో సంబంధముతో ఉమ్మడి నిబంధనలకు సంబంధించి మరియు భీమా చట్టం, 1938 (1938 లో 4) లోని సెక్షన్ 2 లోని నిబంధన (9) లో నిర్దేశించబడ్డ భీమా సంస్థ ద్వారా జారీ చేయబడింది ;]"]
["[(ii) सरकारी प्रतिभूतियां हैं;","[(ii) ప్రభుత్వ పూచీకత్తులు;"]
["(iiक) ऐसी अन्‍य लिखतें हैं जो केन्‍द्रीय सरकार द्वारा प्रतिभूति घोषित की जाएं; और]","(iiక) కేంద్ర ప్రభుత్వం పూచీకత్తులు గా ప్రకటించే ఇతర సాధనాలు; మరియు]"]
["(iii) प्रतिभूतियों में अधिकार या हित हैं;","(iii) పూచీకత్తుల లో హక్కులు లేదా ఆసక్తులు;"]
["(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम खाद्य अपमिश्रण निवारण अधिनियम, 1954 है ।","(1) ఈ చట్టాన్ని ఆహార కల్తీ నిరోధక చట్టం, 1954 అని పిలుస్తారు."]
["(2) इसका विस्‍तार सम्‍पूर्ण भारत पर है ।","(2) ఇది మొత్తం భారతదేశమంతటా విస్తరించింది."]
["(3) यह उस तारीख को प्रवृत्त होगा जिसे केन्‍द्रीय सरकार, शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा नियत करे ।","(3) అధికారిక పత్రములో ప్రకటన ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం పరిష్కరించే తేదీ నుండి ఇది అమల్లోకి వస్తుంది."]
["[(i) “अपद्रव्‍य” से कोई सामग्री अभिप्रेत है जिसके उपयोग अपमिश्रण के प्रयोजनों के लिए किया जाता है या किया जा सकता है;]","[(i) \"కల్తీ\" అంటే కల్తీ యొక్క ప్రయోజనాల కోసం లేదా ఉపయోగించబడే ఏదైనా పదార్థం;]"]
["[(iक))] “अपमिश्रित”—","[(iక))] \"కల్తీ\"—"]
["कोई खाद्य पदार्थ अपमिश्रित समझा जाएगा—","ఏదైనా ఆహార వస్తువును కల్తీగా భావిస్తారు—"]
["(क) यदि किसी विक्रेता द्वारा विक्रीत वह पदार्थ ऐसे स्‍वरूप, तत्त्व या क्‍वालिटी का नहीं है जैसा क्रेता द्वारा मांगा गया है और उसके लिए हानिकर है अथवा ऐसे स्‍वरूप, तत्त्व या क्‍वालिटी का नहीं है जैसा होना वह तात्‍पर्यित या व्‍यपदिष्‍ट है;","(క) ఒక విక్రేత విక్రయించే పదార్థం కొనుగోలుదారు కోరిన రూపం, మూలకం లేదా నాణ్యత కలిగి ఉండకపోతే మరియు అది ఆ విధముగా ఉండడం హానికరం కానట్లయితే;"]
["(ख) यदि उस पदार्थ में कोई अन्‍य चीज है जो उसके स्‍वरूप, तत्त्व या क्‍वालिटी को हानिकर रूप से प्रभावित करती है अथवा यदि वह पदार्थ इस प्रकार प्रसंस्‍कृत है कि उसका हानिकर प्रभाव पड़ता है;","(ఖ) పదార్ధం దాని రూపం, మూలకం లేదా నాణ్యతను హానికరంగా ప్రభావితం చేసేది ఏదైనా ఉంటే లేదా పదార్థం హానికరమైన ప్రభావాన్ని కలిగి ఉన్న విధంగా శుద్ధీకరణ చేయబడితే;"]
["(ग) यदि उस पदार्थ के स्‍थान पर पूर्णत: या भागत: कोई घटिया या अपेक्षाकृत सस्‍ती चीज प्रतिस्‍थापित की गई है जिससे उसके स्‍वरूप, तत्त्व या क्‍वालिटी पर हानिकर प्रभाव पड़ता है;","(గ) ఒక నాణ్యత లేదా సాపేక్షంగా చౌకైన వస్తువు దాని రూపం, మూలకం లేదా నాణ్యతపై హానికరమైన ప్రభావాన్ని కలిగి ఉన్న పదార్ధం స్థానంలో పూర్తిగా లేదా కొంత భాగాన్ని ప్రత్యామ్నాయం చేస్తే;"]
["(घ) यदि उस पदार्थ के किसी घटक को पूर्णत: या भागत: निकाल लिया गया है जिससे उसके स्‍वरूप, तत्त्व या क्‍वालिटी पर हानिकर प्रभाव पड़ता है;","(ఘ) ఆ పదార్ధం యొక్క ఏదైనా భాగం పూర్తిగా లేదా పాక్షికంగా తొలగించబడితే దాని రూపం, మూలకం లేదా నాణ్యతపై హానికరమైన ప్రభావాన్ని కలిగి ఉంటుంది;"]
["(ङ) यदि उस पदार्थ को अस्‍वचछ परिस्‍थितियों में बनाया, पैदा किया या रखा गया है जिससे वह संदूषित या स्‍वास्‍थ्‍य के लिए हानिकारक हो गया है;","(ఙ) పదార్థం కలుషితమైన లేదా ఆరోగ్యానికి హాని కలిగించే అపరిశుభ్రమైన పరిస్థితులలో తయారైతే, ఉత్పత్తి చేయబడినా లేదా ఉంచినా;"]
["(च) यदि वह पदार्थ पूर्णत: या भागत: गंदे, दूषित, सड़े गले या रुग्‍ण पशुजन्‍य या वनस्‍पतिजन्‍य तत्त्व से बना है या कीटग्रस्‍ट है या अन्‍यथा मानव उपयोग के अनुपयुक्‍त है;","(చ) పదార్థం పూర్తిగా లేదా పాక్షికంగా మురికిగా, కలుషితమైన, కుళ్ళిన, తుప్పుపట్టిన, లేదా జంతువు లేదా కూరగాయల పదార్థంతో అనారోగ్యంతో ఉన్న జంతువు, లేదా పురుగుమందు లేదా మానవ వినియోగానికి అనుచితమైన వాటితో తయారైనా;"]
["(छ) यदि वह पदार्थ रुग्‍ण पशु से अभिप्राप्‍त है:","(ఛ) ఆ పదార్ధం అనారోగ్య జంతువు తో తయారుచేయబడినదైతే:"]
["(ज) यदि उस पदार्थ में कोई ऐसा विषैला या अन्‍य संघटक अन्‍तर्विष्‍ट है जो उसे स्‍वास्‍थ्‍य के लिए हानिकर बना देता है;","(జ) పదార్ధం ఏదైనా విషపూరితమైన లేదా ఇతర పదార్ధాలను కలిగి ఉంటే అది ఆరోగ్యానికి హానికరం;"]
["(झ) यदि उस पदार्थ का आधान पूर्णत: या भागत: किसी ऐसे विषैले या हानिकारक तत्त्व से बना है जो उसकी अन्‍तर्वस्‍तुओं को स्‍वास्‍थ्‍य के लिए हानिकर बना देता है;","(ఝ) ఆ పదార్ధం యొక్క మార్పిడి పూర్తిగా లేదా పాక్షికంగా విషపూరితమైన లేదా హానికరమైన పదార్ధములతో తయారైతే, దాని విషయాలు ఆరోగ్యానికి హానికరం;"]
["[(ञ) यदि उस पदार्थ में उसके लिए विहित से भिन्‍न कोई रंजक द्रव्‍य विद्यमान है या यदि विहित रंजक द्रव्‍य की मात्रा जो उस पदार्थ में विद्यमान है, मान्‍य भिन्‍नता की विहित सीमा के अन्‍दर नहीं है;]","[(ఙ) పదార్ధం సూచించిన దాని కంటే వేరే రంగును కలిగి ఉంటే, లేదా ఆ పదార్ధంలో ఉన రంగు, ద్రవం మొత్తం చెల్లుబాటు అయ్యే వైవిధ్యం యొక్క పరిమితిలో లేనట్లయితే;]"]
["(ट) यदि उस पदार्थ में कोई ऐसी परिरक्षी हैं जो प्रतिषिद्ध है या अनुज्ञात परिरक्षी विहित सीमाओं से अधिक है;","(ట) ఒక వేళ ఆ పదార్ధంలో ఏదైనా నిషేధించబడిన ఏదైనా సంరక్షణకారిని కలిగి ఉంటే లేదా అనుమతించబడిన సంరక్షణకారి నిర్దేశించిన పరిమితులను మించి ఉంటే;"]
["[(ठ) यदि उस पदार्थ की क्‍वालिटी या शुद्धता विहित मान से कम है या उसके घटक इतने परिमाण में विद्यमान हैं जो मान्‍य भिन्‍नता की विहित सीमा के अन्‍दर नहीं है जिससे वह स्‍वास्‍थ्‍य के लिए हानिकर बन जाता है;]","[(ఠ) ఒక వేళ ఆ పదార్ధం యొక్క నాణ్యత లేదా స్వచ్ఛత నిర్దేశించిన విలువ కంటే తక్కువగా ఉంటే లేదా దాని భాగాలు అటువంటి పరిమాణంలో ఉంటే, అది చెల్లుబాటు అయ్యే వైవిధ్యం యొక్క నిర్దేశిత పరిమితిలో లేనప్పుడు అది ఆరోగ్యానికి హానికరం చేస్తుంది;]"]
["(ड) यदि उस पदार्थ की क्‍वालिटी या शुद्धता विहित मान से कम है या उसके घटक इतने परिमाण में विद्यमान हैं जो मान्‍य भिन्‍नता की विहित सीमा के अन्‍दर नहीं है किन्‍तु जिससे वह स्‍वास्‍थ्‍य के लिए हानिकर नहीं बनाता है :","(డ) పదార్ధం యొక్క నాణ్యత లేదా స్వచ్ఛత నిర్దేశించిన కొలత కంటే తక్కువగా ఉంటే లేదా దాని భాగాలు చెల్లుబాటు అయ్యే వైవిధ్యం యొక్క నిర్దేశిత పరిమితిలో లేని, కానీ ఆరోగ్యానికి హానికరం కాని అటువంటి పరిమాణంలో ఉంటే:"]
["परन्‍तु जहां किसी ऐसे पदार्थ की जो प्राथमिक खाद्य है, क्‍वालिटी या शुद्धता, विहित मान से कम है या उसके घटक इतने परिमाण में विद्यमान हैं जो मान्‍य भिन्‍नता की विहित सीमा के अन्‍दर नहीं हैं और इन दोनों ही दशाओं में ऐसा केवल प्राकृतिक कारणों से होता है और मानवीय नियंत्रण के बाहर है तब ऐसे पदार्थ को इस उपखण्‍ड के अर्थ में अपमिश्रित नहीं समझा जाएगा ।","కాని ఎక్కడైతే ప్రాధమిక ఆహారం అయిన పదార్ధం యొక్క నాణ్యత లేదా స్వచ్ఛత సూచించబడిన కొలత కంటే తక్కువగా ఉంటే లేదా దాని మూల పదార్ధములు చెల్లుబాటు అయ్యే వైవిధ్యం యొక్క నిర్దేశిత పరిమితిలో లేని అటువంటి పరిమాణాలలో ఉంటాయి మరియు రెండు సందర్భాల్లో ఇది సహజ కారణాల వల్ల మాత్రమే జరుగుతాయి మరియు మానవ నియంత్రణకు అధీనములో లేదు, అప్పుడు అటువంటి పదార్ధం ఈ నిబంధన యొక్క అర్ధంలో కల్తీగా భావించబడదు."]
["(i) जहां दो या अधिक प्राथमिक खाद्य पदार्थ मिला दिए जाते हैं और उनसे बनने वाला खाद्य पदार्थ—","(i) రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ప్రాధమిక ఆహారాలు కలిపిన చోట మరియు వాటి నుండి తయారైన ఆహారం-"]
["(क) ऐसे नाम से भंडार में रखा जाता है या उसका विक्रय या वितरण किया जाता है जिससे उसके संघटकों का द्योतक होता है, और","(క) అటువంటి పేరులో స్టాక్‌లో ఉంచబడుతుంది లేదా దాని మూలపదార్ధములను సూచిస్తూ విక్రయించబడింది లేదా పంపిణీ చేయబడుతుంది మరియు"]
["(ख) स्‍वास्‍थ्‍य के लिए हानिकर नहीं है, वहां ऐसे बना हुआ पदार्थ इस खण्‍ड के अर्थ में अपमिश्रित नहीं समझा जाएगा;","(ఖ) ఆరోగ్యానికి హానికరం కాదు, ఈ విభాగం యొక్క అర్ధంలో అటువంటి పదార్థం కల్తీగా పరిగణించబడదు;"]
["(ii) “केन्‍द्रीय खाद्य प्रयोगशाला” से धारा 4 के अधीन स्‍थापित या विनिर्दिष्‍ट कोई प्रयोगशाला या संस्‍थान अभिप्रेत है;","(ii) \"సెంట్రల్ ఫుడ్ లాబొరేటరీ/ కేంద్ర ఆహార పరిశోధన సంస్థ\" అంటే సెక్షన్ 4 కింద స్థాపించబడిన లేదా పేర్కొన్న ఏదైనా ప్రయోగశాల లేదా సంస్థ;"]
["(iii) “समिति” से धारा 3 के अधीन गठित केन्‍द्रीय खाद्य मानक समिति अभिप्रेत है;","(iii) \"కమిటీ\" అంటే సెక్షన్ 3 కింద ఏర్పాటు చేసిన కేంద్ర ఆహార ప్రమాణాల కమిటీ;"]
["(iv) “केन्‍द्रीय खाद्य प्रयोगशाला निदेशक” से केन्‍द्रीय खाद्य प्रयोगशाला निदेशक के रूप में केन्‍द्रीय सरकार द्वारा, शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा नियुक्‍त व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है, और इस अधिनियम के अधीन निदेशक के सब या किन्‍हीं कृत्‍यों को करने के लिए केन्‍द्रीय सरकार द्वारा तत्‍समान रीति से नियुक्‍त कोई व्‍यक्‍ति इसके अन्‍तर्गत है :","(iv) \"సెంట్రల్ ఫుడ్ లాబొరేటరీ డైరెక్టర్\" అంటే కేంద్ర ఆహార పరిశోధన సంస్థ డైరెక్టర్‌గా కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమించిన వ్యక్తి, అధికారిక పత్రములో ప్రకటన ద్వారా మరియు ఈ చట్టం ప్రకారం డైరెక్టర్ యొక్క అన్ని లేదా ఏదైనా విధులను నిర్వహించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమించిన వ్యక్తి దీనికి అధీనముగా ఉంటారు."]
["[परन्‍तु इस खण्‍ड के अधीन किसी ऐसे व्‍यक्‍ति को निदेशक नियुक्‍त नहीं किया जाएगा जिसका किसी खाद्य पदार्थ के विनिर्माण, आयात या विक्रय में किसी प्रकार का वित्तीय हित है;]","[కానీ ఆహార వస్తువు తయారీ, దిగుమతి లేదా అమ్మకంలో ఎలాంటి ఆర్థిక ఆసక్తి ఉన్న వ్యక్తిని ఈ నిబంధన ప్రకారం డైరెక్టర్‌గా నియమించకూడదు;]"]
["[(v) “खाद्य” से औषधि और जल से भिन्‍न ऐसा कोई पदार्थ अभिप्रेत है जो खाद्य या पेय के रूप में मानव उपभोग के लिए उपयोग में लाया जाता है और इसके अन्‍तर्गत—","[(v) \"ఆహారం\" అంటే ఆహారం లేదా పానీయం రూపంలో మానవ వినియోగానికి ఉపయోగించే మరియు నీరు కాకుండా ఏదైనా పదార్థం."]
["(क) ऐसा काई पदार्थ है जो मानवखाद्य की रचना या निर्माण में सामान्‍यत: मिश्रित होता है या उपयोग में लाया जाता है,","(క) అటువంటి ఒక పదార్ధము మానవ ఆహారం యొక్క కూర్పు లేదా నిర్మాణంలో సాధారణంగా మిశ్రమంగా లేదా ఉపయోగించబడే పదార్థం,"]
["(ख) कोई वासक या स्‍वादवर्धक द्रव्‍य है, और","(ఖ) ఒక ద్రవ లేదా రుచిగల ద్రవం, మరియు"]
["(ग) कोई ऐसा अन्‍य पदार्थ है जिसे केन्‍द्रीय सरकार उसके उपयोग, स्‍वरूप, उसकी अन्‍तर्वस्‍तु या क्‍वालिटी का ध्‍यान रखते हुए, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए खाद्य घोषित करे ;]","(గ) అధికార పత్రములో ప్రకటన ద్వారా ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆహారంగా ప్రకటించగల ఇతర పదార్థం, దాని ఉపయోగం, స్వభావం, దాని విషయాలు లేదా నాణ్యతను పరిగణనలోకి తీసుకుంటుంది;]"]
["[(vi) “खाद्य (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी” से किसी राज्‍य में चिकित्‍सा और स्‍वास्‍थ्‍य सेवा निदेशक या स्‍वास्‍थ्‍य प्रशासन का भारसाधक मुख्‍य अधिकारी अभिप्रेत है, चाहे वह किसी भी पदनाम से ज्ञात हो, और इसके अन्‍तर्गत कोई ऐसा अधिकारी भी है जो केन्‍द्रीय सरकार या राज्‍य सरकार द्वारा, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, ऐसे स्‍थानीय क्षेत्र के सम्‍बन्‍ध में जो उस अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट किया जाए, इस अधिनियम के अधीन खाद्य (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी की शक्‍तियों का प्रयोग और उसके कर्तव्‍यों का पालन करने के लिए सशक्‍त किया जाता है;]","[(vi) \"ఫుడ్ (హెల్త్) అథారిటీ\" అంటే ఒక రాష్ట్రంలో మెడికల్ అండ్ హెల్త్ సర్వీసెస్ డైరెక్టర్ లేదా హెల్త్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్న ప్రధాన అధికారి మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వంతో సహా ఏ అధికారి అయినా ఉంటారు. లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం యొక్క అధికారిక పత్రములో ప్రకటన ద్వారా, ఆ ప్రకటనలో పేర్కొన్న స్థానిక ప్రాంతానికి సంబంధించి, ఆహార (ఆరోగ్య) అధికారం యొక్క అధికారాలను వినియోగించుకోవడానికి మరియు దాని విధులను నిర్వర్తించడానికి ఈ చట్టం ప్రకారం అధికారములను కలిగి ఉంటారు;]"]
["(vii) “स्‍थानीय क्षेत्र” से कोई नगरीय या ग्राम्‍य क्षेत्र, अभिप्रेत है, जिसे [1][केन्‍द्रीय सरकार या राज्‍य सरकार] ने शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए स्‍थानीय क्षेत्र घोषित किया हो;","(vii) \"స్థానిక ప్రాంతం\" అంటే ఏదైనా పట్టణ లేదా గ్రామీణ ప్రాంతం, [1] [కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం], అధికారికపత్రములో ప్రకటన ద్వారా, ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం స్థానిక ప్రాంతాన్ని ప్రకటించింది;"]
["(viii) “स्‍थानीय प्राधिकारी” से—","(viii) \"స్థానిక అధికారం\" అంటే—"]
["(1) किसी ऐसे स्‍थानीय क्षेत्र की दशा में, जो—","(1) స్థానిక ప్రాంతం విషయంలో,—"]
["(क) नगरपालिका है, नगरपालिका बोर्ड या नगरपालिका निगम अभिप्रेत है;","(క) మునిసిపాలిటీ, అంటే మునిసిపల్ బోర్డు లేదా మునిసిపల్ కార్పొరేషన్;"]
["(ख) छावनी है, छावनी प्राधिकारी अभिप्रेत है;","(ఖ) కంటోన్మెంట్, అంటే కంటోన్మెంట్ అధికారం;"]
["(ग) अधिसूचित क्षेत्र है, अधिसूचित क्षेत्र समिति अभिप्रेत है;","(గ) సూచిత ప్రాంతము, సూచితప్రాంత కమిటీ అంటే;"]
["(2) अन्‍य स्‍थानीय क्षेत्र की दशा में ऐसा प्राधिकारी अभिप्रेत है, जो [केन्‍द्रीय सरकार या राज्‍य सरकार] द्वारा इस अधिनियम के अधीन विहित किया जाए;","(2) ఇతర స్థానిక ప్రాంతాల విషయంలో ఈ చట్టం ప్రకారం [కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం] సూచించిన అధికారం;"]
["[(viiiक) किसी स्‍थानीय क्षेत्र के संबंध में “स्‍थानीय (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी” से ऐसा अधिकारी अभिप्रेत है जो केन्‍द्रीय सरकार या राज्‍य सरकार द्वारा, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा उस क्षेत्र में ऐसे पदनाम से जो उसमें विनिर्दिष्‍ट किया जाए स्‍वास्‍थ्‍य प्रशासन का भारसाधक नियुक्‍त किया जाता है;","[(viiiక) స్థానిక ప్రాంతానికి సంబంధించి \"స్థానిక (ఆరోగ్య) అధికారం\" అంటే కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నియమించిన అధికారి, అధికారిక పత్రములో ప్రకటన ద్వారా, ఆరోగ్య పరిపాలన బాధ్యతలు నిర్దేశించిన విధంగా ఆ ప్రాంతంలో నియమించబడతారు;"]
["(viiiख) “विनिर्माण” के अन्‍तर्गत किसी खाद्य पदार्थ के विनिर्माण की प्रासंगिक या आनुषंगिक कोई प्रक्रिया भी है;]","(viii ఖ) \"తయారీ\" లో ఏదైనా ఆహార వస్తువుల తయారీకి సంబంధించిన లేదా యాదృచ్ఛికమైన ఏదైనా ప్రక్రియ ఉంటుంది;]"]
["(ix) “मिथ्‍या छाप वाला” कोई खाद्य पदार्थ मिथ्‍या छाप वाला समझा जाएगा—","(ix) \"తప్పుడు ముద్రతో ఆహారం\" తప్పుడు ముద్రతో ఆహారంగా పరిగణించబడుతుంది—"]
["(क) यदि वह किसी अन्‍य खाद्य पदार्थ की, जिसके नाम से वह विक्रय किया जाता है, नकल है या उसके स्‍थान पर प्रतिस्‍थापित है या उससे इस प्रकार मिलता जुलता है कि धोखा हो जाए और उस पर उसका असली रूप उपदर्शित करने के लिए स्‍पष्‍ट और सहजदृश्‍य रूप से लेबल नहीं लगाया गया है;","(క) ఏదైనా ఇతర ఆహారం, ఎవరి పేరుతో విక్రయించబడిందో, దాని స్థానంలో దాని నకలును చేయబడినా లేదా భర్తీ చేయబడినా లేదా మోసగించే విధంగా పోలి ఉంటే మరియు దానిని స్పష్టంగా సూచించడానికి ఉద్దేశించినది, మరియు అసలు రూపమును దాచి మరియు సహజ దృశ్య రూపముతో లేబుల్ చేయబడలేదు;"]
["(ख) यदि उसे मिथ्‍या रूप से किसी स्‍थान या देश की उपज कहा जाता है;","(ఖ) ఒక వేళ ఈ పదార్ధమును తప్పుగా ఏదైనా ప్రాంతము లేదా దేశానికి చెందినదిగా చెప్పినప్పుడు;"]
["(ग) यदि वह ऐसे नाम से विक्रीत किया जाता है जो किसी अन्‍य खाद्य पदार्थ का है;","(గ) ఇతర ఆహార పదార్థాల పేరుతో విక్రయించినట్లయితే;"]
["(घ) यदि वह इस प्रकार रंजित, वासित या विलेपित, चूर्णकृत या पालिशकृत है कि यह बात छिप जाती है कि वह खराब है अथवा यदि वह पदार्थ उससे अच्‍छा और अधिक मूल्‍य का प्रकट किया जाता है जैसा कि वह वास्‍तव में है;","(ఘ) ఒక వేళ దానిలో రంగు కలపబడినట్లయితే, అనగా అది వర్ణద్రవ్యం, లేస్డ్ లేదా కరిగిన, పొడి కలిగి ఉంటే లేదా పాలిష్ చేయబడితే అది చెడ్డదని దాచిపెడితే లేదా ఆ పదార్ధం వాస్తవానికి ఉన్నప్రమాణములకన్నా మంచి మరియు అధిక విలువైనదిగా వెల్లడిస్తే."]
["(ङ) यदि लेबल पर या अन्‍यथा उसके बारे में मिथ्‍या दावे किए जाते हैं;","(ఙ) లేబుల్‌పై తప్పుడు ప్రకటనలు చేసినట్లయితే లేదా;"]
["(च) यदि, ऐसे पैकेजों में विक्रय किए जाने पर जो विनिर्माता या उत्‍पादक के द्वारा या उसके कहने पर मोहरबन्‍द या तैयार किए गए हैं और जिनमें उसका नाम और पता है, इस अधिनियम के अधीन मान्‍य भिन्‍नताओं के अन्‍दर पैकेज की अन्‍तर्वस्‍तुओं को उसके बाहर सहजदृश्‍य और सही रूप से कथित नहीं किया जाता है;","(చ) ఒకవేళ అటువంటి ప్యాకేజీలలో విక్రయము చేసినప్పుడు తయారీదారు లేదా తయారీదారు యొక్క ఆదేశాల మేరకు లేదా అతని పేరు మరియు చిరునామాను కలిగి ఉన్న స్టాంప్ చేసిన లేదా తయారు చేసిన ప్యాకేజీలలో విక్రయించినప్పుడు, ఈ చట్టం క్రింద గుర్తించబడిన వైవిధ్యాలలోని ప్యాకేజీలోని వస్తువులను వాటి సహజ దౄశ్యమును సరైన రూపములో చెప్పినట్లుగా ప్రదర్శించలేదు;"]
["(छ) यदि उसको अन्‍तर्विष्‍ट करने वाले पैकेज या उस पैकेज के लेबल में उसमें अन्‍तर्विष्‍ट संघटकों या तत्‍वों के बारे में कोई ऐसा कथन, डिजाइन या अभिलक्षण है जो किसी सारवान् विशिष्‍टि में मिथ्‍या या भुलावा देने वाली है; या यदि पैकेज अपनी अन्‍तर्वस्‍तुओं के बारे में अन्‍यथा धोखा देने वाला है;","(ఛ) ప్యాకేజీని కలిగి ఉన్న ప్యాకేజీ లేదా లేబుల్ పై ఆ ప్యాకేజీ లో ఉన్న ఏదైనా పదార్థం యొక్క విశిష్టతలను తప్పుడు లేదా తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా దానిలో పదార్ధములు లేదా మూలకాల యొక్క ఏదైనా ప్రకటన, రూపకల్పన లేదా లక్షణాలను కలిగి ఉంటే; లేదా ప్యాకేజీ లో దాని విషయాల గురించి లేబుల్ పై మోసపూరితంగా ఉంటే;"]
["(ज) यदि उसको अन्‍तर्विष्‍ट करने वाले पैकेज या उस पैकेज के लेबल में उस पदार्थ के विनिर्माता या उत्‍पादक के रूप में किसी कल्‍पित व्‍यक्‍ति या कम्‍पनी का नाम है;","(జ) దానిని కలిగి ఉన్న ప్యాకేజీ లేదా ఆ ప్యాకేజీ యొక్క లేబుల్ ఆ పదార్ధం యొక్క తయారీదారు లేదా నిర్మాతగా ఒక కల్పిత వ్యక్తి లేదా కల్పిత సంస్థ పేరును కలిగి ఉంటే;"]
["(झ) यदि उसका विशेष आहार के रूप में उपयोग होना तात्‍पर्यित है या व्‍यपदिष्‍ट है तो सिवाय उस दशा के जिसमें उसके विटामिन, खनिज या अन्‍य आहार तत्त्वों के बारे में ऐसी जानकारी, जैसी विहित की जाए ऐसे उपयोगों के लिए उसके गुणों के बारे में उसके क्रेता को पर्याप्‍त रूप से सूचित करने के लिए उसके लेबल में दी गई है;","(ఝ) ఒకవేళ దాని ప్రత్యేక ఆహారరూపములో అనగా దాని విటమిన్లు, ఖనిజాలు లేదా ఇతర ఆహార పదార్ధాల గురించి సూచించిన పరిస్థితి మినహా, ఇది ఒక ప్రత్యేకమైన ఆహారంగా ఉపయోగించాలని అనుకుంటే లేదా ఉద్దేశించినట్లయితే, దాని ఉపయోగాల గురించి కొనుగోలుదారులకు సరైన రీతిలో సూచించడము కోసం లేబుల్ పై సూచించబడుతుంది."]
["(ञ) यदि उसमें कोई कृत्रिम वासक/कृत्रिम रंजक या रासायनिक परिरक्षी उस तथ्‍य का कथन करने वाले घोषणात्‍मक लेबल के बिना या इस अधिनियम या तद्‌धीन बनाए गए नियमों की अपेक्षाओं के उल्‍लंघन में अन्‍तर्विष्‍ट है;","(ఞ) ప్రకటన లేబుల్ లేకుండా ఏదైనా సింథటిక్ ఆవాసాలు / సింథటిక్ డై లేదా రసాయన సంరక్షణకారిని కలిగి ఉంటే, ఈ వాస్తవం లేదా ఈ చట్టం యొక్క అవసరాలు లేదా దానిపై చేసిన నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తే;"]
["(ट) यदि उस पर इस अधिनियम या तद्‌धीन बनाए गए नियमों की अपेक्षाओं के अनुसार लेबल नहीं लगाया गया है;","(ట) ఈ చట్టం యొక్క అవసరాలు లేదా దానిపై చేసిన నిబంధనలకు అనుగుణంగా లేబుల్ చేయకపోతే;"]
["(x) “पैकेज” से ऐसा बक्‍स, बोतल, संदूकची, टिन, बैरल, डिब्‍बा, पात्र, बोरी, थैला, रैपर या कोई अन्‍य चीज अभिप्रेत है जिसमें खाद्य पदार्थ रखा या पैक किया जाता है;","(ఠ) \"ప్యాకేజీ\" అంటే బాక్స్/ అట్టపెట్టె, బాటిల్/ సీసా, బాక్స్, టిన్/ డబ్బా, బారెల్, బాక్స్, కంటైనర్, సాక్/ సంచి, బ్యాగ్, రేపర్/ కాగితపు ప్యాకింగ్ లేదా ఆహారాన్ని నిల్వ చేసిన లేదా ప్యాక్ చేసిన ఏదైనా ఇతర వస్తువు;"]
["(xi) “परिसर” के अन्‍तर्गत कोई ऐसी दुकान, स्‍टाल या स्‍थान है, जहां कोई खाद्य पदार्थ विक्रीत किया जाता है या विक्रय के लिए विनिर्मित किया जाता है या भंडार में रखा जाता है;","(డ) \"ప్రాంగణం\" క్రింద ఏదైనా దుకాణం, స్టాల్ లేదా ఏదైనా ఆహారాన్ని విక్రయించే లేదా విక్రయించడానికి లేదా దుకాణాలలో ఉంచే ప్రదేశం;"]
["(xii) “विहित” से इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों द्वारा विहित अभिप्रेत है;","(ఢ) \"సూచించబడినది\" అంటే ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడుతుంది;"]
["[(xiiक) “प्राथमिक खाद्य” से ऐसा कोई खाद्य पदार्थ अभिप्रेत है जो प्राकृतिक रूप में कृषि या बागवानी की उपज है;]","[(xiiక) \"ప్రాధమిక ఆహారం\" అంటే వ్యవసాయ లేదా ఉద్యాన ఉత్పత్తుల యొక్క సహజ రూపము లో ఉన్న ఏదైనా ఆహారం;]"]
["(xiii) अपने व्‍याकरिणक रूपों और सजातीय पदों सहित “विक्रय” से मानव उपभोग या उपयोग के लिए या विश्‍लेषण के लिए किसी खाद्य पदार्थ का विक्रय अभिप्रेत है चाहे वह नकद या उधार पर हो या विनिमय के रूप में हो, या थोक में या फुटकर में हो, और किसी ऐसे पदार्थ के विक्रय के लिए करार करना या विक्रय के लिए प्रस्‍थापना करना या उसे विक्रय के लिए अभिदर्शित करना या विक्रय के लिए कब्‍जे में रखना इसके अन्‍तर्गत है और किसी ऐसे पदार्थ को विक्रीत करने का प्रयत्‍न भी इसके अन्‍तर्गत आता है;","(xiii) దాని వ్యాపారీకరణ రూపాలు మరియు సజాతీయ పదాలతో సహితముగా \"అమ్మకం\" అంటే మానవ వినియోగం లేదా ఉపయోగం కోసం లేదా విశ్లేషణ కోసం ఏదైనా ఆహార పదార్ధముయొక్క అమ్మకము అది నగదు లేదా క్రెడిట్ లేదా మార్పిడి, లేదా పెద్దమొత్తంలో లేదా రిటైల్, మరియు అటువంటి పదార్ధం యొక్క అమ్మకం లేదా సంస్థాపన లేదా దాని కోసం ప్రదర్శించే ఒప్పందం దానిలో ఉంది మరియు అటువంటి పదార్థాన్ని విక్రయించే ప్రయత్నం కూడా దాని క్రిందకు వస్తుంది.;"]
["(xiv) “नमूने” से किसी खाद्य पदार्थ का नमूना अभिप्रेत है जो इस अधिनियम के या तद्‌धीन बनाए गए किन्‍हीं नियमों के उपबंधों के अधीन लिया गया है;","(xiv) \"నమూనా\" అంటే ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనల క్రింద తీసుకోబడిన ఏదైనా ఆహారం యొక్క నమూనా లేదా దానిపై తయారు చేసిన ఏదైనా నియమాలు;"]
["(xv) “अस्‍वास्‍थ्‍यकर” और “हानिकर” शब्‍दों से जब वे किसी खाद्य पदार्थ के संबंध में प्रयुक्‍त हों क्रमश: अभिप्रेत है कि वह पदार्थ स्‍वास्‍थ्‍य के लिए अपहानिकर या मानव उपयोग के विरुद्ध है ।","(xv) ఆహార పదార్థానికి సంబంధించి \"అనారోగ్యకరమైన\" మరియు \"హానికరమైన\" పదాలను వరుసగా ఉపయోగించినప్పుడు, ఈ పదార్ధం ఆరోగ్యానికి లేదా మానవ ఉపయోగానికి వ్యతిరేకంగా హానికరం అని అర్థం."]
["[2क. अर्थान्‍वयन का नियम—","[2క. వ్యాఖ్యానము యొక్క నియమం—"]
["इस अधिनियम में किसी ऐसी विधि के प्रति जो जम्‍मू-कश्‍मीर राज्‍य में प्रवृत्त न हो निर्देश का उस राज्‍य के संबंध में यह अर्थ किया जाएगा कि वह उस राज्‍य में प्रवृत्त तत्‍स्‍थानी विधि के प्रति, यदि कोई हो, निर्देश है ।","ఈ చట్టంలో, జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలో అమల్లోకి రాని ఏ చట్టానికైనా ఆ రాష్ట్రానికి సంబంధించి ఆ రాష్ట్రంలో అమలులో ఉన్న చట్టానికి సూచనగా సూచించబడాలి."]
["केन्‍द्रीय खाद्य मानक समिति और केन्‍द्रीय खाद्य प्रयोगशाला","కేంద్ర ఆహార ప్రమాణాల సంస్థ మరియు సెంట్రల్ ఫుడ్ లాబొరేటరీ"]
["3. केन्‍द्रीय खाद्य मानक समिति—","3. సెంట్రల్ ఫుడ్ స్టాండర్డ్స్ కమిటీ-"]
["(1) केन्‍द्रीय सरकार, इस अधिनियम के प्रारंभ के पश्‍चात् यथाशक्‍यशीघ्र, इस अधिनियम के प्रशासन से पैदा होने वाले मामलों पर केन्‍द्रीय सरकार और राज्‍य सरकारों को सलाह देने के लिए और इस अधिनियम के अधीन उसे सौंपे गए अन्‍य कृत्‍यों को करने के लिए केन्‍द्रीय खाद्य मानक समिति कहलाई जाने वाली एक समिति बनाएगी ।","(1) ఈ చట్టం ప్రారంభమైన వెంటనే కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఈ చట్టం యొక్క పరిపాలన నుండి ఉత్పన్నమయ్యే విషయాలపై కేంద్ర ప్రభుత్వానికి మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు సలహా ఇవ్వడం మరియు ఈ చట్టం క్రింద కేటాయించిన ఇతర చర్యలను చేపట్టడం. స్టాండర్డ్స్ కమిటీ/ ప్రమాణముల కమిటీ అని పిలువబడే ఒక కమిటీ ఏర్పడుతుంది."]
["(2) समिति निम्‍नलिखित सदस्‍यों से मिलकर बनेगी, अर्थात् :—","(2) కమిటీ ఈ కింది సభ్యులను కలిగి ఉంటుంది, వారు:-"]
["(क) स्‍वास्‍थ्‍य-सेवा-महानिदेशक, पदेन, अध्‍यक्ष होगा;","(క) హెల్త్ సర్వీసెస్ డైరెక్టర్ జనరల్, మాజీ అధికారి లేదా, చైర్మన్ గా ఉండాలి;"]
["[(ख) केन्‍द्रीय खाद्य प्रयोगशाला निदेशक या उस दशा में जब एक से अधिक केन्‍द्रीय खाद्य प्रयोगशाला स्‍थापित की जाती हैं, ऐसी प्रयोगशालाओं के निदेशक, पदेन;]","[(ఖ) సెంట్రల్ ఫుడ్ లాబొరేటరీ డైరెక్టర్ లేదా ఒకటి కంటే ఎక్కువ సెంట్రల్ ఫుడ్ లాబొరేటరీని స్థాపించినప్పుడు, అటువంటి ప్రయోగశాలల ఎక్స్-అఫిషియో డైరెక్టర్;]"]
["(ग) केन्‍द्रीय सरकार द्वारा नामनिर्दिष्‍ट दो विशेषज्ञ;","(గ) కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమించిన చేసిన ఇద్దరు నిపుణులు;"]
["[(घ) केन्‍द्रीय खाद्य और कृषि मंत्रालय के खाद्य और कृषि विभागों में से प्रत्‍येक का एक प्रतिनिधि और केन्‍द्रीय वाणिज्‍य, रक्षा, उद्योग और पूर्ति तथा रेल मंत्रालय में से प्रत्‍येक का एक प्रतिनिधि जो केन्‍द्रीय सरकार द्वारा नामनिर्दिष्‍ट होगा;]","[(ఘ) కేంద్ర ఆహార, వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ యొక్క ఆహార మరియు వ్యవసాయ విభాగాల నుండి ప్రతి ప్రతినిధి మరియు కేంద్ర వాణిజ్య, రక్షణ, పరిశ్రమ మరియు సరఫరా మరియు రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ నుండి ప్రతి ప్రతినిధిని కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమిస్తుంది;]"]
["(ङ) प्रत्‍येक राज्‍य की सरकार द्वारा नामनिर्दिष्‍ट एक-एक प्रतिनिधि;","(ఙ) ప్రతి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన ప్రతి ఒక్క ప్రతినిధి;"]
["(च) [संघ राज्‍यक्षेत्रों] का प्रतिनिधित्‍व करने के लिए केन्‍द्रीय सरकार द्वारा नामनिर्दिष्‍ट दो प्रतिनिधि;","(చ) [కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు] ప్రాతినిధ్యం వహించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన ఇద్దరు ప్రతినిధులు;"]
["[(छ) कृषि, वाणिज्‍य और उद्योग में से प्रत्‍येक के हितों का प्रतिनिधित्‍व करने के लिए केन्‍द्रीय सरकार द्वारा नामनिर्दिष्‍ट एक-एक प्रतिनधि;","[(ఛ) వ్యవసాయం, వాణిజ్యం మరియు పరిశ్రమలలో ప్రతి ఒక్కరి ప్రయోజనాలను సూచించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన ప్రతి ఒక్క ప్రతినిధి;"]
["(छछ) उपभोक्‍ताओं के हितों का प्रतिनधित्‍व करने के लिए केन्‍द्रीय सरकार द्वारा नामनिर्दिष्‍ट पांच प्रनिनिधि जिनमें एक होटल उद्योग से होगा;]","(ఛఛ) వినియోగదారుల ప్రయోజనాలకు ప్రాతినిధ్యం వహించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన ఐదుగురు ప్రతినిధులు, వారిలో ఒకరు హోటల్ పరిశ్రమకు చెందినవారుగా ఉంటారు;]"]
["(ज) भारतीय आयुर्विज्ञान अनुसंधान परिषद् द्वारा नामनिर्दिष्‍ट चिकित्‍सा वृत्ति का एक प्रतिनिधि;","(జ) ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మెడికల్ రీసెర్చ్ నియమించిన వైద్య వృత్తి ప్రతినిధి;"]
["[(झ) भारतीय मानक संस्‍थान (प्रमाणीकरण चिह्न) अधिनियम, 1952 (1952 का 36) की धारा 2 के खण्‍ड (ङ) में निर्दिष्‍ट भारतीय मानक संस्‍थान द्वारा नामनिर्दिष्‍ट एक प्रतिनिधि ।]","[(ఝ) ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ స్టాండర్డ్స్ నియమించిన ప్రతినిధి, ఇండియన్ స్టాండర్డ్స్ ఇన్స్టిట్యూషన్ (సర్టిఫికేషన్ మార్క్స్) చట్టం, 1952 (1952 లో 36) లోని సెక్షన్ 2 లోని భాగము (ఙ) లో పేర్కొన్నట్లు.]"]
["(3) समिति के उपधारा (2) के खंड (ग), (घ), (ङ), (च) [2][[3](छ), (छछ), (ज) और (झ)] में निर्दिष्‍ट सदस्‍य, जब तक कि उनके स्‍थान त्‍यागपत्र द्वारा, मृत्‍यु द्वारा या अन्‍यथा, पहले ही रिक्‍त न हो जाएं, तीन वर्ष के लिए पद धारण करने के हकदार होंगे और पुनर्नामनिर्देशन के लिए पात्र होंगे ।","(3) కమిటీలోని ఉప-విభాగం (2) లోని (గ), (ఘ), (ఙ), (చ) [2] [[3] (ఛ), (ఛఛ), (జ) మరియు (ఝ) నిబంధనలలో పేర్కొన్న సభ్యుడికి మూడు సంవత్సరాలు పదవిలో ఉండటానికి అర్హత ఉంటుంది మరియు రాజీనామా, మరణం లేదా ఇతరత్రా అతని స్థానం ఖాళీ చేయకపోతే తిరిగి నామినేషన్ కు అర్హులు."]
["(4) समिति में किसी रिक्‍तता के होते हुए भी उसके कृत्‍य किए जा सकेंगे ।","(4) కమిటీలో ఖాళీలు ఉన్నప్పటికీ, అతని పనులు చేయవచ్చు."]
["(5) समिति ऐसी और इतनी उपसमितियां नियुक्‍त कर सकेगी जैसी और जितनी वह ठीक समझती है और उनमें ऐसे व्‍यक्‍तियों को जो समिति के सदस्‍य नहीं हैं ऐसी शक्‍तियों का प्रयोग और ऐसे कर्तव्‍यों का पालन करने के लिए नियुक्‍त कर सकेगी जैसे उन्‍हें समिति द्वारा ऐसी शर्तों के अध्‍यधीन, यदि कोई हों, जैसी समिति अधिरोपित करे, प्रत्‍यायोजित किए जाएं ।","(5) కమిటీ అటువంటి మరియు అన్ని ఉప-కమిటీలను, ఎన్ని సరిపోతాయని అని భావిస్తుందో అన్ని కమిటీలను నియమించగలదు మరియు కమిటీలో ఉన్న వ్యక్తులలో ఎవరైతే సభ్యులు కారో తమ అధికారములను ఉపయోగించి మరియు అటువంటి విధుల నిర్వహణ కోసం నియమించగలదు అయితే వారిని సమితి విధించే షరతులకు లోబడి పనిచేసే వారిని కమిటీ విధించినట్లుగా అప్పగించవచ్చు."]
["(6) समिति अपनी प्रक्रिया के विनियमन के और अपने कामकाज के संव्‍यवहार के प्रयोजन के लिए उपविधियां, केन्‍द्रीय सरकार के पूर्वानुमोदन के अध्‍यधीन रहते हुए, बना सकेगी ।","(6) కేంద్ర ప్రభుత్వం యొక్క ముందస్తు ఆమోదానికి లోబడి, దాని విధానాన్ని నియంత్రించే ఉద్దేశ్యంతో మరియు దాని వ్యాపారం యొక్క ప్రవర్తన కోసం కమిటీ ఉప-చట్టాలను చేయవచ్చు."]
["[3क. सचिव और अन्‍य कर्मचारिवृन्‍द की नियुक्‍ति—","[3 క. కార్యదర్శి మరియు ఇతర సిబ్బంది నియామకం -"]
["(1) केन्‍द्रीय सरकार समिति का एक सचिव नियुक्‍त करेगी जो समिति के नियंत्रण और निदेश के अधीन ऐसी शक्‍तियों का प्रयोग और ऐसे कर्तव्‍यों का पालन करेगा जो विहित किए जाएं या समिति द्वारा उसे प्रत्‍यायोजित किए जाएं ।","(1) కమిటీ నియంత్రణ మరియు ఆదేశాల మేరకు కమిటీ సూచించిన లేదా అప్పగించిన విధులను నిర్వర్తించడానికి, కేంద్ర ప్రభుత్వం కమిటీ కార్యదర్శిని నియమించాలి, కేంద్ర ప్రభుత్వము యొక్క ముందస్తు ఆమోదమునకు లోబడి వారు అటువంటి అధికారాలను వినియోగించుకుంటూ విధులను నిర్వర్తించాలి."]
["4. केन्‍द्रीय खाद्य प्रयोगशाला—","4. సెంట్రల్ ఫుడ్ లాబొరేటరీ/ కేంద్ర ఆహార పరిశోధనా కేంద్రము."]
["[(1) केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, एक या अधिक केन्‍द्रीय खाद्य प्रयोगशाला या प्रयोगशालाएं उन कृत्‍यों का निष्‍पादन करने के लिए स्‍थापित कर सकेगी जो इस अधिनियम द्वारा या इस अधिनियम के अधीन बनाए गए किन्‍हीं नियमों द्वारा केन्‍द्रीय खाद्य प्रयोगशाला को सौंपे जाएं :","[(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం, అధికారపత్రములో ప్రకటన ద్వారా, ఒకటి లేదా అంతకన్నా ఎక్కువ కేంద్రీయ ఆహార ప్రయోగశాల లేదా ప్రయోగశాలలను ఈ చట్టం ద్వారా లేదా ఈ చట్టమునకు లోబడి చేసిన ఏదైనా నిబంధనల ద్వారా కేంద్ర ఆహార ప్రయోగశాలకు అప్పగించిన పనులను నిర్వహించడానికి స్థాపిస్తుంది."]
["परन्‍तु केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, किसी प्रयोगशाला या संस्‍थान को भी इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए केन्‍द्रीय खाद्य प्रयोगशाला के रूप में विनिर्दिष्‍ट कर सकेगी ।]","కానీ కేంద్ర ప్రభుత్వం, అధికారపత్రములో ప్రకటన ద్వారా, ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం ఏదైనా ప్రయోగశాల లేదా సంస్థను కేంద్ర ఆహార ప్రయోగశాలగా పేర్కొనవచ్చు.]"]
["(2) केन्‍द्रीय सरकार समिति से परामर्श करके, निम्‍नलिखित को विहित करने वाले नियम बना सकेगी,—","(2) కేంద్ర ప్రభుత్వం, కమిటీతో సంప్రదించి, ఈ క్రింది వాటిని సూచించే నియమాలను రూపొందించవచ్చు: -"]
["[(क) केन्‍द्रीय खाद्य प्रयोगशाला के कृत्‍य और वह स्‍थानीय क्षेत्र या वे स्‍थानीय क्षेत्र जिनके अन्‍दर ऐसे कृत्‍यों का निष्‍पादन किया जा सकेगा;]","[(క) సెంట్రల్ ఫుడ్ లాబొరేటరీ యొక్క పనులు మరియు ఆ స్థానిక ప్రాంతం లేదా అటువంటి పనులను అమలు చేసే స్థానిక ప్రాంతం;]"]
["(ख) विश्‍लेषण या परख के लिए उक्‍त प्रयोगशाला को खाद्य पदार्थों के नमूने दिए जाने की प्रक्रिया उन पर प्रयोगशाला की रिपोर्टों के प्ररूप और ऐसी रिपोर्टों के बारे में देय फीसें;","(ఖ) విశ్లేషణ లేదా పరిశీలన కోసం పైన చెప్పిన ప్రయోగశాలకు ఆహార పదార్థాల నమూనాలను ఇచ్చే విధానం; వాటిపై ప్రయోగశాల నివేదికల రూపం మరియు అటువంటి నివేదికలపై చెల్లించాల్సిన రుసుము;"]
["(ग) ऐसी अन्‍य बातें जो उक्‍त प्रयोगशाला को अपने कृत्‍यों को करने में समर्थ बनाने के लिए आवश्‍यक या समीचीन हों ।","(గ) చెప్పిన ప్రయోగశాల దాని విధులను నిర్వర్తించటానికి అవసరమైన లేదా అవసరమయ్యే ఇతర విషయాలు."]
["खाद्य के बारे में साधारण उपबन्‍ध","ఆహారానికి సంబంధించి సాధారణ నిబంధనలు"]
["5. कतिपय खाद्य पदार्थों के आयात का प्रतिषेध—","5. కొన్ని ఆహార పదార్థాల దిగుమతిని నిషేధించడం—"]
["कोई व्‍यक्‍ति निम्‍नलिखित का भारत में आयात नहीं करेगा—","ఏ వ్యక్తి ఐనా ఈ క్రింది వాటిని భారతదేశానికి దిగుమతి చేయకూడదు—"]
["(i) कोई अपमिश्रित खाद्य;","(i) ఏదైనా కల్తీ ఆహారం;"]
["(ii) कोई मिथ्‍या छाप वाला खाद्य;","(ii) ఏదైనా తప్పుగా ముద్ర ఉన్న ఆహారం;"]
["(iii) कोई खाद्य पदार्थ जिसके आयात के लिए अनुज्ञप्‍ति विहित की गई हो, इसकी अनुज्ञप्‍ति की शर्तों के अनुसरण से अन्‍यथा; और","(iii) దిగుమతి కోసం లైసెన్స్ సూచించబడిన ఏదైనా ఆహార వస్తువు, దాని లైసెన్స్ షరతుల ప్రకారం కాకుండా; మరియు"]
["(iv) इस अधिनियम के किसी अन्‍य उपबन्‍ध के या तद्‌धीन बनाए गए किसी नियम के उल्‍लंघन में कोई खाद्य पदार्थ ।","(iv) ఈ చట్టం యొక్క ఇతర నిబంధనలను లేదా దానిపై చేసిన ఏదైనా నిబంధనను ఉల్లంఘించే ఏదైనా ఆహార వస్తువు."]
["6. सागर सीमाशुल्‍क और सीमाशुल्‍क अधिकारियों की शक्‍तियों से सम्‍बद्ध विधि का लागू होना—","6. సముద్ర కస్టమ్స్ మరియు కస్టమ్స్ అధికారుల అధికారాలకు సంబంధించిన చట్టం యొక్క అమలు లేదా వర్తింపు—"]
["(1) सागर सीमाशुल्‍कों से और ऐसे मालों से, जिनका आयात सागर सीमाशुल्‍क अधिनियम, 1878 (1878 का 8) की धारा 18 द्वारा प्रतिषिद्ध है, सम्‍बद्ध तत्‍समय प्रवृत्त विधि, इस अधिनियम की धारा 16 के उपबन्‍धों के अध्‍यधीन रहते हुए उन खाद्य पदार्थों के बारे में लागू होगी जिनका आयात इस अधिनियम की धारा 5 के अधीन प्रतिषिद्ध किया गया है और सीमाशुल्‍क अधिकारियों और ऐसे अधिकारियों की, जो तद्‌द्वारा [सीमाशुल्‍क आयुक्‍त] और अन्‍य सीमाशुल्‍क अधिकारियों पर अधिरोपित कर्तव्‍यों के पालन के लिए उस अधिनियम के अधीन सशक्‍त है, शक्‍तियां ऐसे खाद्य पदार्थों के बारे में वे ही होंगी, जो कि उनकी पूर्वोक्‍त जैसे माल के बारे में तत्‍समय हैं ।","(1) సముద్రపు కస్టమ్స్ చట్టం, 1878 లోని సెక్షన్ 18 (1878 లో 8) ద్వారా దిగుమతి చేసుకోవడాన్ని నిషేధించిన సముద్ర ఆచారాలు మరియు వస్తువుల నుండి ఈ చట్టం యొక్క సెక్షన్ 16 లోని నిబంధనలకు లోబడి ప్రస్తుతానికి చట్టం అమలులో ఉంది. ఈ చట్టం యొక్క సెక్షన్ 5 కింద దిగుమతి నిషేధించబడిన ఆహారపదార్ధముల విషయంలో వర్తింపజేయాలి మరియు కస్టమ్స్ అధికారులు మరియు అటువంటి అధికారుల విధుల పనితీరు కోసం ఆ చట్టం క్రింద అధికారం ఇవ్వబడుతుంది, వీటిని [కస్టమ్స్ కమిషనర్] మరియు ఇతర కస్టమ్స్ అధికారులు విధించారు, ఏ అధికారములైతే గతములో ఉన్న ఆహారపదార్ధములకు ఉన్నాయో అవే అధికారములు ప్రస్తుతము ఉన్న ఆహారపదార్ధములకు కూడా ఉన్నాయి."]
["(2) उपधारा (1) के उपबन्‍धों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना [4][सीमाशुल्‍क आयुक्‍त] या केन्‍द्रीय सरकार द्वारा इस निमित्त प्राधिकृत सरकार का कोई अधिकारी किसी ऐसे आयात पैकेज को निरुद्ध कर सकेगा जिसके बारे में उसे संदेह है कि उसके भीतर कोई ऐसा खाद्य पदार्थ अन्‍तर्विष्‍ट है, जिसका आयात इस अधिनियम की धारा 5 के अधीन प्रतिषिद्ध है और ऐसे निरोध की रिपोर्ट केन्‍द्रीय खाद्य प्रयोगशाला निदेशक से तत्‍काल करेगा और यदि उसके द्वारा अपेक्षित किया जाए तो उस पैकेज को या उसमें पाए गए किसी सन्‍देहजनक खाद्य पदार्थ के नमूने को उक्‍त प्रयोगशाला को भेजेगा ।","2) ఉప-సెక్షన్ (1) యొక్క నిబంధనలపై ఎతువంటి ప్రతికూల ప్రభావము పడనివ్వకుండా [4] [కస్టమ్స్ కమిషనర్] లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ తరపున అధికారం కలిగిన ప్రభుత్వంలోనిెవరైనా అధికారికి ఈ చట్టములోసెక్షన్ 5 ప్రకారం నిషేధించబడిన ఏదైనా అహారము కలిగిన ఆహారము ఈ దిగుమతి ప్యాకేజీలో ఉన్నదేమో అనే సందేహము కలిగినా వారు దానిని అనుమతించలేరు, మరియు అటువంటి రద్దు యొక్క నివేదికను కేంద్ర ఆహార ప్రయోగశాల సంచాలకులకు తక్షణమే పంపించవలసి ఉంటుంది, మరియు ఒక వేళ ఆ అధికారి అవసరమని భావిస్తే ఆ అనుమానాస్పద ప్యాకేజీ లో ఉన్న ఆహారపదార్ధమును ప్రయోగశాలకు పంపవచ్చు."]
["7. कतिपय खाद्य पदार्थों के विनिर्माण, विक्रय आदि का प्रतिषेध—","7. కొన్ని ఆహార పదార్థాల తయారీ, అమ్మకం మొదలైన వాటిని నిషేధించడం."]
["कोई व्‍यक्‍ति स्‍वयं या अपने निमित्त किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति द्वारा निम्‍नलिखित का विक्रयार्थ विनिर्माण, या भंडारकरण, विक्रय या वितरण नहीं करेगा—","ఏ వ్యక్తి అయినా తన తరపున తాను లేదా మరే వ్యక్తి అయినా అమ్మకం కోసం ఈ క్రింది వాటిని తయారు చేయకూడదు, నిల్వ చేయకూడదు, అమ్మకూడదు లేదా పంపిణీ చేయకూడదు-"]
["(i) कोई अपमिश्रित खाद्य;","(i) ఏదైనా కల్తీ ఆహారం;"]
["(ii) कोई मिथ्‍या छाप वाला खाद्य;","(ii) ఏదైనా తప్పుగా ముద్ర ఉన్న ఆహారం;"]
["(iii) कोई खाद्य पदार्थ जिसके विक्रय के लिए अनुज्ञप्‍ति विहित की गई है, उस अनुज्ञप्‍ति की शर्तों के अनुसार से अन्‍यथा;","(iii) లైసెన్స్ నిబంధనల ప్రకారం కాకుండా, లైసెన్స్ అమ్మకం కోసం సూచించబడిన ఏదైనా ఆహార వస్తువు;"]
["(iv) कोई खाद्य पदार्थ जिसका तत्‍समय विक्रय [5][सार्वजनिक स्‍वास्‍थ्‍य के हित में] खाद्य (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी द्वारा प्रतिषिद्ध किया गया है;]","(iv) ఆహార (ఆరోగ్య) అధికారం [5] [ప్రజారోగ్య ప్రయోజనాల దృష్ట్యా] నిషేధించబడిన ఏదైనా ఆహారం;]"]
["(v) इस अधिनियम के किसी अन्‍य उपबन्‍ध के या तद्‌धीन बनाए गए किसी नियम के उल्‍लंघन में, कोई खाद्य पदार्थ; [या]","(v) ఈ చట్టం యొక్క ఇతర నిబంధనలను లేదా దానిపై చేసిన ఏదైనా నియమాన్ని ఉల్లంఘిస్తూ ఏదైనా ఆహార వస్తువు; [లేదా]"]
["[(vi) कोई अपद्रव्‍य ।","[(vi) ఏదైనా వ్యర్ధ పదార్ధము—"]
["यदि कोई व्‍यक्‍ति किसी अपमिश्रित खाद्य या मिथ्‍या छाप वाले खाद्य अथवा खण्‍ड (iii) या खण्‍ड (iv) या खण्‍ड (v) में निर्दिष्‍ट किसी खाद्य पदार्थ का, उससे विक्रयार्थ किसी खाद्य पदार्थ के विनिर्माण के लिए, भंडारकरण करता है तो इस धारा के प्रयोजनों के लिए यह समझा जाएगा कि उसने ऐसे खाद्य का भंडारकरण किया है ।]","ఒక వ్యక్తి కల్తీ ఆహారం లేదా ఆహారాన్ని తప్పుడు ముద్ర కలిగిన లేదా భాగము (iii) లేదా (iv) లేదా (వి) లో పేర్కొన్న ఏదైనా ఆహారాన్ని అమ్మకానికి ఉంచినట్లయితే, ప్రయోజనాల కోసం అతను అలాంటి ఆహారాన్ని నిల్వ చేశాడని భావించబడుతుంది.]"]
["खाद्य विश्‍लेषण","ఆహార విశ్లేషణ"]
["[8. लोक विश्‍लेषक—","[8. ప్రజా విశ్లేషకుడు"]
["केन्‍द्रीय सरकार या राज्‍य सरकार, शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, विहित अर्हताओं वाले ऐसे व्‍यक्‍तियों को जिन्‍हें वह ठीक समझती है, ऐसे स्‍थानीय क्षेत्रों के लिए लोक विश्‍लेषक नियुक्‍त कर सकेगी जैसे उन्‍हें, यथास्‍थिति, केन्‍द्रीय सरकार या राज्‍य सरकार द्वारा सौंपे जाएं :","కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, అధికారిక పత్రములో ప్రకటన ద్వారా, సూచించబడిన అర్హతలు కలిగిన వ్యక్తులను వారు సముచితమని భావిస్తే వారు నియమించవచ్చు, ఆ విధముగా కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం వారికి కేటాయించిన స్థానిక ప్రాంతాల కోసం ప్రజా విశ్లేషకులను నియమించవచ్చు:"]
["परन्‍तु इस धारा के अधीन किसी ऐसे व्‍यक्‍ति को लोक विश्‍लेषक नियुक्‍त नहीं किया जाएगा जिसका किसी खाद्य पदार्थ के विनिर्माण, आयात या विक्रय में कोई वित्तीय हित है :","కానీ ఈ విభాగం కింద ఏ వ్యక్తి అయినా ఏదైనా ఆహార వస్తువుల తయారీ, దిగుమతి లేదా అమ్మకంపై ఆర్థిక ఆసక్తిని కలిగిఉన్న వ్యక్తిని ప్రజా విశ్లేషకునిగా నియమించరు:"]
["[परन्‍तु यह और कि विभिन्‍न खाद्य पदार्थों के लिए विभिन्‍न लोक विश्‍लेषक नियुक्‍त किए जा सकेंगे ।]","[కానీ వేర్వేరు ఆహార కోసం వేర్వేరు ప్రజా విశ్లేషకులను నియమించవచ్చు.]"]
["9. खाद्य निरीक्षक—","9. అహార తనిఖీ అధికారి—"]
["(1) केन्‍द्रीय सरकार या राज्‍य सरकार, शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा विहित अर्हताओं वाले ऐसे व्‍यक्‍तियों को जिन्‍हें वह ठीक समझती है, ऐसे स्‍थानीय क्षेत्रों के लिए खाद्य निरीक्षक नियुक्‍त कर सकेगी जैसे उन्‍हें, यथास्‍थिति, केन्‍द्रीय सरकार या राज्‍य सरकार द्वारा सौंपे जाएं :","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, అధికారిక పత్రములో ప్రకటన ద్వారా, సూచించిన అర్హతలకు తగినట్లుగా భావించే వ్యక్తులను కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం వారికి కేటాయించిన స్థానిక ప్రాంతాలకు ఆహార తనిఖీ అధికారిగా నియమించవచ్చు:"]
["परन्‍तु इस धारा के अधीन किसी भी ऐसे व्‍यक्‍ति को खाद्य निरीक्षक नियुक्‍त नहीं किया जाएगा जिसका किसी खाद्य पदार्थ के विनिर्माण, आयात या विक्रय में कोई वित्तीय हित है ।","కానీ ఈ సెక్షన్ కు లోబడి ఏదైనా ఆహార వస్తువు తయారీ, దిగుమతి లేదా అమ్మకంపై ఆర్థికపరమైన ఆసక్తి ఉన్న వ్యక్తిని ఫుడ్ ఇన్స్ పెక్టరు గా నియమించకూడదు."]
["(2) प्रत्‍येक खाद्य निरीक्षक भारतीय दण्‍ड संहिता (1860 का 45) की धारा 21 के अर्थ में लोक सेवक समझा जाएगा और ऐसे प्राधिकारी का शासकीय रूप से अधीनस्‍थ होगा जिसे उसे नियुक्‍त करने वाली सरकार इस निमित्त विनिर्दिष्‍ट करे ।]","(2) ప్రతి ఫుడ్ ఇన్స్పెక్టర్ భారతీయ శిక్షాస్మృతిలోని సెక్షన్ 21 (1860 లో 45) యొక్క అర్ధంలో ఒక ప్రభుత్వ సేవకుడిగా పరిగణించబడతారు మరియు తనను నియమించిన ప్రభుత్వము నిర్దేశించిన అధికారములకు లోబడి తన విధులను నిర్వర్తించాలి."]
["10. खाद्य निरीक्षकों की शक्‍तियां—","10. ఫుడ్ ఇన్స్పెక్టర్ల/ ఆహారతనిఖీ అధికారుల అధికారాలు—"]
["(1) खाद्य निरीक्षक की निम्‍नलिखित शक्‍तियां होंगी—","(1) ఫుడ్ ఇన్స్పెక్టర్/ ఆహార తనిఖీ అధికారి ఈ కింది అధికారాలను కలిగి ఉండాలి-"]
["(क) निम्‍नलिखित से किसी खाद्य पदार्थ के नमूने लेना—","(క) ఏదైనా ఆహార పదార్ధము యొక్క నమూనాలను తీసుకోవడం-"]
["(i) ऐसे पदार्थ का विक्रय करने वाला कोई व्‍यक्‍ति;","(i) అటువంటి పదార్థాన్ని విక్రయించే ఎవరైనా వ్యక్తి;"]
["(ii) ऐसा कोई व्‍यक्‍ति जो ऐसे पदार्थ को किसी क्रेता या परेषिती के पास पहुंचाने, उसे परिदान करने या परिदान के लिए तैयार करने में लगा है;","(ii) అటువంటి వస్తువును ఏదైనా కొనుగోలుదారు లేదా సరుకు రవాణా చేసేవారికి రవాణా చేయడం, పంపిణీ చేయడం లేదా సిద్ధం చేయడంలో నిమగ్నమై ఉన్న వ్యక్తి;"]
["(iii) कोई परेषिती जबकि कोई ऐसा पदार्थ उसे परिदत्त हो गया हो; और","(iii) ఏదైనా సరుకు రవాణాదారుడు అలాంటి పదార్థం అతనికి పంపినప్పుడు; మరియు"]
["(ख) ऐसे नमूने को उस स्‍थानीय क्षेत्र के, जिसके अन्‍दर ऐसा नमूना लिया गया है, लोक विश्‍लेषक के पास विश्‍लेषणार्थ भेजना;","(ఖ) అటువంటి నమూనాను సేకరించిన స్థానిక ప్రాంతంలో విశ్లేషణ కోసం అటువంటి నమూనాను స్థానిక విశ్లేషకుడికి పంపడం;"]
["[(ग) सम्‍बन्‍धित स्‍थानीय क्षेत्र में अधिकारिता रखने वाले स्‍थानीय (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी के पूर्व अनुमोदन से या खाद्य (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी के पूर्व अनुमोदन से, सार्वजनिक स्‍वास्‍थ्‍य के हित में, किसी खाद्य पदार्थ का विक्रय प्रतिषिद्ध करना ।","[(గ) స్థానిక (ఆరోగ్య) అధికారం యొక్క ముందస్తు అనుమతితో లేదా సంబంధిత స్థానిక ప్రాంతంలో అధికార పరిధి కలిగిన ఆహార (ఆరోగ్య) అధికారం యొక్క ముందస్తు అనుమతితో, ప్రజారోగ్యం కోసం ఏదైనా ఆహార పదార్థాల అమ్మకాన్ని నిషేధించడం."]
["[स्‍पष्‍टीकरण—","[వివరణ-"]
["जो व्‍यक्‍ति किसी खाद्य पदार्थ को अपने ही उपभोग के लिए क्रय करता है या प्राप्‍त करता है, वह खण्‍ड (क) के उपखंड (iii) के प्रयोजनों के लिए “परेषिती” के अन्‍तर्गत नहीं है ।]","తన సొంత వినియోగం కోసం ఏదైనా ఆహారాన్ని కొనుగోలు చేసే లేదా పొందిన వ్యక్తి \"నిబంధన (క) యొక్క ఉప-నిబంధన (iii) యొక్క ప్రయోజనాల కోసం\" సరుకుదారుడు \"కి లోబడి ఉండరు.]"]
["[(2) कोई खाद्य निरीक्षक ऐसे किसी स्‍थान में जहां कोई खाद्य पदार्थ विनिर्मित किया जाता है या विक्रय के लिए भंडार में रखा जाता है अथवा विक्रय के लिए किसी अन्‍य खाद्य पदार्थ के विनिर्माण के लिए भंडार में रखा जाता है अथवा विक्रय के लिए अभिदर्शित या प्रदर्शित किया जाता है अथवा जहां कोई अपद्रव्‍य विनिर्मित किया जाता है या रखा जाता है, प्रवेश कर सकेगा, और उसका निरीक्षण कर सकेगा तथा ऐसे खाद्य पदार्थ या अपद्रव्‍य के नमूने विश्‍लेषण के लिए ले सकेगा :","[(2) ఒక ఆహార వస్తువును తయారు చేసిన లేదా విక్రయించే లేదా నిల్వ ఉంచిన ప్రదేశంలో లేదా విక్రయానికి లేదా విక్రయానికి ప్రదర్శించే ఇతర ఆహార పదార్థాల తయారీకి ఒక గోదాములో నిల్వ చేయబడుతుంది మరియు అమ్మకము కోసంవాటిని ఉంచడం లేదా ప్రదర్శించడం జరుగుతుంది లేదా వ్యర్ధ పదార్ధములు తయారుచేయబడినా లేక అక్కడ ఉంచబడినా అక్కడికి ప్రవేశించి మరియు వాటిని పరిశీలించవచ్చు మరియు అటువంటి ఆహారపదార్ధముల లేదా వ్యర్ధ పదార్ధముల నమూనాలను విశ్లేషణ కోసం సేకరించవచ్చు:"]
["परन्‍तु यदि कोई खाद्य पदार्थ, जो प्राथमिक खाद्य पदार्थ है, ऐसे खाद्य के रूप में विक्रय के लिए आशयित नहीं है तो इस उपधारा के अधीन उसका कोई नमूना नहीं लिया जाएगा ।]","ఏదైనా ఆహారపదార్ధము, ప్రాధమిక ఆహార వస్తువు అయిన ఆహార పదార్థం, అటువంటి ఆహారం అమ్మకం కోసం ఉద్దేశించబడకపోతే, ఈ ఉప-సెక్షన్ ను అనుసరించి దానికి సంబంధించిన ఎటువంటి నమూనా తీసుకోబడదు.]"]
["(3) जहां उपधारा (1) के खण्‍ड (क) या उपधारा (2) के अधीन कोई नमूना लिया गया है, वहां उस दर पर, जिस पर वह पदार्थ लोगों को प्राय: विक्रीत किया जाता है उसका परिकलित दाम उस व्‍यक्‍ति को दिया जाएगा जिससे वह लिया गया है ।","(3) ఉప-సెక్షన్ (1) లోని భాగము(క) లేదా ఉప-సెక్షన్ (2) కింద ఒక నమూనా తీసుకోబడినప్పుడు, అప్పుడు ఆ స్థాయిలో, ఏ ధరతో ఆ పదార్ధమును ప్రజలకు అమ్మకము చేస్తారో దాని లెక్కింపు ధర అనగా దానిని ఎంత ధరకు ఆ వ్యక్తి కొనుగోలు చేశాడో అదే ధరను ఆ వ్యక్తికి ఇవ్వడం జరుగుతుంది."]
["(4) यदि खाद्य के लिए आशयित कोई पदार्थ किसी खाद्य निरीक्षक को अपमिश्रित या मिथ्‍या छाप वाला प्रतीत हो, तो वह ऐसे पदार्थ को इसलिए अभिगृहीत कर सकेगा और ले जा सकेगा, या विक्रेता की सुरक्षित अभिरक्षा में रखा सकेगा कि उसके बारे में ऐसी कार्यवाही की जा सके जैसी इसमें इसके पश्‍चात् उपबन्‍धित है, 2[और इनमें से प्रत्‍येक दशा में वह ऐसे पदार्थ का नमूना लेगा और उसे विश्‍लेषण के लिए लोक विश्‍लेषक को भेजेगा] :","(4) ఆహారం కోసం ఉద్దేశించిన ఏదైనా పదార్థమునకు సంబంధించిన సమాచారము ఫుడ్ ఇన్స్పెక్టర్/ ఆహార తనిఖీ అధికారికి కల్తీ లేదా తప్పుగా ముద్రించినట్లు కనిపిస్తే, అతను దాని పై తదుపరి చర్యలు తీసుకోవడానికి అలాంటి పదార్థాన్నిస్వాధీనము చేసుకోగలరు లేదా దానిని దాని విక్రేత యొక్క సురక్షిత అదుపులో ఉంచవచ్చు, 2 [మరియు ప్రతి సందర్భంలో, అతను అటువంటి పదార్ధం యొక్క నమూనాను సేకరించి దానిని విశ్లేషణ కోసం ప్రజా విశ్లేషకుడికి పంపాలి]:"]
["[परन्‍तु जहां खाद्य निरीक्षक ऐसे पदार्थ को विक्रेता की सुरक्षित अभिरक्षा में रखता है वहां वह ऐसे पदार्थ के मूल्‍य के बराबर धनराशि के लिए एक या अधिक प्रतिभुओं सहित जैसा खाद्य निरीक्षक ठीक समझे एक बन्‍धपत्र देने के लिए विक्रेता से अपेक्षा कर सकेगा और विक्रेता तदनुसार बंधपत्र देगा ।]","[కానీ ఫుడ్ ఇన్స్పెక్టర్/ ఆహార తనిఖీ అధికారి అటువంటి పదార్థాన్ని విక్రేత యొక్క సురక్షిత అదుపులో ఉంచినప్పుడు, అధికారికి సముచితముగా అనిపిస్తే అతను విక్రేత నుండి అటువంటి పదార్ధం యొక్క విలువకు సమానమైన మొత్తానికి ఒక (బాండ్) బంధన పత్రమును తీసుకోవలసి ఉంటుంది మరియు విక్రేత అధికారి కోరిన విధముగా ఒక బంధన పత్రమును సమర్పించవలసి ఉంటుంది."]
["[(4क) जहां उपधारा (4) के अधीन अभिगृहीत किया गया कोई खाद्य पदार्थ विनश्‍वर प्रकृति का है और स्‍थानीय (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी का समाधान हो जाता है कि ऐसे खाद्य पदार्थ का इतना क्षय हो गया है कि वह मानव उपभोग के उपयुक्‍त नहीं है वहां उक्‍त प्राधिकारी विक्रेता को लिखित सूचना देकर, उसे नष्‍ट करा सकेगा ।]","[(4క) ఉప-సెక్షన్ (4) కింద పొందిన ఏదైనా ఆహార వస్తువు వినాశకరమైన స్వభావం కలిగి ఉంటే మరియు స్థానిక (ఆరోగ్య) అధికారం అటువంటి ఆహారం మానవ వినియోగానికి సరిపోని విధంగా క్షీణించిందని సమాధానము ఇస్తే, అప్పుడు ఆ అధికారి అమ్మకముదారునికి లిఖితపూర్వక నోటీస్ ఇవ్వడము ద్వారా ఆ పదార్ధమును నాశనము చేయించగలరు.]"]
["(5) इस धारा द्वारा प्रदत्त शक्‍ति के अन्‍तर्गत ऐसे किसी पैकेज को, जिसमें कोई खाद्य पदार्थ अन्‍तर्विष्‍ट है, तोड़ कर खोलने या ऐसे किन्‍हीं परिसरों के द्वार को, जहां कोई खाद्य पदार्थ विक्रयार्थ रखा है, तोड़ कर खोल लेने की शक्‍ति भी है :","(5) ఈ సెక్షన్ ద్వారా ఇవ్వబడ్డ అధికారముల అంతర్గతముగా అహార పదార్ధము ఉన్న ఏదైనా ప్యాకేజీని తెరవడానికి లేదా ఏదైనా ఆహార వస్తువు అమ్మకం కోసం ఉంచబడిన ఏదైనా ప్రాంగణంలోని తలుపులను విరగగొట్టి తెరిచే అధికారం కూడా ఉంది:"]
["[परन्‍तु पैकेज या द्वार को तोड़ कर खोलने की शक्‍ति का प्रयोग तभी किया जाएगा जब, यथास्‍थिति, पैकज का स्‍वामी या उसका भारसाधक या परिसर का अधिभोगी कोई अन्‍य व्‍यक्‍ति, जो वहां उपस्‍थित है, पैकज या द्वार खोलने के लिए कहे जाने पर उसे खोलने से इन्‍कार करे और इन दोनों दशाओं में से किसी में भी ऐसा करने के कारणों को लेखबद्ध करने के पश्‍चात् ही ऐसा किया जाएगा :]","[కాని యథాతథముగా ఆ ప్యాకేజి యొక్క యజమాని లేదా ఏజెంట్ లేదా ఆ పరిసరాల భాగస్థుడైన వ్యక్తి ఆ సమయానికి అక్కడే ఉన్నప్పుడు ఆ వ్యక్తి ని ప్యాకేజిని కాని లేదా ఆతలుపులను కాని తెరవమని చెప్పినప్పుడు వాటిని తెరవడానికి తిరస్కరిస్తే, ఈ రెండు సందర్భములలోనూ, ఆ విధముగా చేయటానికి గల కారణములను లిఖిత పూర్వకముగా వ్రాసి సమర్పించిన తరువాత మాత్రమే ఆ ప్యాకేజీని కాని లేదా తలుపులను కాని విరగగొట్టి తెరిచే అధికారమును ఉపయోగించవచ్చు.]"]
["परन्‍तु यह और कि इस धारा के अधीन किसी स्‍थान में प्रवेश और इसके निरीक्षक की शक्‍तियों का प्रयोग करने में खाद्य निरीक्षण [6][दण्‍ड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2)] के उन उपबंधों का यावत्‍साध्‍य अनुसरण करेगा जो उस संहिता के अधीन निकाले गए तलाशी वारण्‍ट का निष्‍पादन करने वाले पुलिस अधिकारी द्वारा किसी स्‍थान की तलाशी या निरीक्षण से सम्‍बद्ध है ।","ఈ సెక్షన్ కు అంతర్గతముగా ఏదైనా ప్రదేశంలోకి ప్రవేశించడంలో మరియు దాని పై చర్య తీసుకోవడములో ఆహార తనిఖీ అధికారి తన యొక్క అధికారాలను ఉపయోగించడంలో ఆహార తనిఖీ [6] [క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1973 (1974 లో 2)] యొక్క నిబంధనలకు ఖచ్చితంగా కట్టుబడి ఉండాలి. ఆ క్రిమినల్ కోడ్ అధీనములో రూపొందించబడ్డ తనిఖీ వారెంట్ ను అమలుపరచే ఒక పోలీసు అధికారి స్థలం యొక్క శోధన లేదా తనిఖీతో సంబంధం కలిగి ఉంటారు."]
["(6) [खाद्य निरीक्षण किसी अपद्रव्‍य का, जो किसी खाद्य पदार्थ के विनिर्माता या वितरक या व्‍यवहारी के कब्‍जे में या उस हैसियत में उसके अधिभोगाधीन किसी परिसर में पाया जाए] और जिसके कब्‍जे के बारे में वह खाद्य निरीक्षक को समाधानप्रद लेखा-जोखा देने में असमर्थ हो [तथा किन्‍हीं लेखाबहियों और अन्‍य दस्‍तावेजों का, जो उसके कब्‍जे या नियंत्रण में पाई जाएं और जो इस अधिनियम के अधीन किसी अन्‍वेषण या कार्यवाही के लिए उपयोगी या सुसंगत हों, अभिगृहीत कर सकेगा] और 7[ऐसे अपद्रव्‍य का एक नमूना] विश्‍लेषण के लिए लोक विश्‍लेषक को भेजा जा सकेगा :","(6) [ఏదైనా ఒక వ్యర్ధ పదార్ధము యొక్క ఆహార విశ్లేషణా, ఏదైనా ఆహార పదార్ధము యొక్క తయారీదారుడు లేదా దాని పంపిణీదారుని వద్ద లేదా అతను ఆక్రమించిన ప్రాంగణంలో లేదా అతని అధీనములో కనుగొనబడింది] మరియు దీని స్వాధీనము గురించి అతను ఆ ఆహార విశ్లేషకునికి సమాధాన పూర్వకముగా లేఖను లేదా పత్రములను సమర్పించడములో అసమర్ధులైతే [మరియు ఈ చట్టం ప్రకారం ఏదైనా దర్యాప్తుకు లేదా కొనసాగడానికి ఉపయోగపడే లేదా సంబంధితమైన ఖాతా యొక్క పుస్తకాలు మరియు ఇతర పత్రాలను సమర్పించలేకపోతే వాటిని స్వాధీనము చేసుకోవచ్చు] మరియు 7 [అటువంటి వ్యర్ధ పదార్ధము యొక్క నమూనా ను] విశ్లేషణ కోసం ప్రజా విశ్లేషకునికి పంపవచ్చు:"]
["[परन्‍तु खाद्य निरीक्षक ऐसी लेखाबहियों या अन्‍य दस्‍तावजों का अभिग्रहण उस प्राधिकारी के पूर्व अनुमोदन के बिना नहीं करेगा जिसके वह शासकीय रूप से अधीनस्‍थ है ।]","[కానీ ఫుడ్ ఇన్స్పెక్టర్/ ఆహార తనిఖీ అధికారి అటువంటి లేఖలు, పత్రాలు లేదా ఇతర దస్తావేజుల యొక్క స్వాధీనము అతను అధికారికంగా అధీనంలో ఉన్న అధికారం యొక్క ముందస్తు అనుమతి లేకుండా అటువంటి ఖాతాలు లేదా ఇతర పత్రాలను స్వాధీనము చేసుకోకూడదు."]
["(7) जहां खाद्य निरीक्षक उपधारा (1) के खण्‍ड (क), उपधारा (2), उपधारा (4) या उपधारा (6) के अधीन कोई कार्यवाही करता है, [वहां वह एक या अधिक व्‍यक्‍तियों को उस समय जब कार्यवाही की जानी है उपस्‍थित होने के लिए कहेगा और उसके या उनके हस्‍ताक्षर कराएगा] ।","(7) ఫుడ్ ఇన్స్పెక్టర్/ ఆహార తనిఖీ అధికారి సెక్షన్(1) నిబంధన (క), ఉప- సెక్షన్ (2), ఉప-సెక్షన్ (4) లేదా ఉప- సెక్షన్ (1) లోని ఉప సెక్షన్ (6) కింద ఏదైనా చర్య తీసుకుంటే, [అప్పుడు ఆ సమయములో అతను ఒక లేదా అధిక వ్యక్తుల పై చర్యను తీసుకోవలసి ఉంటే అప్పుడు వారిని హాజరు కావాలని ఆదేశిస్తారు లేదా సంతకము చేయమని ఆదేశిస్తారు.]"]
["[(7क) जहां उपधारा (6) के अधीन किन्‍हीं लेखाबहियों या अन्‍य दस्‍तावेजों का अभिग्रहण किया जाता है वहां खाद्य निरीक्षक, अभिग्रहण की तारीख के अधिक से अधिक तीस दिन की अवधि के अन्‍दर उन्‍हें उस व्‍यक्‍ति को, जिससे, उनका अभिग्रहण किया गया था, उस व्‍यक्‍ति द्वारा ऐसी रीति से, जो विहित की जाए, प्रमाणित उनकी प्रतियां या उनके उद्धरण लेने के पश्‍चात् लौटा देगा :","[(7క) ఉప-సెక్షన్ (6)కు లోబడి ఏవైనా లేఖలు లేదా ఇతర పత్రాల యొక్క స్వాధీనము చేయబడినట్లయితే అప్పుడు ఆ ఆహార విశ్లేషకులు, స్వాధీనము చేసుకున్న తేదీ నుండి ముప్పై రోజులకు మించని వ్యవధిలో, అతను స్వాధీనం చేసుకున్న వ్యక్తికి సూచించిన పద్ధతిలో వ్యక్తి ధృవీకరించిన ప్రతులు లేదా ధృవీకరించబడిన ప్రతులు తీసుకున్న తరువాత:"]
["परन्‍तु जहां ऐसा व्‍यक्‍ति इस प्रकार प्रमाणित करने से इन्‍कार करता है और उसके विरुद्ध इस अधिनियम के अधीन अभियोजन चलाया जाता है वहां ऐसी लेखाबहियां या अन्‍य दस्‍तावेजें उसको तभी लौटाई जाएंगी जब न्‍यायालय द्वारा प्रमाणित उनकी प्रतियां या उनके उद्धरण ले लिए गए हों ।","అటువంటి వ్యక్తి ప్రామాణీకరించడానికి నిరాకరించిన చోట మరియు ఈ చట్టం ప్రకారం అతనిపై ప్రాసిక్యూషన్ తీసుకోబడినప్పుడు, న్యాయస్థానము చేత ధృవీకరించబడిన అతని లేదా అనులేఖనాలను తీసుకుంటేనే అటువంటి ఖాతాలు లేదా ఇతర పత్రాలు అతనికి తిరిగి ఇవ్వబడతాయి."]
["(7ख) जब किसी अपद्रव्‍य का अभिग्रहण उपधारा (6) के अधीन किया जाता है तब यह साबित करने का भार कि वह अपद्रव्‍य अपमिश्रण के प्रयोजनों के लिए आशयित नहीं है उस व्‍यक्‍ति पर होगा जिसके कब्‍जे से ऐसे अपद्रव्‍य का अभिग्रहण किया गया था ।]","(7 ఖ) ఏదైనా వ్యర్ధ పదార్ధము యొక్క స్వాధీనము ఉప సెక్షన్ (6) కు లోబడి చేసినప్పుడు ఆ వ్యర్ధ పదార్ధము కల్తీ యొక్క ప్రయోజనముల కోసంచేయబడినది కాదని కాని ఏ వ్యక్తి స్వాధీనములో అయితే ఈ వ్యర్ధపదార్ధము ఉందో, దానిని నిరూపించవలసిన భాధ్యత వారి పైనే ఉంటుంది.]"]
["[(जक) “विनिर्दिष्‍ट माल संविदा” से ऐसी वस्‍तु व्‍युत्‍पन्‍नी अभिप्रेत है जिसमें भविष्‍य की किसी विनिर्दिष्‍ट अवधि के दौरान विनिर्दिष्‍ट क्‍वालिटी या प्रकार के माल के ऐसी कीमत पर जो संविदा द्वारा नियत की गई है या संविदा द्वारा करार पाई गई रीति से नियत की जाने वाली है वास्‍तविक परिदान के लिए उपबन्‍ध है और जिसमें क्रेता और विक्रेता दोनों के नाम उल्‍लिखित हैं;]","[(జక) \"నిర్దిష్ట వస్తు ఒప్పందము\" అంటే భవిష్యత్తులో ఒక నిర్దిష్ట వ్యవధిలో ఒక నిర్దిష్ట నాణ్యత లేదా రకం వస్తువుల ధర వద్ద ఒప్పందం ద్వారా నిర్ణయించబడిన లేదా ఒప్పందం ద్వారా సమ్మతిని కుదుర్చుకున్న పద్ధతిలో చేయబడే వాస్తవిక పంపిణీ కోసం చేయబడ్డ నిబంధన, దీనిలో అమ్మకముదారుడు మరియు కొనుగోలుదారుడు, వీరిద్దరి పేర్లు పేర్కొనబడతాయి."]
["[(झ) “हाजिर संविदा” से ऐसी संविदा अभिप्रेत है जिसमें—","[(ఝ) \"స్పాట్ ఒప్పందం \" అంటే ఇది ఒక ఒప్పందం, దీనిలో—"]
["(क) संविदा की तारीख के ही दिन या उसके अगले दिन, प्रतिभूतियों के वास्‍तविक परिदान और उनकी कीमत के संदाय के लिए उपबंध है, यदि संविदा के पक्षकार एक ही नगर या स्‍थान में निवास नहीं करते हैं तो पूर्वोक्‍त अवधि की संगणना करने में, प्रतिभूतियों के भेजने में या उनके लिए डाक द्वारा धन भेजने में लगी वास्‍तविक अवधि अपवर्जित की जाएगी;","(క) ఒప్పందం యొక్క తేదీ లేదా తరువాత రోజున, పూచీకత్తుల యొక్క వాస్తవ డెలివరీ మరియు వాటి ధరను చెల్లించడానికి ఒక నిబంధన ఉంది, ఒప్పందంలోని పార్టీలు ఒకే పట్టణం లేదా ప్రదేశంలో నివసించకపోతే, పైన పేర్కొన్న కాలాన్ని లెక్కించడంలో, పూచీకత్తులను వారికి పంపడములో లేదా వారికి పోస్ట్ ద్వారా ధనమును పంపడములో పట్టే వాస్తవిక సమయము మినహాయించబడుతుంది;"]
["(ख) किसी फायदाग्राही स्‍वामी के खाते से दूसरे फायदाग्राही स्‍वामी के खाते में निक्षेपागार द्वारा प्रतिभूतियों के अंतरण के लिए उपबंध है, जब ऐसी प्रतिभूतियों के विषय में किसी निक्षेपागार द्वारा व्‍यवहार किया जाता है ;]","(ఖ) ఒక లబ్దిదారుని ఖాతా నుండి రెండవ లబ్దిదారుని ఖాతాలో జమ చేయడము ద్వారా పూచీకత్తుల బదిలీ కోసం నిబంధనలు ఉన్నాయి, అటువంటి నిబంధనల విషయములోఎవరైనా జమాకర్త ద్వారా ఈ వ్యవహారము చేయబడుతుంది;"]
["[(ञ) “स्‍टॉक एक्‍सचेंज” से प्रतिभूतियों में क्रय करने, विक्रय करने या व्‍यौहार करने के कारबार में सहायता करने, उसे विनियमित करने या नियंत्रित करने के प्रयोजन के लिए—","[(ఞ) \"స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్\" నుండి సెక్యూరిటీలలో కొనుగోలు, అమ్మకం లేదా వ్యవహరించే వ్యాపారానికి సహాయం చేయడం, నియంత్రించడం లేదా అదుపుచెయ్యడం కోసం—"]
["(क) धारा 4क और धारा 4ख के अधीन निगमीकरण और अपारस्‍परिक समन्‍वय से पूर्व गठित व्‍यष्‍टियों का कोई निकाय, चाहे वह निगमिमत हो या नहीं; या","(క) సెక్షన్ 4ఎ మరియు సెక్షన్ 4బి కింద విలీనం మరియు అనధికారిక సమన్వయానికి ముందు ఏర్పాటు చేయబడిన వ్యక్తుల సంఘం; లేదా"]
["(ख) कंपनी अधिनियम, 1956 (1956 का 1) के अधीन निगमित कोई निगम निकाय, चाहे वह निगमीकरण और अपारस्‍परिक समन्‍वय की स्‍कीम के अधीनहो या अन्‍यथा, अभिप्रेत है;]","(ఖ) కంపెనీల చట్టం, 1956 (1956 లో 1) కింద విలీనం చేయబడిన ఒక కార్పొరేషన్ బాడీ, విలీనం మరియు సమన్వయం కాని పథకానికి లోబడి ఉన్నా లేకపోయినా లేదా, అంటే;]"]
["[(ट) “अंतरणीय विनिर्दिष्‍ट माल संविदा” से ऐसी विनिर्दिष्‍ट माल संविदा अभिप्रेत है जो अनंतरणीय विनिर्दिष्‍ट परिदान संविदा नहीं है, और जो उसकी अंतरणीयता के बारे में ऐसी शर्तों के अधीन है, जो केंद्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, इस निमित्त विनिर्दिष्‍ट करे ।]","[(ట) \"బదిలీ చేయదగిన నిర్దేశిత వస్తువుల ఒప్పందం\" అంటే బదిలీ చేయదగిన నిర్దేశిత వస్తు పంపిణీ ఒప్పందం కాని, మరియు దాని బదిలీకి సంబంధించి అటువంటి షరతులకు లోబడి, కేంద్ర ప్రభుత్వంఅధికారిక పత్రము యొక్క ప్రకటన ద్వారా, దీని నిమిత్తము నిర్దేశించవచ్చు.]"]
["[2क. कतिपय शब्‍दों और पदों का निर्वचन—","[2క. కొన్ని పదాలు మరియు నిబంధనల వివరణ-"]
["उन शब्‍दों और पदों के, जो इसमें प्रयुक्‍त हैं और इस अधिनियम में परिभाषित नहीं हैं किन्‍तु कंपनी अधिनियम, 1956 (1956 का 1) या भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड अधिनियम, 1992 (1992 का 15) या निक्षेपागार अधिनियम, 1996 (1996 का 22) में परिभाषित हैं, के वही अर्थ होंगे जो उन अधिनियमों में हैं ।]","ఇందులో ఉపయోగించిన పదాలు మరియు నిబంధనలు ఈ చట్టంలో నిర్వచించబడలేదు కాని కంపెనీల చట్టం, 1956 (1956 లో 1) లేదా సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా యాక్ట్, 1992 (1992 లో 15) లేదా డిపాజిటరీ యాక్ట్, 1996 (1996 22 లో), నిర్వచించబడ్డాయి, అవే అర్థాలు చట్టములలో కూడా ఉన్నాయి.]"]
["मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज","గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్"]
["3. स्‍टाक एक्‍सचेंजों की मान्‍यता के लिए आवेदन—","3. స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల గుర్తింపు కోసం దరఖాస్తు-"]
["(1) कोई स्‍टाक एक्‍सचेंज, जो इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए मान्‍यताप्राप्‍त करने का इच्‍छुक है, केन्‍द्रीय सरकार को विहित रीति से आवेदन कर सकता है ।","(1) ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం గుర్తించబడాలని ఆసక్తి ఏదైనా స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్, కేంద్ర ప్రభుత్వానికి నిర్ణీత పద్ధతిలో దరఖాస్తును చేసుకోవచ్చు."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन किए गए प्रत्‍ये क आवेदन में ऐसी विशिष्‍टियां होंगी जो विहित की जाएं और उसके साथ संविदाओं के विनियमन और नियंत्रण से सम्‍बद्ध स्‍टाक एक्‍सचेंज की उपविधियों की एक प्रति होगी और साथ ही साधारणतया स्‍टाक एक्‍सचेंज के गठन से और विशिष्‍टतया निम्‍नलिखित से संबंधित नियमों की एक प्रति होगी,—","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) కింద చేసిన దరఖాస్తులో సూచించిన వివరాలు ఉండాలి మరియు కాంట్రాక్టుల నియంత్రణ మరియు నియంత్రణకు సంబంధించిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క పరస్పర-చట్టాల ప్రతులతో పాటు, సాధారణంగా స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ ఏర్పడటం మరియు ముఖ్యంగా, కింది వాటికి సంబంధించిన నిబంధనల యొక్క ప్రతులు, -"]
["(क) ऐसे स्‍टाक एक्‍सचेंज का शासी निकाय, उसका गठन और प्रबंध की शक्‍तियां और वह रीति जिससे उसका कारबार चलाया जाना है;","(క) అటువంటి స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క పాలకమండలి, దాని నిర్మాణం మరియు నిర్వహణ యొక్క అధికారాలు మరియు దాని వ్యాపారం కొనసాగించాల్సిన విధానం;"]
["(ख) स्‍टाक एक्‍सचेंज के पदाधिकारियों की शक्‍तियां और कर्तव्‍य;","(ఖ) స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ అధికారుల అధికారాలు మరియు విధులు;"]
["(ग) स्‍टाक एक्‍सचेंज में सदस्‍यों के विभिन्‍न वर्गों का प्रवेश, सदस्‍यता की अर्हताएं और सदस्‍यों का स्‍टाक एक्‍सचेंज से अपवर्जन, निलम्‍बन और निष्‍कासन तथा उसमें पुन: प्रवेश;","(గ) వివిధ వర్గాల సభ్యుల ప్రవేశం, సభ్యత్వం మరియు మినహాయింపు యొక్క అర్హతలు, స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ నుండి సభ్యులను సస్పెండ్ చేయడం మరియు బహిష్కరించడం మరియు స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్‌లోకి తిరిగి ప్రవేశించడం;"]
["(घ) स्‍टाक एक्‍सचेंज के सदस्‍यों के रूप में भागीदारियों के रजिस्‍ट्रीकरण की प्रक्रिया, उन दशाओं में जिनमें नियम ऐसी सदस्‍यता के लिए उपबन्‍ध करते हैं, और प्राधिकृत प्रतिनिधियों और लिपिकों का नामनिर्देशन और नियुक्‍ति ।","(ఘ) స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ సభ్యులుగా భాగస్వామ్యాలను నమోదు చేసే విధానం, అటువంటి సభ్యత్వానికి నియమాలు అందించే పరిస్థితులలో మరియు అధీకృత ప్రతినిధులు మరియు గుమస్తాల నామినేషన్ మరియు నియామకం."]
["4. स्‍टाक एक्‍सचेंजों को मान्‍यता का दिया जाना—","4. స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలకు గుర్తింపు ఇవ్వడం—"]
["(1) यदि केन्‍द्रीय सरकार का, ऐसी जांच के पश्‍चात् जो इस निमित्त आवश्‍यक हो तथा ऐसी और जानकारी प्राप्‍त करने के पश्‍चात्, यदि कोई हो, जिसकी वह अपेक्षा करे, यह समाधान हो जाता है कि,—","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం, దీని నిమిత్తము అవసరమైన విచారణ తరువాత మరియు అటువంటి మరింత సమాచారం పొందిన తరువాత, ఏదైనా ఉంటే, అది ఆశించినట్లయితే, అది ఈ విధముగా పరిష్కరించబడుతుంది,—"]
["(क) रजिस्‍ट्रीकरण के लिए आवेदन करने वाले स्‍टाक एक्‍सचेंज के नियम और उपविधियां ऐसी शर्तों के अनुरूप हैं जो खरा व्‍यौहार सुनिश्‍चित करने की और विनिधानकर्ताओं के संरक्षण की दृष्‍टि से विहित की जाएं;","(క) రిజిస్ట్రేషన్ కోసం దరఖాస్తు చేసుకునే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క నియమాలు మరియు ఉప-చట్టాలు న్యాయ పరమైన చర్యలు నిర్ధారించడానికి మరియు పెట్టుబడిదారులను రక్షించడానికి సూచించిన షరతులకు అనుగుణంగా ఉంటాయి;"]
["(ख) स्‍टाक एक्‍सचेंज ऐसी अन्‍य शर्तों का (जिनके अन्‍तर्गत सदस्‍यों की संख्‍या के बारे में शर्तें भी हैं) अनुपालन करने के लिए रजामन्‍द हैं जिन्‍हें केन्‍द्रीय सरकार, स्‍टाक एक्‍सचेंज के शासी निकाय से परामर्श के पश्‍चात् और स्‍टाक एक्‍सचेंज के व्‍यवहार क्षेत्र को और उसकी प्रतिष्‍ठा को और ऐसी प्रतिभूतियों की प्रकृति को जिनमें उसके द्वारा व्‍यौहार किया जाता है, ध्‍यान में रखते हुए, इस अधिनियम के उद्देश्‍यों को कार्यान्‍वित करने के प्रयोजन के लिए अधिरोपित करे; और","(ఖ) కేంద్ర ప్రభుత్వం, స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క ఇతర షరతుల (వీటి అంతగతముగా సభ్యుల సంఖ్యకు సంబంధించిన షరతులు కూడా ఉన్నాయి)ను పాటించడము కోసం అంగీకరించింది, వీటిని కేంద్ర ప్రభుత్వము మరియు స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క పాలకమండలి మరియు లావాదేవీ ప్రాంతం మరియు దాని ప్రతిష్ఠ యొక్క మరియు వీటి ద్వారా వ్యవహరించే పూచీకత్తుల స్వభావములను దృష్టిలో ఉంచుకొని, ఈ చట్తము యొక్క ఉద్దేశ్యములను కార్యరూపములో దాల్చడానికి విధించబడ్డాయి; మరియు"]
["(ग) यह व्‍यापार के हित में और लोक हित में होगा कि उस स्‍टाक एक्‍सचेंज को मान्‍यता दी जाए, तो वह स्‍टाक एक्‍सचेंज को, ऐसी शर्तों के अधीन जो उस पर पूर्वोक्‍त रूप में अधिरोपित की जाएं और ऐसे प्ररूप में, जो विहित किया जाए, मान्‍यता दे सकती है ।","(గ) ఒక స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ గుర్తింపును పొందాలంటే, అది వ్యాపారం యొక్క ఆసక్తి మరియు ప్రజా ప్రయోజనంలో ఉండాలి, ఆ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ దానిపై విధించబడే షరతులకు లోబడి ఉంటుంది మరియు సూచించిన రూపంలో అమలు పరచబడినప్పుడు, దానికి గుర్తింపు లభిస్తుంది,"]
["(2) उपधारा (1) के खण्‍ड (क) के अधीन स्‍टाक एक्‍सचेंजों को मान्‍यता देने के लिए केन्‍द्रीय सरकार द्वारा विहित की जाने वाली शर्तों में, अन्‍य बातों के साथ-साथ निम्‍नलिखित से संबंधित शर्तें हो सकती हैं, अर्थात् :—","(2) ఉప సెక్షన్ (1) లోని భాగము(క) కింద స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల గుర్తింపు కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం సూచించిన షరతులు, ఇతరత్రా, ఈ క్రింది విధముగా ఉండవచ్చు, అవి: -"]
["(i) स्‍टाक एक्‍सचेंजों की सदस्‍यता के लिए अर्हताएं;","(i) స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల సభ్యత్వానికి అర్హతలు;"]
["(ii) वह रीति जिससे सदस्‍यों के बीच संविदाएं की जाएंगी और प्रवर्तित की जाएंगी;","(ii) సభ్యులలో ఒప్పందాలు ప్రవేశపెట్టి అమలు చేయబడే విధానం;"]
["(iii) प्रत्‍येक स्‍टाक एक्‍सचेंज में केन्‍द्रीय सरकार का तीन से अनधिक इतने व्‍यक्‍तियों द्वारा प्रतिनिधित्‍व जितने केन्‍द्रीय सरकार इस निमित्त नामनिर्दिष्‍ट करे; और","(iii) ప్రతి స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ లోనూ కేంద్ర ప్రభుత్వం యొక్క ప్రాతినిధ్యం ఈ తరపున కేంద్ర ప్రభుత్వం ద్వారా నియమించబడిన ముగ్గురి కన్నాతక్కువ వ్యక్తుల ద్వారా ప్రాతినిధ్యము వహించబడుతుంది; మరియు"]
["(iv) सदस्‍यों के लेखाओं का रखा जाना और जब भी केन्‍द्रीय सरकार द्वारा संपरीक्षा की अपेक्षा की जाए उनकी चार्टर्ड अकाउंटेंट द्वारा संपरीक्षा ।","(iv) కేంద్ర ప్రభుత్వం అవసరమైనప్పుడు సభ్యుల ఖాతాల నిర్వహణ మరియు చార్టర్డ్ అకౌంటెంట్ల వారి ఆడిట్ చేయబడుతుంది;"]
["(3) इस धारा के अधीन किसी स्‍टॉक एक्‍सचेंज को दी गई मान्‍यता भारत के राजपत्र में और उस राज्‍य के राजपत्र में भी प्रकाशित की जाएगी जिसमें उस स्‍टॉक एक्‍सचेंज का प्रधान कार्यालय स्‍थित है और ऐसी मान्‍यता भारत के राजपत्र में प्रकाशन की तारीख से प्रभावी होगी ।","(3) ఈ సెక్షన్ కు లోబడి స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ కు ఇచ్చిన గుర్తింపు గెజిట్ ఆఫ్ ఇండియాలో మరియు ఆ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క ప్రధాన కార్యాలయం ఉన్న రాష్ట్ర అధికారిక పత్రములో కూడా ప్రచురించబడుతుంది మరియు అటువంటి గుర్తింపు గెజిట్ ఆఫ్ ఇండియాలో ప్రచురించబడిన తేదీ నుండి అమలులోకి వస్తుంది."]
["(4) मान्‍यताप्राप्‍त करने के लिए दिया गया कोई आवेदन सम्‍पृक्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज को उस मामले में सुनवाई का अवसर दिए बिना नामंजूर नहीं किया जाएगा; ऐसी नामंजूरी के लिए जो कारण हैं वे स्‍टॉक एक्‍सचेंज को लिखित रूप में संसूचित किए जाएंगे ।","(4) గుర్తింపు కోసం చేయబడ్డ ఏదైనా దరఖాస్తు బహిర్గతం చేసిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్కు ఈ విషయంలో వినికిడి అవకాశం ఇవ్వకుండా తిరస్కరించబడదు; అటువంటి తిరస్కరణకు కారణాలు స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ కు లిఖిత పూర్వకంగా తెలియజేయబడతాయి."]
["(5) किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज के, धारा 3 की उपधारा (2) में विनिर्दिष्‍ट विषयों में से किसी से संबंधित कोई नियम केन्‍द्रीय सरकार के अनुमोदन के बिना संशोधित नहीं किए जाएंगे ।","(5) గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క సెక్షన్ 3 లోని ఉప-సెక్షన్ (2) లో పేర్కొనబడిన విషయములలో ఏ విషయానికైనా సంబంధించిన నియమాలు కేంద్ర ప్రభుత్వ అనుమతి లేకుండా సవరించబడవు."]
["[4क. स्‍टॉक एक्‍सचेंजों का निगमीकरण और अपारस्‍परिक समन्‍वय—","[4క. స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలు మరియు సాంప్రదాయేతర సమన్వయం యొక్క విలీనం-"]
["नियत तारीख से ही, सभी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज (यदि वे नियत तारीख से पूर्व निगमीकृत और अपारस्‍परिक रूप से समन्‍वित हो नहीं हैं, तो] धारा 4ख में अन्‍तर्विष्‍ट उपबन्‍धों के अनुसार, निगमीकृत और अपास्‍परिक रूप से समन्‍वित हो जाएंगे :","నిర్ణీత తేదీ నాటికి, అన్ని గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలు (అవి నిర్ణీత తేదీకి ముందే విలీనం చేయబడకపోతే మరియు అసాధారణంగా సమన్వయం చేయకపోతే] సెక్షన్ 4ఖలో ఉన్న నిబంధనల ప్రకారం విలీనం చేయబడతాయి మరియు రాజ్యాంగ విరుద్ధంగా సమకాలీకరించబడతాయి:"]
["परंतु भारतीय प्रतिभूति और विनियम बोर्ड, यदि उसका यह समाधान हो जाता है कि कोई मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज नियत तारीख को या उसके पश्‍चात् निगमीकृत और अपारस्‍परिक रूप से समन्‍वित होने से पर्याप्‍त कारण से निवारित हुआ था तो, उस स्‍टॉक एक्‍सचेंज के संबंध में कोई अन्‍य नियत तारीख विनिर्दिष्‍ट कर सकेगा और ऐसा मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज ऐसी नियत तारीख से पूर्व उस रूप में बना रहेगा ।","సెక్యూరిటీస్ అండ్ రెగ్యులేషన్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా, గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ నిర్ణీత తేదీన లేదా తరువాత తగిన కారణంతో విలీనం చేయబడటం మరియు నియంత్రించబడటం లేదని నిర్ధారించబడితే, ఆ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ కు సంబంధించి మరేదైనా నిబంధన తేదీని పేర్కొనవచ్చు మరియు అటువంటి గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ గడువు తేదీకి ముందే అటువంటి రూపంలో ఉంటుంది."]
["स्‍पष्‍टीकरण—इस धारा के प्रयोजनों के लिए, “नियत तारीख” से वह तारीख अभिप्रेत है, जो भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड राजपत्र में अधिसूचना द्वारा नियत करे और भिन्‍न-भिन्‍न स्‍टॉक एक्‍सचेंजों के लिए भिन्‍न-भिन्‍न तारीखें नियत की जा सकेंगी ।","వివరణ - ఈ సెక్షన్ యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, \"గడువు తేదీ\" అంటే సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క అద్ద్రాధికారిక పత్రములో నిర్ణయించబడిన తేదీ మరియు వేర్వేరు స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలకు వేర్వేరు తేదీలను కేటాయించవచ్చు."]
["4ख. निगमीकरण और अपास्‍परिक समन्‍वय के लिए प्रक्रिया—","4ఖ. విలీనం మరియు సమన్వయం కాని విధానం—"]
["(1) धारा 4क में निर्दिष्‍ट सभी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज, भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड द्वारा यथाविनिर्दिष्‍ट समय के भीतर, उसके अनुमोदन के लिए निगमीकरण और अपारस्‍परिक समन्‍वय की एक स्‍कीम प्रस्‍तुत करेंगे :","(1) సెక్షన్ 4 క లో పేర్కొన్న అన్ని గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలు, సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా పేర్కొన్న సమయానికి, దాని ఆమోదం కోసం విలీనం మరియు అనధికారిక సమన్వయ పథకాన్ని సమర్పించాలి:"]
["परंतु भारतीय प्रतिभूति और विनियम बोर्ड, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, ऐसे मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज के नाम को विनिर्दिष्‍ट कर सकेगा, जो पहले से ही निगमीकृत या अपारस्‍परिक रूप से समन्‍वित रहा है तथा ऐसे स्‍टॉक एक्‍सचेंज से इस धारा के अधीन स्‍कीम प्रस्‍तुत करना अपेक्षित नहीं होगा ।","బోర్డ్ ఆఫ్ సెక్యూరిటీస్ అండ్ రెగ్యులేషన్స్, అధికారిక పత్రములో ప్రకటన, ఇప్పటికే విలీనం చేయబడిన లేదా రాజ్యాంగ విరుద్ధంగా సమన్వయం చేయబడిన గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ పేరును పేర్కొనవచ్చు మరియు ఈ సెక్షన్ ప్రకారం ఈ పథకాన్ని సమకూర్చడానికి అటువంటి స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ అవసరం లేదు."]
["(2) भारतीय प्रतिभूति और विनियम बोर्ड, उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट स्‍कीम की प्राप्‍ति पर, ऐसी जांच करने के पश्‍चात्, जो इस निमित्त आवश्‍यक हो और ऐसी और जानकारी, यदि कोई हो, जिसकी वह अपेक्षा करे, अभिप्राप्‍त करने के पश्‍चात् तथा यदि उसका यह समाधान हो जाता है कि ऐसा करना व्‍यापार के हित में और लोकहित में भी होगा, तो उपांतर सहित या उपांतर के बिना, स्‍कीम का अनुमोदन कर सकेगा ।","(2) సెక్యూరిటీస్ అండ్ రెగ్యులేషన్స్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియాలో పేర్కొన్న పథకం అమలు జరిపిన తరువాత, ఉప సెక్షన్ (1), దీని నిమిత్తము అవసరమయ్యే విచారణ జరిపిన తరువాత మరియు అటువంటి మరింత సమాచారం పొందిన తరువాత, ఏదైనా అవసరమైతే, మరియు పొందిన తరువాత ఒక వేళ ఇది వ్యాపార ప్రయోజనాలకు మరియు ప్రజా ప్రయోజనానికి కూడా ఉపయోగపడుతుందని భావిస్తే, ఈ పథకాన్ని సవరణతో లేదా సవరణ లేకుండా ఆమోదించవచ్చు."]
["(3) उपधारा (2) के अधीन किसी स्‍कीम का भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड द्वारा अनुमोदन नहीं किया जाएगा, यदि विधिपूर्ण प्रतिफल के लिए शेयरों का पुरोधरण या किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज के सदस्‍यों के सदस्‍यता कार्ड के स्‍थान पर व्‍यापार अधिकारों का उपबंध या सदस्‍यों को लाभांशों का संदाय उस स्‍टॉक एक्‍सचेंज की किन्‍हीं आरक्षितियों या आस्‍तियों से करने का प्रस्‍ताव किया गया है ।","(3) చట్టబద్ధమైన పరిశీలన లేదా సభ్యుల కోసం వాటాల జారీ లేదా వ్యాపార గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ సభ్యుల సభ్యత్వ కార్డు స్థానంలో వ్యాపార హక్కులను కల్పిస్తే, ఉప-సెక్షన్ (2) కింద ఏ పథకాన్ని సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా ఆమోదించదు. ఆ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క ఏదైనా నిల్వలు లేదా ఆస్తులకు డివిడెండ్ చెల్లించాలని ప్రతిపాదించబడింది."]
["(4) जहां स्‍कीम का अनुमोदन उपधारा (2) के अधीन किया जाता है, वहां इस प्रकार अनुमोदित स्‍कीम तत्‍काल—","(4) ఉప-సెక్షన్ (2) కింద పథకం ఆమోదించబడిన చోట, ఈ విధముగా ఆమోదించబడిన పథకం వెంటనే,"]
["(क) भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड द्वारा राजपत्र में;","(క) సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా గెజిట్‌లో;"]
["(ख) मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज द्वारा भारत में परिचालित ऐसे दो दैनिक समाचारपत्रों में, जो भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड द्वारा विनिर्दिष्‍ट किए जाएं,प्रकाशित की जाएगी और ऐसे प्रकाशन पर, इस अधिनियम में या तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि में या तत्‍समय प्रवृत्त किसी करार, अधिनिर्णय, निर्णय, डिक्री या अन्‍य लिखत में किसी प्रतिकूल बात के होते हुए भी, ऐसी स्‍कीम प्रभावी होगी और मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज के सभी सदस्‍यों, लेनदारों, निक्षेपकर्ताओं और कर्मचारियों सहित सभी व्‍यक्‍तियों और प्राधिकारियों और ऐसे सभी व्‍यक्‍तियों पर बाध्‍यकारी होगी, जिनके पास मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज या उसके सदस्‍यों के साथ, उनके विरुद्ध, उनके ऊपर, उनके प्रति या उनके संबंध में कोई संविदा, अधिकार, शक्‍ति, बाध्‍यता या दायित्‍व हैं ।","(ఖ) సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా నిర్దేశించినట్లుగా, భారతదేశంలో పనిచేస్తున్న రెండు దిన పత్రికలలో గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలచే ప్రచురించబడింది మరియు అటువంటి ప్రచురణపై, ఈ చట్టంలో లేదా మరే ఇతర చట్టంలోనైనా ప్రస్తుతానికి లేదా అమలులో ఉన్న ఏ ఒప్పందంలోనైనా అవార్డు, తీర్పు, డిక్రీ లేదా ఇతర వ్రాతపూర్వక పత్రాలలో ఏదైనా ప్రతికూల విషయము ఉన్నప్పటికీీ, ఈ పథకం అన్ని వ్యక్తులు మరియు అధికారులపై మరియు గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క సభ్యులు, రుణదాతలు, డిపాజిటర్లు మరియు ఉద్యోగులతో సహా అన్ని వ్యక్తులపై ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది. గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ లేదా దాని సభ్యులతో లేదా వ్యతిరేకంగా, వారి పై, వారి పట్ల లేదా వారికి సంబంధించి ఒప్పందం, హక్కు, అధికారం, బాధ్యత లేదు."]
["(5) जहां भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड का यह समाधान हो जाता है कि उपधारा (2) के अधीन स्‍कीम का अनुमोदन करना व्‍यापार के साथ ही लोकहित में भी नहीं होगा तो वह आदेश द्वारा स्‍कीम को नामंजूर कर सकेगा और ऐसी नामंजूरी का आदेश उसके द्वारा राजपत्र में प्रकाशित किया जाएगा :","(5) ఉప సెక్షన్ (2) కింద ఈ పథకం యొక్క ఆమోదం బహిరంగంగా మరియు ప్రజా ప్రయోజనంలో ఉండకూడదని సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా పరిష్కరించిన చోట, అప్పుడు అది పథకాన్ని తిరస్కరించవచ్చు మరియు అలాంటి తిరస్కరణకు ఆదేశించవచ్చు మరియు ఆ తిరస్కరణ గెజిట్‌లో ప్రచురించబడింది."]
["परंतु भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड स्‍कीम को नामंजूर करने वाला आदेश पारित करने से पूर्व, सम्‍बद्ध सभी व्‍यक्‍तियों और सम्‍बद्ध मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज को, सुनवाई का युक्‍तियुक्‍त अवसर देगा ।","సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా పథకాన్ని అనుమతించని ఒక ఉత్తర్వు జారీ చేయడానికి ముందు, పాల్గొన్న వ్యక్తులందరికీ మరియు సంబంధిత స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ కు వినడానికి సహేతుకమైన అవకాశం ఉంటుంది."]
["(6) भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड, उपधारा (2) के अधीन स्‍कीम का अनुमोदन करते समय, लिखित आदेश द्वारा,—","6) సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా, ఉప-సెక్షన్ (2) కింద ఈ పథకాన్ని లిఖితపూర్వక ఉత్తర్వు ద్వారా ఆమోదించినప్పుడు, -"]
["(क) ऐसे शेयरधारकों के, जो मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंजों के स्‍टॉक दलाल भी हैं, मतदान अधिकारों को;","(క) గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల స్టాక్ బ్రోకర్లు అయిన వాటాదారుల ఓటింగ్ హక్కులు;"]
["(ख) मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज के शेयरधारकों या स्‍टॉक दलालों के, स्‍टॉक एक्‍सचेंज के शासी बोर्ड में प्रतिनिधियों को नियुक्‍त करने के अधिकार को;","(ఖ) స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క పాలక మండలికి ప్రతినిధులను నియమించడానికి గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల స్టాక్ హోల్డర్ల లేదా స్టాక్ బ్రోకర్ల హక్కు;"]
["(ग) मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज के स्‍टॉक दलालों के, मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज के शासी बोर्ड में नियुक्‍त किए जाने वाले प्रतिनिधियों की अधिकतम संख्‍या को, जो शासी बोर्ड की कुल संख्‍या के एक-चौथाई से अधिक नहीं होगी, निर्बंधित कर सकेगा ।","(గ) గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల స్టాక్ బ్రోకర్ల ప్రతినిధుల సంఖ్యను గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల పాలక మండలికి నియమించటానికి పరిమితం చేయండి, ఇది మొత్తం పాలక మండలిలో నాలుగవ వంతు మించకూడదు."]
["(7) उपधारा (6) के अधीन किया गया आदेश राजपत्र में प्रकाशित किया जाएगा और उसके प्रकाशन पर, ऐसा आदेश, कंपनी अधिनियम, 1956 (1956 का 1) या तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि में किसी प्रतिकूल बात के होते हुए भी, पूर्ण प्रभाव रखेगा ।","(7) ఉప-సెక్షన్ (6) కింద చేసిన ఒక ఉత్తర్వు గెజిట్‌లో మరియు దాని ప్రచురణపై, కంపెనీ చట్టం, 1956 (1956 లో 1) లేదా ఏదైనా ఇతర చట్టానికి ప్రతికూలంగా ఉన్నప్పటికీ, అమలులో ఉన్న సమయంలో ప్రచురించబడుతుంది."]
["(8) ऐसा प्रत्‍येक मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज, जिसकी बाबत निगमीकरण या अपारस्‍परिक समन्‍वय के लिए स्‍कीम का उपधारा (2) के अधीन अनुमोदन किया गया है या तो जनता को साधारण शेयरों के नए पुरोधरण द्वारा या ऐसी किसी अन्‍य रीति से, जो भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड द्वारा बनाए गए विनियमों द्वारा विनिर्दिष्‍ट की जाए, यह सुनिश्चित करेगा कि उपधारा (7) के अधीन आदेश के प्रकाशन की तारीख से बारह मास के भीतर उसकी साधारण शेयर पूंजी का कम से कम इक्‍यावन प्रतिशत व्‍यापार अधिकार रखने वाले शेयरधारकों से भिन्‍न जनता द्वारा धारित है :","(8) ఉప‌-సెక్షన్ (2) కింద విలీనం లేదా సమన్వయం కోసం పథకం ఆమోదించబడిన ప్రతి గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్, ప్రజలకు సాధారణ వాటాల కొత్త అవార్డు ద్వారా లేదా ఇండియన్ సెక్యూరిటీస్ మరియు ఇతర పద్ధతిలో పాలకమండలి రూపొందించిన నిబంధనల ప్రకారం ఎక్స్ఛేంజ్, ఉప-సెక్షన్ (7) కింద ఆ ప్రచురించిన తేదీ నుండి పన్నెండు నెలల్లోపు, దాని సాధారణ వాటా మూలధనంలో కనీసం యాభై ఒక్క శాతం వాణిజ్య హక్కులను కలిగి ఉన్న వాటాదారుల కంటే ఇతర ప్రజల వద్దే ఉండేలా చూసుకోవాలి:"]
["परंतु भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड, उसे दर्शित किए गए पर्याप्‍त कारण पर और लोकहित में, उक्‍त अवधि को बारह मास की और अवधि के लिए बढ़ा सकेगा ।]","కానీ సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా, దానికి చూపించిన తగిన కారణంతో మరియు ప్రజా ప్రయోజనం కోసం, ఈ కాలాన్ని మరో పన్నెండు నెలల వరకు పొడిగించవచ్చు.]"]
["5. मान्‍यता का वापस लिया जाना—","5. గుర్తింపు ఉపసంహరణ"]
["[(1)] यदि केन्‍द्रीय सरकार की यह राय है कि इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन किसी स्‍टॉक एक्‍सचेंज को दी गई मान्‍यता, व्‍यापार के हित में या लोक हित में, वापस ले ली जानी चाहिए, तो केन्‍द्रीय सरकार उस स्‍टॉक एक्‍सचेंज के शासी निकाय पर यह लिखित सूचना तामील कर सकती है कि केन्‍द्रीय सरकार उस सूचना में कथित कारणों से मान्‍यता वापस लेने का विचार कर रही है, और उस मामले में शासी निकाय को सुनवाई का अवसर देने के पश्‍चात्, केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, उस स्‍टॉक एक्‍सचेंज को दी गई मान्‍यता वापस ले सकती है :","[(1)] ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనల ప్రకారం, వ్యాపార ప్రయోజనాల దృష్ట్యా లేదా ప్రజా ప్రయోజనాల దృష్ట్యా, స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజికి ఇచ్చిన గుర్తింపును ఉపసంహరించుకోవాలని కేంద్ర ప్రభుత్వ అభిప్రాయం ఉంటే, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ ద్వారా పాలించబడుతుంది. ఈ నోటీసులో పేర్కొన్న కారణాల వల్ల గుర్తింపును ఉపసంహరించుకోవాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తున్నట్లు ఈ లిఖితపూర్వక నోటీసును అందించవచ్చు మరియు పాలకమండలికి ఆ విషయంలో వినడానికి అవకాశం ఇచ్చిన తరువాత, కేంద్ర ప్రభుత్వం అధికారిక పత్రములో ప్రకటన ద్వారా, స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ దానికి ఇచ్చిన గుర్తింపును తిరిగి తీసుకోవచ్చు:"]
["परन्‍तु ऐसी कोई वापसी, अधिसूचना की तारीख से पहले की गई किसी संविदा की विधिमान्‍यता पर प्रभाव नहीं डालेगी, और केन्‍द्रीय सरकार, स्‍टॉक एक्‍सचेंज से परामर्श के पश्‍चात् वापसी की अधिसूचना में या इसी प्रकार प्रकाशित किसी पश्‍चात्वर्ती अधिसूचना में, उस तारीख को विद्यमान संविदाओं के सम्‍यक् पालन के लिए ऐसा उपबंध कर सकती है जो वह ठीक समझे ।","కాని అటువంటి ఏదైనా తిరిగి తీసుకోవడమనేది ప్రకటన తేదీకి ముందే చేయబడిన ఏదైనా ఒప్పందము యొక్క చట్టబద్ధత పై ఎటువంటి ప్రభావమును చూపించదు, మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వంతో, స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ తో సంప్రదించిన తరువాత దీని యొక్క చట్టములో లేదా ఈ విధముగా ప్రచురించబడిన తదుపరి ప్రకటనలో, ఆ తేదీకి అమలయ్యే ఒప్పందాలను పాటించడానికి వారు సముచితముగా భావించే నిబంధనలను రూపొందించవచ్చు."]
["[(2) जहां मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज को निगमीकृत नहीं किया गया है या उसका पारस्‍परिक समन्‍वय नहीं किया गया है या वह उसके लिए विनिर्दिष्‍ट समय के भीतर धारा 4ख की उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट स्‍कीम प्रस्‍तुत करने में असफल रहता है या स्‍कीम धारा 4ख की उपधारा (5) के अधीन भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड द्वारा नामंजूर कर दी गई है, वहां धारा 4 के अधीन ऐसे स्‍टॉक एक्‍सचेंज को अनुदत्त मान्‍यता इस अधिनियम में अंतर्विष्‍ट किसी प्रतिकूल बात के होते हुए भी, वापस ली गई समझी जाएगी और केन्‍द्रीय सरकार, मान्‍यता की ऐसी वापसी को, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा प्रकाशित करेगी :","[(2) గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ విలీనం చేయబడకపోతే లేదా సమన్వయం చేయబడకపోతే లేదా సెక్షన్ 4 ఖ యొక్క ఉప-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న పథకాన్ని లేదా దాని కోసం పేర్కొన్న సమయానికి లేదా పథకం సెక్షన్ 4 ఖ ను ఉత్పత్తి చేయడంలో విఫలమైతే. సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా ఉప-సెక్షన్ (5) కింద అనుమతించబడలేదు, సెక్షన్ 4 కింద అటువంటి స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ కి ఇచ్చిన గుర్తింపు ఈ చట్టం మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వంలో ఏవైనా ప్రతికూల విషయాలు ఉన్నప్పటికీ ఉపసంహరించబడినట్లుగా పరిగణించబడుతుంది. అధికారిక పత్రములో ప్రకటన ద్వారా అటువంటి గుర్తింపును తిరిగి ప్రచురించాలి:"]
["परंतु ऐसी वापसी, अधिसूचना की तारीख से पूर्व की गई किसी संविदा की विधिमान्‍यता को प्रभावित नहीं करेगी और भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड, स्‍टॉक एक्‍सचेंज के साथ परामर्श करने के पश्‍चात्, धारा 4ख की उपधारा (5) के अधीन राजपत्र में प्रकाशित स्‍कीम को नामंजूर करने वाले आदेश में ऐसे उपबंध कर सकेगा, जो वह ठीक समझे ।]","అటువంటి ఉపసంహరణ, ప్రకటన తేదీకి ముందు చేయబడిన ఏదైనా ఒప్పందం యొక్క చెల్లుబాటును ప్రభావితం చేయదు మరియు, సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా, స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ తో సంప్రదించి, సెక్షన్ 4 ఖ యొక్క ఉప-సెక్షన్ (5) కు లోబడి అధికారిక పత్రములో ప్రచురించిన పథకాన్నితిరస్కరించడానికి చేయబడే ఆదేశములో వారు సముచితముగా భావించే నిబంధనలు చేయగలరు.]"]
["6. नियतकालिक विवरणियां मांगने की या जांच किए जाने का निदेश देने की केन्‍द्रीय सरकार की शक्‍ति—","6. క్రమానుగతంగా రాబడిని అడగడానికి లేదా ప్రత్యక్ష విచారణ చ్కేేప్ద్ట్టడానికి నిర్దేశములను ఇవ్వడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వానికి అధికారములు:"]
["(1) प्रत्‍येक मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज [2][भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड] को अपने कार्यकलापों के बारे में ऐसी नियतकालिक विवरणियां देगा जो विहित की जाएं ।","(1) గుర్తింపు పొందిన ప్రతి స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ [2] [సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా] సూచించిన దాని కార్యకలాపాల యొక్క ఆవర్తన రాబడిని ఇస్తుంది."]
["(2) प्रत्‍येक मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज और उसका प्रत्‍येक सदस्‍य पांच वर्ष से अनधिक की ऐसी अवधियों के लिए जो केन्‍द्रीय सरकार, सम्‍पृक्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज से परामर्श के पश्‍चात् व्‍यापार के हित में या लोक हित में विहित करे, ऐसी लेखा बहियां और अन्‍य दस्‍तावेजें रखेगा और उनका परिरक्षण करेगा और ऐसी लेखा बहियों और अन्‍य दस्‍तावेजों का सभी उचित समयों पर [3][भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड] द्वारा निरीक्षण किया जा सकेगा ।","(2) గుర్తింపు పొందిన ప్రతి స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ మరియు దానిలోని ప్రతి సభ్యుడు దానికి సంబంధించిన అకౌంటింగ్ పుస్తకాలు మరియు ఇతర పత్రాలను ఐదేళ్ళకు మించకుండా, కేంద్ర ప్రభుత్వం సూచించినట్లుగా, బహిరంగ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ తో సంప్రదించి, వ్యాపారం లేదా ప్రజా ప్రయోజనం కోసం భద్రపరచబడతాయి మరియు అటువంటి ఖాతాల పుస్తకాలు మరియు ఇతర పత్రాలను తగిన సమయాల్లో [3] [సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా] తనిఖీ చేయవచ్చు."]
["(3) उपधारा (1) और (2) के उपबंधों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, यदि 1[भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड] का यह समाधान हो जाता है कि ऐसा करना व्‍यापार के हित में या लोकहित में है, तो वह, लिखित आदेश द्वारा,—","(3) ఉప-సెక్షన్లు (1) మరియు (2) యొక్క నిబంధనల పై ప్రతికూల ప్రభావము పడకుండా, 1 [సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా] వ్యాపారం యొక్క ఆసక్తి లేదా ప్రజా ప్రయోజనాల కోసం అలా చేయటానికి సంకల్పించబడితే, అప్పుడు అది, వ్రాతపూర్వకమైన ఆదేశము ద్వారా—"]
["(क) किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज या उसके किसी सदस्‍य से, स्‍टॉक एक्‍सचेंज के या स्‍टॉक एक्‍सचेंज के संबंध में उस सदस्‍य के कार्यकलापों के बारे में ऐसी जानकारी या स्‍पष्‍टीकरण, जिसकी 1[भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड] द्वारा अपेक्षा की जाए, लिखित रूप में देने की अपेक्षा कर सकता है; या","(క) ఏదైనా గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ లేదా దాని యొక్క ఎవరైనా సభ్యుల ద్వారా, స్టాక్ ఎక్స్చేంజ్ లేదా స్టాక్ ఎక్స్చేంజ్ కు సంబంధించిన కార్యకలాపములకు సంబంధించి ఏదైనా సమాచారము లేదా వివరణ దీని ద్వారా 1 [సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా] ఆశిస్తే, వ్రాతపూర్వకముగా ఇవ్వడానికి ఆశించవచ్చు; లేదా"]
["(ख) किसी स्‍टॉक एक्‍सचेंज के शासी निकाय के कार्यकलापों के या स्‍टॉक एक्‍सचेंज के संबंध में स्‍टॉक एक्‍सचेंज के किसी सदस्‍य के कार्यकलापों के बारे में विहित रीति से जांच करने के लिए और ऐसी जांच के परिणाम की रिपोर्ट[भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड] को ऐसे समय के भीतर, जो उस आदेश में विनिर्दिष्‍ट किया जाए, देने के लिए एक या अधिक व्‍यक्‍तियों को नियुक्‍त कर सकता है या, स्‍टॉक एक्‍सचेंज के किसी सदस्‍य के कार्यकलापों के बारे में किसी जांच की दशा में, शासी निकाय को जांच करने और अपनी रिपोर्ट [भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड] को देने के लिए निदेश दे सकता है ।","(ఖ) ఏదైనా స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క పాలకమండలి యొక్క కార్యకలాపాలు లేదా స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ కు సంబంధించి స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ సభ్యుని యొక్క కార్యకలాపాల గురించి సూచించిన రీతిలో దర్యాప్తు చేయడానికి మరియు అటువంటి దర్యాప్తు యొక్క ఫలితము యొక్క నివేదికను [భారతీయ పూచికత్తు మరియు వినిమయ మండలి/సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా] కు అందించవలసి ఉంటుంది. ఆ క్రమంలో పేర్కొన్న సమయము లోగా, ఆ ఆదేశములో నిర్దేశించబడడానికి ఒక్కరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది వ్యక్తులను నియమించవచ్చు లేదా, స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ సభ్యుడి కార్యకలాపాల గురించి ఏదైనా విచారణ జరిగితే, పాలకమండలి విచారణ చేస్తుంది మరియు తన నివేదికను [సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా] కు ఇవ్వడానికి ఆదేశములు ఇవ్వవచ్చు."]
["(4) यदि किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज के कार्यकलापों के या स्‍टॉक एक्‍सचेंज के संबंध में उसके किसी सदस्‍य के कार्यकलापों के बारे में उपधारा (3) के अधीन कोई जांच प्रारम्‍भ कर दी जाती है तो,—","(4) గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క కార్యకలాపాలు లేదా స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ కు సంబంధించి దాని సభ్యుల కార్యకలాపాల గురించి ఉప-సెక్షన్ (3) కు లోబడి విచారణ ప్రారంభించినట్లయితే, -"]
["(क) ऐसे स्‍टॉक एक्‍सचेंज का प्रत्‍येक निदेशक, प्रबंधक, सचिव या अन्‍य अधिकारी;","(క) అటువంటి స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క ప్రతి డైరెక్టర్, మేనేజర్, కార్యదర్శి లేదా ఇతర అధికారి;"]
["(ख) ऐसे स्‍टॉक एक्‍सचेंज का प्रत्‍येक सदस्‍य;","(ఖ) అటువంటి స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క ప్రతి సభ్యుడు;"]
["(ग) यदि स्‍टॉक एक्‍सचेंज का सदस्‍य कोई फर्म है, तो उस फर्म का प्रत्‍येक भागीदार, प्रबंधक, सचिव या अन्‍य अधिकारी; और","(గ) స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ సభ్యుడుగా ఏదైనా ఒక సంస్థ ఉన్నట్లయితే, ఆ సంస్థ యొక్క ప్రతి భాగస్వామి, మేనేజర్, కార్యదర్శి లేదా ఇతర అధికారి; మరియు"]
["(घ) प्रत्‍येक अन्‍य व्‍यक्‍ति या व्‍यक्‍तियों का निकाय जिसने कारबार के दौरान खंड (क), (ख) और (ग) में उल्‍लिखित व्‍यक्‍तियों में से किसी के साथ चाहे प्रत्‍यक्ष रूप से या अप्रत्‍यक्ष रूप से व्‍यौहार किया है, जांच करने वाले प्राधिकारी के समक्ष ऐसी जांच की विषय-वस्‍तु से संबंधित या उससे संबद्ध सभी ऐसी लेखा बहियां और अन्‍य दस्‍तावेजें जो उसकी अभिरक्षा या शक्‍ति में हैं पेश करने के लिए और प्राधिकारियों को उससे सम्‍बन्‍धित कोई ऐसा कथन या जानकारी, जिसकी उससे अपेक्षा की जाए, ऐसे समय के भीतर जो विनिर्दिष्‍ट किया जाए, देने के लिए आबद्ध होगा ।","(ఘ) వ్యాపార సమయంలో, దర్యాప్తు అధికారం (క), (ఖ) మరియు (గ) నిబంధనలలో పేర్కొన్న వ్యక్తులతో ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా వ్యవహరించిన ప్రతి ఇతర వ్యక్తి, దర్యాప్తు చేసే అధికార ము సమక్షములో అటువంటి దర్యాప్తు యొక్క విషయ వస్తువు తో సంబంధము కలిగిన లేదా సంబంధించిన అన్ని ఖాతాల పుస్తకాలు మరియు ఇతర పత్రాలను అథారిటీకి సమర్పించడం మరియు అధికారులకు, దానికి సంబంధించిన ఏదైనా ప్రకటన లేదా సమాచారం అతని నుండి ఆశించబడినప్పుడు, అటువంటి సమయంలోగా ఇవ్వడానికి బదులై ఉంటుంది."]
["7. स्‍टॉक एक्‍सचेंजों द्वारा केन्‍द्रीय सरकार को वार्षिक रिपोर्ट का दिया जाना—","7. స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి వార్షిక నివేదికను అందించడం-"]
["प्रत्‍येक मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज वार्षिक रिपोर्ट की एक प्रति केन्‍द्रीय सरकार को देगा और उस वार्षिक रिपोर्ट में ऐसी विशिष्‍टियां होंगी जो विहित की जाएं ।","గుర్తింపు పొందిన ప్రతి స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క వార్షిక నివేదిక యొక్క కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఇవ్వాలి మరియు అటువంటి వార్షిక నివేదికలో సూచించబడిన ప్రత్యేకతలు ఉంటాయి."]
["[7क. मतदान के अधिकारों, आदि को निर्बंधित करने के बारे में नियम बनाने की मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज की शक्‍ति—","[7క. ఓటింగ్ హక్కుల పరిమితికి సంబంధించిన నియమాలను రూపొందించడానికి గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క అధికారములు."]
["(1) मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज निम्‍नलिखित सभी या किन्‍हीं विषयों के लिए उपबंध करने के लिए नियम बना सकता है या अपने द्वारा बनाए गए किन्‍हीं नियमों में संशोधन कर सकता है, अर्थात् :—","(1) గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ నియమాలను రూపొందించవచ్చు లేదా ఈ క్రింది అన్ని విషయాలకు లేదా తన ద్వారా రూపొందించబడ్డ ఏవైనా నియమములను సవరించవచ్చు:-"]
["(क) किसी बैठक में स्‍टॉक एक्‍सचेंज के समक्ष रखे गए किसी विषय की बाबत मतदान के अधिकारों का केवल सदस्‍यों तक निर्बन्‍धन;","(క) ఒక సమావేశంలో స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ సమక్షములో ఉంచిన అంశానికి సంబంధించి సభ్యులకు ఓటు హక్కును పరిమితం చేయడం;"]
["(ख) किसी बैठक में स्‍टॉक एक्‍सचेंज के समक्ष रखे गए किसी विषय की बाबत मतदान के अधिकारों का इस प्रकार विनियमन जिससे कि प्रत्‍येक सदस्‍य को स्‍टॉक एक्‍सचेंज की साधारण समादत्त पूंजी में उसके शेयर को विचार में लाए बिना, केवल एक मत देने का हक हो;","(ఖ) ఒక సమావేశంలో స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ సమక్షములో ఉంచబడిన ఒక అంశానికి సంబంధించి ఓటింగ్ హక్కుల నియంత్రణ, తద్వారా ప్రతి సభ్యునికి స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క సాధారణ చెల్లింపు మూలధనంలో తన వాటాను పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా మాత్రమే ఓటు హక్కు ఉంటుంది ;"]
["(ग) सदस्‍य के किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति को स्‍टॉक एक्‍सचेंज की बैठक में उपस्‍थित होने और मत देने के लिए अपना परोक्षी नियुक्‍त करने के अधिकार पर निर्बन्‍धन;","(గ) స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ సమావేశానికి హాజరు కావడానికి మరియు అతని/ఆమె ప్రతినిధిని ఓటు వేయడానికి నియమించటానికి సభ్యుని యొక్క ఇతర సభ్యుల హక్కుపై పరిమితి;"]
["(घ) ऐसे आनुषंगिक, पारिणामिक और अनुपूरक विषय जो खंड (क), (ख) और (ग) में विनिर्दिष्‍ट विषयों में से किसी को प्रभावी करने के लिए आवश्‍यक हों ।","(ఘ) నిబంధనలు (క), (ఖ) మరియు (గ) లో పేర్కొన్న ఏవైనా విషయాలను ప్రభావితం చేయడానికి అవసరమైన అటువంటి యాదృచ్ఛిక, పర్యవసాన మరియు అనుబంధ విషయాలు."]
["(2) किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज की उपधारा (1) के खंड (क) से (घ) तक में निर्दिष्‍ट किसी विषय के संबंध में बनाए गए या संशोधित किए गए नियमों का कोई प्रभाव नहीं होगा जब तक कि वे केन्‍द्रीय सरकार द्वारा अनुमोदित न कर दिए जाएं और उस सरकार द्वारा राजपत्र में प्रकाशित न कर दिए जाएं और इस प्रकार बनाए गए या संशोधित किए गए नियमों का अनुमोदन करने में केन्‍द्रीय सरकार उनमें ऐसे उपांतर कर सकती है जो वह ठीक समझे और ऐसे प्रकाशन पर, केन्‍द्रीय सरकार द्वारा यथा अनुमोदित नियम, कंपनी अधिनियम, 1956 (1956 का 1) में किसी प्रतिकूल बात के होते हुए भी, विधिमान्‍यत: बनाए गए समझे जाएंगे ।]","2) గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క ఉప-సెక్షన్ (1) లోని (క) నుండి (ఘ) నిబంధనలలో పేర్కొన్న అంశానికి సంబంధించి రోపొందించిన లేదా సవరించిన నియమాలు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమోదించక పోయినా లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వము ద్వారా అధికారిక పత్రములో ప్రచురింపబడక పోయినా మరియు ఈ విధంగా రూపొందించబడిన లేదా సవరించబడిననిబంధనల పై ఎటువంటి ప్రభావమూ ఉండదు మరియు అలా చేసిన లేదా సవరించిన నిబంధనలను ఆమోదించడంలో, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమోదించినట్లుగా అటువంటి ప్రచురణపై సవరణలను చేయవచ్చు. కంపెనీల చట్టం, 1956 (1956 లో 1) కు విరుద్ధంగా ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, నియమాలు చట్టబద్ధంగా తయారు చేయబడినవిగా పరిగణించబడతాయి.]"]
["8. नियम बनाए जाने का निदेश देने की या नियम बनाने की केन्‍द्रीय सरकार की शक्‍ति—","8. నియమాలను రూపొందించడములో నిర్దేశములను ఇవ్వడానికి లేదా నియమాలను రూపొందించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వము యొక్క అధికారములు-"]
["(1) जहां, साधारणतया स्‍टॉक एक्‍सचेंजों के शासी निकायों से या विशिष्‍टतया किसी स्‍टॉक एक्‍सचेंज के शासी निकाय से परामर्श के पश्‍चात्, केन्‍द्रीय सरकार की यह राय है कि ऐसा करना आवश्‍यक या समीचीन है, वहां वह ऐसा करने के कारणों के कथन सहित लिखित आदेश द्वारा, यथास्‍थिति, साधारणतया मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंजों को या विशिष्‍टतया किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज को, ऐसे आदेश की तारीख से [दो मास] की अवधि के भीतर धारा 3 की उपधारा (2) में विनिर्दिष्‍ट सभी या किन्‍हीं विषयों की बाबत नियम बनाने का या पहले से बनाए गए नियमों को संशोधित करने का निदेश दे सकती है ।","(1) ఎక్కడైతే సాధారణంగా, స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల పాలకమండలితో లేదా, ప్రముఖముగా, స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క పాలకమండలితో సంప్రదించి, ఆ విధముగా చేయటం అవసరం లేదా అవసరమని కేంద్ర ప్రభుత్వం అభిప్రాయపడినప్పుడు, అలా చేయడానికి కారణాలను ప్రకటనతో సహా వ్రాతపూర్వక ఉత్తర్వు ద్వారా, యథాతథముగా సాధారణంగా గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలు లేదా,ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్లకు అటువంటి ఆదేశములు జారీ చేయబడిన తేదీ నుండి సరిగ్గా రెండు మాసములలోపు సెక్షన్ 3 లోని ఉప-సెక్షన్ (2) లో పేర్కొన్న అన్ని లేదా ఏదైనా విషయాలకు సంబంధించిన నియమములను రూపొందించడానికి లేదా ముందుగానే రూపొందించబడిన నియమములను సవరించడానికి దిశా నిర్దేశము చేయవచ్చు."]
["(2) यदि कोई मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज उपधारा (1) के अधीन दिए गए आदेश का उसमें विनिर्दिष्‍ट अवधि के भीतर अनुपालन करने में असफल रहता है या उसकी उपेक्षा करता है, तो केन्‍द्रीय सरकार, या तो आदेश में प्रस्‍थापित प्ररूप में या उसमें ऐसे उपांतर करके जो स्‍टॉक एक्‍सचेंज और केन्‍द्रीय सरकार के बीच करार पाए जाएं, उस मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज के लिए नियम बना सकती है या उसके द्वारा बनाए गए नियमों को संशोधित कर सकती है ।","(2) ఏదైనా గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్, దానిలో పేర్కొన్న వ్యవధిలో ఉప-సెక్షన్ (1) కు లోబడి జారీ చేసిన చేసిన ఉత్తర్వులను పాటించడంలో విఫలమైతే లేదా వాటిని విస్మరిస్తే, కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఆదేశములో పేర్కొన్న రూపంలో లేదా దాని ఉప-నిబంధనలో స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వాల మధ్య ఒప్పందాలు చేసుకోవడం ద్వారా, గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ కోసం నియమాలను రూపొందించవచ్చు లేదా దాని ద్వారా రూపొందించబడిన నియమాలను సవరించవచ్చు."]
["(3) जहां इस धारा के अनुसरण में कोई नियम बनाए गए हैं या संशोधित किए गए हैं, वहां इस प्रकार बनाए गए या संशोधित किए गए नियम भारत के राजपत्र में और उस राज्‍य या उन राज्‍यों के राजपत्र या राजपत्रों में भी प्रकाशित किए जाएंगे जिनमें मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज या स्‍टॉक एक्‍सचेंजों के प्रधान कार्यालय स्‍थित हैं, और भारत के राजपत्र में उनके प्रकाशन पर, इस प्रकार बनाए गए या संशोधित किए गए नियम कंपनी अधिनियम, 1956 (1956 का 1) में या तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि में किसी प्रतिकूल बात के होते हुए भी, इस प्रकार प्रभावी होंगे मानो वे, यथास्‍थिति, मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज या स्‍टॉक एक्‍सचेंजों द्वारा बनाए गए हैं या संशोधित किए गए हैं ।","(3) ఈ విభాగానికి అనుగుణంగా ఏదైనా నియమాలు చేయబడిన లేదా సవరించబడిన చోట, అలా తయారు చేయబడిన లేదా సవరించిన నియమాలు భారత అధికారపత్రములో మరియు ఆ రాష్ట్రం యొక్కఅధికారపత్రములో లేదాఅధికారపత్రములలో లేదా రాష్ట్రాలలో ప్రచురించబడతాయి. వాటిలో గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలు లేదా స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల ప్రధాన కార్యాలయాలు ఉన్నాయి మరియు కంపెనీల చట్టం, 1956 (1956 లో 1) లేదా ఆ సమయములో అమలులో ఉన్న ఏదైనా ఇతర చట్టము లో ఏదైనావిఅతిరేక విషయము ఉన్నప్పటికీ, అవి గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ లేదా స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల ద్వారా సృష్టించబడిన లేదా సవరించినట్లుగా ప్రభావవంతంగా ఉంటాయి."]
["[8क. समाशोधन निगम—","[8 క. సవరణ సంస్థ:-"]
["(1) कोई मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज, भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड के पूर्व अनुमोदन से, किसी समाशोधन गृह के कर्तव्‍यों और कृत्‍यों का, ऐसे समाशोधन निगम को, जो कंपनी अधिनियम, 1956 (1956 का 1) के अधीन निगमित एक कंपनी है, निम्‍नलिखित प्रयोजन के लिए अंतरण कर सकेगा,—","(1) గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్, సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క ముందస్తు అనుమతితో, క్లియరింగ్ హౌస్ యొక్క విధులు మరియు విధులు, క్లియరింగ్ కార్పొరేషన్ కు, కంపెనీల చట్టం, 1956 (1956 లో 1) కింద విలీనం చేయబడిన సంస్థ, ప్రయోజనం కోసం బదిలీ చేయవచ్చు."]
["(क) संविदाओं और उनके अधीन मतभेदों का कालिक निपटारा;","(క) ఒప్పందాలు మరియు వాటి కి లోబడి తేడాల యొక్క ఆవర్తన పరిష్కారం;"]
["(ख) प्रतिभूतियों का परिदान और उनके लिए संदाय;","(ఖ) పూచీకత్తుల పంపిణీ మరియు వాటికి చెల్లింపు;"]
["(2) प्रत्‍येक समाशोधन निगम किसी समाशोधन गृह के कर्तव्‍यों और कृत्‍यों को उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट समाशोधन निगम को अंतरण करने के प्रयोजन के लिए, उपविधियां बनाएगा और उन्‍हें भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड को उसके अनुमोदन के लिए प्रस्‍तुत करेगा ।","(2) ప్రతి క్లియరింగ్ కార్పొరేషన్ ఉప-చట్టాలను తయారు చేసి, వాటిని క్లియరింగ్ హౌస్ యొక్క విధులు మరియు ఉప విధులను ఉప-విభాగం (1) లో పేర్కొన్న క్లియరింగ్ కార్పొరేషన్‌కు బదిలీ చేసే ఉద్దేశ్యంతో సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియాకు సమర్పించాలి."]
["(3) भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड, यह समाधान हो जाने पर कि किसी समाशोधन गृह के कर्तव्‍यों और कृत्‍यों का समाशोधन निगम को अंतरण व्‍यापार के हित में और लोकहित में भी है, उपधारा (2) के अधीन उसे प्रस्‍तुत की गई उपविधियों का अनुमोदन अनुदत्त कर सकेगा और उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट किसी समाशोधन गृह के कर्तव्‍यों और कृत्‍यों को समाशोधन निगम को अंतरित किए जाने का अनुमोदन कर सकेगा ।","(3) సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా, ఒక క్లియరింగ్ హౌస్ యొక్క విధులు మరియు విధులను కార్పొరేషన్‌కు బదిలీ చేయడం వ్యాపార ప్రయోజనాలకు మరియు ప్రజా ప్రయోజనానికి ఉపయోగకరముగా ఉన్నాయని, ఉప-సెక్షన్ (2) కింద సమర్పించిన ఉప-చట్టాల ఆమోదం తెలిపిన తరువాత. ఉప-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న క్లియరింగ్ హౌస్ యొక్క విధులు మరియు విధులను క్లియరింగ్ కార్పొరేషన్‌కు బదిలీ చేయడానికి అనుమతి ఇవ్వవచ్చు."]
["(4) धारा 4, धारा 5, धारा 6, धारा 7, धारा 8, धारा 9, धारा 10, धारा 11, और धारा 12 के उपबंध, जहां तक हो सकें, उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट समाशोधन निगम को उसी प्रकार लागू होंगे, जैसे वे मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज के संबंध में लागू होते हैं ।]","(4) సెక్షన్ 4, సెక్షన్ 5, సెక్షన్ 6, సెక్షన్ 7, సెక్షన్ 8, సెక్షన్ 9, సెక్షన్ 10, సెక్షన్ 11, మరియు సెక్షన్ 12 లోని నిబంధనలు ఉప-సెక్షన్ (1) లో సూచించిన క్లియరింగ్ కార్పొరేషన్‌కు వర్తిస్తాయి. గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలకు సంబంధించి అవి వర్తిస్తాయి.]"]
["9. उपविधियां बनाने की मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंजों की शक्‍ति—","9. బై-లాస్ చేయడానికి గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల అధికారములు-"]
["(1) [भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड] के पूर्व अनुमोदन के अध्‍यधीन रहते हुए, कोई मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज संविदाओं के विनियमन और नियंत्रण के लिए उपविधियां बना सकता है ।","(1) [సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా] యొక్క ముందస్తు ఆమోదానికి లోబడి, గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ ఒప్పందాల నియంత్రణ మరియు నియంత్రణ కోసం ఉప-చట్టాలను చేయవచ్చు.\n"]
["(2) विशिष्‍टतया और पूर्वगामी शक्‍ति की व्‍यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, ऐसी उपविधियां निम्‍नलिखित के लिए उपबंध कर सकती हैं, अर्थात् :—","(2) పైన పేర్కొన్నఅధికారముల యొక్క ప్రాబల్యానికి ప్రత్యేకంగా మరియు పక్షపాతం లేకుండా, అటువంటి ఉప-చట్టాలు కింది వాటికి అందించవచ్చు, అవి: -"]
["(क) बाजारों का खुलना और बन्‍द होना और व्‍यापार के समय का विनियमन;","(క) మార్కెట్లను తెరవడం మరియు మూసివేయడం మరియు వాణిజ్య సమయాన్ని నియంత్రించడం;"]
["(ख) संविदाओं और उनके अधीन अन्‍तरों के कालिक निपटान के लिए, प्रतिभूतियों के परिदान और उनके भुगतान के लिए, परिदान आदेश पारित करने के लिए समाशोधन गृह और उस समाशोधन गृह का विनियमन और अनुरक्षण;","(ఖ) పంపిణీ ఆదేశమును ఆమోదించడానికి, కాంట్రాక్టులను సకాలంలో పారవేయడం మరియు వాటిలోని తేడాలు, సెక్యూరిటీల డెలివరీ మరియు చెల్లింపుల కోసం క్లియరింగ్ హౌస్ మరియు క్లియరింగ్ హౌస్ యొక్క నియంత్రణ మరియు నిర్వహణ;"]
["(ग) समाशोधन गृह द्वारा प्रत्‍येक कालिक निपटान के पश्‍चात्, यथाशक्‍य शीघ्र, निम्‍नलिखित सभी या किन्‍हीं विशिष्‍टियों का [भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड] को प्रस्‍तुत किया जाना जैसी 3[भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड] द्वारा, समय-समय पर, अपेक्षा की जाए, अर्थात् :—","(గ) క్లియరింగ్ హౌస్ ద్వారా ప్రతి ఆవర్తన పరిష్కారం తరువాత, వీలైనంత త్వరగా, 3 [సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా] కు ఎప్పటికప్పుడు అవసరమయ్యే విధంగా [సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా] ద్వారా అప్పటికప్పుడు, నిర్లక్ష్యము చేయబడ్డాయి, అనగా: -"]
["(i) प्रत्‍येक प्रवर्ग की ऐसी प्रतिभूति की कुल संख्‍या जिसकी एक निपटान की अवधि से दूसरी की मिति बढ़ाई गई है;","(i) ప్రతి కేటగిరీ యొక్క మొత్తం పూచీకత్తుల సంఖ్యను ఒక పరిష్కార కాలం నుండి మరొక పరిష్కార కాలమునకు పెంచారు;"]
["(ii) प्रत्‍येक प्रवर्ग की ऐसी प्रतिभूति की कुल संख्‍या जिसके बारे में संविदाओं का प्रत्‍येक निपटान की अवधि के दौरान से ले देकर हिसाब चुकता कर लिया गया है;","(ii) ప్రతి పరిష్కార వ్యవధిలో కాంట్రాక్టులు లెక్కించబడిన మరియు పరిగణనలోకి తీసుకున్న ప్రతి వర్గంలోని మొత్తం పూచీకత్తుల సంఖ్య;"]
["(iii) प्रत्‍येक प्रवर्ग की ऐसी प्रतिभूति की कुल संख्‍या जो प्रत्‍येक समाशोधन के अवसर पर वास्‍तव में परिदत्त कर दी गई है;","(iii) ప్రతి క్లియరింగ్ సందర్భంలో వాస్తవానికి చెల్లించే ప్రతి వర్గానికి చెందిన మొత్తం పూచీకత్తుల సంఖ్య;"]
["(घ) इस निमित्त [भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड] द्वारा जारी किए गए निदेशों के, यदि कोई हों, अधीन रहते हुए, खण्‍ड (ग) के अधीन [भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड] को प्रस्‍तुत की गई सभी या किन्‍हीं विशिष्‍टियों का समाशोधन गृह द्वारा प्रकाशन;","(ఘ) దీని నిమిత్తము [సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా] జారీ చేయబడ్డ నిర్దేశాలకు, ఒకవేళ ఏమైనా ఉంటే భాగము (గ) కు లోబడి సమర్పించిన అన్ని లేదా ఏవైనా విశిష్టతలను సంశోధన గృహము ద్వారా ప్రచురించడం;"]
["(ङ) निरंक अन्‍तरणों का विनियमन और प्रतिषेध;","(ఙ) శూన్య బదిలీల నియంత్రణ మరియు నిషేధం:"]
["(च) उन संविदाओं की संख्‍या और वर्ग जिनकी बाबत समाशोधन गृह के माध्‍यम से निपटान किए जाएंगे या अन्‍तरों का भुगतान किया जाएगा;","(చ) క్లియరింగ్ హౌస్ ద్వారా పరిష్కరించబడే కాంట్రాక్టుల సంఖ్య మరియు తరగతి లేదా వ్యత్యాసం చెల్లించబడుతుంది;"]
["(छ) बदला का या मिति बढ़ाने की सुविधाओं का विनियमन या प्रतिषेध;","(ఛ) ప్రతీకారం లేదా పరిమితి పెంపు నియంత్రణ లేదా నిషేధం;"]
["(ज) निपटान के लिए दिनों का नियत किया जाना, उनमें परिवर्तन किया जाना या उन्‍हें मुल्‍तवी किया जाना;","(జ) పరిష్కారము కోసం రోజులను నిర్ణయించడం, మార్చడం లేదా ఆలస్యం చేయడం;"]
["(झ) बाजार भाव आधारित और घोषित करना, जिनके अन्‍तर्गत प्रतिभूतियों के लिए खुलने के, बन्‍द होने के, सबसे ऊंचे और सबसे नीचे भाव भी हैं;","(ఝ) సెక్యూరిటీలను తెరవడం మరియు మూసివేయడం సహా మార్కెట్ ధరల ఆధారంగా మరియు ప్రకటించడం, అత్యధిక మరియు తక్కువ ధరలు;"]
["(ञ) संविदाओं के निबन्‍धन, शर्तें और अनुषंग जिनके अन्‍तर्गत मार्जिन अपेक्षाओं का, यदि कोई हों, और उनसे सम्‍बन्‍धित शर्तों का, और लिखित संविदाओं के प्ररूप का विहित किया जाना भी है;","(ఞ) మార్జిన్ అవసరాలు, ఏదైనా ఉంటే, మరియు దానికి సంబంధించిన షరతులు మరియు వ్రాతపూర్వక ఒప్పందాల రూపాన్ని సూచించాల్సిన ఒప్పందాల నిబంధనలు, షరతులు మరియు ఉపకరణాలు;"]
["(ट) संविदाओं के किए जाने, उनके पालन, विखण्‍डन और पर्यवसान का विनियमन जिनके अन्‍तर्गत सदस्‍यों के बीच, या किसी सदस्‍य और उसके व्‍यौहारी के बीच, या किसी सदस्‍य और किसी ऐसे व्‍यक्‍ति के बीच जो सदस्‍य नहीं हैं; संविदाएं और किसी क्रेता या विक्रेता या मध्‍यवर्ती के व्‍यतिक्रम या दिवाले के परिणाम, किसी क्रेता या विक्रेता द्वारा किसी भंग या लोप के परिणाम, और ऐसे सदस्‍यों के, जो ऐसी संविदाओं के पक्षकार नहीं हैं, उत्तरदायित्‍व हैं;","(ట) ఒప్పందములను రూపొందించడం, వాటిని పాటించడం, ఖండించడంమరియు వాటి పర్యవసానము యొక్క నియంత్రణ, కాంట్రాక్టులు మరియు ఏదైనా కొనుగోలుదారు లేదా విక్రేత లేదా మధ్యవర్తి యొక్క డిఫాల్ట్ లేదా దివాలా యొక్క పరిణామాలు, కొనుగోలుదారు లేదా విక్రేత ఏదైనా ఉల్లంఘన లేదా విస్మరించడం యొక్క ఫలితం మరియు అటువంటి ఒప్పందాలకు పక్షదారులు కాని సభ్యులు;"]
["(ठ) तरवनी कारबार का विनियमन जिसके अन्‍तर्गत उस पर मर्यादाओं का लगाया जाना भी है;","(ఠ) రెవెన్యూ వ్యాపారం యొక్క నియంత్రణ దానిపై నిబంధనలు కూడా విధించబడతాయి;"]
["(ड) स्‍टाक एक्‍सचेंज में प्रतिभूतियों का सूचीबद्ध किया जाना, व्‍यौहार के प्रयोजन के लिए किसी प्रतिभूति का सम्‍मिलित किया जाना और किन्‍हीं ऐसी प्रतिभूतियों का निलम्‍बन या उनकी वापसी और किन्‍हीं विनिर्दिष्‍ट प्रतिभूतियों के व्‍यापार का निलम्‍बन या प्रतिषेध;","(డ) స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ లో సెక్యూరిటీల జాబితా, వ్యవహరించే ప్రయోజనం కోసం ఒక సెక్యూరిటీని చేర్చడం మరియు అలాంటి సెక్యూరిటీలను నిలిపివేయడం లేదా ఉపసంహరించుకోవడం మరియు ఏదైనా పేర్కొన్న సెక్యూరిటీల వ్యాపారం నిలిపివేయడం లేదా వాయిదా వేయడం;"]
["(ढ) दावों या विवादों के निपटान की रीति और प्रक्रिया, जिनके अन्‍तर्गत उनका माध्‍यस्‍थम् द्वारा निपटान भी है;","(ఢ) వాదనలు లేదా వివాదాల పరిష్కారం యొక్క విధానం మరియు విధానం, మధ్యవర్తిత్వం ద్వారా వాటి పరిష్కారంతో సహా;"]
["(ण) फीस, जुर्माने, और शास्‍तियों का उद्‌ग्रहण और वसूली;","(ణ) ఫీజులు, శిక్షలు మరియు జరిమానాల వసూలు మరియు వసూలు;"]
["(त) किसी भी हैसियत में संविदाओं के पक्षकारों के बीच व्‍यापारक्रम का विनियमन;","(త) ఏదైనా స్థాయిలో ఒప్పందాల పార్టీల మధ్య వాణిజ్య నియంత్రణ;"]
["(द) सौदों का किया जाना, उनका मिलान, निपटान और उनका बन्‍द किया जाना;","(థ) ఒప్పందాలు, పోల్చి చూడటం, పరిష్కారం మరియు ఒప్పందాలను ముగించడం;"]
["(ध) व्‍यापार में उद्भूत होने वाली अपात-स्‍थितियां, चाहे पूल या संबद्ध कार्यवाही या बाजार मुठ्ठी में करने के परिणामस्‍वरूप हों या अन्‍यथा, और ऐसी आपात-स्‍थितियों में शक्‍तियों का प्रयोग जिनके अन्‍तर्गत प्रतिभूतियों की अधिकतम और न्‍यूनतम कीमतें नियत करने की शक्‍ति भी है;","(ద) వ్యాపారంలో తలెత్తే విపత్కర పరిస్థితులు, పూల్ లేదా సంబంధిత చర్యల ఫలితంగా లేదా మార్కెట్ ను తన అధీనములో ఉంచుకోవడానికి చేసిన ప్రయత్న ఫలితము లేదా ఇతరత్రా, మరియు అత్యవసర పరిస్థితుల్లో అధికారాలను ఉపయోగించడం, పూచీకత్తుల గరిష్ట మరియు కనిష్ట ధరలను నిర్ణయించే అధికారము;"]
["(न) सदस्‍यों द्वारा अपने खाते किए जाने वाले व्‍यौहारों का विनियमन;","(న) సభ్యుల లావాదేవీలను వారి ఖాతాల ద్వారా నియంత్రించడం;"]
["(प) स्‍टाक के आढ़तियों और दलालों के कृत्‍यों का पृथक्‍करण;","(ప) స్టాక్ బ్రోకర్లు మరియు బ్రోకర్ల పనిని వేరు చేయడం;"]
["(फ) असाधारण परिस्‍थितियों में किसी एक सदस्‍य द्वारा किए गए व्‍यापार की मात्रा के बारे में सीमाएं;","(ఫ) అసాధారణమైన పరిస్థితులలో ఏ ఒక్క సభ్యుని ద్వారా అయినా జరిగిన చేసిన వ్యాపారమునకు సంబంధించిన పరిమితులు;"]
["(ब) सदस्‍यों की ऐसी जानकारी या स्‍पष्‍टीकरण देने की और ऐसे कारबार से सम्‍बन्‍धित ऐसी दस्‍तावेजें जिनकी शासी निकाय द्वारा अपेक्षा की जाए, पेश करने की बाध्‍यता ।","(బ) సభ్యులకు అటువంటి సమాచారం లేదా స్పష్టత ఇవ్వడం మరియు పాలకమండలికి అవసరమైన వ్యాపార సంబంధిత పత్రాలను సమర్పించే భాధ్యత."]
["(3) इस धारा के अधीन बनाई गई उपविधियां :—","(3) ఈ సెక్షన్ కు లోబడి చేసిన వ్యాపార చట్టములు: -"]
["(क) उन उपविधियों को विनिर्दिष्‍ट कर सकती हैं जिनमें से किसी का उल्‍लंघन किसी ऐसी संविदा को, जो उन उपविधियों के अनुसार नहीं की गई हैं, धारा 14 की उपधारा (1) के अधीन शून्‍य बना देगा;","(క) ఈ ఉప చట్టములకు లోబడి ఏదైనా ఒక ఒప్పంద ఉల్లంఘన జరగకపోతే, సెక్షన్ 14 లోని ఉప-సెక్షన్ (1) కు లోబడి దానిని రద్దు చేయడం జరుగుతుంది."]
["(ख) यह उपबन्‍ध कर सकती है कि उन उपविधियों में से किसी का उल्‍लंघन सम्‍पृक्‍त-सदस्‍य को निम्‍नलिखित दण्‍डों में से एक या अधिक का भागी बना देगा, अर्थात् :—","(ఖ) ఆ ఉప-చట్టాలలో దేనినైనా ఉల్లంఘిస్తే, పరిచయ సభ్యుడిని కింది జరిమానాల్లో ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వాటిని విధింప జేస్తుంది, అవి: -"]
["(i) जुर्माना;","(i) జరిమానా;"]
["(ii) सदस्‍यता से निष्‍कासन;","(ii) సభ్యత్వం నుండి బహిష్కరించడం;"]
["(iii) किसी विनिर्दिष्‍ट अवधि के लिए सदस्‍यता से निलम्‍बन;","(iii) నిర్ణీత కాలము వరకూ సభ్యత్వాన్ని నిలిపివేయడం;"]
["(iv) वैसी ही प्रकृति की कोई अन्‍य शास्‍ति जिनके अन्‍तर्गत धन का संदाय नहीं है ।","(iv) డబ్బు చెల్లించని శిక్షను దేనినైనా విధించడం;"]
["(4) इस धारा के अधीन बनाई गई उपविधियां पूर्व प्रकाशन के बारे में ऐसी शर्तों के अधीन होंगी, जो विहित की जाएं, और [भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड] द्वारा अनुमोदित किए जाने पर, भारत के राजपत्र में और उस राज्‍य के राजपत्र में भी प्रकाशित की जाएंगी जिसमें उस मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज का प्रधान कार्यालय स्‍थित है, और भारत के राजपत्र में प्रकाशन की तारीख से प्रभावी होंगी :","(4) ఈ విభాగం కింద తయారు చేసిన ఉప-చట్టాలు సూచించిన ముందస్తు ప్రచురణకు సంబంధించిన షరతులకు లోబడి ఉంటాయి మరియు [సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా] ఆమోదించినట్లయితే, భారత అధికారిక పత్రములో మరియు ఆ రాష్ట్ర అధికార పత్రములో గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క ప్రధాన కార్యాలయము కూడా ప్రచురణ చేయబడుతుంది మరియు ఇది గెజిట్ ఆఫ్ ఇండియాలో ప్రచురించబడిన తేదీ నుండి అమలులోకి వస్తుంది:"]
["परन्तु यदि [भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड] का किसी मामले में यह समाधान हो जाता है कि व्‍यापार के हित में या लोक हित में कोई उपविधियां तुरन्‍त बनाई जानी चाहिएं, तो वह, उसके लिए जो कारण हैं उन्‍हें विनिर्दिष्‍ट करके, लिखित आदेश द्वारा, पूर्व प्रकाशन की शर्त से छूट दे सकती है ।","[సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా] ఏదైనా విషయంలో చట్టప్రకారం వ్యాపార ప్రయోజనాల కోసమో లేదా ప్రజా ప్రయోజనాల కోసమో వెంటనే పరిష్కరించబడాలి, అప్పుడు, దానికి గల కారణాలను తెలుపుతూ వ్రాతపూర్వక ఉత్తర్వు ద్వారా, ముందస్తు ప్రచురణ పరిస్థితి నుండి మినహాయింపు పొందవచ్చు."]
["10. मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंजों के बारे में उपविधियां बनाने या उनका संशोधन करने की केन्‍द्रीय सरकार की शक्‍ति—","10. గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలకు సంబంధించి ఉప-చట్టాలను రూపొందించడానికి లేదా సవరించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వము యొక్క అధికారములు:"]
["(1) [भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड] या तो किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज के शासी निकाय से इस निमित्त लिखित अनुरोध की प्राप्‍ति पर या स्‍वप्रेरणा से, यदि उस स्‍टाक एक्‍सचेंज के शासी निकाय से परामर्श के पश्‍चात् उसका यह समाधान हो जाता है कि ऐसा करना आवश्‍यक या समीचीन है तो, और ऐसा करने के लिए जो कारण हैं उन्‍हें लेखबद्ध करने के पश्‍चात्, धारा 9 में विनिर्दिष्‍ट सभी या किन्‍हीं विषयों के लिए उपविधियां बना सकती हैं या उस धारा के अधीन ऐसे स्‍टाक एक्‍सचेंज द्वारा बनाई गई उपविधियों को संशोधित कर सकती हैं ।","(1) [సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా] గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క పాలకమండలి నుండి లేదా స్వీయ-నిర్ణయం ద్వారా వ్రాతపూర్వక అభ్యర్థనను స్వీకరించినప్పుడు, ఆ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క పాలకమండలితో సంప్రదించిన తరువాత పరిష్కరించబడితే. అవసరమైతే లేదా ప్రయోజనకరంగా ఉంటే, మరియు ఆ విధముగా చేయటానికి కారణాలను నమోదు చేసిన తరువాత, సెక్షన్ 9 లో పేర్కొన్న అన్ని లేదా ఏదైనా విషయములకు బై-చట్టాలు చేయవచ్చు లేదా ఆ అటువంటి స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ చేసిన ఉప-చట్టాలను సవరించవచ్చు."]
["(2) जहां, इस धारा के अनुसरण में, कोई उपविधियां बनाई गई हैं या संशोधित की गई हैं वहां इस प्रकार बनाई गई या संशोधित की गई उपविधियां भारत के राजपत्र में और उस राज्‍य के राजपत्र में भी प्रकाशित की जाएंगी जिसमें उस मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज का प्रधान कार्यालय स्‍थित है, और भारत के राजपत्र में उनके प्रकाशन पर, इस प्रकार बनाई गई या संशोधित की गई उपविधियां इस प्रकार प्रभावी होंगी मानो वे सम्‍पृक्‍त मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज द्वारा बनाई गई हैं या संशोधित की गई हैं ।","(2) ఈ సెక్షన్ కు అనుగుణంగా, ఏదైనా బై-చట్టాలు రూపొందించబడ్డాయి లేదా సవరించబడ్డాయి, అలా చేసిన లేదా సవరించిన ఉప-చట్టాలు భారత అధికారిక పత్రము మరియు గుర్తింపు పొందినస్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ కు ప్రధాన కార్యాలయం ఉన్న ఆ రాష్ట్ర అధికారిక పత్రములో కూడా ప్రచురించబడతాయి మరియు గెజిట్ ఆఫ్ ఇండియాలో వారి ప్రచురణపై, తయారు చేయబడిన లేదా సవరించిన ఉప-చట్టాలు గుర్తించబడిన గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ చేత రూపొందించబడిన లేదా సవరించినట్లుగా ప్రభావవంతంగా ఉంటాయి."]
["(3) इस धारा में किसी बात के होते हुए भी, जहां किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज का शासी निकाय 1[भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड] द्वारा इस धारा के अधीन स्‍वप्रेरणा से बनाई गई या संशोधित की गई किन्‍हीं उपविधियों के सम्‍बन्‍ध में आपत्ति करता है तो वह, उपधारा (2) के अधीन भारत के राजपत्र में उनके प्रकाशन से [दो मास] के भीतर, [भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड] को उनके पुनरीक्षण के लिए आवेदन कर सकता है, और [भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड] उस मामले में स्‍टाक एक्‍सचेंज के शासी निकाय को सुनवाई का अवसर देने के पश्‍चात्, इस प्रकार बनाई गई या संशोधित की गई उपविधियों का पुनरीक्षण कर सकती है, और जहां इस प्रकार बनाई गई या संशोधित की गई कोई उपविधियां इस उपधारा के अधीन की गई किसी कार्रवाई के परिणामस्‍वरूप पुनरीक्षित की जाती हैं, वहां इस प्रकार पुनरीक्षित उपविधियां उपधारा (2) में उपबन्‍धित रूप में प्रकाशित की जाएंगी और प्रभावी होंगी । ","(3) ఈ సెక్షన్ లో ఏదైనా విషయము ఉన్నప్పటికీ, గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క పాలకమండలి ఈ సెక్షన్ అధీనములో 1 [సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా] ద్వారా ఈ సెక్షన్ యొక్క అధీనములో స్వంత ప్రేరణతో రూపొందించబడ్డ లేదా సవరణ చేయబడ్డ ఏవైనా ఉపచట్టములకు సంబంధించి ఏదైనా అభ్యంతరము తెలిపితే, అప్పుడు అది ఉపసెక్షన్(2) యొక్క అధీనములో భారత అధికారపత్రములోప్రచురించబడిన రెండు మాసముల లోపల [సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా] కు పున్ః పరిశీలనకు దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు మరియు [సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా] ఈ విషయములో స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క పాలకమండలికి వినికిడికి అవకాశం ఇచ్చిన తరువాత, ఈ విధముగా రూపొందించబడిన ్ లేదా సవరించిన ఉప-చట్టాలను పున్ఃపరిశీలించవచ్చు మరియు అక్కడ ఈ విధముగా రూపొందించబడ్డ లేదా సవరించిన ఉప-చట్టాలు ఈ ఉప-విభాగం కింద తీసుకున్న ఏదైనా చర్యకు లోబడి ఉంటాయి. పర్యవసానంగా, సవరించిన ఉప-చట్టాలు ఉప-విభాగం (2) లో అందించిన పద్ధతిలో ప్రచురించబడతాయి మరియు అమలులోకి వస్తాయి."]
["(4) इस धारा के अधीन किन्‍हीं उपविधियों का बनाया जाना या संशोधन या पुनरीक्षण सभी दशाओं में पूर्व प्रकाशन की शर्त के अधीन होगा :","(4) ఈ సెక్షన్ కు లోబడి ఏవైనా ఉప-చట్టాల తయారీ లేదా మార్పు లేదా పునర్విమర్శ అన్ని సందర్భాల్లోనూ ముందస్తు ప్రచురణ యొక్క షరతులకు లోబడి ఉంటుంది:"]
["परन्‍तु यदि [भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड] का किसी मामले में यह समाधान हो जाता है कि व्‍यापार के हित में या लोक हित में कोई उपविधियां तुरन्‍त बनाई जानी चाहिएं, संशोधित की जानी चाहिएं या पुनरीक्षित की जानी चाहिएं, तो वह उसके लिए जो कारण हैं उन्‍हें विनिर्दिष्‍ट करके, लिखित आदेश द्वारा, पूर्व प्रकाशन की शर्त से छूट दे सकती है ।","[సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా] యొక్క ఏదైనా విషయములో ఏదైనా ఉప-చట్టాలు రూపొందించాలి, సవరించాలి లేదా పునఃపరిశీలన చెయ్యాలి లేదా వ్యాపార ప్రయోజనాల కోసం లేదా ప్రజా ప్రయోజనాల కోసం వెంటనే సవరించాలి, వాటి కోసం ఉన్న కారణములను నిర్దిష్టముగా చేసి, లిఖిత పూర్వక ఆదేశముల ద్వారా పేర్కొనడం ద్వారా ముందస్తు ప్రచురణ యొక్క షరతుల నుండి వారికి మినహాయింపు ఇవ్వవచ్చు."]
["11. मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज के शासी निकाय को अतिष्‍ठित करने की केन्‍द्रीय सरकार की शक्‍ति—","11. గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క పాలకమండలిని అధిగమించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వము యొక్క అధికారం-"]
["(1) इस अधिनियम के अधीन केन्‍द्रीय सरकार में निहित किन्‍हीं अन्‍य शक्‍तियों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, यदि केन्‍द्रीय सरकार की यह राय है कि किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज के शासी निकाय को अतिष्‍ठित किया जाना चाहिए, तो तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि में किसी बात के होते हुए भी, केन्‍द्रीय सरकार उस शासी निकाय पर यह लिखित सूचना तामील कर सकती है कि केन्‍द्रीय सरकार उस सूचना में विनिर्दिष्‍ट कारणों से शासी निकाय को अतिष्‍ठित करने का विचार कर रही है और उस मामले में शासी निकाय को सुनवाई का अवसर देने के पश्‍चात् वह, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, ऐसे स्‍टाक एक्‍सचेंज के शासी निकाय को अतिष्‍ठित किया हुआ घोषित कर सकती है, और उस शासी निकाय की सभी शक्‍तियों और कर्तव्‍यों का प्रयोग और पालन करने के लिए किसी व्‍यक्‍ति या किन्‍हीं व्‍यक्‍तियों को नियुक्‍त कर सकती है, और जहां एक से अधिक व्‍यक्‍ति नियुक्‍त किए जाते हैं, वहां ऐसे व्‍यक्‍तियों में से किसी एक को उसका अध्‍यक्ष और किसी दूसरे को उपाध्‍यक्ष नियुक्‍त कर सकती है ।","(1) ఈ చట్టం ప్రకారం కేంద్ర ప్రభుత్వము కలిగి ఉన్న ఇతర అధికారములపై ఎటువంటి ప్రతికూల ప్రభావము పడకుండా, గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క పాలకమండలిని అధిగమించాలని కేంద్ర ప్రభుత్వము అభిప్రాయపడితే, ఆ సమయానికి అమలులో ఉన్న ఏదైనా ఇతర చట్టంలో ఏదైనా విషయము ఉన్నప్పటికీ, కేంద్ర ప్రభుత్వము ఆ సూచనలో వినిర్దిష్ట కారణములతో పాలకమండలిని అతిక్రమించనున్నట్టుగా ఆ పాలకమండలి కి ఈ వ్రాతపూర్వకమైన సూచనను జారీ చేయవచ్చు మరియు ఆ విషయములో పాలకమండలికి వినికిడికి అవకాశము ఇచ్చిన తరువాత ఆ అధికార పత్రములో ప్రకటన ద్వారా అటువంటి స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క పాలకమండలిని అతిక్రమిస్తున్నట్టుగా ప్రకటించవచ్చు మరియు ఆ పాలకమండలి యొక్క అన్ని అధికారాలు మరియు కర్తవ్యములను పాటించేలా మరియు కట్టుబడి ఉండటానికి ఏ వ్యక్తిని లేదా ఎవరైనా వ్యక్తులను అయినా నియమించవచ్చు మరియు ఒకటి కంటే ఎక్కువ మందిని నియమించిన చోట, అలాంటి వారిలో ఒకరిని దానికి అధ్యక్షుడిగా, మరొకరిని డిప్యూటీ చైర్మన్‌గా నియమించవచ్చు."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन राजपत्र में किसी अधिसूचना के प्रकाशन के निम्‍नलिखित परिणाम होंगे, अर्थात् :—","(2) ఉప విభాగం (1) కి లోబడి ఏదైనా అధికారిక పత్రములో ఏదైనా ప్రకటనను ప్రచురించడం కింది పరిణామాలకు దారి తీస్తుంది, అవి: -"]
["(क) ऐसे शासी निकाय के, जो अतिष्‍ठित कर दिया गया है, सदस्‍य अतिष्‍ठित किए जाने की अधिसूचना की तारीख से ऐसे सदस्‍यों की हैसियत में पद पर नहीं रहेंगे;","(క) అతిక్రమించబడిన పాలకమండలి సభ్యులు, అతిక్రమణ ప్రకటన తేదీ నుండి అటువంటి సభ్యుల స్థాయిలో వారి పదవులలో ఉండరు;"]
["(ख) उपधारा (1) के अधीन नियुक्‍त व्‍यक्‍ति ऐसे शासी निकाय की, जो अतिष्‍ठित कर दिया गया है, सभी शक्‍तियों और कर्तव्‍यों का प्रयोग और पालन कर सकता है, या कर सकते हैं;","(ఖ) ఉప-సెక్షన్ (1) కి లోబడి నియమించబడిన వ్యక్తి అధిగమించబడిన పాలకమండలి యొక్క అన్ని అధికారాలు మరియు విధులను పాటించవచ్చు లేదా కట్టుబడి ఉండవచ్చు;"]
["(ग) उस मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज की ऐसी सभी सम्‍पत्ति, जिसे उपधारा (1) के अधीन नियुक्‍त व्‍यक्‍ति, लिखित आदेश द्वारा, इस निमित्त विनिर्दिष्‍ट करे या करें कि वह उस स्‍टाक एक्‍सचेंज के कारबार को चलाने में उसे या उन्‍हें समर्थ बनाने के प्रयोजन के लिए आवश्‍यक हैं, ऐसे व्‍यक्‍ति या व्‍यक्‍तियों में निहित होंगी ।","(గ) ఉప-సెక్షన్ (1) కి లోబడి నియమించబడిన వ్యక్తి గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క అన్ని ఆస్తులు, వ్రాతపూర్వక ఆదేశముల ద్వారా, వారిని ఆ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క వ్యాపారాన్ని కొనసాగించడానికి వీలు కల్పించేలేదా సమర్ధులుగా చేయడానికి అవసరం దీని నిమిత్తము నిర్దేశములు ఇవ్వడం అటువంటి వ్యక్తి లేదా వ్యక్తులలో ఉంటాయి."]
["(3) किसी विधि में या उस मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज के, जिसका शासी निकाय उपधारा (1) के अधीन अतिष्‍ठित कर दिया जाता है, नियमों या उपविधियों में किसी प्रतिकूल बात के होते हुए भी, उस उपधारा के अधीन नियुक्‍त व्‍यक्‍ति ऐसी अवधि के लिए पद धारण करेगा या करेंगे जो उस उपधारा के अधीन प्रकाशित अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट की जाए, और केन्‍द्रीय सरकार इसी प्रकार की अधिसूचना द्वारा, ऐसी अवधि में समय-समय पर फेरफार कर सकती है ।","(3) ఏదైనా చట్టములో లేదా ఉప-సెక్షన్ (1) కు లోబడి అతిక్రమణ చేసిన పాలకమండలిని కలిగిన గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్చేంజ్, నియమములు లేదా ఉప చట్టములలో ఏదైనా ప్రతికూల విషయము ఉన్నప్పటికీ, ఆ ఉప సెక్షన్ కు లోబడి నియమించబడిన వ్యక్తి ఆ ఉప సెక్షన్ కు అధీనముగా ప్రచురించబడిన ప్రకటనలో నిర్దేశించబడినంత కాలము వరకూ ఆ పదవిలో కొనసాగుతారు, మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇటువంటి ప్రకటన ద్వారా, అటువంటి కాల వ్యవధిలో, ఎప్పటికప్పుడు మార్పులూ చేర్పులూ చేయవచ్చు. "]
["(4) केन्‍द्रीय सरकार, इस धारा के अधीन नियुक्‍त किसी व्‍यक्‍ति या किन्‍हीं व्‍यक्‍तियों के पद की अवधि के पर्यवसान के पहले किसी भी समय, उस मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज से उसके नियमों के अनुसार शासी निकाय को पुनर्गठित करने की अपेक्षा कर सकती है और ऐसे पुनर्गठन पर, उस मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज की सभी सम्‍पत्ति जो उपधारा (1) के अधीन नियुक्‍त किसी व्‍यक्‍ति या किन्‍हीं व्‍यक्‍तियों में निहित हो गई है अथवा उसके या उनके कब्‍जे में थी, इस प्रकार पुनर्गठित शासी निकाय में, यथास्‍थिति, निहित या पुनर्निहित हो जाएगी :","(4) కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఈ సెక్షన్ కు లోబడి నియమించబడిన ఏ వ్యక్తి యొక్క పదవీకాలం ముగియడానికి ముందు, గుర్తింపు పొందిన పాలకమండలిని దాని నిబంధనలకు అనుగుణంగా పునర్వ్యవస్థీకరించడానికి మరియు అటువంటి పునర్వ్యవస్థీకరణకు గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ అవసరం. ఒకవేళ, గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క అన్ని ఆస్తుల ఉప-సెక్షన్ (1) కింద నియమించబడిన ఏదైనా వ్యక్తి లేదా వ్యక్తుల ఆధీనంలో లేదా స్వాధీనములో ఉన్నాయి, లేదా వారి కబ్జాలో ఉన్నది, ఈ విధముగా పునర్వ్యవస్థీకరించబడిన పాలకమండలిలో, స్వాధీనం లేదా పునరుద్ధరించబడుతుంది:"]
["परन्‍तु जब तक शासी निकाय इस प्रकार पुनर्गठित न किया जाए, तब तक उपधारा (1) के अधीन नियुक्‍त व्‍यक्‍ति अपनी शक्‍तियों और कर्तव्‍यों का प्रयोग और पालन करता रहेगा या करते रहेंगे ।","పాలకమండలి ఈ విధంగా పునర్వ్యవస్థీకరించబడకపోతే, ఉప-సెక్షన్ (1) కింద నియమించబడిన వ్యక్తి తన అధికారాలు మరియు విధులను ప్రయోగించడం లేదా పాటించడం కొనసాగించాలి మరియు కొనసాగిస్తూ ఉండాలి."]
["12. मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंजों के कारबार को निलम्‍बित करने की शक्‍ति—","12. గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల వ్యాపారాన్ని నిలిపివేసే అధికారము."]
["यदि केन्‍द्रीय सरकार की राय में कोई आपातस्‍थिति पैदा हो गई है और उस आपातस्‍थिति का सामना करने के प्रयोजन के लिए, केन्‍द्रीय सरकार ऐसा करना समीचीन समझती है तो वह, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, उनके लिए जो कारण है उन्‍हें उसमें उपवर्णित करके, किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज को उसके ऐसे कारबार को सात दिन से अनधिक की ऐसी अवधि के लिए और ऐसी शर्तों के अधीन, जो अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट की जाएं, निलम्‍बित करने का निदेश दे सकती है और यदि, केन्‍द्रीय सरकार की राय में, व्‍यापार के हित में या लोक हित में यह अपेक्षित है कि ऐसी अवधि को बढ़ाया जाना चाहिए, तो वह, इसी प्रकार की अधिसूचना द्वारा, उक्‍त अवधि को समय-समय पर बढ़ा सकती है :","కేంద్ర ప్రభుత్వ అభిప్రాయం ప్రకారం, ఏదైనా అత్యవసర పరిస్థితి తలెత్తినప్పుడు మరియు ఆ అత్యవసర పరిస్థితిని ఎదుర్కొనే ఉద్దేశ్యంతో, అధికారపత్రములో ప్రకటన ద్వారా, దానికి సంబంధించిన కారణాలను ప్రస్తావిస్తూ, గుర్తింపుపొందిన స్టాక్ ఎక్స్చేంజ్ కు దానియొక్క అటువంటి ప్రకటన విడుదలైన ఏడు రోజులలోగా మరియు అటువంటి షరతుల యొక్క అధీనములో నిర్దేశించబడినప్పుడు దానిని రద్దు చేయమని ఆదేశములు ఇవ్వవచ్చు మరియు ఒక వేళ వ్యాపార ప్రయోజనముల కోసం లేదా ప్రజాప్రయోజనం కోసంఈ కాలవ్యవధిని ఎప్పటికప్పుడు పెంచవచ్చు:"]
["परन्‍तु जहां निलम्‍बन की अवधि प्रथम अवधि से आगे बढ़ाई जानी है, वहां निलम्‍बन की अवधि को बढ़ाने वाली कोई अधिसूचना तब तक जारी नहीं की जाएगी जब तक उस [5][मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज] के शासी निकाय को उस मामले में सुनवाई का अवसर न दे दिया जाए ।","సస్పెన్షన్ కాలాన్ని మొదటి కాలానికి మించి పొడిగించాల్సిన చోట, ఆ [5] [గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్] యొక్క పాలకమండలికి ఆ సందర్భంలో వినికిడికి అవకాశం లేకపోతే సస్పెన్షన్ వ్యవధిని పొడిగించే ప్రకటన జారీ చేయబడదు లేదా అవకాశము ఇవ్వబడదు."]
["[12क. निदेश जारी करने की शक्‍ति—","[12 క ఆదేశాలను జారీ చేసే అధికారము—"]
["यदि जांच करने के पश्‍चात् या जांच करवाए जाने के पश्‍चात् भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड का यह समाधान हो जाता है कि,—","ఒకవేళ, విచారణ నిర్వహించిన తరువాత లేదా పరిశీలించిన తరువాత, దీనిని సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా సమాధానపడుతుంది-"]
["(8) कोई खाद्य निरीक्षक उस व्‍यक्‍ति का, जिससे कोई नमूना लिया गया है, या खाद्य पदार्थ अभिगृहीत किया गया है, सही नाम और निवास-स्‍थान अभिनिश्‍चित करने के प्रयोजनार्थ [7][दण्‍ड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) की धारा 42 के अधीन] पुलिस अधिकारी की शक्‍तियों का प्रयोग कर सकेगा ।","(8) ఎవరైనా ఆహార పరిశీలకులు, ఎవరి వద్దనుండైతే నమూనాలు సేకరించారో లేదా ఆహార పదార్ధము స్వాధీనము చేసుకున్నారో, వారి యొక్క సరైన నామము మరియు నివాసస్థలమును నిర్ధారించడము కోసం [7] [క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1973 (1974 లో 2) సెక్షన్ 42] కింద ఒక పోలీసు అధికారి యొక్క అధికారాలను ఉపయోగించవచ్చు."]
["(9) इस अधिनियम या तद्‌धीन बनाए गए नियमों के अधीन शक्‍तियों का प्रयोग करने वाला कोई ऐसा खाद्य निरीक्षक जो—","(9) ఏదైనా ఫుడ్ ఇన్స్పెక్టర్ ఈ చట్టం లేదా దానిపై చేసిన నిబంధనల ప్రకారం అధికారాలను వినియోగించుకుంటాడు-"]
["(क) तंग करने के लिए और संदेह के किन्‍हीं युक्‍तियुक्‍त आधारों के बिना किसी खाद्य पदार्थ 3[या अपद्रव्‍य को अभिगृहीत करेगा; या]","(క) వేధించే మరియు అనుమానించడానికి ఎటువంటి సహేతుకమైన కారణాలు లేకుండా ఏదైనా ఆహార వస్తువును జప్తు చేయాలి; లేదా]"]
["(ख) किसी व्‍यक्‍ति को क्षतिकर कोई अन्‍य कार्य अपने पास यह विश्‍वास करने का कारण हुए बिना करेगा कि ऐसा कार्य उसके अपने कर्तव्‍य के निर्वहन के लिए आवश्‍यक है,वह इस अधिनियम के अधीन अपराध का दोषी होगा और ऐसे अपराध के लिए 3[जुर्माने से, जो पांच सौ रुपए से कम नहीं होगा किन्‍तु जो एक हजार रुपए तक का हो सकेगा] दण्‍डनीय होगा ।","(ఖ) నమ్మడానికి ఎటువంటి కారణములూ లేకుండా ఈ పని తన విధినిర్వహణకు అవసరమని నమ్మించి చేసే ఏ పనైనా లేదా ఏదైనా ఇతర తప్పుడు చర్య లేదా ఎవరైనా వ్యక్తిని నష్టపరచే పని చేసిన వ్యక్తి, ఈ చట్టం ప్రకారం నేరానికి భాధ్యులవుతారు, ఇటువంటి అపరాధము కోసం 3[ఐదు వందల రూపాయలకు తక్కువ కాకుండా మరియు వెయ్యి రూపాయలకు మించకుండా జరిమానా విధించబడుతుంది.]"]
["11. खाद्य निरीक्षकों द्वारा अनुसरणीय प्रक्रिया—","11. ఫుడ్ ఇన్స్పెక్టర్లు/ ఆహార తనిఖీ అధికారి అనుసరించాల్సిన విధానం-"]
["[(1) जब कोई खाद्य निरीक्षक खाद्य का नमूना विश्‍लेषण के लिए है तब वह—","[(1) ఫుడ్ ఇన్స్పెక్టర్/ ఆహార తనిఖీ అధికారి ఆహార నమూనా విశ్లేషణ కోసం చేస్తున్నప్పుడు అతను—"]
["(क) उसका ऐसे विश्‍लेषण कराने के अपने आशय की लिखित सूचना उसी समय और वहीं उस व्‍यक्‍ति को जिससे उसने वह नमूना लिया है तथा उस व्‍यक्‍ति को, यदि कोई हो, जिसका नाम, पता और अन्‍य विशिष्‍टियां धारा 14क के अधीन प्रकट की गई हैं, देगा;","(క) అటువంటి ఆహార విశ్లేషణను చేయాలనే తన ఉద్దేశ్యమును వ్రాతపూర్వక సూచన ఇచ్చిన సమయములో మరియు అదే సమయంలో అతను ఎవరివద్దనుండైతే నమూనాను సేకరించారో మరియు ఆ వ్యక్తి మరియు వ్యక్తుల యొక్క, ఏదైనా ఉంటే, పేరు, చిరునామా మరియు ఇతర వివరాలను సెక్షన్ 14 క కు లోబడి వెల్లడి చేయాలనే ఉద్దేశ్యంతో వ్రాతపూర్వక నోటీసు జారీ చేయబడుతుంది;"]
["(ख) इस अधिनियम के अधीन नियमों द्वारा उपबंधित विशेष मामलों के सिवाय, नमूने के उसी समय और वहीं अलग-अलग तीन भाग कर लेगा और प्रत्‍येक भाग को ऐसी रीति से, जैसी उसकी प्रकृति के अनुकूल हो चिह्नित और मुहरबन्‍द करेगा या बांधेगा और उस व्‍यक्‍ति का जिससे वह नमूना लिया गया है हस्‍ताक्षर या उसके अंगूठे की छाप ऐसे स्‍थान में और ऐसी रीति से लेगा जो विहित की जाए;","(ఖ) ఈ చట్టమునకు లోబడి చేసిన నిబంధనల ద్వారా అందించబడిన ప్రత్యేక విషయములలో తప్ప, అదే సమయంలో మరియు ఆ తరువాత నమూనా యొక్క మూడు భాగాలను వేరు చేసి, వాటిలో ప్రతి భాగాన్ని దాని స్వభావానికి తగినట్లుగా గుర్తించి, ముద్ర వేయాలి మరియు ఆ నమూనా తీసుకున్న వ్యక్తి యొక్క సంతకం లేదా బొటనవేలు ముద్రను తీసుకోవాలి, అటువంటి ప్రదేశంలో మరియు సూచించిన పద్ధతిలో తీసుకోవాలి;"]
["परन्‍तु जहां ऐसा व्‍यक्‍ति हस्‍ताक्षर करने या अंगूठे की छाप लगाने से इन्‍कार करता है वहां खाद्य निरीक्षक एक या अधिक साक्षियों को बुलाएगा और ऐसे व्‍यक्‍ति के हस्‍ताक्षर या अंगूठे की छाप के बदले उसके या उनके, यथास्‍थिति, हस्‍ताक्षर या अंगूठे की छाप लेगा :","అటువంటి వ్యక్తి సంతకం చేయడానికి లేదా బొటనవేలు ముద్ర వేయడానికి నిరాకరించిన చోట, ఫుడ్ ఇన్స్పెక్టర్ ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది సాక్షులను పిలుస్తారు, మరియు అలాంటి వ్యక్తి యొక్క సంతకం లేదా బొటనవేలు ముద్రకు బదులుగా అతని లేదా వారిది, యథాతథముగా సంతకము లేదా వేలిముద్రను తీసుకుంటారు."]
["(ग) (i) एक भाग को, स्‍थानीय (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी को सूचना देते हुए, विश्‍लेषण के लिए लोक विश्‍लेषक को भेजेगा; और","(గ) (i) ఒక భాగమును స్థానిక (ఆరోగ్య) అధికారానికి సమాచారం ఇచ్చి, విశ్లేషణ కోసం ఒక భాగాన్ని ప్రజా విశ్లేషకునికి‌ పంపుతుంది; మరియు"]
["(ii) शेष दो भागों को इस धारा की उपधारा (2) तथापि धारा 13 की उपधारा (2क) और (2ङ) के प्रयोजनों के लिए स्‍थानीय (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी को भेजेगा ।","(ii) మిగతా రెండు భాగములు ఈ సెక్షన్ యొక్క ఉపసెక్షన్ (2), సెక్షన్ 13 లోని ఉప-విభాగాలు (2క) మరియు (2ఙ) ప్రయోజనాల కోసం స్థానిక (ఆరోగ్య) అధికారానికి పంపబడుతుంది."]
["(2) जहां उपधारा (1) के खण्‍ड (ग) के उपखण्‍ड (i) के अधीन लोक विश्‍लेषक को भेजे गए नमूने का भाग खो जाता है या खराब हो जाता है वहां लोक विश्‍लेषक या खाद्य निरीक्षक द्वारा अध्‍यपेक्षा की जाने पर स्‍थानीय (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी उक्‍त खण्‍ड (ग) के उपखंड (ii) के अधीन उसे भेजे गए नमूने के भागों में से एक भाग को विश्‍लेषण के लिए लोक विश्‍लेषक को भेजेगा ।","(2) ఉప సెక్షన్ (1) లోని విభాగము (గ) యొక్క ఉపభాగము(ఐ)కు లోబడి ప్రజా విశ్లేషకునకు పంపిన నమూనా యొక్క భాగం కోల్పోయినప్పుడు లేదా పాడయినప్పుడు, అక్కడ ప్రజా విశ్లేషకుడు లేదా ఆహార పరిశీలనాధికారి ద్వారా పరిశీలించబడిన తరువాత స్థానికి( ఆరోగ్య) అధికారం (సి) లోని ఉప-నిబంధన (ii) కి లోబడి అతనికి పంపిన నమూనా యొక్క కొంత భాగాన్ని ప్రజా విశ్లేషకునికి విశ్లేషణ కోసం పంపుతుంది."]
["(3) जब धारा 10 की उपधारा (1) या उपधारा (2) के अधीन किसी खाद्य पदार्थ [या अपद्रव्‍य] का नमूना लिया जाए, [तब खाद्य निरीक्षक ठीक बाद के कार्य दिवस तक, यथास्‍थिति, उस खाद्य पदार्थ या अपद्रव्‍य का या दोनों का नमूना] नमूनाकरण के लिए विहित नियमों के अनुसार संबंधित स्‍थानीय क्षेत्र के लोक विश्‍लेषक को भेजेगा ।","(3) సెక్షన్ 10 లోని ఉప-సెక్షన్ (1) లేదా ఉప సెక్షన్ (2) కు లోబడి [ఒక ఆహార పదార్ధము లేదా వ్యర్ధ పదార్ధము లేదా రెండింటి] యొక్క నమూనా తీసుకున్నప్పుడు సూచించబడ్డనియమాలను అనుసరించి సంబంధిత స్థానిక ప్రాంతము యొక్క ప్రజా విశ్లేషకునికి పంపించడం జరుగుతుంది."]
["[(4) धारा 10 की उपधारा (4) के अधीन अभिगृहीत कोई खाद्य पदार्थ, यदि वह उस धारा की उपधारा (4क) के अधीन नष्‍ट नहीं किया गया है तो और उस धारा की उपधारा (6) के अधीन अभिगृहीत कोई अपद्रव्‍य यथासंभव शीघ्रता से और हर हालत में लोक विश्‍लेषक की रिपोर्ट मिलने के पश्‍चात् सात दिन के अन्‍दर मजिस्‍ट्रेट के समक्ष पेश किया जाएगा :]","[(4) సెక్షన్ 10 లోని ఉప-సెక్షన్ (4) ప్రకారం సేకరించిన నామూనాగా ఏదైనా ఆహార పదార్ధము, ఆ సెక్షన్ యొక్క ఉప-సెక్షన్ (4క) కు లోబడి నాశనము చేయబడకపోతే, మరియు ఆ సెక్షన్ యొక్క ఉప-సెక్షన్ (6) కులోబడి పొందిన ఏదైనా స్వాధీనము చేసుకున్న వ్యర్ధ పదార్ధము వీలైనంత త్వరగా మరియు ఎట్టిపరిస్థితులలోనైనా ప్రజా విశ్లేషకుని యొక్క నివేదిక లభించిన వెంటనేఏడు రోజులు/ ఒక వారము లోగా మేజిస్ట్రేట్ సమక్షములో సమర్పించబడుతుంది."]
["परन्‍तु यह कि यदि उस व्‍यक्‍ति द्वारा, जिससे कोई खाद्य पदार्थ अभिगृहीत किया गया है मजिस्‍ट्रेट से इस निमित्त आवेदन किया गया है तो मजिस्‍ट्रेट खाद्य निरीक्षक को लिखित आदेश द्वारा निदेश दे सकेगा कि वह ऐसे पदार्थ को इतने समय के अन्‍दर, जितना आदेश में विनिर्दिष्‍ट किया जाए, उसके समक्ष पेश करे ।","కాని ఆహార పదార్ధమును ఏ వ్యక్తి నుండి స్వాధీనము చేసుకోవడం జరిగిందో, ఆ వ్యక్తి మేజిస్ట్రేట్ కు దీని నిమిత్తము ఒక దరఖాస్తును సమర్పిస్తే, మేజిస్ట్రేట్ ఆహార తనిఖీ అధికారికి వ్రాతపూర్వక ఉత్తర్వు ద్వారా నిర్దేశించవచ్చు, అతను ఆదేశములో నిర్ధారించబడిన సమయము లోగా ఆ ఆహార పదార్ధమును తమ సమక్షములో ప్రవేశపెట్టాలి."]
["[(5) यदि मजिस्‍ट्रेट को ऐसा साक्ष्‍य लेने पर, जैसा लेना वह आवश्‍यक समझे, यह प्रतीत होता है कि—","[(5) ఒకవేళ మేజిస్ట్రేట్ అవసరమని భావించినట్టుగా అలాంటి సాక్ష్యాలను తీసుకుంటే, దాని వలన మనకు ఈ విధముగా తెలుస్తుంది."]
["(क) उपधारा (4) के अधीन उसके समक्ष पेश किया गया खाद्य पदार्थ अपमिश्रित या मिथ्‍या छाप वाला है तो वह आदेश दे सकेगा कि—","(క) ఉప-సెక్షన్ (4) కు లోబడి అతని సమక్షములో సమర్పించిన ఆహారం కల్తీ లేదా తప్పుగా ముద్రించబడితే, మేజిస్ట్రేట్ ఈ విధముగా ఆజ్ఞాపించవచ్చు-"]
["(i) उसे, यथास्‍थिति, केन्‍द्रीय सरकार, राज्‍य सरकार या स्‍थानीय प्राधिकारी के पक्ष में समपहृत कर दिया जाए; या","(i) ఇది కేంద్ర ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం లేదా స్థానిక అధికారముల పక్షమునకు అనుకూలంగా లొంగిపోవాలి; లేదా"]
["(ii) उसे स्‍वामी के या उस व्‍यक्‍ति के जिससे वह अभिगृहीत किया गया था, खर्चे पर नष्‍ट कर दिया जाए जिससे मानव खाद्य के रूप में उसका उपयोग न हो सके; या","(ii) అది మానవ ఆహారముగా ఉపయోగించబడకపోతే దాని యజమాని లేదా ఎవరి ద్వారా అయితే స్వాధీనము చేయబడిందో ఆ వ్యక్తి యొక్క వ్యయంతో నాశనం చేయబడుతుంది; లేదా"]
["(iii) उसका इस प्रकार व्‍ययन किया जाए जिससे प्रवचंक नाम से उसको पुन: विक्रय के लिए अभिदर्शित न किया जा सके या उसका खाद्य के लिए उपयोग न हो सके; या","(iii) ఇది అమ్మకం కోసం ఉపయోగించబడని విధంగా లేదా ఏదైనా మారు పేరు తో తిరిగి అమ్మకము కోసం ప్రదర్శించకూడదు లేదా దానిని ఆహారం కోసం ఉపయోగించబడకూడదు; లేదా"]
["(iv) उसे उसके समुचित नाम से विक्रय किए जाने के लिए या जहां मजिस्‍ट्रेट का समाधान हो जाता है कि वह खाद्य पदार्थ पुन: प्रसंस्‍करण के पश्‍चात् मानव उपभोग के लिए विहित मान के अनुरूप बनाए जा सकने के योग्‍य है वहां ऐसे अधिकारी के, जो आदेश में विनिर्दिष्‍ट किया जाए, पर्यवेक्षण के अधीन पुन: प्रसंस्‍करण के पश्‍चात् विक्रय किए जाने के लिए स्‍वामी को उसके द्वारा प्रतिभुओं सहित या रहित बंधपत्र निष्‍पादित किए जाने पर वापस कर दिया जाए;","(iv) వాటిని సరైన పేరుతో విక్రయించబడటానికి లేదా ఆ ఆహారపదార్ధము పునఃసంవిధానము చేసిన తరువాత మానవ వినియోగం కోసం నిర్దేశించిన విలువకు తయారు చేయబడడానికి యోగ్యముగా ఉన్నాయి, ఎవరైనా అధికారి యొక్క పర్యవేక్షణలో పునఃసంవిధానము జరపబడిన తరువాత అమ్మకము చేయడము కోసం యజమానికి అతని ద్వారా పూచికత్తు తో పాటు లేదా పూచికత్తు లేకుండా బాండ్ ను అమలు చేసినప్పుడు తిరిగి ఇవ్వాలి;"]
["(ख) धारा 10 की उपधारा (6) के अधीन अभिगृहीत और उसके समक्ष पेश किया गया अपद्रव्‍य प्रकटत: इस प्रकार का है कि उसका उपयोग अपमिश्रण के प्रयोजन के लिए किया जा सकता है और उसके कब्‍जे की बाबत, यथास्‍थिति विनिर्माता, वितरक या व्‍यवहारी समाधानप्रद लेखा-जोखा देने में असमर्थ है तो वह उसे, यथास्‍थिति, केन्‍द्रीय सरकार, राज्‍य सरकार या स्‍थानीय प्राधिकारी के पक्ष में सपमहृत करने का आदेश दे सकेगा ।]","(ఖ) సెక్షన్ 10 లోని ఉప-సెక్షన్ (6) ప్రకారము స్వాధీనం చేసుకున్న మరియు వారి సమక్షములో సమర్పించబడిన వ్యర్ధ పదార్ధమును ్ స్పష్టంగా అహారపదార్ధముల కల్తీ యొక్క ప్రయోజనం కోసం వాడబడుతుంది మరియు దాని స్వాధీనానికి సంబంధించి యథాతథముగా, తయారీదారు, పంపిణీదారు లేదా డీలర్ సమాధాన పూర్వకముగా ఏవైనా లేఖలు- పత్రములు ఇవ్వడములో అసమర్ధులైతే,అప్పుడు అతనిని కేంద్ర ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం లేదా స్థానిక అధికారము యొక్క పక్షములకు అనుకూలంగా ఆదేశము ఇవ్వగలరు.]"]
["(6) [यदि मजिस्‍ट्रेट को यह प्रतीत होता है कि कोई ऐसा—","(6) [ఒకవేళ ‌మేజిస్ట్రేట్ కు దానిలో ఏమైనా ఉందని అనిపిస్తే-"]
["(क) खाद्य पदार्थ अपमिश्रित नहीं है, या","(క) ఆహార పదార్ధము కల్తీ కాదు, లేదా"]
["(ख) अपद्रव्‍य जिसका अपद्रव्‍य होना तात्‍पर्यित है, अपद्रव्‍य नहीं है,तो वह व्‍यक्‍ति जिसके कब्‍जे से वह खाद्य पदार्थ या अपद्रव्‍य लिया गया था] उसका प्रत्‍यावर्तन कराने के लिए हकदार होगा और जो वास्‍तविक हानि उसने उठाई है, उससे अधिक न होने वाला इतना प्रतिकर, जितना मजिस्‍ट्रेट उचित समझता है, ऐसी निधि में से जैसी राज्‍य सरकार इस निमित्त निर्दिष्‍ट करे, ऐसे व्‍यक्‍ति को दिलाना मजिस्‍ट्रेट के विवेकाधीन होगा ।","(ఖ) అనుమతించబడనిదిగా లేదా వ్యర్ధ పదార్ధమని భావించడానికి అర్థము ఎవరి స్వాధీనములో అయితే ఆహార పదార్ధము లేదావ్యర్ధ పదార్ధము తీసుకోబడిందో ఆ వ్యక్తి దాని ప్రత్యామ్నాయము చేయడానికి భాధ్యుడవుతాడు మరియు మరియు వాస్తవముగా ఏ నష్టమును అతను భరించాడో, దానికన్నా ఎక్కువగ్ మేజిస్ట్రేట్ సముచితమని భావించే, అంత మొత్తములో అటువంటి రాష్ట్ర ప్రభుత్వము దీని నిమిత్తము ఆదేశములు జారీ చేయడం, అటువంటి వ్యక్తికి అది ఇప్పించడం మేజిస్ట్రేట్ యిక్క వివేకము పై ఆధారపడి ఉంటుంది."]
["12. क्रेता द्वारा खाद्य का विश्‍लेषण कराया जा सकना—","12. ఆహారాన్ని కొనుగోలుదారుని ద్వారా విశ్లేషణ జరిపించవచ్చు-"]
["इस अधिनियम में अन्‍तर्विष्‍ट किसी बात के बारे में यह अभिधारित नहीं किया जाएगा कि वह किसी खाद्य पदार्थ के क्रेता को जो खाद्य निरीक्षक न हो [या मान्‍यताप्राप्‍त उपभोक्‍ता संगम हो और चाहे क्रेता उस संगम का सदस्‍य हो या नहीं । ऐसी फीस देकर जैसी विहित की जाए, ऐसे पदार्थ का लोक विश्‍लेषण कराने और लोक विश्‍लेषक से उसके विश्‍लेषण की रिपोर्ट प्राप्‍त करने से रोकती है :","ఆహార తనిఖీ అధికారి/ ఫుడ్ ఇన్స్పెక్టర్ [లేదా గుర్తింపు పొందిన వినియోగదారుల సంఘం మరియు కొనుగోలుదారు ఆ సంఘంలో సభ్యుడుగా ఉన్నా లేకపోయినా] ఏదైనా ఆహారం కొనుగోలుదారుకు సూచించడానికి ఈ చట్టంలో ఏ విషయము దానిని నిర్ధారించదు. సూచించిన రుసుములను చెల్లించడం ద్వారా, అటువంటి పదార్ధం యొక్క బహిరంగ విశ్లేషణను మరియు దాని విశ్లేషణ యొక్క నివేదికను ప్రజా విశ్లేషకుడి నుండి స్వీకరించకుండా నిరోధిస్తుంది:"]
["परंतु तब जबकि ऐसा [क्रेता या मान्‍यताप्राप्‍त उपभोक्‍ता संगम] ऐसे पदार्थ का इस प्रकार विश्‍लेषण कराने के अपने आशय की इत्तिला क्रय के समय विक्रेता को दे देता है :","అటువంటి [కొనుగోలుదారు లేదా గుర్తింపు పొందిన వినియోగదారుల సంఘం] కొనుగోలు సమయంలో విక్రేతకు అటువంటి పదార్థాన్ని విశ్లేషించాలనే ఉద్దేశ్యాన్ని నోటీసు ఇచ్చినప్పుడు మాత్రమే ఈ విధముగా జరుగుతుంది."]
["परन्‍तु यह और कि धारा 11 की उपधारा (1), उपधारा (2) और उपधारा (3) के उपबन्‍ध खाद्य पदार्थ के ऐसे [क्रेता या मान्‍यताप्राप्‍त उपभोक्‍ता संगम को जो ऐसे पदार्थ का इस प्रकार विश्‍लेषण कराने का आशय रखता है, यावत्‍साध्‍य ऐसे लागू होंगे जैसे वे ऐसे खाद्य निरीक्षक को लागू हैं जो खाद्य का नमूना विश्‍लेषणार्थ लेता है :","సెక్షన్ 11 లోని ఉప-సెక్షన్ (1), ఉప-సెక్షన్ (2) మరియు ఉప- సెక్షన్ (3) యొక్క నిబంధనలు [కొనుగోలుదారు లేదా గుర్తింపు పొందిన వినియోగదారుల సంఘమునకు అటువంటి ఆహార పదార్థాన్ని విశ్లేషించడానికి ఉద్దేశించినవి, ఈ చట్టములు వర్తించే విధంగా విశ్లేషణ కోసం ఆహార నమూనాను తీసుకునే అటువంటి ఫుడ్ ఇన్స్పెక్టర్/ ఆహార తనిఖీ అధికారికి కూడా ఈ చట్టములు వర్తిస్తాయి."]
["परन्‍तु यह और भी कि यदि लोक विश्‍लेषक की रिपोर्ट यह दर्शित करती है कि खाद्य पदार्थ अपमिश्रित है, तो [क्रेता या मान्‍यताप्राप्‍त उपभोक्‍ता संगम] इस धारा के अधीन अपने द्वारा दी गई फीसों का प्रतिदाय पाने का हकदार होगा ।","ఇంకా ప్రజా విశ్లేషకుని యొక్క నివేదిక ప్రకారం ఆహారం కల్తీ అని నిరూపిస్తే, [కొనుగోలుదారు లేదా గుర్తింపు పొందిన వినియోగదారుల సంఘం] ఈ సెక్షన్ ప్రకారం అతను చెల్లించిన రుసుముల యొక్క వాపసుకి అర్హులు."]
["इस धारा और धारा 20 के प्रयोजनों के लिए “मान्‍यताप्राप्‍त उपभोक्‍ता संगम” से कंपनी अधिनियम, 1956 (1956 का 1) या तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि के अधीन रजिस्‍ट्रीकृत स्‍वैच्‍छिक उपभोक्‍ता संगम अभिप्रेत है ।]","ఈ సెక్షన్ మరియు సెక్షన్ 20 యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, \"గుర్తింపు పొందిన వినియోగదారుల సంఘం\" అంటే కంపెనీల చట్టం, 1956 (1956 లో 1) లేదా ఆ సమయానికి అమలులో ఉన్న ఏదైనా ఇతర చట్టం క్రింద నమోదు చేయబడిన స్వచ్ఛంద వినియోగదారుల సంఘం.]"]
["13. लोक विश्‍लेषक की रिपोर्ट—","13. ప్రజా విశ్లేషకుని యొక్క నివేదిక-"]
["[(1) लोक विश्‍लेषक विश्‍लेषण के लिए उसे भेजे गए किसी खाद्य पदार्थ के विश्‍लेषण के परिणाम की रिपोर्ट, ऐसे प्ररूप में, जो विहित किया जाए, स्‍थानीय (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी को देगा ।","[(1) ప్రజా విశ్లేషకునికి విశ్లేషణ కోసం తనకు పంపబడిన ఏదైనా ఆహారం యొక్క విశ్లేషణ ఫలితాన్ని సూచించబడిన రూపంలో స్థానిక (ఆరోగ్య) అధికారానికి నివేదించాలి."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन विश्‍लेषण के परिणाम की इस आशय की रिपोर्ट मिलने पर कि खाद्य पदार्थ अपमिश्रित है, स्‍थानीय (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी उस व्‍यक्‍ति के जिससे खाद्य पदार्थ के नमूने लिए गए थे तथा उस व्‍यक्‍ति के, यदि कोई हो, जिसका नाम, पता और अन्‍य विशिष्‍टियां धारा 14क के अधीन प्रकट की गई हों, विरुद्ध अभियोजन चलाने के पश्‍चात्, यथास्‍थिति, ऐसे व्‍यक्‍ति को या व्‍यक्‍तियों को विश्‍लेषण के परिणाम की रिपोर्ट की एक प्रति ऐसी रीति से, जो विहित की जाए, ऐसे व्‍यक्‍ति या व्‍यक्‍तियों को यह सूचित करते हुए भेजेगा कि वे दोनों या उनमें से कोई यदि चाहे तो रिपोर्ट की प्रति मिलने की तारीख से दस दिन की अवधि के अन्‍दर न्‍यायालय को यह आवेदन कर सकते हैं कि स्‍थानीय (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी द्वारा रखे गए खाद्य पदार्थ के नमूने का केन्‍द्रीय खाद्य प्रयोगशाला से विश्‍लेषण कराया जाए ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) ప్రకారం విశ్లేషణ ఫలితం యొక్క నివేదికను స్వీకరించినప్పుడు, ఆహార నమూనా తీసుకున్న వ్యక్తి యొక్క స్థానిక (ఆరోగ్య) అధికారం మరియు ఆ వ్యక్తి ఏదైనా ఉంటే, ఒక వ్యక్తి పేరు, చిరునామా మరియు ఇతర వివరాలను సెక్షన్ 14 క ప్రకారం, ప్రాసిక్యూషన్ తరువాత, కేసు రూపములో బహిర్గతం చేస్తే, విశ్లేషణ ఫలితము, నివేదిక యొక్క ప్రతిని అటువంటి వ్యక్తికి లేదా వ్యక్తులకు సూచించిన విధంగా, అటువంటి వ్యక్తి లేదా నివేదిక యొక్కప్రతిని స్వీకరించిన తేదీ నుండి పది రోజుల వ్యవధిలో వ్యక్తులు న్యాయస్థానమునకు ఒక దరఖాస్తును పంపవచ్చు, వారికి లేదా రెండూ, ఏదైనా ఉంటే, స్థానిక (ఆరోగ్య) అథారిటీ ఉంచిన ఆహార పదార్థాల నమూనాల విశ్లేషణ సెంట్రల్ ఫుడ్ లాబొరేటరీ/ కేంద్ర ఆహార ప్రయోగశాల ద్వారా జరగాలి."]
["(2क) जब न्‍यायालय को उपधारा (2) के अधीन आवेदन किया जाता है तब न्‍यायालय स्‍थानीय (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी से अपेक्षा करेगा कि वह नमूने के उस भाग या उन भागों को जो उक्‍त प्राधिकारी द्वारा रखे गए हों, भेज दे तथा ऐसी अध्‍यपेक्षा की जाने पर उक्‍त प्राधिकारी उस अध्‍यपेक्षा के मिलने की तारीख से पांच दिन की अवधि के अन्‍दर न्‍यायालय को नमूने के भाग भेजा देगा ।","(2క) ఉప-సెక్షన్ (2) ప్రకారము న్యాయస్థానమునకు దరఖాస్తు చేయబడినప్పుడు, న్యాయస్థానము స్థానిక(ఆరోగ్య) సంస్థ ను ఆ అధికారి స్వాధీనములో ఉంచబడ్డ నమూనాల యొక్క భాగము లేదా భాగములు పంపించమని కోరుతుంది మరియు అటువంటి అభ్యర్థనను స్వీకరించిన తేదీ నుండి ఐదు రోజుల వ్యవధిలో ఆ ప్రాధికార సంస్థ తన వద్దనున్న నమూనా యొక్క భాగాలను కోర్టుకు పంపుతుంది."]
["(2ख) उपधारा (2क) के अधीन स्‍थानीय (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी से नमूने के भाग या भागों के मिलने पर न्‍यायालय पहले यह अभिनिश्‍चित करेगा कि धारा 11 की उपधारा (1) के खण्‍ड (ख) में यथा उपबन्‍धित चिह्न और मुहर या बंधन ज्‍यों के त्‍यों हैं और, यथास्‍थिति, हस्‍ताक्षर या अंगूठे की छाप को बिगाड़ा नहीं गया है और वह, यथास्‍थिति, नमूने के भाग या भागों में से एक भाग को अपनी मुहर लगाकर केन्‍द्रीय खाद्य प्रयोगशाला निदेशक को भेजेगा जो तब नमूने के भाग की प्राप्‍ति की तारीख से एक मास के अन्‍दर विहित प्ररूप में न्‍यायालय को एक प्रमाणपत्र भेजेगा जिसमें विश्‍लेषण का परिणाम विनिर्दिष्‍ट होगा ।","(2 ఖ) ఉప-సెక్షన్ (2 క) కింద స్థానిక (ఆరోగ్య) ప్రాధికార సంస్థ నుండి ఒక నమూనా యొక్క భాగం లేదా భాగాలను స్వీకరించినప్పుడు, సెక్షన్ 11 లోని ఉప-సెక్షన్ (1) లోని భాగము (ఖ) లో అందించినట్లుగా ముద్ర మరియు సీల్ లేదా బాండ్ ఉందా అని న్యాయస్థానము మొదట నిర్ణయిస్తుంది. మరియు, సంతకం లేదా బొటనవేలు ముద్ర మరియు యథాతథ స్థితి, నమూనా యొక్క భాగము లేదా భాగములలో ఒక భాగమునకు తమ ముద్రను వేసి కేంద్ర ఆహార ప్రయోగశాల సంచాలకునికి పంపిస్తారు అవి అప్పుడు నమూనా యొక్క భాగమును స్వీకరించిన తేదీ నుండి ఒక మాసము లోపల సూచించిన రూపములో న్యాయస్థానమునకు ఒక ధృవపత్రమును పంపిస్తారు ఆ తరువాత ఆ భాగమును నాశనము చేస్తారు:"]
["(2ग) जहां न्‍यायालय को नमूने के दो भाग भेजे गए हैं और न्‍यायालय द्वारा उपधारा (2ख) के अधीन केन्‍द्रीय खाद्य प्रयोगशाला निदेशक को नमूने का केवल एक ही भाग भेजा गया है वहां न्‍यायालय यथाशक्‍यशीघ्र शेष भाग को स्‍थानीय (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी को वापस कर देगा और वह प्राधिकारी न्‍यायालय द्वारा केन्‍द्रीय खाद्य प्रयोगशाला निदेशक से प्रमाणपत्र प्राप्‍त किए जाने के पश्‍चात् उस भाग को नष्‍ट कर देगा :","(2గ) ఇక్కడ నమూనా యొక్క రెండు భాగాలు కోర్టుకు పంపబడ్డాయి మరియు నమూనాలో ఒక భాగాన్ని మాత్రమే ఉప-సెక్షన్ (2ఖ) కు లోబడి సెంట్రల్ ఫుడ్ లాబొరేటరీ డైరెక్టర్/ కేంద్ర ఆహార ప్రయోగశాల యొక్క సంచాలకునికి‌ న్యాయస్థానము పంపిస్తుంది, మిగిలిన భాగం స్థానిక (ఆరోగ్య) ప్రాధికార సంస్థ వెంటనే న్యాయస్థానమునకు పంపిస్తుంది, సెంట్రల్ ఫుడ్ లాబొరేటరీ /కేంద్ర ఆహార ప్రయోగశాల సంచాలకుని నుండి న్యాయస్థానము ధృవీకరణ పత్రము పొందిన తరువాత ఆ భాగమును నాశనము చేస్తుంది."]
["परन्‍तु जहां न्‍यायालय द्वारा केन्‍द्रीय खाद्य प्रयोगशाला निदेशक को भेजा गया नमूने का भाग खो जाता है या खराब हो जाता है वहां न्‍यायालय स्‍थानीय (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी से अपेक्षा करेगा कि वह नमूने के भाग को, यदि कोई हो, जिसे उसने प्रतिधारित किया हो, न्‍यायालय को भेज दे और उसकी प्राप्‍ति पर न्‍यायालय उपधारा (2ख) में उपबंधित रीति से कार्यवाही करेगा ।","సెంట్రల్ ఫుడ్ లాబొరేటరీ/కేంద్ర ఆహార ప్రయోగశాల సంచాలకునికి న్యాయస్థానము పంపిన నమూనాలో కొంత భాగం పోగొట్టుకున్నా లేదా చెడిపోయినా, స్థానిక (ఆరోగ్య) ప్రాధికార సంస్థ నమూనా యొక్క భాగాన్ని ఏదైనా కలిగి ఉంటే, దానిని పంపించమని ఆ సంస్థను న్యాయస్థానము కోరుతుంది మరియు దానిని స్వీకరించినట్టుగా రశీదుపై కోర్టు ఉప విభాగం (2 బి) లో అందించిన పద్ధతిలో దర్యాప్తును జరుపుతుంది."]
["(2घ) न्‍यायालय अभियोजन के सम्‍बन्‍ध में उसके समक्ष लम्‍बित किन्‍हीं कार्यवाहियों को तब तक आगे जारी नहीं रखेगा जब तक केन्‍द्रीय खाद्य प्रयोगशाला निदेशक से विश्‍लेषण के परिणाम का प्रमाणपत्र नहीं मिल जाता ।","(2 ఘ) సెంట్రల్ ఫుడ్ లాబొరేటరీ డైరెక్టర్/ కేంద్రీయ ఆహార ప్రయోగశాల సంచాలకుల నుండి విశ్లేషణ ఫలితము యొక్క ధృవీకరణ పత్రం వచ్చేవరకు ప్రాసిక్యూషన్‌కు సంబంధించి న్యాయస్థానము అతని ముందు వాయిదాలో ఉన్న ఎటువంటి చర్యలను కొనసాగించదు."]
["(2ङ) यदि खाद्य निरीक्षक की कोई रिपोर्ट है और उस पर विचार करने के पश्‍चात् या अन्‍यथा स्‍थानीय (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी की यह राय है कि उपधारा (1) के अधीन लोक विश्‍लेषक द्वारा दी गई रिपोर्ट गलत है तो उक्‍त प्राधिकारी नमूने के भागों में से, जो उसने रखे हों, एक भाग को विश्‍लेषण के लिए किसी अन्‍य लोक विश्‍लेषक को भेजेगा और यदि उस अन्‍य लोक विश्‍लेषक की उस नमूने के उस भाग के विश्‍लेषण के परिणाम की रिपोर्ट इस आशय की है कि वह खाद्य पदार्थ अपमिश्रित है तो उपधारा (2) से लेकर उपधारा (2घ) तक के उपबन्‍ध यावत्‌शक्य लागू होंगे ।]","(2ఙ) ఫుడ్ ఇన్స్పెక్టర్ యొక్క నివేదిక ఉంటే మరియు దానిని పరిశీలించిన తరువాత లేదా ఇతర స్థానిక (ఆరోగ్య) ప్రాధికారసంస్థ ఉప సెక్షన్(1) ప్రకారముగా ప్రజా విశ్లేషకులు ఇచ్చిన నివేదిక తప్పు అభిప్రాయ పడితే, పైన ఇవ్వబడిన ప్రాధికార సంస్థ వద్ద ఉంచబడిన నమూనా యొక్క భాగముల నుండి ఒక భాగమును విశ్లేషణ కోసం వేరే విశ్లేషకుని వద్దకు పంపబడుతుంది మరియు ఆ విశ్లేషకుడు ఆ నమూనా యొక్క ఆ భాగము యొక్క విశ్లేషణా ఫలితము యొక్క నివేదికలో ఆ ఆహార పదార్ధ నమూనా కల్తీ పదార్ధముగా నిర్ధారించబడినప్పుడు ఉప సెక్షన్(2) నుండి ఉపసెక్షన్(2 ఘ) వరకు ఉన్న నిబంధనలు శక్త్యానుసారము వర్తించబడతాయి."]
["(3) केन्‍द्रीय खाद्य प्रयोगशाला निदेशक द्वारा [8][उपधारा (2ख) के अधीन] दिया गया प्रमाणपत्र लोक विशेषक द्वारा उपधारा (1) के अधीन दी गई रिपोर्ट को अतिष्‍ठित कर देगा ।","(3) సెంట్రల్ ఫుడ్ లాబొరేటరీ డైరెక్టర్/ కేంద్ర ఆహార ప్రయోగశాల సంచాలకులు [8] ఉప సెక్షన్ (2 ఖ) ప్రకారం] ఇచ్చిన ధృవ పత్రము ప్రజావిశ్లేషకులు ఉప సెక్షన్ (1)ప్రకారం ఇచ్చిన నివేదికను అధిగమిస్తుంది."]
["(4) जहां केन्‍द्रीय खाद्य प्रयोगशाला निदेशक से [9][उपधारा (2ख) के अधीन] अभिप्राप्‍त प्रमाणपत्रइस अधिनियम या भारतीय दंड संहिता (1860 का 45) की धारा 272 से लेकर 276 तक की धाराओं के अधीन किसी कार्यवाही में पेश किया जाता है, वहां विश्‍लेषणार्थ लिए गए खाद्य के नमूने के किसी भाग को ऐसी कार्यवाही में पेश करना आवश्‍यक नहीं होगा ।","(4) సెంట్రల్ ఫుడ్ లాబొరేటరీ డైరెక్టర్/ కేంద్ర ఆహార ప్రయోగశాల సంచాలకులు [9] [ఉప-సెక్షన్ (2 బి)] నుండి ఈ చట్టం యొక్క సెక్షన్ 272 నుండి 276 లేదా ఇండియన్ పీనల్ కోడ్/ భారతీయ శిక్షాస్మృతి (1860 లో 45) అధీనములో ఏదైనా దర్యాప్తులో ప్రవేశపెట్టడం జరుగుతుంది, అక్కడ విశ్లేషణ కోసం తీసుకోబడిన ఆహార పదార్ధ నమూనాలో ఏ భాగాన్నైనా సమర్పించవలసిన అవసరము లేదు."]
["(5) कोई दस्‍तावेज जो लोक विश्‍लेषक द्वारा हस्‍ताक्षरित रिपोर्ट तात्‍पर्यित है जब तक वह उपधारा (3) के अधीन अतिष्‍ठित न हो चुकी हो या कोई दस्‍तावेज जो केन्‍द्रीय खाद्य प्रयोगशाला निदेशक द्वारा हस्‍ताक्षरित प्रमाणपत्र होनी तात्‍पर्यित है इस अधिनियम के अधीन या भारतीय दंड संहिता (1860 का 45) की धारा 272 से लेकर 276 तक की धाराओं के अधीन किसी कार्यवाही में उन तथ्‍यों के साक्ष्‍य के रूप में प्रयुक्‍त की जा सकेगी जो उसमें वर्णित हो :","(5) ఉప సెక్షన్ (3)కు లోబడి అధిగమించబడే వరకు ప్రజా విశ్లేషకులు సంతకం చేసిన నివేదిక లేదా సెంట్రల్ ఫుడ్ లాబొరేటరీ డైరెక్టర్/ కేంద్ర ఆహారప్రయోగ సంస్థ సంచాలకులు సంతకం చేసిన ద్ఃరువపత్రము లేదా ఏదైనా పత్రం ఈ చట్టం లేదా భారత శిక్షాస్మృతికి(1860 లో 45), 272 నుండి 276 సెక్షన్ల కు లోబడి తీసుకున్న ఏదైనా చర్యలో, అందులో వివరించిన వాస్తవాలకు సాక్ష్యంగా ఉపయోగించవచ్చు:"]
["[परन्‍तु धारा 16क उपधारा (1क) के परन्‍तुक में निर्दिष्‍ट किसी खाद्य पदार्थ के नमूने के भाग के विश्‍लेषण के सम्‍बन्‍ध में प्रमाणपत्र न होने वाली] कोई दस्‍तावेज, जो केन्‍द्रीय खाद्य प्रयोगशाला निदेशक द्वारा हस्‍ताक्षरित प्रमाणपत्र होनी तात्‍पर्यित है, उसमें वर्णित तथ्‍यों का अन्‍तिम और निश्‍चायक साक्ष्‍य होगी ।]","[కానీ సెక్షన్ 16 క యొక్క ఉప-సెక్షన్ (1 క) నిబంధనలో పేర్కొన్న ఆహార వస్తువు యొక్క నమూనా యొక్క విశ్లేషణకు సంబంధించిన ధృవ పత్రము లేకపోవడం] సెంట్రల్ ఫుడ్ లాబొరేటరీ డైరెక్టర్ సంతకం చేసిన ధృవపత్రం లేదా పత్రం అంటే, అందులో పేర్కొన్న వాస్తవాల యొక్క తుది మరియు నిశ్చయాత్మకమైన ఆధారాలు కలిగి ఉన్న పత్రము లేదా సాక్ష్యము.]"]
["इस धारा में और धारा 16 की उपधारा (1) के खण्‍ड (च) में “केन्‍द्रीय खाद्य प्रयोगशाला निदेशक” के अन्‍तर्गत वह अधिकारी भी होगा जो इस धारा के प्रयोजनों के लिए केन्‍द्रीय सरकार से मान्‍यता प्राप्‍त किसी खाद्य प्रयोगशाला का उस समय भारसाधक है (चाहे वह किसी भी नाम से ज्ञात हो) ।]","ఈ విభాగంలో మరియు సెక్షన్ 16 లోని సబ్ సెక్షన్ (1) లోని భాగము (చ) లో, \"సెంట్రల్ ఫుడ్ లాబొరేటరీ డైరెక్టర్/ ఆహార ప్రయోగశాల సంచాలకులు\" ఈ సెక్షన్ యొక్క ప్రయోజనాల కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం గుర్తించిన ఏదైనా ఆహార ప్రయోగశాల బాధ్యత కలిగిన అధికారిని కూడా కలిగి ఉంటుంది ( అది ఏ పేరుతో తెలిసినా సరే).]"]
["[14. विनिर्माताओं, वितरकों और व्‍यवहारियों द्वारा वारण्‍टी दिया जाना—","[14. తయారీదారులు, పంపిణీదారులు మరియు వ్యాపారుల వారంటీ ఇవ్వబడటం—"]
["किसी खाद्य पदार्थ का कोई भी [10][विनिर्माता या वितरक या व्‍यवहारी] ऐसा पदार्थ किसी विक्रेता को तब तक विक्रय नहीं करेगा जब तक कि वह भी ऐसे पदार्थ की प्रकृति और क्‍वालिटी के बारे में विहित प्ररूप में लिखित वारण्‍टी विक्रेता को नहीं दे देता :","ఏదైనా ఆహార పదార్ధం యొక్క ఏదైనా[10] [తయారీదారు లేదా పంపిణీదారు లేదా డీలర్] అటువంటి పదార్ధమునుఎవరైనా అమ్మకముదారునికి ఆ పదార్ధం యొక్క స్వభావం మరియు నాణ్యత గురించి నిర్ణీత రూపంలో వ్రాతపూర్వక వారంటీని కూడా ఇవ్వకపోతే అమ్మరు:"]
["[परन्‍तु किसी खाद्य पदार्थ के विक्रय के सम्‍बन्‍ध में कोई बिल, कैश मेमो या बीजक, जो ऐसे पदार्थ के विनिर्माता या वितरक या व्‍यवहारी ने उसके विक्रेता को दिया हो, इस धारा के अधीन ऐसे विनिर्माता, वितरक या व्‍यवहारी द्वारा दी गई वारण्‍टी समझा आएगा ।]","[కానీ ఒక ఆహార వస్తువు అమ్మకానికి సంబంధించి ఏదైనా బిల్లు, నగదు రశీదు లేదా ఇన్-వాయిస్, అటువంటి పదార్థం యొక్క తయారీదారు లేదా పంపిణీదారు లేదా డీలర్ దాని విక్రేతకు ఇచ్చినట్లయితే, ఈ సెక్షన్ అధీనములో అటువంటి తయారీదారు, పంపిణీదారు లేదా డీలర్ ఇచ్చిన వారంటీగా పరిగణించబడుతుంది.]"]
["स्‍पष्‍टीकरण—","వివరణ-"]
["इस धारा में, धारा 19 की उपधारा (2) में और धारा 20क में “वितरक” शब्‍द के अन्‍तर्गत कमीशन अभिकर्ता भी होगा ।","ఈ సెక్షన్ లో, సెక్షన్ 19 లోని ఉప-సెక్షన్ (2) లో మరియు సెక్షన్ 20 క లో \"డిస్ట్రిబ్యూటర్/ పంపిణీదారుడు\" అనే పదం కింద కమిషన్ ఏజెంట్ కూడా ఉండాలి."]
["14क. विक्रेता द्वारा उस व्‍यक्‍ति का नाम आदि प्रकट किया जाना जिससे खाद्य पदार्थ क्रय किया गया था—","14క. ఆహార పదార్ధము కొనుగోలు చేసిన వ్యక్తి యొక్క పేరు విక్రేత ద్వారా వెల్లడించబడటం—"]
["किसी खाद्य पदार्थ का प्रत्‍येक विक्रेता यदि उससे अपेक्षा की जाए, तो खाद्य निरीक्षक को उस व्‍यक्‍ति का नाम, पता और अन्‍य विशिष्‍टियां प्रकट करेगा जिससे उसने वह खाद्य पदार्थ क्रय किया ।]","ఆహార వస్తువు యొక్క ప్రతి అమ్మకందారుడు, అతను ఆహార వస్తువును కొనుగోలు చేసిన వ్యక్తి యొక్క పేరు, చిరునామా మరియు ఇతర వివరాలను ఫుడ్ ఇన్స్పెక్టర్ కు వెల్లడిస్తాడు.]"]
["15. खाद्य विषाक्‍तता की अधिसूचना—","15. విషాహారము యొక్క చట్టము—"]
["[केन्‍द्रीय सरकार या राज्‍य सरकार] शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा ऐसे चिकित्‍सा व्‍यवसायियों से जो उस अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट किसी स्‍थानीय क्षेत्र में अपनी वृत्ति कर रहे हों यह अपेक्षा कर सकेगी कि वे अपने संज्ञान में आने वाली खाद्य विषाक्‍तता की उन घटनाओं की रिपोर्ट ऐसे अधिकारी को दें जो उस अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट किया जाए ।","[కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం] అధికారిక పత్రములో ప్రకటన ద్వారా, ఆ ప్రకటనలో పేర్కొన్న ఏదైనా స్థానిక ప్రాంతంలో తమ వృత్తిని కొనసాగిస్తున్న అటువంటి వైద్య నిపుణులు లేదా అటువంటి అధికారుల దృష్టికి ఆ ప్రకటన్అలో పేర్కొన్న విధముగా ఆహార విషపూరిత సంఘటనలను నివేదించాల్సిన అవసరం ఉంది."]
["16. शास्‍तियां—","16. జరిమానాలు-"]
["[(1) उपधारा (1क) के उपबन्‍धों के अधीन रहते हुए यह है कि यदि कोई व्‍यक्‍ति—","[(1) ఉప-విభాగం (1క) యొక్క నిబంధనలకు ఎవరైనా వ్యక్తి—"]
["(क) चाहे स्‍वयं या अपने निमित्त किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति के द्वारा किसी ऐसे खाद्य पदार्थ का—","(క) తన స్వంత కారణాల వల్లనైనా లేదా తన కోసం వేరే వ్యక్తి ద్వారానైనా అటువంటి ఆహారపదార్ధము-"]
["(i) जो धारा 2 के खण्‍ड (iक) के उपखण्‍ड (ड) के अर्थ में अपमिश्रित है या उस धारा के खण्‍ड (ix) के अर्थ में मिथ्‍या छाप वाला है अथवा जिसका विक्रय इस अधिनियम के या इसके अधीन बनाए गए किसी नियम के उपबन्‍धों के अधीन अथवा खाद्य (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी के आदेश से प्रतिषिद्ध है;","(i) ఇది సెక్షన్ 2 లోని భాగము(iక) యొక్క ఉప- సెక్షన్ (ఙ) యొక్క అర్ధంలో లేదా ఆ సెక్షన్ యొక్క భాగము (ix) యొక్క అర్ధంలో తప్పుగా ముద్రించబడినా లేదా ఏదైనా ఆహారపదార్ధము యొక్క విక్రయము ఈ చట్టమునకు లేదా ఈ చట్టమునకు అధీనములో చేయబడఏ ఏదైనా నియమము యొక్క నిబంధనలకు లోబడి లేదా ఆహార(ఆరోగ్య) ప్రాధికార సంస్థ అధికారి యొక్క ఆదేశం ద్వారా నిషేధించబడింది."]
["(ii) जो उपखण्‍ड (i) में निर्दिष्‍ट खाद्य पदार्थ से भिन्‍न है, इस अधिनियम के या इसके अधीन बनाए गए किसी नियम के उपबंधों में से किसी का उल्‍लंघन करते हुए, भारत में आयात करेगा या विक्रयार्थ विनिर्माण करेगा या भंडारकरण, विक्रय या वितरण करेगा; या","(ii) ఇది ఉప- భాగము (i) లో పేర్కొన్న ఆహార పదార్ధములకు భిన్నంగా ఉంటుంది, ఈ చట్టం యొక్క లేదా దీనికి లోబడి చేసిన ఏవైనా నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తూ, భారత దేశంలో ఆహార పదార్ధము యొక్క ఎగుమతి చేసినా లేదా నిల్వ చేసినా, అమ్మకం లేదా పంపిణీ చేసినా; లేదా "]
["(ख) चाहे स्‍वयं या अपने निमित्त किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति के द्वारा किसी ऐसे अपद्रव्‍य का जो स्‍वास्‍थ्‍य के लिए हानिकारक नहीं है भारत में आयात करेगा या विक्रयार्थ विनिर्माण करेगा या भण्‍डारकरण, विक्रय या वितरण करेगा; या","(ఖ) ఆరోగ్యానికి హాని కలిగించని వ్యర్థాలను స్వయంగా లేదా తన తరపున మరే ఇతర వ్యక్తి అయినా భారతదేశంలో దిగుమతి చేసినా లేదా తయారు చేసినా, లేదా నిల్వ చేసినా, అమ్మకము లేదా పంపిణీ చేసినా; లేదా"]
["(ग) किसी खाद्य निरीक्षक को इस अधिनियम द्वारा प्राधिकृत रूप से नमूने लेने से रोकेगा; या","(గ) ఈ చట్టం ద్వారా అధికారం పొందిన నమూనాలను ఫుడ్ ఇన్స్పెక్టర్ తీసుకోకుండా నిరోధించడం; లేదా"]
["(घ) किसी खाद्य निरीक्षक को इस अधिनियम के द्वारा या अधीन उसे प्रदत्त किसी अन्‍य शक्‍ति का प्रयोग करने से रोकेगा; या","(ఘ) ఈ చట్టం ద్వారా లేదా ఈ చట్టమునకు లోబడి ఏ ఫుడ్ ఇన్స్పెక్టర్ తనకు లభించిన ఇతర అధికారాన్ని ఉపయోగించకుండా అడ్డుకున్నా; లేదా"]
["(ङ) किसी खाद्य पदार्थ का विनिर्माता होते हुए किसी अपद्रव्‍य की जो स्‍वास्‍थ्‍य के लिए हानिकर नहीं है, अपने कब्‍जे में या अपने अधिभोगाधीन किसी परिसर में रखेगा, या","(ఙ) ఆరోగ్యానికి హానికరం కాని ఏదైనా ఆహార తయారీదారుగా ఉండటం, దాని ఆధీనంలో లేదా ఆక్రమించిన ప్రాంగణంలో ఉంచడం, లేదా"]
["(च) केन्‍द्रीय खाद्य प्रयोगशाला निदेशक द्वारा या किसी लोक विश्‍लेषक द्वारा की गई किसी परख या विश्‍लेषण की किसी रिपोर्ट या प्रमाणपत्र का अथवा उसके किसी उद्धरण का उपयोग किसी खाद्य पदार्थ के विज्ञापन के प्रयोजनों के लिए करेगा, या","(చ) ఆహార పదార్థం యొక్క ప్రకటనల ప్రయోజనాల కోసం, సెంట్రల్ ఫుడ్ లాబొరేటరీ డైరెక్టర్ లేదా ప్రజా విశ్లేషకులు లేదా దాని యొక్క ఏదైనా మెరుగుదల కోసం చేసిన ఏదైనా పరీక్ష లేదా విశ్లేషణ యొక్క ఏదైనా నివేదిక లేదా ధృవీకరణ పత్రాన్ని ఉపయోగించడం;"]
["(छ) चाहे स्‍वयं या अपने निमित्त किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति के द्वारा किसी ऐसे खाद्य पदार्थ के सम्‍बन्‍ध में, जो उसके द्वारा विक्रय किया गया हो, मिथ्‍या वारंटी विक्रेता को देगा,","(ఛ) తాను స్వంతముగా లేదా తన నిమిత్తము వేరే ఇతర వ్యక్తి ద్వారా విక్రయించబడిన ఏదైనా ఆహార వస్తువు తరపున, విక్రేతకు తప్పుడు వారంటీ ఇచ్చినా,"]
["तो वह उस किसी शास्‍ति के अतिरिक्‍त, जिससे वह धारा 6 के उपबन्‍धों के अधीन दण्‍डनीय हो, कारावास से, जिसकी अवधि छह मास से कम नहीं होगी किन्‍तु तीन वर्ष तक की हो सकेगी और जुर्माने से, जो एक हजार रुपए से कम नहीं होगा, दण्‍डनीय होगा :","ఇటువంటి నేరముల నిమిత్తము సెక్షన్ 6 లోని నిబంధనల ప్రకారం అతను వెయ్యి రూపాయల కన్నా తక్కువ కాని జరిమానాతో పాటు, ఆరు నెలల నుండి మూడు సంవత్సరాల వరకు కారాగారవాసముతో శిక్షించబడతారు."]
["परन्‍तु यह कि—","కాని అది-"]
["(i) यदि अपराध खण्‍ड (क) के उपखण्‍ड (i) के अधीन है और ऐसे कारणों से, जो मानवीय नियंत्रण के बाहर हैं, अपमिश्रित ऐसे पदार्थ के सम्‍बन्‍ध में है, जो प्राथमिक खाद्य है या धारा 2 के खण्‍ड (ix) के उपखण्‍ड (ट) के अर्थ में मिथ्‍या छाप वाले खाद्य पदार्थ के सम्‍बन्‍ध में है; या","(i) నేరం నిబంధన (క) యొక్క ఉప-నిబంధన (ఐ) కి లోబడి ఉంటే మరియు మానవ నియంత్రణకు వెలుపల ఉన్న కారణాల వల్ల, కల్తీ పదార్థానికి సంబంధించి, ఇది సెక్షన్ 2 యొక్క ప్రాధమిక ఆహారం లేదా నిబంధన (ix) ఉప-నిబంధన (ట) యొక్క అర్థం తప్పుడు ముద్రణతో ఆహారానికి సంబంధించి ఉంటుంది; లేదా"]
["(ii) यदि अपराध खण्‍ड (क) के उपखण्‍ड (ii) के अधीन है, किन्‍तु धारा 23 की उपधारा (1) के खण्‍ड (क) या खण्‍ड (छ) के अधीन अथवा धारा 24 की उपधारा (2) के खण्‍ड (ख) के अधीन बनाए गए किसी नियम के उल्‍लंघन के सम्‍बन्‍ध में अपराध नहीं है, तो न्‍यायालय, किन्‍हीं पर्याप्‍त और विशेष कारणों, से, जिनका निर्णय में उल्‍लेख किया जाएगा, कारावास से, जिसकी अवधि तीन मास से कम न होगी किन्‍तु दो वर्ष तक की हो सकेगी और जुर्माने से जो पांच सौ रुपए से कम नहीं होगा, दण्‍डित कर सकेगा :","(ii) ఒక వేళ నేరం భాగము (క) యొక్క ఉప- భాగము (ii) కు లోబడి జరిగి ఉంటే, కానీ సెక్షన్ 23 లోని ఉప సెక్షన్ (1) లోని భాగము (క) లేదా భాగము (ఛ) ప్రకారముగా లేదా సెక్షన్ 24 లోని ఉపసెక్షన్ (2) లోని భాగము (ఖ) యొక్క అధీనములో చేయబడ్డ ఏదైనా నిబంధన యొక్క ఉల్లంఘనకు సంబంధించి ఏ నేరమూ నేరము కాదు, అప్పుడు న్యాయస్థానము, ఏవైనా నిర్దిష్ట కారణంతో, తీర్పులో పేర్కొనబడడము జరుగుతుంది, ఈ నేరమునకు మూడు మాసముల నుండి రెండు సంవత్సరముల వరకూ కారాగారవాసము మరియు ఐదువందల రూపాయల వరకు జరిమానా శిక్షగా విధించబడుతుంది:"]
["परन्‍तु यह और कि यदि अपराध खण्‍ड (क) के उपखण्‍ड (ii) के अधीन है तथा धारा 23 की उपधारा (1) के खण्‍ड (क) या खण्‍ड (छ) के अधीन अथवा धारा 24 की उपधारा (2) के खण्‍ड (ख) के अधीन बनाए गए किसी नियम का उल्‍लंघन के संबंध में है तो न्‍यायालय, किन्‍हीं पर्याप्‍त और विशेष कारणों के लिए जिनका निर्णय में उल्‍लेख किया जाएगा, कारावास से, जिसकी अवधि तीन मास तक की हो सकेगी और जुर्माने से, जो पांच सौ रुपए तक का हो सकेगा, दण्‍डित कर सकेगा ।","ఒక వేళ నేరము భాగము (క) యొక్క ఉప- భాగము (ii) యొక్క అధీనములో మరియు సెక్షన్ 23 లోని ఉప సెక్షన్ (1) లోని భాగము(క) లేదా భాగము (ఛ) కు లోబడి లేదా సెక్షన్ 24 లోని సబ్ సెక్షన్ (2) లోని భాగము(ఖ)అధీనములో చేయబడ్డ ఏదైనా నియమము యొక్క ఉల్లంఘనకు సంబంధించి, న్యాయస్థానము ఏవైనా నిర్దిష్ట మరియు ప్రత్యేక కారణములను తమ తీర్పులో పేర్కొంటుంది మరియ్ ఈ నేరమునకు మూడు నెలల వరకు మరియు ఐదు వందల రూపాయల వరకు జరిమానాతో తీర్పులో పేర్కొనబడిన తగిన మరియు నిర్దిష్ట కారణాల వల్ల. శిక్షించగలుగుతారు"]
["[(1क) यदि कोई व्‍यक्‍ति चाहे स्‍वयं या अपने निमित्त किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति के द्वारा—","[(1క) ఎవరైనా తమ స్వంత కారణాల వల్ల, స్వయంగా లేదా మరే ఇతర వ్యక్తి ద్వారా అయినా-"]
["(i) किसी खाद्य पदार्थ का जो धारा 2 के खण्‍ड (iक) के उपखण्‍ड (ङ) से लेकर उपखण्‍ड (ठ) तक में से किसी के अर्थ में अपमिश्रित है; या","(i) ఏదైనా ఆహారపదార్ధము సెక్షన్ 2 లోని భాగము (i క) యొక్క ఉప-నిబంధన (ఠ) నుండి ఏదైనా నిబంధనల (ఙ) యొక్క అర్థంలో కల్తీ చేయబడిన్ ఏదైనా ఆహారం; లేదా"]
["(ii) किसी अपद्रव्‍य का जो स्‍वास्‍थ्‍य के लिए हानिकर है, भारत में आयात करेगा या विक्रयार्थ विनिर्माण करेगा या भंडारकरण, विक्रय या वितरण करेगा तो वह उस किसी शास्‍ति के अतिरिक्‍त, जिससे वह धारा 6 के उपबन्‍धों के अधीन दण्‍डनीय हो, कारावास से, जिसकी अवधि एक वर्ष से कम न होगी किन्‍तु छह वर्ष तक की हो सकेगी और जुर्माने से जो दो हजार रुपए से कम न होगा, दण्‍डनीय होगा :","(ii) ఆరోగ్యానికి హాని కలిగించే పదార్ధము ఏదైనా, భారతదేశంలోకి దిగుమతి చేసుకోవడము లేదా అమ్మకం కోసం తయారు చేయడం లేదా నిల్వ చేయడం, విక్రయించడం లేదా పంపిణీ చేయడానికి, సెక్షన్ 6 లోని నిబంధనలకు లోబడి ఒక సంవత్సరము, కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితులలో ఆరు సంవత్సరముల వరకు కారాగారవాసము మరియు రెండు వేల రూపాయల వరకూ జరిమానా విధించబడుతుంది."]
["परन्‍तु यदि ऐसे खाद्य पदार्थ या अपद्रव्‍य के किसी व्‍यक्‍ति द्वारा उपभोग किए जाने पर उसकी मृत्‍यु होना सम्‍भाव्‍य है या उसके शरीर को ऐसी हानि होना सम्‍भाव्‍य है जो भारतीय दण्‍ड संहिता (1860 का 45) की धारा 320 के अर्थ में घोर उपहति होगी तो वह कारावास से, जिसकी अवधि तीन वर्ष से कम न होगी किन्‍तु आजीवन हो सकेगी और जुर्माने से, जो पांच हजार रुपए से कम नहीं होगा, दण्‍डनीय होगा ।]","కాని ఎవరైనా ఒక వ్యక్తి అలాంటి ఆహార పదార్ధము లేదా అపద్రవ్యమును అనుకోకుండా తినడం వల్ల అతని మరణం లేదా అతని శరీరంలో ఏదైనా కోల్పోయే అవకాశం ఉంది, అది భారత శిక్షాస్మృతిలోని సెక్షన్ 320 (1860 లో 45) యొక్క అర్ధంలో ఘోర అపరాధముగా భావించడము జరుగుతుంది, అప్పుడు ఆ నేరమునకు మూడు సంవత్సరములకు తక్కువకాకుండా కారాగారవాసము ఒక్కోసారి జీవిత ఖైదు కూడా విధించబడుతుంది మరియు ఐదు వేల రూపాయల కన్నాతక్కువ కాకుండా జరిమానా విధించబడుతుంది."]
["[(1कक)] यदि कोई व्‍यक्‍ति जिसकी सुरक्षित अभिरक्षा में कोई खाद्य पदार्थ धारा 10 की उपधारा (4) के अधीन रखा गया है ऐसे पदार्थ को बिगाड़ेगा या उसमें किसी अन्‍य रीति से हस्‍तक्षेप करेगा तो वह ऐसी अवधि के लिए कारावास से जो छह मास से कम की नहीं होगी किन्‍तु जो दो वर्ष तक की हो सकेगी और जुर्माने से जो एक हजार रुपए से कम नहीं होगा, दण्‍डनीय होगा ।","[(1కక)] సెక్షన్ 10 లోని ఉప-సెక్షన్ (4) కు లోబడి ఒక వేళ ఎవరైనా ఒక వ్యక్తి తన సురక్షిత అధీనములో ఏదైనా ఆహారపదార్ధమును ఉంచినప్పుడు, ఆ పదార్ధాన్నిపాడుచేసినా లేదా దానిని వేరే పధ్దతిలో పాడుచేయడానికి ప్రయత్నించినా, అటువంటి నేరమునకు వెయ్యి రూపాయలకు తక్కువ కాకుండా జరిమానా మరియు ఆరు నెలలకు తక్కువకాకుండా మరియు రెండు సంవత్సరముల వరకు కారాగారవాస శిక్ష విధించబడుతుంది. "]
["[(1ख) यदि कोई व्‍यक्‍ति जिसकी सुरक्षित अभिरक्षा में कोई खाद्य पदार्थ धारा 10 की उपधारा (4) के अधीन रखा गया है ऐसे पदार्थ का विक्रय या वितरण करेगा जो उस मजिस्‍ट्रेट द्वारा जिसके समक्ष वह पेश किया जाता है धारा 2 के खण्‍ड (iक) के उपखण्‍ड (ज) के अर्थ में अपमिश्रित पाया जाता है और जिसके किसी व्‍यक्‍ति द्वारा उपभोग किए जाने पर उसकी मृत्‍यु होना सम्‍भाव्‍य है या उसके शरीर को ऐसी हानि होना सम्‍भाव्‍य है जो भारतीय दण्‍ड संहिता (1860 का 45) की धारा 320 के अर्थ में घोर उपहति होगी तो उपधारा (1कक) में किसी बात के होते हुए भी वह कारावास से जिसकी अवधि तीन वर्ष से कम न होगी किन्‍तु आजीवन हो सकेगी और जुर्माने से जो पांच हजार रुपए से कम न होगा, दण्‍डनीय होगा ।","[(1ఖ) ఎవరైనా ఒక వ్యక్తి తమ సురక్షిత అధీనములో పంపిణీ చేయవలసిన ఏదైనా ఆహార పదార్దమును సెక్షన్ 10 లోని ఉప-సెక్షన్ (4) కు లోబడి ఉంచినట్లయితే, అటువంటి పదార్థాన్ని ముందుగా మేజిస్ట్రేట్ సమక్షములో ప్రవేశపెట్టబడుతుంది, సెక్షన్ 2 లోని నిబంధన (i) ఉప-నిబంధన (జ) యొక్క అర్ధంలో ఆ ఆహార పదార్దము కల్తీ చేసినట్లు కనుగొనబడింది మరియు దానిని తీసుకున్న వ్యక్తి యొక్క మరణానికి దారితీస్తుంది లేదా అతని శరీరములో ఏదైనా అవయవానికి ఏదైనా నష్టం సంభవిస్తుంది, ఇది భారతీయ శిక్షాస్మృతిలోని సెక్షన్ 320 (1860 లో 45) ఉప-సెక్షన్ (1కక) లో ఏదైనా విషయము దీనికి సంబంధించి ఉన్నప్పటికీ మూడు సంవత్సరములకు తక్కువ కాకుండా కారాగారవాస శిక్ష లేదా ఒక్కోసారి జీవిత ఖైదు చిధించబడవచ్చు మరియు ఐదు వేల రూపాయల జరిమానా కూడా విధించబడుతుంది."]
["(1ग) यदि कोई व्‍यक्‍ति धारा 14 या धारा 14क के उपबन्‍धों का उल्‍लंघन करेगा तो वह ऐसी अवधि के लिए कारावास से जो छह मास तक की हो सकेगी और जुर्माने से जो पांच सौ रुपए से कम नहीं होगा, दण्‍डनीय होगा ।","(1 గ) ఎవరైనా వ్యక్తి సెక్షన్ 14 లేదా సెక్షన్ 14 క యొక్క నిబంధనలను ఎవరైనా ఉల్లంఘిస్తే, అతనికి ఆరు నెలల వరకు కారాగారవాసము మరియు ఐదు వందల రూపాయల కన్నా తక్కువ జరిమానాతో శిక్షించబడతాడు."]
["(1घ) यदि इस अधिनियम के अधीन किसी अपराध से सिद्धदोष कोई व्‍यक्‍ति तत्‍पश्‍चात् वैसा ही अपराध करेगा जो उपधारा (2) के उपबन्‍धों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना वह न्‍यायालय, जिसके समक्ष द्वितीय या पश्‍चात्‌वर्ती दोषसिद्धि हो इस अधिनियम के अधीन उसे दी गई अनुज्ञप्‍ति को, यदि कोई हो रद्द करने का आदेश दे सकता है और तब ऐसी अनुज्ञप्‍ति, इस अधिनियम में या इसके अधीन बनाए गए नियमों में अन्‍तर्विष्‍ट किसी बात के होते हुए भी रद्द हो जाएगी ।","(1ఘ) ఈ చట్టం క్రింద నేరానికి పాల్పడిన ఎవరైనా ఉప-సెక్షన్ (2) లోని నిబంధనలపై ఎటువమ్టి ప్రతికూల ప్రభావము పడకుండానే న్యాయస్థానము సమక్షములో అతనికి ఇచ్చిన రెండవ లేదా తదుపరి శిక్షను మంజూరు చేసినట్లయితే, ఈ చట్టం ప్రకారం రూపొందించబడ్డ నియమములలో అంతర్లీనముగా ఏదైనా ఉంటే, రద్దు చేయమని ఆదేశించవచ్చు మరియు ఈ చట్టంలో ఏదైనా లేదా దానిపై చేసిన నిబంధనల అధీనములో ఉన్నటువంటి లైసెన్స్ కూడా రద్దు చేయబడుతుంది."]
["(2) यदि इस अधिनियम के अधीन किसी अपराध से सिद्धदोष कोई व्‍यक्‍ति तत्‍पश्‍चात् वैसा ही अपराध करेगा तो उस न्‍यायालय के लिए जिसके समक्ष द्वितीय या पश्‍चात्‌वर्ती दोषसिद्धि हो यह विधिसम्‍मत होगा कि वह अपराधी के नाम और निवास-स्‍थान, अपराध और अधिरोपित शास्‍ति के अपराधी के व्‍यय पर ऐसे समाचारपत्रों में और ऐसी अन्‍य रीति से प्रकाशित कराए जैसी वह न्‍यायालय निदिष्‍ट करे ।","(2) ఈ చట్టం ప్రకారం ఒక నేరానికి పాల్పడిన ఎవరైనా వ్యక్తి మరలా అదే నేరానికి పాల్పడితే, మరియు అతని అపదార్ధమునకు న్యాయస్థానము సమక్షములో అతనికి ఇచ్చిన రెండవ లేదా తదుపరి శిక్షను చట్టబద్ధముగా మంజూరు చేసినట్లయితే, అపరాధి పేరు మరియు నివాసస్థలము, అపరాధము యొక్క అపరాధికి విధించబడిన శిక్షకు అపరాది యొక్క ఖర్చుతోనే న్యాయస్థానము నిర్దేశించినట్లుగా వార్తాపత్రికలలో మరియు ఇతర పద్ధతులలో ప్రచురించవచ్చు."]
["ऐसे प्रकाशन के व्‍यय दोषसिद्धि पर होने वाले खर्च का भाग समझे जाएंगे और उसी रीति से वसूल किए जा सकेंगे जैसे जुर्माना किया जाता है ।","అటువంటి ప్రచురణ యొక్క ఖర్చులు నేరారోపణపై చేసిన ఖర్చులో భాగంగా పరిగణించబడతాయి మరియు జరిమానా విధించిన విధంగానే తిరిగి పొందబడతాయి."]
["[16क. न्‍यायालय की मामलों का संक्षिप्‍त विचारण करने की शक्‍ति—","[16క. న్యాయస్థానములో కేసుల యొక్క సంక్షిప్త విచారణ చేసే అధికారం-"]
["दण्‍ड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) में किसी बात के होते हुए भी धारा 16 की उपधारा (1) के अधीन सभी अपराधों का संक्षेपत: विचारण प्रथम वर्ग के किसी न्‍यायिक मजिस्‍ट्रेट द्वारा, जो राज्‍य सरकार द्वारा इस निमित्त विशेष रूप से सशक्‍त किया गया हो अथवा किसी महानगर मजिस्‍ट्रेट द्वारा किया जाएगा और उक्‍त संहिता की धारा 262 से लेकर धारा 265 तक की धाराओं के उपबन्‍ध ऐसे विचारण को यावत्‌शक्य लागू होंगे :","కోడ్ ఆఫ్ క్రిమినల్ ప్రొసీజర్, 1973 (1974 లో 2) లో ఏదైనా విషయము ఉన్నప్పటికీ, సెక్షన్ 16 లోని సబ్ సెక్షన్ (1) కి లోబడి ఉన్న అన్ని నేరాలను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తరఫున ప్రత్యేకంగా అధికారములు కలిగిన మొదటి తరగతికి చెందిన జ్యుడిషియల్ మేజిస్ట్రేట్ క్లుప్తంగా విచారించాలి, లేదా మహానగర మేజిస్ట్రేట్ చేత చేయబడుతుంది మరియు ముందుగా చెప్పబడిన కోడ్ యొక్క 262 నుండి 265 సెక్షన్ల నిబంధనలు అటువంటి పరిశీలనకు వర్తిస్తాయి:"]
["परन्‍तु यह और कि यदि इस धारा के अधीन संक्षिप्‍त विचारण के प्रारंभ में या उसके दौरान मजिस्‍ट्रेट को यह प्रतीत होता है कि मामले की प्रकृति ऐसी है कि एक वर्ष से अधिक की अवधि के लिए कारावास का दण्‍डादेश पारित करना पड़े या किसी अन्‍य कारण से मामले का संक्षेपत: विचारण करना अवांछनीय है तो मजिस्‍ट्रेट पक्षकारों को सुनने के पश्‍चात् उस भाव का आदेश लेखबद्ध करेगा और तत्‍पश्‍चात् किसी भी साक्षी को, जिसकी परीक्षा की जा चुकी हो, पुन: बुलाएगा और मामले को उक्‍त संहिता द्वारा उपबन्‍धित रीति से सुनने या पुन: सुनने के लिए अग्रसर होगा ।]","ఈ సెక్షన్ అధీనములో విచారణ యొక్క ప్రారంభంలో లేదా సమయంలో మేజిస్ట్రేట్ ఉంటే, కేసు యొక్క స్వభావమును బట్టి ఒక సంవత్సరం మించని కాలానికి కారాగారవాస శిక్షను జారీ చేయవలసి వస్తే లేదా ఇతర కారణముల ద్వారా కేసు యొక్క సంక్షిప్త విచారణను జరపడం అవాంఛనీయమైతే, మేజిస్ట్రేట్, ఇరుపక్షముల వాదనలను విన్న తరువాత, ఆ భావము యొక్క ఉత్తర్వును వ్రాతపూర్వకముగా చేస్తారు మరియు దాని తరువాత అప్పటికే పరిశీలించబడిన సాక్షిని మరలా పిలిచి ఆ కేసును, ముందుగా చెప్పబడీన కోడ్ ద్వారా ఈ విషయాన్ని వినవచ్చు లేదా పురోగమించవచ్చు.]"]
["[17. कम्‍पनियों द्वारा अपराध—","[17. కంపెనీల ద్వారా జరిగే నేరములు—"]
["(1) जहां इस अधिनियम के अधीन कोई अपराध किसी कम्‍पनी द्वारा किया गया है, वहां—","(1) ఎక్కడైతే ఈ చట్టము యొక్క అధీనములో ఏదైనా అపరాధము ఏదైనా కంపెనీ ద్వార చేయబడితే, అక్కడ—"]
["(क) (i) ऐसा व्‍यक्‍ति, यदि कोई है जो उस कम्‍पनी के कारबार के संचालन के लिए उस कम्‍पनी का भारसाधक और उसके प्रति उत्तरदायी होने के लिए उपधारा (2) के अधीन नामनिर्देशित किया गया है (जिसे इसमें इसके पश्‍चात् उत्तरदायी व्‍यक्‍ति कहा गया है), अथवा","(క) (i) ఒక వ్యక్తి, ఏదైనా ఉంటే, ఉప-సెక్షన్ (2) అధీనములో నామినేట్ అయిన వ్యక్తి ఆ సంస్థ యొక్క వ్యాపారం యొక్కబరువు భాధ్యతలకు మరియు బాధ్యత వహించాలి (ఆ తరువాత బాధ్యత వహించే వ్యక్తిగా అయన పేరు నిర్దేశించబడుతుంది, దీని వలన అతనిని తదుపరి వారసునిగా పిలుస్తారు), లేదా"]
["(ii) जहां ऐसा कोई व्‍यक्‍ति नामनिर्देशित नहीं किया गया है वहां प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति जो उस अपराध के किए जाने के समय उस कम्‍पनी के कारबार के संचालन के लिए उस कम्‍पनी का भारसाधक और उस के उत्तरदायी था; तथा","(ii) అటువంటి వ్యక్తి నామినేట్ చేయబడని చోట, నేరం జరిగినప్పుడు ఆ సంస్థ యొక్క లేదా వ్యాపారం యొక్క బాధ్యత మరియు బాధ్యత వహించిన ప్రతి వ్యక్తి ; మరియు"]
["(ख) वह कम्‍पनी, अपराध की दोषी समझी जाएगी तथा तदनुसार अपने विरुद्ध कार्यवाही किए जाने और दण्‍डित किए जाने की भागी होगी :","(ఖ) సంస్థ నేరానికి పాల్పడినట్లు పరిగణించబడుతుంది మరియు తదనుగుణంగాదర్యాప్తుచేయడానికి మరియు తదనుసారము శిక్షించడానికి భాగస్థులవుతారు:"]
["परन्‍तु इस उपधारा की कोई बात किसी ऐसे व्‍यक्‍ति को इस अधिनियम में उपबन्‍धित दण्‍ड का भागी नहीं बनाएगी यदि वह यह साबित कर देता है कि अपराध उसकी जानकारी के बिना किया गया था और उसने ऐसे अपराध का किया जाना निवारित करने के लिए सब सम्‍यक् तत्‍परता बरती थी ।","కాని ఈ సెక్షన్ యొక్క ఏదైనా విషయము ఎవరైనా వ్యక్తి తనకు తెలియకుండానే నేరం జరిగిందని రుజువు చేస్తే, లేదా ఆ నేరము జరగకుండా ఉండడానికి లేదా నిరోధించడానికి అతను తగిన శ్రద్ధ వహించినట్లయితే ఈ ఉప- సెక్షన్లో ఏ నిబంధన అతనిని ఈ చట్టంలో అందించిన జరిమానాలో భాగం చేయదు."]
["(2) कोई कम्‍पनी, लिखित आदेश द्वारा, अपने निदेशकों या प्रबन्‍धकों में से किसी को (जो प्रबन्‍धक मुख्‍यतया प्रबन्‍धकीय या पर्यवेक्षकीय हैसियत में नियोजित हो) ऐसी सभी शक्‍तियों का प्रयोग और ऐसी सभी कार्यवाहियां करने के लिए प्राधिकृत कर सकेगी जो इस अधिनियम के अधीन किसी अपराध का कम्‍पनी द्वारा किया जाना निवारित करने के लिए आवश्‍यक या समीचीन हों तथा स्‍थानीय (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी को, ऐसे प्ररूप में और ऐसी रीति से, जो विहित की जाए यह सूचना कि उसने ऐसे निदेशक या प्रबन्‍धक को उत्तरदायी व्‍यक्‍ति के रूप में नामनिर्देशित किया है, ऐसे निदेशक या प्रबन्‍धक की इस प्रकार नामनिर्देशित किए जाने के लिए लिखित सहमति के सहित दे सकेगी ।","(2) ఏదైనా ఒక సంస్థ, వ్రాతపూర్వక ఉత్తర్వు ద్వారా, దాని డైరెక్టర్లు లేదా నిర్వాహకులలో ఎవరినైనా (మేనేజర్ ప్రధానంగా నిర్వాహక లేదా పర్యవేక్షకుని హోదాలో నియమించబడిన) అటువంటి అధికారాలన్నింటినీ ఉపయోగించుకోవడానికి మరియు ఈ చట్టం ప్రకారం అటువంటి చర్యలన్నింటినీ నిర్వహించడానికి అధికారం ఇవ్వవచ్చు. ఒక నేరం యొక్క కమిషన్‌ను నిరోధించడానికి మరియు సూచించిన రూపంలో మరియు పద్ధతిలో, స్థానిక (ఆరోగ్య) ప్రాధికార సంస్థకు సూచించబడిన పద్ధతిలో డైరెక్టర్ లేదా మేనేజర్‌ను బాధ్యతాయుతమైన వ్యక్తిగా నియమించింది, ఈ విధంగా నామినేట్ చేయబడటానికి అటువంటి డైరెక్టర్ లేదా మేనేజర్ యొక్క వ్రాతపూర్వక అనుమతిని ఇవ్వగలదు. పెటెచియల్"]
["जब किसी कम्‍पनी के विभिन्‍न स्‍थापन या शाखाएं अथवा किसी स्‍थापन या शाखा में विभिन्‍न यूनिटें हों तब विभिन्‍न स्‍थापनों या शाखाओं या यूनिटों के लिए विभिन्‍न व्‍यक्‍ति इस उपधारा के अधीन नामनिर्देशित किए जा सकेंगे और किसी स्‍थापन, शाखा या यूनिट के सम्‍बन्‍ध में नामनिर्देशित व्‍यक्‍ति को ऐसे स्‍थापन, शाखा या यूनिट के सम्‍बन्‍ध में उत्तरदायी व्‍यक्‍ति समझा जाएगा ।","ఏదైనా ఒక సంస్థ లేదా శాఖలో వేర్వేరు సంస్థలు లేదా శాఖలు లేదా వేర్వేరు విభాగములు ఉన్నప్పుడు, వివిధ సంస్థలు లేదా శాఖలు లేదా విభాగముల కోసం వేర్వేరు వ్యక్తులు ఈ ఉప సెక్షన్ కు లోబడి నామినేట్ చేయబడవచ్చు మరియు ఏదైనా సంస్థ, శాఖ లేదా విభాగమునకు సంబంధించి నామినేట్ చేయబడిన వ్యక్తి అలాంటివారు సంస్థ. శాఖ లేదా విభాగములకు సంబంధించి బాధ్యత వహించే వ్యక్తిగా పరిగణించబడుతుంది."]
["(3) उपधारा (2) के अधीन नामनिर्देशित व्‍यक्‍ति, जब तक—","(3) ఉప సెక్షన్ (2) కింద నామినేట్ చేయబడిన వ్యక్తి, తప్ప"]
["(i) स्‍थानीय (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी को ऐसा नामनिर्देशित रद्द करने की अतिरिक्‍त सूचना कम्‍पनी से नहीं मिल जाती है, अथवा","(i) ఏదైనా ఒక సంస్థ నుండి అటువంటి నామినేషన్ రద్దు గురించి స్థానిక (ఆరోగ్య) ప్రాధికార సంస్థ నుండి అదనపు సమాచారం లభించదు, లేదా"]
["(ii) उस कम्‍पनी के, यथास्‍थिति, निदेशक या प्रबन्‍धक के पद पर उसका बना रहना समाप्‍त नहीं हो जाता है अथवा","(ii) కంపెనీ డైరెక్టర్ లేదా మేనేజర్ హోదాలో ఆయన కొనసాగడం ఆగిపోదు లేదా"]
["(iii) वह कम्‍पनी को सूचित करते हुए स्‍थानीय (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी से लिखित रूप में यह निवेदन नहीं करता है कि उसका नामनिर्देशन रद्द कर दिया जाए [जिस निवेदन को स्‍थानीय (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी द्वारा स्‍वीकार किया जाएगा], इसमें जो भी सब से पहले हो, तब तक उत्तरदायी व्‍यक्‍ति बना रहेगा :","(iii) తన నామినేషన్ రద్దు చేయబడాలని సంస్థకు తెలియజేసే స్థానిక (ఆరోగ్య) ప్రాధికార సంస్థను అతను లిఖితపూర్వకంగా అభ్యర్థించడు [స్థానిక (ఆరోగ్య) ప్రాధికార సంస్థ అంగీకరించే అభ్యర్థన], ఏది ఏమైనా మునుపటిలా, బాధ్యతగల వ్యక్తి అదే విధముగా ఉంటాడు:"]
["परन्‍तु जब ऐसे व्‍यक्‍ति का उस कम्‍पनी के, यथास्‍थिति, निदेशक या प्रबंधक के पद पर बना रहना समाप्‍त हो जाता है तब वह ऐसी समाप्‍ति की सूचना स्‍थानीय (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी को देगा :","ఒకవేళ అలాంటి వ్యక్తి, ఆ సంస్థ యొక్క డైరెక్టర్ లేదా మేనేజర్ పదవిని వదిలివేసినప్పుడు, అతను స్థానిక (ఆరోగ్య) ప్రాధికారసంస్థకు అటువంటి రద్దు గురించి నోటీసు ఇవ్వాలి:"]
["परन्‍तु यह और कि जब ऐसा व्‍यक्‍ति खण्‍ड (iii) के अधीन निवेदन करता है तब स्‍थानीय (स्‍वास्‍थ्‍य) अधिकारी ऐसे नामनिर्देशन को उस तारीख से, जिसमें निवेदन किया जाता है, पहले की किसी तारीख से रद्द नहीं करेगा ।","అటువంటి వ్యక్తి నిబంధన (iii) కు లోబడి అభ్యర్థన చేసినప్పుడు, స్థానిక (ఆరోగ్య) అధికారి అభ్యర్థన చేసిన తేదీ నుండి అటువంటి నామినేషన్‌ను రద్దు చేయరు."]
["(4) पूर्वगामी उपधाराओं में किसी बात के होते हुए भी, जहां इस अधिनियम के अधीन कोई अपराध किसी कम्‍पनी द्वारा किया गया है तथा यह साबित होता है कि वह अपराध कम्‍पनी के किसी निदेशक, प्रबन्‍धक, सचिव या अन्‍य अधिकारी की [जो उपधारा (2) के अधीन नामनिर्देशित व्‍यक्‍ति नहीं है] सहमति या मौनानुकूलता से किया गया है या उस अपराध का किया जाना उसकी किसी उपेक्षा के कारण माना जा सकता है वहां ऐसा निदेशक, प्रबन्‍धक, सचिव या अन्‍य अधिकारी भी उस अपराध का दोषी समझा जाएगा तथा तद्‌नुसार अपने विरुद्ध कार्यवाही किए जाने और दण्‍डित किए जाने का भागी होगा ।","(4) పైన పేర్కొన్న ఉప- సెక్షన్ లలో ఏదైనా విషయము ఉన్నప్పటికీ, ఈ చట్టం క్రింద ఏదైనా నేరం ఒక సంస్థ చేత చేయబడినది మరియు ఈ నేరం సంస్థ యొక్క డైరెక్టర్/ సంచాలకులు, మేనేజర్/ నిర్వాహకుడు, కార్యదర్శి లేదా ఇతర అధికారి [ఇది ఉప-సెక్షన్(2)కు లోబడి నియమించబడిన వ్యక్తి కాదు] సమ్మతి లేదా మౌనము ద్వారా చేయబడింది లేదా ఆ నేరం దానిలో ఏదైనా నిర్లక్ష్యానికి కారణమని చెప్పవచ్చు, అటువంటి డైరెక్టర్, మేనేజర్, కార్యదర్శి/కార్య నిర్వహణాధికారి లేదా ఇతర అధికారి కూడా ఆ నేరానికి దోషిగా పరిగణించబడతారు మరియు తదనుగుణంగా వ్యతిరేకంగా దర్యాప్తును జరిపించి శిక్షించాల్సిన బాధ్యత ఉంటుంది."]
["इस धारा के प्रयोजनों के लिए—","ఈ సెక్షన్ యొక్క ప్రయోజనాల కోసం—"]
["(क) “कम्‍पनी” से कोई निगमित निकाय अभिप्रेत है और इसके अन्‍तर्गत फर्म या व्‍यष्‍टियों का अन्‍य संगम भी है;","(క) \"కంపెనీ\" అంటే ఎన్నుకోబడిన సభ్యుల యొక్క బాడీ, దీని అంతర్గతముగా కార్పొరేట్ మరియు ఇతర సంస్థలు లేదా వ్యక్తులను కూడా కలిగి ఉంటుంది;"]
["(ख) फर्म के सम्‍बन्‍ध में “निदेशक” से उस फर्म का भागीदार अभिप्रेत है; और","(ఖ) ఒక సంస్థకు సంబంధించి \"డైరెక్టర్/ సంచాలకులు\" అంటే ఆ సంస్థ యొక్క భాగస్వామి; మరియు"]
["(ग) होटल उद्योग में लगी हुई किसी कम्‍पनी के सम्‍बन्‍ध में, “प्रबन्‍धक” के अन्‍तर्गत उसके द्वारा चलाए जाने वाले या उसके प्रबंधाधीन किसी होटल के खानपान विभाग का भारसाधक व्‍यक्‍ति भी है ।","(గ) హోటల్ పరిశ్రమలో నిమగ్నమైన ఒక సంస్థకు సంబంధించి, \"మేనేజర్\" కింద ఒక హోటల్ నడుపుతున్న లేదా అతనిచే నిర్వహించబడుతున్న క్యాటరింగ్ విభాగానికి బాధ్యత వహించే వ్యక్తి."]
["18. सम्‍पत्ति का समपहरण—","18. ఆస్తి యొక్క కేటాయింపు -"]
["जहां कोई व्‍यक्‍ति इस अधिनियम या इसके अधीन किसी नियम के किन्‍हीं भी उपबन्‍धों के उल्‍लंघन के लिए इस अधिनियम के अधीन सिद्धदोष किया गया है, वहां वह खाद्य पदार्थ जिसके बारे में वह उल्‍लंघन किया गया है, सरकार को समपहृत कर दिया जाएगा :","ఎవరైనా ఒక వ్యక్తి చట్టం యొక్క ఏదైనా నిబంధనను లేదా దానికి లోబడి ఉన్న ఏదైనా నిబంధనను ఉల్లంఘించినందుకు అతను చట్టం ప్రకారం దోషిగా నిర్ధారించబడినప్పుడు, అతను ఏ ఆహార పదార్థం కోసం ఉల్లంఘనను చేశారో అది ప్రభుత్వానికి సమర్పించబడుతుంది:"]
["[परन्‍तु जहां न्‍यायालय का समाधान हो जाता है कि वह खाद्य पदार्थ पुन: प्रसंस्‍करण के पश्‍चात् मानव उपभोग के लिए विहित मान के अनुरूप बनाए जा सकने योग्‍य है, तो न्‍यायालय आदेश दे सकेगा कि वह खाद्य पदार्थ ऐसे अधिकारी के जो उसमें विनिर्दिष्‍ट हो पर्यवेक्षण से पुन: प्रसंस्‍करण के पश्‍चात् उस अधिनियम के अन्‍य उपबन्‍धों के अधीन विक्रय किए जाने के लिए स्‍वामी को उसके द्वारा प्रतिभुओं सहित या रहित बंधपत्र निष्‍पादित करने पर वापस कर दिया जाए ।]","[కానీ ఆ ఆహార పదార్ధమును పునః సంవిధానం చేసిన తరువాత దానిని మానవ వినియోగానికి యోగ్యముగా నిర్దేశించిన విలువకు తయారు చేయగలదని న్యాయస్థానము తేల్చిన చోట, అప్పుడు ఆహార పదార్థాన్ని దానిలోనిర్దేశించబడిన పర్యవేక్షణాధికారికి దానిని పునఃసంవిధానము చేసిన తరువాత, యజమాని ఆ ఆహార పద్దార్ధమును ఆ చట్టం యొక్క ఇతర నిబంధనల ప్రకారం విక్రయించడానికి, పూచీకత్తులతో లేదా లేకుండా బాండ్ లేదా బంధ పత్రమును సమర్పించాలి, అతను ఈ చట్టము ను అమలు చేసిన తరువాత అది తిరిగి ఇవ్వబడుతుంది.]"]
["(1) किसी अपमिश्रित या मिथ्‍या छाप वाले खाद्य पदार्थ के विक्रय से संबंधित किसी अपराध के अभियोजन में केवल यह अभिकथन प्रतिवाद न होगा कि विक्रेता अपने द्वारा विक्रीत खाद्य की प्रकृति, तत्‍व या क्‍वालिटी से अनभिज्ञ था या किसी पदार्थ के विश्‍लेषण के लिए क्रेता द्वारा क्रय किए जाने से वह विक्रय द्वारा प्रतिकूल प्रभावित नहीं हुआ ।","(1) కల్తీ లేదా తప్పుగా ముద్రణ కలిగి ఉన్న ఆహారాన్ని విక్రయించడానికి సంబంధించిన నేరాన్ని విచారించడం కేవలం విక్రేత తనకు లేదా ఏదైనా పదార్థం యొక్క విశ్లేషణ కోసం అనగా అమ్మిన ఆహారం యొక్క స్వభావం, మూలకం లేదా నాణ్యత గురించి తెలియదు అనే వాదన మాత్రమే జరగదు, లేదా ఏదైనా పదార్ధము యొక్క విశ్లేషణ కోసం విక్రేత ద్వారా అమ్మకము జరపడము వలనఎటువంటి వ్యతిరేక ప్రభావము కలుగదు."]
["[(2) कोई विक्रेता किसी अपमिश्रित या मिथ्‍या छाप वाले खाद्य पदार्थ के विक्रय से सम्‍बद्ध अपराध करने वाला नहीं समझा जाएगा यदि यह साबित कर दे कि—","[(2) ఎవరైనా అమ్మకందారుడు ఏదైనా కల్తీ లేదా తప్పుగా ముద్రించబడిన ఆహార పదార్థాన్ని విక్రయించినందుకు నేరం చేసినట్లుగా భావించబడదు, అది ఈ విధముగా నిరూపించబడినప్పుడు—"]
["(क) उसने उस खाद्य पदार्थ का क्रय—","(క) అతను ఆ ఆహారాన్ని కొనుగోలు చేసినా-"]
["(i) उस दशा में जिसमें उसके विक्रय के लिए अनुज्ञप्‍ति विहित है, किसी सम्यक्‌त:: अनुज्ञप्‍त विनिर्माता वितरक या व्‍यवहारी से,","(i) దాని అమ్మకం కోసం లైసెన్స్ సూచించిన సందర్భంలో, తగిన సమయములో :: లైసెన్స్ పొందిన తయారీదారు పంపిణీదారు లేదా డీలర్ నుండి,"]
["(ii) किसी अन्‍य दशा में किसी विनिर्माता, वितरक या व्‍यवहारी से,विहित प्ररूप में लिखित वारंटी सहित किया है, और","(ii) మరేదైనా సందర్భంలో, తయారీదారుని రూపంలో వ్రాతపూర్వక వారంటీతో, తయారీదారు, పంపిణీదారు లేదా డీలర్ నుండి మరియు"]
["(ख) जब खाद्य पदार्थ उसके पास था तब वह उचित रूप से भंडार में रखा था और उसने उसे उसी अवस्‍था में विक्रय किया जिसमें उसे उसने क्रय किया ।]","(ఖ) ఆహార పదార్ధము అతని వద్ద ఉన్నప్పుడు, ఆ ఆహార పదార్ధమును సరైన పద్ధతిలో నిల్వ చేశారు మరియు అతను దానిని అదే స్థితిలో అనగా తాను కొనుగోలు చేసిన రూపములోనే దాని అమ్మకమును కూడా జరిపారు.]"]
["(3) कोई व्‍यक्‍ति जिसके द्वारा ऐसी वारंटी जैसी [धारा 14 में] निर्दिष्‍ट है दी गई अभिकथित है सुनवाई पर उपस्‍थित होने और साक्ष्‍य देने का हकदार होगा ।","(3) ఎవరైనా వ్యక్తి [సెక్షన్ 14 లో] పేర్కొన్న వారెంటీ, పేర్కొన్న నిందితుడు హాజరు కావడానికి మరియు వినికిడిపై ఆధారాలు ఇవ్వడానికి అర్హులుగా ఉంటారు."]
["20. अपराधों का संज्ञान और विचारण—","20. నేరాల యొక్క జ్ఞానం మరియు విచారణ"]
["(1) [इस अधिनियम के अधीन किसी अपराध के लिए जो धारा 14 या धारा 14क के अधीन अपराध नहीं है] कोई भी अभियोजन, [केन्‍द्रीय सरकार या राज्‍य सरकार अथवा इस निमित्त साधारण या विशेष आदेश द्वारा केन्‍द्रीय सरकार या राज्‍य सरकार द्वारा प्राधिकृत किसी व्‍यक्‍ति द्वारा] या उसकी लिखित सम्‍मति से संस्‍थित किए जाने के सिवाय संस्‍थित नहीं किया जाएगा :","(1) [ఈ చట్టము యొక్క అధీనములో ఏదైనా అపరాధము కోసం సెక్షన్ 14 లేదా సెక్షన్ 14 క కు లోబడి అది నేరము కాదు] ఏదైనా ప్రాసిక్యూషన్, [కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం లేదా దీని నిమిత్తము సాధారణ లేదా ప్రత్యేక ఉత్తర్వుల ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ద్వారా అధికారం పొందిన వ్యక్తి. వ్యక్తి ద్వారా] లేదా వ్రాతపూర్వక అనుమతితో తప్ప వీటిని ఏర్పాటు చేయకూడదు:"]
["परन्‍तु इस अधिनियम के अधीन किसी अपराध के लिए अभियोजन, धारा 12 में निर्दिष्‍ट क्रेता [या मान्‍यता प्राप्‍त उपभोक्‍ता संगम] द्वारा संस्‍थित किया जा सकेगा यदि वह परिवाद के साथ लोक विश्‍लेषक की रिपोर्ट की एक प्रति न्‍यायालय में पेश करता है ।","ప్రజావిశ్లేషకుని యొక్క నివేదిక యొక్క ప్రతిని ఫిర్యాదుతో సమర్పించినట్లయితే, ఈ చట్టం ప్రకారం నేరానికి ప్రాసిక్యూషన్ సెక్షన్ 12 లో సూచించిన కొనుగోలుదారు [లేదా గుర్తింపు పొందిన వినియోగదారుల సంఘం] చేత స్థాపించబడవచ్చు."]
["[(2) महानगर मजिस्‍ट्रेट या प्रथम वर्ग के न्‍यायिक मजिस्‍ट्रेट से अवर कोई भी न्‍यायालय इस अधिनियम के अधीन किसी अपराध का विचारण नहीं करेगा ।","[(2) మహానగర మేజిస్ట్రేట్ లేదా మొదటి తరగతి జ్యుడిషియల్ మేజిస్ట్రేట్ కు లోబడి ఏ న్యాయస్థానము ఈ చట్టం ప్రకారం ఏదైనా నేరాన్ని పరిగణించదు."]
["(3) दण्‍ड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) में किसी बात के होते हुए भी धारा 16 की उपधारा (1कक) के अधीन दण्‍डनीय कोई अपराध संज्ञेय और अजमानतीय होगा ।]","(3) క్రిమినల్ ప్రొసీజర్, 1973 (1974 లో 2) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, సెక్షన్ 16 లోని ఉప-సెక్షన్ (1కక) కింద శిక్షార్హమైన ఏదైనా నేరం గుర్తించదగినది మరియు జామీను ఇవ్వబడదు.]"]
["[20क. विनिर्माता आदि को अभियोजित करने की न्‍यायालय की शक्‍ति—","[20క. తయారీదారుని విచారించడానికి న్యాయస్థానము యొక్క అధికారం."]
["जहां इस अधिनियम के अधीन किसी अपराध के, जिसका ऐसे व्‍यक्‍ति द्वारा किया जाना अभिकथित है जो किसी खाद्य पदार्थ का विनिर्माता, वितरक या व्‍यवहारी नहीं है विचारण के दौरान किसी समय न्‍यायालय का अपने समक्ष पेश किए गए साक्ष्‍य पर समाधान हो जाता है कि ऐसा विनिर्माता, वितरक या व्‍यवहारी भी उस अपराध से संबंधित है वहां न्‍यायालय [13][दण्‍ड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) की धारा 319 की उपधारा (3) में या धारा 20 में अन्‍तर्विष्‍ट किसी बात के होते हुए भी, उसके विरुद्ध ऐसी कार्यवाही चला सकेगा मानो उसके विरुद्ध धारा 20 के अधीन अभियोजन संस्‍थित किया गया हो ।]","ఎక్కడైతే ఈ చట్టప్రకారం ఏదైనా నేరమును, ఏదైనా ఆహార వస్తువు యొక్క తయారీదారు, పంపిణీదారు లేదా డీలర్ కాని వ్యక్తి చేసినట్లు ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్నటయితే, న్యాయస్థానము విచారణ సమయంలో ఎప్పుడైనా, అటువంటి తయారీదారు తనకు సమర్పించిన సాక్ష్యముల ఆధారముగా పరిష్కరిస్తుంది. ఒక వేళ ఈ నేరము తో ఆ పంపిణీదారు లేదా డీలర్ కూడా సంబంధము కలిగి ఉంటే అప్పుడు న్యాయస్థానము క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1973 (1974 లో 2) లేదా సెక్షన్ 20 లోని సెక్షన్ 319 లోని ఉప-సెక్షన్ (3) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ సెక్షన్ 20 కింద అతనిపై ప్రాసిక్యూషన్ ఏర్పాటు చేస్తుంది."]
["[20कक. अपराधी परिवीक्षा अधिनियम, 1958 तथा दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 की धारा 360 का लागू होना—","[20కక. క్రిమినల్ ప్రొబేషన్ యాక్ట్, 1958 లోని సెక్షన్ 360 మరియు క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1973-"]
["अपराधी परिवीक्षा अधिनियम, 1958 (1958 का 20) अथवा दण्‍ड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) की धारा 360 में अन्‍तर्विष्‍ट कोई बात इस अधिनियम के अधीन किसी अपराध के लिए दोषसिद्ध किए गए व्‍यक्‍ति को तभी लागू होगी जब वह व्‍यक्‍ति अठारह वर्ष से कम आयु का है अन्‍यथा नहीं ।]","క్రిమినల్ ప్రొబేషన్ యాక్ట్, 1958 (1958 లో 20) లేదా క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1973 (1974 లో 2) లోని సెక్షన్ 360 లో ఏదైనా ఉంటే, ఈ చట్టం ప్రకారం నేరానికి పాల్పడిన వ్యక్తికి పద్దెనిమిది సంవత్సరాలు ఉంటే మాత్రమే వర్తిస్తుంది. లేకపోతే వర్తించదు.]"]
["[21. मजिस्‍ट्रेट की वर्धित शास्‍तियां अधिरोपित करने की शक्‍ति—","[21. మేజిస్ట్రేట్ యొక్క మెరుగైన జరిమానా విధించే అధికారం-"]
["दण्‍ड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) की धारा 29 में किसी बात के होते हुए भी किसी महानगर मजिस्‍ट्रेट या प्रथम वर्ग के किसी न्‍यायिक मजिस्‍ट्रेट के लिए यह विधि सम्‍मत होगा कि वह आजीवन कारावास या छह वर्ष से अधिक की अवधि के लिए कारावास के दण्‍डादेश के सिवाय, इस अधिनियम द्वारा प्राधिकृत कोई भी दण्‍डादेश पारित करे जो उक्‍त धारा के अधीन उसकी शक्‍तियों से अधिक हो ।]","క్రిమినల్ ప్రొసీజర్, 1973 (1974 లో 2) లోని సెక్షన్ 29 లో ఏదైనా విషయము ఉన్నప్పటికీ, ఆరు సంవత్సరాల మించని కారాగారవాసము లేదా జీవిత ఖైదు విధించడం మహానగర మేజిస్ట్రేట్ లేదా మొదటి తరగతి జ్యుడిషియల్ మేజిస్ట్రేట్ కు చట్టబద్ధం. ఇంతే కాకుండా ఈ చట్టమునకు అధీనముగా ఇవ్వబడిన అధికారములను వినియోగిస్తూ ఈ చట్టం ద్వారా అధికారం పొందిన ఏదైనా శిక్షను జారీ చేయవచ్చు.]"]
["22. सद्‌भावपूर्वक की गई कार्रवाई के लिए संरक्षण—","22. మంచి విశ్వాసంతో తీసుకున్న చర్యకు రక్షణ."]
["इस अधिनियम के अधीन सद्‌भावपूर्वक की गई या की जाने लिए आशयित किसी भी बात के लिए कोई वाद, अभियोजन या अन्‍य विधिक कार्यवाही किसी व्‍यक्‍ति के विरुद्ध न होगी ।","ఈ చట్టం ప్రకారం చేసిన లేదా మంచి విశ్వాసంతో చేయటానికి ఉద్దేశించిన ఏదైనా కేసుపై ఒక వ్యక్తికి వ్యతిరేకంగా ఎటువంటి దావా, ప్రాసిక్యూషన్ లేదా ఇతర చట్టపరమైన చర్యలు ఉండకూడదు."]
["[22क. केन्‍द्रीय सरकार की निदेश देने की शक्‍ति—","[22ఎ. కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని నిర్దేశించే అధికారం—"]
["केन्‍द्रीय सरकार इस अधिनियम के सब उपबन्‍धों या उनमें से किसी का निष्‍पादन करने के बारे में किसी राज्‍य सरकार को ऐसे निदेश दे सकेगी जैसे वह आवश्‍यक समझे और वह राज्‍य सरकार ऐसे निदेशों का अनुपालन करेगी ।]","ఈ చట్టం యొక్క అన్ని నిబంధనల పనితీరు లేదా వాటిలో దేనినైనా కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏ రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి సూచించగలదు, ఎందుకంటే ఇది అవసరమని భావిస్తుంది మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అలాంటి ఆదేశాలకు లోబడి ఉంటుంది.]"]
["23. केन्‍द्रीय सरकार की नियम बनाने की शक्‍ति—","23. నియమాలు రూపొందించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారం-"]
["[(1) केन्‍द्रीय सरकार, समिति से परामर्श करके और राजपत्र में अधिसूचना द्वारा पूर्व प्रकाशन के पश्‍चात् इस अधिनियम के उपबन्‍धों को कार्यान्‍वित करने के लिए नियम बना सकेगी :","[(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం, కమిటీతో సంప్రదించిన తరువాత మరియు అధికారికపత్రములో ప్రకటన ద్వారా, ముందస్తు ప్రచురణ తర్వాత ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేయడానికి నియమాలను రూపొందించవచ్చు:"]
["परन्‍तु यदि केन्‍द्रीय सरकार की यह राय है कि ऐसी परिस्‍थितियां उत्‍पन्‍न हो गई हैं जिनमें यह आवश्‍यक हो गया है कि ऐसे परामर्श के बिना नियम बनाए जाएं तो समिति से परामर्श करना आवश्‍यक नहीं होगा किन्‍तु ऐसी दशा में नियमों के बनाए जाने के छह मास के अन्‍दर समिति से परामर्श किया जाएगा और केन्‍द्रीय सरकार ऐसे सुझावों पर विचार करेगी जो समिति उक्‍त नियमों के संशोधन के बारे में दे ।","అటువంటి సంప్రదింపులు లేకుండా నియమాలు రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉన్న పరిస్థితులు తలెత్తాయని కేంద్ర ప్రభుత్వము అభిప్రాయపడితే, అప్పుడు కమిటీని సంప్రదించడం అవసరం లేదు, కానీ అలాంటి సందర్భంలో నిబంధనలు రూపొందించిన ఆరు నెలల్లోపు. ఈ కమిటీని సంప్రదించి, రూపొందించబడిన నిబంధనల సవరణకు కమిటీ ఇవ్వగలిగే సూచనలను కేంద్ర ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తుంది."]
["[(1क)] [विशिष्‍टतया और पूर्वगामी शक्‍ति की व्‍यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना ऐसे नियम निम्‍नलिखित सब विषयों या उनमें से किसी के लिए उपबंध कर सकेंगे, अर्थात् :—]","[(1క)] [పైన పేర్కొన్న అధికారము యొక్క సాధారణతకు ప్రత్యేకంగా మరియు పక్షపాతం లేకుండా, ఇటువంటి నియమాలు ఈ క్రింది అన్ని విషయాలకు లేదా వాటిలో దేనికైనా వర్తింపజేయాలి, అవి:-]"]
["(क) उन खाद्य पदार्थों या खाद्य वर्गों को विनिर्दिष्‍ट करना जिनके आयात के लिए अनुज्ञप्‍ति अपेक्षित है और ऐसी अनुज्ञप्‍ति के प्ररूप और शर्तें, उसे देने के लिए सशक्‍त प्राधिकारी, [उसके लिए संदेय फीस, अनुज्ञप्‍ति की शर्तों के पालन के लिए प्रतिभूति के रूप में किसी राशि का निक्षेप और वे परिस्‍थितियां जिनके अधीन ऐसी अनुज्ञप्‍ति या प्रतिभूति रद्द या समपहृत की जा सकेगी, विहित करना];","(క) ఆహార పదార్థాలు లేదా తరగతులను నిర్దేశించడం, వాటి దిగుమతి కోసం అవసరమయ్యే లైసెన్స్ మరియు అటువంటి లైసెన్స్ యొక్క రూపం మరియు షరతులు, దానిని ఇవ్వడానికి అధికారం, [అతనికి చెల్లించాల్సిన రుసుములు, లైసెన్స్ నిబంధనలను పాటించటానికి భద్రతా రూపాలు ఏదైనా మొత్తాన్ని డిపాజిట్ చేయడం మరియు అటువంటి లైసెన్స్ లేదా భద్రత రద్దు చేయబడటం లేదా లెక్కించబడటం వంటి పరిస్థితులను సూచించడం];"]
["(ख) किसी खाद्य पदार्थ के लिए क्‍वालिटी के मानक परिनिश्‍चित करना और उसके सम्‍बन्‍ध में अनुज्ञेय मान्‍य भिन्‍नता की सीमाएं नियत करना;","(ఖ) ఆహార వస్తువు యొక్క నాణ్యత ప్రమాణాలను నిర్వచించడం మరియు దానికి సంబంధించి అనుమతించదగిన వైవిధ్యం యొక్క పరిమితులను నిర్ణయించడం;"]
["(ग) किसी खाद्य पदार्थ या खाद्य पदार्थों के वर्ग के, जिसे केन्‍द्रीय सरकार शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा इस निमित्त विनिर्दिष्‍ट करे, उत्‍पादन, वितरण और विक्रय पर कठोर नियन्‍त्रण अधिरोपित करने के लिए विशेष उपबन्‍ध अधिकथित करना जिसके अन्‍तर्गत उन परिसरों का जहां वे विनिर्मित किए जाते हैं रजिस्‍ट्रीकरण, परिसरों को स्‍वच्‍छ दशा में रखना और ऐसे पदार्थ या ऐसे वर्ग के पदार्थों के उत्‍पादन, वितरण और विक्रय से सहयोजित मनुष्‍यों को स्‍वच्‍छ बनाए रखना भी है;","(గ) ఏదైనా ఆహారం లేదా తరగతి ఆహార పదార్థాల ఉత్పత్తి, పంపిణీ మరియు అమ్మకంపై కఠినమైన నియంత్రణలు విధించడానికి ప్రత్యేక నిబంధనలు రూపొందించడం, దీని నిమిత్తము కేంద్ర ప్రభుత్వం అధికారిక పత్రములో ప్రకటన ద్వారా పేర్కొనవచ్చు, వీటిధీనములో ఆ ఆహారపదార్ధములు తయారు చేయబడిన ప్రాంగణం రిజిస్ట్రేషన్ జరుగుతుంది, ప్రాంగణాన్ని పరిశుభ్రమైన స్థితిలో ఉంచడం మరియు అటువంటి పదార్ధాల ఉత్పత్తి, పంపిణీ మరియు అమ్మకాలతో సంబంధం ఉన్న మానవులను లేదా అటువంటి తరగతుల పదార్థాలను శుభ్రంగా ఉంచడం;"]
["(घ) किसी खाद्य पदार्थ को पैक करने और उस पर लेबल लगाने तथा ऐसे किसी पैकेज या लेबल के डिजाइन को निर्बन्‍धित करना जिससे उस पदार्थ के स्‍वरूप, क्‍वालिटी या परिमाण के बारे में जनता या क्रेता के धोखे या भुलावे में पड़ने का [15][या अपमिश्रण का निवारण] हो जाए;","(ఘ) ఆహారాన్ని ప్యాక్ చేయడం మరియు లేబుల్ చేయడం మరియు ఆ పదార్థం యొక్క స్వభావం, నాణ్యత లేదా పరిమాణం గురించి ప్రజలను లేదా కొనుగోలుదారుని మోసం చేసే లేదా తప్పుదోవ పట్టించే ఏదైనా ప్యాకేజీ లేదా లేబుల్‌ను రూపొందించడం [15] [లేదా కల్తీని నిరోధించడం] జరగాలి;"]
["(ङ) खाद्य निरीक्षकों और लोक विश्‍लेषकों की अर्हताओं, शक्‍तियों और कर्तव्‍यों को परिनिश्‍चित करना;","(ఙ) ఫుడ్ ఇన్స్పెక్టర్లు మరియు ప్రజా విశ్లేషకుల అర్హతలు, అధికారాలు మరియు విధులను నిర్వచించడం;"]
["[(ङङ) उन प्रयोगशालाओं को परिनिश्‍चित करना जिनमें इस अधिनियम के अधीन लोक विश्‍लेषकों द्वारा खाद्य पदार्थों या अपद्रव्‍यों का विश्‍लेषण किया जा सकेगा;]","[(చ) ఈ చట్టం ప్రకారం ప్రజా విశ్లేషకులు ఆహారం లేదా పదార్థాలను విశ్లేషించే ప్రయోగశాలలను నిర్వచించడం;]"]
["(च) किसी ऐसी चीज के, जो खाद्य के रूप में प्रयुक्‍त किए जाने पर स्‍वास्‍थ्‍य के लिए हानिकर हो, विक्रय को प्रतिषिद्ध करना या विक्रय की शर्तों को परिनिश्‍चित करना अथवा किसी खाद्य पदार्थ के विनिर्माण में संघटक के रूप में उसके प्रयोग को किसी रीति से निर्बन्‍धित करना या किसी खाद्य पदार्थ के विनिर्माण या विक्रय की अनुज्ञप्‍तियां जारी करके विनियमित करना;","(చ) అమ్మకాన్ని నిషేధించడం లేదా అమ్మకం నిబంధనలను రూపొందించడం లేదా ఆహార తయారీలో ఒక పదార్ధంగా ఉపయోగించడం, ఆహారంగా ఉపయోగించినప్పుడు ఆరోగ్యానికి హాని కలిగించేది ఏదైనా ఉపయోగించడం లెదా ఆహార వస్తువుల తయారీ లేదా అమ్మకాన్ని జారీ చేయడం లేదా అనుమతించడం ద్వారా నియంత్రించడం;"]
["(छ) सार्वजनिक स्‍वास्‍थ्‍य के हित में, किसी खाद्य पदार्थ के विक्रय की शर्तों को या विक्रयार्थ अनुज्ञप्‍ति के लिए शर्तों को परिनिश्‍चित करना;","(ఛ) ప్రజారోగ్య ప్రయోజనాల దృష్ట్యా, ఆహార వస్తువు యొక్క అమ్మకం నిబంధనలను లేదా అమ్మకానికి లైసెన్స్ నిబంధనలను రూపొందించడం;"]
["(ज) वह रीति विनिर्दिष्‍ट करना जिसमें विश्‍लेषण के लिए विक्रीत खाद्यों के नमूनों के आधानों को मुहरबन्‍द किया या बांधा जाएगा;","(జ) విశ్లేషణ కోసం విక్రయించిన ఆహార నమూనాలకు ముద్రను వేయడం లేదా నిబంధనలకు కట్టుబడి ఉండేలా చేయడం;"]
["[(जज) विश्‍लेषण की पद्धतियों को परिनिश्‍चित करना;]","[(జజ) విశ్లేషణ పద్ధతులను నిర్వచించడానికి;]"]
["(झ) साधारण नमक और चीनी से भिन्‍न उन अनुज्ञेय परिरक्षियों की, जो केवल परिरक्षित फलों, सब्‍जियों या उनके उत्‍पादों अथवा किसी अन्‍य खाद्य पदार्थ में प्रयुक्‍त किए जाएंगे, सूची तथा प्रत्‍येक परिरक्षी का अधिकतम परिमाण, विनिर्दिष्‍ट करना;","(ఝ) సంరక్షించబడిన పండ్లు, కూరగాయలు లేదా వాటి ఉత్పత్తులు లేదా మరే ఇతర ఆహార వస్తువులలో మాత్రమే ఉపయోగించబడే సాధారణ ఉప్పు మరియు చక్కెర కాకుండా అనుమతించదగిన సంరక్షణకారుల యొక్క ప్రతి సంరక్షణకారి యొక్క జాబితా మరియు గరిష్ట పరిమాణాన్ని పేర్కొనడం;"]
["(ञ) वह रंजक द्रव्‍य और उसकी अधिकतम मात्राएं विनिर्दिष्‍ट करना जिसका प्रयोग किसी खाद्य पदार्थ में किया जा सकेगा;","(ఞ) ఆహార పదార్థంలో ఉపయోగించగల రంగు ద్రవాన్ని మరియు దాని వినియోగపు గరిష్ట పరిమాణాలను పేర్కొనడం;"]
["(ट) किसी खाद्य पदार्थ या पदार्थों के वर्ग को इस अधिनियम के या इसमें अन्‍तर्विष्‍ट किन्‍हीं अपेक्षाओं के और ऐसी शर्तों के यदि कोई हों, जैसी विनिर्दिष्‍ट की जाएं, अध्‍यधीन छूट के लिए उपबन्‍ध करना;","(ట) ఈ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏదైనా ఆహారం లేదా పదార్ధాల మినహాయింపుకు లేదా దానిలో ఉన్న ఏవైనా అవసరాలకు మరియు ఏదైనా ఉంటే, పేర్కొన్న పరిస్థితులకు మినహాయింపు ఇవ్వడం;"]
["(ठ) किसी ऐसे खाद्य पदार्थ के, जिसका खाद्य के अपमिश्रक के रूप में प्रयुक्‍त किया जाना ज्ञात है, विनिर्माण, परिवहन या विक्रय को प्रतिषिद्ध या विनियमित करना;","(ఠ) ఏదైనా ఆహారపదార్ధమును కల్తీ చేయడానికి ఉపయోగించబడే ఏదైనా పదార్ధము యొక్క తయారీ, రవాణా లేదా అమ్మకాన్ని నిషేధించడం లేదా నియంత్రించడం;"]
["(ड) निम्‍नलिखित को प्रतिषिद्ध या विनियमित करना—","(డ) కింది వాటిని నిషేధించడ లేదా నియంత్రించడం—"]
["(i) किसी खाद्य पदार्थ में किसी जल या अन्‍य तनुकारक या अपमिश्रक का परिवर्धन;","(i) ఆహార పదార్థానికి ఏదైనా నీరు లేదా ఇతర పలుచనచేసే లేదా కల్తీపదార్ధములను చేర్చడం;"]
["(ii) किसी खाद्य पदार्थ से कोई संघटक निकालना;","(ii) ఆహార పదార్థం నుండి ఏదైనా పదార్థాన్ని తొలగించడం;"]
["(iii) किसी ऐसे खाद्य पदार्थ का विक्रय जिसमें ऐसा परिवर्धन या जिससे ऐसा निष्‍कासन किया गया हो या जिससे अन्‍यथा कृत्रिम रूप से व्‍यवहृत किया गया हो;","(iii) అటువంటి చేర్పులను కలిగి ఉన్న ఏదైనా ఆహారాన్ని అమ్మడం లేదా అలాంటి తొలగింపు చేయబడిన లేదా కృత్రిమంగా రవాణా చేయబడినవి;"]
["(iv) दो या अधिक ऐसे खाद्य पदार्थों का मिश्रण जो प्रकृति या स्‍वरूप में वैसे ही हों;","(iv) స్వభావములో లేదా రూపంలో సమానమైన రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఆహార పదార్ధముల మిశ్రమం;"]
["(ढ) ऐसे खाद्य पदार्थों को विनष्‍ट करने के लिए उपबन्‍ध करना जो इस अधिनियम या इसके अधीन बनाए गए नियमों के उपबन्‍धों के अनुकूल नहीं हैं ।","(ఢ) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లేదా దానికిలోబడి రూపొందించిన నిబంధనలకు అనుగుణంగా లేని అటువంటి ఆహార పదార్థాల తొలగింపుకు అందించడం."]
["[(2) [इस अधिनियम के अधीन केन्‍द्रीय सरकार द्वारा बनाया गया प्रत्‍येक नियम, बनाए जाने के पश्‍चात् यथाशीघ्र, संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष, जब वह सत्र में हो, तीस दिन की अवधि के लिए रखा जाएगा ।","[(2) [ఈ చట్టం ప్రకారం కేంద్ర ప్రభుత్వం చేసిన ప్రతి నియమాన్ని ప్రతి పార్లమెంటు సభ సమక్షములో, అది సమావేశమైన వెంటనే, ముప్పై రోజుల పాటు ఉంచడము జరుగుతుంది."]
["यह अवधि एक सत्र में अथवा दो या अधिक आनुक्रमिक सत्रों में पूरी हो सकेगी ।","ఈ కార్యక్రమమును ఒక సెషన్‌లో లేదా రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వరుస సెషన్లలో పూర్తి చేయవచ్చు."]
["किन्‍तु नियम के ऐसे परिवर्तित या निष्‍प्रभाव होने से पूर्व उसके अधीन की गई किसी बात की विधिमान्‍यता पर प्रतिकूल प्रभाव नहीं पड़ेगा ।]","అటువంటి మార్పు లేదా ప్రభావానికి ముందు నియమం ప్రకారం చేసిన ఏదైనా చట్టము యొక్క చెల్లుబాటును ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేయదు.]"]
["24. राज्‍य सरकार की नियम बनाने की शक्‍ति—","24. నియమాలు రూపొందించడానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అధికారం-"]
["(1) राज्‍य सरकार समिति के साथ परामर्श करने के पश्‍चात् और पूर्व प्रकाशन की शर्त के अध्‍यधीन, उन बातों के लिए, जो धारा 23 के क्षेत्र के अन्‍दर नहीं आती हैं, इस अधिनियम के उपबन्‍धों को प्रभावी करने के प्रयोजन के लिए नियम बना सकेगी ।","(1) రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, కమిటీతో సంప్రదించి, ముందస్తు ప్రచురణ యొక్క షరతుకు లోబడి, సెక్షన్ 23 పరిధిలోకి రాని వాటి కోసం ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేసే ఉద్దేశ్యంతో నియమాలను రూపొందించవచ్చు."]
["(2) विशिष्‍टतया और पूर्वगामी शक्‍ति की व्‍यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना ऐसे नियम—","(2) పైన పేర్కొన్న అధికారము యొక్క ప్రాబల్యానికి ప్రత్యేకంగా మరియు ఎటువంటి పక్షపాతం లేకుండా, అటువంటి నియమాలు-"]
["(क) [इस अधिनियम के अधीन खाद्य (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी, स्‍थानीय प्राधिकारी और स्‍थानीय (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी की शक्‍तियां और कर्तव्‍य परिनिश्‍चित कर सकेंगे];","(క) [ఈ చట్టం ప్రకారం, ఆహార (ఆరోగ్య) అధికారం, స్థానిక అధికారం మరియు స్థానిక (ఆరోగ్య) అధికారం యొక్క అధికారాలు మరియు విధులను నిర్వచించగలుగుతారు];"]
["(ख) खाद्य पदार्थों या किसी विनिर्दिष्‍ट खाद्य पदार्थ या खाद्य पदार्थों के वर्ग के विक्रयार्थ विनिर्माण के लिए, भंडारकरण के लिए, विक्रय के लिए और वितरण के लिए अनुज्ञप्‍तियों के प्ररूप, ऐसी अनुज्ञप्‍तियों के लिए आवेदन का प्ररूप, वे शर्तें, जिनके अधीन ऐसी अनुज्ञप्‍तियां दी जा सकेंगी, उन्‍हें देने के लिए सशक्‍त प्राधिकारी, [उनके लिए देय फीसें, अनुज्ञप्‍तियों की शर्तों के पालन के लिए प्रतिभूति के रूप में किसी राशि का निक्षेप और वे परिस्‍थितियां जिनके अधीन ऐसी अनुज्ञप्‍ति या प्रतिभूति, [निलंबित, रद्द या समपहृत की जा सकेगी, विहित कर सकेंगे]];","(ఖ) ఆహార పదార్ధముల లేదా ఏదైనా నిర్దిష్ట ఏదైనా ఆహార పదార్ధము లేదా ఆహార పదార్ధములలో తరగతుల యొక్క అమ్మకము కోసం తయారీకి, నిల్వ చేయడానికి, అమ్మటానికి మరియు ఆహారం లేదా ఏదైనా పేర్కొన్న అమ్మకం కోసం లైసెన్సుల రూపాలు, అటువంటి లైసెన్సుల కోసం దరఖాస్తు రూపం, అనుమతులను మంజూరుచేయడానికి షరతులు, వాటిని మంజూరు చేయడానికి అధికారం, [వారికి చెల్లించాల్సిన ఫీజులు, లైసెన్సుల షరతులకు అనుగుణంగా భద్రతగా ఏదైనా మొత్తాన్ని జమ చేయడం మరియు అటువంటి లైసెన్స్ లేదా భద్రత, [సస్పెండ్, రద్దు లేదా స్వాధీనము చేయగలదు,సూచించగలదు]);"]
["(ग) यह निर्दिष्‍ट कर सकेंगे कि किसी खाद्य पदार्थ के विश्‍लेषण के लिए या ऐसी किसी बात के लिए जिसके लिए इस अधिनियम के अधीन फीस विहित की जा सकती हो, फीस दी जाए;","(గ) ఏదైనా ఆహార వస్తువు యొక్క విశ్లేషణ కోసం లేదా ఏదైనా విషయము కోసం ఈ చట్టం ప్రకారం ఫీజులు సూచించబడుతుంది; ఏదైనా విషయానికి ఫీజు చెల్లించాలని సూచించడం ;"]
["(घ) यह निर्दिष्‍ट कर सकेंगे कि इस अधिनियम के अधीन अधिरोपित सब जुर्माने या उनका कोई भाग वसूल किए जाने पर स्‍थानीय प्राधिकारी को दे दिया जाएगा;","(ఘ) ఈ చట్టం ప్రకారం విధించిన అన్ని జరిమానాలు లేదా వాటిలో కొంత భాగాన్ని స్థానిక అధికారానికి అందజేయాలని పేర్కొనడం;"]
["(ङ) राज्‍य सरकार या खाद्य (स्‍वास्‍थ्‍य) प्राधिकारी को इस अधिनियम द्वारा प्रदत्त शक्‍तियों और कृत्‍यों को अधीनस्‍थ प्राधिकारियों या स्‍थानीय प्राधिकारियों को प्रत्‍यायोजित किए जाने के लिए उपबन्‍ध कर सकेंगे ।","(ఙ) ఈ చట్టం ద్వారా ఇవ్వబడిన అధికారాలు మరియు విధులు అధీనములో ఉన్న అధికారులు లేదా స్థానిక అధికారులకు అప్పగించడానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి లేదా ఆహార (ఆరోగ్య) ప్రాధికార సంస్థకు అందుబాటులో ఉంచడం."]
["(3) इस अधिनियम के अधीन राज्‍य सरकारों द्वारा बनाए गए सब नियम बनाए जाने के पश्‍चात् यथाशक्‍य शीघ्र संबंधित राज्‍य विधान-मंडलों के समक्ष रखे जाएंगे ।","(3) ఈ చట్టం ప్రకారం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు రూపొందించిన అన్ని నియమాలను ఆచరణీయమైన వీలైనంత త్వరగా సంబంధిత రాష్ట్ర శాసనసభల ముందు ఉంచాలి."]
["25. निरसन और व्‍यावृत्ति—","25. రద్దు మరియు వృత్తి—"]
["(1) यदि इस अधिनियम के प्रारंभ के ठीक पूर्व ऐसे किसी राज्‍य में, जिसमें इस अधिनियम का विस्‍तार है, इस अधिनियम की तत्‍स्‍थानी कोई विधि प्रवृत्त हो तो वह विधि ऐसे प्रारम्‍भ पर निरसित हो जाएगी ।","(1) ఈ చట్టం ప్రారంభమయ్యే ముందు, ఈ చట్టం అమ ఏ రాష్ట్రంలోనైనా, ఈ చట్టం ముందు వెంటనే అమలులో ఉన్న ఏదైనా చట్టం అటువంటి ప్రారంభంలో రద్దు చేయబడుతుంది."]
["(2) इस अधिनियम द्वारा किसी तत्‍समान विधि का निरसन किए जाने पर भी ऐसी तत्‍समान विधि के अधीन बनाए गए वे सब नियम, विनियम और उपविधियां, जो खाद्य में अपमिश्रण का निवारण करने से संबद्ध हैं और जो इस अधिनियम के प्रारंभ से ठीक पूर्व प्रवृत्त हों वहां और उतने के सिवाय, जहां और जितने तक वे इस अधिनियम के उपबंधों से अंसगत और विरुद्ध हों, तब तक प्रवृत्त बनी रहेगी, जब तक वे इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों द्वारा परिवर्तित, संशोधित या निरसित नहीं कर दी जाती ।","(2) ఈ చట్టమునకు అధీనములో రూపొందించబడిన అన్ని నియమాలు, నిబంధనలు మరియు ఉప-చట్టాలు, ఆహారంలో కల్తీ నివారణకు సంబంధించినవి మరియు ఈ చట్టం ప్రారంభమయ్యే ముందు, ఈ చట్టం ద్వారా ఇప్పటికే ఉన్న ఏదైనా చట్టాన్ని రద్దు చేసిన తరువాత కూడా అమలులో ఉన్నాయి. ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి మరియు వ్యతిరేకంగా వారు ఎక్కడ మరియు ఎంతవరకు ఈ చట్టము అమలయ్యిందో, ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ద్వారా వాటిని మార్చడం, సవరించడం లేదా రద్దు చేయడం వరకు అవి అమలులో ఉంటాయి."]
["(3) (क) इस खंड में इस अधिनियम के शुरू होने का संदर्भ खाद्य अपमिश्रण (संशोधन) अधिनियम, 1971 (1971 का 41) की शुरूआत के संदर्भ के रूप में लिया जाएगा।","(3) (క) ఈ విభాగంలో, ఈ చట్టం యొక్క ప్రారంభానికి సూచనగా ఆహార కల్తీ (సవరణ) చట్టం, 1971 (1971 లో 41) ప్రారంభానికి సూచనగా తీసుకోవాలి."]
["(ख) संदेह से बचने के लिए, यह घोषित किया गया है कि उप-धारा (२) के प्रावधान सामान्य खंड अधिनियम, १ (९ ((१) ९ 10 के १० ९ 10) की धारा ६ में निहित प्रावधानों के पक्षपात के बिना होंगे। जम्मू और कश्मीर राज्य में लागू समान कानून के निरसन के रूप में यदि इस तरह के कानून इसी कानून था।]","(ఖ) సందేహాన్ని నివారించడానికి, సాధారణ నిబంధనల చట్టంలోని సెక్షన్ 7 లోని 10 (10) లోని 1 (9 (10) లోని నిబంధనలకు అనుకూలంగా ఉప-సెక్షన్ (2) లోని నిబంధనలు ప్రకటించబడ్డాయి. మరియు అవి ఎటువంటి పక్షపాతము లేకుండా ఉండాలి. జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలో అమలులో ఉన్న సమాన చట్టాన్ని రద్దు చేయడం లాగానే ఈ చట్టం ఒకే చట్టం లాగా ఉంటుంది.]"]
["शिलांग (राइफल रेंज और उमलांग) छावनी विधियों की एकरूपता अधिनियम, 1954","షిల్లాంగ్ (రైఫిల్ రేంజ్ మరియు ఉమ్లాంగ్) కంటోన్మెంట్ లాస్ యాక్ట్, 1954 యొక్క ఏకరూపత"]
["(1954 का अधिनियम संख्‍यांक 31)","(1954 యొక్క చట్టం 31)"]
["[28 मई, 1954]","[మే 28, 1954]"]
["अनुसूचित क्षेत्रों में प्रवृत्त कतिपय विधियों की खासी और जयन्‍तिया पहाड़ी जिलों में प्रवृत्त विधियों से एकरूपता करने के लिए अधिनियम","ఖాసి మరియు జయంతియా కొండ ప్రాంతపు జిల్లాలతో షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలలో ఉన్న కొన్ని చట్టాలను సమన్వయం చేయడానికి చట్టం."]
["भारत गणराज्‍य के पांचवें वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित किया जाता है :––","రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క ఐదవ సంవత్సరంలో దీనిని పార్లమెంట్ ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేసింది: -"]
["1. संक्षिप्‍त नाम और प्रारम्‍भ––","1. సంక్షిప్త నామము మరియు ప్రారంభం -"]
["(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम शिलांग (राइफल रेंज और उमलांग) छावनी विधियों की एकरूपता अधिनियम, 1954 है ।","(1) ఈ చట్టాన్ని షిల్లాంగ్ (రైఫిల్ రేంజ్ మరియు ఉమ్లాంగ్) కంటోన్మెంట్ లాస్ యాక్ట్, 1954 యొక్క ఏకరూపతా చట్టము అని పిలుస్తారు."]
["(2) यह उस तारीख[1] को प्रवृत्त होगा जिसे केन्‍द्रीय सरकार राजपत्र में अधिसूचना द्वारा नियत करे ।","(2) అధికారిక పత్రములో ప్రకటన ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించే తేదీ [1] నుండి ఇది అమల్లోకి వస్తుంది."]
["2. परिभाषाएं–","2. నిర్వచనాలు -"]
["इस अधिनियम में,––","ఈ చట్టములో—"]
["(क) “नियत दिन” से इस अधिनियम के प्रवृत्त होने के लिए धारा 1 की उपधारा (2) के अधीन नियत की गई तारीख अभिप्रेत है;","(క) \"నియమించబడిన రోజు\" అంటే ఈ చట్టం అమల్లోకి రావడానికి సెక్షన్ 1 లోని ఉప సెక్షన్ (2) ప్రకారం నిర్ణయించబడిన తేదీ;"]
["(ख) “विधि” से किसी अधिनियम, अध्‍यादेश, विनियम, नियम, आदेश या उपविधि का उतना भाग अभिप्रेत है जितना संविधान की सप्‍तम अनुसूची की सूची 1 और सूची 3 में प्रगणित मामलों में से किसी से संबंधित है;","(ఖ) \"చట్టం\" అంటే ఒక చట్టం, ఉత్తర్వు, నియంత్రణ, నియమము, ఆదేశము లేదా బై-లా యొక్క భాగం, ఇది రాజ్యాంగంలోని సుప్రీం షెడ్యూల్ యొక్క జాబితా 1 మరియు జాబితా 3 లో పేర్కొన్న ఏవైనా విషయాలకు సంబంధించినది;"]
["(ग) “अनुसूचित क्षेत्र” से अनुसूची में विनिर्दिष्‍ट क्षेत्र अभिप्रेत है ।","(గ) \"షెడ్యూల్డ్ ఏరియా\" అంటే షెడ్యూల్ లో పేర్కొనబడిన నిర్దిష్టమైన ప్రాంతము."]
["3. विधियों की एकरूपता–","3. పద్ధతుల ఏకరూపత -"]
["(1) समस्‍त विधियां, जिनका नियत दिन के ठीक पहले अनुसूचित क्षेत्रों पर विस्‍तार है या जो वहां प्रवृत्त हैं, उक्‍त दिन को अनुसूचित क्षेत्रों में प्रवृत्त नहीं रह जाएंगी, सिवाय उन बातों के जो उस दिन के पहले की गई थीं या नहीं की गई थी, और संदेह दूर करने के लिए इसके द्वारा यह घोषित किया जाता है कि ऐसे प्रवृत्त न रह जाने पर साधारण खण्‍ड आधिनियम, 1897 (1897 का 10) की धारा 6 उसी प्रकार लागू होगी जिस प्रकार वह केन्‍द्रीय अधिनियम द्वारा किसी अधिनियमिति के निरसन को लागू होती है ।","(1) అన్ని చట్టములు, నిర్ణీత రోజుకు సరిగ్గా ముందే షెడ్యూల్ చేసిన ప్రాంతాలలో అమలు కావడం లేదా అక్కడ అమలులో ఉన్న అన్ని పద్ధతులు, ఆ రోజుకు ముందు చేసిన పనులను మినహాయించి, ఆ రోజున షెడ్యూల్ చేసిన ప్రాంతాలలో ఉండవు, అంతే కాకుండా నివారించడానికి, అటువంటి ధోరణులు లేనప్పుడు, ఆర్డినరీ క్లాజ్ యాక్ట్, 1897 (1897 లో 10) లోని సెక్షన్ 6 అదే విధంగా వర్తిస్తుందని, ఇది కేంద్ర చట్టం ద్వారా ఏదైనా చట్టాన్ని రద్దు చేస్తుంది. వర్తిస్తుంది."]
["(2) उन समस्‍त विधियों का, जिनका नियत दिन के ठीक पहले खासी और जयन्‍तिया पहाड़ी जिलों पर विस्‍तार है या जो वहां प्रवृत्त हैं, उस दिन से अनुसूचित क्षेत्रों पर विस्‍तार होगा और वे वहां प्रवृत्त होंगी ।","(2) నిర్ణీత రోజుకు ముందే ఖాసీ మరియు జయంతియా కొండ జిల్లాలకు విస్తరించే లేదా అక్కడ అమలులో ఉన్న అన్ని చట్టాలు ఆ రోజు నుండి షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలకు విస్తరించి అక్కడ అమలులో ఉండాలి."]
["4. कठिनाइयों को दूर करना––","4. ఇబ్బందులను తొలగించడం"]
["यदि धारा 3 के अधीन एक विधि या विधियों के समूह के किसी दूसरी विधि या विधियों के समूह में संक्रमण के संबंध में कोई कठिनाई उत्‍पन्‍न हो तो केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचित आदेश द्वारा, ऐसे उपबंध कर सकेगी जो वह उस कठिनाई को दूर करने के लिए आवश्‍यक समझे ।","ఒక పద్ధతి లేదా శాసనాల సమితిని మరొక పద్ధతికి లేదా పద్ధతులకు మార్చడానికి సంబంధించి సెక్షన్ 3 ప్రకారం ఏవైనా ఇబ్బందులు తలెత్తితే, కేంద్ర ప్రభుత్వం అధికార పత్రములో ప్రకటించే ఉత్తర్వు ద్వారా, ఆ సమస్యను తొలగించడానికి అవసరమైన విధంగా అలాంటి నిబంధనలు చేయవచ్చు."]
["[धारा 2(ग) देखिए]","[సెక్షన్ 2 (గ) చూడండి]"]
["(1) शिलांग (राइफल रेंज) छावनी, अर्थात्, नीचे परिनिश्‍चित क्षेत्र––","(1) షిల్లాంగ్ (రైఫిల్ రేంజ్) కంటోన్మెంట్, అనగా, క్రింద నిర్వచించిన ప్రాంతాలు––"]
["टिप्‍पण 1–","గమనిక 1–"]
["यह क्षेत्र लाबान ग्राम के पश्‍चिम में लगभग आधा मील की दूरी पर स्‍थित है, और उमजास्‍वै नदी के, जो छावनी सीमा-स्‍तम्‍भ संख्‍या 37 के पश्‍चिम से पूर्व की ओर बहती है, दक्षिण में लगभग उसी दूरी पर स्‍थित है ।","ఈ ప్రాంతం లాబాన్ గ్రామానికి పశ్చిమాన అర మైలు దూరంలో ఉంది మరియు ఉమ్జస్వాయ్ నదికి దక్షిణాన దాదాపు అదే దూరం ఉంది, ఇది కంటోన్మెంట్ బౌండరీ నంబర్ 37 కి తూర్పున ప్రవహిస్తుంది."]
["यह कहीं भी शिलांग छावनी की सीमाओं के साथ लगा हुआ नहीं है ।","ఇది ఎక్కడా షిల్లాంగ్ కంటోన్మెంట్ సరిహద్దుల వెంబడి లేదు."]
["टिप्‍पण 2––","గమనికలు 2––"]
["सीमा स्‍तम्‍भ संख्‍या 1,313 अंश के क्षित्‍यंश पर स्‍थित है और मुख्‍य अभिसीमा के, जिसके बीच में होकर उम्‍मावलंग धारा बहती है, गोली चलाने वाले बिन्‍दु के 400 अंश के केन्‍द्र से 420 फीट की दूरी पर है, और 243 अंश के क्षित्‍यंश पर और उसी अभिसीमा पर गोली चलाने वाले 600 अंश के केन्‍द्र से 565 फीट की दूरी पर है ।","సరిహద్దు కాలమ్ సంఖ్య 1,313 డిగ్రీల విస్తీర్ణంలో ఉంది మరియు ప్రధాన సరిహద్దు యొక్క ఫైరింగ్ పాయింట్ యొక్క 400 డిగ్రీల కేంద్రానికి 420 అడుగుల దూరంలో ఉంది, దీని ద్వారా ఉమాంగ్లంగ్ నది పాయ ప్రవహిస్తుంది మరియు 243 డిగ్రీల పాయింట్ మరియు అదే సరిహద్దు వద్ద ఉంటుంది. కానీ 600 డిగ్రీల షూటింగ్ సెంటర్ నుండి 565 అడుగుల దూరంలో ఉంది."]
["जब इस सीमा का 1926 में सर्वेक्षण हुआ था तब चुम्‍बकीय परिवर्तन 00 15’ पश्‍चिम था ।","ఈ పరిధిని 1926 లో సర్వే చేసినప్పుడు, అయస్కాంత మార్పు పశ్చిమాన 00 15 'గా ఉంది."]
["हिमाचल प्रदेश और बिलासपुर (नया राज्‍य) अधिनियम, 1954","హిమాచల్ ప్రదేశ్ మరియు బిలాస్‌పూర్ (కొత్త రాష్ట్ర) చట్టం, 1954"]
["(1954 का अधिनियम संख्‍यांक 32)","(1954 యొక్క చట్టం సంఖ్య- 32)"]
["वर्तमान हिमाचल प्रदेश और बिलासपुर राज्‍यों को संयोजित करके नए हिमाचल प्रदेश राज्‍य के निर्माण के लिए और उससे सम्‍बन्‍धित विषयों के वास्‍ते उपबन्‍ध करने के लिए अधिनियम","ప్రస్తుతం ఉన్న హిమాచల్ ప్రదేశ్ మరియు బిలాస్‌పూర్ రాష్ట్రాలను కలపడం ద్వారా కొత్త హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఏర్పడటానికి మరియు దానికి సంబంధించిన విషయాల కోసం అందించే చట్టం-"]
["(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम हिमाचल प्रदेश और बिलासपुर (नया राज्‍य) अधिनियम, 1954 है ।","(1) ఈ చట్టం హిమాచల్ ప్రదేశ్ మరియు బిలాస్‌పూర్ (న్యూ స్టేట్) చట్టం, 1954 గా సంక్షిప్తీకరించబడింది."]
["(2) यह उस तारीख को प्रवृत्त होगा जिसे केन्‍द्रीय सरकार राजपत्र में अधिसूचना द्वारा इस निमित्त नियत करे ।","(2) అధికార పత్రములో ప్రకటన ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం దీని నిమిత్తము నిర్ధారించే తేదీ నుండీ ఇది అమల్లోకి వస్తుంది."]
["इस अधिनियम में, जब तक कि संदर्भ से अन्‍यथा अपेक्षित न हो,––","ఈ చట్టంలో, ఎంతవరకు ఈ సందర్భం అవసరమైతే తప్ప, -"]
["(क) “अनुच्‍छेद” से संविधान का अनुच्‍छेद अभिप्रेत है;","(క) \"ఆర్టికల్\" అంటే రాజ్యాంగం యొక్క వ్యాసం;"]
["(ग) “वर्तमान राज्‍यों” से इस अधिनियम के प्रारम्‍भ के ठीक पहले संविधान की प्रथम अनुसूची के भाग ग में बिलासपुर और हिमाचल प्रदेश के रूप में विनिर्दिष्‍ट राज्‍य अभिप्रेत हैं और “वर्तमान राज्‍य” से इन वर्तमान राज्‍यों में से कोई अभिप्रेत है ;","(గ) \"ప్రస్తుత రాష్ట్రాలు\" అంటే ఈ చట్టం ప్రారంభమయ్యే ముందు రాజ్యాంగంలోని మొదటి షెడ్యూల్ యొక్క భాగము గ లో బిలాస్‌పూర్ మరియు హిమాచల్ ప్రదేశ్ అని పేర్కొన్న రాష్ట్రాలు మరియు \"ప్రస్తుత రాష్ట్రం\" అంటే ఈ ప్రస్తుత రాష్ట్రాలలో ఏదైనా;"]
["(घ) “विधि” के अन्‍तर्गत वर्तमान राज्‍यों में से किसी भी सम्‍पूर्ण राज्‍य में या उसके किसी भाग में विधि का बल रखने वाली कोई अधिनियमिति, अध्‍यादेश, विनियम, आदेश, नियम, स्‍कीम, अधिसूचना, उपविधि या अन्‍य लिखत है;","(ఘ) \"చట్టం\" అంటే ప్రస్తుత రాష్ట్రం లేదా దానిలో ఏదైనా చట్టం యొక్క శక్తిని కలిగి ఉన్న ఏదైనా చట్టం, ఆర్డినెన్స్, నియంత్రణ, ఆదేశము,నియమము, పధకము, ప్రకటన, బై-లా లేదా ఇతర వ్రాతపూర్వక ప్రతి."]
["(ङ) “आदेश” से राजपत्र में प्रकाशित आदेश अभिप्रेत है;","(ఙ) \"ఆదేశము\" అంటే ాధికార పత్రములో ప్రచురించబడిన ఆదేశము;"]
["(च) “संसदीय निर्वाचन-क्षेत्र” का वही अर्थ है जो लोक प्रतिनिधित्‍व अधिनियम, 1950 (1950 का 43) में है;","(చ) \"పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గం\" ప్రజల ప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950 (1950 లో 43) లో అదే అర్ధాన్ని కలిగి ఉంది;"]
["(छ) “आसीन सदस्‍य” से संसद् के किसी सदन के संबंध में या वर्तमान हिमाचल प्रदेश राज्‍य के विधान-मंडल के संबंध में वह व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है जो इस अधिनियम के प्रारम्‍भ के ठीक पहले, यथास्‍थिति, उस सदन का या उस विधान-मंडल का सदस्‍य है ।","(ఛ) \"పదవిలో ఉన్న సభ్యుడు\" అంటే పార్లమెంటు సభకు లేదా ప్రస్తుత హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్ర శాసనసభకు సంబంధించి, ఈ చట్టం ప్రారంభమయ్యే ముందు, ఆ సభ లేదా ఆ శాసనసభకు సంబంధించిన వ్యక్తి మరియు మండలి లో సభ్యుడు."]
["नए हिमाचल प्रदेश राज्‍य का निर्माण","కొత్త హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్ర నిర్మాణం"]
["3. नए हिमाचल प्रदेश राज्‍य का निर्माण–","3. కొత్త హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్ర నిర్మాణం-"]
["इस अधिनियम के प्रारम्‍भ से, वर्तमान राज्‍यों को संयोजित करके एक नए भाग ग राज्‍य का निर्माण किया जाएगा जो हिमाचल प्रदेश राज्‍य कहलाएगा (जिसे इसके पश्‍चात् इस अधिनियम में “नया राज्‍य” कहा गया है) ।","ఈ చట్టం ప్రారంభంతో, ప్రస్తుత రాష్ట్రాలను హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంగా పిలవడం ద్వారా కొత్త రాష్ట్రం సృష్టించబడుతుంది (ఇకపై ఈ చట్టంలో \"కొత్త రాష్ట్రం\" అని పిలుస్తారు)."]
["4. संविधान की प्रथम अनुसूची का संशोधन––","4. రాజ్యాంగంలోని మొదటి షెడ్యూల్ యొక్క సవరణ"]
["संविधान की प्रथम अनुसूची में, भाग ग में,––","రాజ్యాంగం యొక్క మొదటి షెడ్యూల్ లో, భాగము గ, -"]
["(क) “राज्‍यों के नाम” शीर्षक के अधीन––","(క) \"రాష్ట్రముల పేర్లు\" శీర్షిక కింద -"]
["(i) प्रविष्‍टि “3. बिलासपुर” का लोप किया जाएगा; और","(i) ఎంట్రీ “3. బిలాస్‌పూర్ ”తొలగించబడుతుంది; మరియు"]
["(ii) 4 से 10 तक की प्रविष्‍टियों को क्रमश: 3 से 9 तक की प्रविष्‍टियों के रूप में पुन:संख्‍यांकित किया जाएगा;","(ii) 4 నుండి 10 వరకు ఉన్న ఎంట్రీలు వరుసగా 3 నుండి 9 వరకు ఎంట్రీలుగా తిరిగి క్రమ సంఖ్యలు మార్చబడతాయి;"]
["(ख) “राज्‍यों के राज्‍यक्षेत्र” शीर्षक के अधीन प्रथम पैरा के पश्‍चात् निम्‍नलिखित पैरा अन्‍त:स्‍थापित किया जाएगा, अर्थात् :––","(ఖ) \" రాష్ట్రముల యొక్క రాష్ట్ర ప్రాంతములు\" శీర్షిక క్రింద మొదటి పేరా తరువాత, ఈ క్రింది పేరా చేర్చబడుతుంది, అవి: -"]
["विधान-मण्‍डलों में प्रतिनिधित्‍व","శాసనసభలలో ప్రాతినిధ్యం"]
["राज्‍य सभा","రాజ్యసభ"]
["5. राज्‍य सभा में प्रतिनिधित्‍व––","5. రాజ్యసభలో ప్రాతినిధ్యం -"]
["(1) राज्‍य सभा में नए राज्‍य को एक स्‍थान आबंटित किया जाएगा ।","(1) రాజ్యసభలో కొత్త రాష్ట్రానికి ఒక సీటు కేటాయించబడుతుంది."]
["(2) वर्तमान राज्‍यों को समाविष्‍ट करने वाले राज्‍य-समूह का प्रतिनिधित्‍व करने वाला राज्‍य सभा का आसीन सदस्‍य, इस अधिनियम के प्रारम्‍भ से राज्‍य सभा में नए राज्‍य का प्रतिनिधित्‍व करेगा, किन्‍तु ऐसे आसीन सदस्‍य के कार्यकाल की अवधि अपरिवर्तित रहेगी, अर्थात्, वह 1958 के अप्रैल की 2 तारीख को समाप्‍त हो जाएगी ।","(2) ప్రస్తుత రాష్ట్రాలతో కూడిన రాష్ట్రాల సమూహానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న రాజ్యసభ సభ్యుడు, ఈ చట్టం ప్రారంభం నుండి, రాజ్యసభలో కొత్త రాష్ట్రాన్ని సూచిస్తుంది, అయితే అలాంటి సభ్యుడి పదవీకాలం మారదు ఇది 1958 ఏప్రిల్ 2 న ముగుస్తుంది."]
["6. संविधान की चतुर्थ अनुसूची का संशोधन––","6. రాజ్యాంగంలోని నాల్గవ షెడ్యూల్ సవరణ."]
["संविधान की चतुर्थ अनुसूची में, प्रथम अनुसूची के भाग ग में उल्‍लिखित राज्‍यों के प्रतिनिधियों से संबंधित स्‍थानों की सारणी में––","మొదటి షెడ్యూల్ యొక్క భాగము గ లో పేర్కొన్న రాజ్యాంగంలోని నాల్గవ షెడ్యూల్ లో పేర్కొన్న రాష్ట్రాల ప్రతినిధులకు సంబంధించిన స్థలాల పట్టికలో, -"]
["(i) प्रविष्‍टि 4 और 5 के स्‍थान पर प्रविष्‍टि “4. हिमाचल प्रदेश ….1” रखी जाएगी; और","(i) 4 మరియు 5 ఎంట్రీలకు బదులుగా, “4” ఎంట్రీ. హిమాచల్ ప్రదేశ్….1 ” అనే పేరు ఉంచబడుతుంది; మరియు"]
["(ii) 6 से 10 तक की प्रविष्‍टियों को क्रमश: 5 से 9 तक की प्रविष्‍टियों के रूप में पुन:संख्‍यांकित किया जाएगा ।","(ii) 6 నుండి 10 వరకు ఉన్న ఎంట్రీలు వరుసగా 5 నుండి 9 వరకు ఎంట్రీలుగా పేరు మార్చబడతాయి."]
["7. 1950 के अधिनियम संख्‍यांक 43 की धारा 27क का संशोधन––","7. 1950- లోని యాక్ట్ నెంబర్ 43 లోని సెక్షన్ 27 క సవరణ."]
["लोक प्रतिनिधित्‍व अधिनियम, 1950 की धारा 27क में––","ప్రజా ప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950 లోని సెక్షన్ 27 కలో, -"]
["(i) उपधारा (5) में “दिल्‍ली” शब्‍द के स्‍थान पर “दिल्‍ली, हिमाचल प्रदेश” शब्‍द रखे जाएंगे; और","(i) ఉప సెక్షన్ (5) లో, \"ఢిల్లీ\" అనే పదానికి, \"ఢిల్లీ, హిమాచల్ ప్రదేశ్\" అనే పదాలు ప్రత్యామ్నాయంగా ఉండాలి; మరియు"]
["(ii) उपधारा (6) का लोप किया जाएगा ।","(ii) ఉప సెక్షన్ (6) తొలగించబడుతుంది."]
["लोक सभा","లోక్ సభ"]
["8. लोक सभा में प्रतिनिधित्‍व––","8. లోక్‌సభలో ప్రాతినిధ్యం."]
["जब तक विधि द्वारा अन्‍य उपबन्‍ध नहीं किया जाता, लोक सभा में नए राज्‍य को 4 स्‍थान आबंटित किए जाएंगे ।","చట్టం ద్వారా ఇతర నిబంధనలు చేయకపోతే, లోక్‌సభలో కొత్త రాష్ట్రానికి 4 సీట్లు కేటాయించబడతాయి."]
["9. 1950 के अधिनियम संख्‍यांक 43 की प्रथम अनुसूची का संशोधन––","9. 1950 యొక్క 43 వ నెంబరు చట్టం యొక్క మొదటి షెడ్యూల్ యొక్క సవరణ."]
["(1) लोक प्रतिनिधित्‍व अधिनियम, 1950 की प्रथम अनुसूची में, भाग ग राज्‍यों से संबंधित भाग में,––","(1) రాష్ట్రాలకు సంబంధించిన భాగము గ లో ప్రజల ప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950 లోని మొదటి షెడ్యూల్ లో, -"]
["(i) प्रविष्‍टि 3 का लोप किया जाएगा;","(i) ఎంట్రీ 3 తొలగించబడుతుంది;"]
["(ii) 4 से 12 तक की प्रविष्‍टियों को क्रमश: 3 से 11 तक की प्रविष्‍टियों के रूप में पुन:संख्‍यांकित किया जाएगा; और","(ii) 4 నుండి 12 వరకు ఉన్న ఎంట్రీలు వరుసగా 3 నుండి 11 వరకు ఎంట్రీలుగా క్రమసంఖ్యలు మార్చబడతాయి; మరియు"]
["(iii) हिमाचल प्रदेश के सामने स्‍तम्‍भ 2 में “3” अंक के स्‍थान पर “4” अंक रखा जाएगा ।","(iii) కాలమ్ 2 లోని \"3\" సంఖ్యకు బదులుగా, హిమాచల్ ప్రదేశ్ ముందు \"4\" ఉంచబడుతుంది."]
["10. नए राज्‍य के संसदीय निर्वाचन-क्षेत्र और उनका परिसीमन––","10. కొత్త రాష్ట్ర పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలు మరియు వాటి పరిమితి."]
["(1) जब तक विधि द्वारा अन्‍य उपबंध नहीं किया जाता, नए राज्‍य में निम्‍नलिखित तीन संसदीय निर्वाचन क्षेत्र होंगे, अर्थात्––","(1) చట్టం ద్వారా ఇతర నిబంధనలు చేయకపోతే, కొత్త రాష్ట్రానికి ఈ క్రింది మూడు పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలు ఉంటాయి, అవి: -"]
["(i) बिलासपुर निर्वाचन-क्षेत्र जिसमें वर्तमान बिलासपुर राज्‍य समाविष्‍ट हैं, और","(i) ప్రస్తుత బిలాస్‌పూర్ రాష్ట్రంతో కూడిన బిలాస్‌పూర్ నియోజకవర్గం, మరియు"]
["(2) जब तक विधि द्वारा अन्‍य उपबंध नहीं किया जाता, संसदीय निर्वाचन-क्षेत्र परिसीमन (भाग ग राज्‍य) आदेश, 1951[2], प्रथम अनुसूची में किए गए संशोधनों के अधीन प्रभावी होगा ।","(2) చట్టం ద్వారా ఇతర నిబంధనలు చేయకపోతే, పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గ డీలిమిటేషన్ (భాగము గ) ఆదేశము, 1951 [2] మొదటి షెడ్యూల్‌లో చేసిన సవరణలకు లోబడి ఉంటుంది."]
["11. आसीन सदस्‍य––","11. పదవీ కాలములో ఉన్న-"]
["(1) वर्तमान बिलासपुर राज्‍य का प्रतिनिधित्‍व करने वाला लोक सभा का आसीन सदस्‍य, इस अधिनियम के प्रारम्‍भ से, नए राज्‍य के बिलासपुर निर्वाचन-क्षेत्र का प्रतिनिधित्‍व करेगा और उस निर्वाचन-क्षेत्र से लोक सभा के लिए निर्वाचित समझा जाएगा;","(1) ప్రస్తుత బిలాస్‌పూర్ రాష్ట్రానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న లోక్‌సభ సభ్యుడు, ఈ చట్టం ప్రారంభం నుండి, కొత్త రాష్ట్రం యొక్క బిలాస్‌పూర్ నియోజకవర్గానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తారు మరియు ఆ నియోజకవర్గం నుండి లోక్‌సభకు ఎన్నుకోబడతారు;"]
["(2) वर्तमान हिमाचल प्रदेश राज्‍य के किसी निर्वाचन-क्षेत्र का प्रतिनिधित्‍व करने वाला लोक सभा का प्रत्‍येक आसीन सदस्‍य, इस अधिनियम के प्रारम्‍भ से, नए राज्‍य में उसी नाम वाले निर्वाचन-क्षेत्र का प्रतिनिधित्‍व करेगा और निर्वाचन-क्षेत्र से लोक सभा के लिए निर्वाचित समझा जाएगा ।","(2) ప్రస్తుత హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని ఏదైనా నియోజకవర్గానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న లోక్ సభలోని ప్రతి సభ్యుడు, ఈ చట్టం ప్రారంభమైనప్పటి నుండి, కొత్త రాష్ట్రంలో మరియు నియోజకవర్గం నుండి లోక్ సభ వరకు అదే పేరు గల నియోజకవర్గము నుండి లోక్ సభ కోసం ఎన్నుకోబడతారు."]
["नए राज्‍य की विधान सभा","కొత్త రాష్ట్ర శాసనసభ"]
["12––16. विधि अनुकूलन (संख्‍या 3) आदेश, 1956 द्वारा निरसित ।","12–16. చట్టములో అనుకూలనములు (సంఖ్య 3) ఆర్డర్, 1956 ద్వారా రద్దు చేయబడింది."]
["17. 1950 के अधिनियम संख्‍या 43 की धारा 13 का संशोधन––","17. 1950 లోని చట్టము సంఖ్య 43 లోని సెక్షన్ 13 యొక్క సవరణ-"]
["लोक प्रतिनिधित्‍व अधिनियम, 1950 की धारा 13 में उपधारा (1) के खण्‍ड (ख) में “बिलासपुर” शब्‍द का लोप किया जाएगा ।","ప్రజా ప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950 లోని సెక్షన్ 13 లో, \"బిలాస్‌పూర్\" అనే పదాన్ని ఉప సెక్షన్ (1) లోని భాగము (ఖ) లో వదిలివేయబడుతుంది."]
["18. [1951 के अधिनियम सं० 49, धारा 2 का संशोधन]","18. [1951 లోని చట్టం 2, సెక్షన్ 2 యొక్క సవరణ]"]
["विधि अनुकूलन (संख्‍या 3) आदेश, 1956 द्वारा निरसित ।","చట్టము అనుకూలనము (సంఖ్య 3) ఆదేశము, 1956 ద్వారా రద్దు చేయబడింది."]
["19. संविधान (अनुसूचित जातियां) (भाग ग राज्‍य) आदेश, 1951 का संशोधन––","19. రాజ్యాంగ సవరణ (షెడ్యూల్డ్ కులాలు) (భాగము గ, రాష్ట్రములు) ఆర్డర్, 1951 -"]
["संविधान (अनुसूचित जातियां) (भाग ग्‍ा राज्‍य) आदेश, 1951[3] द्वितीय अनुसूची में दर्शित रूप में संशोधित किया जाएगा ।","రాజ్యాంగం (షెడ్యూల్డ్ కులాలు) ( భాగము గ, రాష్ట్రము, 1951 [3] రెండవ షెడ్యూల్‌లో చూపిన విధంగా సవరించబడుతుంది."]
["20. 1952 के अधिनियम संख्‍या 81 की धारा 9 का संशोधन––","20. 1952 యొక్క చట్టం నంబర్ 81 లోని సెక్షన్ 9 యొక్క సవరణ-"]
["परिसीमन आयोग अधिनियम, 1952 की धारा 9 में उपधारा (3) में “और उक्‍त अधिनियमों में से किसी के अधीन दिए गए आदेशों” शब्‍दों के स्‍थान पर “हिमाचल प्रदेश और बिलासपुर (नया राज्‍य) अधिनियम, 1954 और उक्‍त अधिनियमों में से किसी के अधीन दिए गए आदेशों” शब्‍द, कोष्‍ठक और अंक रखे जाएंगे ।","డీలిమిటేషన్ కమిషన్ యాక్ట్, 1952 లోని సెక్షన్ 9 లోని ఉప సెక్షన్ (3), \"మరియు పేర్కొన్న ఏ చట్టాల ప్రకారం చేసిన ఉత్తర్వులు\", \"హిమాచల్ ప్రదేశ్ మరియు బిలాస్‌పూర్ (కొత్త రాష్ట్ర) చట్టం, 1954 మరియు చెప్పిన ఏవైనా చట్టాలు\" ఆదేశాల ప్రకారం ఇచ్చిన పదాలు, బ్రాకెట్లు మరియు సంఖ్యలు ఉంచబడతాయి."]
["21. 1950 के अधिनियम संख्‍या 43 का अर्थान्‍वयन––","21. 1950- సంఖ్య 43 చట్టం అమలు—"]
["इस अधिनियम द्वारा यथासंशोधित लोक प्रतिनिधित्‍व अधिनियम 1950 में हिमाचल प्रदेश के प्रति किसी निर्देश का अर्थ यह लगाया जाएगा कि वह नए राज्‍य के प्रति निर्देश है ।","ఈ చట్టం ద్వారా సవరించబడిన ప్రజా ప్రాతినిధ్య చట్టం 1950 లో హిమాచల్ ప్రదేశ్ గురించి ఏదైనా సూచన కొత్త రాష్ట్రానికి సూచనగా పరిగణించబడుతుంది."]
["22. निर्वाचन-क्षेत्रों की निर्वाचक नामावलियां––","22. నియోజకవర్గాల ఎన్నికల జాబితా."]
["(1) वर्तमान राज्‍यों के निर्वाचन-क्षेत्रों की निर्वाचक नामावलियां, इस अधिनियम के प्रारम्‍भ से नए राज्‍य में उसी नाम के निर्वाचन-क्षेत्रों की निर्वाचक नामावलियां समझी जाएंगी और तब तक प्रवृत्त रहेंगी जब तक विधि के अनुसार ऐसी नामावलियां पुनरीक्षित नहीं की जाती या नई नामावलियां तैयार नहीं की जाती ।","(1) ప్రస్తుత రాష్ట్రాల నియోజకవర్గాల ఓటరు జాబితాలు ఈ చట్టం ప్రారంభమైనప్పటి నుండి కొత్త రాష్ట్రంలో అదే పేరు గల నియోజకవర్గాల ఓటరు జాబితాలుగా పరిగణించబడతాయి మరియు అటువంటి నామినేషన్ చట్టం ద్వారా సవరించబడే వరకు అమలులో ఉంటుంది లేదా కొత్త నామినేషన్లు సిద్ధం కాలేదు."]
["23. परिसीमन आयोग की अपने आदेशों को पुनरीक्षित करने की शक्‍ति––","23. డీలిమిటేషన్ కమిషన్, దాని ఉత్తర్వులను సవరించడానికి అధికారములు—"]
["परिसीमन आयोग अधिनियम, 1952 (1952 का 81) की धारा 8 की उपधारा (1) के उपबंधों के अनुसार लोक सभा में नए राज्‍य को आंबटित किए जाने वाले स्‍थानों की संख्‍या अवधारित करने और उसकी उपधारा (2) के उपबन्‍धों के अनुसार उन स्‍थानों तथा नए राज्‍य की विधान सभा के लिए नियत स्‍थानों को प्रादेशिक निर्वाचन-क्षेत्रों को वितरित करने तथा उनका परिसीमन करने के प्रयोजनार्थ परिसीमन आयोग के लिए यह विधिसम्‍मत होगा कि उस अधिनियम में अन्‍तर्विष्‍ट किसी बात के होते हुए भी, वह उस अधिनियम की धारा 9 के अधीन प्रकाशित अपने अंतिम आदेशों में से किसी को संशोधित, परिवर्तित या विखण्‍डित करे जहां ऐसा कोई आदेश दोनों वर्तमान राज्‍यों या उनमें से किसी से सम्‍बन्‍धित है ।","డీలిమిటేషన్ కమిషన్ చట్టము, 1952 (1952 లో 81) లోని సెక్షన్ 8 లోని ఉప- సెక్షన్ (1) లోని నిబంధనల ప్రకారం, లోక్‌సభ లో కొత్త రాష్ట్రానికి, స్థలాలకు కేటాయించాల్సిన స్థలాల సంఖ్యను ఉప-సెక్షన్ (2) లోని నిబంధనల ప్రకారం నిర్ణయిస్తుంది. కొత్త రాష్ట్రం యొక్క శాసనసభకు నిర్ణయించిన సీట్లకు ప్రాదేశిక నియోజకవర్గాలను పంపిణీ చేయడం మరియు డీలిమిట్ చేయడం కోసం, డీలిమిటేషన్ కమిషన్‌కు ఆ చట్టంలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, అది ఆ చట్టంలోని సెక్షన్ 9 కి లోబడి ఉంటుంది. ప్రస్తుత రాష్ట్రాలకు లేదా వాటిలో దేనినైనా అటువంటి ఆదేశముతో సంబంధం ఉన్న చోట ప్రచురించబడిన దాని తుది ఉత్తర్వులలో దేనినైనా సవరించడం, మార్చడం లేదా విచ్ఛిన్నం చేయవచ్చు."]
["24. [नए राज्‍य कि विधान सभा के प्रक्रिया के नियम ।]––","24. [కొత్త రాష్ట్ర శాసనసభ యొక్క విధాన నియమాలు.] ––"]
["विधि अनुकूलन (सं० 3) आदेश, 1956 द्वारा निरसित ।","చట్టము అనుకూలత (సంఖ్య 3) ఆదేశము, 1956 ద్వారా రద్దు చేయబడింది."]
["भाग 4","భాగము 4"]
["न्‍यायालय","న్యాయస్థానము"]
["25. नए राज्‍य के लिए न्‍यायिक आयुक्‍त का न्‍यायालय–","25. కొత్త రాష్ట్రానికి న్యాయవ్యవస్థ కమిషనర్ కోర్టు-"]
["इस अधिनियम के प्रारम्‍भ से,––","ఈ చట్టము ప్రారంభము నుండే,—"]
["(क) वर्तमान राज्‍यों के न्‍यायिक आयुक्‍तों के न्‍यायालयों को (जिन्‍हें इसके पश्‍चात् इस भाग में “वर्तमान न्‍यायालय” कहा गया है) समामेलित किया जाएगा और उनसे नए राज्‍य के लिए न्‍यायिक आयुक्‍त का न्‍यायालय बनेगा (जिसे इसके पश्‍चात् इस भाग में “नया न्‍यायालय” कहा गया है);","(క) ప్రస్తుత రాష్ట్రాల జ్యుడిషియల్ కమిషనర్ల న్యాయస్థానాలు (ఇకపై ఈ భాగంలో \"ప్రస్తుత కోర్టు\" గా వ్యవహరిస్తారు) విలీనం చేయబడతాయి మరియు కొత్త రాష్ట్రానికి న్యాయవ్యవస్థ కమిషనర్ న్యాయస్థానమును ఏర్పాటు చేస్తుంది ( దీని తరువాత ఈ భాగములీ దీనిని \"కొత్త న్యాయస్థానము\" గా వ్యవహరిస్తారు."]
["(ख) वर्तमान हिमाचल प्रदेश राज्‍य के न्‍यायिक आयुक्‍त और अपर न्‍यायिक आयुक्‍त, यदि कोई हों, नए राज्‍य के क्रमश: न्‍यायिक आयुक्‍त और अपर न्‍यायिक आयुक्‍त होंगे;","(ఖ) ప్రస్తుత హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని జ్యుడిషియల్ కమిషనర్ మరియు అదనపు జ్యుడిషియల్ కమిషనర్ ఏదైనా ఉంటే, వరుసగా కొత్త రాష్ట్రానికి చెందిన జ్యుడిషియల్ కమిషనర్లు మరియు అదనపు జ్యుడిషియల్ కమిషనర్లు;"]
["(ग) प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के प्रारम्‍भ के ठीक पहले वर्तमान न्‍यायालयों में से किसी का अधिकारी या सेवक है, नए न्‍यायालय का, यथास्‍थिति, अधिकारी या सेवक होगा और सेवा के उन्‍हीं निबन्‍धनों और शर्तों पर (अथवा उनके उतने ही समान निबन्‍धनों और शर्तों पर जितने इस अधिनियम द्वारा किए गए परिवर्तनों से अनुज्ञात हों) नियुक्‍त किया गया समझा जाएगा जो ऐसे प्रारम्‍भ के ठीक पहले उसको लागू थे :","(గ) ఈ చట్టం ప్రారంభించటానికి ముందు ఉన్న ఏదైనా న్యాయస్థానం యొక్క అధికారి లేదా సేవకుడు అయిన ప్రతి వ్యక్తి కొత్త న్యాయస్థానం యొక్క అధికారి లేదా సేవకుడిగా ఉండాలి, అదే విధంగా నిబంధనలు మరియు సేవా నిబంధనలపై (క మరియు ఈ చట్టం చేసిన మార్పుల ద్వారా అనుమతించబడిన నిబంధనలపై) అటువంటి చట్టముల ప్రారంభానికి ముందు అమలులో ఉన్న వారిని నియమించినట్లుగా పరిగణించబడుతుంది:"]
["परन्‍तु इस खण्‍ड की कोई भी बात नए न्‍यायालय को किसी कार्यालय या पद के नाम या कर्तव्‍यों को परिवर्तित करने से रोकने वाली नहीं समझी जाएगी;","కొత్త న్యాయస్థాన కార్యాలయం లేదా కార్యాలయం పేరు లేదా విధులను మార్చకుండా నిరోధించడానికి ఈ సెక్షన్ లో ఏదీ పరిగణించబడదు;"]
["(घ) नए न्‍यायालय को सब ऐसी मूल, अपीली या अन्‍य अधिकारिता होगी जो नए राज्‍य का भाग होने वाले किसी क्षेत्र के सम्‍बन्‍ध में वर्तमान न्‍यायालयों में से किसी के द्वारा इस अधिनियम के प्रारम्‍भ के ठीक पहले किसी विधि के अधीन प्रयुक्‍त की जा सकती है;","(ఘ) ఈ చట్టం ప్రారంభమయ్యే ముందు ఏదైనా చట్టం ప్రకారం కొత్త రాష్ట్రంలో భాగమైన ఏ ప్రాంతానికైనా సంబంధించి ప్రస్తుత న్యాయస్థానాలు అమలు చేయగలిగే అన్ని అసలు, అప్పీలేట్ లేదా ఇతర అధికార పరిధిని కొత్త కోర్టు కలిగి ఉంటుంది."]
["(ङ) नए न्‍यायालय को सम्‍पूर्ण नए राज्‍य में अधिवक्‍ताओं, वकीलों और प्‍लीडरों को स्‍वीकृत करने, निलम्‍बित करने और हटाने की तथा अधिवक्‍ताओं, वकीलों और प्‍लीडरों के बारे में नियम बनाने की वही शक्‍तियां होंगी जो इस अधिनियम के प्रारम्‍भ के ठीक पहले वर्तमान न्‍यायालयों में से किसी के द्वारा प्रयुक्‍त की जा सकती हैं :","(4) సరికొత్త రాష్ట్రంలోని న్యాయవాదులు, అడ్వకేట్ లు మరియు అభ్యర్ధులను ఆమోదించడానికి, నిలిపివేయడానికి మరియు తొలగించడానికి మరియు ఈ చట్టం ప్రారంభానికి ముందు ఉన్న న్యాయస్థానాలు ఉన్న న్యాయవాదులు, అడ్వకేట్ లు మరియు అభ్యర్ధులకు సంబంధించి నియమాలను రూపొందించడానికి కొత్త కోర్టుకు అదే అధికారాలు ఉంటాయి వీటిని ఎవరైనా ఉపయోగించవచ్చు:"]
["परन्‍तु इस खण्‍ड द्वारा प्रदत्त शक्‍तियों का प्रयोग करते हुए नए न्‍यायालय द्वारा बनाए गए किन्‍हीं नियमों के अधीन, किसी भी ऐसे व्‍यक्‍ति को, जो इस अधिनियम के प्रारम्‍भ के ठीक पहले वर्तमान न्‍यायालयों में से किसी में विधि-व्‍यवसाय करने के लिए हकदार अधिवक्‍ता, वकील या प्‍लीडर है, नए न्‍यायालय में विधि-व्‍यवसाय करने के लिए हकदार अधिवक्‍ता, वकील या प्‍लीडर के रूप में मान्‍यता दी जाएगी;","ఈ సెక్షన్ ప్రారంభించిన వెంటనే, ప్రస్తుత న్యాయస్థానాలలో అభ్యాసము చేయడానికి అర్హత ఉన్న ఎవరైనా, ఈ సెక్షన్ ఇచ్చిన అధికారాలను ఉపయోగించి కొత్త న్యాయస్థానము చేసిన ఏ నిబంధనల ప్రకారం, ఒక న్యాయవాది లేదా ఒక అభ్యర్ధి, కొత్త న్యాయస్థానంలో న్యాయవాది, న్యాయవాది లేదా న్యాయవాదిని న్యాయవాదిగా గుర్తించాలి;"]
["(च) इस भाग के उपबंधों के अधीन, वर्तमान हिमाचल प्रदेश राज्‍य के न्‍यायिक आयुक्‍त के न्‍यायालय में पद्धति और प्रक्रिया के बारे में इस अधिनियम के प्रारम्‍भ के ठीक पहले प्रवृत्त विधि, जब तक कि किसी सक्षम प्राधिकारी द्वारा उसमें फेरफार या परिवर्तन नहीं कर दिया जाता, नए न्‍यायालय के संबंध में ऐसे परिवर्तनों के साथ लागू होगी जो उस न्‍यायालय द्वारा किए जाएं;","(చ) ఈ భాగం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, ప్రస్తుత హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్ర న్యాయస్థానంలో న్యాయస్థానంలో విధానం మరియు విధానానికి సంబంధించి ఈ చట్టం ప్రారంభానికి ముందు అమలులో ఉన్న చట్టం, సమర్థ అధికారం ద్వారా సవరించబడకపోతే లేదా మార్చకపోతే కొత్త న్యాయస్థానమునకు సంబంధించి ఆ న్యాయస్థానం చేసిన మార్పులతో వర్తిస్తుంది;"]
["(छ) न्‍यायिक आयुक्‍त न्‍यायालय (उच्‍च न्‍यायालय के रूप में घोषणा) अधिनियम, 1950 (1950 का 15); नए न्‍यायालय को ऐसे लागू होगा मानो नया न्‍यायालय उस अधिनियम के प्रारम्‍भ पर विद्यमान था, और वर्तमान हिमाचल प्रदेश राज्‍य के न्‍यायिक आयुक्‍त के न्‍यायालय से उच्‍चतम न्‍यायालय को अपीलों के संबंध में इस अधिनियम के प्रारम्‍भ के ठीक पहले प्रवृत्त कोई अन्‍य विधि, आवश्‍यक परिवर्तनों के साथ, नए न्‍यायालय के संबंध में लागू होगी;","(ఛ) న్యాయస్థానం (హైకోర్టుగా ప్రకటన) చట్టం, 1950 (1950 లో 15); కొత్త న్యాయస్థానం ఆ చట్టం ప్రారంభంలో ఉన్నట్లుగా, మరియు ప్రస్తుత హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్ర న్యాయస్థానం నుండి సుప్రీంకోర్టుకు అప్పీల్ చేయడానికి సంబంధించి, ఈ చట్టం ప్రారంభించటానికి ముందు, ఇతర చట్టాలకు సంబంధించి, అవసరమైన మార్పులకు సంబంధించి. అలాగే, కొత్త న్యాయస్థానమునకు సంబంధించి వర్తించాలి;"]
["(ज) वे सब कार्यवाहियां, जो इस अधिनियम के प्रारम्‍भ के ठीक पहले वर्तमान न्‍यायालयों में से किसी में लम्‍बित हैं, इस अधिनियम के आधार पर नए न्‍यायालय को अंतिरत हो जाएंगी और इस प्रकार जारी रखी जाएंगी मानो वे उस न्‍यायालय में संस्‍थित कार्यवाहियां थीं;","(జ) ఈ చట్టం ప్రారంభానికి ముందు ఉన్న ఏవైనా న్యాయస్థానాల్లో వాయిదాలో ఉన్న అన్ని కేసులు ఈ చట్టం ఆధారంగా కొత్త న్యాయస్థానమునకు బదిలీ చేయబడతాయి మరియు అవి ఆ కోర్టులో ఏర్పాటు చేసినట్లుగా కొనసాగుతాయి;"]
["(झ) यथापूर्वोक्‍त किसी कार्यवाही में वर्तमान न्‍यायालयों में से किसी के द्वारा दिया गया कोई आदेश सभी प्रयोजनों के लिए उसी न्‍यायालय के आदेश के रूप में ही नहीं वरन् नए न्‍यायालय द्वारा दिए गए आदेश के रूप में भी प्रभावी होगा;","(ఝ) ప్రస్తుత న్యాయస్థానాలు ఏవైనా కేసులలో చేసిన ఉత్తర్వులు అన్ని ప్రయోజనాల కోసం ఒకే న్యాయస్థానం యొక్క ఉత్తర్వుగా మాత్రమే కాకుండా, కొత్త న్యాయస్థానము ఇచ్చిన ఉత్తర్వుగా కూడా ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది."]
["(ञ) वर्तमान न्‍यायालयों में से किसी के प्रति, चाहे किसी भी नाम से, किसी विधि में निर्देशों का अर्थ, जब तक कि सन्‍दर्भ अपेक्षित न हो, नए न्‍यायालय के प्रति निर्देशों के रूप में किया जाएगा ।","(ఞ) సందర్భం అవసరమైతే తప్ప, ప్రస్తుతమున్న ఏ న్యాయస్థానానికైనా, ఏ పేరునైనా, కొత్త న్యాయస్థానమునకు ఆదేశాలుగా సూచించబడతాయి."]
["26. अधीनस्‍थ न्‍यायालय–","26. సబార్డినేట్ కోర్టు -"]
["वे सब न्‍यायालय जो नए राज्‍य का भाग होने वाले किसी क्षेत्र में इस अधिनियम के प्रारम्‍भ के ठीक पहले वर्तमान न्‍यायालयों में से किसी के अधीक्षण और नियंत्रण के अधीन विधिसम्‍मत शक्‍तियों, प्राधिकार और अधिकारिता का प्रयोग कर रहे थे, जब तक सक्षम विधान-मण्‍डल या प्राधिकारी द्वारा और उपबन्‍ध नहीं कर दिया जाता, नए न्‍यायालय के अधीक्षण और नियंत्रण के अधीन उस क्षेत्र में अपनी शक्‍तियों, प्राधिकार तथा अधिकारिता का प्रयोग करते रहेंगे ।","సమర్థవంతమైన శాసనసభ లేదా అధికారం చేత ఎటువంటి నిబంధనలు చేయబడలేదు, కొత్త న్యాయస్థానము యొక్క పర్యవేక్షణ మరియు నియంత్రణలో ఉన్న ప్రాంతంలో దాని అధికారాలు, అధికారం మరియు అధికార పరిధిని కొనసాగించాలి."]
["भाग 5","భాగము 5"]
["प्रशासकीय और प्रकीर्ण उपबन्‍ध","పరిపాలనా మరియు ఇతర నిబంధనలు"]
["27. वर्तमान प्राधिकरियों और अधिकारियों का नए राज्‍य में कृत्‍य करते रहना––","27. ప్రస్తుత అధికార సంస్థలు మరియు అధికారులు, కొత్త రాష్ట్రంలో పనిచేయడం."]
["इस अधिनियम में जैसा अन्‍यथा उपबंधित है उसके सिवाय न्‍यायिक, कार्यपालक और अनुसचिवीय सभी प्राधिकारी और सभी अधिकारी, जो नए राज्‍य का भाग होने वाले किसी क्षेत्र में, इस अधिनियम के प्रारम्‍भ के ठीक पहले, विधिसम्‍मत कृत्‍यों का प्रयोग कर रहे थे, जब तक सक्षम प्राधिकारी द्वारा और उपबंध नहीं कर दिया जाता अपने-अपने कृत्‍य यथाशक्‍य उसी रीति से और उसी विस्‍तार तक करते रहेंगे जैसे वे ऐसे प्रारम्‍भ के पहले कर रहे थे ।","ఈ చట్టంలో అందించినట్లుగా వేరే విధముగా, అందరు అధికారులు, న్యాయ, కార్యనిర్వాహక మరియు మంత్రిత్వ అధికారులు మరియు కొత్త రాష్ట్రంలో భాగమైన ఒక ప్రాంతంలో, ఈ చట్టం ప్రారంభమయ్యే ముందు చట్టబద్ధమైన చర్యలను నిర్వహిస్తున్న అధికారులు, సమర్థులైతే తప్ప వారి ద్వారా అటువంటి అధికారం చేత ఎటువంటి నిబంధనలు చేయబడలేదు. వారు తమ పనులను అదే పద్ధతిలో మరియు అలాంటి ప్రారంభానికి ముందు వారు చేస్తున్నట్లుగానే కొనసాగిస్తారు."]
["28. वर्तमान विधियों का जारी रहना––","28. ప్రస్తుత చట్టాల కొనసాగింపు -"]
["इस अधिनियम में जैसा अन्‍यथा उपबंधित है उसके सिवाय, नए राज्‍य का भाग होने वाले किसी क्षेत्र में इस अधिनियम के प्रारम्‍भ के ठीक पहले प्रवृत्त सब विधियां तक तब प्रवृत्त बनी रहेंगी जब तक सक्षम विधान-मण्‍डल या प्राधिकारी द्वारा निरसित या संशोधित नहीं की जाती ।","ఈ చట్టంలో ఉన్నట్లుగా, ఈ చట్టం ప్రారంభమయ్యే ముందు అమలులో ఉన్న అన్ని చట్టాలు సమర్థవంతమైన శాసనసభ లేదా అధికారం చేత రద్దు చేయబడకపోతే లేదా సవరించబడకపోతే కొత్త రాష్ట్ర భూభాగంలోకి వచ్చే ఏ ప్రాంతంలోనైనా అమలులో ఉంటాయి."]
["29. विधियों का अर्थान्‍वयन करने की शक्‍ति––","9. చట్టాలను వివరించే అధికారము—"]
["इस अधिनियम के प्रारम्‍भ के पहले बनाई गई किसी विधि को नए राज्‍य के संबंध में लागू करना सुगम बनाने के प्रयोजन के लिए कोई न्‍यायालय, अधिकरण या प्राधिकरण, इस अधिनियम के किसी अभिव्‍यक्‍त उपबंध के अधीन रहते हुए, उस विधि का अर्थान्‍वयन, सार को प्रभावित न करने वाले ऐसे परिवर्तनों के सहित कर सकेगा जो उसे यथास्‍थिति, उस न्‍यायालय, अधिकरण या प्राधिकरण के समक्ष किसी मामले के अनुकूल बनाने के लिए आवश्‍यक या उचित हों ।","ఒక కొత్త రాష్ట్రానికి సంబంధించి ఈ చట్టం ప్రారంభానికి ముందు చేసిన ఏదైనా చట్టాన్ని అమలు చేయడానికి వీలుగా ఏదైనా న్యాయస్థానము, ట్రిబ్యునల్ లేదా అధికారం, ఈ చట్టం యొక్క ఏదైనా వేగవంతమైన నిబంధనలకు లోబడి, ఆ చట్టం యొక్క వ్యాఖ్యానం, సారాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది ఆ కోర్టు, ట్రిబ్యునల్ లేదా అధికారం ముందు ఏదైనా విషయానికి తగినట్లుగా అవసరమైన లేదా సరైన మార్పులను చేయవచ్చు."]
["30. वर्तमान करों का जारी रहना––","30. ప్రస్తుత పన్నుల కొనసాగింపు -"]
["उन सब करों, शुल्‍कों, उपकरों और फीसों का, जिनका वर्तमान राज्‍यों में से किसी में या उनके किसी भाग में विधिपूर्वक उद्‌ग्रहण किया जा रहा था, उसी रीति में और उसी परिमाण तक उद्‌ग्रहण किया जाना और उन्‍हीं प्रयोजनों के लिए प्रयुक्‍त किया जाना जारी रहेगा जब तक कि सक्षम विधान-मंडल या प्राधिकारी द्वारा अन्‍य उपबन्‍ध नहीं कर दिया जाता ।","30. ప్రస్తుత పన్నుల కొనసాగింపు - ప్రస్తుత రాష్ట్రంలోని ఏదైనా లేదా భాగంలో చట్టబద్ధంగా వసూలు చేయబడుతున్న అన్ని పన్నులు, సుంకాలు, సెస్‌లు మరియు రుసుములూ, అదే పద్ధతిలో మరియు అదే స్థాయిలో, మరియు సమర్థవంతమైన శాసనసభ లేదా అధికారం చేత ఇతర నిబంధనలు చేయబడనంత వరకు అదే ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగించబడుతుంది."]
["31. भाखड़ा-नंगल परियोजना के संबंध में केन्‍द्रीय सरकार की शक्‍तियों की व्‍यावृत्ति–","31. భాక్రా-నంగల్ ప్రాజెక్టుకు సంబంధించి కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారాల పరిధి—"]
["इस अधिनियम की कोई भी बात केन्‍द्रीय सरकार की भाखड़ा-नंगल परियोजना के संबंध में ऐसे प्रबंध करने या ऐसे कार्य करने की शक्‍तियों का अल्‍पीकरण करने वाली नहीं समझी जाएगी जो, परियोजना के प्रयोजनों का सम्‍यक् ध्‍यान रखते हुए, उसका उचित प्रशासन और प्रभावी कार्यान्‍वयन सुनिश्‍चित करने के लिए, आवश्‍यक हों ।","అటువంటి ఏర్పాట్లు చేయడానికి లేదా అటువంటి పని చేయడానికి అధికారాలను రద్దు చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వ భాక్రా-నంగల్ ప్రాజెక్టుకు సంబంధించి ఈ చట్టంలో ఏదీ నిర్దేశించబడదు, ఇది ప్రాజెక్ట్ యొక్క లక్ష్యాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని, దాని సరైన పరిపాలన మరియు చేయడానికి అవసరమైన సమర్థవంతమైన అమలును నిర్ధారిస్తుంది."]
["32. कठिनाइयों को दूर करने की शक्‍ति––","ఇబ్బందులను దూరము చేసే అధికారము—"]
["यदि इस अधिनियम के उपबन्‍धों को प्रभावी करने में कोई कठिनाई उत्‍पन्‍न होती है तो राष्‍ट्रपति ऐसे आदेश दे सकेगा, जो उक्‍त उपबंधों से असंगत न हों और जो उस कठिनाई को दूर करने के प्रयोजन के लिए उसे आवश्‍यक या समीचीन प्रतीत हों :","ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేయడంలో ఏమైనా ఇబ్బందులు తలెత్తితే, రాష్ట్రపతి అటువంటి నిబంధనలను విరుద్ధంగా లేని మరియు ఆ కష్టాన్ని తొలగించే ఉద్దేశ్యంతో అవసరమైన లేదా ప్రయోజనకరంగా అనిపించే ఆదేశాలు చేయవచ్చు:"]
["परन्‍तु राष्‍ट्रपति द्वारा ऐसी किसी शक्‍ति का प्रयोग इस अधिनियम के प्रारम्‍भ से एक वर्ष की समाप्‍ति के पश्‍चात् नहीं किया जाएगा ।","ఈ చట్టం ప్రారంభించి ఒక సంవత్సరం గడువు ముగిసిన తరువాత అటువంటి అధికారాన్ని రాష్ట్రపతి ఉపయోగించరు."]
["(धारा 10 देखिए)","(సెక్షన్ 10 ను చూడండి)"]
["संसदीय निर्वाचन-क्षेत्र परिसीमन (भाग ग राज्‍य) आदेश, 1951[4] में संशोधन","పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గ డీలిమిటేషన్ (భాగము గ రాష్ట్రము) ఆర్డర్, 1951 కు సవరణ [4]"]
["1. पैरा 2 में “बिलासपुर और” शब्‍दों का लोप कीजिए ।","1. పేరా 2 లో, \"బిలాస్‌పూర్ మరియు\" అనే పదాలను వదిలివేయండి."]
["2. चौथी सारणी में छम्‍ब-सिरमौर निर्वाचन-क्षेत्र से संबंधित प्रविष्‍टि के पश्‍चात् निम्‍नलिखित प्रविष्‍टि अंत:स्‍थापित कीजिए, अर्थात् : ––","2. నాల్గవ పట్టికలో, చంబా-సిర్మౌర్ నియోజకవర్గానికి సంబంధించిన ఎంట్రీ తరువాత, ఈ క్రింది ఎంట్రీని చొప్పించండి, అవి: -"]
["“बिलासपुर बिलासपुर 1”","\"బిలాస్‌పూర్ బిలాస్‌పూర్ 1\""]
["(धारा 19 देखिए)","సెక్షన్ 19 ను చూడండి—"]
["संविधान (अनुसूचित जातियां) (भाग ग राज्‍य) आदेश, 1951[5] का संशोधन","రాజ్యాంగ సవరణ (షెడ్యూల్డ్ కులాలు) (భాగము గ రాష్ట్రములు) ఆదేశము, 1951 [5]"]
["1. पैरा 2 में “भाग 1 से 10” के स्‍थान पर “भाग 1 से 9” रखिए ।","1. పేరా 2 లో, \"భాగాలు 1 నుండి 10 వరకు\", \"భాగాలు 1 నుండి 9 వరకు\" ఉంచండి."]
["2. पैरा 4 के स्‍थान पर निम्‍नलिखित रखिए, अर्थात् :––","2. పేరా 4 స్థానంలో, కింది వాటిని ఉంచండి, అనగా: -"]
["“4. इस आदेश की अनुसूची में,––","\"4. ఈ ఆదేశము యొక్క షెడ్యూల్‌లో, ––"]
["(क) हिमाचल प्रदेश राज्‍य या उसके जिले या अन्य प्रादेशिक खंड के प्रति किसी निर्देश का अर्थ यह लगाया जाएगा कि वह हिमाचल प्रदेश और बिलासपुर (नया राज्‍य) अधिनियम, 1954 द्वारा यथानिर्मित हिमाचल प्रदेश या यथानिर्मित उस राज्‍य के जिले या अन्‍य प्रादेशिक खण्‍ड के प्रति निर्देश है; और","(క) హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లేదా దాని జిల్లా లేదా ఇతర ప్రాదేశిక భాగము గురించి ఏదైనా సూచన హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంగా మరియు బిలాస్ పూర్ (కొత్త రాష్ట్ర) చట్టం, 1954 చేత సృష్టించబడిన ఆ రాష్ట్రంలోని జిల్లా లేదా ఇతర ప్రాదేశిక విభాగంగా పరిగణించబడుతుంది; మరియు"]
["(ख) किसी अन्‍य राज्‍य या उसके जिले या अन्‍य प्रादेशिक खण्‍ड के प्रति किसी निर्देश का अर्थ यह लगाया जाएगा कि वह 1950 की जनवरी के 26वें दिन को यथागठित उस राज्‍य या उस जिले या अन्‍य प्रादेशिक खण्‍ड के प्रति निर्देश है ।”।","(ఖ) ఏ ఇతర రాష్ట్రం లేదా దాని జిల్లా లేదా ఇతర ప్రాదేశిక విభాగానికి సంబంధించిన ఏదైనా సూచన 1950 జనవరి 26 వ తేదీన ఏర్పడిన ఆ రాష్ట్రం లేదా ఆ జిల్లా లేదా ఇతర ప్రాదేశిక విభాగానికి సూచనగా పరిగణించబడుతుంది.\""]
["3. अनुसूची में,––","3. షెడ్యూల్‌లో, ––"]
["(क) बिलासपुर से सम्‍बन्‍धित भाग 3 का लोप कीजिए;","(క) బిలాస్‌పూర్‌లోని 3 వ భాగాన్ని వదిలివేయండి;"]
["(ख) “भाग 4 से 10” को क्रमश: “भाग 3 से 9” के रूप में पुन:संख्‍यांकित कीजिए ।","(ఖ) \"భాగాలు 4 నుండి 10 వరకు\" వరుసగా \"భాగాలు 3 నుండి 9\" గా తిరిగి క్రమసంఖ్యలు మార్చాలి."]
["(ग) हिमाचल प्रदेश से संबंधित इस प्रकार पुन:संख्‍यांकित भाग 5 में निम्‍नलिखित अन्‍त:स्‍थापित कीजिए, अर्थात् : ––","(గ) భాగము 5 లో పొందుపరచబడిన కింది వాటిని తిరిగి చొప్పించండి, తద్వారా హిమాచల్ ప్రదేశ్ కు సంబంధించి తిరిగి లెక్కించబడుతుంది, అవి:—"]
["“31. जुलाहे","\"31. నేత పనివారు"]
["32. दुमने (भंजड़े)","32. పురి పెట్టువారు (భంజాడే)"]
["33. चूहड़े","33. ఎలుకలు పట్టే వారు"]
["34. हेसी (तूड़ी)","34. హేసి (థండర్)"]
["35. छिम्‍बे (धोबी)","35. చాకలి పని వారు(ధోభి)"]
["36. सरेहड़े","36. సారంగ పనివారు"]
["37. दाडले” ।","37. డాడ్లే”."]
["आमेलित क्षेत्र (विधि) अधिनियम, 1954","విలీన ప్రాంతములు (చట్టము) చట్టము, 1954"]
["(1954 का अधिनियम संख्‍यांक 20)","(1954 యొక్క చట్టం 20)"]
["[30 अप्रैल, 1954]","[30 ఏప్రిల్ 1954]"]
["कतिपय विधियों का उन क्षेत्रों में, जो कि संविधान के प्रारम्‍भ के पूर्व अपवर्जित या अंशत: अपवर्जित क्षेत्र के रूप में प्रशासित थे और जो ऐसे प्रारम्‍भ पर कतिपय राज्‍यों में आमेलित किए गए थे, विस्‍तार करने के लिए अधिनियम","రాజ్యాంగం ప్రారంభానికి ముందు మినహాయింపు లేదా పాక్షికంగా మినహాయించబడిన ప్రాంతాలకు మరియు కొన్ని రాష్ట్రాలలో ప్రారంభించిన ప్రాంతాలకు కొన్ని చట్టాలను విస్తరించడానికి చట్టము"]
["संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित किया जाता है :—","దీనిని పార్లమెంటు ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేయబడుతుంది:-"]
["इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम आमेलित क्षेत्र (विधि) अधिनियम, 1954 है ।","ఈ చట్టం 1954 లో విలీనము చేయబడిన ప్రాంతములు ( చట్టములు) చట్టం కు సంక్షిప్తీకరించబడింది."]
["(क) आमेलित क्षेत्र के संबंध में “आमेलक राज्‍यों” से वह राज्‍य अभिप्रेत है जिसका उल्‍लेख उस अनुसूची के शीर्षक में किया गया है जिसमें वह आमेलित क्षेत्र विनिर्दिष्‍ट है;","(క) \"విలీనము చేయబడిన ప్రాంతములు\", విలీనం చేసిన ప్రాంతానికి సంబంధించి, అంటే షెడ్యూల్ యొక్క శీర్షికలో పేర్కొన్న రాష్ట్రం, ఆ విలీన ప్రాంతం పేర్కొనబడినది;"]
["(ख) “आमेलित क्षेत्र” से अनुसूची के स्‍तम्‍भ 2 में विनिर्दिष्‍ट क्षेत्र अभिप्रेत है ।","(ఖ) \"విలీన ప్రాంతం\" అంటే షెడ్యూల్ యొక్క 2 వ కాలమ్‌లో పేర్కొన్న ప్రాంతం."]
["3. विधि का विस्‍तार—","3. చట్టం యొక్క విస్తరణ—"]
["अनुसूचियों में से प्रत्‍येक के स्‍तम्‍भ संख्‍या 1 में विनिर्दिष्‍ट अधिनियम और तद्‌धीन बनाए गए समस्‍त नियम, अधिसूचनाएं, आदेश, स्‍कीमों, प्ररूपों और उपविधियों का, जो कि उस अनुसूची के शीर्षक में विनिर्दिष्‍ट आमेलक राज्‍य में प्रवृत्त हैं, उस अनुसूची के स्‍तम्‍भ 2 में विनिर्दिष्‍ट आमेलित क्षेत्रों में एतद्‌द्वारा विस्‍तार किया जाता है और वे उसमें प्रवृत्त रहेंगे ।","చట్టం క్రింద చేసిన అన్ని నియమాలు, ప్రకటనలు, ఆదేశములు, పథకాలు, రూపాలు మరియు ఉప-చట్టాలు మరియు ఆ షెడ్యూల్ యొక్క శీర్షికలో పేర్కొన్న రాష్ట్రంలో అమలులో ఉన్న ప్రతి షెడ్యూల్ యొక్క కాలమ్ 1 లో పేర్కొన్న నిబంధనలు ఆ షెడ్యూల్ యొక్క 2 వ కాలమ్‌లో పేర్కొనబడ్డాయి. విలీనం చేయబడిన ప్రాంతాలు దీని ద్వారా విస్తరించబడ్డాయి మరియు అవి అమలులో ఉంటాయి."]
["अनुसूचियां","షెడ్యూల్"]
["(धारा 2 और 3 देखिए)","(2 మరియు 3 విభాగాలు చూడండి)"]
["अनुसूची 1","షెడ్యూల్ 1"]
["बिहार","బీహార్"]
["अधिनियम का नाम (1)","చట్టం పేరు (1)"]
["अधिगृहीत भूमि (प्रतिकर प्रभाजन) अधिनियम, 1949 (1949 का 51)","భూమి స్వాధీనం (పరిహార విభజన) చట్టం, 1949 (1949 లో 51)"]
["आमेलित क्षेत्र (2)","విలీనం చేసిన ప్రాంతం (2)"]
["1. हजारी बाग और मानभूम जिले","1. హజారీ బాగ్ మరియు మంభం జిల్లాలు"]
["2. पालामउ जिले का सदन उपखंड","2. పలామౌ జిల్లా హౌస్ ఉప విభాగము"]
["3. सिंगभूम जिले का ढलभूम उपखंड","3. సింభం జిల్లా ధల్భం ఉప విభాగము"]
["4. संथाल परगना जिले के गोडा और देवगढ़ उपखंड ।","4. సంతల్ పరగనాస్ జిల్లాలోని గోడా మరియు దేవఘడ్ ఉపవిభాగాలు."]
["अनुसूची 2","షెడ్యూల్ 2"]
["मुम्‍बई","ముంబై"]
["अधिनियम का नाम (1)","చట్టం పేరు (1)"]
["1. भारतीय प्रत्‍यर्पण अधिनियम, 1903 (1903 का 15)","1. భారతదేశం యొక్క చట్టం, 1903 (1903 లో 15)"]
["2. कोड़ा लगाने संबंधी अधिनियम, 1909 (1909 का 4)","2. విప్‌కు సంబంధించిన చట్టం, 1909 (1909 లో 4)"]
["3. पुलिस (द्रोह-उद्दीपन) अधिनियम, 1922 (1922 का 22)","3. పోలీసు (దేశద్రోహం) చట్టం, 1922 (1922 లో 22)"]
["4. कपास परिवहन अधिनियम, 1923 (1923 का 3)","4. పత్తి రవాణా చట్టం, 1923 (1923 లో 3)"]
["5. पत्तन हज समिति अधिनियम, 1932 (1932 का 20)","5. పోర్ట్ హజ్ కమిటీ చట్టం, 1932 (1932 లో 20)"]
["6. सागर दिशा तोप अभ्‍यास अधिनियम, 1949 (1949 का 8)","6. సముద్ర దిశలో ఆయుధముల అభ్యాస చట్టం, 1949 (1949 లో 8)"]
["आमेलित क्षेत्र -2","విలీనం చేసిన ప్రాంతం -2"]
["1. पश्‍चिमी खानदेश जिले के शाहदा, नंडरबार और तालेडा तालुके ।","1. పశ్చిమ ఖండేష్ జిల్లాలోని షాదా, నందర్‌బార్ మరియు తలేడా తాలూకాలు."]
["2. पंचमहल जिले के दोहक तालुका और जालोढ़ महल ।","2. పంచమహల్ జిల్లాలోని దోహక్ తాలూకా మరియు జలోద్ ప్యాలెస్."]
["अनुसूची 3","షెడ్యూల్ 3"]
["उड़ीसा","ఒరిస్సా"]
["2. सफेद फासफोरस की दियासिलाई प्रतिषेध अधिनियम, 1913 (1913 का 5)","2. వైట్ ఫాస్పరస్ నిషేధ చట్టం, 1913 (1913 లో 5)"]
["3. भारतीय उत्‍प्रवास अधिनियम, 1922 (1922 का 7)","3. భారతీయ వలసదారుల చట్టం, 1922 (1922 లో 7)"]
["4. कोयला श्रेणीकरण बोर्ड अधिनियम, 1925 (1925 का 31)","4. బొగ్గు గ్రేడింగ్ బోర్డు చట్టం, 1925 (1925 లో 31)"]
["5. कोयला खान भविष्‍य-निधि तथा बोनस स्‍कीम अधिनियम, 1948 (1948 का 46)","5. బొగ్గు గనుల ప్రావిడెంట్ ఫండ్ మరియు బోనస్ స్కీమ్ చట్టం, 1948 (1948 లో 46)"]
["आमेलित क्षेत्र (2)","విలీనం చేసిన ప్రాంతం (2)"]
["अंगुल ।","అంగులము"]
["अनुसूची 4","షెడ్యూల్ 4"]
["उत्तर प्रदेश","ఉత్తర ప్రదేశ్"]
["1. भारतीय पावर अल्‍कोहल अधिनियम, 1941 (1941 का 22)","1. ఇండియన్ పవర్ ఆల్కహాల్ యాక్ట్, 1941 (1941 లో 22)"]
["2. कर्मचारी राज्‍य बीमा अधिनियम, 1948 (1948 का 34)","2. ఉద్యోగుల రాష్ట్ర బీమా చట్టం, 1948 (1948 లో 34)"]
["आमेलित क्षेत्र (2)","విలీనం చేసిన ప్రాంతం (2)"]
["देहरादून जिले में जौनसार बाबर परगना और मिर्जापुर जिले में कैमूर श्रेणी के दक्षिणी क्षेत्र ।","డెహ్రాడూన్ జిల్లాలోని జాన్సర్ బాబర్ పరగనా మరియు మీర్జాపూర్ జిల్లాలోని కైమూర్ శ్రేణి యొక్క దక్షిణ ప్రాంతం."]
["अनुसूची 5","షెడ్యూల్ 5"]
["पश्‍चिमी बंगाल","పశ్చిమ బెంగాల్"]
["1. अधिगृहीत भूमि (प्रतिकर प्रभाजन) अधिनियम, 1949 (1949 का 51)","1. భూమి స్వాధీనం (పరిహార విభజన) చట్టం, 1949 (1949 లో 51)"]
["2.पश्‍चिमी बंगाल कच्‍चा जूट वायदा अधिनियम, 1948 (पश्‍चिमी बंगाल 1948 का अधिनियम संख्‍या 25)","2. పశ్చిమ బెంగాల్ ముడి జనపనార వాయిదా చట్టం, 1948 (పశ్చిమ బెంగాల్ 1948 లోని చట్టం 25)"]
["दार्जिलिंग जिला","డార్జిలింగ్ జిల్లాండ్స్"]
["राष्‍ट्रीय पुस्‍तकालय और अन्‍य सार्वजनिक पुस्‍तकालयों को पुस्‍तक [और समाचारपत्रों] के परिदान का उपबन्‍ध करने के लिए अधिनियम","కేంద్ర గ్రంధాలయము మరియు ఇతర ప్రజా గ్రంధాలయములు పుస్తకాలు [మరియు వార్తాపత్రికలు] పంపిణీ చేయడానికి చట్టం."]
["सार्वजनिक पुस्‍तकालय का भारसाधक व्‍यक्‍ति (चाहे वह पुस्‍तकालयाध्‍यक्ष या किसी अन्‍य नाम से संबोधित किया जाए) या इस निमित्त उसके द्वारा प्राधिकृत कोई अन्‍य व्‍यक्‍ति जिसको धारा 3 के अधीन पुस्‍तक की प्रति परिदत्त की जाती है प्रकाशक को उसके लिए लिखित रूप में रसीद देगा ।","ప్రజా గ్రంధాలయమునకు బాధ్యత వహించే వ్యక్తి (లైబ్రరీ హెడ్‌ను ఉద్దేశించి లేదా మరే ఇతర పేరుతో అయినా) లేదా దీని నిమిత్తము అధికారం పొందిన ఇతర వ్యక్తి సెక్షన్ 3 కింద పుస్తకం యొక్క కాపీని ఇచ్చినట్లయితే ప్రచురణకర్తకు వ్రాతపూర్వకంగా రశీదు ఇవ్వాలి."]
["कोई प्रकाशक जो इस अधिनियम या तद्‌धीन बनाए गए किसी नियम के किसी उपबन्‍ध का उल्‍लंघन करेगा वह जुर्माने से जो पचास रुपए तक का हो सकेगा दण्‍डनीय होगा [और यदि उल्‍लंघन पुस्‍तक की बाबत है तो पुस्‍तक के मूल्‍य के बराबर जुर्माने से भी दण्‍डनीय होगा] और अपराध का विचारण करने वाला न्‍यायालय यह निदेश दे सकता है कि उससे आपन किया गया सम्‍पूर्ण जुर्माना या उसका कोई भाग प्रतिकर के रूप में उस सार्वजनिक पुस्‍तकालय को दिया जाएगा; जिसको [यथास्‍थिति, वह पुस्‍तक या समाचारपत्र] परिदत्त किया जाना था ।","ఈ చట్టం యొక్క ఏదైనా నిబంధనను లేదా దానిపై చేసిన ఏదైనా నిబంధనను ఉల్లంఘించే ప్రచురణకర్త యాభై రూపాయల వరకు జరిమానాతో శిక్షించబడతారు [మరియు పుస్తకానికి విరుద్ధంగా ఉంటే, అది పుస్తక విలువకు సమానమైన జరిమానాతో శిక్షించబడుతుంది] మరియు నేరాన్ని పరిశీలిస్తున్న న్యాయస్థానం దాని నుండి వచ్చిన మొత్తం జరిమానా లేదా కొంత భాగాన్ని ఆ సార్వజనిక గ్రంధాలయమునకు పరిహారంగా చెల్లించాలని నిర్దేశించవచ్చు; [యథాతథ స్థితి, ఆ పుస్తకం లేదా వార్తాపత్రిక] పంపిణీ చేయాల్సి ఉంటుంది."]
["यह अधिनियम सरकार द्वारा या उसके प्राधिकार के अधीन प्रकाशित पुस्‍तकों को भी लागू होगा किन्‍तु शासकीय उपयोग के लिए प्रकाशित पुस्‍तकों को लागू नहीं होगा ।]","ఈ చట్టం ప్రభుత్వం ప్రచురించిన పుస్తకాలకు లేదా దాని అధికారం క్రింద కూడా వర్తిస్తుంది కాని అధికారిక ఉపయోగం కోసం ప్రచురించబడిన పుస్తకాలకు ఇది వర్తించదు.]"]
["निष्‍क्रान्त निक्षेप अन्तरण अधिनियम, 1954","నిష్కాంత నిక్షేప బదిలీ నియమము, 1954"]
["(1954 का अधिनियम संख्यांक 15)","(1954 యొక్క చట్టం 15)"]
["[26 मार्च, 1954]","[26 మార్చి 1954]"]
["पाकिस्तान के साथ करार के अनुसरण में, निष्क्रान्तों के कतिपय निक्षेपों के उस देश को अन्तरण, विस्थापित व्यक्‍तियों के ऐसे निक्षेपों की भारत में प्राप्‍ति और तत्संसक्‍त विषयों का उपबन्ध करने के लिए अधिनियम","వలసదారుల యొక్క కొన్ని డిపాజిట్లను ఆ దేశానికి బదిలీ చేయడానికి, భారతదేశంలో నిరాశ్రయులైన వ్యక్తుల డిపాజిట్లను స్వీకరించడానికి మరియు పాకిస్తాన్ తో ఒప్పందాన్ని అనుసరించడానికి సంబంధిత విషయాలను అందించడానికి చట్టం."]
["निष्क्रान्तों के कतिपय निक्षेपों के पाकिस्तान को अन्तरण, विस्थापित व्यक्‍तियों के ऐसे ही निक्षेपों की भारत में प्राप्‍ति और तत्संसक्‍त विषयों के लिए पाकिस्तान के साथ करार हो गया है ;","తరలివచ్చిన వారి యొక్క కొన్ని డిపాజిట్లను పాకిస్తాన్ కు బదిలీ చేయడం, భారతదేశంలో స్థానభ్రంశం చెందిన వ్యక్తుల యొక్క ఇలాంటి డిపాజిట్ల రసీదు మరియు పాకిస్తాన్ తో సంబంధిత సమస్యలు ప్రవేశించబడ్డాయి;"]
["अतः संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो :—","కాబట్టి, దీనిని పార్లమెంటు ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేయాలి: -"]

{"sheet":"Packet-9","index":7,"n_rows":1000,"n_cols":2,"rows_kept":1000,"cut":false,"hidden":false,"merged":[]}
["1. संक्षिप्‍त नाम, विस्तार और प्रारंभ—","1. హ్రస్వ నామము, పొడిగింపు మరియు ప్రారంభము-"]
["(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम निष्क्रान्त निक्षेप अन्तरण अधिनियम, 1954 है ।","(1) ఈ చట్టాన్ని1954, మినహాయింపు డిపాజిట్ బదిలీ చట్టం అని పిలుస్తారు."]
["(2) इसका विस्तार [उन राज्यक्षेत्रों के सिवाय सम्पूर्ण भारत पर है जो 1 नवम्बर, 1956 के ठीक पहले आसाम, पश्‍चिमी बंगाल, त्रिपुरा, मणिपुर और जम्मू-कश्मीर राज्यों में समाविष्‍ट थे ।]","(2) ఇది [నవంబర్ 1, 1956 ముందు అస్సాం, పశ్చిమ బెంగాల్, త్రిపుర, మణిపూర్ మరియు జమ్మూ, కాశ్మీర్ రాష్ట్రాలను కలిగి ఉన్న భూభాగాలు మినహా మొత్తం భారతదేశానికి విస్తరించింది. ]"]
["(क) विनिधानकर्ताओं के हित में या प्रतिभूति बाजार के सुव्‍यवस्‍थित विकास के लिए; या","(క) పెట్టుబడిదారుల ఆసక్తి కోసం లేదా సెక్యూరిటీ మార్కెట్ యొక్క క్రమబద్ధమైన అభివృద్ధి కోసం; లేదా"]
["(ख) किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज या समाशोधन निगम या ऐसे अन्‍य अभिकरण या व्‍यक्‍ति के, जो प्रतिभूतियों के संबंध में व्‍यापार या समाशोधन या समझौते की सुविधाएं प्रदान कर रहा है, कार्यकलापों को, जो ऐसी रीति में किए जा रहे हैं, जो विनिधानकर्ताओं या प्रतिभूति बाजार के हित के लिए हानिकारक हैं, निवारित करने के लिए; या","(బి) ఏదైనా గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ లేదా క్లియరింగ్ కార్పొరేషన్ లేదా ఇతర ఏజెన్సీ లేదా సెక్యూరిటీలకు సంబంధించి వాణిజ్య లేదా క్లియరింగ్ లేదా సెటిల్మెంట్ సౌకర్యాలను అందించే వ్యక్తి యొక్క కార్యకలాపాలు పెట్టుబడిదారుల ప్రయోజనాలకు లేదా సెక్యూరిటీల మార్కెట్‌కు హాని కలిగించే రీతిలో జరుగుతున్న కార్యకలాపాలను నిరోధించడానికి; లేదా"]
["(ग) खंड (ख) में निर्दिष्‍ट किसी ऐसे स्‍टॉक एक्‍सचेंज या समाशोधन निगम या अभिकरण या व्‍यक्‍ति का उचित प्रबंध सुनिश्‍चित करने के लिए, ऐसा करना आवश्‍यक है तो वह,—","(సి) నిబంధన (బి) లో సూచించబడిన అటువంటి స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ లేదా క్లియరింగ్ కార్పొరేషన్ లేదా ఏజెన్సీ లేదా వ్యక్తి యొక్క సరైన నిర్వహణను నిర్ధారించడానికి, ఇది అవసరం-"]
["(i) खंड (ख) में निर्दिष्‍ट किसी स्‍टॉक एक्‍सचेंज या समशोधन निगम या अभिकरण या किसी व्‍यक्‍ति या व्‍यक्‍तियों के वर्ग को, जो प्रतिभूति बाजार से सहबद्ध है; या","(i) సెక్యూరిటీల మార్కెట్‌తో అనుబంధంగా ఉన్న ఏదైనా స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ లేదా సమ్మేళనం కార్పొరేషన్ లేదా ఏజెన్సీ లేదా నిబంధన (బి ) లో సూచించబడిన ఏదైనా వ్యక్తి లేదా వ్యక్తుల తరగతి; లేదా"]
["(ii) किसी ऐसी कंपनी को, जिसकी प्रतिभूतियां किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज में सूचीबद्ध हैं या सूचीबद्ध किए जाने के लिए प्रस्‍तावित हैं, ऐसे निदेश जारी कर सकेगा, जो प्रतिभूतियों में विनिधानकर्ताओं और प्रतिभूति बाजार के हितों के लिए समुचित हों ।]","(ii) సెక్యూరిటీలు గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్లో జాబితా చేయబడిన లేదా జాబితా చేయటానికి ప్రతిపాదించబడిన ఒక సంస్థ, పెట్టుబడిదారులకు మరియు సెక్యూరిటీలలో సెక్యూరిటీల మార్కెట్ ప్రయోజనాలకు తగిన ఆదేశాలను జారీ చేయవచ్చు.]"]
["[स्‍पष्‍टीकरण—","[వివరణ-"]
["शंकाओं को दूर करने के लिए यह घोषित किया जाता है कि इस धारा के अधीन निदेशों को जारी करने की शक्‍ति में, किसी ऐसे व्‍यक्‍ति को, निदेश करने की शक्‍ति सम्‍मिलित होगी और सदैव उसका सम्‍मिलित होना समझा जाएगा, जो इस अधिनियम या उसके अधीन बनाए गए विनियमों के उल्‍लंघन में, किसी संव्‍यवहार या क्रियाकलाप में लगकर, ऐसे उल्‍लंघन से कमाए गए सदोष अभिलाभ या टाली गई हानि के समान रकम का प्रत्‍यर्पण करने के लिए लाभ कमाता है या हानि को टालता है ।]","సందేహాలను తొలగించడానికి, ఈ విభాగం కింద ఆదేశాలు జారీ చేసే అధికారంలో, అలాంటి వ్యక్తి ఎవరైనా,దర్శకత్వం వహించే అధికారాన్ని కలిగి ఉంటుందని మరియు ఈ చట్టంలో చేర్చబడాలని భావించబడతారు లేదా దానిపై తయారు చేయబడతారు. చెప్పిన నిబంధనలకు విరుద్ధంగా, ఏదైనా ప్రవర్తన లేదా కార్యకలాపాలలో పాల్గొనడం ద్వారా, అటువంటి ఉల్లంఘన ద్వారా సంపాదించిన నష్టం బాధ్యత నష్టానికి సమానమైన మొత్తాన్ని కోల్పోవడం లేదా లొంగిపోవడాన్ని నివారిస్తుంది.]"]
["संविदा और प्रतिभूति विकल्‍प करार","కాంట్రాక్ట్ మరియు సెక్యూరిటీల ఎంపిక ఒప్పందం"]
["13. अधिसूचित क्षेत्रों में संविदाओं का कतिपय परिस्‍थितियों में अवैध होना—","13. నోటిఫైడ్ ప్రాంతాలలో ఒప్పందాలు కొన్ని పరిస్థితులలో చట్టవిరుద్ధమని-"]
["यदि केन्‍द्रीय सरकार का, किसी [6][राज्‍य या राज्‍यों या क्षेत्र में] प्रतिभूतियों के संव्‍यवहारों की प्रकृति या मात्रा को ध्‍यान में रखते हुए, यह समाधान हो जाता है कि ऐसा करना आवश्‍यक है, तो वह, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, यह घोषित कर सकती है कि यह धारा ऐसे 2[राज्‍य या राज्‍यों या क्षेत्र] को लागू होगी, और तब ऐसे 2[राज्‍य या क्षेत्र या राज्‍यों,] में की प्रत्‍येक संविदा, जो उस अधिसूचना की तारीख के पश्‍चात् ऐसे [राज्‍य या राज्‍यों या क्षेत्र] में 2[मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज या मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंजों सदस्‍यों के बीच] या ऐसे सदस्‍य के माध्‍यम से या ऐसे सदस्‍य के साथ किए जाने के भिन्‍न रूप में की गई, अवैध होगी :","[6] [రాష్ట్ర లేదా రాష్ట్రాలు లేదా భూభాగం] సెక్యూరిటీలలో లావాదేవీల స్వభావం లేదా పరిమాణానికి సంబంధించి కేంద్ర ప్రభుత్వం, అలా చేయాల్సిన అవసరం ఉందని సంతృప్తి చెందితే, అది గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ఈ విభాగం అటువంటి 2 [రాష్ట్రం లేదా రాష్ట్రాలు లేదా భూభాగం] కు వర్తిస్తుందని, ఆపై అటువంటి 2 [రాష్ట్ర లేదా భూభాగం లేదా రాష్ట్రాలలో] ప్రతి ఒప్పందానికి వర్తిస్తుందని ప్రకటించవచ్చు, ఆ నోటిఫికేషన్ తేదీ తర్వాత, అటువంటి [రాష్ట్రం లేదా రాష్ట్రాలు లేదా ప్రాంతం] 2 [గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ లేదా ధ్రువీకరణ సభ్యుల మధ్య గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలు] లేదా అటువంటి సభ్యుని ద్వారా లేదా అలాంటి సభ్యుడితో కాకుండా వేరేవి చెల్లుబాటు కావు:"]
["[परन्‍तु ऐसे राज्‍य या राज्‍यों या क्षेत्र में दो या अधिक मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंजों के सदस्‍यों के बीच की गई कोई संविदा—","[కానీ అటువంటి రాష్ట్రం లేదా రాష్ట్రాలు లేదా భూభాగంలోని రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల సభ్యుల మధ్య ఏదైనా ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది -"]
["(i) ऐसे निबन्‍धनों और शर्तों के अध्‍यधीन होगी, जो भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड के पूर्व अनुमोदन से संबंधित स्‍टॉक एक्‍सचेंजों द्वारा अनुबंधित की जाएं;","(i) సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క ముందస్తు ఆమోదానికి సంబంధించిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల ద్వారా ఒప్పందం కుదుర్చుకునే నిబంధనలు మరియు షరతులకు లోబడి;"]
["(ii) यदि भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड के पूर्व अनुमोदन से स्‍टॉक एक्‍सचेंजों द्वारा इस प्रकार अनुबद्ध की जाती है तो संबंधित स्‍टॉक एक्‍सचेंजों की पूर्व अनुज्ञा अपेक्षित होगी ।]","(ii) సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క ముందస్తు అనుమతితో స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలు అలాంటి అనుమతి ఇస్తే, సంబంధిత స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల యొక్క ముందస్తు అనుమతి అవసరం.]"]
["[13क. अतिरिक्‍त व्‍यापार स्‍थल—","[13కె. అదనపు వ్యాపార స్థలాలు -"]
["स्‍टाक एक्‍सचेंज, भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड के पूर्व अनुमोदन से, उक्‍त बोर्ड द्वारा नियत निबंधनों और शर्तों के अनुसार, अतिरिक्‍त व्‍यापार स्‍थल स्‍थापित कर सकेगा ।","స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్, సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క ముందస్తు అనుమతితో, ఆ బోర్డు నిర్దేశించిన నిబంధనలు మరియు షరతులకు అనుగుణంగా అదనపు వాణిజ్య సైట్లను ఏర్పాటు చేయవచ్చు."]
["स्‍पष्‍टीकरण—","వివరణ-"]
["इस धारा के प्रयोजनों के लिए “अतिरिक्‍त व्‍यापार स्‍थल” से किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज द्वारा उसके कार्यक्षेत्र से बाहर निवेशकों को उस स्‍टाक एक्‍सचेंज के विनियमन ढांचे के अधीन ऐसे व्‍यापार स्‍थल के माध्‍यम से प्रतिभूतियों का क्रय और विक्रय करने हेतु समर्थ बनाने के लिए प्रस्‍थापित व्‍यापार परिधि या व्‍यापार सुविधा अभिप्रेत है ।]","ఈ విభాగం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, \"అదనపు ట్రేడింగ్ సైట్\" నుండి గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ చేత స్థాపించబడిన వ్యాపారం, దాని అధికార పరిధి బయట ఉన్న పెట్టుబడిదారులు ఆ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క రెగ్యులేటరీ ఫ్రేమ్‌వర్క్‌కు లోబడి , అటువంటి వాణిజ్య వేదిక ద్వారా సెక్యూరిటీలను కొనుగోలు చేయడానికి మరియు విక్రయించడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. ]"]
["14. अधिसूचित क्षेत्रों में संविदाओं का कतिपय परिस्‍थितियों में शून्‍य होना—","14. కొన్ని పరిస్థితులలో నోటిఫైడ్ ప్రాంతాలలో ఒప్పందాలు చెల్లవు."]
["(1) धारा 13 के अधीन अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट किसी राज्‍य या क्षेत्र में की गई कोई ऐसी संविदा, जो धारा 9 की उपधारा (3) के खण्‍ड (क) के अधीन उस निमित्त विनिर्दिष्‍ट उपविधियों में से किसी के उल्‍लंघन में है,—","(1) సెక్షన్ 13 కింద నోటిఫికేషన్‌లో పేర్కొన్న ఏదైనా రాష్ట్రం లేదా భూభాగంలో ప్రవేశించిన ఏదైనా ఒప్పందం, ఇది సెక్షన్ 9 లోని ఉప-సెక్షన్ (3) లోని క్లాజ్ (క)  కింద దాని తరపున పేర్కొన్న ఏదైనా బై-చట్టాలను ఉల్లంఘిస్తుంది. , - -"]
["(i) उस मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज के किसी ऐसे सदस्‍य के, जिसने किसी ऐसी उपविधि के उल्‍लंघन में ऐसी संविदा की है, अधिकारों की बाबत शून्‍य होगी, और","(i) ఏదైనా బై-చట్టాన్ని ఉల్లంఘిస్తూ అటువంటి ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకున్న ఆ గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ సభ్యుల హక్కులు రద్దు చేయబడతాయి మరియు"]
["(ii) किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति के, जिसने जानबूझकर ऐसे संव्‍यवहार में भाग लिया है, जिससे ऐसा उल्‍लंघन होता है, अधिकारों की बाबत भी शून्‍य होगी ।","(ii) అటువంటి ఉల్లంఘనకు దారితీసే ప్రవర్తనలో ఉద్దేశపూర్వకంగా పాల్గొన్న ఇతర వ్యక్తుల హక్కులు కూడా రద్దు చేయబడతాయి."]
["(2) उपधारा (1) की किसी बात का यह अर्थ नहीं लगाया जाएगा कि वह उस मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज के सदस्‍य से भिन्‍न किसी व्‍यक्‍ति के किसी ऐसी संविदा को प्रवर्तित कराने के या ऐसी संविदा के अधीन या उनकी बाबत किसी धनराशि को वसूल करने के अधिकार पर उस दशा में प्रभाव डालती है जब ऐसे व्‍यक्‍ति को इस बात की जानकारी नहीं थी कि ऐसा संव्‍यवहार धारा 9 की उपधारा (3) के खण्‍ड (क) में विनिर्दिष्‍ट उपविधियों में से किसी के उल्‍लंघन में था ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) లోని ఏదీ ఆ గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ సభ్యుడు తప్ప మరే వ్యక్తి యొక్క అటువంటి ఒప్పందాన్ని అమలు చేయడానికి లేదా అటువంటి ఒప్పందం ప్రకారం లేదా సంబంధించి ఏదైనా డబ్బును తిరిగి పొందటానికి నిర్దేశించబడదు. సెక్షన్ 9 లోని ఉప-సెక్షన్ (3) లోని నిబంధన (క) లో ఇటువంటి ప్రవర్తన జరుగుతుందని అలాంటి వ్యక్తికి తెలియకపోయినా హక్కు ప్రభావం చూపుతుంది"]
["15. कतिपय परिस्‍थितियों में सदस्‍यों का मालिक के रूप में कार्य न कर सकना—","15. కొన్ని పరిస్థితులలో, సభ్యులు యజమానులుగా వ్యవహరించలేరు -"]
["किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज का कोई सदस्‍य, किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज के किसी सदस्‍य से भिन्‍न किसी व्‍यक्‍ति के साथ किन्‍हीं प्रतिभूतियों की बाबत मालिक के रूप में कोई संविदा नहीं करेगा जब तक कि उसने ऐसे व्‍यक्‍ति की सहमति या प्राधिकार प्राप्‍त न कर लिया हो और वह क्रय या विक्रय के टिप्‍पण, ज्ञापन या करार में यह प्रकट नहीं करता है कि वह मालिक के रूप में कार्य कर रहा है :","గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ సభ్యుడు అటువంటి వ్యక్తి యొక్క సమ్మతి లేదా అధికారాన్ని పొందే వరకు ఏదైనా సెక్యూరిటీలకు సంబంధించి యజమానిగా గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ సభ్యుడు తప్ప వేరే వ్యక్తితో ఒప్పందం కుదుర్చుకోకూడదు మరియు  అతను యజమానిగా వ్యవహరిస్తున్న  కొనుగోలు లేదా అమ్మకం వ్యాఖ్య, మెమోరాండం వంటి ఒప్పందంలో అతను దానిని వెల్లడించలేడు:"]
["परन्‍तु जहां सदस्‍य ने ऐसे व्‍यक्‍ति की सहमति या प्राधिकार लिखित रूप से भिन्‍न रूप में प्राप्‍त किया है, वहां वह ऐसे व्‍यक्‍ति से ऐसी सहमति या प्राधिकार की लिखित पुष्‍टि ऐसी संविदा की तारीख से तीन दिन के भीतर प्राप्‍त करेगा :","సభ్యుడు అటువంటి వ్యక్తి యొక్క సమ్మతి లేదా అధికారాన్ని వేరే రూపంలో వ్రాతపూర్వకంగా పొందిన చోట, అతను అటువంటి ఒప్పందం యొక్క తేదీ నుండి మూడు రోజులలోపు అటువంటి వ్యక్తి నుండి అటువంటి ధృవీకరణ లేదా అధికారం యొక్క వ్రాతపూర్వక ధృవీకరణను పొందాలి:"]
["परन्‍तु यह और कि किसी ऐसी विद्यमान संविदा को जो ऐसे व्‍यक्‍ति द्वारा उपविधियों के अनुसार की गई है, बन्‍द करने के लिए ऐसे व्‍यक्‍ति की ऐसी लिखित सहमति या प्राधिकार उस दशा में आवश्‍यक नहीं होगा, जब वह सदस्‍य ऐसे बन्‍द करने की बाबत क्रय या विक्रय के टिप्‍पण, ज्ञापन या करार में यह प्रकट करता है कि वह मालिक के रूप में कार्य कर रहा है ।","అటువంటి మూసివేతకు సంబంధించి సభ్యుడు కొనుగోలు చేసేటప్పుడు లేదా విక్రయించేటప్పుడు ఉప-చట్టాలకు అనుగుణంగా అటువంటి వ్యక్తి చేసిన ప్రస్తుత ఒప్పందాన్ని రద్దు చేయడానికి అటువంటి వ్యక్తి యొక్క అతను యజమానిగా వ్యవహరిస్తున్నట్లు పేర్కొంటూ స్టేట్మెంట్, మెమోరాండం లేదా ఒప్పందం వ్రాతపూర్వక అనుమతి లేదా అధికారం అవసరం లేదు. "]
["16. कतिपय दशाओं में संविदाओं का प्रतिषेध करने की शक्‍ति—","16. కొన్ని షరతులలో ఒప్పందాలను నిషేధించే అధికారం."]
["(1) यदि केन्‍द्रीय सरकार की राय है कि किसी राज्‍य या क्षेत्र में विनिर्दिष्‍ट प्रतिभूतियों में अवांछनीय सट्टा रोकना आवश्‍यक है तो वह, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, यह घोषित कर सकती है कि कोई व्‍यक्‍ति, अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट राज्‍य या क्षेत्र में, केन्‍द्रीय सरकार की अनुज्ञा के बिना, अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट किसी प्रतिभूति के क्रय या विक्रय के लिए कोई संविदा, सिवाय ऐसे विस्‍तार और रीति के, यदि कोई हो, जो अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट की जाए, नहीं करेगा ।","(1) ఒక రాష్ట్రం లేదా భూభాగంలో పేర్కొన్న సెక్యూరిటీలలో అవాంఛనీయ ఊహాగానాలను ఆపడం అవసరమని కేంద్ర ప్రభుత్వం అభిప్రాయపడితే, గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ఒక వ్యక్తి పేర్కొన్న రాష్ట్రంలో లేదా భూభాగంలో ఉండవచ్చు అని ప్రకటించవచ్చు. నోటిఫికేషన్లో, కేంద్ర ప్రభుత్వం. నోటిఫికేషన్‌లో పేర్కొన్న ఏదైనా భద్రత కొనుగోలు లేదా అమ్మకం కోసం నోటిఫికేషన్‌లో పేర్కొన్న పరిధి మరియు పద్ధతిని మినహాయించి ఏ ఒప్పందమూ చేయకూడదు."]
["(2) उपधारा (2) के अधीन जारी की गई अधिसूचना की तारीख के पश्‍चात् उसके उपबंधों के उल्‍लंघन में की गई सभी संविदाएं अवैध होंगी ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (2) కింద జారీ చేసిన నోటిఫికేషన్ తేదీ తరువాత, దాని నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తూ చేసిన అన్ని ఒప్పందాలు రద్దు చేయబడతాయి."]
["17. कतिपय क्षेत्रों में प्रतिभूतियों के व्‍यौहारियों को अनुज्ञप्‍ति का दिया जाना—","17. కొన్ని ప్రాంతాలలో సెక్యూరిటీల వ్యాపారులకు లైసెన్స్ ఇవ్వడానికి అనుమతి."]
["(1) उपधारा (3) के उपबन्‍धों और इस अधिनियम के अन्‍य उपबन्‍धों के अधीन रहते हुए, कोई व्‍यक्‍ति चाहे अपनी ओर से या किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति की ओर से, किसी ऐसे राज्‍य या क्षेत्र में, जिसको धारा 13 का लागू होना घोषित नहीं किया गया है और जिसको केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, इस धारा का लागू होना घोषित करे, इस निमित्त [7][भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड द्वारा दी गई अनुज्ञप्‍ति] के प्राधिकार के सिवाय, प्रतिभूतियों में व्‍यौहार का कारबार, नहीं करेगा, या किया जाना तात्‍पर्यित नहीं करेगा ।","(1) ఈ విభాగం యొక్క ఉప-సెక్షన్ (3) మరియు ఇతర నిబంధనలకు లోబడి, ఏ వ్యక్తి, తన తరపున లేదా మరే వ్యక్తి తరపున, ఒక రాష్ట్రం లేదా భూభాగంలో, సెక్షన్ 13 అమలులో ఉన్నట్లు ప్రకటించిన గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ఈ విభాగానికి వర్తిస్తుందని చేసిన కేంద్రప్రభుత్వం ప్రకటన తరపున [7] [సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా మంజూరు చేసిన లైసెన్స్] యొక్క అధికారం మినహా, సెక్యూరిటీలలో వ్యాపారాన్ని లావాదేవీ చేయదు; లేదా చేసినట్లు సూచించదు."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन कोई अधिसूचना किसी राज्‍य या क्षेत्र की बाबत तब तक जारी नहीं की जाएगी जब तक केन्‍द्रीय सरकार का, उस रीति को ध्‍यान में रखते हुए जिससे ऐसे राज्‍य या क्षेत्र में प्रतिभूतियों में व्‍यौहार होता है, यह समाधान नहीं हो जाता  है कि व्‍यापार के हित में या लोक हित में यह वांछनीय या समीचीन है कि ऐसे व्‍यौहार का अनुज्ञप्‍ति पद्धति द्वारा विनियमन किया जाना चाहिए ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) కింద నోటిఫికేషన్ రాష్ట్ర లేదా భూభాగానికి సంబంధించి జారీ చేయబడదు, కేంద్ర ప్రభుత్వం, అటువంటి రాష్ట్రం లేదా భూభాగంలో సెక్యూరిటీలను వ్యవహరించే విధానాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుంటే తప్ప పరిష్కరించబడదు. అనుమతించబడిన పద్ధతి ద్వారా అటువంటి ప్రవర్తనను నియంత్రించాల్సిన అవసరం వ్యాపారం లేదా ప్రజా ప్రయోజనాల కోసమే కావాల్సినది లేదా ప్రయోజనకరం.అలాంటి ప్రవర్తనను లైసెన్స్ వ్యవస్థ నియంత్రించాలి."]
["(3) प्रतिभूतियों में व्‍यौहार के सम्‍बन्‍ध में उपधारा (1) द्वारा अधिरोपित निर्बन्‍धन किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज के सदस्‍य द्वारा या उसकी ओर से किसी बात के किए जाने को लागू नहीं होंगे ।","(3) సెక్యూరిటీల వ్యవహారానికి సంబంధించి ఉపవిభాగం (1) విధించిన ఆంక్షలు గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ సభ్యుడి తరపున లేదా తరపున చేసిన ఏ పనికి వర్తించవు."]
["[17क. धारा 2 के खंड (ज) के उपखंड (iङ) में निर्दिष्‍ट प्रतिभूतियों का जनता को निर्गमन और उनका सूचीबद्ध किया जाना—","[17కె. ఎ సెక్షన్ 2 లోని క్లాజ్ (హెచ్) యొక్క ఉప-నిబంధన (ఐ) లో సూచించబడిన సెక్యూరిటీల జారీ మరియు జాబితా చేయబడాలి---"]
["इस अधिनियम या तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि में अंतर्विष्‍ट उपबंधों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, धारा 2 के खंड (ज) के उपखंड (iङ) में निर्दिष्‍ट प्रकृति की कोई प्रतिभूतियां तब तक जनता को प्रस्‍थापित नहीं की जाएंगी या किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज में सूचीबद्ध नहीं की जाएंगी जब तक कि निर्गमनकर्ता ऐसी पात्रता के मानदंड को पूरा नहीं कर देता और ऐसी अन्‍य अपेक्षाओं को पूरा नहीं कर देता जो भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड द्वारा बनाए गए विनियमों द्वारा विनिर्दिष्‍ट की जाएं ।","ప్రస్తుతానికి ఈ చట్టం లేదా మరే ఇతర చట్టంలో ఉన్న నిబంధనలకు పక్షపాతం లేకుండా, సెక్షన్ 2 లోని క్లాజ్ (ज)  యొక్క ఉప-నిబంధన (iङ) లో పేర్కొన్న రీతి యొక్క సెక్యూరిటీలు ప్రజలకు పరిచయం చేయబడవు లేదా జాబితా చేయబడవు గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్. సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా చేసిన నిబంధనల ప్రకారం నిర్దేశించిన అటువంటి అర్హత ప్రమాణాలకు మరియు ఇతర అవసరాలకు అనుగుణంగా జారీచేసే వరకు చేయరాదు."]
["(2) धारा 2 के खंड (ज) के उपखंड (iङ) में निर्दिष्‍ट प्रत्‍येक ऐसा निर्गमनकर्ता जो जनता को उसमें निर्दिष्‍ट प्रमाणपत्रों या लिखतों की प्रस्‍थापना करने का आशय रखता है, जनता को प्रस्‍थापना दस्‍तावेज जारी करने से पूर्व एक या अधिक मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंजों को ऐसे स्‍टॉक एक्‍सचेंज में या ऐसे प्रत्‍येक स्‍टॉक एक्‍सचेंज में सूचीबद्ध किए जाने वाल ऐसे प्रमाणपत्रों या लिखतों के लिए अनुज्ञा हेतु आवेदन करेगा ।","(2) సెక్షన్ 2 లోని క్లాజ్ (ज) యొక్క ఉప-నిబంధన (i ङ) లో సూచించిన ప్రతి జారీదారు ప్రజలకు;ప్రజలకు పేర్కొన్న సంస్థాపనా పత్రాలను జారీ చేయడానికి, అందులో పేర్కొన్న ధృవపత్రాలు లేదా సాధనాలను వ్యవస్థాపించాలని భావిస్తుంది అటువంటి స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్లో ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలకు ముందు లేదా  అటువంటి ప్రత్యేక స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్లో జాబితా చేయటానికి అటువంటి ధృవపత్రాలు లేదా సాధనలకు అనుమతి కోసం దరఖాస్తు చేయాలి."]
["(3) जहां सूचीबद्ध किए जाने के लिए उपधारा (2) के अधीन आवेदित अनुज्ञा मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंजों या उनमें से किसी के द्वारा नहीं दी गई है या देने से इंकार कर दिया गया है वहां निर्गमनकर्ता तुरंत आवेदकों से प्रस्‍थापना दस्‍तावेज के अनुसरण में प्राप्‍त सभी धन का, यदि कोई हों, प्रतिसंदाय करेगा और यदि ऐसा कोई धन निर्गमनकर्ता के उस धन का प्रतिसंदाय करने के लिए दायी होने के पश्‍चात् आठ दिन के भीतर प्रतिसंदत्त नहीं किया जाता है, तो निगमिनकर्ताऔर उसका, यथास्‍थिति, प्रत्‍येक निदेशक या न्‍यासी, जो व्‍यक्‍तिक्रमी है आठ दिन की समाप्‍ति को ही, संयुक्‍त रूप से और पृथक् रूप से उस धन का पंद्रह प्रतिशत वार्षिक की दर से ब्‍याज सहित प्रतिसंदाय करने के दायी होंगे ।","(3) జాబితా చేయవలసిన ఉప-సెక్షన్ (2) కింద వర్తించే లైసెన్స్ గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలు లేదా వాటిలో దేనినీ జారీ చేయలేదు లేదా అక్కడ ఇవ్వడానికి నిరాకరించలేదు, జారీ చేసిన వెంటనే సంస్థాపనా పత్రానికి అనుగుణంగా దరఖాస్తుదారుల నుండి డబ్బు ఏదైనా ఉంటే తిరిగి చెల్లించండి జారీ చేసినవారు ఆ డబ్బును తిరిగి చెల్లించాల్సిన బాధ్యత ఎనిమిది రోజులలోపు లొంగిపోకపోతే, కార్పొరేటర్ మరియు అతని, ప్రతి డైరెక్టర్ లేదా డిఫాల్టర్ అయిన ధర్మకర్త, ఎనిమిది రోజుల గడువును ఉమ్మడిగా మరియు అనేకసార్లు, ఆ డబ్బులో ఏటా పదిహేను శాతం చొప్పున వడ్డీతో చెల్లించాల్సి ఉంటుంది."]
["किसी अन्‍य दिन के पश्‍चात् आठवें दिन की गणना करने में ऐसे किसी भी मध्‍यवर्ती दिन की, जो परक्राम्‍य लिखत अधिनियम, 1881 (1881 का 26) के अधीन सार्वजनिक अवकाश दिन है, अवहेलना की जाएगी और यदि आठवां दिन ही      (इस प्रकार गणना करने पर) ऐसा सार्वजनिक अवकाश दिन है, तो उक्‍त प्रयोजनों के लिए उसके पश्‍चात् पहला दिन जो अवकाश दिन नहीं है रखा जाएगा ।","నెగోషియబుల్ ఇన్స్ట్రుమెంట్స్ యాక్ట్, 1881 (1881 లో 26) ప్రకారం ప్రభుత్వ సెలవు దినం అయిన ఏ ఇతర రోజు తర్వాత ఎనిమిదవ రోజు కంప్యూటింగ్‌లో ఏదైనా ఇంటర్మీడియట్ రోజు విస్మరించబడుతుంది మరియు ఎనిమిదవ రోజు (అటువంటి లెక్కన) అటువంటి పబ్లిక్ అయితే సెలవు దినం, ఆ తరువాత చెప్పిన ప్రయోజనాల కోసం సెలవు దినం కాని మొదటి రోజు ఉంచబడుతుంది."]
["(4) मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज में किसी पब्‍लिक कंपनी की प्रतिभूतियों के सूचीबद्ध किए जाने से संबंधित इस अधिनियम के सभी उपबंध, यथा आवश्‍यक परिवर्तन सहित, धारा 2 के खंड (ज) के उपखंड (iङ) में निर्दिष्‍ट प्रकृति की प्रतिभूतियों को ऐसे निर्गमनकर्ता द्वारा, जो विशेष प्रयोजन वाला सुभिन्‍न अस्‍तित्‍व है, सूचीबद्ध कराने के लिए लागू होंगे ।]","(4) గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్లో పబ్లిక్ కంపెనీ యొక్క సెక్యూరిటీల జాబితాకు సంబంధించిన ఈ చట్టం యొక్క అన్ని నిబంధనలు, అవసరమయ్యే మార్పులతో సహా, ఉప-నిబంధన (i) లో పేర్కొన్న ప్రకృతి యొక్క సెక్యూరిటీల జారీచేసేవారు సెక్షన్ 2 లోని క్లాజ్ (ज) , ఇది ప్రత్యేక ప్రయోజన ప్రత్యేక సంస్థ, జాబితా కోసం వర్తిస్తుంది.]"]
["18. धारा 13, 14, 15 और 17 से हाजिर सौदाओं का अपवर्जन—","18. 13, 14, 15 మరియు 17— సెక్షన్ల నుండి స్పాట్ ఒప్పందాలను మినహాయించడం"]
["(1) धारा 13, 14, 15 और 17 की कोई बात हाजिर सौदाओं को लागू नहीं होंगी ।","(1) స్పాట్ ఒప్పందాలకు 13, 14, 15 మరియు 17 సెక్షన్లలో ఏదీ వర్తించదు."]
["(2) उपधारा (1) में किसी बात के होते हुए भी, यदि केन्‍द्रीय सरकार की यह राय है कि व्‍यापार के हित में या लोक हित में किसी राज्‍य या क्षेत्र में भी (चाहे उस राज्‍य या क्षेत्र को धारा 13 का लागू होना घोषित किया गया हो या नहीं) हाजिर सौदाओं में व्‍यौहार के कारबार का विनियमन और नियंत्रण करना समीचीन है, तो वह, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, यह घोषित कर सकती है कि धारा 17 के उपबन्‍ध साधारणतया हाजिर सौदाओं की बाबत या ऐसी प्रतिभूतियों के, जो उस अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट की जाएं, क्रय या विक्रय के हाजिर सौदाओं की बाबत भी लागू होंगे, और वह रीति और विस्‍तार भी विनिर्दिष्‍ट कर सकती है जिससे और जहां तक उस धारा के उपबन्‍ध इस प्रकार लागू होंगे ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఏదైనా రాష్ట్రం లేదా భూభాగం వాణిజ్య ప్రయోజనాల కోసం లేదా ప్రజా ప్రయోజనాల కోసం (ఆ రాష్ట్రం లేదా భూభాగం సెక్షన్ 13 కు వర్తిస్తుందని ప్రకటించినా) కేంద్ర ప్రభుత్వ అభిప్రాయం ఉంటే) స్పాట్ డీల్స్‌లో వ్యవహరించే వ్యాపారాన్ని నియంత్రించడం మరియు నియంత్రించడం సముచితం, గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా, సెక్షన్ 17 లోని నిబంధనలు సాధారణంగా స్పాట్ డీల్స్ లేదా సెక్యూరిటీలకు సంబంధించి ప్రకటించవచ్చు. నోటిఫికేషన్, కొనుగోలు లేదా అమ్మకపు స్పాట్ ఒప్పందంలోని లక్షణాలు ఆ విభాగం యొక్క నిబంధనలు వర్తించే విధానం మరియు పరిధిని కూడా ఆమె పేర్కొనవచ్చు."]
["[18क. व्‍युत्‍पन्‍न में संविदा—","[18కె.  ఉత్పన్న ఒప్పందం"]
["तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि में किसी अन्‍य बात के होते हुए भी, व्‍युत्‍पन्‍न संविदाएं वैध और विधिमान्‍य होंगी यदि ऐसी संविदाओं का—","ప్రస్తుతానికి మరేదైనా చట్టంలో మరేదైనా ఉన్నప్పటికీ, అటువంటి ఒప్పందాలు ఉంటే ఉత్పన్న ఒప్పందాలు చెల్లుబాటు అయ్యేవి మరియు చెల్లుబాటు అయ్యేవి-"]
["(क) मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज में व्‍यापार;","(కె)  గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలలో వ్యాపారం;"]
["(ख) मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज के समाशोधनगृह [8][में परिनिर्धारण; या]","(బి)  గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ నిర్వహణ [8] [ లేదా]"]
["[(ग) ऐसे पक्षकारों के बीच और ऐसे निबंधनों पर, जो केंद्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, विनिर्दिष्‍ट करे,] ऐसे स्‍टाक एक्‍सचेंज के नियमों और उपविधियों के अनुसार किया गया है ।]","[(సి)  అటువంటి పార్టీల మధ్య మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా, అటువంటి స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క నియమాలు మరియు ఉప-చట్టాల ప్రకారం పేర్కొనవచ్చు.]"]
["19. मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंजों से भिन्‍न स्‍टाक एक्‍सचेंजों का प्रतिषेध—","19. గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలు కాకుండా ఇతర స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల నిషేధం."]
["(1) कोई व्‍यक्‍ति, केन्‍द्रीय सरकार की अनुज्ञा के बिना, प्रतिभूतियों में कोई संविदा करने के, उसमें सहायता करने के या उसका पालन करने के प्रयोजन के लिए (मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज से भिन्‍न) किसी स्‍टाक एक्‍सचेंज का गठन नहीं करेगा या उसके गठन में सहायता नहीं करेगा या उसका सदस्‍य नहीं होगा ।","(1) సెక్యూరిటీలలో ఏదైనా ఒప్పందానికి ప్రవేశించడం, సహాయం చేయడం లేదా కట్టుబడి ఉండడం కోసం ఏ వ్యక్తి అయినా, కేంద్ర ప్రభుత్వ అనుమతి లేకుండా, స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ కాకుండా) ఏర్పాటు చేయకూడదు  సహాయం చేయదు లేదా సభ్యుడిగా ఉండదు."]
["(2) यह धारा किसी राज्‍य या क्षेत्र में उस तारीख को प्रवृत्त होगी जिसे केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, नियत करे ।","(2) గెజిట్‌లో కేంద్రప్రభుత్వం తెలియజేయవలసిన తేదీన ఈ విభాగం ఏదైనా రాష్ట్రం లేదా భూభాగంలో అమలులోకి వస్తుంది."]
["प्रतिभूतियों का सूचीबद्ध किया जाना","సెక్యూరిటీల జాబితా ముగించాల్సి ఉంది"]
["[21. सूचीबद्ध करने के लिए शर्तें—","[21. జాబితా కోసం షరతులు—"]
["जहां किसी व्‍यक्‍ति के आवेदन पर किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज में प्रतिभूतियां सूचीबद्ध की जाती हैं वहां ऐसा व्‍यक्‍ति उस स्‍टाक एक्‍सचेंज के साथ किए गए सूचीकरण करार की शर्तों का पालन करेगा ।]","గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్లో ఒక వ్యక్తి యొక్క దరఖాస్తుపై సెక్యూరిటీలు జాబితా చేయబడినప్పుడు, అటువంటి వ్యక్తి ఆ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్తో కుదుర్చుకున్న లిస్టింగ్ ఒప్పందం యొక్క నిబంధనలకు కట్టుబడి ఉండాలి.]"]
["[21क. प्रतिभूतियों का सूची से हटाया जाना—","[21కె. జాబితా నుండి సెక్యూరిటీలను తొలగించడం-"]
["(1) कोई मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज, किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज से प्रतिभूतियों को, ऐसे किसी या किन्‍हीं आधारों पर, जो इस अधिनियम के अधीन विहित किए जाएं, उसके लिए कारण लेखबद्ध करने के पश्‍चात्, सूची से हटा सकेगा :","(1) ఏదైనా గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్, గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ నుండి సెక్యూరిటీలను తొలగించవచ్చు, ఈ చట్టం ప్రకారం సూచించబడే ఏదైనా లేదా ఏదైనా ప్రాతిపదికన, కారణాన్ని లెక్కించిన తరువాత, జాబితా నుండి తీసివేయగలుగుతారు:"]
["परंतु किसी कंपनी की प्रतिभूतियों को तब तक सूची से नहीं हटाया जाएगा जब तक कि संबद्ध कंपनी को सुने जाने का युक्‍तियुक्‍त अवसर न दिया गया हो ।","అనుబంధ సంస్థ వినడానికి సహేతుకమైన అవకాశం ఇవ్వకపోతే సంస్థ యొక్క సెక్యూరిటీలు జాబితా నుండి తొలగించబడవు."]
["(2) कोई भी सूचीबद्ध कंपनी या व्‍यथित विनिधानकर्ता प्रतिभूतियों को सूची से हटाने के मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज के विनिश्‍चय के विरुद्ध, प्रतिभूतियों को सूची से हटाने के मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज के विनिश्‍चय की तारीख से पन्‍द्रह दिन के भीतर प्रतिभूति अपील अधिकरण के समक्ष अपील फाइल कर सकेगा और इस अधिनियम की धारा 22ख से धारा 22ङ के उपबंध जहां तक हो सके, ऐसी अपीलों को लागू होंगे :","(2) జాబితా నుండి సెక్యూరిటీలను తొలగించాలని గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ నిర్ణయించిన తేదీ నుండి పదిహేను రోజులలోపు సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ ముందు అప్పీల్ దాఖలు చేయడం, జాబితా చేయబడిన ఏదైనా కంపెనీ లేదా బాధిత పెట్టుబడిదారుల సెక్యూరిటీలను జాబితా నుండి తొలగించడానికి గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ నిర్ణయానికి వ్యతిరేకంగా. ఈ చట్టం యొక్క సెక్షన్ 22 to నుండి సెక్షన్ 22 B లోని నిబంధనలు వీలైనంతవరకూ అటువంటి విజ్ఞప్తులకు వర్తిస్తాయి:"]
["परंतु यदि प्रतिभूति अपील अधिकरण का यह समाधान हो जाता है कि कंपनी उक्‍त अवधि के भीतर अपील फाइल करने से पर्याप्‍त कारण से निवारित हुई थी, तो वह उस कंपनी को एक मास से अनधिक की और अवधि के भीतर अपील फाइल करने के लिए अनुज्ञात कर सकेगा ।]","సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ తగిన కారణంతో కంపెనీ ఆ వ్యవధిలో అప్పీల్ దాఖలు చేయకుండా నిరోధించబడిందని పరిష్కరిస్తే, అది ఒక నెల మించని కాలానికి మరియు ఆ వ్యవధిలో అప్పీల్ దాఖలు చేయడానికి కంపెనీని అనుమతించవచ్చు. .]"]
["[22. पब्‍लिक कम्‍पनियों की प्रतिभूतियों को सूचीबद्ध करने से स्‍टाक एक्‍सचेंजों के इन्‍कार के विरुद्ध अपील का अधिकार—","[22. పబ్లిక్ కంపెనీల సెక్యూరిటీల జాబితా నుండి స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల తిరస్కరణకు వ్యతిరేకంగా అప్పీల్ హక్కు-"]
["जहां कोई मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज ऐसी किसी शक्‍ति के अनुसरण में, जो उसकी उपविधियों द्वारा उसे दी गई हैं, कार्य करते हुए किसी पब्‍लिक कम्‍पनी [या सामूहिक विनिधान स्‍कीम] की प्रतिभूतियों को सूचीबद्ध करने से इंकार करता है, वहां वह कम्‍पनी  [या स्‍कीम] इस बात की हकदार होगी कि उसे ऐसे इंकार के कारण बताए जाएं, तथा वह,—","గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ ఒక పబ్లిక్ కంపెనీ యొక్క సెక్యూరిటీలను జాబితా చేయడానికి నిరాకరిస్తే [లేదా గ్రూప్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ స్కీమ్] దాని ఉప-చట్టాలు, కంపెనీ [లేదా స్కీమ్] ద్వారా ఇవ్వబడిన ఏదైనా శక్తిని అనుసరించి పనిచేస్తుంది. అటువంటి తిరస్కరణకు కారణాలు చెప్పడానికి అర్హత ఉంటుంది, మరియు,"]
["(क) उस तारीख से, जिसको ऐसे इंकार के कारण उसे बताए जाते हैं, पन्‍द्रह दिन के भीतर, या","(కె)  అటువంటి తిరస్కరణకు కారణాలు అతనికి తెలియజేసిన తేదీ నుండి, పదిహేను రోజులలోపు, లేదా"]
["(ख) जहां स्‍टाक एक्‍सचेंज ने कम्‍पनी अधिनियम, 1956 (1956 का 1) की धारा 73 की उपधारा (1) में विनिर्दिष्‍ट समय के भीतर (जिसे इस धारा में इसके पश्‍चात् “विनिर्दिष्‍ट समय” कहा गया है) इस अनुज्ञा के लिए कि शेयरों या डिबेंचरों में व्‍यौहार स्‍टाक एक्‍सचेंज में होने लगे, आवेदन को निपटाने का लोप किया है या उसमें असफल रहा है, वहां विनिर्दिष्‍ट समय के अवसान की तारीख से पन्‍द्रह दिन के भीतर या एक मास से अनधिक की ऐसी अतिरिक्‍त अवधि के भीतर, जिसे केन्‍द्रीय सरकार पर्याप्‍त कारण दिखाए जाने पर अनुज्ञात करे,केन्‍द्रीय सरकार को, यथास्‍थिति, ऐसे इंकार, लोप या असफलता के विरुद्ध अपील कर सकती है और तब केन्‍द्रीय सरकार स्‍टाक एक्‍सचेंज को सुनवाई का अवसर देने के पश्‍चात्,—","(బి)కంపెనీల చట్టం, 1956 (1956 లో 1) లోని సెక్షన్ 73 లోని ఉప-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న సమయానికి (ఇకపై ఈ విభాగంలో \"పేర్కొన్న సమయం\" గా సూచిస్తారు) వాటాల అనుమతి కోసం స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ ఉన్న చోట. లేదా స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్లో సంభవించే డిబెంచర్లలో వ్యవహరించడం, దరఖాస్తును తొలగించడం లేదా పారవేయడంలో విఫలమవడం, పేర్కొన్న సమయం ముగిసిన తేదీ నుండి పదిహేను రోజులలోపు లేదా ఒక నెల మించకుండా అదనపు వ్యవధిలో, కేంద్ర ప్రభుత్వం చూపించడానికి తగిన కారణాలను అనుమతించండి, కేసు తిరస్కరించడం, విస్మరించడం లేదా వైఫల్యానికి వ్యతిరేకంగా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి విజ్ఞప్తి చేయవచ్చు, ఆపై స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్లో విచారణకు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి అవకాశం ఇచ్చిన తరువాత, -"]
["(i) स्‍टाक एक्‍सचेंज के विनिश्‍चय में फेरफार कर सकती है या उसको अपास्‍त कर सकती है, या","(i) స్టాక్ మార్పిడిని సవరించవచ్చు లేదా తొలగించవచ్చు లేదా"]
["(ii) जहां स्‍टाक एक्‍सचेंज ने विनिर्दिष्‍ट समय के भीतर आवेदन का निपटरा करने का लोप किया है या उसमें असफल रहा है, वहां वह अनुज्ञा दे सकती है या देने से इन्‍कार कर सकती है,तथा जहां केन्‍द्रीय सरकार मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज के विनिश्‍चय को अपास्‍त करती है या अनुज्ञा देती है, वहां स्‍टाक एक्‍सचेंज केन्‍द्रीय सरकार के आदेशों के अनुरूप कार्य करेगा :]","(ii) ఒక నిర్దిష్ట సమయంలో స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ దరఖాస్తును పారవేయడంలో విఫలమైతే లేదా ఇవ్వడంలో విఫలమైతే, అది మంజూరు చేయవచ్చు లేదా మంజూరు చేయడానికి నిరాకరించవచ్చు మరియు గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ నిర్ణయాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం అనుమతించదు లేదా అనుమతిస్తే, అక్కడ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆదేశాలకు అనుగుణంగా పనిచేస్తుంది:]"]
["[परन्‍तु इस धारा के अधीन कोई अपील, प्रतिभूति विधि (दूसरा संशोधन) अधिनियम, 1999, के प्रारंभ की तारीख को, और उसके पश्‍चात्, यथास्‍थिति, इंकार, लोप या असफलता के विरुद्ध नहीं की जाएगी ।]","[అయితే, ఈ విభాగం కింద సెక్యూరిటీస్ లాస్ (రెండవ సవరణ) చట్టం, 1999 ప్రారంభమైన తేదీకి వ్యతిరేకంగా ఎటువంటి అప్పీల్ చేయరాదు, ఆ తరువాత, తిరస్కరణ, మినహాయింపు లేదా వైఫల్యానికి వ్యతిరేకంగా.]"]
["[22क. पब्‍लिक कंपनियों की प्रतिभूतियों को सूचीबद्ध करने से स्‍टाक एक्‍सचेन्‍ज के इन्‍कार के विरुद्ध प्रतिभूति अपील अधिकरण में अपील करने का अधिकार—","[22కె. పబ్లిక్ కంపెనీల సెక్యూరిటీలను జాబితా చేయడం ద్వారా స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల తిరస్కరణకు వ్యతిరేకంగా సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్కు అప్పీల్ చేసే హక్కు-"]
["(1) जहां कोई मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेन्‍ज, ऐसी किसी शक्‍ति के अनुसरण में जो उसकी उपविधियों द्वारा उसे दी गई हैं, कार्य करते हुए किसी कंपनी की प्रतिभूतियों को सूचीबद्ध करने से इंकार करता है वहां वह कंपनी इस बात की हकदार होगी कि उसे ऐसे इंकार के कारण बताए जाएं, और वह—","[అయితే, ఈ విభాగం కింద సెక్యూరిటీస్ లాస్ (రెండవ సవరణ) చట్టం, 1999 ప్రారంభమైన తేదీకి వ్యతిరేకంగా ఎటువంటి అప్పీల్ చేయరాదు, ఆ తరువాత, తిరస్కరణ, మినహాయింపు లేదా వైఫల్యానికి వ్యతిరేకంగా.]"]
["(क) उस तारीख से जिसको उसे ऐसे इंकार के कारण बताए जाते हैं, पन्‍द्रह दिन के भीतर, या","(కె) అటువంటి తిరస్కరణకు కారణాలు అతనికి చెప్పిన తేదీ నుండి, పదిహేను రోజులలోపు, లేదా"]
["(ख) जहां स्‍टाक एक्‍सचेन्‍ज ने कंपनी अधिनियम, 1956 (1956 का 1) की धारा 73 की उपधारा (1क) में विनिर्दिष्‍ट समय के भीतर (जिसे इस धारा में इसके पश्‍चात् “विनिर्दिष्‍ट समय” कहा गया है्) इस अनुज्ञा के लिए कि शेयरों या डिबेंचरों में व्‍यौहार स्‍टाक एक्‍सचेन्‍ज में किया जाए, आवेदन को निपटाने का लोप किया है या उसमें असफल रहा है, वहां विनिर्दिष्‍ट समय की समाप्‍ति की तारीख से पन्‍द्रह दिन के भीतर या एक मास से अनधिक की ऐसी अतिरिक्‍त अवधि के भीतर, जो प्रतिभूति अपील अधिकरण पर्याप्‍त कारण दर्शित करने पर अनुज्ञात करे,उस विषय में अधिकारिता रखने वाले प्रतिभूति अपील प्राधिकरण को, यथास्‍थिति, ऐसे इंकार, लोप या असफलता के विरुद्ध अपील कर सकती है और तब प्रतिभूति अपील अधिकरण स्‍टाक एक्‍सचेन्‍ज को सुनवाई का अवसर देने के पश्‍चात्,—","(బి) ఎక్స్ఛేంజీలు (ఇకపై ఈ విభాగంలో \"పేర్కొన్న సమయం\" గా సూచిస్తారు) వాటాల అనుమతి కోసం లేదా స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలలో డిబెంచర్లలో వ్యవహరించడం, నిర్దేశించిన సమయం ముగిసిన తేదీ నుండి పదిహేను రోజులలోపు లేదా సెక్యూరిటీలు విజ్ఞప్తి చేసే అదనపు వ్యవధిలో ఒక నెల మించకుండా ట్రిబ్యునల్ తగిన కారణం చూపించడానికి అనుగుణంగా చూపించేటప్పుడు  పాయువు అనుమతి, సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ అథారిటీ ఆ విషయంపై అధికార పరిధిని కలిగి ఉంటే, అటువంటి తిరస్కరణ, విస్మరణ లేదా వైఫల్యానికి వ్యతిరేకంగా అప్పీల్ చేయవచ్చు, ఆపై సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్‌కు స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ వినడానికి అవకాశం ఇచ్చిన తరువాత, -"]
["(i) स्‍टाक एक्‍सचेन्‍ज के विनिश्‍चय में फेरफार कर सकता है या उसको अपास्‍त कर सकता है, या","(i) స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ మార్పిడిని మార్చవచ్చు లేదా తొలగించగలదు, లేదా"]
["(ii) जहां स्‍टाक एक्‍सचेन्‍ज ने विनिर्दिष्‍ट समय के भीतर आवेदन का निपटारा करने का लोप किया है या उसमें असफल रहा है, वहां वह अनुज्ञा दे सकता है या देने से इंकार कर सकता है, तथा जहां प्रतिभूति अपील अधिकरण मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेन्‍ज के विनिश्‍चय को अपास्‍त करता है या अनुज्ञा देता है वहां स्‍टाक एक्‍सचेन्‍ज प्रतिभूति अपील अधिकरण के आदेशों के अनुरूप कार्य करेगा ।","(ii) నిర్ధిష్ట సమయం లోపు స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ దరఖాస్తును పారవేయడంలో లేదా విఫలమైనప్పుడు, అది అనుమతి ఇవ్వడానికి లేదా నిరాకరించడానికి మరియు సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ చెల్లుబాటు అయ్యే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ నిర్ణయాన్ని అనుమతించని చోట లేదా సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ ఆదేశాలకు అనుగుణంగా పనిచేయడానికి స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ను అనుమతిస్తుంది."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन प्रत्‍येक अपील ऐसे प्ररूप में होगी और उसके साथ ऐसी फीस होगी जो विहित की जाए ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) కింద ప్రతి అప్పీల్ అటువంటి రూపంలో ఉండాలి మరియు సూచించిన ఫీజులతో పాటు ఉండాలి."]
["(3) प्रतिभूति अपील अधिकरण अपने द्वारा किए गए प्रत्‍येक आदेश की एक प्रति बोर्ड को और अपील के पक्षकारों को भेजेगा ।","(3) సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ అది చేసిన ప్రతి ఆర్డర్ యొక్క కాపీని బోర్డు మరియు పార్టీలకు అప్పీల్‌కు పంపుతుంది."]
["(4) उपधारा (1) के अधीन प्रतिभूति अपील अधिकरण के समक्ष फाइल की गई अपील पर उसके द्वारा यथाशक्‍य शीघ्र कार्रवाई की जाएगी और उसके द्वारा अपील को उसके प्राप्‍त होने की तारीख से छह मास के भीतर अंतिम रूप से निपटाने का प्रयास किया जाएगा ।","(4) సబ్-సెక్షన్ (1) కింద సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ ముందు దాఖలు చేసిన అప్పీల్ ఆచరణీయమైన వెంటనే అతనిచే ప్రాసెస్ చేయబడుతుంది మరియు అప్పీల్ అందుకున్న తేదీ నుండి ఆరు నెలల్లోపు పరిష్కరించడానికి అతను ప్రయత్నిస్తాడు."]
["22ख. प्रतिभूति अपील अधिकरण की प्रक्रिया और शक्‍तियां—","22 బి. సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ యొక్క విధానం మరియు అధికారాలు-"]
["(1) प्रतिभूति अपील अधिकरण सिविल प्रक्रिया संहिता, 1908 (1908 का 5) द्वारा अधिकथित प्रक्रिया से आबद्ध नहीं होगा, किन्‍तु वह नैसर्गिक न्‍याय के सिद्धान्‍तों से मार्गदर्शन प्राप्‍त करेगा और इस अधिनियम और किन्‍हीं नियमों के अन्‍य उपबंधों के अधीन रहते हुए, प्रतिभूति अपील अधिकरण को अपनी प्रक्रिया का विनियमन करने की शक्‍ति होगी, जिसके अंतर्गत वे स्‍थान भी हैं जहां वह अपनी बैठकें करेगा ।","(1) సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ సివిల్ ప్రొసీజర్, 1908 (1908 లో 5) నిర్దేశించిన విధానానికి కట్టుబడి ఉండదు, కానీ సహజ న్యాయం యొక్క సూత్రాల నుండి మార్గదర్శకత్వం పొందాలి మరియు ఈ చట్టం యొక్క ఇతర నిబంధనలకు మరియు ఏదైనా నిబంధనలకు లోబడి, సెక్యూరిటీస్ అప్పీల్. ట్రిబ్యునల్ తన సమావేశాలను నిర్వహించే ప్రదేశాలతో సహా దాని విధానాన్ని నియంత్రించే అధికారం కలిగి ఉంటుంది."]
["(2) प्रतिभूति अपील अधिकरण को, इस अधिनियम के अधीन अपने कृत्‍यों का निर्वहन करने के प्रयोजनों के लिए, निम्‍नलिखित विषयों की बाबत वही शक्‍तियां होंगी जो सिविल प्रक्रिया संहिता, 1908 (1908 का 5) के अधीन वाद का विचारण करते समय किसी सिविल न्‍यायालय में निहित होती हैं, अर्थात् :—","(2) సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్, ఈ చట్టం క్రింద దాని విధులను నిర్వర్తించే ప్రయోజనాల కోసం, 1908 (1908 లో 5) సివిల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ కింద దావా వేసేటప్పుడు ఏ సివిల్ కోర్టు అయినా ఈ క్రింది విషయాలకు సంబంధించి ఒకే అధికారాలను కలిగి ఉంటుంది. కలిగి, అవి: -"]
["(क) किसी व्‍यक्‍ति को समन करना और हाजिर कराना और शपथ पर उसकी परीक्षा करना;","(కె) ఒక వ్యక్తిని పిలవడం మరియు గుర్తించడం మరియు ప్రమాణ స్వీకారం చేయడం;"]
["(ख) दस्‍तावेजों के प्रकटीकरण और पेश किए जाने की अपेक्षा करना;","(బి) పత్రాల బహిర్గతం మరియు ఉత్పత్తి అవసరం;"]
["(ग) शपथपत्रों पर साक्ष्‍य ग्रहण करना;","(సి) అఫిడవిట్లపై ఆధారాలు చేయండి;"]
["(घ) साक्षियों या दस्‍तावेजों की परीक्षा के लिए कमीशन निकालना;","(డి) సాక్షులు లేదా పత్రాల పరిశీలన కోసం కమిషన్ ఉపసంహరణ;"]
["(ङ) अपने विनिश्‍चयों का पुनर्विलोकन करना;","(ఎడ్) వారి నిర్ణయాలను సమీక్షించడం;"]
["(च) किसी आवेदन को व्‍यतिक्रम के लिए खारिज करना या उसका एकपक्षीय रूप से विनिश्‍चय करना;","(ఎఫ్) డిఫాల్ట్ కోసం దరఖాస్తును తిరస్కరించడం లేదా ఏకపక్షంగా తిరస్కరించడం;"]
["(छ) किसी आवेदन को व्‍यतिक्रम के लिए खारिज करने के किसी आदेश या अपने द्वारा एकपक्षीय रूप से पारित किसी आदेश को अपास्‍त करना; और","(ఆరు) డిఫాల్ట్ కోసం ఒక దరఖాస్తును కొట్టివేయడానికి ఏదైనా ఆర్డర్‌ను పక్కన పెట్టడం లేదా ఏకపక్షంగా స్వయంగా ఆమోదించిన ఆర్డర్; మరియు"]
["(3) प्रतिभूति अपील अधिकरण के समक्ष प्रत्‍येक कार्यवाही भारतीय दंड संहिता (1860 का 45) की धारा 193 और धारा 228 के अंर्तगत और धारा 196 के प्रयोजनों के लिए न्‍यायिक कार्यवाही समझी जाएगी और प्रतिभूति अपील अधिकरण, दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) की धारा 195 और अध्‍याय 26 के सभी प्रयोजनों के लिए, सिविल न्‍यायालय समझा जाएगा ।","(3) సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ ముందు సెక్షన్ 193 మరియు ఇండియన్ పీనల్ కోడ్ సెక్షన్ 228 (1860 లో 45) మరియు సెక్షన్ 196 యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, న్యాయపరమైన చర్యలు పరిగణించబడతాయి మరియు సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్, కోడ్ ఆఫ్ క్రిమినల్ ప్రొసీజర్, 1973 (1974 లో 2) లోని సెక్షన్ 195 మరియు 26 వ అధ్యాయం యొక్క అన్ని ప్రయోజనాల కోసం, సివిల్ కోర్టుగా పరిగణించబడుతుంది."]
["22ग. विधिक प्रतिनिधित्‍व का अधिकार—","22 సి.  చట్టపరమైన ప్రాతినిధ్య హక్కు-"]
["अपीलार्थी प्रतिभूति अपील अधिकरण के समक्ष अपना पक्ष प्रस्‍तुत करने के लिए स्‍वयं हाजिर हो सकेगा या एक या अधिक चार्टर्ड अकाउन्‍टेन्‍ट या कंपनी सचिव या लागत लेखापाल या विधि व्‍यवसायी या अपने अधिकारियों में से किसी को प्राधिकृत कर सकेगा ।","అప్పీలుడు తనను తాను సమర్పించుకోవచ్చు లేదా ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ చార్టర్డ్ అకౌంటెంట్లు లేదా కంపెనీ సెక్రటరీలు లేదా కాస్ట్ అకౌంటెంట్లు లేదా లీగల్ ప్రాక్టీషనర్లు లేదా అతని అధికారులలో ఎవరైనా తమ కేసును సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ ముందు సమర్పించడానికి అధికారం ఇవ్వవచ్చు"]
["इस धारा के प्रयोजनों के लिए,—","ఈ విభాగం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, -"]
["(क) “चार्टर्ड अकाउन्‍टेन्‍ट” से चार्टर्ड अकाउन्‍टेन्‍ट अधिनियम, 1949 (1949 का 38) की धारा 2 की उपधारा (1) के खंड (ख) में यथापरिभाषित ऐसा चार्टर्ड अकाउन्‍टेन्‍ट अभिप्रेत है जिसने उस अधिनियम की धारा 6 की उपधारा (1) के अधीन व्‍यवसाय का प्रमाणपत्र अभिप्राप्‍त कर लिया है;","(కె) \"చార్టర్డ్ అకౌంట్\" అంటే చార్టర్డ్ అకౌంటెంట్స్ యాక్ట్, 1949 (1949 లో 38) లోని సెక్షన్ 2 లోని సెక్షన్ 2 లోని క్లాజ్ (బి) లో నిర్వచించిన చార్టర్డ్ ఖాతా, అంటే, ఆ చట్టంలోని సెక్షన్ 6 లోని సబ్ సెక్షన్ (1) లో సబార్డినేట్ వ్యాపారం యొక్క ప్రమాణపత్రాన్ని పొందింది;"]
["(ख) “कंपनी सचिव” से कंपनी सचिव अधिनियम, 1980 (1980 का 56) की धारा 2 की उपधारा (1) के खंड (ग) में यथापरिभाषित ऐसा कंपनी सचिव अभिप्रेत है जिसने उस अधिनियम की धारा 6 की उपधारा (1) के अधीन व्‍यवसाय का प्रमाणपत्र अभिप्राप्‍त कर लिया है;","(బి) \"కంపెనీ సెక్రటరీ\" అంటే కంపెనీ సెక్రటరీ, కంపెనీ సెక్రటరీ యాక్ట్, 1980 (1980 లో 56) లోని సెక్షన్ 2 లోని సబ్ సెక్షన్ (1) లోని క్లాజ్ (సి) లో నిర్వచించిన విధంగా, ఆ చట్టంలోని సెక్షన్ 6 లోని సబ్ సెక్షన్ (1) కు సంబంధించిన. సబార్డినేట్ వ్యాపారం యొక్క ప్రమాణపత్రాన్ని పొందింది;"]
["(ग) “लागत लेखापाल” से लागत और संकर्म लेखापाल अधिनियम, 1959 (1959 का 23) की धारा 2 की उपधारा (1) के खंड (ख) में यथापरिभाषित ऐसा कोई लागत लेखापाल अभिप्रेत है जिसने उस अधिनियम की धारा 6 के अधीन व्‍यवसाय का प्रमाणपत्र अभिप्राप्‍त कर लिया है;","(సి) \"కాస్ట్ అకౌంటెంట్\" అంటే కాస్ట్ అండ్ వర్క్స్ అకౌంటెంట్స్ యాక్ట్, 1959 (1959 లో 23) లోని సెక్షన్ 2 లోని సబ్ సెక్షన్ (1) లోని క్లాజ్ ((బి) లో నిర్వచించిన ఏ కాస్ట్ అకౌంటెంట్, అంటే ఆ చట్టంలోని సెక్షన్ 6 కింద వ్యాపారం చేసింది. యొక్క సర్టిఫికేట్ పొందారు;"]
["(घ) “विधि व्‍यवसायी” से कोई अधिवक्‍ता, वकील या उच्‍च न्‍यायालय का कोई अटर्नी अभिप्रेत है और इसके अन्‍तर्गत व्‍यवसायरत कोई प्‍लीडर भी है ।","(డి) \"లా ప్రొఫెషనల్\" అంటే న్యాయవాది, న్యాయవాది లేదా హైకోర్టు న్యాయవాది మరియు ప్లీడర్ కూడా ఉన్నారు."]
["22घ. परिसीमा—","22డి. పరిమితి"]
["परिसीमा अधिनियम, 1963 (1963 का 36) के उपबंध, जहां तक हो सके, प्रतिभूति अपील अधिकरण को की गई अपील को लागू होंगे ।","పరిమితి చట్టం, 1963 (1963 లో 36) లోని నిబంధనలు, సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్‌కు చేసిన అప్పీల్‌కు సాధ్యమైనంతవరకు వర్తిస్తాయి."]
["22ङ. सिविल न्‍यायालय की अधिकारिता न होना—","22ఎడ్. సివిల్ కోర్టు యొక్క అధికార పరిధి లేకపోవడం."]
["किसी सिविल न्‍यायालय को ऐसे विषय से संबंधित कोई वाद ग्रहण करने या कार्यवाही करने की अधिकारिता नहीं होगी जिसका अवधारण करने के लिए, प्रतिभूति अपील अधिकरण को इस अधिनियम द्वारा या इसके अधीन सशक्‍त बनाया गया है और किसी न्‍यायालय या अन्‍य प्राधिकारी द्वारा, इस अधिनियम द्वारा या इसके अधीन प्रदत्त किसी शक्‍ति के अनुसरण में की गई या की जाने वाली किसी कार्रवाई की बाबत व्‍यादेश मंजूर नहीं किया जाएगा ।","సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ ఈ చట్టం ద్వారా లేదా కింద మరియు ఏ కోర్టు లేదా ఇతర అధికారం ద్వారా, ఈ చట్టం ద్వారా అధికారం పొందిన ఏ విషయంలోనైనా సివిల్ కోర్టుకు ఎటువంటి దావా వేయడానికి లేదా కొనసాగడానికి అధికార పరిధి ఉండదు. లేదా ఇచ్చిన అధికారాన్ని అనుసరించి తీసుకున్న లేదా తీసుకున్న ఏదైనా చర్యకు సంబంధించి విదేశీయులకు అనుమతి ఉండదు"]
["[22च. उच्‍चतम न्‍यायालय को अपील—प्रतिभूति अपील प्राधिकरण के किसी विनिश्‍चय या आदेश से व्‍यथित कोई व्‍यक्‍ति, प्रतिभूति अपील अधिकरण के विनिश्‍चय या आदेश की उस पर संसूचना की तारीख से साठ दिन के भीतर, ऐसे आदेश से उद्भूत विधि के किसी प्रश्‍न पर उच्‍चतम न्‍यायालय को अपील कर सकेगा :","[22 ఎఫ్. సుప్రీంకోర్టుకు అప్పీల్ చేయండి - సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ నిర్ణయం తీసుకున్న తేదీ నుండి అరవై రోజులలోపు లేదా దానిపై ఒక ఉత్తర్వుతో, సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ అథారిటీ యొక్క నిర్ణయం లేదా ఉత్తర్వులతో బాధపడుతున్న ఏ వ్యక్తి అయినా, అటువంటి ఉత్తర్వు నుండి ఉత్పన్నమయ్యే ఏదైనా చట్టంపై సుప్రీంకోర్టుకు అప్పీల్ చేయండి. చెయ్యగలుగుట:"]
["परन्‍तु यदि उच्‍चतम न्‍यायालय का यह समाधान हो जाता है कि अपीलार्थी उक्‍त अवधि के भीतर अपील फाइल करने से पर्याप्‍त कारण से निवारित हुआ था तो वह उसे साठ दिन से अनधिक की और अवधि के भीतर फाइल करने के लिए अनुज्ञात  कर सकेगा ।]","తగిన కారణంతో అప్పీలుదారుడు అప్పీల్ దాఖలు చేయకుండా నిరోధించాడని సుప్రీంకోర్టు పరిష్కరిస్తే, అతను అరవై రోజులకు మించకుండా మరియు ఒక వ్యవధిలో దాఖలు చేయడానికి అతన్ని అనుమతించవచ్చు.]"]
["शास्‍तियां और प्रक्रिया","జరిమానాలు మరియు విధానం"]
["23. शास्‍तियां—","23. జరిమానాలు-"]
["(1) कोई व्‍यक्‍ति, जो—","(1) ఎవరైనా వ్యక్తి , అది ---"]
["(क) धारा 6 की उपधारा (4) के अधीन की गई किसी अध्‍यपेक्षा का अनुपालन करने में बिना उचित प्रतिहेतु के (जिसे साबित करने का भार उसी पर होगा) असफल रहेगा; या","(కె) సెక్షన్ 6 లోని ఉప-సెక్షన్ (4) కింద చేసిన ఏవైనా అభ్యర్ధనలను సహేతుకమైన పరిశీలన లేకుండా పాటించడంలో విఫలమవుతుంది (ఇది నిరూపించే భారం అవుతుంది); లేదా"]
["(ख) धारा 13 या धारा 16 के उपबन्‍धों में से किसी के उल्‍लंघन में कोई संविदा करेगा; या","(బి) సెక్షన్ 13 లేదా సెక్షన్ 16 లోని ఏదైనా నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తూ ఒప్పందం కుదుర్చుకోండి; లేదా"]
["(ग) [धारा 17 या धारा 17क] या धारा 19 के उपबन्‍धों का उल्‍लंघन करेगा; या","(సి) [సెక్షన్ 17 లేదా సెక్షన్ 17 ఎ] లేదా సెక్షన్ 19 లోని నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తుంది; లేదా"]
["[(घ) धारा 18क या धारा 30 के अधीन बनाए गए नियमों के उल्‍लंघन में व्‍युत्‍पन्‍न कोई संविदा करेगा ;]","[(డి) సెక్షన్ 18 ఎ లేదా సెక్షన్ 30 కింద చేసిన నిబంధనలకు విరుద్ధంగా చేసిన ఏదైనా ఒప్పందంలో ప్రవేశించాలి;]"]
["(ङ) किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज के स्‍थान से भिन्‍न किसी ऐसे स्‍थान को अपने स्‍वामित्‍व में रखेगा या चलाएगा, जो इस अधिनियम के उपबन्‍धों में से किसी के उल्‍लंघन में कोई संविदाएं करने के या उनका पालन करने के प्रयोजन के लिए उपयोग में लाया जाता है और जानते हुए ऐसे स्‍थान का ऐसे प्रयोजनों के लिए उपयोग में लाया जाना अनुज्ञात  करेगा; या","(ఎడ్) ఈ చట్టం యొక్క ముఖ్య ఉద్ధేశం ఏమిటంటే ఏదైన గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజి స్థానానికే కాకుండా వేరే ఏ స్థలనైనా సొంతం చేసుకోండి లేదా నిర్వహించడానికి నిభందలను ఉల్లంగిస్తే ప్రవేశాలను ప్రవేశించటానికి లేదా కొనసాగించడం కోసం ఉయోగాపడుతుంది మరియు అలాంటి స్థలాన్ని తెలుసుకోవడానికి వాటి ప్రయోజనల కోసం అనుమతించబడుతుంది; లేదా"]
["(च) मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज के स्‍थान से भिन्‍न किसी ऐसे स्‍थान का प्रबन्‍ध करेगा, नियंत्रण करेगा या उसको चलाने  में सहायता करेगा, जो इस अधिनियम के उपबन्‍धों में से किसी के उल्‍लंघन में कोई संविदा करने के या उनका पालन करने के प्रयोजन के लिए उपयोग में लाया जाता है या जहां ऐसी संविदाएं अभिलिखित या समायोजित की जाती हैं या ऐसी संविदाओं से उद्भूत होने वाले अधिकार या दायित्‍व चाहे किसी भी रीति से समायोजित, विनियमित या प्रवर्तित किए जाते हैं; या","(ఎఫ్) గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజి స్థలం కాకుండా వేరే ఏ ప్రదేశంలోనిన నిర్వహించటానికి లేదా నియంత్రంచటానికి సహాయం చేస్తుంది ఈ చట్టం యొక్క ముక్య ఉద్ధేశం నిభంధలను ఉల్లంగిస్తే ఒపంద్దాలను ప్రవేచించడానికి లేదా కొనసాగించడానికి ఉపయోగబడుతుంది అటువంటి ఒప్పంధాలను రికార్డు చేయటానికి లేదా సర్డుబాటు చేయడానికి లేదా అటువంటి ఒప్పందాలనుండి ఉప్తన్నమయ్యే హక్కులు లేదా భాద్యతలు ఏ విధంగా నైనా సర్ధుబాటు చేయబడిన లేదా నియంత్రించబడిన లేదా అనుమతించబడిన; లేదా"]
["(छ) किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज का सदस्‍य न होते हुए या ऐसे स्‍टाक एक्‍सचेंज के नियमों या उपविधियों के अधीन उस सदस्‍य के अभिकर्ता के रूप में प्राधिकृत न होते हुए या धारा 17 के अधीन प्रतिभूतियों के व्‍यौहारी के रूप में अनुज्ञप्‍त न होते हुए किसी व्‍यक्‍ति को जानबूझकर यह व्‍यपदिष्‍ट करेगा या यह विश्‍वास करने के लिए उत्‍प्रेरित करेगा कि इस अधिनियम के अधीन उसके माध्‍यम से संविदाएं की जा सकती हैं या उनका पालन किया जा सकता है; या","(జి) ఈ చట్టం క్రింద ఎదైన గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజి శభుడిగా లేకుండా లేదా ఆ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజి యొక్క నియమాలు లేదా ఉపనిమాలు ప్రకారం ఆ సభ్యుని ఏజెంట్ గా అధికారం లేకుండా లేదా సెక్షన్ 17 క్రింద సెక్యూరిటీస్ డీలర్ అనుమతి లేకుండా ఏదైన వ్యక్తిని ఉద్ధసపుర్వ్కంగా ఇతడు తెలియ పరుస్తాడు లేదా విశ్వసించటానికి ప్రేరిపిస్తాడు ఏమని అంటే ఈ చట్టం క్రింద వాటి ద్వారా ఒపంద్ధాలు చేసుకువచ్చు లేదా అనుసరించవచ్చు; లేదా"]
["(झ) इस अधिनियम के उपबन्‍धों में से किसी के उल्‍लंघन में बोली लगाने या प्रस्‍थापना करने के लिए या किन्‍हीं संविदाओं को करने या उनका पालन करने के लिए किसी व्‍यक्‍ति या किन्‍हीं व्‍यक्‍तियों को किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज की उपविधियों में विनिर्दिष्‍ट कारबार के स्‍थान से भिन्‍न किसी स्‍थान पर संयोजित करेगा, एकत्र करेगा या एकत्र होने में सहायता करेगा, [दोषसिद्धि पर, इस अधिनियम के अधीन न्‍यायनिर्णायक अधिकारी द्वारा शास्‍ति के किसी अधिनिर्णय पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, कारावास से, जिसकी अवधि दस वर्ष तक की हो सकेगी या जुर्माने से, जो पच्‍चीस करोड़ रुपए तक का हो सकेगा अथवा दोनों से दण्‍डनीय होगा ।]","((ఖ) ఈ చట్టం యొక్క ఏదైనా నిబంధనలకు విరుద్ధంగా ఉంచడానికి లేదా వేలం వేయడానికి, లేదా గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క ఉప-చట్టాలలో పేర్కొన్న వ్యాపార స్థలం కాకుండా ఏదైనా ఒప్పందం లేదా ఏదైనా వ్యక్తి లేదా ఇతర వ్యక్తులను నిర్వహించడానికి లేదా కట్టుబడి ఉండటానికి. ఈ చట్టం ప్రకారం న్యాయనిర్ణేత అధికారి జరిమానా విధించటానికి ఎటువంటి పక్షపాతం లేకుండా, [నేరారోపణపై, జైలు శిక్ష లేకుండా, ఒక ప్రదేశంలో సమావేశమవ్వడం, సేకరించడం లేదా సహాయం చేయడం.]"]
["(2) कोई व्‍यक्‍ति, जो धारा 15 के उपबन्‍धों के उल्‍लंघन में कोई संविदा करेगा  [अथवा जो 3[धारा 21 या धारा 21क] के उपबन्‍धों का या] धारा 22 के अधीन केन्‍द्रीय सरकार] के [या प्रतिभूति अपील अधिकरण के] आदेशों का अनुपालन करने में असफल रहेगा,[दोषसिद्धि पर, इस अधिनियम के अधीन न्‍यायनिर्णायक अधिकारी द्वारा शास्‍ति के किसी अधिनिर्णय पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, कारावास से, जिसकी अवधि दस वर्ष तक की हो सकेगी या जुर्माने से, जो पच्‍चीस करोड़ रुपए तक का हो सकेगा अथवा दोनों से दण्‍डनीय होगा ।]","(2) సెక్షన్ 15 లోని నిబంధనలకు విరుద్ధంగా ఒప్పందం కుదుర్చుకునే ఎవరైనా [లేదా సెక్షన్ 22 కింద కేంద్ర ప్రభుత్వం [లేదా సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్] ఆదేశాల 3 [సెక్షన్ 21 లేదా సెక్షన్ 21 ఎ] లేదా] నిబంధనలకు లోబడి ఉండాలి. పాటించడంలో వైఫల్యం, [నేరారోపణపై, ఈ చట్టం ప్రకారం అడ్డుడికేటింగ్ ఆఫీసర్ జరిమానా ఇవ్వడానికి ఎటువంటి పక్షపాతం లేకుండా, పదేళ్ల వరకు జైలు శిక్ష లేదా ఇరవై ఐదు కోట్ల రూపాయల వరకు జరిమానా విధించవచ్చు. లేదా ఇద్దరికీ శిక్ష విధించబడుతుంది.]"]
["[23क. जानकारी, विवरणी आदि देने में असफलता के लिए शास्‍ति—","[23కె. ఎ సమాచారం, రాబడి మొదలైనవి అందించడంలో విఫలమైనందుకు జరిమానా-"]
["कोई व्‍यक्‍ति, जिससे इस अधिनियम या इसके अधीन बनाए गए किन्‍हीं नियमों के अधीन,—","ఏదైనా వ్యక్తి, ఈ చట్టానికి లోబడి లేదా దానిపై చేసిన ఏదైనా నియమాలకు లోబడి,-"]
["(क) कोई जानकारी, दस्‍तावेज, बहियां, विवरणियां या रिपोर्ट किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज को देने की अपेक्षा की जाती है, उस मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज में सूचीबद्ध करार या शर्तों या उपविधियों में उनके लिए विनिर्दिष्‍ट समय के भीतर उन्‍हें देने में असफल रहेगा, वह [ऐसी शास्‍ति के लिए, जो एक लाख रुपए से कम की नहीं होगी, किंतु जो ऐसे प्रत्‍येक दिन के लिए, जिसके दौरान ऐसी असफलता जारी रहती है, एक करोड़ रुपए की अधिकतम शास्‍ति के अधीन रहते हुए एक लाख रुपए तक की हो सकेगी, दायी होगा;","(కె) ఏదైనా సమాచారం, పత్రాలు, పుస్తకాలు, రాబడి లేదా నివేదికలు గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజికి ఇవ్వాలి,గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్లో జాబితా చేయబడిన ఒప్పందం లేదా నిబంధనలు లేదా ఉప-చట్టాలలో పేర్కొన్న సమయానికి వాటిని పంపిణీ చేయడంలో విఫలమవుతారు,[జరిమానా కోసం ఒక లక్ష రూపాయల కన్నా తక్కువ ఉండకూడదు, కానీ ప్రతి రోజు ఒక లక్ష రూపాయల వరకు ఉండవచ్చు, అలాంటి వైఫల్యం కొనసాగుతున్నప్పుడు, గరిష్టంగా ఒక కోటి రూపాయల జరిమానా విధించబడుతుంది, సరైనది అవుతుంది;"]
["(ख) किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज के सूचीबद्ध करार या शर्तों अथवा उपविधियों के अनुसार लेखाबहियों या अभिलेखों को बनाए रखने की अपेक्षा की जाती है, उनको बनाए रखने में असफल रहेगा, वह 2[ऐसी शास्‍ति के लिए, जो एक लाख रुपए से कम की नहीं होगी, किंतु जो ऐसे प्रत्‍येक दिन के लिए, जिसके दौरान ऐसी असफलता जारी रहती है, एक करोड़ रुपए की अधिकतम शास्‍ति के अधीन रहते हुए एक लाख रुपए तक की हो सकेगी, दायी होगा] ।","స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క జాబితా చేయబడిన ఒప్పందం లేదా నిబంధనలు లేదా బై-చట్టాలకు అనుగుణంగా, అవి నిర్వహించడంలో విఫలమవుతాయి, [2] ఒక లక్ష రూపాయల కన్నా తక్కువ జరిమానా కోసం. అటువంటి వైఫల్యం కొనసాగుతున్న ప్రతి రోజు బాధ్యత వహించకూడదు, గరిష్టంగా ఒక కోటి రూపాయల జరిమానా, లక్ష రూపాయల వరకు]."]
["23ख. किसी व्‍यक्‍ति द्वारा ग्राहकों के साथ करार करने में असफलता के लिए शास्‍ति—","23 బి. కస్టమర్లతో ఒప్పందాలు కుదుర్చుకోవడంలో ఒక వ్యక్తి విఫలమైనందుకు జరిమానా—"]
["यदि कोई व्‍यक्‍ति, जिससे इस अधिनियम के अधीन या मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज के अधीन बनाई गई किन्‍हीं उपविधियों के अधीन अपने ग्राहकों के साथ करार करने की अपेक्षा की जाती है, ऐसा करार करने में असफल रहेगा तो वह प्रत्‍येक ऐसी असफलता के लिए, [10][ऐसी शास्‍ति के लिए, जो एक लाख रुपए से कम की नहीं होगी, किंतु जो ऐसे प्रत्‍येक दिन के लिए, जिसके दौरान ऐसी असफलता जारी रहती है, एक करोड़ रुपए की अधिकतम शास्‍ति के अधीन रहते हुए एक लाख रुपए तक की हो सकेगी, दायी होगा] ।","అటువంటి ప్రతి వైఫల్యానికి, ఈ చట్టం క్రింద లేదా గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ కింద చేసిన ఏదైనా ఉప-చట్టాల ప్రకారం ఒక వ్యక్తి తన కస్టమర్లతో ఒప్పందం కుదుర్చుకోవాలని భావిస్తే, అటువంటి ప్రతి వైఫల్యానికి, [10] [జరిమానా కోసం ఇది లక్ష రూపాయల కన్నా తక్కువ ఉండకూడదు, కానీ ప్రతిరోజూ లక్ష రూపాయల వరకు ఉండవచ్చు, అలాంటి వైఫల్యం కొనసాగుతున్నప్పుడు, గరిష్టంగా ఒక కోటి రూపాయల జరిమానా విధించబడుతుంది, సరిగ్గా ఉంటుంది]."]
["23ग. विनिधानकर्ताओं की शिकायतों को दूर करने में असफलता के लिए शास्‍ति—","23 సి. పెట్టుబడిదారుల మనోవేదనలను పరిష్కరించడంలో విఫలమైనందుకు జరిమానా-"]
["यदि कोई स्‍टॉक दलाल या उप-दलाल या कोई कंपनी जिसकी प्रतिभूतियां किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज में सूचीबद्ध हैं या सूचीबद्ध किए जाने के लिए प्रस्‍तावित हैं, विनिधानकर्ताओं की शिकायतों को दूर करने के लिए भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड या मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज द्वारा लिखित रूप में मांग किए जाने के पश्‍चात् भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड या किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज द्वारा अनुबद्ध समय के भीतर ऐसी शिकायतों को दूर करने में असफल रहेगा तो [11][ऐसी शास्‍ति के लिए, जो एक लाख रुपए से कम की नहीं होगी, किंतु जो ऐसे प्रत्‍येक दिन के लिए, जिसके दौरान ऐसी असफलता जारी रहती है, एक करोड़ रुपए की अधिकतम शास्‍ति के अधीन रहते हुए एक लाख रुपए तक की हो सकेगी, दायी होगा] ।","స్టాక్ బ్రోకర్ లేదా సబ్ బ్రోకర్ లేదా సెక్యూరిటీలు గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్లో జాబితా చేయబడిన లేదా జాబితా చేయమని ప్రతిపాదించినట్లయితే, సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా లేదా పెట్టుబడిదారుల మనోవేదనలను పరిష్కరించడానికి గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ ద్వారా వ్రాతపూర్వకంగా. సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా లేదా డిమాండ్ చేసిన తర్వాత గుర్తించబడిన ఏదైనా స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ నిర్దేశించిన సమయానికి ఇటువంటి ఫిర్యాదులను పరిష్కరించడంలో వైఫల్యం [11] [అటువంటి జరిమానా కోసం,ఇది లక్ష రూపాయల కన్నా తక్కువ ఉండకూడదు, కాని అలాంటి వైఫల్యం కొనసాగుతున్న ప్రతి రోజు బాధ్యత వహిస్తుంది, గరిష్టంగా ఒక కోటి రూపాయల జరిమానా విధించబడుతుంది]."]
["23घ. ग्राहक या ग्राहकों की प्रतिभूतियों या धन को पृथक् करने में असफलता के लिए शास्‍ति—","23 డి. కస్టమర్ లేదా కస్టమర్ల సెక్యూరిటీలను లేదా డబ్బును వేరు చేయడంలో విఫలమైనందుకు జరిమానా-"]
["यदि कोई व्‍यक्‍ति, जो भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड अधिनियम, 1992 (1992 का 15) की धारा 12 के अधीन स्‍टॉक दलाल या उप दलाल के रूप में रजिस्‍ट्रीकृत है, ग्राहक या ग्राहकों की प्रतिभूतियों या धन को पृथक् करने में असफल रहेगा या ग्राहक या ग्राहकों की प्रतिभूतियों या धन को स्‍वयं या किसी अन्‍य ग्राहक के लिए उपयोग करेगा तो वह [12][ऐसी शास्‍ति के लिए, जो एक लाख रुपए से कम की नहीं होगी, किंतु जो एक करोड़ रुपए तक की हो सकेगी, दायी होगा] ।","సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా యాక్ట్, 1992 (1992 యొక్క 15) లోని సెక్షన్ 12 కింద స్టాక్ బ్రోకర్ లేదా సబ్ బ్రోకర్గా నమోదు చేయబడిన ఎవరైనా, కస్టమర్ లేదా కస్టమర్లు లేదా కస్టమర్ యొక్క సెక్యూరిటీలు లేదా డబ్బును వేరు చేయడంలో విఫలమైతే లేదా అతను కస్టమర్ల సెక్యూరిటీలను లేదా డబ్బును తనకోసం లేదా మరే ఇతర కస్టమర్ కోసం ఉపయోగిస్తే, అతను బాధ్యత వహిస్తాడు [12] [జరిమానా కోసం ఇది లక్ష రూపాయల కన్నా తక్కువ ఉండకూడదు కాని అది ఒక కోటి రూపాయలకు విస్తరించవచ్చు]."]
["23ङ. सूचीबद्ध करने की शर्तों या सूची से हटाने की शर्तों या आधारों का अनुपालन करने से असफलता के लिए शास्‍ति—","23ఎడ్. జాబితా షరతులు లేదా జాబితా నుండి తొలగించడానికి నిబంధనలు లేదా కారణాలను పాటించడంలో విఫలమైనందుకు జరిమానాలు—"]
["यदि कोई कंपनी या सामूहिक विनिधान स्‍कीम या पारस्‍परिक निधि का प्रबंध करने वाला कोई व्‍यक्‍ति सूचीबद्ध करने की शर्तों या सूची से हटाने की शर्तों या आधारों का अनुपालन करने में असफल रहेगा या उनका भंग करेगा तो कंपनी या वह व्‍यक्‍ति, [13][ऐसी शास्‍ति के लिए, जो पांच लाख रुपए से कम की नहीं हागी, किंतु जो पच्‍चीस करोड़ रुपए तक की हो सकेगी, दायी होगा] ।","ఏ కంపనీ అయినా అంటే మ్యూచువల్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ స్కీమ్ లేదా మ్యూచువల్ ఫండ్‌ను నిర్వహించే ఏదైనా కంపెనీ లేదా సమూహం జాబితా పరిస్థితులను లేదా జాబితా, కంపెనీ లేదా ఆ వ్యక్తి నుండి తొలగించడానికి షరతులు లేదా కారణాలను పాటించడంలో లేదా ఉల్లంఘించడంలో విఫలమైతే, [13] [అటువంటి జరిమానా విధిస్తారు ఇది ఐదు లక్షల రూపాయల కన్నా తక్కువ ఉండకూడదు, కానీ ఇరవై ఐదు కోట్ల రూపాయల వరకు ఉండవచ్చు]."]
["23च. सूचीबद्ध न की गई प्रतिभूतियों का आधिक्‍य में डिमैटेरियलाइज करने या परिदान करने के लिए शास्‍ति—","23ఎఫ్. పంపిణీ చేయని సెక్యూరిటీల డీమెటీరియలైజేషన్ లేదా డెలివరీకి జరిమాన విధిస్తారు -"]
["यदि कोई जारीकर्ता कंपनी की जारी प्रतिभूतियों से अधिक प्रतिभूतियों को डिमैटेरियलाइज करेगा या स्‍टॉक एक्‍सचेंजों में ऐसी प्रतिभूतियां परिदत्त करेगा, जो मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज में सूचीबद्ध नहीं हैं या प्रतिभूतियों को वहां परिदत्त करेगा जहां किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज द्वारा व्‍यवसाय करने की अनुज्ञा नहीं दी गई है तो वह [ऐसी शास्‍ति के लिए, जो पांच लाख रुपए से कम की नहीं होगी, किंतु जो पच्‍चीस करोड़ रुपए तक की हो सकेगी, दायी होगा] ।","ఒక జారీదారు సంస్థ జారీ చేసిన సెక్యూరిటీల కంటే ఎక్కువ సెక్యూరిటీలను డీమెటీరియలైజ్ చేస్తే లేదా గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజిలో జాబితా చేయని స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలలో సెక్యూరిటీలను అందిస్తే లేదా గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ ద్వారా వ్యాపారం చేయడానికి అనుమతి లేని సెక్యూరిటీలను పంపిణీ చేస్తే అప్పుడు అతను బాధ్యత వహిస్తాడు [అటువంటి జరిమానా కోసం ఐదు లక్షల రూపాయల కన్నా తక్కువ ఉండకూడదు కాని ఇరవై ఐదు కోట్ల రూపాయల వరకు ఉండవచ్చు."]
["23छ. कालिक विवरणियां आदि देने में असफलता के लिए शास्‍ति—","23జి.  క్రమానుగతంగా రాబడి ఇవ్వడంలో విఫలమైనందుకు జరిమానా-"]
["यदि कोई मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड को कालिक विवरणियां प्रस्‍तुत करने में असफल रहेगा या उसकी उपेक्षा करेगा या भारतीय प्रतिभूति  और विनिमय बोर्ड द्वारा यथानिर्देशित अपने नियम या उपविधियों को बनाने या उसका संशोधन करने में असफल रहेगा या भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड द्वारा जारी निदेशों का अनुपालन करने में असफल रहेगा तो ऐसा मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज ऐसी शास्‍ति के लिए  जो [14][ऐसी शास्‍ति के लिए, जो पांच लाख रुपए से कम की नहीं होगी, किंतु जो पच्‍चीस करोड़ रुपए तक की हो सकेगी, दायी होगा] ।","ఏదైనా గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియాకు క్రమానుగతంగా రాబడిని సమర్పించడంలో విఫలమైతే లేదా సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా లేదా సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా నిర్దేశించిన దాని నియమాలు లేదా ఉప-చట్టాలను రూపొందించడంలో లేదా సవరించడంలో విఫలమైతే. గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ జరిమానా కోసం [14] [ఐదు లక్షల రూపాయల కన్నా తక్కువ ఉండకూడదు, కానీ ఇరవై ఐదు) జరిమానా కోసం, జారీ చేసిన ఆదేశాలను పాటించడంలో వైఫల్యం."]
["23ज. जहां पृथक् शास्‍ति उपबंधित नहीं है वहां उल्‍लंघन के लिए शास्‍ति—","23 గం. ప్రత్యేక జరిమానా అందించని ఉల్లంఘనకు జరిమానా-"]
["जो कोई इस अधिनियम के किसी उपबंध, मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज के नियमों या अनुच्‍छेदों या उपविधियों या विनियमों या भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड द्वारा जारी ऐसे निदेशों का, जिनके लिए कोई पृथक्, शास्‍ति उपबंधित नहीं की गई है, अनुपालन करने में असफल रहेगा, वह [ऐसी शास्‍ति के लिए, जो एक लाख रुपए से कम की नहीं होगी, किंतु जो एक करोड़ रुपए तक की हो सकेगी, दायी होगा] ।","ఈ చట్టం యొక్క ఏదైనా నిబంధనలను పాటించడంలో విఫలమైతే, గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క నియమాలు లేదా వ్యాసాలు లేదా బై-చట్టాలు లేదా నిబంధనలు లేదా సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా జారీ చేసిన ఆదేశాలు, దీనికి ప్రత్యేకమైన, జరిమానా ఇవ్వబడదు. [అటువంటి లక్షకు లక్ష రూపాయల కన్నా తక్కువ ఉండకూడదు, కానీ ఒక కోటి రూపాయల వరకు ఉండవచ్చు, బాధ్యత వహించాలి."]
["23झ. न्‍यायनिर्णयन की शक्‍ति—","23ఖ. తీర్పుయొక్క శక్తి -"]
["(1) धारा 23क, धारा 23ख, धारा 23ग, धारा 23घ, धारा 23ङ, धारा 23च, धारा 23छ, और धारा 23ज के अधीन न्‍यायनिर्णयन के प्रयोजन के लिए, भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड, कोई शास्‍ति अधिरोपित करने के प्रयोजन के लिए, संबंधित व्‍यक्‍ति को सुनवाई का अवसर दिए जाने के पश्‍चात् किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज के ऐसे अधिकारी को जो भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड के प्रभाग प्रमुख की पंक्‍ति से नीचे का न हो, विहित रीति में जांच करने के लिए न्‍यायनिर्णायक अधिकारी नियुक्‍त करेगा ।","(1) సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా, ఏదైనా జరిమానా విధించే ఉద్దేశ్యంతో, సెక్షన్ 23 ఎ, సెక్షన్ 23 బి, సెక్షన్ 23 సి, సెక్షన్ 23 డి, సెక్షన్ 23 ङ, సెక్షన్ 23 ఎఫ్, సెక్షన్ 23 జి, మరియు సెక్షన్ 23 హెచ్ కింద తీర్పు కోసం. సంబంధిత వ్యక్తికి వినడానికి అవకాశం ఇచ్చిన తరువాత, సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క డివిజన్ హెడ్ రేఖకు దిగువన లేని గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క అధికారి విచారణను నిర్దేశించిన పద్ధతిలో నిర్వహించడానికి ఒక న్యాయనిర్ణేత అధికారిని నియమించాలి."]
["(2) न्‍यायनिर्णायक अधिकारी को जांच करते समय, ऐसे किसी व्‍यक्‍ति को, जो मामले के तथ्‍यों और परिस्‍थितियों से परिचित है, समन करने और साक्ष्‍य देने के लिए, उसको हाजिर कराने या कोई ऐसा दस्‍तावेज प्रस्‍तुत कराने की शक्‍ति होगी, जो न्‍यायनिर्णायक अधिकारी की राय में, जांच की विषय-वस्‍तु के लिए उपयोगी या उससे सुसंगत हो सकता है और यदि ऐसी जांच करने पर, उसका यह समाधान हो जाता है कि वह व्‍यक्‍ति उपधारा (1) में विनिर्दिष्‍ट धाराओं में से किसी भी धारा के उपबंधों का पालन करने में असफल रहा है तो वह उन धाराओं में से किसी धारा के उपबंधों के अनुसार ऐसी शास्‍ति अधिरोपित कर सकेगा, जो वह ठीक समझे ।","జుడిషియల్ న్యాయాధిపతి దర్యాఫు చేస్తున్నప్పుడు అలాంటి వ్యక్తికి ఏ సంధర్భంలోను  పరిస్తితులోను అవి సమం చేయడానికి ,లేదా మరింత ఆధారులు ఇవ్వడానికి వారి అభిప్రాయం ప్రకారం, ఇది దర్యాప్తు యొక్క విషయానికి ఉపయోగకరంగా లేదా సంబంధితంగా ఉండవచ్చు మరియు అలాంటి విచారణను నిర్వహిస్తే, వ్యక్తి ఉప-విభాగం (1) లో పేర్కొన్న ఏదైనా విభాగంలోని నిబంధనలకు లోబడి ఉంటాడని పరిష్కరించబడుతుంది. ఆ ప్రవాహాలలో విఫలమైంది ఏదైతే వాడు సరినది అనుకుంటాడో."]
["[(3) बोर्ड, इस धारा के अधीन किन्‍हीं कार्यवाहियों के अभिलेख को मंगा सकेगा और उनकी परीक्षा कर सकेगा तथा यदि उसका यह विचार है कि न्‍यायनिर्णायक अधिकारी द्वारा पारित आदेश उस विस्‍तार तक गलत है, जहां तक यह प्रतिभूति बाजार के हितों में नहीं है तो वह ऐसी जांच करने या करवाने के पश्‍चात्, जो वह आवश्‍यक समझे, यदि मामले की परिस्‍थितियां उसको न्‍यायोचित ठहराती हैं, शास्‍ति की मात्रा में वृद्धि करते हुए, आदेश पारित कर सकेगा :","బోర్డు ఈ సెక్షన్ క్రింద ఎదైన చర్య సరే నమోదు చేయటానికి అడగగలుగుతారు  మరియు వాటిని పరిక్షించి చెయ్యగల పరిస్తితులు ఉంటే ఇక్కడ ఆలోచనలను బట్టి  న్యాయాధిపతి అధికారి ద్వారా అతను అవసరమని భావించిన విచారణను నిర్వహించిన తరువాత లేదా కేసు యొక్క పరిస్థితులు అతనిని సమర్థిస్తే, జరిమానా మొత్తాన్ని పెంచుతూ, ఉత్తర్వులు  ఇవ్వవచ్చు:"]
["परन्‍तु ऐसा आदेश तब तक पारित नहीं किया जाएगा जब तक संबद्ध व्‍यक्‍ति को मामले में सुने जाने का अवसर प्रदान नहीं किया जाता है :","కానీ అలాంటి ఆర్డర్ ఇప్పటివరకు  వరకు ఆమోదించలేదు అప్పటివరకు ఆ  సంబంధిత వ్యక్తికి కేసులో విచారణకు అవకాశం ఇచ్చే వరకు అలాంటి ఉత్తర్వు జారీ చేయబడదు:"]
["परन्‍तु यह और कि इस उपधारा में अंतर्विष्‍ट कोई बात, न्‍यायनिर्णायक अधिकारी द्वारा पारित आदेश की तारीख से तीन मास की अवधि के अवसान या धारा 15ठ के अधीन अपील के निपटान के पश्‍चात्, इनमें से जो भी पूर्वतर हो, लागू नहीं होगी ।]","కానీ ఇది మరి యొక్క ఉపప్రసారం ను సీనియర్ ఎవ్వరైనా చర్చ న్యానిర్ణాధికారి అడ్జూడికేటింగ్ ఆఫీసర్ జారీ చేసిన ఆర్డర్ తేదీ నుండి మూడు నెలల వ్యవధి ముగిసిన తరువాత లేదా సెక్షన్ 15 కింద అప్పీల్ను పారవేసిన తరువాత, ఏది అంతకు ముందే ఈ ఉప-విభాగంలో ఏదీ వర్తించదు.]"]
["23ञ. निर्णायक अधिकारी द्वारा विचार में लीए जाने वाली बातें—","23 జ. న్యాయానిర్యాధికారి పరిగణించవలసిన విషయాలు-"]
["न्‍यायनिर्णायक अधिकारी, धारा 23झ के अधीन शास्‍ति की मात्रा का न्‍यायनिर्णयन करते समय, निम्‍नलिखित बातों का सम्‍यक् रूप से ध्‍यान रखेगा, अर्थात् :—","న్యానిర్ణయాధికారి , సెక్షన్ 23I కింద జరిమానా మొత్తాన్ని నిర్ణయించేటప్పుడు, ఈ క్రింది విషయాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి, అవి: -"]
["(क) व्‍यतिक्रम के परिणामस्‍वरूप प्राप्‍त अननुपातिक लाभ या अनुचित फायदों की मात्रा, जहां कहीं उसकी गणना की जा सकती है;","(కె)డిఫాల్ట్ ఫలితంగా అందుకున్న అసమాన ప్రయోజనాలు లేదా అన్యాయమైన ప్రయోజనాల మొత్తం, ఎక్కడ లెక్కించవచ్చో;"]
["(ख) व्‍यतिक्रम के परिणामस्‍वरूप विनिधानकर्ता या विनिधानकर्ताओं के समूह को कारित हानि की रकम;","(బి) డిఫాల్ట్ ఫలితంగా పెట్టుబడిదారు లేదా పెట్టుబడిదారుల సమూహానికి జరిగిన నష్టం మొత్తం;"]
["(ग) व्‍यतिक्रम की आवृत्तिमय प्रकृति ।","(సి) వ్యక్తిగత పథకాలు ఫ్రీక్వెన్సీ."]
["[23ञक. प्रशासनिक और सिविल कार्यवाहियों का निपटारा—","[23జెకె.  పరిపాలనా మరియు పౌర చర్యల పరిష్కారం-"]
["(1) तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि में किसी बात के होते हुए भी, कोई व्‍यक्‍ति, जिसके विरुद्ध कोई कार्यवाही धारा 12क या धारा 23झ के अधीन आरंभ की गई है या आरंभ की जाए, अभिकथित व्‍यतिक्रमों के लिए आरंभ की गई या आरंभ की जाने वाली कार्यवाहियों के निपटारे का प्रस्‍ताव करने के लिए बोर्ड को लिखित में आवेदन फाइल कर सकेगा ।","(1) ప్రస్తుతానికి మరే ఇతర చట్టంలోనైనా ఉన్నప్పటికీ, సెక్షన్ 12 ఎ లేదా సెక్షన్ 23 హెచ్ కింద ఏదైనా చర్యను ప్రారంభించిన లేదా ప్రారంభించిన వ్యక్తి, ఆరోపించిన లోపాల కోసం ప్రారంభించబడటం లేదా ప్రారంభించడం. విచారణ యొక్క పరిష్కారాన్ని ప్రతిపాదించడానికి బోర్డుకు లిఖితపూర్వకంగా ఒక దరఖాస్తును దాఖలు చేయడం."]
["(2) बोर्ड, व्‍यतिक्रमों की प्रकृति, गंभीरता और समाघात पर विचार करने के पश्‍चात्, व्‍यतिक्रमी द्वारा ऐसी राशि के संदाय पर या ऐसे अन्‍य निबंधनों पर, जो बोर्ड द्वारा भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड अधिनियम, 1992 (1992 का 15) के अधीन बनाए गए विनियमों के अनुसार अवधारित किए जाएं, निपटारे के लिए प्रस्‍ताव से सहमत हो सकेगा ।","(2) బోర్డు, ఉల్లంఘనల యొక్క స్వభావం, తీవ్రత మరియు స్వభావాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకున్న తరువాత, అటువంటి మొత్తాన్ని డిఫాల్టర్ ద్వారా చెల్లించడంపై లేదా సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా చట్టం, 1992 (1992 లో 15) చేసిన నిబంధనలకు అనుగుణంగా నిర్ణయించండి, పరిష్కారం కోసం ప్రతిపాదనకు అంగీకరించవచ్చు."]
["(3) इस धारा के अधीन निपटारे के प्रयोजनों के लिए भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड अधिनियम, 1992 (1992 का 15) के अधीन बोर्ड द्वारा यथाविनिर्दिष्‍ट प्रक्रिया लागू होगी ।","(3) ఈ విభాగం కింద పరిష్కారం కోసం, సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా చట్టం, 1992 (1992 లో 15) కింద బోర్డు పేర్కొన్న విధానం వర్తిస్తుంది."]
["(4) इस धारा के अधीन, यथास्‍थिति, बोर्ड या न्‍यायनिर्णायक अधिकारी द्वारा पारित किसी आदेश के विरुद्ध धारा 23ठ के अधीन कोई अपील नहीं होगी ।]","(4) ఈ విభాగం కింద, బోర్డు లేదా అడ్జూడికేటింగ్ ఆఫీసర్ జారీ చేసిన ఏ ఉత్తర్వుకు వ్యతిరేకంగా సెక్షన్ 23 ఎల్ కింద ఎటువంటి అప్పీల్ ఉండదు.]"]
["[23ञख. रकमों की वसूली—","[23జెబి. జనవరి నిధుల రికవరీ-"]
["(1) यदि कोई व्‍यक्‍ति न्‍यायनिर्णायक अधिकारी द्वारा अधिरोपित शास्‍ति का संदाय करने में असफल रहता है या धारा 12क के अधीन जारी प्रत्‍यर्पण आदेश के निदेश का अनुपालन करने में असफल रहता है या बोर्ड को देय किन्‍हीं फीसों का संदाय करने में असफल रहता है तो वसूली अधिकारी, व्‍यक्‍ति से देय रकम विनिर्दिष्‍ट करते हुए, विनिर्दिष्‍ट प्ररूप में अपने लेख में एक कथन (ऐसे कथन को इस अध्‍याय में इसके पश्‍चात् प्रमाणपत्र कहा गया है) तैयार कर सकेगा और ऐसे व्‍यक्‍ति के प्रमाणपत्र में विनिर्दिष्‍ट रकम को निम्‍नलिखित एक या अधिक पद्धतियों से वसूल करने के लिए कार्यवाही करेगा, अर्थात् :—","బోర్డుకి చెల్లించవలసిన రుసుము చెల్లించడంలో మిగిలిపోయింది లేదా విఫలమవుతుంది, అప్పుడు రికవరీ ఆఫీసర్, వ్యక్తికి చెల్లించవలసిన మొత్తాన్ని పేర్కొంటూ, తన వ్యాసంలో పేర్కొన్న రూపంలో ఒక ప్రకటనను సిద్ధం చేస్తాడు (అటువంటి ప్రకటనను ఈ అధ్యాయంలో సర్టిఫికెట్‌గా సూచిస్తారు). మరియు అటువంటి వ్యక్తి యొక్క సర్టిఫికేట్‌లో పేర్కొన్న మొత్తాన్ని ఈ క్రింది పద్ధతుల్లో ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ తిరిగి పొందటానికి చర్యలు తీసుకోవాలి:-"]
["(क) व्‍यक्‍ति की जंगम संपत्ति की कुर्की और विक्रय;","(కె) ఒక వ్యక్తి యొక్క కదిలే ఆస్తి యొక్క అటాచ్మెంట్ మరియు అమ్మకం;"]
["(ख) व्‍यक्‍ति के बैंक खातों की कुर्की;","((బి) వ్యక్తి యొక్క బ్యాంకు ఖాతాల అటాచ్మెంట్;"]
["(ग) व्‍यक्‍ति की स्‍थावर संपत्ति की कुर्की और विक्रय;","(సి) వ్యక్తి యొక్క స్థిరమైన ఆస్తి యొక్క అటాచ్మెంట్ మరియు అమ్మకం;"]
["(घ) व्‍यक्‍ति की गिरफ्तारी और कारागार में उसका निरोध;","(డి) జైలులో ఉన్న వ్యక్తిని అరెస్టు చేసి నిర్బంధించడం"]
["(ङ) व्‍यक्‍ति की जंगम और स्‍थावर संपत्तियों के प्रबंध के लिए प्रापक की नियुक्‍ति,और इस प्रयोजन के लिए आय-कर अधिनियम, 1961 (1961 का 43) की धारा 220 से धारा 227, धारा 228क, धारा 229, धारा 232, दूसरी और तीसरी अनुसूचियों तथा समय-समय पर प्रवृत्त आय-कर (प्रमाणपत्र कार्यवाही) नियम, 1962 के उपबंध, जहां तक हो सके ऐसे आवश्‍यक उपांतरणों के साथ लागू हो सकेंगे मानो उक्‍त उपबंध और उसके अधीन बनाए गए नियम, इस अधिनियम के उपबंध थे और आय-कर अधिनियम 1961 के अधीन आय-कर के स्‍थान पर इस अधिनियम के अधीन देय रकम के प्रति, निर्देश हैं ।","(ఎడ్) ఒక వ్యక్తి యొక్క కదిలే మరియు స్థిరమైన ఆస్తుల నిర్వహణ కోసం రిసీవర్ నియామకం, మరియు ఈ ప్రయోజనం కోసం, సెక్షన్ 220 నుండి సెక్షన్ 227, సెక్షన్ 228 ఎ, సెక్షన్ 229, సెక్షన్ 232, ఆదాయపు పన్ను చట్టం రెండవది, 1961 (1961 లో 43). మూడవ షెడ్యూల్స్ మరియు ఆదాయపు పన్ను (సర్టిఫికేట్ ప్రొసీడింగ్స్) నిబంధనలు, 1962, ఎప్పటికప్పుడు అమలులో ఉన్నట్లుగా, అవసరమైన సవరణలతో సాధ్యమైనంతవరకు వర్తిస్తాయి, చెప్పిన నిబంధనలు మరియు దానిపై చేసిన నియమాలు ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు మరియు ఆదాయపు పన్ను చట్టం 1961 ప్రకారం, ఆదాయపు పన్నుకు బదులుగా, ఈ చట్టం ప్రకారం చెల్లించవలసిన మొత్తానికి వ్యతిరేకంగా."]
["स्‍पष्‍टीकरण 1—","వివరణ 1—"]
["इस उपधारा के प्रयोजनों के लिए व्‍यक्‍ति की जंगम या स्‍थावर संपत्ति या बैंक खातों में धारित धन में, ऐसी कोई संपत्ति या बैंक खातों में धारित धन सम्‍मिलित हैं, जो ऐसी तारीख को या उसके पश्‍चात्, प्रत्‍यक्षत: या अप्रत्‍यक्षत:, अंतरित किए गए हैं, जब प्रमाणपत्र में विनिर्दिष्‍ट कोई रकम, व्‍यक्‍ति द्वारा पर्याप्‍त प्रतिफल से भिन्‍न उसके पति या पत्‍नी या अप्राप्‍तवय बालक या पुत्र की पत्‍नी या पुत्र के अप्राप्‍तवय बालक को देय हो चुकी थी और जो पूर्वोक्‍त किन्‍हीं व्‍यक्‍तियों द्वारा धारित की गई है या उनके नाम पर है और जहां तक उसके अप्राप्‍तवय बालक या उसके पुत्र के अप्राप्‍तवय बालक को इस प्रकार अंतरित जंगम या स्‍थावर संपत्ति या बैंक खातों में धारित धन का संबंध है वहां उसका, यथास्‍थिति, ऐसे अप्राप्‍तवय बालक या पुत्र के अप्राप्‍तवय बालक के वयस्‍क होने की तारीख के पश्‍चात् भी इस अधिनियम के अधीन व्‍यक्‍ति से देय किसी रकम की वसूली करने के लिए व्‍यक्‍ति की जंगम या स्‍थावर सम्‍पत्ति या बैंक खातों में धारित धन में सम्‍मिलित होना बना रहेगा ।","ఈ ఉప-విభాగం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, ఒక వ్యక్తి యొక్క కదిలే లేదా స్థిరమైన ఆస్తి లేదా బ్యాంక్ ఖాతాలలో ఉన్న డబ్బు, అటువంటి ఖాతాలో లేదా బ్యాంకు ఖాతాలలో ఉన్న డబ్బును కలిగి ఉంటుంది, అవి ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా, అటువంటి తేదీన లేదా తరువాత బదిలీ చేయబడతాయి. , సర్టిఫికేట్‌లో పేర్కొన్న ఏదైనా మొత్తాన్ని, వ్యక్తి పరిగణనలోకి తీసుకోవడం మినహా, అతని లేదా ఆమె భర్త లేదా భార్యకు, లేదా బీమా చేయని బిడ్డకు లేదా కొడుకు భార్యకు లేదా కొడుకు యొక్క వేచి లేని బిడ్డకు చెల్లించాల్సి వచ్చినప్పుడు మరియు పైన పేర్కొన్న వారిలో ఎవరైనా కలిగి ఉంటే;అతని పేరిట ఉంది మరియు ఇప్పటివరకు కదిలే లేదా స్థిరమైన ఆస్తి లేదా బ్యాంకు ఖాతాలలో ఉన్న డబ్బు తన అసంపూర్తిగా ఉన్న బిడ్డకు లేదా అతని కొడుకు యొక్క కనిపెట్టబడని బిడ్డకు బదిలీ చేయబడినంత వరకు, అటువంటి బీమా చేయని పిల్లల లేదా కొడుకు యొక్క వయోజన పిల్లల విషయంలో తేదీ తర్వాత కూడా, ఈ చట్టం ప్రకారం వ్యక్తి నుండి చెల్లించవలసిన మొత్తాన్ని తిరిగి పొందటానికి వ్యక్తి యొక్క కదిలే లేదా స్థిరమైన ఆస్తి లేదా బ్యాంకు ఖాతాలలో ఉన్న డబ్బు చేర్చబడుతుంది."]
["स्‍पष्‍टीकरण 2—","వివరణ  2-"]
["आय-कर अधिनियम, 1961 (1961 का 43) की दूसरी और तीसरी अनुसूचियों और आय-कर (प्रमाणपत्र कार्यवाही) नियम, 1962 के उपबंधों के अधीन निर्धारिती के प्रति किसी निर्देश का, प्रमाणपत्र में विनिर्दिष्‍ट व्‍यक्‍ति के बारे में यह अर्थ लगाया जाएगा कि वह उसके प्रतिनिर्देश है ।","ఆదాయపు పన్ను చట్టం, 1961 (1961 లో 43) మరియు ఆదాయపు పన్ను (సర్టిఫికేట్ ప్రొసీడింగ్స్) నిబంధనలు, 1962 లోని రెండవ మరియు మూడవ షెడ్యూల్ యొక్క నిబంధనల ప్రకారం, మదింపుదారునికి సంబంధించిన ఏదైనా సూచన సర్టిఫికెట్‌లో పేర్కొన్న వ్యక్తిని సూచించినట్లుగా పరిగణించబడుతుంది. అతను ఆమె ప్రతినిధి."]
["स्‍पष्‍टीकरण 3—","వివరణ 3-"]
["आय-कर अधिनियम, 1961 (1961 का 43) के अध्‍याय 17घ और दूसरी अनुसूची में अपील के प्रति किसी निर्देश का, इस अधिनियम की धारा 23ठ के अधीन प्रतिभूति अपील अधिकरण के समक्ष अपील के बारे में यह अर्थ लगाया जाएगा कि वह उसके प्रति निर्देश है ।","ఆదాయపు పన్ను చట్టం, 1961 లోని అధ్యాయం 17 డి (1961 లో 43) మరియు రెండవ షెడ్యూల్‌లోని అప్పీల్‌కు సంబంధించిన ఏదైనా సూచన ఈ చట్టం యొక్క సెక్షన్ 23 ఎల్ కింద సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ ముందు అప్పీల్‌ను సూచించడానికి నిర్దేశించబడుతుంది."]
["(2) वसूली अधिकारी, उपधारा (1) के अधीन शक्‍तियों का प्रयोग करते समय स्‍थानीय जिला प्रशासन की सहायता प्राप्‍त करने के लिए सशक्‍त होगा ।","(2) ఉప విభాగం (1) కింద అధికారాలను వినియోగించుకుంటూ స్థానిక జిల్లా పరిపాలన సహాయం కోరేందుకు రికవరీ అధికారికి అధికారం ఉంటుంది."]
["(3) तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि में किसी बात के होते हुए भी, धारा 12क के अधीन बोर्ड द्वारा जारी किसी निदेश के अननुपालन के अनुसरण में उपधारा (1) के अधीन किसी वसूली अधिकारी द्वारा रकमों की वसूली की, ऐसे व्‍यक्‍ति के विरुद्ध किसी अन्‍य दावे पर अग्रता होगी ।","(3) ప్రస్తుతానికి మరే ఇతర చట్టంలోనైనా, ఉప-సెక్షన్ (1) కింద రికవరీ ఆఫీసర్ ద్వారా మొత్తాలను రికవరీ చేయడం, సెక్షన్ 12 ఎ కింద బోర్డు జారీ చేసిన ఏ ఆదేశానికి లోబడి ఉండకపోవటం, అటువంటి వ్యక్తిపై ఏదైనా ఇతర దావాపై ప్రాధాన్యత ఉంటుంది."]
["(4) उपधारा (1), उपधारा (2) और उपधारा (3) के प्रयोजनों के लिए “वसूली अधिकारी” पद से बोर्ड का कोई ऐसा  अधिकारी अभिप्रेत है जिसको लिखित में सामान्‍य या विशेष आदेश द्वारा वसूली अधिकारी की शक्‍तियों का प्रयोग करने के लिए प्राधिकृत किया जाए ।]"," ఉపసెక్షన్  (1 )  ఉపసేక్షన్ (2 )మరియు ఉప సెక్షన్ (3 ) రికవరీకి ఆఫీసర్ పోస్ట్ నుండి బోర్డు వరకు అదేవిధంగా అధికారి ఉద్దెశించేరు ఎవరికీ వ్రాత ద్వారా సాధారణ లేదా ప్రతీక ఆర్డర్ ద్వారా రికవరీ ఆఫీసర్  అధికారాలను వియోగిచుకోవడం  కోసం అధికారం పొందండి.]"]
["23ट. शास्‍तियों के रूप में वसूल की गई राशियों का भारत की संचित निधि में जमा किया जाना—","23 టి. జరిమానాలుగా స్వాధీనం చేసుకున్న మొత్తాలను భారత కన్సాలిడేటెడ్ ఫండ్‌లో జమ చేస్తారు."]
["इस अधिनियम के अधीन शास्‍तियों के रूप में वसूल की गई सभी राशियां भारत की संचित निधि में जमा की जाएंगी ।","ఈ చట్టం ప్రకారం జరిమానాలుగా వసూలు చేసిన మొత్తం మొత్తాలు భారత కన్సాలిడేటెడ్ ఫండ్‌లో జమ చేయబడతాయి."]
["23ठ. प्रतिभूति अपील अधिकरण को अपील—","23వ. సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్కు అప్పీల్-"]
["(1) मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज या न्‍यायनिर्णायक अधिकारी के आदेश या विनिश्‍चय या धारा 4ख [15][या धारा 23झ की उपधारा (3)] के अधीन भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड द्वारा किए गए किसी आदेश से व्‍यथित कोई व्‍यक्‍ति प्रतिभूति अपील अधिकरण के समक्ष अपील कर सकेगा और इस अधिनियम की धारा 22ख, धारा 22ग, धारा 22घ, और धारा 22ङ के उपबंध यथाशक्‍य ऐसी अपीलों को लागू होंगे ।","గుర్థించబడిన స్టాక్ ఎక్స్చేంజి లేదా న్యాయాధిపతి లేదా ఆఫీసర్ ఆదేశాలు లేదా నిర్ణయం లేదా సెక్షన్ బి  సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా సెక్షన్ 4 బి [15] [లేదా సెక్షన్ 23I లోని సబ్ సెక్షన్ (3) కింద తీసుకున్న నిర్ణయం. అప్పీల్ చేయవచ్చు మరియు ఈ చట్టంలోని సెక్షన్ 22 బి, సెక్షన్ 22 సి, సెక్షన్ 22 డి, మరియు సెక్షన్ 22 లోని నిబంధనలు అటువంటి అప్పీళ్లకు వర్తిస్తాయి."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन प्रत्‍येक अपील, उस तारीख से जिसको आदेश या विनिश्‍चय की प्रति अपीलार्थी को प्राप्‍त होती है, पैंतालीस दिन की अवधि के भीतर फाइल की जाएगी और वह ऐसे प्ररूप में होगी और उसके साथ ऐसी फीस होगी, जो विहित   की जाए :","2) ఉప-సెక్షన్ (1) కింద ప్రతి అప్పీల్ ఆర్డర్ లేదా నిర్ణయం యొక్క కాపీని అప్పీలుదారు అందుకున్న తేదీ నుండి నలభై ఐదు రోజుల వ్యవధిలో దాఖలు చేయాలి మరియు అలాంటి రూపంలో ఉండాలి మరియు అలాంటి రుసుముతో పాటు ఉండాలి సూచించబడాలి:"]
["परंतु प्रतिभूति अपील अधिकरण उक्‍त पैंतालीस दिन की समाप्‍ति के पश्‍चात् अपील ग्रहण कर सकेगा यदि उसका यह समाधान हो जाता है कि उक्‍त अवधि के भीतर अपील फाइल न करने के लिए पर्याप्‍त कारण था ।","కానీ సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ చెప్పిన నలభై ఐదు రోజుల గడువు ముగిసిన తరువాత అప్పీల్ను అంగీకరించవచ్చు, అది పేర్కొన్న వ్యవధిలో అప్పీల్ దాఖలు చేయకపోవడానికి తగిన కారణం ఉందని తేలితే."]
["(3) प्रतिभूति अपील अधिकरण, उपधारा (1) के अधीन अपील की प्राप्‍ति पर, अपील के पक्षकारों को सुने जाने का अवसर देने के पश्‍चात्, उस आदेश की, जिसके विरुद्ध अपील की गई है, पुष्‍टि करते हुए, उसका उपांतरण करते हुए या उसे अपास्‍त करते हुए ऐसे आदेश पारित कर सकेगा, जिन्‍हें वह ठीक समझे ।","(3) సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్, ఉప-సెక్షన్ (1) కింద అప్పీల్ అందిన తరువాత, అప్పీల్ యొక్క పార్టీలకు ఆ ఉత్తర్వులను వినడానికి అవకాశం ఇచ్చిన తరువాత; ఎవరికి వ్యతిరేకంగా అప్పీల్ చేయబడిందో, ధృవీకరించడం, సవరించడం లేదా కొట్టివేయడం వంటి వ్యక్తి అతను తగినట్లుగా భావించినప్పుడు అలాంటి ఉత్తర్వులను జారీ చేయవచ్చు."]
["(4) प्रतिभूति अपील अधिकरण उसके द्वारा किए गए प्रत्‍येक आदेश की एक प्रति, अपील के पक्षकारों और संबद्ध न्‍यायनिर्णायक अधिकारी को भेजेगा ।","(4) సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ అది చేసిన ప్రతి ఆర్డర్ యొక్క కాపీని పార్టీలకు అప్పీల్ మరియు సంబంధిత తీర్పు అధికారికి పంపాలి."]
["(5) उपधारा (1) के अधीन प्रतिभूति अपील अधिकरण के समक्ष फाइल की गई अपील पर उसके द्वारा यथासंभव शीघ्रता से कार्यवाही की जाएगी और उस अपील का, अपील की प्राप्‍ति की तारीख से छह मास के भीतर, अंतिम रूप से निपटारा करने का प्रयास किया जाएगा ।","(5) సబ్ సెక్షన్ (1) కింద సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ ముందు దాఖలు చేసిన అప్పీల్ అతనిపై సాధ్యమైనంత త్వరగా మరియు అప్పీల్ అందిన తేదీ నుండి ఆరు నెలల్లో ఆ అప్పీల్ చివరకు తుది పరిష్కారం కోసం ప్రయత్నిస్తారు."]
["23ड. अपराध—","23 ఇ. నేరం-"]
["(1) इस अधिनियम के अधीन न्‍यायनिर्णायक अधिकारी द्वारा शास्‍ति के किसी अधिनिर्णय पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, यदि कोई व्‍यक्‍ति इस अधिनियम या उसके अधीन बनाए गए किन्‍हीं नियमों या विनियमों या उपविधियों के उपबंधों का उल्‍लंघन करेगा या उल्‍लंघन करने का प्रयत्‍न करेगा या उनके उल्‍लंघन के लिए दुष्‍प्रेरण करेगा, जिसके लिए इस अधिनियम में अन्‍यत्र किसी दंड का उपबंध नहीं है, तो वह कारावास से, जिसकी अवधि दस वर्ष तक की हो सकेगी या जुर्माने से, जो पच्‍चीस करोड़ रुपए तक का हो सकेगा या दोनों से, दंडनीय होगा ।","(1) ఈ చట్టం ప్రకారం అడ్జూడికేటింగ్ ఆఫీసర్ చేత జరిమానా ఇవ్వడానికి ఏ పక్షపాతం లేకుండా, ఎవరైనా ఉంటే,ఏదైనా నియమాలు లేదా నిబంధనలు లేదా బై-చట్టాల నిబంధనలను ఉల్లంఘించండి లేదా ఈ చట్టంలో మరెక్కడా శిక్ష విధించబడని ఉల్లంఘన లేదా ఉల్లంఘనకు ప్రయత్నించాలా?అందువల్ల అతను పదేళ్ల వరకు లేదా ఇరవై ఐదు కోట్ల రూపాయల వరకు లేదా రెండింటికి జరిమానాతో జైలు శిక్ష విధించబడతాడు."]
["(2) यदि कोई व्‍यक्‍ति न्‍यायनिर्णायक अधिकारी द्वारा अधिरोपित शास्‍ति का संदाय करने में असफल रहेगा या उसके किन्‍हीं निदेशों या आदेशों का पालन करने में असफल रहेगा तो वह कारावास से, जिसकी अवधि एक मास से कम की नहीं होगी, किन्‍तु जो दस वर्ष तक की हो सकेगी, या जुर्माने से जो पच्‍चीस करोड़ रुपए तक का हो सकेगा, या दोनों से, दंडनीय होगा ।","(2) ఒక వ్యక్తి అడ్జూడికేటింగ్ ఆఫీసర్ విధించిన జరిమానాను చెల్లించడంలో విఫలమైతే లేదా అతని ఆదేశాలు లేదా ఆదేశాలను పాటించడంలో విఫలమైతే, ఒక నెల కన్నా తక్కువ కాని పదేళ్ల వరకు ఉండని పదానికి జైలు శిక్ష లేదా ఇరవై ఐదు కోట్ల రూపాయల వరకు జరిమానాతో లేదా రెండూ శిక్షార్హమైనవి."]
["23ढ. कतिपय अपराधों का शमन—","23ధ. కొన్ని నేరాల తగ్గింపు-"]
["दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 में किसी बात के होते हुए भी, इस अधिनियम के अधीन दंडनीय ऐसे किसी अपराध का जो केवल कारावास से और जुर्माने से भी दंडनीय अपराध नहीं है, किसी कार्यवाही को संस्‍थित करने से पूर्व या पश्‍चात्, किसी ऐसे प्रतिभूति अपील अधिकरण या किसी न्‍यायालय द्वारा शमन किया जाएगा, जिसके समक्ष ऐसी कार्यवाहियां लंबित हैं ।","క్రిమినల్ ప్రొసీజర్, 1973 లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఈ చట్టం ప్రకారం శిక్షార్హమైన ఏదైనా నేరం జైలు శిక్ష మరియు జరిమానాతో మాత్రమే శిక్షించదగిన నేరం కాదు, ఏదైనా కొనసాగింపుకు ముందు లేదా తరువాత, అటువంటి సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ లేదా అలాంటి చర్యలు పెండింగ్‌లో ఉన్న ఏ కోర్టు అయినా తగ్గించబడతాయి."]
["23ण. उन्‍मुक्‍ति देने की शक्‍ति—","23 ఓ. విడుదల చేసే శక్తి -"]
["(1) केन्‍द्रीय सरकार, भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड द्वारा सिफारिश किए जाने पर यदि केन्‍द्रीय सरकार का यह समाधान हो जाता है कि ऐसे किसी व्‍यक्‍ति ने, जिसके बारे में यह अभिकथन किया गया है कि उसने इस अधिनियम या उसके अधीन बनाए गए नियमों या विनियमों के उपबंधों में से किसी का अतिक्रमण किया है, अभिकथित अतिक्रमण के संबंध में पूरा और सही प्रकटन किया है तो वह ऐसी शर्तों के अधीन रहते हुए जिन्‍हें वह अधिरोपित करना ठीक समझे, ऐसे व्‍यक्‍ति को इस अधिनियम या उसके अधीन बनाए गए नियमों या विनियमों के अधीन किसी अपराध के अभियोजन से या अभिकथित अतिक्रमण के संबंध में इस अधिनियम के अधीन किसी शास्‍ति के अधिरोपण से भी उन्‍मुक्‍ति प्रदान कर सकेगी :","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం, సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా సిఫారసు చేస్తే, తాను ఈ చట్టం చేశానని లేదా దానిపై చేసిన నిబంధనలను తాను చేసినట్లు నొక్కిచెప్పిన ఏ వ్యక్తి అయినా కేంద్ర ప్రభుత్వం పరిష్కరిస్తే లేదా నిబంధనల యొక్క ఏదైనా నిబంధనలను ఉల్లంఘించి, ఆక్రమిత దురాక్రమణదారుడికి సంబంధించి పూర్తి మరియు సరైన బహిర్గతం చేసింది, అతను విధించటానికి సరిపోతుందని భావించే పరిస్థితులకు లోబడి, అటువంటి వ్యక్తి ఈ చట్టానికి లేదా దానిపై చేసిన నిబంధనలకు లోబడి ఉండాలి.లేదా నిబంధనల ప్రకారం నేరాన్ని విచారించడం నుండి విడుదల చేయవచ్చు లేదా ఆరోపించిన ఆక్రమణకు సంబంధించి ఈ చట్టం ప్రకారం ఏదైనా జరిమానా విధించవచ్చు:"]
["परंतु ऐसी कोई उन्‍मुक्‍ति केन्‍द्रीय सरकार द्वारा ऐसे मामलों में नहीं दी जाएगी, जिनमें ऐसे किसी अपराध के लिए अभियोजन की कार्यवाहियां ऐसी उन्‍मुक्‍ति के अनुदान के लिए आवेदन की प्राप्‍ति की तारीख से पूर्व संस्‍थित की जा चुकी हैं :","అటువంటి విడుదల మంజూరు కోసం దరఖాస్తు స్వీకరించిన తేదీకి ముందే అటువంటి నేరానికి సంబంధించి ప్రాసిక్యూషన్ చర్యలు ప్రారంభించిన సందర్భాలలో కేంద్ర ప్రభుత్వం అలాంటి విడుదలని మంజూరు చేయదు:"]
["परंतु यह और कि इस उपधारा के अधीन भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड की सिफारिश केन्‍द्रीय सरकार पर आबद्धकारी नहीं होगी ।","కానీ ఇక్కడ ఈ ఉపవిభాగం క్రింద సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా సిఫారసు కేంద్ర ప్రభుత్వంపై కట్టుబడి ఉండదని మరింత అందించబడింది."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन किसी व्‍यक्‍ति को अनुदत्त उन्‍मुक्‍ति किसी भी समय केन्‍द्रीय सरकार द्वारा वापस ली जा सकेगी, यदि उसका यह समाधान हो जाता है कि ऐसे व्‍यक्‍ति ने कार्यवाहियों के अनुक्रम में उस शर्त का पालन नहीं किया था, जिसके अधीन उन्‍मुक्‍ति दी गई थी या उसने मिथ्‍या साक्ष्‍य दिया था और तदुपरांत, ऐसे व्‍यक्‍ति का ऐसे अपराध के लिए, जिसके संबंध में उन्‍मुक्‍ति दी गई थी या किसी ऐसे अन्‍य अपराध के लिए, जिसका वह उल्‍लंघन के संबंध में दोषी रहा प्रतीत होता है, विचारण किया जा सकेगा और वह, इस अधिनियम के अधीन ऐसी शास्‍ति के अधिरोपण का भी दायी हो जाएगा जिसके लिए ऐसा व्‍यक्‍ति उस समय दायी होता, यदि उसे ऐसी उन्‍मुक्‍ति नहीं दी गई होती ।]","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) కింద ఒక వ్యక్తికి ఇచ్చిన ఆమోదం ఎప్పుడైనా కేంద్ర ప్రభుత్వం ఉపసంహరించుకోవచ్చు, అటువంటి వ్యక్తి చర్యల క్రమంలో ఆ షరతును పాటించలేదని తేలితే,ఏ కింద అతను మంజూరు చేయబడ్డాడు లేదా అతను తప్పుడు సాక్ష్యాలు ఇచ్చాడు మరియు తదనంతరం, అటువంటి వ్యక్తికి విడుదల చేసిన నేరానికి అతను తప్పుడు సాక్ష్యాలను ఇచ్చాడు మరియు తదనంతరం, అతను విడుదల చేసిన నేరానికి లేదా మరేదైనా నేరానికి,ఉల్లంఘనకు సంబంధించి అతను దోషిగా కనిపించినట్లు, డిబార్ చేయబడటానికి బాధ్యత వహించాలి మరియు అటువంటి జరిమానా విధించినందుకు ఈ చట్టం ప్రకారం కూడా బాధ్యత వహించాలి, అలాంటి స్వేచ్ఛ అతనికి ఇవ్వకపోతే ఆ సమయంలో అలాంటి వ్యక్తి బాధ్యత వహించేవాడు. ]"]
["24. कम्‍पनियों द्वारा अपराध—","24. కంపెనీల నేరాలు"]
["(1) जहां कोई अपराध किसी कम्‍पनी द्वारा किया गया है, वहां प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति जो उस अपराध के किए जाने के समय उस कम्‍पनी के कारबार के संचालन के लिए उस कम्‍पनी का भारसाधक और उसके प्रति उत्तरदायी था और साथ ही वह कम्‍पनी भी ऐसे अपराध के दोषी समझे जाएंगे और तद्नुसार अपने विरुद्ध कार्यवाही किए जाने और दण्‍डित किए जाने के    भागी होंगे :","(1) ఒక సంస్థ ఒక నేరం చేసిన చోట, నేరం కమిషన్ సమయంలో ఆ సంస్థ యొక్క వ్యాపార నిర్వహణకు బాధ్యత వహించే మరియు బాధ్యత వహించిన ప్రతి వ్యక్తి, మరియు సంస్థ కూడా అలాంటి నేరానికి బాధ్యత వహిస్తుంది దోషిగా పరిగణించబడాలి మరియు తదనుగుణంగా వ్యతిరేకంగా మరియు శిక్షించబడటానికి బాధ్యత వహించాలి:"]
["परन्‍तु इस धारा की कोई बात किसी ऐसे व्‍यक्‍ति को इस अधिनियम में उपबन्‍धित किसी दण्‍ड का भागी नहीं बनाएगी यदि वह साबित कर देता है कि वह अपराध उसकी जानकारी के बिना किया गया था या उसने ऐसे अपराध के किए जाने का निवारण करने के लिए सब सम्‍यक् तत्‍परता बरती थी ।","కానీ ఈ విభాగంలో ఏదీ అలాంటి వ్యక్తిని ఈ చట్టంలో అందించిన జరిమానాలో భాగం చేయదు.తనకు తెలియకుండానే నేరం జరిగిందని అతను నిరూపిస్తే లేదా అలాంటి నేరాలకు పాల్పడకుండా ఉండటానికి అతను అన్ని శ్రద్ధ వహించాడు."]
["(2) उपधारा (1) में किसी बात के होते हुए भी, जहां इस अधिनियम के अधीन कोई अपराध किसी कम्‍पनी द्वारा किया गया है तथा यह साबित होता है कि वह अपराध कम्‍पनी के किसी निदेशक, प्रबन्‍धक, सचिव या अन्‍य अधिकारी की सहमति या मौनानुकूलता से किया गया है, या उस अपराध का किया जाना उसकी किसी घोर उपेक्षा के कारण माना जा सकता है, वहां उस कम्‍पनी का ऐसा निदेशक, प्रबन्‍धक, सचिव या अन्‍य अधिकारी भी उस अपराध का दोषी समझा जाएगा और तद्नुसार अपने विरुद्ध कार्यवाही किए जाने और दण्‍डित किए जाने का भागी होगा ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఈ చట్టం ప్రకారం ఒక సంస్థ ఒక నేరం చేసిందని మరియు ఈ నేరం సంస్థ యొక్క ఏదైనా డైరెక్టర్, మేనేజర్, కార్యదర్శి లేదా ఇతర అధికారి సమ్మతితో లేదా అని నిరూపించబడింది. నిశ్శబ్దంగా ఉంది ఇది మ్యూట్ చేయబడిన పద్ధతిలో జరిగిందా, లేదా దాని యొక్క ఏదైనా నిర్లక్ష్యం కారణంగా నేరం ఆపాదించబడినా, ఆ సంస్థ యొక్క డైరెక్టర్, మేనేజర్, సెక్రటరీ లేదా ఇతర అధికారి కూడా ఆ నేరానికి పాల్పడినట్లు పరిగణించబడతారు మరియు తదనుగుణంగా అతనిపై చర్యలు తీసుకోవాలి. మరియు శిక్షించబడతారు."]
["इस धारा के प्रयोजन के लिए,—","ఈ విభాగం యొక్క ప్రయోజనం కోసం, -"]
["(क) “कंपनी” से कोई निगमित निकाय अभिप्रेत है और इसके अन्‍तर्गत फर्म या व्‍यष्‍टियों का अन्‍य संगम भी है,","(కె) \"కంపెనీ\" అంటే బాడీ కార్పొరేట్ మరియు వ్యక్తుల యొక్క సంస్థ లేదా ఇతర అనుబంధాన్ని కలిగి ఉంటుంది,"]
["(ख) [“निदेशक” से,—","(బి) [\"దర్శకుడు\" నుండి-"]
["(i) किसी फर्म के संबंध में उस फर्म का भागीदार अभिप्रेत है;","(i)ఆ  సంస్థకు సంబంధించి అంటే ఆ సంస్థ యొక్క భాగస్వామి;"]
["(ii) व्‍यक्‍तियों के किसी संगम या व्‍यष्‍टियों के किसी निकाय के संबंध में ऐसा कोई सदस्‍य अभिप्रेत है जो उसके कार्यकलाप पर नियंत्रण रखता है ।]","(ii) వ్యక్తుల యొక్క ఏదైనా అసోసియేషన్ లేదా వ్యక్తుల యొక్క ఏదైనా శరీరానికి సంబంధించి, అంటే అతని కార్యకలాపాలను నియంత్రించే సభ్యుడు.]"]
["[(3) इस धारा के उपबन्‍ध, धारा 22क के उपबन्‍धों के अतिरिक्‍त होंगे, न कि उनके अल्‍पीकरण में ।]","[(3) ఈ విభాగం యొక్క నిబంధనలు సెక్షన్ 22 ఎ యొక్క నిబంధనలకు అదనంగా ఉండాలి మరియు దాని అవమానకరమైనది కాదు.]"]
["25. कतिपय अपराधों का संज्ञेय होना—","25. కొన్ని నేరాలను గుర్తించడం-"]
["दण्‍ड प्रक्रिया संहिता, 1898 (1898 का 5) में किसी बात के होते हुए भी, धारा के अधीन दण्‍डनीय कोई अपराध उस संहिता के अर्थान्‍तर्गत संज्ञेय अपराध समझा जाएगा ।","క్రిమినల్ ప్రొసీజర్, 1898 (1898 లో 5) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, సెక్షన్ కింద శిక్షార్హమైన ఏదైనా నేరం ఆ కోడ్ క్రింద గుర్తించదగిన నేరంగా పరిగణించబడుతుంది."]
["[26. न्‍यायालयों द्वारा अपराधों का संज्ञान—","[26. న్యాయస్థానాలు చేసిన నేరాలను గుర్తించడం."]
["(1) कोई न्‍यायालय इस अधिनियम या उसके अधीन बनाए गए किन्‍हीं नियमों या विनियमों अथवा उपविधियों के अधीन दंडनीय किसी अपराध का संज्ञान, केन्‍द्रीय सरकार या राज्‍य सरकार या भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड या किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज या किसी व्‍यक्‍ति द्वारा किए गए परिवाद पर के सिवाय नहीं लेगा ।]","(1) ఈ చట్టం ప్రకారం శిక్షార్హమైన ఏదైనా నేరాన్ని లేదా దానిపై చేసిన ఏవైనా నియమాలు లేదా నిబంధనలు లేదా ఉప-చట్టాలు, కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా రాష్ట్రం.రాష్ట్ర ప్రభుత్వం లేదా సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా లేదా ఏదైనా గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ లేదా ఏ వ్యక్తి చేసిన ఫిర్యాదు తీసుకోబడవు."]
["[26क. विशेष न्‍यायालयों की स्‍थापना किया जाना—","[26కె. ఎ ప్రత్యేక కోర్టుల స్థాపన"]
["(1) केंद्रीय सरकार, इस अधिनियम के अधीन अपराधों का शीघ्र विचारण प्रदान करने के प्रयोजन के लिए अधिसूचना द्वारा, उतने विशेष न्‍यायालयों को, जितने आवश्‍यक हों, स्‍थापित या नामनिर्दिष्‍ट कर सकेगी ।","1) ఈ చట్టం ప్రకారం నేరాలపై వేగంగా విచారణ అందించే ఉద్దేశ్యంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం నోటిఫికేషన్ ద్వారా, అవసరమైనన్ని ప్రత్యేక కోర్టులను ఏర్పాటు చేయవచ్చు లేదా నియమించవచ్చు."]
["(2) विशेष न्‍यायालय, ऐसे एकल न्‍यायाधीश से गठित होगा, जो केंद्रीय सरकार द्वारा ऐसे उच्‍च न्‍यायालय के मुख्‍य न्‍यायमूर्ति की सहमति से, जिसकी अधिकारिता के भीतर नियुक्‍त किया जाने वाला न्‍यायाधीश कार्यरत है, नियुक्‍त किया जाएगा ।","2) అటువంటి ఏకైక న్యాయమూర్తితో ప్రత్యేక న్యాయస్థానం ఏర్పడుతుంది, వీరిని హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి సమ్మతితో కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమిస్తుంది, న్యాయమూర్తి ఎవరి అధికార పరిధిలో నియమిస్తారు."]
["(3) कोई व्‍यक्‍ति किसी विशेष न्‍यायालय के न्‍यायाधीश के रूप में नियुक्‍त किए जाने के लिए तब तक अर्हित नहीं होगा जब तक वह ऐसी नियुक्‍ति से ठीक पूर्व, यथास्‍थिति, किसी सेशन न्‍यायाधीश या अपर सेशन न्‍यायाधीश का पद धारण नहीं कर रहा है ।","(3) ఒక వ్యక్తి ఒక ప్రత్యేక న్యాయమూర్తిగా నియమించబడటానికి అర్హత ఎప్పటివరకు పొందడు, అంటే అటువంటి నియామకానికి ముందు అతను సెషన్ జడ్జి లేదా అదనపు సెషన్స్ జడ్జి పదవిని కలిగి ఉంటే తప్ప."]
["26ख. विशेष न्‍यायालयों द्वारा विचारणीय अपराध—","26 బి. ప్రత్యేక న్యాయస్థానాలు పరిగణించే నేరాలు-"]
["दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) में किसी बात के होते हुए भी, प्रतिभूति विधि (संशोधन) अधिनियम, 2014 के प्रारंभ की तारीख से पूर्व या ऐसे प्रारंभ की तारीख को या उसके पश्‍चात् किए गए इस अधिनियम के अधीन सभी अपराधों का, ऐसे क्षेत्र के लिए, जिसमें अपराध किया गया है, स्‍थापित विशेष न्‍यायालय द्वारा या जहां ऐसे क्षेत्र के लिए एक से अधिक विशेष न्‍यायालय हैं, उनमें से ऐसे किसी एक द्वारा, जो संबंधित उच्‍च न्‍यायालय द्वारा इस निमित्त विनिर्दिष्‍ट किया जाए, संज्ञान लिया जाएगा और विचारण किया जाएगा ।","క్రిమినల్ ప్రొసీజర్, 1973 (1974 లో 2) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఈ చట్టం క్రింద అన్ని నేరాలు సెక్యూరిటీస్ లాస్ (సవరణ) చట్టం, 2014 ప్రారంభమైన తేదీకి ముందు లేదా ప్రారంభించిన తేదీన లేదా తరువాత చేసినవి. , నేరం జరిగిన ప్రాంతం కోసం, ఏదైనా ప్రత్యేక న్యాయస్థానం చేత గుర్తించబడాలి లేదా సంబంధిత హైకోర్టు ఈ తరపున పేర్కొనబడిన ప్రాంతానికి ఒకటి కంటే ఎక్కువ ప్రత్యేక న్యాయస్థానాలు ఉన్నాయి. మరింత పరిగణించాలి కాగ్నిజెన్స్ తీసుకొని పరిగణించబడుతుంది."]
["26ग. अपील और पुनरीक्षण—","26 సి. అప్పీల్ మరియు పునర్విమర్శ—"]
["उच्‍च न्‍यायालय, दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) के अध्‍याय 29 और अध्‍याय 30 द्वारा, उच्‍च न्‍यायालय को प्रदत्त सभी शक्‍तियों का, जहां तक लागू हो सकें, उसी प्रकार प्रयोग कर सकेगा मानो उच्‍च न्‍यायालय की अधिकारिता की स्‍थानीय सीमाओं के भीतर कोई विशेष न्‍यायालय, उच्‍च न्‍यायालय की अधिकारिता की स्‍थानीय सीमाओं के भीतर मामलों का विचारण करने वाला कोई सेशन न्‍यायालय हो ।","హైకోర్టు, క్రిమినల్ ప్రొసీజర్, 1973 (1974 లో 2) లోని 29 వ అధ్యాయం మరియు 30 వ అధ్యాయం ద్వారా, హైకోర్టుకు ఇచ్చిన అన్ని అధికారాలను, వర్తించేంతవరకు, హైకోర్టు యొక్క అధికార పరిధిలోని స్థానిక పరిమితుల్లో ఉపయోగించుకోవాలి. ప్రత్యేక న్యాయస్థానం హైకోర్టు పరిధిలోని స్థానిక పరిమితుల్లోని విషయాలతో వ్యవహరించే సెషన్ కోర్టుగా ఉండాలి."]
["26घ. विशेष न्‍यायालयों के समक्ष कार्यवाहियों में संहिता का लागू होना—","26 డి. ప్రత్యేక న్యాయస్థానాల ముందు విచారణలో కోడ్ యొక్క దరఖాస్తు."]
["(1) इस अधिनियम में अन्‍यथा उपबंधित के सिवाय, दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) के उपबंध, विशेष न्‍यायालय के समक्ष कार्यवाहियों को लागू होंगे और उक्‍त उपबंधों के प्रयोजनों के लिए विशेष न्‍यायालय का, सेशन न्‍यायालय होना समझा जाएगा तथा विशेष न्‍यायालय के समक्ष अभियोजन संचालित करने वाले व्‍यक्‍ति का, दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 की धारा 2 के खंड (प) के अर्थांतर्गत लोक अभियोजक होना समझा जाएगा ।","1) ఈ చట్టంలో అందించినవి తప్ప, క్రిమినల్ ప్రొసీజర్, 1973 (1974 లో 2) లోని నిబంధనలు ప్రత్యేక కోర్టు ముందు విచారణకు మరియు ప్రత్యేక కోర్టు చెప్పిన నిబంధనల ప్రయోజనాల కోసం వర్తిస్తాయి.సెషన్స్ కోర్టుగా పరిగణించబడాలి మరియు ప్రత్యేక కోర్టు, కోడ్ ఆఫ్ క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ ముందు ప్రాసిక్యూషన్ నిర్వహిస్తున్న వ్యక్తి. కోర్టు ముందు ప్రాసిక్యూషన్ నిర్వహించే వ్యక్తిని 1973 క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ లోని సెక్షన్ 2 లోని క్లాజ్ (i) ప్రకారం పబ్లిక్ ప్రాసిక్యూటర్‌గా పరిగణించాలి."]
["(2) उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट अभियोजन संचालित करने वाले व्‍यक्‍ति को, सात वर्ष से अन्‍यून के लिए अधिवक्‍ता के रूप में व्‍यवसाय में होना चाहिए या संघ या राज्‍य के अधीन सात वर्ष से अन्‍यून की अवधि के लिए विधि के विशेष ज्ञान की अपेक्षा करने वाले किसी पद को धारण करना चाहिए ।","2) ఉప-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న విధంగా ప్రాసిక్యూషన్ నిర్వహిస్తున్న వ్యక్తి, ఏడేళ్లపాటు న్యాయవాదిగా వ్యాపారంలో ఉండాలి లేదా యూనియన్ లేదా రాష్ట్రానికి లోబడి ఉండాలి, లేకపోతే ఏడు సంవత్సరాల కాలానికి చట్టంపై ప్రత్యేక జ్ఞానం అవసరం. ఏదైనా పదవిలో ఉండాలి."]
["26ङ. संक्रमणकालीन उपबंध—","26ఇ. పరివర్తన నిబంధనలు-"]
["इस अधिनियम के अधीन किए गए किसी अपराध का, जो विशेष न्‍यायालय द्वारा विचारणीय है, जब तक विशेष न्‍यायालय स्‍थापित न किया जाए, तब तक दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) में किसी बात के होते हुए भी क्षेत्र पर अधिकारिता का प्रयोग करने वाले सेशन न्‍यायालय द्वारा संज्ञान लिया जाएगा और विचारण किया जाएगा :","ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నేరం యొక్క క్రిమినల్ ప్రొసీజర్, 1973 (1974 లో 2) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఈ ప్రాంతంపై అధికార పరిధిని ఉపయోగించడం, దీనిని ప్రత్యేక కోర్టు ఏర్పాటు చేస్తుంది తప్ప, ప్రత్యేక కోర్టు పరిగణించబడుతుంది సెషన్స్ కోర్టు జ్ఞానం తీసుకుంటుంది మరియు పరిశీలిస్తుంది:"]
["परंतु इस धारा में अंतर्विष्‍ट कोई बात, इस धारा के अधीन सेशन न्‍यायालय द्वारा संज्ञान लिए गए किसी मामले या मामलों के वर्ग को अंतरित करने के लिए संहिता की धारा 407 के अधीन उच्‍च न्‍यायालय की शक्‍तियों को प्रभावित नहीं करेगी ।]","ఈ విభాగంలో ఏదైనా, ఈ విభాగం కింద కోర్ట్ ఆఫ్ సెషన్ చేత గ్రహించబడిన కేసుల యొక్క ఏదైనా విషయం లేదా తరగతి.ఈ విభాగంలో ఉన్న ఏదీ కోడ్ యొక్క సెక్షన్ 407 ప్రకారం హైకోర్టు యొక్క అధికారాలను ప్రభావితం చేయదు, ఈ విభాగం కింద కోర్ట్ ఆఫ్ సెషన్ చేత గ్రహించబడిన ఏదైనా విషయం లేదా తరగతి విషయాలను బదిలీ చేస్తుంది.]"]
["प्रकीर्ण","ప్రచురించబడింది"]
["27. लाभांशों के लिए हक—","27. డివిడెండ్ల హక్కు-"]
["(1) किसी प्रतिभूति के धारक के लिए, जिसका उक्‍त प्रतिभूति को जारी करने वाली कम्‍पनी की बहियों में नाम है, किसी वर्ष के लिए उस कम्‍पनी द्वारा उसकी बाबत घोषित किसी लाभांश को प्राप्‍त करना और रखे रहना, इस बात के होते हुए भी, विधिपूर्ण होगा कि उक्‍त प्रतिभूति उसके द्वारा पहले से सप्रतिफल अन्‍तरित की जा चुकी है, जब तक कि अन्‍तरिती ने जो अन्‍तरक से लाभांश का दावा करता है वह प्रतिभूति और अन्‍तरण से सम्‍बन्‍धित अन्‍य सभी दस्‍तावेजें जिनकी कम्‍पनी द्वारा अपेक्षा की जाए, अपने नाम से रजिस्‍ट्री करने के लिए कम्‍पनी के पास लाभांश शोध्‍य होने की तारीख से पन्‍द्रह दिन के भीतर दाखिल न कर दी हों ।","(1) ఒక సెక్యూరిటీని కలిగి ఉన్నవారికి, ఆ భద్రతను జారీ చేసే సంస్థ యొక్క పుస్తకాలలో పేరు పెట్టబడింది, అయినప్పటికీ, ఆ సంవత్సరానికి సంబంధించి కంపెనీ ప్రకటించిన ఏదైనా డివిడెండ్‌ను అందుకుంది మరియు కలిగి ఉంది, వ్యత్యాసం నుండి డివిడెండ్ను క్లెయిమ్ చేసే జోక్యం చేసుకునే వ్యక్తి భద్రత మరియు బదిలీకి సంబంధించిన అన్ని ఇతర పత్రాలు కంపెనీ ఆశించినంతవరకు, ముందుగానే అతను చెప్పిన భద్రత ఇప్పటికే బదిలీ చేయబడిందని చట్టబద్ధంగా ఉండాలి,మీ స్వంత పేరుతో నమోదు చేసుకోవటానికి, కంపెనీ సరిదిద్దబడిన తేదీ నుండి పదిహేను రోజులలోపు డివిడెండ్ దాఖలు చేయకూడదు."]
["इस अधिनियम में विनिर्दिष्‍ट अवधि,—","ఈ చట్టంలో పేర్కొన్న కాలం, -"]
["(i) अन्‍तरिती की मृत्‍यु की दशा में, उसके विधिक प्रतिनिधि द्वारा लाभांश के लिए अपना दावा साबित करने में लगाई गई वास्‍तविक अवधि तक;","(i) బదిలీదారు మరణించిన సందర్భంలో, డివిడెండ్ కోసం తన వాదనను రుజువు చేయడంలో అతని న్యాయ ప్రతినిధి గడిపిన వాస్తవ కాలం వరకు;"]
["(ii) अन्‍तरण विलेख के चोरी से या अन्‍तरिती के नियन्‍त्रण के बाहर के किसी अन्‍य कारण से खो जाने की दशा में, उसके प्रतिस्‍थापन के लिए लगाई गई वास्‍तविक अवधि तक; और","(ii) మధ్యంతర నియంత్రణకు వెలుపల మరే ఇతర కారణాల వల్ల బదిలీ దస్తావేజు దొంగిలించబడి లేదా కోల్పోయిన సందర్భంలో, దాని భర్తీ  కోసం విధించిన వాస్తవ కాలం వరకు; మరియు"]
["(iii) डाक सम्‍बन्‍धी कारणों की वजह से किसी प्रतिभूति और अन्‍तरण से सम्‍बन्‍धित अन्‍य दस्‍तावेजों के दाखिल किए जाने में विलम्‍ब की दशा में, ऐसे विलम्‍ब की वास्‍तविक अवधि तक, बढ़ाई जाएगी ।","(iii) పోస్టల్ కారణాల వల్ల బదిలీకి సంబంధించిన ఏదైనా భద్రత మరియు ఇతర పత్రాలను దాఖలు చేయడంలో ఆలస్యం జరిగితే, అటువంటి ఆలస్యం యొక్క వాస్తవ కాలం పొడిగించబడుతుంది."]
["(2) उपधारा (1) की कोई बात,—","(2) ఉప విభాగంలో ఏమీ లేదు (1), -"]
["(क) किसी कम्‍पनी के किसी ऐसे लाभांश को जो शोध्‍य हो गया है, किसी व्‍यक्‍ति को जिसका नाम तत्‍समय कम्‍पनी की बहियों में उस प्रतिभूति के, जिसकी बाबत लाभांश शोध्‍य हो गया है, धारक के रूप में रजिस्‍ट्रीकृत है, संदाय करने के अधिकार पर; या","(కె) పరిష్కరించదగిన సంస్థ యొక్క ఏదైనా డివిడెండ్ చెల్లించే హక్కుపై, డివిడెండ్ పరిష్కరించబడిన హోల్డర్‌గా ప్రస్తుతానికి కంపెనీ పుస్తకాలలో పేరు నమోదు చేయబడిన వ్యక్తి. ; లేదా"]
["(ख) किसी प्रतिभूति के अन्‍तरिती के, किसी अन्‍तरक या किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति के विरुद्ध ऐसी किसी दशा में जिसमें कम्‍पनी ने अन्‍तरिती के नाम में प्रतिभूति के अन्तरण को रजिस्‍टर करने से इंकार कर दिया है, अन्‍तरण से सम्‍बन्‍धित अपने अधिकारों को, यदि कोई हों, प्रवर्तित कराने के अधिकार पर, प्रभाव नहीं डालेगी ।","((బి) అతని హక్కులు, ఏదైనా ఉంటే, భద్రత బదిలీకి వ్యతిరేకంగా, ఏదైనా సంభాషణకర్తకు లేదా మరే వ్యక్తికి వ్యతిరేకంగా, ఏదైనా సందర్భంలో, బదిలీదారుడి పేరిట భద్రతా బదిలీని నమోదు చేయడానికి కంపెనీ నిరాకరించినట్లయితే, , అమలు చేసే హక్కును ప్రభావితం చేయదు."]
["[27क. सामूहिक विनिधान स्‍कीम से आय प्राप्‍त करने का अधिकार—","[27కె. ఎ సామూహిక పెట్టుబడి పథకం నుండి ఆదాయాన్ని పొందే హక్కు-"]
["(1) किन्‍हीं ऐसी प्रतिभूतियों के, जो सामूहिक विनिधान स्‍कीम द्वारा जारी किए गए यूनिट या अन्‍य लिखत हैं, धारक के लिए, जिसका नाम उक्‍त प्रतिभूति को जारी करने वाली सामूहिक विनिधान स्‍कीम की बहियों में है, किसी वर्ष के लिए सामूहिक विनिधान स्‍कीम द्वारा उसकी बाबत घोषित सामूहिक विनिधान स्‍कीम द्वारा जारी किए गए यूनिटों या अन्‍य लिखतों की बाबत किसी आय को प्राप्‍त करना और रखे रहना, इस बात के हाते हुए भी, विधिपूर्ण होगा कि उक्‍त प्रतिभूति, जो सामूहिक विनिधान स्‍कीम द्वारा जारी किए गए यूनिट और अन्‍य लिखत हैं, उसके द्वारा पहले ही  सप्रतिफल अन्‍तरित की जा चुकी है, तब तक कि अन्‍तरिती ने, जो अन्‍तरक से सामूहिक विनिधान स्‍कीम द्वारा जारी किए गए यूनिटों या अन्‍य लिखतों की बाबत अन्‍तरण से आय का दावा करता है, वह प्रतिभूति और अन्‍तरण से संबंधित अन्‍य सभी दस्‍तावेजें, जिनकी सामूहिक विनिधान स्‍कीम द्वारा अपेक्षा की जाए, अपने नाम से रजिस्‍टर करने के लिए सामूहिक विनिधान स्‍कीम के पास सामूहिक विनिधान स्‍कीम द्वारा जारी किए गए यूनिटों या अन्‍य लिखतों की बाबत आय के शोध्‍य होने की तारीख से पन्‍द्रह दिन के भीतर दाखिल न कर दिए हों ।","(1) సామూహిక పెట్టుబడి పథకం జారీ చేసిన యూనిట్లు లేదా ఇతర సాధనాలు అయిన ఏదైనా సెక్యూరిటీలను కలిగి ఉన్నవారికి, చెప్పిన భద్రతను జారీ చేసే సామూహిక పెట్టుబడి పథకం పుస్తకాలలో, ఏ సంవత్సరానికి సమిష్టి పెట్టుబడి పథకం ద్వారా చెప్పిన సెక్యూరిటీలకు సంబంధించి ప్రకటించిన సామూహిక పెట్టుబడి పథకం జారీ చేసిన యూనిట్లు లేదా ఇతర సాధనాలకు సంబంధించి ఏదైనా ఆదాయాన్ని స్వీకరించడం మరియు నిలుపుకోవడం చట్టబద్ధం,సామూహిక పెట్టుబడి పథకం జారీ చేసిన యూనిట్లు మరియు ఇతర సాధనాలు ఇప్పటికే బదిలీ చేయబడ్డాయి, బదిలీదారు బదిలీ అయినంతవరకు, సామూహిక పెట్టుబడి పథకం జారీ చేసిన యూనిట్లు లేదా ఇతర సాధనాలకు సంబంధించి బదిలీ నుండి ముందుకు వస్తుంది. సెక్యూరిటీలు మరియు బదిలీలకు సంబంధించిన అన్ని ఇతర పత్రాలను క్లెయిమ్ చేస్తుంది,సామూహిక పెట్టుబడి పథకం ద్వారా తమ పేరు మీద నమోదు చేసుకోవాల్సిన వారు సమిష్టి పెట్టుబడి పథకం ద్వారా జారీ చేయబడిన యూనిట్లు లేదా ఇతర సాధనాలకు సంబంధించి ఆదాయాన్ని సరిదిద్దిన తేదీ నుండి పదిహేను రోజులలోపు సామూహిక పెట్టుబడి పథకంతో దాఖలు చేయలేదో."]
["इस धारा में विनिर्दिष्‍ट अवधि,—","ఈ విభాగంలో పేర్కొన్న వ్యవధి, -"]
["(i) अन्‍तरिती की मृत्‍यु की दशा में, उसके विधिक प्रतिनिधि द्वारा सामूहिक विनिधान स्‍कीम द्वारा जारी किए गए यूनिटों या अन्‍य लिखतों की बाबत आय के लिए अपना दावा साबित करने में लगाई गई वास्‍तविक अवधि तक; और","(i) బదిలీదారు మరణించినట్లయితే, అతని చట్టపరమైన ప్రతినిధి సమిష్టి పెట్టుబడి పథకం జారీ చేస్తారు(i) సామూహిక పెట్టుబడి పథకం జారీ చేసిన యూనిట్లు లేదా ఇతర సాధనాలకు సంబంధించి ఆదాయానికి తన దావాను రుజువు చేయడానికి గడిపిన వాస్తవ కాలానికి బదిలీదారుడు మరణించిన సందర్భంలో; మరియు"]
["(ii) अन्‍तरण विलेख के चोरी से या अन्‍तरिती के नियंत्रण के बाहर के किसी अन्‍य कारण से खो जाने की दशा में, उसके प्रतिस्‍थापन के लिए लगाई गई वास्‍तविक अवधि तक;","(ii) మధ్యంతర నియంత్రణకు మించిన ఇతర కారణాల వల్ల బదిలీ దస్తావేజు దొంగిలించబడి లేదా కోల్పోయిన సందర్భంలో, దాని భర్తీ  స్థాపన కోసం విధించిన వాస్తవ కాలం వరకు;"]
["(iii) डाक संबंधी कारणों से किसी प्रतिभूति के, जो सामूहिक विनिधान स्‍कीम द्वारा जारी किए गए यूनिट या अन्‍य लिखत हैं, और अन्‍तरण से संबंधित अन्‍य दस्‍तावेजों के दाखिल किए जाने में विलम्‍ब की दशा में, ऐसे विलम्‍ब की वास्‍तविक अवधि तक,बढ़ाई जाएगी ।","(iii) పోస్టల్ కారణాల వల్ల ఏదైనా భద్రత దాఖలు చేయడంలో ఆలస్యం జరిగితే, ఇది గ్రూప్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ స్కీమ్ జారీ చేసిన యూనిట్ లేదా ఇతర పరికరం, మరియు బదిలీకి సంబంధించిన ఇతర పత్రాలు, అటువంటి ఆలస్యం యొక్క వాస్తవ కాలం పొడిగించబడుతుంది. ."]
["(क) किसी सामूहिक विनिधान स्‍कीम के सामूहिक विनिधान स्‍कीम द्वारा जारी किए गए यूनिटों या अन्‍य लिखतों की किसी ऐसी आय को, जो शोध्‍य हो गई है किसी व्‍यक्‍ति को, जिसका नाम तत्‍समय सामूहिक विनिधान स्‍कीम की बहियों में उस प्रतिभूति के जो सामूहिक विनिधान स्‍कीम द्वारा जारी किए गए यूनिट या अन्‍य लिखत हैं, जिनकी बाबत सामूहिक विनिधान स्‍कीम द्वारा जारी किए गए यूनिटों या अन्‍य लिखतों की बाबत आय शोध्‍य हो गई है, धारक के रूप में रजिस्‍ट्रीकृत है, संदाय करने के अधिकार पर; या","(కె) సామూహిక పెట్టుబడి పథకం యొక్క సామూహిక పెట్టుబడి పథకం జారీ చేసిన వ్యక్తికి జారీ చేసిన యూనిట్లు లేదా ఇతర సాధనాల యొక్క ఏదైనా ఆదాయం, సామూహిక పెట్టుబడి పథకం యొక్క పుస్తకాలలోని సెక్యూరిటీల యొక్క సామూహిక పెట్టుబడి పథకం సమిష్టి పెట్టుబడి పథకం జారీ చేసిన యూనిట్లు లేదా ఇతర సాధనాలకు సంబంధించి ఆదాయాన్ని పరిష్కరించగలిగే యూనిట్లు లేదా ఇతర సాధనాలు, హోల్డర్‌గా నమోదు చేయబడినవి, చెల్లించే హక్కుపై; లేదా"]
["[27ख. पारस्‍परिक निधि से आय प्राप्‍त करने का अधिकार—","27 బి. మ్యూచువల్ ఫండ్ నుండి ఆదాయాన్ని పొందే హక్కు-"]
["(1) किन्‍हीं ऐसी प्रतिभूतियों के, जो किसी पारस्‍परिक निधि द्वारा जारी की गई यूनिटें या अन्‍य लिखतें हैं, ऐसे धारक के लिए जिसका नाम उक्‍त प्रतिभूति को जारी करने वाली पारस्‍परिक निधि की बहियों में है, किसी वर्ण के लिए उनके संबंध में पारस्‍परिक निधि द्वारा घोषित, पारस्‍परिक निधि द्वारा जारी की गई यूनिटों या अन्‍य लिखतों से संबंधित किसी आय को प्राप्‍त करना और उसको प्रतिधारित करना इस बात के होते हुए भी, विधिपूर्ण होगा कि उक्‍त प्रतिभूति, जो पारस्‍परिक निधि द्वारा जारी की गई यूनिटें और अन्‍य लिखतें हैं, उसके द्वारा पहले ही प्रतिफल के लिए अंतरित की जा चुकी हैं, जब तक कि अंतरिती ने, जो पारस्‍परिक निधि द्वारा जारी की गई यूनिटों या अन्‍य लिखतों के संबंध में अंरतण से आय का दावा करता है, प्रतिभूति और अंतरण से संबंधित अन्‍य सभी दस्‍तावेजों को, जिनकी पारस्‍परिक निधि द्वारा अपेक्षा की जाए, अपने नाम से रजिस्‍टर करने के लिए पारस्‍परिक निधि के पास, पारस्‍परिक निधि द्वारा जारी की गई यूनिटों या अन्‍य लिखतों से संबंधित आय के शोध्‍य होने की तारीख से पन्‍द्रह दिन के भीतर, दाखिल न कर दिया हो ।","(1) మ్యూచువల్ ఫండ్ జారీ చేసిన యూనిట్లు లేదా ఇతర సాధనాలు, సెక్యూరిటీలలో, మ్యూచువల్ ఫండ్ యొక్క పుస్తకాలలో పేర్కొన్న సెక్యూరిటీని జారీ చేసిన మ్యూచువల్ ఫండ్ పుస్తకాలలో, మ్యూచువల్ ఫండ్ విషయంలో ఏదైనా పాత్ర కోసం సెక్యూరిటీస్ ప్రకటించిన విధంగా మ్యూచువల్ ఫండ్ జారీ చేసిన యూనిట్లు లేదా ఇతర సాధనాలకు సంబంధించి ఏదైనా ఆదాయాన్ని పొందడం మరియు నిలుపుకోవడం చట్టబద్ధం.మ్యూచువల్ ఫండ్ జారీ చేసిన యూనిట్లు మరియు ఇతర సాధనాలు ఇప్పటికే పరిశీలన కోసం బదిలీ చేయబడ్డాయి, ట్రాన్స్‌ఫరీ ఉన్నంతవరకు, బదిలీ నుండి ఆదాయాన్ని కలిగి ఉన్న యూనిట్లు లేదా మ్యూచువల్ ఫండ్ జారీ చేసిన ఇతర సాధనాలకు సంబంధించి. మ్యూచువల్ ఫండ్‌కు అవసరమయ్యే విధంగా సెక్యూరిటీలు మరియు బదిలీకి సంబంధించిన అన్ని సెక్యూరిటీలను దాని పేరు మీద నమోదు చేసుకోవడానికి మ్యూచువల్ ఫండ్‌కు దావాలు,మ్యూచువల్ ఫండ్స్ జారీ చేసిన యూనిట్లు లేదా ఇతర సాధనాలకు సంబంధించిన ఆదాయాన్ని సరిదిద్దబడిన తేదీ నుండి పదిహేను రోజులలోపు దాఖలు చేయకూడదు."]
["(i) अन्‍तरिती की मृत्‍यु की दशा में, उसके विधिक प्रतिनिधि द्वारा, पारस्‍परिक निधि द्वारा जारी की गई यूनिटों और अन्‍य लिखतों से संबंधित आय के लिए अपना दावा सिद्ध करने में लगाई गई वास्‍तविक अवधि तक;","i) బదిలీదారు మరణించిన సందర్భంలో, అతని చట్టపరమైన ప్రతినిధి, మ్యూచువల్ ఫండ్ జారీ చేసిన యూనిట్లు మరియు ఇతర సాధనాలకు సంబంధించిన ఆదాయానికి తన దావాను రుజువు చేయడానికి గడిపిన వాస్తవ కాలం వరకు;"]
["(ii) अंतरण विलेख के चोरी हो जाने के कारण या अंतरिती के नियंत्रण के परे किसी अन्‍य कारण से खो जाने की दशा में, उसके प्रतिस्‍थापन के लिए लगाई गई वास्‍तविक अवधि तक; और","(ii) బదిలీ దస్తావేజు దొంగిలించబడినప్పుడు లేదా బదిలీదారుడి నియంత్రణకు మించిన ఇతర కారణాల వల్ల, దాని భర్తీకి విధించిన వాస్తవ కాలం వరకు; మరియు"]
["(iii) डाक संबंधी कारणों से किसी प्रतिभूति के, जो पारस्‍परिक निधि द्वारा जारी की गई यूनिट या अन्‍य लिखत हैं, और अंतरण से संबंधित अन्‍य दस्‍तावेजों के दाखिल किए जाने में विलम्‍ब की दशा में, ऐसे विलंब की वास्‍तविक अवधि तक, बढ़ाई जाएगी ।","(iii) పోస్టల్ కారణాల వల్ల ఏదైనా భద్రత దాఖలు చేయడంలో ఆలస్యం జరిగితే, ఇది మ్యూచువల్ ఫండ్ జారీ చేసిన యూనిట్ లేదా ఇతర పరికరం మరియు బదిలీకి సంబంధించిన ఇతర పత్రాలు, అటువంటి ఆలస్యం యొక్క వాస్తవ కాలం పొడిగించబడుతుంది"]
["(क) किसी पारस्‍परिक निधि के, पारस्‍परिक निधि द्वारा जारी की गई यूनिटों या अन्‍य लिखतों की किसी ऐसी आय को, जो किसी व्‍यक्‍ति को शोध्‍य हो गई है, जिसका नाम तत्‍समय पारस्‍परिक निधि की बहियों में उस प्रतिभूति के, जो पारस्‍परिक निधि द्वारा जारी की गई यूनिट या अन्‍य लिखत है, जिनकी बाबत और पारस्‍परिक निधि द्वारा जारी की गई यूनिटों या अन्‍य लिखतों की बाबत आय शोध्‍य हो गई है, धारक के रूप में रजिस्‍ट्रीकृत है, संदाय करने के अधिकार पर; या","(కె) మ్యూచువల్ ఫండ్ యొక్క ఏదైనా ఆదాయం, మ్యూచువల్ ఫండ్ జారీ చేసిన యూనిట్లు లేదా ఇతర సాధనాలు, ఇది ఒక వ్యక్తికి చెల్లించదగినదిగా మారింది, దీని పేరు మ్యూచువల్ ఫండ్ పుస్తకాలలో ప్రస్తుతానికి ఉంది, మ్యూచువల్ ఫండ్ జారీ చేసిన భద్రత. మ్యూచువల్ ఫండ్ జారీ చేసిన యూనిట్లు లేదా ఇతర సాధనాలకు సంబంధించి ఆదాయం రుణమాఫీగా మారిన యూనిట్ లేదా ఇతర పరికరం, హోల్డర్‌గా నమోదు చేయబడినది, చెల్లించే హక్కుపై; లేదా"]
["(ख) किसी प्रतिभूति के, जो पारस्‍परिक निधि द्वारा जारी की गई यूनिट या अन्‍य लिखतें हैं, अंतरिती के अंतरणकर्ता या किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति के विरुद्ध किसी दशा में, जिसमें कंपनी ने अंतरिती के नाम में प्रतिभूति के, जो पारस्‍परिक निधि द्वारा जारी की गई यूनिटें या अन्‍य लिखतें हैं, अंतरण को रजिस्‍टर करने से इंकार कर दिया है, अंतरण से संबंधित अपने अधिकारों को, यदि कोई हों, प्रवर्तित करने के अधिकार पर, प्रभाव नहीं डालेगी ।]","((బి) మ్యూచువల్ ఫండ్ జారీ చేసిన యూనిట్ లేదా ఇతర పరికరం, బదిలీదారు లేదా ఇతర వ్యక్తికి వ్యతిరేకంగా, ట్రాన్స్‌ఫరీ పేరిట కంపెనీ సెక్యూరిటీ జారీ చేసిన ఏదైనా సందర్భంలో, మ్యూచువల్ ఫండ్ ద్వారా జారీ చేయబడిన ఏదైనా భద్రత. బదిలీని నమోదు చేయడానికి నిరాకరించే యూనిట్లు లేదా ఇతర సాధనాలు బదిలీకి సంబంధించి వారి హక్కులను అమలు చేసే హక్కును ప్రభావితం చేయవు.]"]
["[28. कतिपय दशाओं में अधिनियम का लागू न होना—","[28. కొన్ని పరిస్థితులలో చట్టం వర్తించకపోవడం-"]
["(1) इस अधिनियम के उपबन्‍ध निम्‍नलिखित को लागू नहीं होंगे, अर्थात् :—","1) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు కింది వాటికి వర్తించవు, అవి: -"]
["(क) सरकार, भारतीय रिजर्व बैंक, कोई स्‍थानीय प्राधिकारी या किसी विशेष विधि द्वारा स्‍थापित कोई निगम या कोई ऐसा व्‍यक्‍ति जिसने किसी ऐसे प्राधिकारी के अधिकरण के साथ या उसके माध्‍यम से जो इस खण्‍ड में निर्दिष्‍ट है, कोई संव्‍यवहार किया है;","(కె) ప్రభుత్వం, భారతీయ  రిజర్వ్ బ్యాంక్, ఏదైనా స్థానిక అధికారం లేదా ఏదైనా ప్రత్యేక చట్టం ద్వారా స్థాపించబడిన ఏదైనా కార్పొరేషన్ లేదా ఈ విభాగంలో పేర్కొన్న ఏదైనా అధికారం యొక్క ట్రిబ్యునల్ ద్వారా లేదా ఏదైనా ఒప్పందం కుదుర్చుకున్న వ్యక్తి;"]
["(ख) कोई संपरिवर्तनीय बन्‍धपत्र या शेयर वारण्‍ट या उससे सम्‍बन्‍धित कोई विकल्‍प या अधिकार, जहां तक वह उस व्‍यक्‍ति को, जिसके पक्ष में पूर्व कथित में से कोई जारी किया गया है, उसे जारी करने वाली कम्‍पनी या अन्‍य निगमित निकाय से या उसके शेयरधारकों या सम्‍यक्‍त: नियुक्‍त अभिकर्ताओं में से किसी से, उसके जारी किए जाने के समय करार पाई गई कीमत के आधार पर, चाहे बन्‍धपत्र या वारण्‍ट के संपरिवर्तन द्वारा या अन्‍यथा, उस व्‍यक्‍ति के विकल्‍प पर उस कम्‍पनी, या अन्‍य निगमित निकाय के शेयर प्राप्‍त करने का हकदार बनाता है ।","(బి)ఏదైనా కన్వర్టిబుల్‌ బాండ్‌ లేదా షేర్‌హోల్డింగ్‌ లేదా దానికి సంబంధించిన ఏదైనా ఎంపిక లేదా హక్కు, ఇంతకుముందు జారీ చేసిన సంస్థ లేదా ఇతర కార్పొరేట్ సంస్థ లేదా దాని వాటాదారుల నుండి, గతంలో ఆరోపించిన ఏదైనా జారీ చేసిన వ్యక్తికి ఇది జారీ చేయబడినంత వరకు. లేదా ఆ సమయంలో: బాండ్ లేదా వారెంట్ మార్పిడి ద్వారా లేదా, ఆ వ్యక్తి యొక్క ఎంపిక వద్ద, జారీ చేసిన సమయంలో దొరికిన ధర ఆధారంగా, నియమించబడిన ఏ ఏజెంట్ల నుండి, ఆ సంస్థ లేదా ఇతర కార్పొరేట్ సంస్థ యొక్క వాటాలను పొందదానికి అర్హులు అవ్వుతారు."]
["(2) उपधारा (1) के उपबन्‍धों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, यदि केन्‍द्रीय सरकार का यह समाधान हो जाता है कि व्‍यापार और वाणिज्‍य या देश के आर्थिक विकास के हित में ऐसा करना आवश्‍यक या समीचीन है, तो वह, राजपत्र में, अधिसूचना द्वारा, किसी वर्ग की संविदाओं को ऐसी संविदाओं के रूप में जिनको यह अधिनियम या इसके कोई उपबन्‍ध लागू नहीं होंगे, और ऐसी शर्तें, मर्यादाएं या निर्बन्‍धन भी, यदि कोई हों, जिनके अधीन वे इस प्रकार लागू नहीं होंगे, विनिर्दिष्‍ट कर सकती है ।]","(2) ఉప విభాగం (1) యొక్క నిబంధనలకు పక్షపాతం లేకుండా,కేంద్ర ప్రభుత్వం దీనిని పరిష్కరిస్తే  వాణిజ్యం లేదా దేశ ఆర్థికాభివృద్ధికి, అంటే గెజిట్‌లో, అలా చేయడం అవసరం లేదా ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది ద్వారా, ఒక తరగతి యొక్క ఒప్పందాలను ఈ చట్టం లేదా దాని యొక్క ఏదైనా నిబంధనలు వర్తించని ఒప్పందాలుగా పేర్కొనవచ్చు మరియు అలాంటి షరతులు, పరిమితులు లేదా పరిమితులు ఏదైనా ఉంటే, అవి అటువంటి పద్ధతిలో వర్తించవు. ]"]
["29. सद्‌भावपूर्वक की गई कार्रवाई के लिए संरक्षण—","29. మంచి విశ్వాసంతో తీసుకున్న చర్యలకు రక్షణ."]
["कोई भी वाद, अभियोजन या अन्‍य विधिक कार्यवाही, किसी भी ऐसी बात के बारे में जो इस अधिनियम या तद्‌धीन बनाए गए किन्‍हीं नियमों या उपविधियों के अनुसरण में सद्‌भावपूर्वक की गई हो या की जाने के लिए आशयित हो किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज के शासी निकाय या उसके किसी सदस्‍य, पदाधिकारी या सेवक के विरुद्ध या धारा 11 की उपधारा (1) के अधीन नियुक्‍त किसी व्‍यक्‍ति या किन्‍हीं व्‍यक्‍तियों के विरुद्ध किसी न्‍यायालय में न होगी ।","ఏదైనా సూట్, ప్రాసిక్యూషన్ లేదా ఇతర చట్టపరమైన చర్యలు, మంచి విశ్వాసంతో చేయబడినవి లేదా ఈ చట్టం లేదా ఏదైనా నిబంధనలు లేదా ఉప-చట్టాలను అనుసరించి చేయటానికి ఉద్దేశించినవి, గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క పాలకమండలి లేదా ఇది ఏ సభ్యుడు, అధికారి లేదా సేవకుడికి వ్యతిరేకంగా లేదా సెక్షన్ 11 లోని ఉప-సెక్షన్ (1) కింద నియమించబడిన ఏ వ్యక్తి లేదా వ్యక్తులపై ఏ కోర్టులోనూ ఉండకూడదు"]
["[29क. प्रत्‍यायोजित करने की शक्‍ति—","[29 ఎ. ప్రతినిధికి అధికారం-"]
["केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में प्रकाशित आदेश द्वारा यह निदेश दे सकेगी कि इस अधिनियम के किसी उपबन्‍ध के अधीन उसके द्वारा प्रयोक्‍तव्‍य शक्‍तियां (धारा 30 के अधीन शक्‍तियों के सिवाय) ऐसे विषयों के संबंध में और ऐसी शर्तों के अधीन रहते हुए, यदि कोई हों, जो आदेश में विनिर्दिष्‍ट की जाएं, भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड या भारतीय रिजर्व बैंक अधिनियम, 1934 (1934 का 2) की धारा 3 के अधीन गठित भारतीय रिजर्व बैंक द्वारा भी प्रयोक्‍तव्‍य होंगी ।]","గెజిట్‌లో ప్రచురించిన ఉత్తర్వు ద్వారా, కేంద్ర ప్రభుత్వానికి, చట్టం యొక్క ఈ నిబంధన ప్రకారం (సెక్షన్ 30 కింద ఉన్న అధికారాలు మినహా) అటువంటి విషయాలకు సంబంధించి మరియు అటువంటి షరతులకు లోబడి, ఏదైనా ఉంటే, ఆర్డర్‌లో పేర్కొన్నట్లుగా, సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా లేదా రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా యాక్ట్, 1934 (1934 లో 2) లోని సెక్షన్ 3 కింద ఏర్పాటు చేయబడిన రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా కూడా వినియోగదారుగా ఉండాలి.]"]
["30. नियम बनाने की शक्‍ति—","30. నియమాలు చేసే శక్తి -"]
["(1) केन्‍द्रीय सरकार इस अधिनियम के उद्देश्‍यों को कार्यान्‍वित करने के प्रयोजन के लिए नियम, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, बना सकती है ।","(1) ఈ చట్టం యొక్క లక్ష్యాలను అమలు చేసే ఉద్దేశ్యంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా, నియమాలను రూపొందించవచ్చు."]
["(2) विशिष्‍टतया और पूर्वगामी शक्‍ति की व्‍यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, ऐसे नियम निम्‍नलिखित के लिए उपबन्‍ध कर सकते हैं, अर्थात् :—","(2) పైన పేర్కొన్న శక్తి యొక్క ప్రాబల్యానికి ప్రత్యేకంగా మరియు పక్షపాతం లేకుండా, ఇటువంటి నియమాలు కింది వాటికి అందించవచ్చు, అవి: -"]
["(क) वह रीति जिससे आवेदन किए जा सकते हैं, वे विशिष्‍टियां जो उनमें अन्‍तर्विष्‍ट होंगी और ऐसे आवेदनों की बाबत फीस का उद्‌ग्रहण;","(కె) దరఖాస్తులు చేసే విధానం, వాటిలో ఉన్న వివరాలు మరియు అటువంటి అనువర్తనాలకు సంబంధించి ఫీజుల విధింపు;"]
["(ख) वह रीति जिससे किसी स्‍टाक एक्‍सचेंज को मान्‍यता देने के प्रयोजन के लिए कोई जांच की जा सकती हैं, वे शर्तें जो ऐसी मान्‍यता देने के लिए अधिरोपित की जा सकती हैं जिनके अन्‍तर्गत यदि सम्‍पृक्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज को उस क्षेत्र में एकमात्र मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टाक एक्‍सचेंज होना है तो सदस्‍यों के प्रवेश के बारे में शर्तें भी हैं, और वह प्ररूप जिसमें ऐसी मान्‍यता दी जाएगी;","((బి) స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజిని గుర్తించడం కోసం విచారణ జరిపే విధానం, అటువంటి గుర్తింపును ఇవ్వడానికి విధించే షరతులు, ఆ ప్రాంతంలో లింక్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ మాత్రమే గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ అయితే ఒకవేళ ఉండాలంటే, సభ్యుల ప్రవేశానికి సంబంధించి షరతులు కూడా ఉన్నాయి మరియు అటువంటి గుర్తింపు ఇవ్వవలసిన రూపం;"]
["(ग) वे विशिष्‍टियां जो केन्‍द्रीय सरकार को दी जाने वाली नियत कालिक विवरणियों में और वार्षिक रिपोर्टों में होंगी;","(సి) కేంద్ర ప్రభుత్వానికి మరియు వార్షిక నివేదికలలో నిర్ణీత ఆవర్తన రాబడిలో ఉండే వివరాలు;"]
["(ङ) वह रीति जिससे धारा 6 के अधीन किसी स्‍टाक एक्‍सचेंज के शासी निकाय द्वारा कोई जांच की जाएगी;","(ఎడ్) సెక్షన్ 6 కింద స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క పాలకమండలి ఏదైనా దర్యాప్తు జరిపే విధానం;"]
["(च) वह रीति जिससे इस अधिनियम के अधीन बनाई या संशोधित की जाने वाली उपविधियां इस प्रकार बनाई या संशोधित की जाने के पहले आलोचना के लिए प्रकाशित की जाएंगी;","(ఎఫ్) ఈ చట్టం ప్రకారం చేసిన లేదా సవరించిన ఉప-చట్టాలు ఈ విధంగా చేయడానికి లేదా సవరించడానికి ముందు విమర్శల కోసం ప్రచురించబడతాయి;"]
["(छ) वह रीति जिससे प्रतिभूतियों के व्‍यौहारियों द्वारा धारा 17 के अधीन अनुज्ञप्‍तियों के लिए आवेदन किए जा सकते हैं, उनकी बाबत संदेय फीस और ऐसी अनुज्ञप्‍तियों की अवधि, वे शर्तें जिनके अधीन ऐसी अनुज्ञप्‍तियां दी जा सकती हैं, जिनके अन्‍तर्गत ऐसी संविदाओं के करने में उपयोग किए जाने वाले प्ररूपों से सम्‍बन्‍धित, अनुज्ञप्‍त व्‍यौहारियों द्वारा रखी जाने वाली दस्‍तावेजों से सम्‍बन्‍धित और ऐसे प्राधिकारी को जो विनिर्दिष्‍ट किया जाए, नियतकालिक सूचना देने से सम्‍बन्‍धित और शर्तों के भंग होने पर अनुज्ञप्‍तियों के प्रतिसंहरण से संबंधित शर्तें भी हैं;","(జి) సెక్షన్ 17 కింద సెక్యూరిటీల కోసం దరఖాస్తులు సెక్యూరిటీల డీలర్లు చేసే విధానం,వాటికి సంబంధించి చెల్లించవలసిన ఫీజులు మరియు అటువంటి లైసెన్స్ యొక్క వ్యవధి, అటువంటి లైసెన్స్ మంజూరు చేయగల షరతులు కాంట్రాక్టు అభ్యాసకులు ఉపయోగించే ఫారమ్‌లకు సంబంధించిన పత్రాలు, అటువంటి ఒప్పందాలను నిర్వహించడానికి ఉపయోగించే ఫారమ్‌లకు సంబంధించినవి.సంబంధిత కాంట్రాక్టర్లు నిర్దేశించాల్సిన పత్రాలు, అటువంటి ఒప్పందాలను అమలు చేయడానికి ఉపయోగించిన ఫారమ్‌లకు మరియు పేర్కొన్న అధికారం,క్రమానుగతంగా నోటీసు ఇవ్వడం మరియు షరతుల ఉల్లంఘనకు సంబంధించిన స్టైపెండ్‌ల రద్దుకు సంబంధించిన షరతులు కూడా ఉన్నాయి;"]
["[(ज) वे अपेक्षाएं जिनका अनुपालन—","[(హెచ్) ఆ అంచనాల అవసరాలకు అనుగుణంగా-"]
["(अ) पब्‍लिक कंपनियों द्वारा किसी स्‍टॉक एक्‍सचेंज में अपनी प्रतिभूतियों को सूचीबद्ध कराने के प्रयोजन के लिए किया जाएगा;","(జ) పబ్లిక్ కంపెనీలు తమ సెక్యూరిటీలను స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్లో జాబితా చేసే ఉద్దేశ్యంతో చేయబడతాయి;"]
["(आ) सामूहिक विनिधान स्‍कीम द्वारा किसी स्‍टॉक एक्‍सचेंज में अपने यूनिटों को सूचीबद्ध कराने के प्रयोजन के लिए किया जाएगा;","(రండి) స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్లో దాని యూనిట్లను జాబితా చేసే ఉద్దేశ్యంతో సామూహిక పెట్టుబడి పథకం ద్వారా తయారు చేయబడాలి;"]
["[(जक) वे आधार, जिन पर धारा 21क की उपधारा (1) के अधीन किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज से किसी कंपनी की प्रतिभूतियों को सूची से हटाया जा सकेगा;","[(జెకె) సెక్షన్ 21 ఎ యొక్క ఉప-సెక్షన్ (1) కింద గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ నుండి ఒక సంస్థ యొక్క సెక్యూరిటీలను జాబితా నుండి తొలగించగల కారణాలు;"]
["(जख) वह प्ररूप, जिसमें धारा 21क की उपधारा (2) के अधीन प्रतिभूति अपील अधिकरण के समक्ष अपील फाइल की जा सकेगी और ऐसी अपील के संबंध में संदेय फीस;","(జెబి) సెక్షన్ 21A లోని సబ్ సెక్షన్ (2) కింద సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ ముందు అప్పీల్ దాఖలు చేయగల రూపం మరియు అటువంటి అప్పీల్‌కు సంబంధించి చెల్లించాల్సిన ఫీజు;"]
["(जग) वह प्ररूप, जिसमें धारा 22क के अधीन प्रतिभूति अपील अधिकरण के समक्ष अपील फाइल की जा सकेगी और ऐसी अपील के संबंध में संदेय फीस;","(జెग) సెక్షన్ 22 ఎ కింద సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ ముందు అప్పీల్ దాఖలు చేయగల రూపం మరియు అటువంటి అప్పీల్‌కు సంబంధించి చెల్లించాల్సిన రుసుము;"]
["(जघ) धारा 23झ की उपधारा (1) के अधीन जांच की रीति;","(జెघ) సెక్షన్ 23J లోని సబ్ సెక్షన్ (1) కింద దర్యాప్తు విధానం;"]
["(जङ) वह प्ररूप, जिसमें धारा 23ठ के अधीन प्रतिभूति अपील अधिकरण के समक्ष अपील फाइल की जा सकेगी और ऐसी अपील के संबंध में संदेय फीस;]","(జె) సెక్షన్ 23 ఎల్ కింద సెక్యూరిటీస్ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ రూపం అప్పీల్ దాని ముందు దాఖలు చేయవచ్చు మరియు అటువంటి అప్పీల్‌కు సంబంధించి చెల్లించాల్సిన రుసుము;]"]
["(झ) कोई अन्‍य विषय जो विहित किया जाना है या विहित किया जा सकता है ।","(ఖ) సూచించాల్సిన లేదా సూచించదగిన ఏదైనా ఇతర విషయం."]
["[30क. वस्‍तु व्‍युत्‍पन्‍नों से संबंधित विशेष उपबंध—","[30కె. ఎ వస్తువుల ఉత్పన్నాలకు సంబంధించిన ప్రత్యేక నిబంధనలు"]
["(1) इस अधिनियम में अंतर्विष्‍ट कोई बात अनंतरणीय विनिर्दिष्‍ट माल संविदाओं को लागू नहीं होगी :","(1) బదిలీ చేయలేని పేర్కొన్న వస్తువుల ఒప్పందాలకు ఈ చట్టంలో ఏదీ వర్తించదు:"]
["परंतु कोई व्‍यक्‍ति किसी ऐसे क्षेत्र में जिसको धारा 13 के उपबंध लागू किए गए हैं, न तो (किसी स्‍टॉक एक्‍सचेंज से भिन्‍न) किसी ऐसे संगम का गठन करेगा और न उसके गठन में सहायता करेगा और न उसका सदस्‍य होगा, जो संविदा के दूसरे पक्षकार या उससे या संविदा में नामित किसी दूसरे पक्षकार को या उससे वास्‍तविक परिदान किए बिना या प्राप्‍त किए बिना उसके किसी पक्षकार द्वारा किसी अनंतरणीय विनिर्दिष्‍ट माल संविदा के पालन की सुविधाएं प्रदान करता है ।","సెక్షన్ 13 లోని నిబంధనలు వర్తించబడిన ఒక ప్రాంతంలో అటువంటి స్టాక్ (స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ కాకుండా) ఏర్పడటానికి ఏ వ్యక్తి కూడా ఉండకూడదు లేదా సహాయం చేయకూడదు మరియు ఒప్పందంలో ఇతర పార్టీలు సభ్యుడిగా ఉండకూడదు. బదిలీ చేయలేని పేర్కొన్న వస్తువుల ఒప్పందాన్ని దాని పార్టీలలో దేనికీ లేదా దాని నుండి అసలు డెలివరీ లేకుండా కాంట్రాక్టులో లేదా ఇతర పార్టీల ద్వారా లేదా బదిలీ చేయటానికి సౌకర్యాలను అందిస్తుంది."]
["(2) जहां किसी क्षेत्र की बाबत, धारा 13 के उपबंध किसी माल या माल के वर्ग के क्रय या विक्रय के लिए वस्‍तु व्‍युत्‍पन्‍नों के संबंध में लागू किए गए हैं वहां केंद्रीय सरकार अधिसूचना द्वारा यह घोषित कर सकेगी कि उक्‍त क्षेत्र या उसके किसी ऐसे भाग में, जो अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट किया जाए, इस अधिनियम के सभी या कोई उपबंध उक्‍त माल या माल के वर्ग के क्रय या विक्रय के लिए अनंतरणीय विनिर्दिष्‍ट माल संविदाओं को साधारणतया लागू नहीं होंगे या विशिष्‍टतया ऐसी संविदाओं के किसी वर्ग को लागू  नहीं  होंगे ।","(2) ఒక ప్రాంతానికి సంబంధించి, ఏదైనా వస్తువులు లేదా తరగతుల వస్తువుల కొనుగోలు లేదా అమ్మకం కోసం ఉత్పన్నాలకు సంబంధించి సెక్షన్ 13 లోని నిబంధనలు వర్తింపజేయబడినప్పుడు, కేంద్ర ప్రభుత్వం నోటిఫికేషన్ ద్వారా చెప్పిన ప్రాంతం లేదా దానిలో ఏదైనా ప్రకటించవచ్చు కొంతవరకు, నోటిఫికేషన్‌లో పేర్కొన్నట్లుగా, ఈ చట్టం యొక్క అన్ని లేదా ఏదైనా నిబంధనలు చెప్పిన వస్తువులు లేదా తరగతుల వస్తువుల కొనుగోలు లేదా అమ్మకం కోసం బదిలీ చేయదగిన పేర్కొన్న వస్తువుల ఒప్పందాలకు సాధారణంగా వర్తించవు లేదా అటువంటి ఒప్పందాల యొక్క ఏ తరగతికి ప్రత్యేకంగా వర్తించవు."]
["(3) उपधारा (1) में अंतर्विष्‍ट किसी बात के होते हुए भी, यदि केंद्रीय सरकार की यह राय है कि व्‍यापार के हित में या लोक हित में किसी क्षेत्र में अनंतरणीय विनिर्दिष्‍ट माल संविदाओं को विनियमित या नियंत्रित किया जाना समीचीन है तो वह, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, यह घोषित कर सकेगी कि इस अधिनियम के सभी या कोई उपबंध ऐसे क्षेत्र में अनंतरणीय विनिर्दिष्‍ट माल संविदाओं के ऐसे वर्ग या वर्गों को और ऐसे माल या माल के वर्ग की बाबत, जो अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट किया जाए, लागू होंगे और वह ऐसी रीति, जिसमें तथा वह सीमा, जिस तक उक्‍त सभी या कोई उपबंध इस प्रकार लागू होंगे, भी विनिर्दिष्‍ट कर सकेगी ।]","(3) ఉప-సెక్షన్ (1) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, వ్యాపార ప్రయోజనం కోసం లేదా ప్రజా ప్రయోజనం కోసం ఒక ప్రాంతంలో బదిలీ చేయదగిన పేర్కొన్న వస్తువుల ఒప్పందాలను నియంత్రించడం లేదా నియంత్రించడం సముచితమని కేంద్ర ప్రభుత్వం అభిప్రాయపడితే, గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ఈ చట్టం యొక్క అన్ని లేదా ఏదైనా నిబంధనలు బదిలీ చేయదగినవి మరియు అటువంటి వస్తువులు లేదా వస్తువుల తరగతులకు సంబంధించి, అటువంటి ప్రాంతంలో లేదా వస్తువుల ఒప్పందాల యొక్క వర్గాలకు వర్తిస్తాయి మరియు నోటిఫికేషన్‌లో పేర్కొన్నవి  ఏ విధంగా వర్తిస్తాయో కూడా పేరుకొన్నవచ్చు"]
["[31. भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड की विनियम बनाने की शक्‍ति—","[31. సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క నిబంధనలు చేసే అధికారం-"]
["(1) भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड अधिनियम, 1992 (1992 का 15) की धारा 30 में अन्‍तर्विष्‍ट उपबन्‍धों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, भारतीय प्रतिभूति और विनिमय बोर्ड, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, इस अधिनियम के प्रयोजनों को कार्यान्‍वित करने के लिए ऐसे विनियम बना सकेगा जो इस अधिनियम और उसके अधीन बनाए गए नियमों से संगत हों ।","(1) సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా యాక్ట్, 1992 (1992 యొక్క 15) లోని సెక్షన్ 30 లోని నిబంధనలకు పక్షపాతం లేకుండా, సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా, గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాలను అమలు చేయడానికి ఇటువంటి నిబంధనలను నియంత్రిస్తుంది. ఈ చట్టం మరియు దానిపై చేసిన నియమాలకు అనుగుణంగా ఉండండి."]
["[(2) विशिष्‍टतया और पूर्वगामी शक्‍ति की व्‍यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, ऐसे विनियम निम्‍नलिखित सभी या किन्‍हीं विषयों के लिए उपबंध कर सकेंगे, अर्थात् :—","[(2) పైన పేర్కొన్న శక్తి యొక్క ప్రాబల్యానికి ప్రత్యేకంగా మరియు పక్షపాతం లేకుండా, ఇటువంటి నిబంధనలు ఈ క్రింది అన్ని విషయాలకు లేదా ఏదైనా వాటికి అందించాలి, అవి: -"]
["(क) वह रीति जिसमें किसी मान्‍यताप्राप्‍त स्‍टॉक एक्‍सचेंज की साधारण शेयर पूंजी का, कम-से-कम इक्‍यावन प्रतिशत ऐसे शेयरधारकों से भिन्‍न, जिनके पास उस धारा की उपधारा (8) के अधीन व्‍यापार अधिकार हैं, जनता द्वारा धारा 4ख की उपधारा (7) के अधीन आदेश के प्रकाशन की तारीख से बारह मास के भीतर धारित किया जाता है;","(కె) ఎక్కడ మరియు అలా) అటువంటి వాటాదారుల నుండి గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క సాధారణ వాటా మూలధనంలో కనీసం యాభై ఒక శాతం భిన్నమైనవి, ఆ విభాగం యొక్క ఉప-సెక్షన్ (8), వ్యాపార విభాగం 4 బి యొక్క ఉప-విభాగం7) . ఎక్కడ మరియు అలా) అటువంటి వాటాదారుల నుండి గుర్తించబడిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క సాధారణ వాటా మూలధనంలో కనీసం యాభై ఒక శాతం భిన్నమైనవి, ఆ విభాగం యొక్క ఉప-సెక్షన్ (8), వ్యాపార విభాగం 4 బి యొక్క ఉప-విభాగం7) ఆర్డర్ ప్రచురించిన తేదీ నుండి పన్నెండు నెలల్లో పట్టుకోవటానికి లోబడి ఉంటుంది;"]
["(ख) धारा 17क के अधीन पात्रता का मानदंड और अन्‍य अपेक्षाएं;]","((బి) సెక్షన్ 17 ఎ కింద అర్హత ప్రమాణాలు మరియు ఇతర అవసరాలు;]"]
["[(ग) धारा 23ञक की उपधारा (2) के अधीन कार्यवाहियों के निपटारे के लिए बोर्ड द्वारा अवधारित निबंधन;","[(సి) సెక్షన్ 23 ఎలోని ఉప-సెక్షన్ (2) కింద విచారణల పరిష్కారం కోసం బోర్డు సూచించిన నిబంధనలు;"]
["(घ) कोई अन्‍य विषय जिनको विनियमों द्वारा विनिर्दिष्‍ट किया जाना अपेक्षित है या जिनको विनिर्दिष्‍ट किया जाए या जिनके संबंध में उपबंध, विनियमों द्वारा किया जाना है ।]","(డి) నిబంధనల ద్వారా పేర్కొనవలసిన లేదా పేర్కొనవలసిన లేదా నిబంధనల ప్రకారం ఏ నిబంధనలు చేయవలసి ఉన్న ఇతర విషయాలు.]"]
["(3) इस अधिनियम के अधीन बनाया गया प्रत्‍येक विनियम, बनाए जाने के पश्‍चात्, यथाशीघ्र, संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष, जब वह सत्र में हो, कुल तीस दिन की अवधि के लिए रखा जाएगा ।","(3) ఈ చట్టం ప్రకారం చేసిన ప్రతి నిబంధన వీలైనంత త్వరగా, ప్రతి పార్లమెంటు సభ ముందు, సెషన్‌లో ఉన్నప్పుడు, మొత్తం ముప్పై రోజుల పాటు వేయబడుతుంది."]
["किन्‍तु विनिमय के ऐसे परिवर्तित या निष्‍प्रभाव होने से पहले उसके अधीन की गई किसी बात की विधिमान्‍यता पर प्रतिकूल प्रभाव नहीं पड़ेगा ।","అటువంటి మార్పిడి ప్రభావితం కావడానికి లేదా మార్చడానికి ముందు దానికి లోబడి ఏదైనా చెల్లుబాటు ప్రతికూలంగా ప్రభావితం కాదు."]
["[32. कतिपय अधिनियमों का विधिमान्‍यकरण—","[32. కొన్ని చట్టాల ధ్రువీకరణ-"]
["बन्‍दी (न्‍यायालयों में उपस्‍थिति) अधिनियम, 1955","ఖైదీల (న్యాయాస్థానం లో ఉనికి) చట్టం, 1955 "]
["(1955 का अधिनियम संख्‍यांक 32)","(1955 యొక్క చట్టం  సంఖ్య 32)"]
["[20 सितम्‍बर, 1955]","[సెప్టెంబర్ 20, 1955]"]
["कारागारों में परिरुद्ध व्‍यक्‍तियों की, उनका साक्ष्‍य प्राप्‍त करने या आपराधिक आरोप का उत्तर देने  के लिए, न्‍यायालयों में उपस्‍थिति का उपबन्‍ध करने के लिए अधिनियम","జైళ్లలో నిర్బంధిత వ్యక్తుల న్యాయస్థానాలకు హాజరు కావడానికి, వారి సాక్ష్యాలను పొందటానికి లేదా క్రిమినల్ అభియోగానికి సమాధానం ఇవ్వడానికి చట్టం"]
["भारण गणराज्‍य के छठे वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित किया जाता है :––","దీనిని భరన్ రిపబ్లిక్ యొక్క ఆరవ సంవత్సరంలో పార్లమెంట్ ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేసింది: -"]
["1. संक्षिप्‍त नाम, विस्‍तार और प्रारम्‍भ्‍ा–","1. చిన్న పేరు, పొడిగింపు మరియు దీక్ష-"]
["(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम बन्‍दी (न्‍यायालयों में उपस्‍थिति) अधिनियम, 1955 है ।","(1) ఈ చట్టాన్ని బండి (కోర్టులలో ఉనికి) చట్టం, 1955 అని పిలుస్తారు."]
["(2) इसका विस्‍तार, जम्‍मू-कश्‍मीर राज्‍य के सिवाय, सम्‍पूर्ण भारत पर है ।","(2) ఇది జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రం మినహా మొత్తం భారతదేశానికి విస్తరించింది."]
["(3) यह उस तारीख को प्रवृत्त होगा, जिसे केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, नियत करे ।","(3) ఇది గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా పరిష్కరించగల తేదీ నుండి అమల్లోకి వస్తుంది."]
["(क) “कारागार में परिरोध”––","(కె) \"జైలులో అడ్డంకి\"-"]
["किसी कारागार में परिरोध के प्रति निर्देशों के अन्‍तर्गत, चाहे वे किन्हीं भी शब्‍दों में व्‍यक्‍त किए गए हों, निवारक निरोध का उपबन्‍ध करने वाली किसी विधि के अधीन किसी कारागार में परिरोध या निरोध के प्रति निर्देश भी है;","జైలులో నిర్బంధించడానికి సూచనలు సహా, ఏదైనా మాటలలో వ్యక్తీకరించినా, నివారణ నిర్బంధాన్ని అందించే ఏ చట్టం ప్రకారం జైలులో నిర్బంధించడం లేదా నిర్బంధించడం కోసం సూచనలు;"]
["(ख) “कारागार” के अन्‍तर्गत निम्‍नलिखित भी हैं,––","((బి) \"జైలు\" క్రిందవి  కూడా, -"]
["(i) ऐसा स्‍थान, जिसे राज्‍य सरकार ने, साधारण या विशेष आदेश द्वारा, उपकारागार घोषित किया है; और","(i) రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సాధారణ లేదా ప్రత్యేక ఉత్తర్వులతో ఉప జైలుగా ప్రకటించిన ప్రదేశం; మరియు"]
["(ii) कोई सुधारालय, बोर्स्‍टल संस्‍था या उसी प्रकार की अन्‍य संस्‍था;","(ii) అదే రకమైన సంస్కరణ, బోర్స్టల్ సంస్థ లేదా ఇతర సంస్థ;"]
["[(ग) “राज्‍य सरकार” से, किसी संघ राज्‍यक्षेत्र के सम्‍बन्‍ध में, उसका प्रशासक अभिप्रेत है ।]","[(సి) \"రాష్ట్ర ప్రభుత్వం\" అంటే, కేంద్ర భూభాగానికి సంబంధించి, దాని నిర్వాహకుడు.]"]
["3. साक्ष्‍य देने या आरोप का उत्तर देने के लिए बन्‍दियों को हाजिर करने की अपेक्षा करने की न्‍यायालय की शक्‍ति––","3. సాక్షులు సాక్ష్యం కోసం హాజరు కావాలని లేదా అభియోగానికి సమాధానం చెప్పాలని  న్యాయస్థానంలో  ఉన్న అధికారం-"]
["(1) यदि कोई सिविल या दांडिक न्‍यायालय यह समझता है कि किसी कारागार में परिरुद्ध किसी व्‍यक्‍ति का साक्ष्‍य उस न्‍यायालय के समक्ष लम्‍बित किसी मामले में तात्त्विक है तो वह प्रथम अनुसूची में दिए गए प्ररूप में एक आदेश करेगा जो कारागार के भारसाधक अधिकारी को निदिष्‍ट होगा :","(1) జైలులో నిర్బంధించబడిన వ్యక్తి యొక్క సాక్ష్యం ఆ కోర్టు ముందు పెండింగ్‌లో ఉన్న కేసులో ఏదైనా సివిల్ లేదా క్రిమినల్ కోర్టు భావించినట్లయితే, అతను జైలుకు బాధ్యత వహించే అధికారికి మొదటి షెడ్యూల్‌లో ఇచ్చిన రూపంలో ఒక ఉత్తర్వు ఇవ్వాలి. జరుగుతుంది :"]
["परन्‍तु कोई भी सिविल न्‍यायालय इस उपधारा के अधीन कोई आदेश उस राज्‍य के, जिसमें न्‍यायालय लगता है, बाहर स्‍थित किसी कारागार में परिरुद्ध किसी व्‍यक्‍ति के लिए नहीं करेगा ।","కానీ కోర్టు ఉన్న రాష్ట్రానికి వెలుపల ఉన్న జైలులో నిర్బంధించబడిన ఏ వ్యక్తికైనా సివిల్ కోర్టు ఈ ఉప-సెక్షన్ కింద ఎటువంటి ఉత్తర్వులు ఇవ్వదు."]
["(2) यदि किसी कारागार में परिरुद्ध व्‍यक्‍ति के विरुद्ध किसी दांडिक न्‍यायालय में किसी अपराध का आरोप लगाया गया है या लम्‍बित है तो वह न्‍यायालय द्वितीय अनुसूची में दिए गए प्ररूप में एक आदेश करेगा जो उस कारागार के भारसाधक अधिकारी को निदिष्‍ट होगा ।","(2) క్రిమినల్ కోర్టులో జైలులో నిర్బంధించబడిన వ్యక్తిపై నేరం అభియోగాలు మోపబడితే లేదా పెండింగ్‌లో ఉంటే, కోర్టు రెండవ షెడ్యూల్‌లో ఇచ్చిన రూపంలో ఒక ఉత్తర్వు ఇవ్వాలి, అది ఆ జైలుకు బాధ్యత వహించే అధికారికి సూచించబడుతుంది"]
["(3) किसी ऐसे सिविल न्‍यायालय द्वारा, जो किसी जिला न्‍यायाधीश के अधीनस्‍थ हो, इस धारा के अधीन दिया गया कोई भी आदेश तब तक प्रभावी नहीं होगा जब तक कि उस पर उस जिला न्‍यायाधीश ने प्रतिहस्‍ताक्षर न कर दिए हों; और किसी ऐसे दाण्‍डिक न्‍यायालय द्वारा, जो प्रथम वर्ग मजिस्‍ट्रेट के न्‍यायालय से अवर है, इस धारा के अधीन दिया गया कोई भी आदेश तब तक प्रभावी नहीं होगा जब तक कि उस पर उस जिला मजिस्‍ट्रेट ने प्रतिहस्‍ताक्षर न कर दिए हों जिसके अधीनस्‍थ वह न्‍यायालय है या जिसकी अधिकारिता की स्‍थानीय सीमाओं के भीतर वह न्‍यायालय स्‍थित है ।","(3) జిల్లా న్యాయమూర్తికి లోబడి ఉన్న ఏ సివిల్ కోర్టు ఈ సెక్షన్ కింద చేసిన ఏ ఉత్తర్వు అయినా ఆ జిల్లా న్యాయమూర్తి కౌంటర్ సంతకం చేయకపోతే అది ప్రభావవంతంగా ఉండదు; ఫస్ట్ క్లాస్ మేజిస్ట్రేట్ కోర్టు కంటే హీనమైన ఏ క్రిమినల్ కోర్టు ఈ సెక్షన్ కింద చేసిన ఏ ఉత్తర్వు అయినా ఆ జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ కౌంటర్ సంతకం చేయకపోతే అది ప్రభావవంతంగా ఉండదు ఇది అధీనంలో ఉన్న కోర్టు లేదా స్థానిక అధికార పరిధిలో దాని అధికార పరిధి ఉంది."]
["(4) किसी प्रेसिडेन्‍सी नगर के या हैदराबाद शहर के बाहर का कोई लघुवाद न्‍यायालय, उपधारा (3) के प्रयोजनों के लिए, उस जिला न्‍यायाधीश के अधीनस्‍थ समझा जाएगा जिसकी अधिकारिता की सीमाओं के भीतर वह न्‍यायालय स्‍थित है ।","(4) ఏదైనా ప్రెసిడెన్సీ నగరానికి లేదా హైదరాబాద్ నగరానికి వెలుపల ఉన్న ఒక చిన్న న్యాయస్థానం, ఉప-సెక్షన్ (3) యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, జిల్లా న్యాయమూర్తికి అధీనంగా పరిగణించబడుతుంది, దీని న్యాయస్థానం దాని అధికార పరిధిలో ఉంటుంది."]
["4. कतिपय व्‍यक्‍तियों को धारा 3 के प्रवर्तन से छूट देने की राज्‍य सरकार की शक्‍ति––","4. సెక్షన్ 3 అమలు నుండి కొంతమంది వ్యక్తులకు మినహాయింపు ఇవ్వడానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి అధికారం"]
["(1) राज्‍य सरकार, उपधारा (2) में विनिर्दिष्‍ट मामलों को ध्‍यान में रखते हुए, साधारण या विशेष आदेश द्वारा, यह निदेश दे सकेगी कि कोई भी व्‍यक्‍ति या व्‍यक्‍तियों का वर्ग उस कारागार से नहीं हटाया जाएगा जिसमें वे परिरुद्ध हों, और तब, जब तक कि वह आदेश प्रवृत्त रहता है, धारा 3 के उपबन्‍ध्‍ा उस व्‍यक्‍ति या व्‍यक्‍तियों के वर्ग को लागू नहीं होंगे ।","(1) ఉప-సెక్షన్ (2) లో పేర్కొన్న విషయాలను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సాధారణ లేదా ప్రత్యేక ఉత్తర్వుల ద్వారా పరిగణనలోకి తీసుకొని, వారు నిర్బంధించబడిన జైలు నుండి ఏ వ్యక్తి లేదా తరగతి వ్యక్తులను తొలగించరాదని నిర్దేశించవచ్చు, ఆపై , ఆ ఉత్తర్వు అమల్లో ఉన్నంతవరకు, సెక్షన్ 3 లోని నిబంధనలు ఆ వ్యక్తికి లేదా వ్యక్తుల వర్గానికి వర్తించవు."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन कोई आदेश करने से पूर्व, राज्‍य सरकार निम्‍नलिखित बातों को ध्‍यान में रखेगी, अर्थात् :––","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) కింద ఏదైనా ఉత్తర్వులు ఇచ్చే ముందు, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ క్రింది విషయాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి, అవి: "]
["(क) उस अपराध की प्रकृति, जिसके लिए, अथवा वे आधार, जिन पर, उस व्‍यक्‍ति या उन व्‍यक्‍तियों के वर्ग की बाबत परिरोध का आदेश दिया गया है;","(కె) నేరం యొక్క స్వభావం, లేదా కారణాలు ఆ వ్యక్తి యొక్క ఆ వ్యక్తి లేదా తరగతి విషయంలో సంయమనం పాటించాలి;"]
["(ख) यदि उस व्‍यक्‍ति को या उन व्‍यक्‍तियों के वर्ग को कारागार से हटाने दिया जाता है तो सार्वजनिक व्‍यवस्‍था में विघ्‍न पड़ने की संभाव्‍यता;","((బి) ఆ వ్యక్తి లేదా ఆ వర్గంలోని వారిని జైలు నుండి తొలగించడానికి అనుమతిస్తే ప్రజా క్రమాన్ని దెబ్బతీసే అవకాశం;"]
["(ग) साधारणतया, लोक हित ।","(సి) సాధారణంగా, ప్రజా ప్రయోజనం."]
["5. बन्‍दियों का लाया जाना–","5. ఖైదీలను తీసుకురావడం-"]
["धारा 3 के अधीन किए गए आदेश को उस कारागार के भारसाधक अधिकारी को दे दिए जाने पर, जिसमें आदेश में नामित व्‍यक्‍ति परिरुद्ध है, वह अधिकारी उसे उस न्‍यायालय में, जिसमें उसकी उपस्‍थिति अपेक्षित है, इस प्रकार भिजवाएगा कि वह उस न्‍यायालय में, उक्‍त आदेश में उल्‍लिखित समय पर, उपस्‍थित हो जाए, और उसे तब तक उस न्‍यायालय में या उसके समीप अभिरक्षा में निरुद्ध रखवाएगा जब तक उसकी परीक्षा नहीं हो जाती या वह न्‍यायाधीश या न्‍यायालय का पीठासीन अधिकारी उसे उस कारागार को, जिसमें वह परिरुद्ध था, वापस भेजे जाने के लिए प्राधिकृत नहीं कर देता ।","సెక్షన్ 3 కింద చేసిన ఉత్తర్వు జైలు బాధ్యత కలిగిన అధికారికి ఇవ్వబడినప్పుడు, ఆ అధికారి అతన్ని పరిమితం చేసిన కోర్టుకు పంపినప్పుడు, ఆ అధికారి అతన్ని కోర్టుకు పంపాలి, అందులో అతని ఉనికి అవసరం, అతను ఆ కోర్టులో, ఉత్తర్వులో పేర్కొన్న సమయంలో హాజరుకావడానికి మరియు అతని పరీక్ష వరకు ఆ కోర్టులో లేదా సమీపంలో అతన్ని అదుపులో ఉంచాలి లేదా న్యాయమూర్తి లేదా కోర్టు ప్రిసైడింగ్ అధికారి అతన్ని నిర్బంధించిన జైలుకు తిరిగి  పంపాలి దీనిలో అతను పరిమితం చేయబడ్డాడు."]
["6. आदेश का पालन करने से कारागार का भारसाधक अधिकारी कब प्रविरत रहेगा––","6. జైలు యొక్క అధికారి ఆదేశాన్ని పాటించకుండా ఎప్పుడు ప్రవేశిస్తారు-"]
["जहां ऐसा व्‍यक्‍ति, जिसकी बाबत धारा 3 के अधीन कोई आदेश किया गया है,––","సెక్షన్ 3 కింద ఆర్డర్ చేసిన వ్యక్తి విషయంలో, -"]
["(क) इस निमित्त बनाए गए नियमों के अनुसार, उस कारागार से, जहां वह परिरुद्ध है, बीमारी या अन्‍य अंगशैथिल्‍य के कारण हटाए जाने के अयोग्‍य घोषित कर दिया गया  है; अथवा","(కె) ఈ తరపున చేసిన నిబంధనల ప్రకారం, అనారోగ్యం లేదా ఇతర వైకల్యం కారణంగా జైలు శిక్ష అనుభవిస్తున్న జైలు నుండి తొలగించడానికి అనర్హులుగా ప్రకటించారు; లేదా"]
["(ख) विचारण के लिए सुपुर्द किया गया है; अथवा","((బి) పరిశీలన కోసం పంపిణీ చేయబడింది; లేదా"]
["(ग) विचारण या प्रारम्‍भिक अन्‍वेषण लम्‍बित रहने तक प्रतिप्रेषण के अधीन है; अथवा","(సి) విచారణ లేదా ప్రాథమిక దర్యాప్తు పెండింగ్‌లో ఉన్న సమయం వరకు చెల్లింపులకు లోబడి ఉంటుంది; లేదా"]
["(घ) उस अवधि तक अभिरक्षा में है, जो इस अधिनियम के अधीन उसे हटाए जाने तथा उस कारागार में, जिसमें वह परिरुद्ध है, वापस लाने के लिए अपेक्षित समय की समाप्‍ति के पूर्व ही समाप्‍त हो जाएगी, तो कारागार का भारसाधक अधिकारी उस आदेश का पालन करने से प्रवरित रहेगा और उस न्‍यायालय को, जहां से आदेश जारी किया गया था, इस प्रकार प्रविरत रहने के कारणों का विवरण भेजेगा :","(घ) ఈ కాలానికి అదుపులో ఉంది, ఇది అతనిని తొలగించడానికి మరియు అతను నిర్బంధించిన జైలుకు తిరిగి రావడానికి ఈ చట్టం ప్రకారం అవసరమైన సమయం ముగిసేలోపు ముగుస్తుంది, జైలుకు బాధ్యత వహించే అధికారి అనుసరిస్తూనే ఉంటుంది మరియు ఉత్తర్వు జారీ చేసిన చోట నుండి కోర్టులో ఉండటానికి కారణాల వివరాలను పంపుతుంది:"]
["परन्‍तु यथापूर्वोक्‍त अधिकारी उस दशा में इस प्रकार प्रविरत नहीं होगा, जब––","కానీ , నియమించబడిన అధికారి అటువంటి స్థితిలో ప్రవేశించకూడదు"]
["(i) आदेश किसी दाण्‍डिक न्‍यायालय द्वारा किया गया हो; और","(i) ఈ ఉత్తర్వును క్రిమినల్ కోర్టు చేస్తుంది; మరియు"]
["(ii) आदेश में नामित व्‍यक्‍ति विचारण के लिए सुपुर्दगी के अधीन, अथवा विचारण या प्रारम्‍भिक अन्‍वेषण लम्‍बित रहने तक, प्रतिप्रेषण के अधीन परिरुद्ध है और इस निमित्त बनाए गए नियमों के अनुसार, उस कारागार से, जहां वह परिरुद्ध है, बीमारी या अन्‍य अंगशैथिल्‍य के कारण हटाए जाने के अयोग्‍य घोषित नहीं किया गया है; और","(ii) ఆర్డర్‌లో పేరు పెట్టబడిన వ్యక్తి చెల్లింపులకు లోబడి ఉంటాడు, పరిశీలన కోసం డెలివరీకి లోబడి ఉంటాడు, లేదా విచారణ లేదా ప్రాథమిక దర్యాప్తు పెండింగ్‌లో ఉంటాడు మరియు ఈ తరపున చేసిన నిబంధనల ప్రకారం, అతను నిర్బంధించబడిన జైలు నుండి, అనారోగ్యం లేదా ఇతర జీవి. కారణంగా తొలగించడానికి అనర్హులుగా ప్రకటించబడలేదు; మరియు"]
["(iii) वह स्‍थान, जहां आदेश में नामित व्‍यक्‍ति का साक्ष्‍य अपेक्षित है, उस कारागार से, जिसमें वह परिरुद्ध है पांच मील से अधिक दूरी पर नहीं है ।","(iii) ఆర్డర్‌లో పేర్కొన్న వ్యక్తి యొక్క సాక్ష్యం అవసరమయ్యే స్థలం, అతను నిర్బంధించబడిన జైలు నుండి ఐదు మైళ్ళ కంటే ఎక్కువ కాదు."]
["7. बन्‍दियों की परीक्षा के लिए कमीशन–","7. ఖైదీల పరీక్ష కోసం కమిషన్-"]
["निम्‍नलिखित मामलों में से किसी में भी, अर्थात् :––","కింది విషయాలలో ఏదైనా, అవి: -"]
["(क) जहां किसी सिविल न्‍यायालय को यह प्रतीत होता है कि किसी कारागार में परिरुद्ध व्‍यक्‍ति का साक्ष्‍य उसके समक्ष लम्‍बित किसी मामले में तात्त्विक है और यह कि न्‍यायालय में ऐसे व्‍यक्‍ति को धारा 6 के उपबन्‍धों के कारण, अथवा धारा 4 के अधीन किए गए किसी आदेश के कारण, अथवा हटाए जाने से सम्‍बन्‍धित किसी आदेश पर धारा 3 की उपधारा (3) के अधीन प्रतिहस्‍ताक्षर करने से जिला न्‍यायाधीश के इन्‍कार करने के कारण उपस्‍थित नहीं किया जा सकता ; अथवा","(కె) జైలులో నిర్బంధించబడిన వ్యక్తి యొక్క సాక్ష్యం దాని ముందు పెండింగ్‌లో ఉన్న విషయంలో వాస్తవమైనదని మరియు కోర్టులో అలాంటి వ్యక్తిని సెక్షన్ 6 లోని నిబంధనల వల్ల లేదా సెక్షన్ 4 కింద తయారు చేసినట్లు సివిల్ కోర్టుకు కనిపించిన చోట. సెక్షన్ 3 లోని ఉప-సెక్షన్ (3) కింద తొలగింపుకు సంబంధించిన ఉత్తర్వుపై సంతకం చేయడం ద్వారా ఉత్తర్వు కారణంగా లేదా జిల్లా న్యాయమూర్తి తిరస్కరించడం వల్ల హాజరు కాలేదు; లేదా"]
["(ख) जहां यथापूर्वोक्‍त किसी सिविल न्‍यायालय को यह प्रतीत होता है कि किसी ऐसे कारागार में, जो उस राज्‍य के बाहर स्‍थित है, जिसमें या उस स्‍थान से पचास मील से अधिक दूर है, जहां वह न्‍यायालय लगता है, परिरुद्ध किसी व्‍यक्‍ति का साक्ष्‍य ऐसे किसी मामले में तात्त्विक है, वहां यदि न्‍यायालय ठीक समझता है तो, वह उस कारागार में, जिसमें वह व्‍यक्‍ति परिरुद्ध है, उसकी परीक्षा के लिए सिविल प्रक्रिया संहिता, 1908 (1908 का 5) के उपबन्‍धों के अधीन एक कमीशन निकाल सकेगा ।","((బి)సివిల్ కోర్టుకు, ముందుగా నిర్ణయించినట్లు, ఎక్కడైనా కనిపిస్తుంది. ఆ రాష్ట్రం వెలుపల ఉన్న జైలులో లేదా ఆ కోర్టు దొరికిన ప్రదేశం నుండి యాభై మైళ్ళ కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నట్లుగా సివిల్ కోర్టుకు పరిమితం అయిన వ్యక్తి యొక్క సాక్ష్యం. అటువంటి సందర్భంలో, న్యాయస్థానం సరైనదని భావిస్తే, అది వ్యక్తి నిర్బంధంలో ఉన్న జైలు పరీక్ష కోసం 1908 (1908 లో 5) కోడ్ ఆఫ్ సివిల్ ప్రొసీజర్ నిబంధనల ప్రకారం ఒక కమిషన్‌ను ఉపసంహరించుకోవచ్చు."]
["8. दंड प्रक्रिया संहिता तथा सिविल प्रक्रिया संहिता के कतिपय उपबंधों का लागू होना––","8. క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ మరియు సివిల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ యొక్క కొన్ని నిబంధనల దరఖాస్తు-"]
["इस अधिनियम में तथा तद्‌धीन बनाए गए किन्‍हीं नियमों में जैसा अन्‍यथा उपबन्‍धित है उसके सिवाय, यथास्‍थिति, सिविल प्रक्रिया संहिता, 1908 (1908 का 5) तथा दण्‍ड प्रक्रिया संहिता, 1898 (1898 का 5) के उपबन्‍ध, किसी कारागार में परिरुद्ध किसी व्‍यक्‍ति की, कमीशन पर या अन्‍यथा, परीक्षा करने के सम्‍बन्‍ध में यथाशक्‍य वैसे ही लागू होंगे जैसे वे किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति की कमीशन पर परीक्षा के सम्‍बन्‍ध्‍ा में लागू होते हैं ।","ఈ చట్టంలో మరియు దానిపై చేసిన ఏ నియమాలలోనైనా జైలులో నిర్బంధించబడిన ఒక వ్యక్తి యొక్క సివిల్ ప్రొసీజర్, 1908 (1908 లో 5) మరియు క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1898 (5 లో 1898) యొక్క నిబంధనలు ఈ చట్టంలో మరియు దానితో తయారు చేయబడిన ఏదైనా నిబంధనలలో తప్ప. , కమిషన్‌లో లేదా లేకపోతే, పరీక్షను నిర్వహించడానికి సంబంధించి, మరే ఇతర వ్యక్తి యొక్క కమిషన్‌లో పరీక్షకు సంబంధించి వారు వర్తింపజేస్తారు."]
["9. नियम बनाने की शक्‍ति–","9. నియమాలు చేసే శక్తి -"]
["(1) केन्‍द्रीय सरकार, इस अधिनियम के प्रयोजनों को कार्यान्‍वित करने के लिए नियम, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, बना सकेगी ।","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాలను అమలు చేయడానికి నియమాలను రూపొందించవచ్చు."]
["(2) विशिष्‍टतया और पूर्वगामी शक्‍ति की व्‍यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, ऐसे नियमों में निम्‍नलिखित के लिए उपबन्‍ध किया जा सकेगा––","(2) పైన పేర్కొన్న శక్తి యొక్క ప్రాబల్యానికి ప్రత్యేకంగా మరియు పక్షపాతం లేకుండా, ఇటువంటి నియమాలు ఈ క్రింది వాటికి అందించవచ్చు: -"]
["(क) धारा 3 के अधीन किए गए किसी आदेश पर प्रतिहस्‍ताक्षर प्राप्‍त करने की प्रक्रिया;","ఎ) సెక్షన్ 3 కింద చేసిన ఏదైనా ఆర్డర్‌పై సంతకాన్ని పొందే ప్రక్రియ;"]
["(ख) वह प्राधिकारी जिसके द्वारा और वह रीति जिससे यह घोषणा की जा सकेगी कि कारागार में परिरुद्ध व्‍यक्‍ति वहां से हटाए जाने के अयोग्‍य है;","(బి) ఆ అధికారం అధికారిని అనర్హులు మరియు ఈ ప్రకటన ప్రభుత్వంలో పరిమితం చేయబడిన వ్యక్తి నుండి తొలగించబడుతుంది;"]
["(ग) वे शर्तें, जिनके अन्‍तर्गत खर्चों और प्रभारों का संदाय भी है, और जिनके अधीन रहते हुए किसी सिविल न्‍यायालय द्वारा धारा 3 के अधीन किया गया कोई आदेश निष्‍पादित किया जा सकेगा;","(సి) ఖర్చులు మరియు ఛార్జీలు కూడా చెల్లించే షరతులు, మరియు సివిల్ కోర్టు సెక్షన్ 3 కింద చేసిన ఏదైనా ఉత్తర్వులను అమలు చేయవచ్చు;"]
["(घ) वह रीति जिससे किसी न्‍यायालय से जारी की गई कोई आदेशिका, जो कारागार में परिरुद्ध किसी व्‍यक्‍ति के विरुद्ध निदिष्‍ट हो, उस पर तामील की जा सकेगी;","(డి) ఏదైనా కోర్టు నుండి ఉత్తర్వులు జారీ చేసిన విధానం, జైలులో నిర్బంధించబడిన వ్యక్తికి వ్యతిరేకంగా ఏ కోర్టు నుండి జారీ చేయబడిన ఏ ఉత్తర్వునైనా అందించవచ్చు;"]
["(ङ) किसी कारागार में परिरुद्ध जिन व्‍यक्‍तियों की उपस्‍थिति अपेक्षित है उन्‍हें न्‍यायालयों को ले जाने और वहां से लाने के लिए तथा ऐसी उपस्‍थिति की अवधि के दौरान उनकी अभिरक्षा के लिए अनुरक्षक;","(ఎడ్) జైలులో నిర్బంధించబడిన వ్యక్తుల నిర్బంధానికి ఎస్కార్ట్, వారిని కోర్టులకు మరియు బయటికి తీసుకెళ్లవలసిన అవసరం ఉంది మరియు అలాంటి ఉనికిలో ఉన్న కాలంలో వారి అదుపు;"]
["(च) ऐसे अनुरक्षकों के व्‍यय और प्रभारों के लिए अनुज्ञात की जाने वाली रकम; और","(ఎఫ్) అటువంటి ఎస్కార్టర్ల ఖర్చులు మరియు ఛార్జీల కోసం అనుమతించవలసిన మొత్తం; మరియు"]
["(छ) इस अधिनियम के प्रवर्तन से सम्‍बद्ध अन्‍य सभी मामलों में अधिकारियों का मार्गदर्शन ।","(జి) ఈ చట్టం అమలుకు సంబంధించిన అన్ని ఇతర విషయాలలో అధికారుల మార్గదర్శకత్వం."]
["10. निरसन––","10. రద్దు -"]
["(1) प्रिजनर्स ऐक्‍ट, 1900 (1900 का 3) का भाग 9 तथा उक्‍त अधिनियम की प्रथम और द्वितीय अनुसूचियां इसके द्वारा निरसित की जाती हैं ।","(1) ఖైదీల చట్టం, 1900 (1900 లో 3) లోని 9 వ భాగం మరియు చెప్పిన చట్టం యొక్క మొదటి మరియు రెండవ షెడ్యూల్స్ దీని ద్వారా రద్దు చేయబడతాయి."]
["(2) यदि इस अधिनियम के प्रारम्‍भ से ठीक पूर्व किसी भाग-ख राज्‍य में, जिस पर इस अधिनियम का विस्‍तार है, इस अधिनियम के उपबंधों की तत्‍स्‍थानी कोई विधि प्रवृत्त है तो वह विधि, जहां तक उसका सम्‍बन्‍ध इस अधिनियम में दिए गए मामलों से है, ऐसे प्रारम्‍भ पर निरसित हो जाएगी :","(2) ఈ చట్టం విస్తరించిన ఏదైనా పార్ట్-బి రాష్ట్రంలో ఈ చట్టం ప్రారంభానికి ముందు ఏదైనా చట్టం అమలులో ఉంటే, ఈ చట్టంలో ఇచ్చిన విషయాలకు సంబంధించిన చట్టం అటువంటి ప్రారంభంలో రద్దు చేయబడుతుంది:"]
["परन्‍तु ऐसी किसी विधि के अधीन किया गया कोई कार्य या की गई कार्रवाई, इस अधिनियम के तत्‍स्‍थानी उपबन्‍धों के अधीन किया गया या की गई समझी जाएगी, और जब तक कि उसे इस अधिनियम के अधीन की गई किसी बात या कार्रवाई द्वारा अधिक्रान्‍त नहीं कर दिया जाता तब तक तद्नुसार प्रभावी बना रहेगा या बनी रहेगी ।","అటువంటి చట్టం క్రింద తీసుకోబడిన ఏదైనా చట్టం లేదా చర్య ఈ చట్టం యొక్క సంబంధిత నిబంధనల ప్రకారం జరిగిందని లేదా జరిగిందని భావించబడుతుంది మరియు ఈ చట్టం క్రింద తీసుకోబడిన ఏదైనా లేదా చర్యను అధిగమించకపోతే. అప్పటి వరకు అది అలాగే ఉంటుంది లేదా తదనుగుణంగా ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది."]
["[धारा 3 की उपधारा (1) देखिए]","[సెక్షన్ 3 లోని ఉప విభాగం (1) చూడండి]"]
["_____ का न्‍यायालय","_____ కోర్టు"]
["_____ (कारागार का नाम लिखिए) का भारसाधक अधिकारी ।","_____ బాధ్యత కలిగిన అధికారి (జైలు పేరు రాయండి)."]
["आपसे इसके द्वारा यह अपेक्षा की जाती है कि आप ________________ को, जो इस समय_________ में परिरुद्ध है, __________ में _________ के न्‍यायालय के समक्ष आगामी _________ के _____ दिन, उस दिन के पूर्वाह्न _____________ बजे तक, उक्‍त न्‍यायालय के समक्ष इस समय लम्‍बित एक मामले में साक्ष्‍य देने के लिए, सुरक्षित और सुनिश्‍चित रूप से लाकर पेश करें, और उक्‍त _____________ द्वारा वहीं उक्‍त न्‍यायालय के समक्ष्‍ा अपना साक्ष्‍य दिए जा चुकने के पश्‍चात्, या उक्‍त न्‍यायालय द्वारा उसे आगे की उपस्‍थिति से छूट दिए जाने के पश्‍चात्, उसे उक्‍त कारागार को सुरक्षित और सुनिश्‍चित रूप से वापस ले जाएं ।","మీరు ప్రస్తుతం _________ లో పరిమితం చేయబడిన ________________ లో, __________ కోర్టుకు ముందు __________ లో, తరువాత _________ యొక్క _____ రోజున, ఆ రోజు ఉదయం _____________ వద్ద, ఆ కోర్టు ముందు పెండింగ్‌లో ఉండాలని మీరు కోరుతున్నారు. సాక్ష్యాలను సురక్షితమైన, సురక్షితమైన మరియు ఖచ్చితంగా పద్ధతిలో ఇవ్వడానికి, మరియు చెప్పిన కోర్టు _____________ ముందు దాని సాక్ష్యాలను ఇచ్చిన తరువాత, లేదా ఆ కోర్టు తదుపరి హాజరు నుండి మినహాయింపు పొందిన తరువాత."]
["_____के _____ का _____दिन  ।","_____ యొక్క _____ రోజు."]
["क० ख०","కె. బి."]
["(प्रतिहस्‍ताक्षरित) ग० घ०","(కౌంటర్ సంతకం) జి. డి. "]
["[धारा 3 की उपधारा (2) देखिए]","[సెక్షన్ 3 లోని ఉప విభాగం (2) చూడండి]"]
["_______ का न्‍यायालय","_______ యొక్క  కోర్టు"]
["____________ (कारागार का नाम लिखिए) का भारसाधक अधिकारी ।","____________ బాధ్యత కలిగిన అధికారి (జైలు పేరు రాయండి)."]
["आपसे इसके द्वारा यह अपेक्षा की जाती है कि आप ____ को, जो इस समय______ में परिरुद्ध है, ___ में _____ के न्‍यायालय के समक्ष आगामी ________ के ______ दिन, उस दिन के पूर्वाह्न _______ बजे तक, उक्‍त न्‍यायालय के समक्ष इस समय लम्‍बित आरोप का उत्तर देने के लिए, सुरक्षित और सुनिश्‍चित रूप से लाकर पेश करें, और उक्‍त आरोप का निपटारा हो जाने के पश्‍चात्, या उक्‍त न्‍यायालय द्वारा उसे आगे की उपस्‍थिति से छूट दिए जाने के पश्‍चात्, उसे उक्‍त कारागार को सुरक्षित और सुनिश्‍चित रूप से वापस ले जाएं ।","ఈ సమయంలో పెండింగ్‌లో ఉన్న ఛార్జ్ కోర్టు ముందు, ఆ రోజు _______ వరకు, తరువాత ________ యొక్క ______ రోజున, _____ కోర్టులో ___ లో, _____ కోర్టులో ___ లో ప్రస్తుతం ______ లో పరిమితం చేయబడిన ____ ను మీరు దీని ద్వారా కోరుతున్నారు. సమాధానం చెప్పడానికి, దానిని సురక్షితంగా మరియు సురక్షితంగా తీసుకురండి, మరియు చెప్పిన అభియోగం పరిష్కరించబడిన తర్వాత, లేదా కోర్టు తదుపరి హాజరు నుండి మినహాయింపు పొందిన తరువాత, అది సురక్షితంగా మరియు ఖచ్చితంగా తిరిగి జైలుకు తీసుకెళ్లబడుతుంది. వెళ్ళండి"]
["____के __ का _____दिन  ।","____ యొక్క __ యొక్క _____ రోజు."]
["(प्रतिहस्‍ताक्षरित) ग० घ०","(కౌంటర్ సంతకం) జి. డి. "]
["बिहार और पश्‍चिमी बंगाल (राज्यक्षेत्र अन्तरण)              अधिनियम, 1956","బీహార్ మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ (భూభాగ బదిలీ)       చట్టం , 1956"]
["(1956 का अधिनियम संख्यांक 40)","(1956 యొక్క చట్టం 40)"]
["[1 सितम्बर, 1956]","[1 సెప్టెంబర్ 1956]"]
["बिहार से पश्‍चिमी बंगाल को कतिपय राज्यक्षेत्रों के अन्तरण और उससे संबंधित विषयों का उपबन्ध करने के लिए अधिनियम","కొన్ని భూభాగాలను బీహార్ నుండి పశ్చిమ బెంగాల్‌కు బదిలీ చేయడానికి మరియు దానికి సంబంధించిన విషయాలను అందించడానికి చట్టం."]
["इस अधिनियम में, जब तक कि संदर्भ से अन्यथा अपेक्षित न हो,—","ఈ చట్టంలో,  అప్పటి సందర్భం అవసరమైతే తప్ప, -"]
["(क) “नियत दिन” से 1956 के नवम्बर का प्रथम दिन अभिप्रेत है ;","(కె) \"నియమించబడిన రోజు\" అంటే 1956 నవంబర్ మొదటి రోజు"]
["(ख)  “अनुच्छेद” से संविधान का अनुच्छेद अभिप्रेत है ;","((బి) \"ఆర్టికల్\" అంటే రాజ్యాంగంలోని వ్యాసం;"]
["(ग) “सभा निर्वाचन-क्षेत्र”, “परिषद् निर्वाचन-क्षेत्र” और “संसदीय निर्वाचन-क्षेत्र” के वही अर्थ हैं जो लोक प्रतिनिधित्व अधिनियम, 1950 (1950 का 43) में है ;","(సి) \"అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం\", \"కౌన్సిల్ నియోజకవర్గం\" మరియు \"పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గం\" ప్రజల ప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950 (1950 లో 43) లో అదే అర్ధాన్ని కలిగి ఉన్నాయి;"]
["(घ) “निर्वाचन आयोग” से अनुच्छेद 324 के अधीन राष्‍ट्रपति द्वारा नियुक्‍त निर्वाचन आयोग अभिप्रेत है ;","(డి) \"ఎలక్షన్ కమిషన్\" అంటే ఆర్టికల్ 324 కింద రాష్ట్రపతి నియమించిన ఎన్నికల కమిషన్;"]
["(ङ) “विधि” के अन्तर्गत संपूर्ण बिहार या पश्‍चिमी बंगाल में या उसके किसी भाग में विधि का बल रखने वाली कोई अधिनियमिति, अध्यादेश, विनियम, आदेश, उपविधि, नियम, स्कीम, अधिसूचना या अन्य लिखत भी है ;","(ఎడ్) \"చట్టం\" లో బీహార్ లేదా పశ్చిమ బెంగాల్‌లో లేదా మొత్తం చట్టబలం ఉన్న ఏదైనా చట్టం, ఆర్డినెన్స్, రెగ్యులేషన్, ఆర్డర్, బై-లా, రూల్, స్కీమ్, నోటిఫికేషన్ లేదా ఇతర పరికరాలు ఉన్నాయి;"]
["(च) “अधिसूचित आदेश” से राजपत्र में प्रकाशित आदेश अभिप्रेत है ;","(ఎఫ్) \"నోటిఫైడ్ ఆర్డర్\" అంటే గెజిట్‌లో ప్రచురించబడిన ఆర్డర్;"]
["(छ) “जनसंख्या अनुपात” से ऐसा अनुपात अभिप्रेत है, जिसे केन्द्रीय सरकार, अधिसूचित आदेश द्वारा, अन्तरित राज्यक्षेत्रों को छोड़कर, बिहार राज्य की अंतिम जनगणना पर यथा अभिनिश्‍चित जनसंख्या और अन्तरित राज्यक्षेत्रों की इस प्रकार यथा अभिनिश्‍चित जनसंख्या के बीच अनुपात के रूप में विनिर्दिष्‍ट करे ;","(జి) \"జనాభా నిష్పత్తి\" అంటే బీహార్ రాష్ట్రం యొక్క చివరి జనాభా లెక్కల ప్రకారం నియమించబడిన జనాభా మరియు బీహార్ రాష్ట్రం యొక్క చివరి జనాభా లెక్కల ప్రకారం బదిలీ చేయబడిన జనాభా మధ్య నిష్పత్తి, అంటే కేంద్ర ప్రభుత్వం నోటిఫికేషన్ ద్వారా. పేర్కొనవచ్చు;"]
["(ज) “विहित” से अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों द्वारा विहित अभिप्रेत है ;","(హెచ్) \"సూచించిన\" అంటే చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడుతుంది"]
["(झ) “आसीन सदस्य” से संसद् या राज्य के विधान-मण्डल के दोनों सदनों में से किसी के संबंध में ऐसा व्यक्‍ति अभिप्रेत है, जो नियत दिन के ठीक पूर्व उस सदन का सदस्य है ;","(ఖ) \"సిట్టింగ్ సభ్యుడు\" అంటే పార్లమెంటు ఉభయ సభలు లేదా రాష్ట్ర శాసనసభకు సంబంధించి నిర్ణీత రోజుకు ముందే ఆ సభలో సభ్యుడు;"]
["(ञ) “अंतरित राज्यक्षेत्र” से वे राज्यक्षेत्र अभिप्रेत हैं, जो धारा 3 द्वारा बिहार राज्य से पश्‍चिमी बंगाल राज्य को अन्तरित कर दिए हैं ;","(జె) \"బదిలీ చేయబడిన భూభాగం\" అంటే సెక్షన్ 3 ప్రకారం బీహార్ రాష్ట్రం నుండి పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రానికి బదిలీ చేయబడిన భూభాగాలు;"]
["(ट) “खजाना” के अन्तर्गत उपखजाना भी है ।","(కె) \"ట్రెజరీ\" కింద ఒక ఖజానా కూడా ఉంది."]
["राज्यक्षेत्रों का अन्तरण","భూభాగాల బదిలీ"]
["3. बिहार से पश्‍चिमी बंगाल को राज्यक्षेत्रों का अन्तरण—","3. బీహార్ నుండి పశ్చిమ బెంగాల్‌కు భూభాగాల బదిలీ-"]
["(1) नियत दिन से पश्‍चिमी बंगाल राज्य में ऐसे राज्यक्षेत्र जोड़ दिए जाएंगे, जो निम्‍नलिखित में 1956 के मार्च के प्रथम दिन को समाविष्‍ट थे—","1) నియమించబడిన రోజు నుండి, అటువంటి భూభాగాలు పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రానికి చేర్చబడతాయి, ఇందులో మార్చి, 1956 మొదటి రోజున కిందివి ఉన్నాయి-"]
["(क) पूर्णिया जिले के किशनगंज उपखंड का वह भाग, जो उपधारा (2) के उपबंधों के अनुसार, केन्द्रीय सरकार द्वारा इस निमित्त नियुक्‍त प्राधिकारी द्वारा सीमांकित सीमा-रेखा के पूर्व की ओर है और उक्‍त जिले के गोपालपुर थाने का वह भाग जो उक्‍त सीमा-रेखा के, यथास्थिति, पूर्व या उत्तर की ओर है ; और","(కె) పూర్నియా జిల్లాలోని కిషన్గంజ్ ఉపవిభాగంలో, ఉప ప్రభుత్వం (2) లోని నిబంధనలకు అనుగుణంగా, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ తరపున నియమించిన అధికారం ద్వారా సరిహద్దు సరిహద్దు తూర్పు వైపు ఉంది మరియు ఆ సరిహద్దులోని ఆ జిల్లాలోని గోపాల్పూర్ పోలీస్ స్టేషన్ యొక్క భాగం, కేసు కావచ్చు సరిహద్దులో, తూర్పు లేదా ఉత్తరం వైపు ఉన్నట్లుగా; మరియు"]
["(ख) चास थाना, चांडिल थाना और बराभूम थाना के पताम्दा पुलिस स्टेशन को छोड़कर, मानभूम जिले का पुरुलिया उपखण्ड,और तब उक्‍त राज्यक्षेत्र बिहार राज्य के भाग नहीं रहेंगे ।","((బి) బారాభం పోలీస్ స్టేషన్ యొక్క చాస్ పోలీస్ స్టేషన్, చండిల్ పోలీస్ స్టేషన్ మరియు పతండా పోలీస్ స్టేషన్ మినహా.మన్భూమ్ జిల్లా యొక్క పురులియా ఉపవిభాగం, ఆపై చెప్పిన భూభాగాలు ఇకపై బీహార్ రాష్ట్రంలో భాగం కావు."]
["(2) उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट सीमा-रेखा इस प्रकार सीमांकित की जाएगी कि साधारणतया वह दालकोला, किशनगंज और चोपड़ा को दार्जिलिंग में सिलिगुड़ी के साथ जोड़ने वाले पूर्णिया जिले में राजपथ के पश्‍चिम की ओर दो सौ गज और दालकोला और करनदिघी को पश्‍चिम दिनाजपुर जिले में रायगंज के साथ जोड़ने वाले पूर्णिया जिले में राजपथ के दक्षिण या दक्षिण-पश्‍चिम की ओर दो सौ गज हो :","2) ఉప-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న సరిహద్దు రేఖను సాధారణంగా పూర్ణియా జిల్లాలోని రాజ్‌పథ్‌తో డల్కోలింగ్, కిషన్గంజ్ మరియు చోప్రాలను డార్జిలింగ్‌లోని సిలిగురితో కలుపుతుంది.పశ్చిమాన రెండు వందల గజాలు మరియు పశ్చిమాన దల్కోలా మరియు కరాండిఘి వరకు దినజ్‌పూర్ జిల్లాలోని రాయ్‌గంజ్‌తో అనుసంధానించే పూర్నియా జిల్లాలో, రాజ్‌పథ్‌కు దక్షిణం లేదా నైరుతి దిశలో రెండు వందల గజాలు:"]
["परन्तु सीमा-रेखा इस प्रकार सीमांकित की जाएगी कि वह किसी ग्राम या नगर में होकर न जाए :","కానీ సరిహద్దు రేఖ ఏ గ్రామం లేదా పట్టణం గుండా వెళ్ళని విధంగా వేరు చేయబడుతుంది:"]
["परन्तु यह और कि उस बिन्दु से, जहां से प्रथम वर्णित राजपथ किशनगंज नगरपालिका की दक्षिणी सीमा से मिलता है, उस बिन्दु तक, जहां वह उस नगरपालिका की उत्तरी सीमा को छोड़ता हो, सीमा-रेखा वही होगी जो पूर्व की ओर उस नगरपालिका की सीमा है ।","ఇది మరియు మొదట వివరించిన రాజ్‌పథ్ కిషన్‌గంజ్ మునిసిపాలిటీ యొక్క దక్షిణ సరిహద్దును కలుస్తుంది, ఆ మునిసిపాలిటీ యొక్క ఉత్తర సరిహద్దును వదిలి వెళ్ళే వరకు, ఈ పంక్తి తూర్పు వైపు ఆ మునిసిపాలిటీ యొక్క సరిహద్దుకు సమానంగా ఉంటుంది."]
["(3) उपधारा (1) के खण्ड (क) में विनिर्दिष्‍ट राज्यक्षेत्र दार्जिलिंग जिले के अन्तर्गत होगा और उसका भाग होगा और उस उपधारा के खण्ड (ख) में विनिर्दिष्‍ट राज्यक्षेत्र पश्‍चिमी बंगाल राज्य के बर्दवान खण्ड के भीतर पुरुलिया जिले से ज्ञात होने वाला पृथक् जिला होगा ।","3) ఉప-విభాగం (1) లోని నిబంధన (క) లో పేర్కొన్న భూభాగం డార్జిలింగ్ జిల్లాలో మరియు ఆ ఉప విభాగం యొక్క నిబంధనలో ఉండాలి ((ఖ) లో పేర్కొన్న పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రం యొక్క బుర్ద్వాన్ డివిజన్ పరిధిలోని పురులియా జిల్లా నుండి ప్రత్యేకంగా తెలుసుకోవాలి జిల్లా ఉంటుంది."]
["(4) उपधारा (3) की कोई भी बात नियत दिन के पश्‍चात्, पश्‍चिमी बंगाल राज्य में किसी जिले या खण्ड का नाम, विस्तार और सीमाओं में परिवर्तन करने की राज्य सरकार की शक्‍ति पर प्रभाव डालने वाली नहीं समझी जाएगी ।","(4) ఉప-సెక్షన్ (3) లోని ఏదీ నిర్ణీత రోజు తర్వాత పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలోని ఏదైనా జిల్లా లేదా డివిజన్ యొక్క పేరు, పరిధి మరియు సరిహద్దులను మార్చడానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి ఉన్న శక్తిని ప్రభావితం చేయదు."]
["4. संविधान की प्रथम अनुसूची का संशोधन—","4. రాజ్యాంగంలోని మొదటి షెడ్యూల్ యొక్క సవరణ-"]
["(क) आसाम राज्य के राज्यक्षेत्र से संबंधित पैरा के पश्‍चात् निम्‍नलिखित पैरे अन्तःस्थापित किए जाएंगे, अर्थात् :—","(కె) అస్సాం రాష్ట్ర భూభాగానికి సంబంధించిన పారా తరువాత, ఈ క్రింది పంక్తులు చేర్చబడతాయి, అవి:-"]
["“बिहार राज्य के राज्यक्षेत्र में वे राज्यक्षेत्र समाविष्‍ट होंगे, जो इस संविधान के प्रारंभ के ठीक पहले या तो बिहार प्रांत में समाविष्‍ट थे या इस प्रकार प्रशासित थे कि मानो वे उस प्रांत के भाग रहे हों किन्तु वे राज्यक्षेत्र जो बिहार और पश्‍चिमी बंगाल (राज्यक्षेत्र अन्तरण) अधिनियम, 1956 की धारा 3 की उपधारा (1) में उल्लिखित हैं, इससे अपवर्जित हैं ।","\"బీహార్ రాష్ట్రం యొక్క భూభాగం ఈ రాజ్యాంగం ప్రారంభానికి ముందు బీహార్ ప్రావిన్స్‌లో చేర్చబడింది లేదా అవి ఆ ప్రావిన్స్‌లో భాగమైనట్లుగా నిర్వహించబడుతున్నాయి, కాని బీహార్ మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ (భూభాగాలు) బదిలీ) చట్టం, 1956 లోని సెక్షన్ 3 లోని ఉప-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొనబడింది, దాని నుండి మినహాయించబడింది."]
["पश्‍चिमी बंगाल राज्य के राज्यक्षेत्र में वे राज्यक्षेत्र  समाविष्‍ट होंगे, जो इस संविधान के प्रारंभ के ठीक पहले या तो पश्‍चिमी बंगाल प्रान्त में समाविष्‍ट थे या इस प्रकार प्रशासित थे मानो वे उस प्रांत के भाग रहे हों तथा चन्द्रनगर (विलयन) अधिनियम, 1954 की धारा 2 के खण्ड (ग) मे यथापरिभाषित चन्द्रनगर का राज्यक्षेत्र और वे राज्यक्षेत्र भी जो बिहार और पश्‍चिमी बंगाल (राज्यक्षेत्र अन्तरण) अधिनियम, 1956 की धारा 3 की उपधारा (1) में उल्लिखित हैं, ”;","పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్ర భూభాగంలో ఈ రాజ్యాంగం ప్రారంభమయ్యే ముందు, పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రావిన్స్‌లో చేర్చబడింది లేదా అవి ఆ ప్రావిన్స్‌లో భాగమైనట్లుగా మరియు చంద్రనగర్ (విలీనం) చట్టం, 1954 లోని విభాగాన్ని కలిగి ఉంటాయి. 2 యొక్క నిబంధన (ग) లో నిర్వచించిన చంద్రనగర్ భూభాగం మరియు బీహార్ మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ (భూభాగాల బదిలీ) చట్టం, 1956 లోని సెక్షన్ 3 లోని ఉప-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న భూభాగాలు,\";"]
["(ख) अंतिम पैरा में “और पश्‍चिमी बंगाल राज्य के मामले में, चन्द्रनगर (विलयन)  अधिनियम, 1954 की धारा 2 के खण्ड (ग) में यथा परिभाषित चन्द्रनगर का राज्यक्षेत्र भी समाविष्‍ट होगा” शब्द, कोष्‍ठक, अक्षर और अंक का लोप  किया जाएगा ।","((బి) చివరి పేరాలో, \"మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రం విషయంలో, చంద్రనగర్ (విలీనం) చట్టం, 1954 లోని సెక్షన్ 2 లోని క్లాజ్ (సి) లో నిర్వచించిన విధంగా చంద్రనగర్ భూభాగాన్ని కూడా చేర్చాలి\", పదాలు, బ్రాకెట్లు, అక్షరాలు మరియు బొమ్మలను వదిలివేసింది. వెళ్తుంది."]
["विधान-मंडलों में प्रतिनिधित्व","శాసనసభలలో ప్రాతినిధ్యం"]
["राज्य सभा","రాజ్య సబా"]
["5. संविधान की चतुर्थ अनुसूची का संशोधन—","5. రాజ్యాంగంలోని నాల్గవ షెడ్యూల్ సవరణ-"]
["नियत दिन से, संविधान की चतुर्थ अनुसूची में, स्थान-सारणी में बिहार और पश्‍चिमी बंगाल से संबंधित प्रविष्‍टियों के स्थान पर द्वितीय स्तम्भ में क्रमशः “22” और “16” प्रविष्‍टियां प्रतिस्थापित की जाएंगी ।","నియమించబడిన రోజు నుండి, రాజ్యాంగంలోని నాల్గవ షెడ్యూల్‌లో, పట్టికలోని బీహార్ మరియు పశ్చిమ బెంగాల్‌కు సంబంధించిన ఎంట్రీలు వరుసగా రెండవ కాలమ్‌లోని \"22\" మరియు \"16\" ఎంట్రీల ద్వారా భర్తీ చేయబడతాయి."]
["6. राज्य सभा में रिक्‍तियां भरी जाने के लिए उप-निर्वाचन—","6. రాజ్యసభలో ఖాళీలను భర్తీ చేయడానికి ఉప ఎన్నిక-"]
["नियत दिन के पश्‍चात् यथाशक्य शीघ्र, बिहार और पश्‍चिमी बंगाल को आबंटित स्थानों में उस दिन विद्यमान रिक्‍तियों को भरने के लिए उप-निर्वाचन किए जाएंगे ।","నిర్ణీత రోజు తర్వాత వీలైనంత త్వరగా బీహార్, పశ్చిమ బెంగాల్‌కు కేటాయించిన ప్రదేశాలలో ఉన్న ఖాళీలను భర్తీ చేయడానికి ఉప ఎన్నికలు జరుగుతాయి."]
["7. राज्य सभा के सदस्यों की पदावधि—","7. రాజ్యసభ సభ్యుల పదవీకాలం-"]
["1958 के अप्रैल के द्वितीय दिन को और तत्पश्‍चात् प्रत्येक दूसरे वर्ष की समाप्‍ति पर राज्य सभा के सदस्यों में से यथाशक्य निकतम एक-तिहाई सदस्य निवृत्त हो जाएं, इसलिए राष्‍ट्रपति, निर्वाचन आयोग से परामर्श के पश्‍चात् आदेश द्वारा निर्वाचित सदस्यों की पदावधि के बारे में धारा 6 के अधीन ऐसा उपबन्ध करेगा, जैसा वह ठीक समझे ।","ఏప్రిల్ 1958 రెండవ రోజు మరియు ఆ తరువాత ప్రతి రెండు సంవత్సరాల చివరలో, రాజ్యసభ సభ్యులలో మూడింట ఒక వంతు మంది పదవీ విరమణ చేస్తారు, అందువల్ల, రాష్ట్రపతి, ఎన్నికల కమిషన్, సంప్రదింపుల తరువాత ఎన్నికైన సభ్యుల కాలపరిమితికి సంబంధించిన నిబంధన 6 సరిపోతుందని అనుకున్నట్లు అలాంటి నిబంధన చేయాలి."]
["8. विद्यमान लोक सभा के बारे में उपबन्ध—","8. ప్రస్తుతం ఉన్న లోక్‌సభకు సంబంధించిన నిబంధనలు-"]
["धारा 3 की कोई भी बात विद्यमान लोक सभा के बिहार से निर्वाचित किसी आसीन सदस्य के निर्वाचन-क्षेत्र के विस्तार पर प्रभाव डालने वाली नहीं समझी जाएगी ।","ప్రస్తుత లోక్‌సభలో బీహార్ నుంచి ఎన్నికైన సిట్టింగ్ సభ్యుడి నియోజకవర్గం యొక్క విస్తరణను సెక్షన్ 3 లోని ఏదీ ప్రభావితం చేయదు."]
["विधान सभाएं","శాసనసభలు"]
["9. बिहार विधान सभा के कतिपय आसीन सदस्यों का आबंटन—","9. బీహార్ శాసనసభలో కొంతమంది సిట్టింగ్ సభ్యుల కేటాయింపు-"]
["ठाकुर गंज, करनदिघी, पारा-एंव-चास और बड़ा बाजार-एंव-चांडिल निर्वाचन-क्षेत्रों का प्रतिनिधित्व करने वाले बिहार विधान सभा के आसीन सदस्य, पश्‍चिमी बंगाल को उनके भागों के अन्तरण द्वारा उन निर्वाचन-क्षेत्रों के विस्तार में कमी हो जाने पर भी बिहार विधान सभा के सदस्य बने रहेंगे ; और अन्तरित राज्यक्षेत्रों में पूर्णतः या अंशतः होने वाले अन्य निर्वाचन-क्षेत्र का प्रतिनिधित्व करने वाले उस सभा के आसीन सदस्य, नियत दिन से पश्‍चिमी बंगाल विधान सभा को निर्वाचित किए गए समझे जाएंगे और बिहार विधान सभा के सदस्य के रूप में नहीं रहेंगे ।","ఠాకూర్ గాండ్, కరాండిఘి, పారా-ఎన్-ఖాస్ మరియు బడా బార్బర్-అండ్-మండిల్ నియోజకవర్గాలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న బీహార్ శాసనసభ సభ్యుడిగా, పశ్చిమ బెంగాల్ వారి నియోజకవర్గాల విస్తరణలో వారి భాగాలను బదిలీ చేయడం ద్వారా తగ్గించబడుతుంది బీహార్ శాసనసభలో సభ్యుడిగా కూడా ఉంటారు; బదిలీ చేయబడిన భూభాగాలలో పూర్తిగా లేదా కొంత భాగం జరిగే ఇతర నియోజకవర్గాలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న ఆ సభలోని సిట్టింగ్ సభ్యులు, నియమించబడిన రోజు మరియు బీహార్ శాసనసభ నుండి పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభకు తగిన విధంగా ఎన్నుకోబడతారు.శాసనసభ సభ్యుడిగా పనిచేయరు."]
["10. बिहार और पश्‍चिमी बंगाल की विधान सभाओं की अवधि—","10. బీహార్ మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభల కాలం-"]
["धारा 9 के अधीन बिहार और पश्‍चिमी बंगाल की विधान सभाओं के गठन में परिवर्तन, अनुच्छेद 172 के खण्ड (1) में यथा उपबंधित उनकी अवधि पर प्रभाव नहीं डालेंगे ।","సెక్షన్ 9 కింద బీహార్ మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభల రాజ్యాంగంలో మార్పులు ఆర్టికల్ 172 లోని క్లాజ్ (1) లో పేర్కొన్న విధంగా వాటి వ్యవధిని ప్రభావితం చేయవు."]
["विधान परिषदें","లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్స్"]
["11. बिहार विधान परिषद्—","11. బీహార్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్-"]
["(1) परिषद् निर्वाचन-क्षेत्र परिसीमन (बिहार) आदेश, 1951 में बिहार राज्य, भागलपुर या छोटा नागपुर खण्ड के प्रति किसी निर्देश का यही अर्थ लगाया जाएगा कि उसमें, यथास्थिति, उस राज्य या खण्ड से अन्तरित राज्यक्षेत्र नहीं हैं ।","(1) కౌన్సిల్ నియోజకవర్గ డీలిమిటేషన్ (బీహార్) ఆర్డర్, 1951 బీహార్ రాష్ట్రం, భాగల్పూర్ లేదా చోటా నాగ్‌పూర్ విభాగానికి సంబంధించిన ఏదైనా సూచన దీని అర్థం ఒకవేళ ఆ రాష్ట్రం లేదా విభజన నుండి బదిలీ చేయబడిన భూభాగాలు లేవు"]
["(2) ऐसे परिषद् निर्वाचन-क्षेत्र का, जिसका विस्तार उपधारा (1) के आधार पर परिवर्तित किया गया है, प्रतिनिधित्व करने वाला, बिहार विधान परिषद् का प्रत्येक आसीन सदस्य, नियत दिन से इस प्रकार यथा परिवर्तित उस निर्वाचन-क्षेत्र से उक्‍त परिषद् के लिए निर्वाचित किया गया समझा जाएगा ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) ఆధారంగా పొడిగింపు మార్చబడిన కౌన్సిల్ నియోజకవర్గం, ఎన్నుకోబడినట్లు భావించబడుతుంది.ప్రతినిధి, బీహార్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ యొక్క ప్రతి సిట్టింగ్ సభ్యుడు,ఆ నియోజకవర్గం నుండి చెప్పిన  కౌన్సిల్‌కు  ఎన్నికైనట్లు  భావించాలి. నియమించబడిన రోజు నుండి ఈ విధంగా మారారు."]
["12. पश्‍चिमी बंगाल विधान परिषद्—","12. పశ్చిమ బెంగాల్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్-"]
["(1) परिषद् निर्वाचन-क्षेत्र परिसीमन (पश्‍चिमी बंगाल) आदेश, 1951 में पश्‍चिमी बंगाल राज्य, बर्दवान खण्ड या दार्जिलिंग जिले के प्रति किसी निर्देश का यही अर्थ लगाया जाएगा कि उसमें, यथास्थिति, उस राज्य, खण्ड या जिले को अन्तरित राज्यक्षेत्र सम्मिलित हैं ।","(1) కౌన్సిల్ నియోజకవర్గ డీలిమిటేషన్ (పశ్చిమ బెంగాల్) ఆర్డర్, 1951 లో, పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రం, బుర్ద్వాన్ డివిజన్ లేదా డార్జిలింగ్ జిల్లా వైపు  ఏదైనా బోధన యొక్క అర్ధం ఏమిటంటే, అది ఆ రాష్ట్రం, విభజన లేదా జిల్లాకు బదిలీ చేయబడిన భూభాగాలను కలిగి ఉంటుంది."]
["(2) उक्‍त आदेश से उपाबद्ध सारणी में, द्वितीय स्तंभ की प्रविष्‍ट में, पश्‍चिमी बंगाल पश्‍चिम (स्‍नातक) निर्वाचन-क्षेत्र के सामने “बांकुरा” शब्द के पश्‍चात् “पुरुलिया” शब्द अन्तःस्थापित किया जाएगा ।","(2) చెప్పిన క్రమానికి అనుసంధానించబడిన పట్టికలో, రెండవ కాలమ్ ఎంట్రీలో, పశ్చిమ బెంగాల్ (బ్యాచిలర్స్) నియోజకవర్గం ముందు \"బంకురా\" అనే పదం తరువాత \"పురులియా\" అనే పదాన్ని చేర్చాలి."]
["(3) ऐसे परिषद् निर्वाचन-क्षेत्र का, जिसका विस्तार उपधारा (1) या उपधारा (2) के आधार पर परिवर्तित किया गया है, प्रतिनिधित्व करने वाला पश्‍चिमी बंगाल विधान परिषद् का प्रत्येक आसीन सदस्य, नियत दिन से, इस प्रकार यथा परिवर्तित उस निर्वाचन-क्षेत्र से उक्‍त परिषद् के लिए निर्वाचित किया गया समझा जाएगा ।","(3) కౌన్సిల్ నియోజకవర్గానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న పశ్చిమ బెంగాల్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ యొక్క ప్రతి సిట్టింగ్ సభ్యుడు, దీని పొడిగింపు ఉప-సెక్షన్ (1) లేదా ఉప-సెక్షన్ (2) ఆధారంగా, నియమించబడిన రోజు నుండి మార్చబడింది. నియోజకవర్గం నుండి చెప్పిన కౌన్సిల్‌కు ఎన్నికైనట్లు భావించాలి."]
["निर्वाचन-क्षेत्रों का परिसीमन","నియోజకవర్గాల డీలిమిటేషన్"]
["13. लोक सभा में के स्थानों का आबंटन और राज्य विधान सभाओं को स्थानों का समनुदेशन—","13. లోక్‌సభలో సీట్ల కేటాయింపు, రాష్ట్ర శాసనసభలకు సీట్లు కేటాయించడం-"]
["डिलिमिटेशन कमीशन ऐक्ट, 1952 (1952 का 81) के अधीन परिसीमन आयोग के आदेश द्वारा बिहार और पश्‍चिमी बंगाल को लोक सभा में आबंटित स्थानों की संख्या और उन राज्यों में से प्रत्येक की विधान सभा को समनुदेशित स्थानों की संख्या, निम्‍नलिखित रूप में उपांतरित की जाएगी—","లోక్‌సభలో బీహార్, పశ్చిమ బెంగాల్‌కు కేటాయించిన సీట్ల సంఖ్య మరియు ఆ రాష్ట్రాల ప్రతి శాసనసభకు కేటాయించిన సీట్ల సంఖ్య, డీలిమిటేషన్ కమిషన్ చట్టం ప్రకారం 1952 (1952 లో 81) డీలిమిటేషన్ కమిషన్ ఆదేశాల మేరకు ఈ క్రింది విధంగా సవరించబడుతుంది. "]
["लोक सभा में के स्थानों की संख्या","లోక్‌సభలో సీట్ల సంఖ్య"]
["बिहार …..        53","బీహార్… .. 53"]
["पश्‍चिमी बंगाल….    36","పశ్చిమ బెంగాల్…. 36"]
["(iii) विशेष पुलिस अधिकारी द्वारा विशेषतः प्राधिकृत कोई पुलिस अधिकारी जो 2[उप-निरीक्षक] की पंक्‍ति से नीचे का न हो उस दशा में जिसमें उसके पास यह विश्‍वास करने का कारण है कि विशेष पुलिस अधिकारी का आदेश अभिप्राप्‍त करने में लगने वाले विलम्ब के कारण इस बात की संभाव्यता है कि इस अधिनियम के अधीन किसी अपराध से संबंधित कोई मूल्यवान साक्ष्य नष्‍ट कर दिया जाएगा या छिपा दिया जाएगा या इस बात की संभाव्यता है कि वह व्यक्‍ति जिसने अपराध किया है या जिसके द्वारा अपराध किए जाने का संदेह है भाग निकलेगा अथवा ऐसे व्यक्‍ति का नाम या पता ज्ञात नहीं है या यह संदेह करने का कारण है कि मिथ्या नाम या पता दिया गया है, संपृक्‍त व्यक्‍ति को ऐसे आदेश के बिना गिरफ्तार कर सकेगा, किन्तु ऐसे मामले में वह उस गिरफ्तारी और उन परिस्थितियों की जिनमें गिरफ्तारी की गई थी, रिपोर्ट यथाशक्य शीघ्र विशेष पुलिस अधिकारी को देगा ।","iii) ప్రత్యేక పోలీసు అధికారి యొక్క ఉత్తర్వులను పొందడంలో ఆలస్యం జరిగిందని నమ్మడానికి కారణం ఉన్న కేసులో 2 [సబ్-ఇన్స్పెక్టర్] రేఖకు దిగువన లేని ప్రత్యేక పోలీసు అధికారి ప్రత్యేకంగా అధికారం పొందిన పోలీసు అధికారి కారణం ఈ చట్టం క్రింద నేరానికి సంబంధించిన ఏదైనా విలువైన ఆధారాలు నాశనం చేయబడటం లేదా దాచబడటం లేదా నేరానికి పాల్పడిన వ్యక్తి యొక్క సంభావ్యత లేదా నేరం చేసినట్లు అనుమానించబడిన వ్యక్తి పారిపోతాడు లేదా అలాంటి వ్యక్తి యొక్క పేరు లేదా చిరునామా తెలియదు లేదా తప్పుడు పేరు లేదా చిరునామా ఇవ్వబడిందని అనుమానించడానికి కారణం ఉంది, అలాంటి ఉత్తర్వు లేకుండా వ్యక్తిని అరెస్టు చేయవచ్చు, కాని అలాంటిది ఈ కేసులో, అరెస్టు మరియు అరెస్టు చేసిన పరిస్థితులకు సంబంధించి వీలైనంత త్వరగా అతను ప్రత్యేక పోలీసు అధికారికి నివేదిస్తాడు."]
["15. वारण्ट के बिना तलाशी—","15. వారెంట్ లేకుండా శోధించండి"]
["(1) तत्समय प्रवृत्त किसी अन्य विधि में किसी बात के होते हुए भी, जब कभी [यथास्तिति, विशेष पुलिस अधिकारी या दुर्व्यापार पुलिस अधिकारी] के पास यह विश्‍वास करने के लिए युक्‍तियुक्‍त आधार हों कि इस अधिनियम के अधीन दंडनीय कोई अपराध किसी परिसर में रहने वाले किसी [9][व्यक्‍ति] के संबंध में किया गया है या किया जा रहा है और कि उस परिसर की वारण्ट से तलाशी असम्यक् विलंब के बिना नहीं की जा सकती तो ऐसा अधिकारी अपने विश्‍वास के आधारों को अभिलिखित करने के पश्‍चात् ऐसे परिसर में वारण्ट के बिना प्रवेश कर सकेगा और तलाशी ले सकेगा ।","(1) ప్రస్తుతానికి మరే ఇతర చట్టంలోనైనా, [కేసులో ఉన్నపుడు, ఒక ప్రత్యేక పోలీసు అధికారి లేదా దుశ్చర్య పోలీసు అధికారి] నమ్మడానికి సహేతుకమైన కారణాలు ఉంటాయి. ఈ చట్టం ప్రకారం ఏదైనా ప్రాంగణంలో నివసించే ఏదైనా నేరం ఏదైనా [9] [వ్యక్తి] అక్కడ నివసిస్తున్న, లేదా శోధించబడుతున్నప్పుడు మరియు ఆ ప్రాంగణంలో అన్వేషణ అనవసరమైన ఆలస్యం లేకుండా చేయలేము, అలాంటి అధికారి తన విశ్వాసం యొక్క కారణాలను రికార్డ్ చేసిన తరువాత అటువంటి ప్రాంగణాలను నమోదు చేయాలి. వారంటీ లేకుండా ప్రవేశించవచ్చు మరియు శోధించగలుగుతారు"]
["(2) उपधारा (1) के अधीन तलाशी करने से पूर्व [यथास्थिति, विशेष पुलिस अधिकारी या दुर्व्यापार पुलिस अधिकारी] उस परिक्षेत्र के जिसमें तलाशी किया जाने वाला स्थान स्थित है दो या अधिक प्रतिष्‍ठित निवासियों से (जिनमें से कम से कम एक स्‍त्री होगी) हाजिर होने और तलाशी को साक्षित करने के लिए कहेगा और उनको या उनमें से किसी को वैसा करने के लिए लिखित आदेश                       दे सकेगा :","2) ఉప-సెక్షన్ (1) కింద శోధించే ముందు [స్పెషల్ పోలీస్ ఆఫీసర్ లేదా ట్రాఫికింగ్ పోలీస్ ఆఫీసర్, కేసు ఉండవచ్చు] శోధన స్థలం ఉన్న ప్రాంతానికి చెందిన ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది ప్రముఖ నివాసితులు (వీరిలో కనీసం ఒకరు స్త్రీ ఉండాలి). ) హాజరు కావాలని మరియు శోధనకు సాక్ష్యమివ్వమని అడుగుతుంది మరియు వారికి లేదా వారిలో ఎవరికైనా అదే విధంగా చేయమని వ్రాతపూర్వక ఆదేశాలు ఇవ్వవచ్చు:"]
["[परन्तु प्रतिष्‍ठित स्थापित निवासियों की बाबत यह अपेक्षा कि वे उस परिक्षेत्र के हों जिसमें वह स्थान स्‍थित है जहां तलाशी ली जानी है, ऐसी किसी स्‍त्री की बाबत लागू नहीं होगा जिससे हाजिर होने और तलाशी को साक्षित करने की अपेक्षा की गई है ।]","[కానీ ప్రఖ్యాత స్థలం యొక్క స్థిరపడిన నివాసితులకు సంబంధించి, వారు ఆ స్థలాన్ని శోధించాల్సిన ఆవరణకు చెందినవారని భావిస్తున్నారు.శోధనకు హాజరవుతారని మరియు సాక్ష్యమివ్వాలని భావిస్తున్న ఏ స్త్రీ విషయంలో అయినా వర్తించదు.]"]
["(3) कोई भी व्यक्‍ति, जो इस धारा के अधीन तलाशी में हाजिर होने और उसे साक्षित करने से उस दशा में जिसमें ऐसा करने के लिए उसे लिखित आदेश परिदत्त या निविदत्त करके किया गया है, युक्‍तियुक्‍त हेतुक के बिना इंकार करेगा या उपेक्षा करेगा, उसके बारे में समझा जाएगा कि उसने भारतीय दंड संहिता (1860 का 45) की धारा 187 के अधीन अपराध किया है ।","(3) ఈ విభాగం కింద, వ్రాతపూర్వక ఉత్తర్వు ఇవ్వడం లేదా టెండర్ ఇవ్వడం ద్వారా అతను చేసిన కేసు యొక్క శోధన మరియు సాక్ష్యమివ్వడం ద్వారా, సహేతుకమైన కారణం లేకుండా తిరస్కరించవచ్చు లేదా విస్మరించాలి, అతను భారతీయ శిక్షాస్మృతిలోని సెక్షన్ 187 (1860 లో 45) కింద నేరం చేసినట్లు భావించబడుతుంది."]
["[(4) उपधारा (1) के अधीन किसी परिसर में प्रवेश करने वाले, यथास्थिति, विशेष पुलिस अधिकारी या दुर्व्यापार पुलिस अधिकारी को उसमें पाए गए सभी व्यक्‍तियों को वहां से हटाने का हक होगा ।]","(4) ఉప-సెక్షన్ (1) కింద, ఒక ప్రత్యేక పోలీసు అధికారి లేదా ఒక ప్రాంగణంలోకి ప్రవేశించే పోలీసు అధికారి, కేసులో ఉన్నట్లుగా, అందులో ఉన్న వ్యక్తులందరినీ తొలగించే హక్కు ఉంటుంది."]
["(5) उपधारा (4) के अधीन [व्यक्‍ति] को हटाने के पश्‍चात्, यथास्थिति, विशेष पुलिस अधिकारी या दुर्व्यापार पुलिस अधिकारी उसे तुरन्त समुचित मजिस्ट्रेट के समक्ष पेश करेगा ।","(5) ఉప-సెక్షన్ (4) కింద [వ్యక్తిని] తొలగించిన తరువాత, ప్రత్యేక పోలీసు అధికారి లేదా అక్రమ రవాణా చేసిన పోలీసు అధికారి, కేసు ఉన్న వెంటనే, తగిన మేజిస్ట్రేట్ ముందు అతన్ని హాజరుపరచాలి."]
["[(5क) किसी ऐसे व्यक्‍ति को, जो उपधारा (5) के अधीन किसी मजिस्ट्रेट के समक्ष पेश किया जाता है, ऐसे व्यक्‍ति की आयु का अवधारण करने के प्रयोजनों के लिए या लैंगिक दुरुपयोग के परिणासम्वरूप किन्हीं क्षतियों का पता चलाने के लिए या लैंगिक रूप में संचारित किन्हीं रोगों की विद्यमानता के लिए किसी रजिस्ट्रीकृत चिकित्सा व्यवसायी द्वारा परीक्षा की जाएगी ।","[(5A) అటువంటి వ్యక్తి వయస్సును నిర్ణయించడానికి ఉప-సెక్షన్ (5) కింద మేజిస్ట్రేట్ ముందు హాజరుపరిచిన వ్యక్తి ప్రయోజనాల కోసం లేదా లైంగిక వేధింపుల వలన కలిగే నష్టాలను గుర్తించడం కోసం లేదా లైంగిక సంక్రమణ వ్యాధుల ఉనికి కోసం ఏదైనా వ్యాధుల ఉనికి కోసం రిజిస్టర్డ్ మెడికల్ ప్రాక్టీషనర్ పరీక్ష చేస్తారు."]
["इस उपधारा में, “रजिस्ट्रीकृत चिकित्सा व्यवसायी” का वही अर्थ है जो भारतीय आयुर्विज्ञान परिषद् अधिनियम, 1956 (1956 का 102) में है ।]","ఈ ఉప విభాగంలో, \"రిజిస్టర్డ్ మెడికల్ ప్రాక్టీషనర్\" మెడికల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా యాక్ట్, 1956 (1956 లో 102) లో అదే అర్ధాన్ని కలిగి ఉంది.]"]
["(6) [यथास्थिति, विशेष पुलिस अधिकारी या दुर्व्यापार पुलिस अधिकारी] और तलाशी में भाग लेने या हाजिर होने या साक्षित करने वाले अन्य व्यक्‍ति उस तलाशी के संबंध में या उसके प्रयोजनों के लिए विधिपूर्वक की गई किसी बात के लिए अपने खिलाफ कोई सिविल या दांडिक कार्यवाही किए जाने के भागी नहीं होंगे ।","(6) [ప్రత్యేక పోలీసు అధికారి లేదా అక్రమ రవాణా పోలీసు అధికారి, మరియు ఇతర వ్యక్తి పాల్గొనడం లేదా కనిపించడం లేదా శోధనకు సంబంధించి శోధించడం లేదా అతని ప్రయోజనాల కోసం చట్టబద్ధంగా చేసిన దేనికైనా అతనిపై ఏదైనా సివిల్ లేదా క్రిమినల్. నేరారోపణలలో పాల్గొనకూడదు."]
["[(6क) इस धारा के अधीन तलाशी लेने वाले, यथास्थिति, विशेष पुलिस अधिकारी या दुर्व्यापार पुलिस अधिकारी के साथ कम से कम दो महिला पुलिस अधिकारी होंगे और जहां उपधारा (4) के अधीन हटाई गई किसी स्‍त्री या लड़की से पूछताछ करना अपेक्षित है, वहां ऐसी किसी महिला पुलिस अधिकारी द्वारा किया जाएगा और यदि कोई महिला पुलिस अधिकारी उपलब्ध नहीं है तो पूछताछ किसी मान्यताप्राप्‍त कल्याण संस्था या संगठन की किसी महिला सदस्य की उपस्थिति में ही की जाएगी ।","(6A) ఈ విభాగం కింద, ప్రత్యేక పోలీసు అధికారి లేదా అక్రమ రవాణా పోలీసు అధికారితో కనీసం ఇద్దరు మహిళా పోలీసు అధికారులు ఉండాలి, మరియు కేసు ఉన్నట్లుగా, మరియు ఉప-సెక్షన్ (4) కింద తొలగించబడిన ఒక మహిళ లేదా బాలికను ప్రశ్నించాల్సిన అవసరం ఉంది. , అలాంటి మహిళా పోలీసు అధికారి చేత చేయబడాలి మరియు మహిళా పోలీసు అధికారి అందుబాటులో లేకపోతే, గుర్తింపు పొందిన సంక్షేమ సంస్థ లేదా సంస్థ యొక్క మహిళా సభ్యుడి సమక్షంలో మాత్రమే విచారణ జరుగుతుంది."]
["इस उपधारा और धारा 17क के प्रयोजनों के लिए, “मान्यताप्राप्‍त कल्याण संस्था या संगठन” से ऐसी संस्था या ऐसा संगठन अभिप्रेत है जो राज्य सरकार द्वारा इस निमित्त मान्यताप्राप्‍त है ।]","ఈ ఉప-విభాగం మరియు సెక్షన్ 17A యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, \"గుర్తింపు పొందిన సంక్షేమ సంస్థ లేదా సంస్థ\" అంటే రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ తరపున గుర్తించిన సంఘం లేదా అటువంటి సంస్థ.]"]
["[(7) दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) के उपबंध यावत्शक्य इस धारा के अधीन किसी तलाशी को ऐसे ही लागू होंगे जैसे वे उक्‍त संहिता की धारा 94 के अधीन जारी किए गए किसी वारण्ट के प्राधिकारी के अधीन की गई किसी तलाशी को लागू  होते हैं ।]","[(7) కోడ్ ఆఫ్ క్రిమినల్ ప్రొసీజర్, 1973 (1974 లో 2) లోని నిబంధనలు ఈ విభాగం క్రింద ఏదైనా శోధనకు అవి వర్తిస్తాయి చెప్పిన కోడ్ యొక్క సెక్షన్ 94 కింద జారీ చేయబడిన వారెంట్ యొక్క అధికారం క్రింద నిర్వహించిన ఏదైనా శోధన వర్తిస్తుంది.]"]
["[16. व्यक्‍ति को छुड़ाना—","16. వ్యక్తిని విమోచించడానికి-"]
["(1) जहां पुलिस से प्राप्‍त सूचना या राज्य सरकार द्वारा इस निमित्त प्राधिकृत किसी अन्य व्यक्‍ति से प्राप्‍त सूचना के आधार पर अथवा अन्यथा किसी मजिस्ट्रेट के पास यह विश्‍वास करने का कारण है कि [10][कोई व्यक्‍ति किसी वेश्यागृह में रह रहा है या वेश्यावृत्ति कर रहा है अथवा उससे वेश्यावृत्ति करवाई जा रही है] तो वह ऐसे पुलिस अधिकारी को जो उप-निरीक्षक की पंक्‍ति से नीचे का न हो, यह निदेश दे सकेगा कि वह ऐसे वेश्यागृह में प्रवेश करे और ऐसे [11][व्यक्‍ति] को वहां से हटाए और उसे उसके समक्ष पेश करे ।","(1) అవును, ఈ వ్యక్తి లేదా ఇతర వ్యక్తి నుండి వచ్చిన సమాచారం ఆధారంగా పోలీసుల నుండి లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అందుకున్న సమాచారం, లేకపోతే, ఆ ఇంటిని వ్యభిచారంలో ఉంచుతున్నారనే నమ్మకం ఆ వ్యక్తికి ఉంది. వ్యభిచారం కొనసాగుతోంది లేదా అతని నుండి వ్యభిచారం విచారించబడుతోంది], అప్పుడు అతను అలాంటి పోలీసు అధికారి సబ్-ఇన్స్పెక్టర్కు లోబడి ఉండడు, అతను అలాంటి వేశ్యలోకి ప్రవేశించి అలాంటి [11] [వ్యక్తి] నుండి తొలగించాలని నిర్దేశిస్తాడు. అతను సమస్యను ప్రదర్శించాడు."]
["(2) पुलिस अधिकारी [व्यक्‍ति] को हटाने के पश्‍चात् उसे तुरन्त उस मजिस्ट्रेट के समक्ष पेश करेगा जिसने आदेश किया था ।","(2) [అధికారి] ను తొలగించిన తరువాత, పోలీసు అధికారి అతనిని ఆదేశించిన మేజిస్ట్రేట్ ముందు హాజరుపరచాలి."]
["17. धारा 15 के अधीन हटाए गए या धारा 16 के अधीन छुड़ाए गए व्यक्‍तियों की अन्तःकालीन अभिरक्षा—","17. సెక్షన్ 15 కింద తొలగించబడిన లేదా సెక్షన్ 16 కింద రక్షించబడిన వ్యక్తుల మధ్యంతర కస్టడీ-"]
["(1) जब धारा 15 की उपधारा (4) के अधीन किसी [व्यक्‍ति] को हटाने वाला कोई विशेष पुलिस अधिकारी या धारा 16 की उपधारा (1) के अधीन किसी [व्यक्‍ति] को छुड़ाने वाला कोई पुलिस अधिकारी धारा 15 की उपधारा (5) की अपेक्षानुसार समुचित मजिस्ट्रेट के समक्ष या धारा 16 की उपधारा (2) के अधीन आदेश करने वाले मजिस्ट्रेट के समक्ष पेश करने में किसी कारणवश असमर्थ है तब वह उसे तुरन्त किसी भी वर्ग के निकटतम मजिस्ट्रेट के समक्ष पेश करेगा जो ऐसे आदेश पारित करेगा जो वह उसकी तब तक सुरक्षित अभिरक्षा के लिए उचित समझता है जब तक कि वह, यथास्थिति, समुचित मजिस्ट्रेट का आदेश करने वाले मजिस्ट्रेट के समक्ष पेश नहीं किया जाता :","(1) సెక్షన్ 15 లోని సబ్ సెక్షన్ (4) కింద ఒక ప్రత్యేక పోలీసు అధికారి ఒక వ్యక్తిని తొలగించినప్పుడు లేదా సెక్షన్ 16 లోని సబ్ సెక్షన్ (1) కింద [వ్యక్తిని] రక్షించే పోలీసు అధికారి, సెక్షన్ 15 లోని సబ్ సెక్షన్ (5) ) తగిన కారణంతో తగిన మేజిస్ట్రేట్ ముందు లేదా సెక్షన్ 16 లోని సబ్ సెక్షన్ (2) కింద మేజిస్ట్రేట్ ముందు హాజరుకావడం సాధ్యం కాదు, అప్పుడు అతను దానిని వెంటనే ఏ తరగతిలోని సమీప మేజిస్ట్రేట్కు సమర్పిస్తాడు అతను మేజిస్ట్రేట్ ముందు హాజరుకావడం వరకు, తన న్యాయాధికారిని ఆదేశిస్తాడు, తగిన మేజిస్ట్రేట్‌ను ఆదేశిస్తాడు."]
["परन्तु ऐसे किसी [व्यक्‍ति] को,—","కానీ అలాంటి [వ్యక్తికి], -"]
["(i) इस उपधारा के अधीन आदेश की तारीख से दस दिन से अधिक की अवधि के लिए इस उपधारा के अधीन अभिरक्षा मे निरुद्ध नहीं किया जाएगा ; या","(i) ఈ ఉప-సెక్షన్ కింద ఆర్డర్ తేదీ నుండి పది రోజులు మించని కాలానికి ఈ ఉప-సెక్షన్ కింద నిర్బంధంలో ఉండకూడదు; లేదా"]
["(ii) किसी ऐसे व्यक्‍ति को नहीं लौटाया जाएगा या उसको अभिरक्षा में नहीं रखा जाएगा जो उस पर अपहानिकर असर डाल सकता है ।","(ii) అలాంటి వ్యక్తిని తిరిగి ఇవ్వకూడదు లేదా అతన్ని అదుపులో ఉంచలేరు, అది అతనిపై హానికరమైన ప్రభావాన్ని చూపుతుంది."]
["(2) जब [व्यक्‍ति] धारा 15 की उपधारा (5) के अधीन समुचित मजिस्ट्रेट के समक्ष या धारा 16 की उपधारा (2) के अधीन मजिस्ट्रेट के समक्ष पेश किया जाता है तब वह उसको सुनवाई का अवसर देने के पश्‍चात्, धारा 16 की उपधारा (1) के अधीन प्राप्‍त सूचना के सही होने के बारे में, [व्यक्‍ति] की आयु, चरित्र और पूर्ववृत्त के बारे में तथा उसकी सुपुर्दगी के लिए उसके माता-पिता, संरक्षक अथवा पति की उपयुक्‍तता और यदि उसे घर भेजा जाता है तो उस असर की प्रकृति के बारे में, जो वहां की परिस्थितियों से उस पर पड़ सकता है, जांच कराएगा और इस प्रयोजन के लिए वहां अपराधी परिवीक्षा अधिनियम, 1958 (1958 का 20) के अधीन नियुक्‍त परिवीक्षा अधिकारी को यह निर्देश दे सकेगा कि वह उक्‍त परिस्थितियों की तथा [व्यक्‍ति] के व्यक्‍तित्व और उसी पुनर्वासन की संभाव्यताओं के बारे में जांच करे ।","(2) సెక్షన్ 15 లోని సబ్ సెక్షన్ (5) లోని సెక్షన్ 15 కింద సమాజంలోని సబ్ సెక్షన్ (లు)(2) విషయం ప్రవేశపెట్టిన క్రమం ప్రకారం, ఆ విభాగం, ఉప-విభాగం 16 విన్న అవకాశాన్ని ఇచ్చిన తరువాత.(1) వయస్సు, పాత్ర మరియు పూర్వీకుల గురించి మరియు ఆ తల్లిదండ్రులు, సంరక్షకులు లేదా భర్త యొక్క డెలివరీ కోసం [వ్యక్తి] విషయం కింద అందుకున్న సమాచారం యొక్క ఖచ్చితత్వానికి సంబంధించి.అతన్ని ఇంటికి పంపితే, ఆ ప్రభావం యొక్క స్వభావం గురించి, అక్కడి పరిస్థితుల ద్వారా అతనికి అధికారం లభిస్తుంది,అతను అక్కడ అందించాలి మరియు ఈ ప్రయోజనం కోసం, క్రిమినల్ ప్రొబేషన్ యాక్ట్, 1958 (1958, 20) ప్రకారం, నియమించబడిన ప్రొబేషన్ ఆఫీసర్ ఈ సూచనను వ్యక్తికి మరియు వ్యక్తికి ఒకే పరిస్థితులలో మరియు అదే పరిస్థితులలో ఇవ్వాలి."]
["(3) मजिस्ट्रेट उस समय जब उपधारा (2) के अधीन मामले की जांच की जाती है, ऐसे आदेश पारित कर सकेगा जो वह [व्यक्‍ति] की सुरक्षित अभिरक्षा के लिए उचित समझे :","(3) మేజిస్ట్రేట్, ఈ విషయాన్ని ఉప-సెక్షన్ (2) కింద పరిశీలించిన సమయంలో, [వ్యక్తి] యొక్క సురక్షితమైన కస్టడీకి తగినట్లుగా భావించినట్లు ఉత్తర్వు ఇవ్వవచ్చు:"]
["[परन्तु जहां धारा 16 के अधीन छुड़ाया गया कोई व्यक्‍ति बालक या अवयस्क है, वहां मजिस्ट्रेट ऐसे बालक या अवयस्क को बालकों की सुरक्षित अभिरक्षा के लिए किसी राज्य में तत्समय प्रवृत्त किसी बालक अधिनियम के अधीन स्थापित या मान्यताप्राप्‍त किसी संस्था में रखने के लिए स्वतंत्र होगा :","[కానీ సెక్షన్ 16 కింద రక్షించబడిన వ్యక్తి పిల్లవాడు లేదా మైనర్ అయినట్లయితే, పిల్లలను సురక్షితంగా కస్టడీ కోసం ఒక రాష్ట్రంలో అమలులో ఉన్న సమయానికి పిల్లల చట్టం క్రింద స్థాపించబడిన లేదా గుర్తించబడిన సంస్థలో అటువంటి పిల్లవాడిని లేదా మైనర్‌ను ఉంచడానికి మేజిస్ట్రేట్ స్వేచ్ఛగా ఉండాలి. :"]
["परन्तु यह और कि], किसी[व्यक्‍ति] को ऐसे आदेश की तारीख से तीन सप्‍ताह से अधिक की अवधि के लिए इस प्रयोजनार्थ अभिरक्षा में नहीं रखा जाएगा और किसी [व्यक्‍ति] को ऐसे किसी व्यक्‍ति की अभिरक्षा में नहीं रखा जाएगा जिससे उस पर अपहानिकर असर पड़ने की संभावना है ।","అటువంటి ఉత్తర్వు తేదీ నుండి మూడు వారాలకు మించని కాలానికి ఈ [ఏ వ్యక్తిని] అదుపులో ఉంచరాదు మరియు హాని కలిగించే ఏ వ్యక్తినైనా [వ్యక్తి] అదుపులో ఉంచకూడదు. ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది."]
["(4) जहां मजिस्ट्रेट का उपधारा (2) में यथा अपेक्षित जांच करने के पश्‍चात् समाधान हो जाता है—","(4) ఉప విభాగం (2) లో అవసరమైన విధంగా విచారణ జరిపిన తరువాత మేజిస్ట్రేట్ పరిష్కరించబడిన చోట -"]
["(क) कि प्राप्‍त सूचना सही है ; और","(కె) అందుకున్న సమాచారం సరైనదని; మరియు"]
["(ख) कि उसकी देखरेख और संरक्षण की आवश्यकता है, तो वह उपधारा (5) के उपबन्धों के अधीन रहते हुए यह आदेश जारी कर सकेगा कि ऐसे [व्यक्‍ति] को एक वर्ष से अन्यून और तीन वर्ष से अनधिक की ऐसी अवधि के लिए जो आदेश में विनिर्दिष्‍ट की जाए, किसी संरक्षागृह या ऐसी अन्य अभिरक्षा में निरुद्ध रखा जाए जो वह लेखबद्ध किए जाने वाले कारणों के उपयुक्‍त समझे :","((బి) తన పర్యవేక్షణ మరియు రక్షణ అవసరమని, అతను ఉప-సెక్షన్ (5) యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, అటువంటి [వ్యక్తి] ఒక సంవత్సరం విజయవంతం కాదని మరియు అలాంటి కాలానికి మూడు సంవత్సరాలు మించరాదని ఒక ఉత్తర్వు జారీ చేయవచ్చు. ఆర్డర్లో పేర్కొనబడినది, ఒక గార్డు హౌస్ లేదా ఇతర అదుపులో నిర్బంధించబడాలి, ఇది రికార్డ్ చేయవలసిన కారణాలకు సరిపోతుందని భావిస్తుంది:"]
["परन्तु ऐसी अभिरक्षा ऐसे धार्मिक संम्‍प्रदाय के व्यक्‍ति या व्यक्‍तियों के निकाय की नहीं होगी जो 1[व्यक्‍ति] के धार्मिक मत से भिन्न धार्मिक मत के हैं और उन व्यक्‍तियों से जिनकी अभिरक्षा में [व्यक्‍ति] सुपुर्द किया जाएगा जिनके अंतर्गत संरक्षागृह के भारसाधक व्यक्‍ति भी हैं, ऐसा बंधपत्र निष्पादित करने की अपेक्षा की जा सकेगी जिसमें जहां आवश्यक और साध्य हो वहां 1[व्यक्‍ति] की समुचित देखरेख, संरक्षकता, शिक्षा, प्रशिक्षण और चिकित्सीय और मनश्‍चिकित्सीय उपचार तथा न्यायालय द्वारा नियुक्‍त किसी व्यक्‍ति द्वारा पर्यवेक्षण से सम्बन्धित निदेशों पर आधारित वचनबंध होंगे, जो तीन वर्ष से अनधिक की अवधि के लिए प्रवृत्त होंगे ।","కానీ అలాంటి సంయమనం అటువంటి మత సమాజానికి చెందిన వ్యక్తి లేదా వ్యక్తి కాదు. 1 [వ్యక్తి] మతం నుండి భిన్నమైన మతం మరియు ఆ వ్యక్తులు ఆ వ్యక్తి అదుపులో ఉన్న [వ్యక్తికి] అప్పగించబడతారు.అటువంటి బంధాన్ని అమలు చేయవలసి ఉంటుంది, ఇది అవసరం మరియు అవును, అది ఆచరణ సాధ్యమయ్యే చోట, 1 [వ్యక్తి] సమాజానికి, రక్షణ, రక్షణ,వైద్య మరియు మానసిక ఉప జిల్లా మరియు న్యాయస్థానం నియమించిన వ్యక్తి విద్య, శిక్షణ, శిక్షణ మరియు పర్యవేక్షణకు సంబంధించిన సూచనల ఆధారంగా మూడేళ్ళకు మించని కాలం ఉంటుంది."]
["(5) उपधारा (2) के अधीन अपने कृत्यों का निर्वहन करने में मजिस्ट्रेट अपनी सहायता के लिए पांच प्रतिष्‍ठित व्यक्‍तियों का एक पैनल समन करेगा जिसमें जहां कहीं साध्य हो तीन स्‍त्रियां होंगी, और इस प्रयोजन के लिए 1[व्यक्‍तियों] के अनैतिक व्यापार के दमन के क्षेत्र में अनुभवी सामाजिक कल्याण कार्यकर्ताओं की, विशिष्‍टत: महिला सामाजिक कल्याण कार्यकर्ताओं की एक सूची रख सकेगा ।",".(5) ఉప-సెక్షన్ (2) కింద మేజిస్ట్రేట్ తన విధులను నిర్వర్తించడంలో సహాయపడటానికి, ఐదుగురు విశిష్ట వ్యక్తుల బృందం ముగ్గురు మహిళలను ఆచరణలో ఉన్న చోట పిలుస్తుంది. మరియు ఈ ప్రయోజనం కోసం అనైతిక వ్యాపారం యొక్క 1 [వ్యక్తులు] డామన్ ప్రాంతంలో అనుభవజ్ఞులైన సాంఘిక సంక్షేమ కార్మికుల జాబితాను ఉంచండి, ప్రత్యేకంగా మహిళా సాంఘిక సంక్షేమ కార్యకర్తలు యొక్క జాబితాను ఉంచగలడు."]
["(6) उपधारा (4) के अधीन किए गए आदेश के विरुद्ध अपील सेशन न्यायालय में होगी जिसका ऐसी अपील पर विनिश्‍चय अंतिम होगा ।]","(6) ఉప-సెక్షన్ (4) కింద చేసిన ఉత్తర్వులకు వ్యతిరేకంగా అప్పీల్ సెషన్స్ కోర్టులో ఉండాలి, అలాంటి అప్పీల్‌పై నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది.]"]
["[17क. धारा 16 के अधीन छुड़ाए गए व्यक्‍तियों को माता-पिता या संरक्षकों के अधीन रखने के पूर्व पालन की जाने वाली शर्तें—","[17 ఎ. రక్షించబడిన వ్యక్తులను సెక్షన్ 16 కింద తల్లిదండ్రులు లేదా సంరక్షకుల క్రింద ఉంచడానికి ముందు పాటించాల్సిన షరతులు-"]
["धारा 17 की उपधारा (2) में किसी बात के होते हुए भी, धारा 17 के अधीन जांच करने वाला मजिस्ट्रेट धारा 16 के अधीन छुड़ाए गए किसी व्‍यक्‍ति को माता-पिता, संरक्षक या पति के हवाले किए जाने के लिए आदेश पारित करने के  पूर्व माता-पिता, संरक्षक या पति की ऐसे व्यक्‍ति को रखने की सामर्थ्य या असलीपन के बारे में किसी मान्यताप्राप्‍त कल्याण संस्था या संगठन द्वारा अन्वेषण करवा कर अपना समाधान कर सकेगा ।]","సెక్షన్ 17 లోని సబ్ సెక్షన్ (2) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, సెక్షన్ 17 కింద దర్యాప్తు మేజిస్ట్రేట్, ఒక వ్యక్తిని అప్పగించాలని ఒక ఉత్తర్వు జారీ చేయడానికి ముందు, సెక్షన్ 16 కింద తల్లిదండ్రులు, సంరక్షకుడు లేదా భర్తను రక్షించారు తల్లిదండ్రులు, సంరక్షకుడు లేదా భర్త గుర్తింపు పొందిన సంక్షేమ సంస్థ లేదా సంస్థ ద్వారా అలాంటి వ్యక్తిని పట్టుకునే బలం లేదా యథార్థతను పరిశోధించి నిర్ధారించగలుగుతారు.]"]
["18. वेश्यागृह को बन्द करना और परिसरों से अपराधियों की बेदखली—","18. వేశ్యగృహా లను మూసివేయడం మరియు నేరస్థులను ప్రాంగణం నుండి తొలగించడం-"]
["(1) कोई मजिस्ट्रेट पुलिस से या अन्यथा यह इत्तिला मिलने पर कि धारा 7 की उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट किसी सार्वजिनिक स्थान से [12][दो सौ मीटर] की दूरी के अन्दर किसी घर, कमरे, स्थान या उसके किसी प्रभाग को किसी व्यक्‍ति द्वारा वेश्यागृह के रूप में चलाया जा रहा है या प्रयुक्‍त किया जा रहा है अथवा वेश्याओं द्वारा अपने व्यापार चलाने के लिए प्रयुक्‍त किया जा रहा है ऐसे घर, कमरे, स्थान या प्रभाग के स्वामी, पट्टाकर्ता या भूस्वामी अथवा स्वामी, पट्टाकर्ता या भूस्वामी के अभिकर्ता को या ऐसे घर, कमरे, स्थान या प्रभाग के पट्टेदार, अधिभोगी या किसी अन्य भारसाधक व्यक्‍ति को सूचना दे सकेगा कि वह सूचना की प्राप्‍ति के सात दिन के अन्दर कारण दर्शित करे कि उसे उसके अनुचित उपयोग के कारण कुर्क क्यों न कर दिया जाए ; और यदि सम्बन्धित व्यक्‍ति को सुनने के पश्‍चात् मजिस्ट्रेट का समाधान हो जाता है कि उस, घर, कमरे, स्थान या प्रभाग का प्रयोग वेश्यागृह के रूप में या वेश्यावृत्ति चलाने के लिए किया जा रहा है तो वह मजिस्ट्रेट ऐसा आदेश पारित कर सकेगा—","(1) ఏదైనా మేజిస్ట్రేట్ పోలీసుల నుండి లేదా వేరే ఈ నోటీసు అందిన తరువాత లేదా సెక్షన్ 7 లోని ఉప-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న బహిరంగ ప్రదేశం నుండి [12] [రెండు వందల మీటర్లు] దూరంలో ఉన్న ఒక వ్యక్తి ఒక ఇల్లు, గది, ప్రదేశం లేదా దాని యొక్క ఏదైనా విభాగాన్ని వేశ్య గృహాన్ని నడుపుతున్నాడు లేదా ఉపయోగిస్తున్న అటువంటి ఇల్లు, గది, స్థలం లేదా విభజన యొక్క యజమాని, అద్దెదారు లేదా భూస్వామి లేదా యజమాని, సమాచారాన్ని స్వీకరించడానికి భూస్వామి యొక్క అద్దెదారు లేదా ఏజెంట్‌కు"]
["(क) जिसमें यह निदेश होगा कि उस आदेश को पारित करने के सात दिन के अन्दर उस घर, कमरे, स्थान या प्रभाग से अधिभोगी को बेदखल कर दिया जाए ; और","(కె) ఆ ఉత్తర్వు జారీ అయిన ఏడు రోజులలో ఆ ఇంటిని, గదిని, స్థలాన్ని లేదా విభజన నుండి ఆక్రమణదారుని తొలగించాలని ఆదేశించడం; మరియు"]
["(ख) जिसमें यह निदेश होगा कि उस आदेश के पारित करने के ठीक पश्‍चात् के एक वर्ष, की कालावधि के दौरान [या किसी ऐसे मामले में जहां धारा 15 के अधीन किसी तलाशी के दौरान कोई बालक या अवयस्क उस घर, कमरे, स्थान या प्रभाग में पाया गया है, वहां तीन वर्ष की कालावधि के दौरान] उसे पट्टे पर देने से पूर्व स्वामी, पट्टाकर्ता या भूस्वामी अथवा स्वामी, पट्टाकर्ता या भूस्वामी का अभिकर्ता मजिस्ट्रेट का पूर्व आनुमोदन अभिप्राप्‍त करेगा :","((బి) ఒక సంవత్సరం వ్యవధిలో, ఆ ఉత్తర్వు జారీ అయిన వెంటనే [లేదా సెక్షన్ 15 కింద ఏదైనా శోధన సమయంలో, ఏదైనా పిల్లవాడు లేదా మైనర్, ఆ ఇల్లు, గది, ప్రదేశం లేదా డివిజన్ అక్కడ మూడు సంవత్సరాల కాలంలో] యజమాని, అద్దెదారు లేదా భూస్వామి లేదా యజమాని, అద్దెదారు లేదా భూస్వామి యొక్క ఏజెంట్ లీజుకు ఇవ్వడానికి ముందు, మేజిస్ట్రేట్ యొక్క ముందస్తు అనుమతి పొందాలి:"]
["परन्तु यदि मजिस्ट्रेट को पता चलता है कि स्वामी, पट्टाकर्ता या भूस्वामी तथा स्वामी, पट्टाकर्ता या भूस्वामी का अभिकर्ता भी उस घर, कमरे, स्थान या प्रभाग के अनुचित उपयोग से अनभिज्ञ था तो वह उसे स्वामी, पट्टाकर्ता या भूस्वामी अथवा स्वामी, पट्टाकर्ता या भूस्वामी के अभिकर्ता को इस निदेश के साथ प्रत्यावर्तित करा सकेगा कि उस घर, कमरे, स्थान या प्रभाग को उस व्यक्‍ति को या उसके फायदे के लिए जो उसमें अनुचित उपयोग करने दे रहा था पट्टे पर नहीं दिया जाएगा या अन्यथा उसके कब्जे में नहीं  दिया जाएगा ।","యజమాని, అద్దెదారు లేదా భూస్వామి మరియు యజమాని, అద్దెదారు లేదా భూస్వామి యొక్క ఏజెంట్ కూడా ఆ ఇల్లు, గది, స్థలం లేదా విభజన యొక్క సరికాని ఉపయోగం గురించి తెలియదని మేజిస్ట్రేట్ కనుగొంటే, అతన్ని యజమాని, అద్దెదారు లేదా భూస్వామి లేదా యజమాని, అద్దెదారు లేదా భూస్వామి అని పిలుస్తారు ఇల్లు, గది, స్థలం లేదా విభజనను లీజుకు తీసుకోరాదు లేదా వ్యక్తికి అతని వద్ద లేదా అతన్ని సక్రమంగా ఉపయోగించటానికి అనుమతించే వ్యక్తి యొక్క ప్రయోజనం కోసం ఏజెంట్కు తిరిగి పంపవచ్చు."]
["(2) धारा 3 या धारा 7 के अधीन किसी अपराध से किसी व्यक्‍ति को सिद्धदोष करने वाला न्यायालय उपधारा (1) के अधीन आदेश, उस उपधारा में यथा अपेक्षित कारण दर्शित करने के लिए ऐसे व्यक्‍ति को अतिरिक्‍त सूचना दिए बिना, पारित कर सकेगा ।","(2) సెక్షన్ 3 లేదా సెక్షన్ 7 కింద నేరం చేసిన వ్యక్తిని దోషిగా తేల్చే న్యాయస్థానం ఉప-సెక్షన్ (1) కింద ఒక ఉత్తర్వును ఇవ్వవచ్చు, ఆ ఉప విభాగంలో అవసరమైన కారణాన్ని చూపించినందుకు అలాంటి వ్యక్తికి అదనపు నోటీసు ఇవ్వకుండా."]
["(3) उपधारा (1) या उपधारा (2) के अधीन मजिस्ट्रेट या न्यायालय द्वारा पारित आदेश अपील के अध्यधीन नहीं होंगे और किसी सिविल या दाण्डिक न्यायालय के आदेश से रोके या अपास्त नहीं किए जाएंगे तथा उक्‍त आदेश [यथास्थिति, एक वर्ष या तीन वर्ष की समाप्‍ति] के पश्‍चात् विधिमान्य न रहेंगे :","(3) సబ్ సెక్షన్ (1) లేదా సబ్ సెక్షన్ (2) కింద మేజిస్ట్రేట్ లేదా కోర్టు జారీ చేసిన ఉత్తర్వు అప్పీల్‌కు లోబడి ఉండదు.మరియు ఏదైనా సివిల్ లేదా క్రిమినల్ కోర్టు ఆదేశాల ప్రకారం నిలిపివేయబడదు లేదా పక్కన పెట్టకూడదు మరియు పై క్రమం  [కేసు ఒక సంవత్సరం లేదా మూడు సంవత్సరాలు ముగిసిన]ఆ తర్వాత ఉత్తర్వు చెల్లుబాటులో ఉండదు:"]
["परन्तु जहां धारा 3 या धारा 7 के अधीन कोई दोषसिद्धि इस आधार पर अपील पर अपास्त कर दी जाती है कि ऐसा घर, कमरा, स्थान या उसका कोई प्रभाग वेश्यागृह के रूप में चलाया या प्रयुक्‍त नहीं किया जा रहा है अथवा वेश्याओं द्वारा अपने व्यापार चलाने के लिए प्रयुक्‍त नहीं किया जा रहा है वहां उपधारा (1) के अधीन विचारण न्यायालय द्वारा पारित कोई आदेश भी अपास्त कर दिया जाएगा ।"," కానీ సెక్షన్ 3 లేదా సెక్షన్ 7 కింద ఏదైనా నమ్మకం ఉన్నట్లయితే, అలాంటి ఇల్లు, గది, స్థలం లేదా దానిలోని ఏ విభాగాన్ని నడపడం లేదా వేశ్యగా ఉపయోగించడం లేదా వారి వ్యాపారం నడుపుతున్న వేశ్యలు ఉపయోగించడం లేదు. ట్రయల్ కోర్టు ఉప-సెక్షన్ (1) కింద జారీ చేసిన ఏదైనా ఉత్తర్వును ఉపయోగించని చోట కూడా పక్కన పెట్టాలి."]
["(4) तत्समय प्रवृत्त किसी अन्य विधि में किसी बात के होते हुए भी, जब कोई मजिस्ट्रेट उपधारा (1) के अधीन कोई आदेश पारित करता है अथवा कोई न्यायालय उपधारा (2) के अधीन कोई आदेश पारित करता है तब कोई ऐसा पट्टा या करार जिसके अधीन वह घर, कमरे, स्थान या प्रभाग उस समय अधिभोग में है, शून्य और अप्रवर्तनशील हो जाएगा ।","(4) ప్రస్తుతానికి మరే ఇతర చట్టంలోనైనా, మేజిస్ట్రేట్ ఉప-సెక్షన్ (1) లేదా ఉప-సెక్షన్ కోర్టు కింద ఉత్తర్వులు జారీ చేసినప్పుడు.(2) ఒక ఉత్తర్వు జారీ అయినప్పుడు, ఆ ఇల్లు, గది, స్థలం లేదా విభజన ప్రస్తుతం ఆక్రమణలో ఉన్న ఏదైనా లీజు లేదా ఒప్పందం, ఆ ఇల్లు, గది, స్థలం లేదా విభజన ప్రస్తుతం ఆక్రమణలో ఉంది, అది శూన్యమైనది మరియు మారదు."]
["(5) जब कोई स्वामी, पट्टाकर्ता या भूस्वामी अथवा ऐसे स्वामी, पट्टाकर्ता या भूस्वामी का अभिकर्ता उपधारा (1) के खण्ड (ख) के अधीन दिए गए किसी निदेश का पालन करने में असफल होगा तब वह जुर्माने से, जो पांच सौ रुपए तक का हो सकेगा, दण्डनीय होगा, अथवा जब वह उस उपधारा के परन्तुक के अधीन आदेश का पालन करने में असफल होगा तब यह समझा जाएगा कि उसने, यथास्थिति, धारा 3 की उपधारा (2) के खण्ड (ख) या धारा 7 की उपधारा (2) के खण्ड (ग) के अधीन अपराध किया है और वह तद्नुकूल दण्डित किया जाएगा ।","(5) యజమాని, లీజు లేదా భూస్వామి లేదా అటువంటి యజమాని, లీజు లేదా భూస్వామి ఉప-సెక్షన్ (1) లోని ఉప-సెక్షన్ (1) కింద ఇచ్చిన ఏ దిశను పాటించలేకపోతే, అతను డబ్బు చెల్లించడు. ఉండండి.ఇది శిక్షార్హమైనది, శిక్షార్హమైనది, లేదా ఆ ఉప-విభాగం కింద కాని ఉప-విభాగం క్రింద ఉన్న క్రమాన్ని పాటించడంలో విఫలమైతే, అది ఇవ్వబడుతుంది.సెక్షన్ 3 ఎ సబ్ సెక్షన్ (2) లేదా సెక్షన్ (2) లేదా సెక్షన్ 7 (2) కింద నేరం జరిగింది మరియు తదనుగుణంగా శిక్షించబడుతుంది."]
["[19. संरक्षा गृह में रखे जाने या न्यायालय द्वारा देख-रेख और संरक्षण प्रदान करने के लिए आवेदन—","[19. దరఖాస్తును భద్రతా గృహంలో ఉంచాలి లేదా నిర్వహణ మరియు రక్షణ కోసం కోర్టు అందించాలి-"]
["(1) कोई [व्यक्‍ति] जो वेश्यावृत्ति कर रहा है या जिससे वेश्‍यावृत्ति करवाई जा रही है, उस मजिस्ट्रेट को जिसकी अधिकारिता की स्थानीय सीमाओं के अन्दर वह वेश्‍यावृत्ति कर रहा है या उससे वेश्यावृत्ति करवाई जा रही है, इस आदेश के लिए आवेदन कर सकेगा कि—","(1) వ్యభిచారం చేస్తున్న లేదా వ్యభిచారం చేయబడుతున్న ఎవరైనా [వ్యక్తి] ఆ పరిధిలోని  ఒక న్యాయాధికారికి ఈ ఉత్తర్వు కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు."]
["(क) उसे संरक्षागृह में रख दिया जाए, या","(కె) దానిని సంరక్షణాలయంలో ఉంచండి, లేదా"]
["(ख) न्यायालय द्वारा उसकी देख-रेख और उसका संरक्षण उपधारा (3) में विनिर्दिष्‍ट रीति से किया जाए ।","(బి) కోర్టు ఉప విభాగం అతని పర్యవేక్షణ మరియు రక్షణ (3) లో పేర్కొన్న పద్ధతిలో కోర్టు దానిని నిర్వహించి సంరక్షించాలి"]
["(2) मजिस्ट्रेट उपधारा (3) के अधीन कोई जांच लम्बित रहने तक यह निदेश दे सकेगा कि [व्यक्‍ति] को ऐसी अभिरक्षा में रखा जाए जो वह मामले की परिस्थितियों को ध्यान में रखते हुए उचित समझे ।","2) కేసు యొక్క పరిస్థితులను పరిగణనలోకి తీసుకొని, ఉప-సెక్షన్ (3) కింద ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా [వ్యక్తి] తగినట్లుగా భావించే కస్టడీలో ఉంచాలని దర్యాప్తు పెండింగ్‌లో ఉండాలని మేజిస్ట్రేట్ ఆదేశించవచ్చు."]
["(3) यदि मजिस्ट्रेट का समाधान, आवेदक को सुनने और ऐसी जांच करने के पश्‍चात्, जो वह आवश्यक समझता है, और जिसके अन्तर्गत अपराधी परिवीक्षा अधिनियम, 1958 (1958 का 20) के अधीन नियुक्‍त किसी परिवीक्षा अधिकारी द्वारा आवेदक के व्यक्‍तित्व, घर की परिस्थितियों और पुनर्वासन की संभावनाओं के बारे में जांच भी है, हो जाता है कि इस धारा के अधीन आदेश किया जाना चाहिए तो वह लेखबद्ध किए जाने वाले कारणों से यह आदेश करेगा कि आवेदक को,—","(3) మేజిస్ట్రేట్ పరిష్కరించబడితే, దరఖాస్తుదారుని విన్న తరువాత మరియు అతను అవసరమని భావించిన విచారణ చేసిన తరువాత, మరియు క్రిమినల్ ప్రొబేషన్ యాక్ట్, 1958 (1958 లో 20) కింద నియమించబడిన ప్రొబెషన్ ఆఫీసర్ చేత దరఖాస్తుదారుడి వ్యక్తిత్వం, ఇల్లు. పరిస్థితులు మరియు పునరావాసం యొక్క అవకాశాలపై కూడా విచారణ ఉంది, ఈ విభాగం కింద ఒక ఉత్తర్వు ఇవ్వవలసి వస్తే, అప్పుడు నమోదు చేయవలసిన కారణాల వల్ల, దరఖాస్తుదారుడు, -"]
["(i) किसी संरक्षागृह में, या","(i) సంరక్షణాలయంలో, లేదా"]
["(ii) किसी सुधार संस्था में, या","(ii) దిద్దుబాటు సంస్థలో, లేదా"]
["(iii) मजिस्ट्रेट द्वारा नियुक्‍त किसी व्यक्‍ति के पर्यवेक्षण के अधीन, ऐसी अवधि के लिए जो आदेश में विनिर्दिष्‍ट की जाए, रखा जाए ।]","(iii) మేజిస్ట్రేట్ నియమించిన వ్యక్తి పర్యవేక్షణకు లోబడి, ఆర్డర్‌లో పేర్కొన్న కాలానికి.]"]
["20. वेश्या का किसी स्थान से हटाया जाना—","20. ఏదో ఒక ప్రదేశం నుండి వేశ్యను తొలగించడం-"]
["(1) कोई मजिस्ट्रेट यह इत्तिला मिलने पर कि उसकी अधिकारिता की स्थानीय सीमाओं के अन्दर किसी स्थान में रहने वाला या प्रायः जाने वाला कोई [व्यक्‍ति] वेश्या है, प्राप्‍त इत्तिला का सार अभिलिखित कर सकेगा और ऐसे [व्यक्‍ति] को उससे यह अपेक्षा करते हुए सूचना दे सकेगा कि वह मजिस्ट्रेट के समक्ष हाजिर हो और कारण दर्शित करे कि उससे अपने आप को उस स्थान से हटाने की अपेक्षा और उसमें पुनः प्रवेश करने से प्रतिषिद्ध क्यों न किया जाए ।","(1) ఏదైనా న్యాయాధికారి, తన అధికార పరిధిలోని స్థానిక పరిమితుల్లో ఒక వ్యక్తి నివసిస్తున్నాడని లేదా తరచూ ఒక ప్రదేశానికి వెళుతున్నాడని నోటీసు అందుకున్న తరువాత, నోటీసు యొక్క నోటీసు యొక్క సారాన్ని రికార్డ్ చేయవచ్చు మరియు అలాంటి [వ్యక్తి] అతని నుండి ఆశించాలి. అతను మేజిస్ట్రేట్ ముందు హాజరు కావాలని నోటీసు ఇవ్వగలడు మరియు తనను ఆ స్థలం నుండి తొలగించాల్సిన అవసరం లేదని మరియు దానిని తిరిగి ప్రవేశించకుండా నిషేధించాల్సిన కారణాన్ని చూపించగలడు."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन दी गई प्रत्येक सूचना के साथ पूर्वोक्‍त अभिलेख की एक प्रति होगी और वह प्रति सूचना के साथ उस व्यक्‍ति पर तामील की जाएगी जिसके खिलाफ सूचना जारी की जाती है ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) కింద ఇచ్చిన ప్రతి నోటీసుతో పాటు పైన పేర్కొన్న రికార్డు యొక్క కాపీతో పాటు, ఆ కాపీని సమాచారం జారీ చేసిన వ్యక్తికి వ్యతిరేకంగా నోటీసుతో అందించబడుతుంది."]
["(3) मजिस्ट्रेट, उपधारा (2) में निर्दिष्‍ट सूचना की तामिल के पश्‍चात्, प्राप्‍त सूचना की सच्‍चाई की जांच करने के लिए अग्रसर होगा, और [व्यक्‍ति] को साक्ष्य पेश करने का अवसर देने के पश्‍चात् ऐसा अतिरिक्‍त साक्ष्य लेगा जैसा वह ठीक समझता है और यदि ऐसी जांच पर उसे यह प्रतीत होता कि ऐसा 1[व्यक्‍ति] वेश्या है और साधारण जनता के हित में यह आवश्यक है कि ऐसे [व्यक्‍ति] से अपने आप को वहां से हटा लेने की अपेक्षा की जाए और उसे वहां पुनः प्रवेश करने से प्रतिषिद्ध किया जाए तो मजिस्ट्रेट लिखित आदेश द्वारा, जो उसमें विनिर्दिष्‍ट रीति से उस 1[व्यक्‍ति] को संसूचित किया जाएगा, उससे अपेक्षा करेगा कि वह ऐसी तारीख के पश्‍चात् (जो आदेश में विनिर्दिष्‍ट होगी) जो आदेश की तारीख से सात दिन से कम की न होगी अपने आप को उस स्थान से ऐसे किसी स्थान को जो चाहे उसकी अधिकारिता की स्थानीय सीमाओं के अन्दर हो या बात ऐसे मार्ग या मार्गों से और ऐसे समय के अन्दर जो आदेश में विनिर्दिष्‍ट हो हटा ले तथा उसे ऐसे स्थान पर अधिकारिता रखने वाले मजिस्ट्रेट की लिखित अनुज्ञा के बिना उस स्थान में पुनःप्रवेश करने से प्रतिषिद्ध भी कर सकेगा ।","3) మేజిస్ట్రేట్, ఉప-సెక్షన్ (2) లో పేర్కొన్న సమాచారాన్ని అందించిన తరువాత, అందుకున్న సమాచారం యొక్క సత్యాన్ని పరిశీలించడానికి ముందుకు సాగాలి మరియు సాక్ష్యాలను సమర్పించడానికి [వ్యక్తికి] అవకాశం ఇచ్చిన తరువాత, అతను తగినట్లుగా భావించిన అదనపు సాక్ష్యాలను తీసుకోవాలి. అటువంటి దర్యాప్తులో అటువంటి 1 [వ్యక్తి] ఒక వేశ్య మరియు సాధారణ ప్రజా ప్రయోజనంలో, అటువంటి [వ్యక్తి] తనను అక్కడి నుండి తొలగించి, తిరిగి అక్కడకు ప్రవేశించకుండా నిషేధించాల్సిన అవసరం ఉంది,"]
["(4) जो कोई—","4) ఎవరైతే-"]
["(क) इस धारा के अधीन दिए गए आदेश का उसमें विनिर्दिष्‍ट कालावधि के अन्दर पालन करने में असफल होगा या जब किसी स्थान में अनुज्ञा के बिना पुनःप्रवेश करने से उसे प्रतिषिद्धि करने वाला आदेश प्रवृत्त हो तब उस स्थान में ऐसी अनुज्ञा के बिना पुनःप्रवेश करेगा, या","(కె) ఈ విభాగం కింద పేర్కొన్న ఉత్తర్వులను పాటించడంలో విఫలమవుతుంది, లేదా అనుమతి లేకుండా ఏ ప్రదేశంలోనైనా తిరిగి ప్రవేశించడాన్ని నిషేధించిన ఉత్తర్వు ఉన్నప్పుడు, అటువంటి అనుమతి లేకుండా తిరిగి ప్రవేశించాలి. లేదా"]
["(ख) यह जानते हुए कि किसी 1[व्यक्‍ति] से इस धारा के अधीन अपेक्षा की गई है कि वह अपने आपको उस स्थान से हटा ले और उसने उसमें पुनःप्रवेश करने की अपेक्षित अनुज्ञा अभिप्राप्‍त नहीं की है, ऐसे[व्यक्‍ति] को संश्रय उस स्थान में देगा अथवा उसे छुपाएगा, वह जुर्माने से जो दो सौ रुपए तक का हो सकेगा और जारी रहने वाले अपराध की दशा में अतिरिक्‍त जुर्माने से जो उस प्रथम दिन के पश्‍चात् जिसके दौरान वह अपराध करता है प्रत्येक दिन के लिए पच्‍चीस रुपए तक का हो सकेगा, दण्डनीय होगा ।","((బి) తనను తాను ఆ స్థలం నుండి తొలగించడానికి ఈ విభాగం కింద ఏదైనా 1 [వ్యక్తి] అవసరమని మరియు అందులో తిరిగి ప్రవేశించడానికి అవసరమైన అనుమతి పొందలేదని తెలుసుకోవడం, అటువంటి [వ్యక్తి] అతనికి సూచించబడుతుంది. రెండు వందల రూపాయల వరకు జరిమానాతో, మరియు నిరంతర నేరం జరిగితే, అదనపు నేరం, అతను నేరం చేసిన మొదటి రోజు తర్వాత ప్రతి రోజు ఇరవై ఐదు రూపాయల వరకు ఉండాలి, శిక్షార్హమైనది."]
["21. संरक्षा गृह—","21. భద్రతా గృహం-"]
["(1) राज्य सरकार इस अधिनियम के अधीन [14][इतने संरक्षा गृह और इतनी सुधार संस्थाएं जितनी वह ठीक समझती है स्वविवेकानुसार स्थापित कर सकेगी और ऐसे गृह और संस्थाएं जब स्थापित हो जाएं तब ऐसी रीति से अनुरक्षित रखी जाएंगी] जैसी विहित की जाएं ।","(1) ఈ చట్టం ప్రకారం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం [14] [తగినట్లుగా భావించినంత ఎక్కువ భద్రతా గృహాలను మరియు చాలా సంస్కరణ సంస్థలను ఏర్పాటు చేయండి మరియు అలాంటి ఇళ్ళు మరియు సంస్థలు స్థాపించబడినప్పుడు, సూచించిన విధంగా నిర్వహించబడతాయి."]
["(2) राज्य सरकार से भिन्न  कोई व्यक्‍ति या कोई प्राधिकारी इस अधिनियम के प्रारम्भ के पश्‍चात् किसी 2[संरक्षा गृह या सुधार संस्था] की स्थापना या अनुरक्षण राज्य सरकार द्वारा इस धारा के अधीन दी गई अनुज्ञप्‍ति की शर्तों के अधीन और अनुसार करने के सिवाय नहीं करेगा ।","(2) ఈ చట్టం ప్రారంభమైన తరువాత రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కాకుండా వేరే వ్యక్తి లేదా అధికారం,ఈ విభాగం కింద రాష్ట్ర ప్రభుత్వం మంజూరు చేసిన లైసెన్స్ షరతులకు లోబడి తప్ప, [రక్షణ గృహం లేదా అభివృద్ధి సంస్థ] స్థాపించబడదు లేదా నిర్వహించబడదు  చేయరు."]
["(3) राज्य सरकार किसी व्यक्‍ति या प्राधिकारी द्वारा इस निमित्त आवेदन द्वारा किए जाने पर ऐसे व्यक्‍ति या प्राधिकारी को विहित रूप में 2[संरक्षा गृह या सुधार संस्था] स्थापित करने और अनुरक्षित रखने के लिए अथवा, यथास्थिति, अनुरक्षित रखने के लिए अनुज्ञप्‍ति दे सकेगी और ऐसी दी गई अनुज्ञप्‍ति में ऐसी शर्तें अन्तर्विष्‍ट हो सकेंगी जैसी राज्य सरकार इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों के अनुसार अधिरोपित करना ठीक समझे :","(3) రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ తరపున ఏదైనా వ్యక్తి లేదా అధికారం ద్వారా ఒక దరఖాస్తు చేసినప్పుడు, 2 [భద్రతా గృహం లేదా దిద్దుబాటు సంస్థ] లో సూచించిన విధంగా అటువంటి వ్యక్తిని లేదా అధికారాన్ని స్థాపించడానికి మరియు నిర్వహించడానికి.. లేదా, ఒకవేళ, నిర్వహించడానికి అనుమతి మరియు అటువంటి అనుమతి మరియు అటువంటి అనుమతి ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనలకు అనుగుణంగా విధించటానికి సరిపోతుందని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం భావిస్తున్న పరిస్థితులు ఉండవచ్చు:"]
["परन्तु कोई ऐसी शर्त यह अपेक्षा कर सकेगी कि 2[संरक्षा गृह या सुधार संस्था] का प्रबंध जहां कहीं साध्य हो स्‍त्रियों को                   सौंपा जाएगा :","కానీ అలాంటి ఏదైనా షరతు ఆచరణలో ఉన్నచోట 2 [భద్రతా గృహం లేదా అభివృద్ధి సంస్థ] నిర్వహణ మహిళలకు కేటాయించబడాలి:"]
["परन्तु यह और कि इस अधिनियम के प्रारम्भ पर संरक्षा गृह को अनुरक्षित रखने वाले किसी व्यक्‍ति या प्राधिकारी को ऐसी अनुज्ञप्‍ति के लिए आवेदन करने के वास्ते ऐसे प्रारम्भ से छह मास की अवधि की कालावधि अनुज्ञात की जाएगी :","ఈ చట్టం ప్రారంభంలో, గార్డు హౌస్‌ను నిర్వహించే ఏ వ్యక్తి లేదా అధికారం అటువంటి లైసెన్స్ కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవడానికి ఆరంభం నుండి ఆరు నెలల వ్యవధిని అనుమతించాలి:"]
["[परन्तु यह और कि स्‍त्री तथा लड़की अनैतिक व्यापार दमन (संशोधन) अधिनियम, 1978 (1978 का 46) के प्रारंभ पर किसी सुधार संस्था को अनुरक्षित रखने वाले किसी व्यक्‍ति या प्राधिकारी को, ऐसी अनुज्ञप्‍ति के लिए आवेदन करने के वास्ते ऐसे प्रारंभ से छह मास की कालावधि अनुज्ञात की जाएगी ।]","[మహిళలు మరియు బాలికలు చట్టవిరుద్ధమైన వాణిజ్య అణచివేత (సవరణ) చట్టం, 1978 (1978 లో 46), దిద్దుబాటు సంస్థను నిర్వహించే ఏ వ్యక్తి లేదా అధికారం, అటువంటి ప్రారంభం నుండి, అటువంటి లైసెన్స్ కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవటానికి నెల వ్యవధి అనుమతించబడుతుంది.]"]
["(4) अनुज्ञप्‍ति देने से पूर्व राज्य सरकार ऐसे अधिकारी या प्राधिकारी से जिसे वह उस प्रयोजन के लिए नियुक्‍त करे यह अपेक्षा कर सकेगी कि वह इस निमित्त प्राप्‍त आवेदन के संबंध में पूरा-पूरा अन्वेषण करे और ऐसे अन्वेषण के परिणाम की उसको रिपोर्ट दे तथा ऐसा अन्वेषण करने में वह अधिकारी या प्राधिकारी ऐसी प्रक्रिया का अनुसरण करेगा जैसी विहित की जाए ।","(4) లైసెన్స్ మంజూరు చేయడానికి ముందు, ఈ తరపున స్వీకరించిన దరఖాస్తుకు సంబంధించి పూర్తి దర్యాప్తు జరపాలని మరియు అటువంటి దర్యాప్తు ఫలితాన్ని నివేదించాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అటువంటి అధికారి లేదా అధికారాన్ని నియమించాల్సిన అవసరం ఉంది. అటువంటి దర్యాప్తులో, అధికారి లేదా అధికారం సూచించిన విధానాన్ని అనుసరించాలి."]
["(5) कोई अनुज्ञप्‍ति, जब तक कि वह पहले प्रतिसंहृत न कर दी जाए, ऐसी कालावधि तक प्रवृत्त रहेगी जैसी उस अनुज्ञप्‍ति में विनिर्दिष्‍ट हो और उसकी समाप्‍ति की तारीख से कम से कम तीस दिन पूर्व इस निमित्त किए गए आवेदन पर वैसी ही कालावधि के लिए नवीकृत की जा सकेगी ।","(5) లైసెన్స్, అంతకుముందు రద్దు చేయకపోతే, ఆ లైసెన్స్‌లో పేర్కొన్న కాలానికి మరియు గడువు తేదీకి కనీసం ముప్పై రోజుల ముందు, అదే తరపున ఈ తరపున చేసిన దరఖాస్తుపై అమలులో ఉంటుంది. కోసం పునరుద్ధరించవచ్చు"]
["(6) इस अधिनियम के अधीन दी गई या नवीकृत कोई भी अनुज्ञप्‍ति अन्तरणीय नहीं होगी ।","6) ఈ చట్టం క్రింద మంజూరు చేయబడిన లేదా పునరుద్ధరించబడిన లైసెన్స్ బదిలీ చేయబడదు."]
["(7) जहां कोई व्यक्‍ति या प्राधिकारी जिसे इस अधिनियम के अधीन अनुज्ञप्‍ति दी गई है अथवा ऐसे व्यक्‍ति या प्राधिकारी का कोई अभिकर्ता या सेवक उसकी शर्तों में से किसी का या इस अधिनियम के उपबन्धों में से किसी का या इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों में से किसी का, भंग करेगा अथवा जहां किसी [15][संरक्षा गृह या सुधार संस्था] की दशा, प्रबंधन या अधीक्षण से राज्य सरकार संतुष्‍ट नहीं है, वहां राज्य सरकार किसी ऐसी अन्य शास्ति पर जो इस अधिनियम के अधीन उपगत हुई हो, प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना अभिलिखित किए जाने वाले कारणों के लिए, उस अनुज्ञप्‍ति को लिखित आदेश द्वारा प्रतिसंहृत कर सकेगी :","7) ఈ చట్టం క్రింద ఏదైనా వ్యక్తి లేదా అధికారం అనుమతి పొందిన చోట లేదా అటువంటి వ్యక్తి లేదా అధికారం యొక్క ఏ ఏజెంట్ లేదా సేవకుడు, దాని యొక్క ఏదైనా షరతులు లేదా ఈ చట్టం యొక్క ఏదైనా నిబంధనలు లేదా ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనలు. ఏదైనా [15] [సేఫ్టీ హోమ్ లేదా కరెక్షనల్ ఇన్స్టిట్యూషన్] యొక్క షరతు, నిర్వహణ లేదా పర్యవేక్షణతో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సంతృప్తి చెందని వాటిలో దేనినైనా కరిగించండి, ఈ చట్టం ప్రకారం చెల్లించే ఇతర జరిమానాపై రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, పక్షపాతం లేకుండా రికార్డ్ చేయాలి:"]
["परन्तु ऐसा कोई आदेश तब तक नहीं किया जाएगा जब तक अनुज्ञप्‍ति के धारक को ऐसे कारण दर्शित करने का अवसर नहीं दिया जाता कि अनुज्ञप्‍ति का प्रतिसंहरण क्यों न किया जाए ।","లైసెన్స్ ఎందుకు రద్దు చేయబడలేదని కారణాలు చూపించడానికి లైసెన్స్ కలిగి ఉన్నవారికి అవకాశం ఇవ్వకపోతే అటువంటి ఆర్డర్ చేయరాదు."]
["(8) जहां किसी [संरक्षा गृह या सुधार संस्था] के संबंध में कोई अनुज्ञप्‍ति पूर्वगामी उपधारा के अधीन प्रतिसंहृत की गई है वहां 2[संरक्षा गृह या सुधार संस्था] ऐसे प्रतिसंहरण की तारीख से काम नहीं करेगा ।","(8) పైన పేర్కొన్న ఉపవిభాగం క్రింద ఏదైనా [భద్రతా గృహం లేదా అభివృద్ధి సంస్థ] కు సంబంధించి లైసెన్స్ రద్దు చేయబడితే, 2 [భద్రతా గృహం లేదా అభివృద్ధి సంస్థ] అటువంటి ఉపసంహరణ తేదీ నుండి పనిచేయదు."]
["(9) किन्हीं नियमों के जो इस निमित्त बनाए जाएं अधीन रहते हुए राज्य सरकार इस अधिनियम के अधीन दी गई या नवीकृत किसी अनुज्ञप्‍ति में फेरफार या संशोधन भी कर सकेगी ।","(9) ఈ తరపున చేసిన అదే నిబంధనలకు లోబడి, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ చట్టం క్రింద లేదా పునరుద్ధరించబడిన ఏవైనా నిబంధనలను సవరించడం లేదా సవరించడం జరుగుతుంది."]
["[(9क) राज्य सरकार या उसके द्वारा इस निमित्त प्राधिकृत कोई प्राधिकारी ऐसे किन्हीं नियमों के अधीन रहते हुए, जो इस निमित्त बनाए जाएं, किसी संरक्षागृह के किसी अन्तःवासी को किसी अन्य संरक्षागृह या किसी सुधारा संस्था में या किसी सुधार संस्था के किसी अन्तःवासी को किसी अन्य सुधार संस्था या संरक्षागृह में स्थानांतरित कर सकेगा, जहां ऐसा स्थानांतरण, स्थानांतरित किए जाने वाले व्यक्‍ति के आचरण को, प्रत्येक संस्था में दिए जाने वाले प्रशिक्षण के प्रकार को और मामले की अन्य परिस्थितियों को ध्यान में रखते हुए वांछनीय समझा जाए :","[(9కె)ఏ ఇతర సంరక్షణాలయంలో లేదా ఏదైనా సంస్కరించబడిన సంస్థలో లేదా ఏదైనా సంస్కరణ సంస్థ యొక్క ఏదైనా అభివృద్ధి సంస్థలో ఏదైనా సంరక్షణాలయంలోని ఖైదీని చేయడానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం లేదా ఈ తరపున అధికారం కలిగిన ఏ అధికారం అయినా, లేదా సంరక్షణాలయానికి బదిలీ చేయగలుగుతాడు,బదిలీ చేయబడిన వ్యక్తి యొక్క ప్రవర్తన, ప్రతి సంస్థలో ఇవ్వవలసిన శిక్షణ రకం మరియు కేసు యొక్క ఇతర పరిస్థితులను దృష్టిలో ఉంచుకుని అటువంటి బదిలీ కావాల్సినదిగా పరిగణించబడుతుంది:"]
["परन्तु—","కానీ-"]
["(क) ऐसे किसी [व्यक्‍ति] से जिसे इस उपधारा के अधीन स्थानांतरित किया जाता है, उस गृह या संस्था में जिसमें उसे स्थानांतरित किया गया है, उस अवधि से अधिक के लिए ठहरने की अपेक्षा नहीं की जाएगी जिस तक उससे उस गृह या संस्था में ठहरने की अपेक्षा थी जिससे उसे स्थानांतरित किया गया था ;","ఎ) ఈ ఉప-సెక్షన్ కింద బదిలీ చేయబడిన అటువంటి [వ్యక్తి], ఆ ఇల్లు లేదా సంస్థ ఉన్న కాలం కంటే ఎక్కువ కాలం అతను బదిలీ చేయబడిన ఇల్లు లేదా సంస్థలో ఉండవలసిన అవసరం లేదు. అతను బదిలీ చేయబడిన స్థితిలో ఉండాలని అనుకున్నాడు;"]
["(ख) इस धारा के अधीन प्रत्येक स्थानांतरण आदेश के कारणों को लेखबद्ध किया जाएगा ।]","(బి) ఈ విభాగం కింద ప్రతి బదిలీ ఆర్డర్‌కు కారణాలు నమోదు చేయబడతాయి.]"]
["(10) जो कोई किसी 2[संरक्षा गृह या सुधार संस्था] को इस धारा के उपबंधों के अनुसार स्थापित या अनुरक्षित रखने से अन्यथा स्थापित या अनुरक्षित रखेगा वह प्रथम अपराध की दशा में जुर्माने से जो एक हजार रुपए तक का हो सकेगा और द्वितीय या पश्‍चात्वर्ती अपराध की दशा में कारावास से जिसकी अवधि एक वर्ष की हो सकेगी अथवा जुर्माने से, जो दो हजार रुपए तक का हो सकेगा, अथवा दोनों से, दंडनीय होगा ।","(10) ఈ విభాగం యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా స్థాపించబడిన లేదా నిర్వహించబడే 2 [భద్రతా గృహం లేదా అభివృద్ధి సంస్థ] ను ఎవరు స్థాపించాలి లేదా నిర్వహించాలి?మొదటి నేరం విషయంలో అతనికి వెయ్యి రూపాయల వరకు జరిమానా విధించబడుతుంది.(10) ఈ విభాగం యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా స్థాపించబడిన లేదా నిర్వహించబడే 2 [భద్రతా గృహం లేదా అభివృద్ధి సంస్థ] ను ఎవరు స్థాపించాలి లేదా నిర్వహించాలి?మొదటి నేరం విషయంలో అతనికి వెయ్యి రూపాయల వరకు జరిమానా విధించబడుతుంది.తరువాతి నేరం విషయంలో, ఒక సంవత్సరానికి జైలు శిక్ష లేదా రెండు వేల రూపాయల వరకు జరిమానాతో జైలు శిక్ష లేదా రెండూ శిక్షార్హమైనవి. నేరం విషయంలో, ఒక సంవత్సరానికి జైలు శిక్ష లేదా రెండు వేల రూపాయల వరకు జరిమానాతో జైలు శిక్ష లేదా రెండూ శిక్షార్హమైనవి."]
["[21क. अभिलेखों का पेश किया जाना—","[21 ఎ. రికార్డుల సమర్పణ-"]
["प्रत्येक व्यक्‍ति या प्राधिकारी जो धारा 21 की उपधारा (3) के अधीन कोई सुरक्षा गृह या सुधार संस्था, यथास्थिति, स्थापित करने या अनुरक्षित रखने के लिए अनुज्ञप्‍त है, जब कभी न्यायालय द्वारा अपेक्षा की जाए, ऐसे गृह या संस्था द्वारा रखे गए अभिलेखों और अन्य दस्तावेजों को ऐसे न्यायालय के समक्ष पेश करेगा ।]","సెక్యూరిటీ హౌస్ లేదా ఇంప్రూవ్‌మెంట్ సంస్థను స్థాపించడానికి లేదా నిర్వహించడానికి సెక్షన్ 21 లోని ఉప-సెక్షన్ (3) కింద అనుమతించబడిన ప్రతి వ్యక్తి లేదా అధికారం, కోర్టుకు అవసరమైనప్పుడు, అటువంటి ఇల్లు లేదా సంస్థ ఉంచిన రికార్డులు మరియు అటువంటి కోర్టు ముందు ఇతర పత్రాలను సమర్పించాలి.]"]
["22. विचारण—","22. ఆలోచిస్తూ-"]
["[किसी महानगर मजिस्ट्रेट या प्रथम वर्ग न्यायिक मजिस्ट्रेट से] अवर कोई न्यायालय धारा 3, धारा 4, धारा 5, धारा 6, धारा 7 या धारा 8 के अधीन किसी अपराध का विचारण नहीं करेगा ।","[మెట్రోపాలిటన్ మేజిస్ట్రేట్ లేదా ఫస్ట్ క్లాస్ జ్యుడిషియల్ మేజిస్ట్రేట్ కంటే తక్కువ కోర్టు లేదు] సెక్షన్ 3, సెక్షన్ 4, సెక్షన్ 5, సెక్షన్ 6, సెక్షన్ 7 లేదా సెక్షన్ 8 కింద ఏదైనా నేరాన్ని పరిగణించదు."]
["(1) यदि राज्य सरकार का समाधान हो जाता है कि किसी जिला या महानगर क्षेत्र में इस अधिनियम के अधीन अपराधों के शीघ्र विचारण का उपबन्ध करने के प्रयोजन के लिए यह आवश्यक है तो वह, शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा और उच्‍च न्यायालय से परामर्श करने के पश्‍चात् ऐसे जिला या महानगर क्षेत्र में, यथास्थिति, प्रथम वर्ग न्यायिक मजिस्ट्रेटों या महानगर मजिस्ट्रेटों के एक या अधिक न्यायालयों की स्थापना कर सकेगी ।","(1) ఏదైనా జిల్లా లేదా మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతంలో ఈ చట్టం ప్రకారం నేరాల యొక్క వేగవంతమైన విచారణ కోసం అందించే అవసరం ఉందని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సంతృప్తి చెందితే, అది అధికారిక గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా మరియు హైకోర్టును సంప్రదించాలి. ఆ తరువాత అటువంటి జిల్లా లేదా మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతంలో, మొదటి తరగతి, ఒకవేళ ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ న్యాయస్థానాలను న్యాయ న్యాయాధికారులు లేదా మెట్రోపాలిటన్ న్యాయాధికారులను ఏర్పాటు చేయవచ్చు."]
["(2) जब तक कि उच्‍च न्यायालयों द्वारा अन्यथा निदेश न दिया जाए, उपधारा (1) के अधीन स्थापित किया गया न्यायालय केवल इस अधिनियम के अधीन मामलों की बाबत ही अधिकारिता का प्रयोग करेगा ।","(2) హైకోర్టులచే నిర్దేశించబడకపోతే, ఉప-సెక్షన్ (1) కింద స్థాపించబడిన న్యాయస్థానం ఈ చట్టం క్రింద కేసులకు సంబంధించి మాత్రమే అధికార పరిధిని కలిగి ఉంటుంది."]
["(3) उपधारा (2) के उपबंधों के अधीन रहते हुए किसी जिला या महानगर क्षेत्र में उपधारा (1) के अधीन स्थापित किए गए किसी न्यायालय के पीठासीन अधिकारी की अधिकारिता और शक्‍तियों का विस्तार, यथास्थिति, समस्त जिला या महानगर क्षेत्र   में होगा ।","(3) ఉప-సెక్షన్ (1) కింద స్థాపించబడిన ఏదైనా జిల్లాలు లేదా మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతాల క్రింద ఉన్న ఉప-సెక్షన్ (2) యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, ప్రిసైడింగ్ అధికారి యొక్క అధికార పరిధి మరియు ప్రిసైడింగ్ ఆఫీసర్ మరియు అధికారం యొక్క అధికారం ప్రాంతం, ప్రాంతం యొక్క స్థితి మరియు స్థితి యొక్క వివరాలతో ఉండాలి."]
["(4) इस धारा के पूर्वगामी उपबंधों के अध्यधीन रहते हुए किसी जिले या महानगर क्षेत्र में उपधारा (1) के अधीन स्थापित किए गए किसी न्यायालय को, दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) की, यथास्थिति, धारा 11 की उपधारा (1) के अधीन या धारा 16 की उपधारा (1) के अधीन, स्थापित किया गया न्यायालय समझा जाएगा और उस संहिता के उपबंध ऐसे न्यायालयों के संबंध में तद्नुसार लागू होंगे ।","(4) ఈ విభాగం యొక్క పైన పేర్కొన్న నిబంధనలకు లోబడి, ఒక న్యాయస్థానం ఒక జిల్లా లేదా మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతంలో ఉప-సెక్షన్ (1) కింద స్థాపించబడింది, క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1973 (1974 లో 2) లోని సెక్షన్ 11 లోని సబ్ సెక్షన్, కేసు కావచ్చు. 1) సెక్షన్ 16 లోని ఉప-సెక్షన్ (1) కు లోబడి లేదా కింద, స్థాపించబడిన న్యాయస్థానం పరిగణించబడుతుంది మరియు అలాంటి న్యాయస్థానాలకు సంబంధించి ఆ కోడ్ యొక్క నిబంధనలు తదనుగుణంగా వర్తిస్తాయి."]
["इस धारा में “उच्‍च न्यायालय” का वही अर्थ है जो उसका दंड प्रक्रिया संहिता,  1973 (1973 का 2) की धारा 2 के खंड (ड़) में है ।","ఈ విభాగంలో \"హైకోర్టు\" 1973 (1973 లో 2) క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ యొక్క సెక్షన్ 2 లోని క్లాజ్ (ङ)  లో అదే అర్ధాన్ని కలిగి ఉంది."]
["[22कक. केन्द्रीय सरकार की विशेष न्यायालय स्थापित करने की शक्‍ति—","[22 కి.మీ. కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రత్యేక కోర్టును ఏర్పాటు చేసే అధికారం-"]
["(1) यदि केन्द्रीय सरकार का समाधान हो जाता है कि इस अधिनियम के अधीन और एक से अधिक राज्यों में किए गए अपराधों के शीघ्र विचारण के लिए उपबंध करने के प्रयोजन के लिए यह आवश्यक है तो वह ऐसे अपराधों के विचारण के लिए और संबंधित उच्‍च न्यायालय से परामर्श करने के पश्‍चात् राजपत्र में अधिसूचना द्वारा प्रथम वर्ग न्यायिक मजिस्ट्रेटों या महानगर मजिस्ट्रेटों का एक या अधिक न्यायालय, स्थापित कर सकेगी ।","(1) ఈ చట్టం క్రింద మరియు ఒకటి కంటే ఎక్కువ రాష్ట్రాల్లో చేసిన నేరాల యొక్క వేగవంతమైన విచారణ కోసం అందించే అవసరం ఉందని కేంద్ర ప్రభుత్వం సంతృప్తి చెందితే, అటువంటి నేరాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవడం మరియు అంతకంటే ఎక్కువ అవసరం కోర్టును సంప్రదించిన తరువాత, గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ఫస్ట్ క్లాస్ జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్ లేదా మెట్రోపాలిటన్ మేజిస్ట్రేట్ల ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కోర్టులను ఏర్పాటు చేయవచ్చు."]
["(2) धारा 22क के उपबंध, जहां तक हो सके, उपधारा (1) के अधीन स्थापित न्यायालयों को उसी प्रकार लागू होंगे जिस प्रकार वे उस धारा के अधीन स्थापित न्यायालयों को लागू होते हैं ।]","2) సెక్షన్ 22 ఎ యొక్క నిబంధనలు, వీలైనంతవరకు, ఉప-సెక్షన్ (1) కింద ఏర్పాటు చేసిన కోర్టులకు, ఆ విభాగం కింద ఏర్పాటు చేసిన న్యాయస్థానాలకు వర్తించే విధంగా వర్తిస్తాయి.]"]
["22ख. मामलों का संक्षिप्‍त विचारण करने की न्यायालयों की शक्‍ति—","22 బి. కేసులను క్లుప్తంగా పరిశీలించడానికి కోర్టుల అధికారం-"]
["दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) में किसी बात के होते हुए भी, राज्य सरकार, यदि वह ऐसा करना आवश्यक समझे तो यह निदेश दे सकेगी कि इस अधिनियम के अधीन अपराधों का विचारण किसी मजिस्ट्रेट द्वारा [जिसके अन्तर्गत धारा 22क की उपधारा (1) के अधीन स्थापित किए गए किसी न्यायालय का पीठासीन अधिकारी भी] सक्षेपत: किया जाएगा और उक्‍त संहिता की धारा 262 से धारा 265 के (जिसके अन्तर्गत ये दोनों धारांए भी हैं) उपबंध यावत्शक्‍य ऐसे विचारण को लागू होंगे :","కోడ్ ఆఫ్ క్రిమినల్ ప్రొసీజర్, 1973 (1974 లో 2) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ,రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, అలా చేయాల్సిన అవసరం ఉందని భావిస్తే, ఈ చట్టం ప్రకారం దానిని నిర్దేశించవచ్చు ఒక మేజిస్ట్రేట్ చేత నేరాల వివరణ [సెక్షన్ 22 ఎ యొక్క ఉప-సెక్షన్ కింద అలా చేయాల్సిన అవసరం ఉంటే, ఈ చట్టం క్రింద నేరాలు జరపవచ్చు. ఒక మేజిస్ట్రేట్ చేత వివరించబడాలి [దీని కింద సెక్షన్ 22 ఎ యొక్క ఉప-సెక్షన్ (1) కింద స్థాపించబడిన ఏదైనా కోర్టు ప్రిసైడింగ్ ఆఫీసర్ కూడా].మరియు చెప్పిన కోడ్ యొక్క సెక్షన్ 262 నుండి సెక్షన్ 265 లోని నిబంధనలు (రెండూ కూడా జరుగుతాయి) అటువంటి పొడిగింపుకు వర్తిస్తాయి:"]
["परन्तु इस धारा के अधीन किसी संक्षिप्‍त विचारण में किसी दोषसिद्धि की दशा में मजिस्ट्रेट के लिए एक वर्ष से अनधिक की अवधि के लिए कारावास का दंडादेश पारित करना विधिपूर्ण होगा :","ఈ సెక్షన్ కింద ఏదైనా క్లుప్త విచారణలో ఏదైనా దోషిగా తేలితే, మేజిస్ట్రేట్ ఒక సంవత్సరం మించని కాలానికి జైలు శిక్ష విధించడం చట్టబద్ధం:"]
["परन्तु यह और कि जब इस  धारा के अधीन संक्षिप्‍त विचारण के प्रारंभ के समय या उसके अनुक्रम में मजिस्ट्रेट को यह प्रतीत होता है कि मामला इस प्रकार का है कि एक वर्ष से अधिक की अवधि के कारावास का दंडादेश पारित करना होगा या किसी अन्य कारणवश मामले का विचारण संक्षेप्तः किया जाना अवांछनीय है तो मजिस्ट्रेट पक्षकारों की सुनवाई के पश्‍चात् उस आशय का एक आदेश लेखबद्ध करेगा और तत्पश्‍चात् ऐसे किसी साक्षी को, जिसकी परीक्षा की जा चुकी है, पुनः बुलाएगा और मामले को उक्‍त संहिता द्वारा उपबंधित रीति से पुनः सुनने के लिए अग्रसर होगा ।]","ఈ విభాగం కింద లేదా దాని క్రమంలో సారాంశం విచారణ ప్రారంభించిన సమయంలో, న్యాయాధికారి ఒక సంవత్సరం మించని పదానికి జైలు శిక్ష విధించబడటం లేదా మరేదైనా కారణంతో ఈ రకమైనది అని తెలుస్తుంది. పిలుపునివ్వడం అవాంఛనీయమైతే, మేజిస్ట్రేట్, పార్టీలను విన్న తరువాత, ఆ మేరకు ఒక ఉత్తర్వు వ్రాసి, ఆ తరువాత పరిశీలించిన ఏ సాక్షిని పిలిపించి, ఆ కోడ్ అందించిన పద్ధతిలో కేసును మళ్ళీ విచారించాలి."]
["23. नियम बनाने की शक्‍ति—","23. నియమాలు చేసే శక్తి -"]
["(1) राज्य सरकार इस अधिनियम के प्रयोजनों को कार्यान्वित करने के लिए नियम शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा बना सकेगी ।","1) రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, అధికారిక గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం నియమాలను రూపొందించవచ్చు."]
["(2) विशिष्‍टतः और पूर्वगामी शक्‍तियों की व्यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना ऐसे नियम निम्‍नलिखित के लिए उपबंध कर सकेंगे—","(2) పైన పేర్కొన్న అధికారాల యొక్క సాధారణతకు ప్రత్యేకంగా మరియు పక్షపాతం లేకుండా, అటువంటి నియమాలు కింది వాటికి అందించబడతాయి:"]
["(क) किसी स्थान की सार्वजनिक स्थान के रूप में अधिसूचना ;","(కె) ఒక స్థలాన్ని బహిరంగ ప్రదేశంగా ప్రకటించడం;"]
["[(ख) ऐसे व्यक्‍तियों को जिनकी सुरक्षित अभिरक्षा के लिए धारा 17 की उपधारा (1) के अधीन आदेश पारित किए गए हैं, अभिरक्षा में रखना और उनका भरण-पोषण ;]","[(బి) ఎవరి సురక్షిత అదుపు కోసం సెక్షన్ 17 లోని సబ్ సెక్షన్ (1) కింద ఉత్తర్వులు జారీ చేసిన వ్యక్తుల కస్టడీ మరియు నిర్వహణ;]"]
["[(खख) किसी सुधार संस्था से धारा 10क की उपधारा (3) के अधीन किसी अपराधी को उन्मोचित किया जाना और ऐसे अपराधी को दी जाने वाली अनुज्ञप्‍ति का प्ररूप ;]","[(బిబి) సెక్షన్ 10క  యొక్క ఉప-సెక్షన్ (3) కింద ఒక దిద్దుబాటు సంస్థ నుండి నేరస్థుడికి విడుదల చేసే రూపం మరియు అటువంటి అపరాధికి మంజూరు చేసిన లైసెన్స్ రకం;]"]
["[(ग) इस अधिनियम के अधीन [व्यक्‍तियों] का, यथास्थिति, संरक्षा गृहों या सुधार संस्थाओं में निरोध या रखा जाना और उनका भरण-पोषण ;]","[(గ) ఈ చట్టం ప్రకారం, భద్రతా గృహాలలో లేదా మెరుగుదల సంస్థలలో, [వ్యక్తుల] నిర్బంధించడం లేదా నిర్వహణ, మరియు వారి నిర్వహణ;]"]
["(घ) निर्मोचित सिद्धदोषों द्वारा निवास स्थान की अधिसूचना अथवा निवास स्थान की तब्दीली या उससे अनुपस्थिति के बारे में धारा 11 के उपबंधों का कार्यान्वित किया जाना ;","(ఘ) విడుదల చేసిన సిద్ధాంతులచే నివాసం యొక్క నోటిఫికేషన్ లేదా మార్పు లేదా నివాసం లేకపోవడం గురించి సెక్షన్ 11 లోని నిబంధనల అమలు;"]
["(ङ) धारा 13 की उपधारा (1) के अधीन विशेष पुलिस अधिकारी को नियुक्‍त करने के प्राधिकार का प्रत्यायोजन ;","( ఙ) సెక్షన్ 13 లోని సబ్ సెక్షన్ (1) కింద ప్రత్యేక పోలీసు అధికారిని నియమించడానికి అధికార ప్రతినిధి బృందం"]
["(च) धारा 18 के उपबंधों को प्रभावशील करना ;","(చ) సెక్షన్ 18 లోని నిబంధనలను అమలు చేయడం;"]
["[(छ) (i) धारा 21 के अधीन संरक्षा गृहों और सुधार संस्थाओं की स्थापना, अनुरक्षण, प्रबंध और अधीक्षण तथा ऐसे गृहों या संस्थाओं में नियोजित व्यक्‍तियों की नियुक्‍ति, शक्‍तियां और कर्तव्य ;","[(ఛ)  (i) సెక్షన్ 21 కింద భద్రతా గృహాలు మరియు అభివృద్ధి సంస్థల స్థాపన, నిర్వహణ, మరియు పర్యవేక్షణ మరియు అటువంటి ఇళ్ళు లేదా సంస్థలలో పనిచేసే వ్యక్తుల నియామకం, అధికారాలు మరియు విధులు;"]
["(ii) वह प्ररूप जिसमें अनुज्ञप्‍ति के लिए आवेदन किए जा सकेंगे और वे विशिष्‍टियां जो ऐसे आवेदन में  अन्तर्विष्‍ट होंगी ;","(ii) లైసెన్స్ కోసం దరఖాస్తులు చేయగల రూపం మరియు అటువంటి దరఖాస్తులో ఉన్న వివరాలు;"]
["(iv) अनुज्ञप्‍ति का प्ररूप और उसमें विनिर्दिष्‍ट की जाने वाली शर्तें ;","(iv) లైసెన్స్ రకం మరియు అందులో పేర్కొనవలసిన షరతులు;"]
["(v) वह रीति जिसमें संरक्षागृह और सुधार संस्था के लेखे रखे जाएंगे और संपरीक्षित किए जाएंगे ;","(v) కన్జర్వెన్సీ మరియు సంస్కరణ సంస్థ యొక్క ఖాతాలను ఉంచే మరియు ఆడిట్ చేసే విధానం;"]
["(vi) अनुज्ञप्‍तिधारी द्वारा रजिस्टरों और विवरणों का रखा जाना और ऐसे रजिस्टरों और विवरणों का प्ररूप ;","vi) లైసెన్స్ హోల్డర్ చేత రిజిస్టర్లు మరియు స్టేట్మెంట్లను ఉంచడం మరియు అటువంటి రిజిస్టర్లు మరియు స్టేట్మెంట్ల ఆకృతి;"]
["(vii) संरक्षा गृहों और सुधार संस्थाओं के अंतःवासियों की देख रेख, उपचार, भरण-पोषण, प्रशिक्षण, शिक्षण,नियन्त्रण और अनुशासन ;]","vii) భద్రతా గృహాలు మరియు సంస్కరణ సంస్థల నివాసితుల సంరక్షణ, చికిత్స, నిర్వహణ, శిక్షణ, బోధన, నియంత్రణ మరియు క్రమశిక్షణ;]"]
["(viii) ऐसे अंतःवासियों से मिलना और पत्र व्यवहार करना ;","(viii) అటువంటి వలసదారులతో సమావేశం మరియు సంబంధిత;"]
["(ix) संरक्षागृहों या सुधार संस्थाओं में निरोध के लिए दण्डित [व्यक्‍तियों] का तब तक के लिए अस्थायी निरोध जब तक उनको ऐसे गृहों या संस्थाओं में भेजने के लिए इन्तजाम न हो जाए","(ix) సంప్రదాయాలు లేదా దిద్దుబాటు సంస్థలలో నిర్బంధించినందుకు శిక్షించబడిన [వ్యక్తులను] తాత్కాలికంగా నిర్బంధించడం, అలాంటి గృహాలకు లేదా సంస్థలకు పంపించడానికి ఛార్జ్ వచ్చేవరకు"]
["(x) किसी अन्तःवासी का  धारा 21 की उपधारा (9क) के अधीन—","(x) ఖైదీ యొక్క సెక్షన్ 21 లోని ఉపవిభాగం (9A) కింద"]
["(क) किसी एक संरक्षागृह से दूसरे में या किसी सुधार संस्था में स्थानान्तरण,","(క) ఒక సంరక్షణాలయం నుండి మరొకదానికి లేదా సంస్కరణ సంస్థకు బదిలీ,"]
["(ख) एक सुधार संस्था से दूसरी में या किसी संरक्षा गृह में स्थानान्तरण ;","(ఖ) ఒక దిద్దుబాటు సంస్థ నుండి మరొక సంస్థకు లేదా భద్రతా గృహానికి బదిలీ చేయడం;"]
["(xi) न्यायालय के आदेश के अनुसरण में किसी संरक्षागृह या सुधार संस्था से किसी ऐसे 3[व्यक्‍ति] का कारागार को स्थानन्तरण जो अशोध्य या उस संरक्षागृह या सुधार संस्था के अन्य अंतःवासियों पर बुरा असर डालने वाले पाए जाएं तथा ऐसे कारागार में उसके निरोध की कालावधि ;","xi) కోర్టు ఉత్తర్వులను అనుసరించి కన్జర్వేటరీ లేదా సంస్కరణ సంస్థ నుండి అటువంటి 3 [వ్యక్తి] జైలుకుబదిలీలు చెడు ప్రభావాలను కలిగి ఉన్నాయని లేదా ఆ సంరక్షణాలయం లేదా సంస్కరణ సంస్థ యొక్క ఇతర నివాసితులను ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేస్తాయని మరియు అలాంటి జైలులో వారు నిర్బంధించిన కాలం; సమయ వ్యవధి;"]
["(xii) धारा 7 या 8 धारा के अधीन दण्डित 3[व्यक्‍तियों] का किसी संरक्षागृह या सुधार संस्था को स्थानान्तरण और ऐसे गृह या संस्था में उनके निरोध की कालावधि ;","xii) సెక్షన్ 7 లేదా సెక్షన్ 8 కింద శిక్షించబడిన 3 [వ్యక్తులను] ఏదైనా సంరక్షణాలయం లేదా అభివృద్ధి సంస్థకు బదిలీ చేయడం మరియు అలాంటి ఇల్లు లేదా సంస్థలో వారు నిర్బంధించిన కాలం"]
["(xiii) संरक्षागृह या सुधार संस्था को अंतःवासियों का या तो पूर्णतः या शर्तों के अधीन उन्मोचन और ऐसी शर्तों को भंग करने की दशा में उनकी गिरफ्तारी ;","(xiii) వలసదారులను సంరక్షణాలయానికి లేదా దిద్దుబాటు సంస్థకు పూర్తిగా లేదా షరతులకు లోబడి మరియు అటువంటి పరిస్థితులను ఉల్లంఘించిన సందర్భంలో అరెస్టు చేయడం;"]
["(xiv) अंतःवासियों को थोड़ी कालावधि के लिए अनुपस्थित रहने की अनुज्ञा देना ;","(xiv) ఖైదీలను స్వల్ప కాలానికి హాజరుకావడానికి అనుమతించండి;"]
["(xv) संरक्षागृह या सुधार संस्थाओं और अन्य संस्थाओं का निरीक्षण जिनमें 3[व्यक्‍तियों] को रखा जा सके, निरुद्ध किया जा सके और उनका भरण-पोषण किया जा सके ।","xv) కన్జర్వేటరీ లేదా సంస్కరణ సంస్థలు మరియు 3 [వ్యక్తులను] ఉంచవచ్చు, అదుపులోకి తీసుకోవచ్చు మరియు నిర్వహించవచ్చు."]
["(ज) कोई अन्य विषय जो विहित किया जाना है या किया जाए ।","(ज) సూచించాల్సిన లేదా సూచించదగిన ఏదైనా ఇతర విషయం."]
["(3) उपधारा (2) के खण्ड (घ) या खण्ड (छ) के अधीन कोई नियम बनाने में राज्य सरकार उपबंधित कर सकेगी कि उसका भंग जुर्माने से जो दो सौ पचास रुपए तक का हो सकेगा, दण्डनीय होगा ।","(3) ఉప-సెక్షన్ (2) లోని క్లాజ్ (घ) లేదా క్లాజ్ (छ)  కింద ఏదైనా నియమాన్ని రూపొందించడంలో, రెండు వందల యాభై రూపాయలకు విస్తరించగల దాని ఉల్లంఘన శిక్షార్హమని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అందించవచ్చు."]
["(4) इस अधिनियम के अधीन बनाए गए सब नियम बनाए जाने के पश्‍चात् यथाशक्य शीघ्र विधान-मण्डल के समक्ष                         रखे जाएंगे ।","(4) ఈ చట్టం క్రింద చేసిన అన్ని నియమాలు ఆచరణ సాధ్యమైనంత త్వరగా శాసనసభ ముందు ఉంచబడతాయి."]
["24. अधिनियम का कुछ अन्य अधिनियमों का अल्पीकारक न होना—","24. చట్టం యొక్క కొన్ని ఇతర చట్టాలను పలుచన చేయకపోవడం."]
["इस अधिनियम की किसी बात का यह अर्थ नहीं लगाया जाएगा कि वह सुधार विद्यालय अधिनियम, 1897 (1897 का 8) या उक्‍त अधिनियम को उपांतरित करने के लिए अधिनियमित या अन्यथा रूप से किशोर अपराधियों से सम्बद्ध किसी राज्य अधिनियम के उपबन्धों का अल्पीकारक है ।","సంస్కరణ పాఠశాలల చట్టం, 1897 (1897 లో 8) లేదా బాల్య దోషులకు సంబంధించిన ఏదైనా రాష్ట్ర చట్టం లేదా ఈ చట్టాన్ని సవరించడానికి ఈ చట్టంలో ఏదీ సూచించబడదు.లేకపోతే, బాల్య నేరస్థులకు సంబంధించిన ఏదైనా రాష్ట్ర చట్టం యొక్క నిబంధనలు అభ్యంతరకరంగా ఉంటాయి."]
["25. निरसन और व्यावृत्तियां—","25. రద్దు మరియు వృత్తులు—"]
["(1) इस अधिनियम की धारा 1 से भिन्न उपबन्धों के किसी राज्य में प्रवृत्त होने की तारीख से [16][व्यक्‍तियों] के अनैतिक व्यापार के दमन से अथवा वेश्यावृत्ति के निवारण से सम्बन्धित सब राज्य अधिनियम, जो ऐसी तारीख से ठीक पहले उस राज्य में प्रवृत्त हों, निरसित हो जाएंगे ।","(1) ఏదైనా రాష్ట్రంలోకి ప్రవేశించిన తేదీ నుండి ఈ చట్టంలోని సెక్షన్ 1 కాకుండా ఇతర నిబంధనలు [16][వ్యక్తుల] అనైతిక వాణిజ్యాన్ని అణచివేయడం లేదా వ్యభిచారం నివారణకు సంబంధించిన అన్ని రాష్ట్ర చట్టాలు, ఆ తేదీకి ముందే ఆ రాష్ట్రంలో అమల్లోకి వస్తాయి, రద్దు చేయబడతాయి."]
["(2) उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट किसी राज्य अधिनियम के इस अधिनियम द्वारा निरसन के होते हुए भी, ऐसे राज्य अधिनियम के उपबन्धों के अधीन की गई कोई बात या किए गए कोई कार्य (जिसके अन्तर्गत दिया गया कोई निदेश, बनाया गया कोई रजिस्टर, नियम या आदेश, अधिरोपित कोई निर्बन्धन भी है) वहां तक जहां तक ऐसी बात या ऐसे कार्य इस अधिनियम के उपबन्धों से असंगत नहीं है इस अधिनियम के उपबन्धों के अधीन की गई या किया गया समझा जाएगा मानो उक्‍त अधिनियम उस समय प्रवृत्त था जब ऐसी बात की गई थी या ऐसे कार्य किए गए थे तथा तद्नुकूल तब तक प्रवृत्त बने रहेंगे जब तक वह इस अधिनियम के अधीन की गई किसी बात या किए गए किसी कार्य से अतिष्‍ठित नहीं कर दिए जाते ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న ఏదైనా రాష్ట్ర చట్టం యొక్క ఈ చట్టం ద్వారా రద్దు చేయబడినప్పటికీ, చట్టం జారీ చేయబడితే, అటువంటి రాష్ట్ర చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి లేదా చేయబడిన ఏదైనా విషయం తయారు చేయబడింది. , నియమం లేదా క్రమం, ఏదైనా పరిమితి విధించడం) అలాంటిదేమీ లేదు లేదా అలాంటిది ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు విరుద్ధంగా లేదు. ఇది మాట్లాడిందా లేదా ఇష్టం.ఈ చట్టం క్రింద తీసుకున్న ఏ విషయం లేదా విషయం ద్వారా అతిశయోక్తి కానట్లయితే, రాష్ట్రాలు తీసుకోబడ్డాయి మరియు తరువాత పాఠశాలలు అమలులో ఉంటాయి."]
["इस धारा में ‘राज्य अधिनियम’ पद के अन्तर्गत ‘प्रान्तीय अधिनियम’ भी आता है ।","ఈ విభాగంలో, 'ప్రావిన్షియల్ యాక్ట్' కూడా 'స్టేట్ యాక్ట్' అనే పదం కింద వస్తుంది."]
["[अनुसूची","[షెడ్యూల్"]
["[धारा 2 (ग) देखिए]","[సెక్షన్ 2 (సి) చూడండి]"]
["धारा     शक्‍तियों का प्रयोग करने के लिए सक्षम मजिस्ट्रेट","  సెక్షన్           విభాగం యొక్క అధికారాలను అమలు చేయడానికి సమర్థ మేజిస్ట్రేట్"]
["7(1)     जिला मजिस्ट्रेट ।","7 (1) జిల్లా మేజిస్ట్రేట్."]
["11(4)  महानगर मजिस्ट्रेट या प्रथम वर्ग न्यायिक मजिस्ट्रेट ।","11 (4) మెట్రోపాలిటన్ మేజిస్ట్రేట్ లేదా ఫస్ట్ క్లాస్ జ్యుడిషియల్ మేజిస్ట్రేట్."]
["15(5)    महानगर मजिस्ट्रेट, प्रथम वर्ग न्यायिक मजिस्ट्रेट, जिला मजिस्ट्रेट या उप-खण्ड मजिस्ट्रेट ।","15 (5) మెట్రోపాలిటన్ మేజిస్ట్రేట్, ఫస్ట్ క్లాస్ జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్, జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ లేదా సబ్ డివిజనల్ మేజిస్ట్రేట్."]
["16       महानगर मजिस्ट्रेट, प्रथम वर्ग न्यायिक मजिस्ट्रेट, जिला मजिस्ट्रेट या उप-खण्ड मजिस्ट्रेट ।","16 మెట్రోపాలిటన్ మేజిస్ట్రేట్, ఫస్ట్ క్లాస్ జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్, జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ లేదా సబ్ డివిజనల్ మేజిస్ట్రేట్."]
["18      जिला मजिस्ट्रेट या उप-खण्ड मजिस्ट्रेट ।","18 జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ లేదా సబ్ డివిజన్ మేజిస్ట్రేట్."]
["19     महानगर मजिस्ट्रेट, प्रथम वर्ग न्यायिक मजिस्ट्रेट, जिला मजिस्ट्रेट या उप-खण्ड मजिस्ट्रेट ।","19 మెట్రోపాలిటన్ మేజిస్ట్రేట్, ఫస్ట్ క్లాస్ జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్, జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ లేదా సబ్ డివిజనల్ మేజిస్ట్రేట్."]
["20      जिला मजिस्ट्रेट, उप-खण्ड मजिस्ट्रेट या राज्य सरकार द्वारा विशेष रूप से सशक्‍त कोई कार्यपालक मजिस्ट्रेट ।","20 జిల్లా మేజిస్ట్రేట్, సబ్ డివిజనల్ మేజిస్ట్రేట్ లేదా ఏదైనా ఎగ్జిక్యూటివ్ మేజిస్ట్రేట్ ప్రత్యేకంగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అధికారం కలిగి ఉంటుంది."]
["22 ख    महानगर मजिस्ट्रेट या प्रथम वर्ग न्यायिक मजिस्ट्रेट ।]","22 ख మెట్రోపాలిటన్ మేజిస్ట్రేట్ లేదా ఫస్ట్ క్లాస్ జ్యుడిషియల్ మేజిస్ట్రేట్.]"]
["विधान सभा में के स्थानों की संख्या","విధానసభలో సీట్ల సంఖ్య"]
["बिहार …..318","బీహార్… ..318"]
["पश्‍चिमी बंगाल… 252","పశ్చిమ బెంగాల్…252"]
["14. अनुसूचित जातियां और अनुसूचित जनजातियां आदेशों का उपांतरण—","14. షెడ్యూల్డ్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్డ్ తెగల ఉత్తర్వుల మార్పు -"]
["इस अधिनियम के प्रारंभ के पश्‍चात् यथा शक्यशीघ्र, राष्‍ट्रपति, अधिसूचित आदेश द्वारा संविधान (अनुसूचित जातियां) आदेश, 1950 और संविधान (अनुसूचित जनजातियां) आदेश, 1950 में ऐसे उपान्तरण कर सकेगा जैसा धारा 3 द्वारा प्रभावित राज्यक्षेत्रों के अन्तरण को ध्यान में रखते हुए वह ठीक समझे ।","ఈ చట్టం ప్రారంభమైన తరువాత, వీలైనంత త్వరగా, రాష్ట్రపతి రాజ్యాంగ (షెడ్యూల్డ్ కులాలు) ఆర్డర్, 1950 మరియు రాజ్యాంగ (షెడ్యూల్డ్ తెగలు) ఆర్డర్, 1950 లో నోటిఫైడ్ ఆర్డర్ ద్వారా సెక్షన్ 3 ద్వారా ప్రభావితమైన భూభాగాల బదిలీ దృష్ట్యా ఇటువంటి సవరణలు చేయవచ్చు. సరిపోతుందని భావించండి."]
["15. अनुसूचित जातियों और अनुसूचित जनजातियों की जनसंख्या का अवधारण—","15. షెడ్యూల్డ్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభాను నిర్ణయించడం"]
["(1) उक्‍त आदेशों के इस प्रकार उपांतरित किए जाने के पश्‍चात् बिहार और पश्‍चिमी बंगाल में अनुसूचित जातियों और अनुसूचित जनजातियों की अंतिम जनगणना पर जनसंख्या, जनगणना प्राधिकारी द्वारा, ऐसी रीति में अभिनिश्‍चित या प्राक्‍कलित की जाएगी जैसी विहित की जाए और उसे भारत के राजपत्र में, उस प्राधिकारी द्वारा, अधिसूचित किया जाएगा ।","(1) బీహార్ మరియు పశ్చిమ బెంగాల్‌లో ఇటువంటి ఉత్తర్వులు సవరించిన తరువాత షెడ్యూల్డ్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్డ్ తెగల చివరి జనాభా లెక్కల ప్రకారం జనాభా  లెక్కల అధికారం సూచించిన విధంగా గుర్తించడం లేదా అంచనా వేయడం గెజిట్ ఆఫ్ ఇండియాలో,ఆ అధికారం ద్వారా తెలియజేయబడుతుంది."]
["(2) इस प्रकार अधिसूचित जनसंख्या के आंकड़े अंतिम जनगणना पर यथा अभिनिश्‍चित सुसंगत जनसंख्या के आंकड़ों  के रूप में लिए जाएंगे और पहले ही प्रकाशित किन्हीं आंकड़ों का स्थान लेंगे ।","(2) అలా తెలియజేయబడిన జనాభా యొక్క డేటా చివరి జనాభా లెక్కల ప్రకారం గుర్తించినట్లు సంబంధిత జనాభా గణాంకాలుగా తీసుకోబడుతుంది మరియు ఇప్పటికే ప్రచురించబడిన ఏదైనా డేటాను భర్తీ చేస్తుంది."]
["16. निर्वाचन-क्षेत्रों का परिसीमन—","16. నియోజకవర్గాల డీలిమిటేషన్-"]
["(1) इस अधिनियम के प्रारंभ के पश्‍चात् यथाशक्यशीघ्र, केन्द्रीय सरकार, अधिसूचित आदेश द्वारा, निम्‍नलिखित के लिए एक प्राधिकारी नियुक्‍त करेगी—","(1) ఈ చట్టం ప్రారంభమైన తర్వాత వీలైనంత త్వరగా, కేంద్ర ప్రభుత్వం నోటిఫైడ్ ఉత్తర్వు ద్వారా కింది వాటికి అధికారాన్ని నియమిస్తుంది."]
["(क) धारा 15 के अधीन अधिसूचित जनसंख्या के आंकड़ों के आधार पर, संविधान और इस अधिनियम के सुसंगत उपबंधों को ध्यान में रखते हुए, लोक सभा में और उन राज्यों में से प्रत्येक की विधान सभा में बिहार और पश्‍चिमी बंगाल की अनुसूचित जातियों और अनुसूचित जनजातियों के लिए आरक्षित स्थानों की संख्या अवधारित करना ; और","(క) రాజ్యాంగం మరియు ఈ చట్టం యొక్క సంబంధిత నిబంధనలను దృష్టిలో ఉంచుకుని సెక్షన్ 15 కింద నోటిఫైడ్ జనాభా డేటా ఆధారంగా, లోక్సభలోని బీహార్ మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ మరియు షెడ్యూల్డ్ కులాల షెడ్యూల్డ్ కులాలు మరియు ప్రతి రాష్ట్రాల శాసనసభలో గిరిజనుల కోసం కేటాయించిన స్థలాల సంఖ్యను నిర్ణయించడం; మరియు"]
["(ख) उक्‍त उपबंधों को ध्यान में रखते हुए, डिलिमिटेशन कमीशन ऐक्ट, 1952 (1952 का 81) की धारा 8 के अधीन बिहार और पश्‍चिमी बंगाल के बारे में परिसीमन आयोग द्वारा दिए गए आदेशों का उस विस्तार तक, जितना आवश्यक या समीचीन हो, पुनरीक्षण करना ।","(ఖ) పై నిబంధనలను దృష్టిలో ఉంచుకుని,బీహార్ డీలిమిటేషన్ కమిషన్ యాక్ట్, 1952 లోని సెక్షన్ 8 (1952 లో 81) మరియు కమిషన్ పశ్చిమ బెంగాల్ యొక్క డీలిమిటేషన్ ఆర్డర్ర్లు అవసరమైన లేదా ప్రయోజనకరమైన మేరకు సవరించడం. "]
["(2) उक्‍त प्राधिकारी अपने कृत्यों का ऐसी रीति से पालन करेगा और ऐसी प्रक्रिया का अनुसरण करेगा, जैसी विहित                         की जाए ।","(2) చెప్పిన అధికారం దాని విధులను ఈ విధంగా చేస్తుంది మరియు సూచించిన విధానాన్నిఅనుసరిస్తుంది."]
["उच्‍च न्यायालय","ప్రధాన న్యాయస్థానం"]
["17. कलकत्ता उच्‍च न्यायालय की अधिकारिता का विस्तारण और उसको कार्यवाहियों का अंतरण—","17. అధికార పరిధిని విస్తరించడం మరియు విచారణను కలకత్తా హైకోర్టుకు బదిలీ చేయడం."]
["(1) इसमें इसके पश्‍चात् यथा उपबंधित के सिवाय,—","(1) ఇక  పై   అందించినవి తప్ప, -"]
["(क) कलकत्ता स्थित उच्‍च न्यायालय की अधिकारिता, नियत दिन से अंतरित राज्यक्षेत्रों पर विस्तारित होगी ; और","(క) కలకత్తాలోని హైకోర్టు యొక్క అధికార పరిధి నిర్ణీత రోజు నుండి బదిలీ చేయబడిన భూభాగాలకు విస్తరించాలి; మరియు"]
["(ख) पटना स्थित उच्‍च न्यायालय को उस दिन से अन्तरित राज्यक्षेत्रों के बारे में अधिकारिता नहीं होगी ।","((ఖ) పాట్నాలోని హైకోర్టుకు ఆ రోజు నుండి బదిలీ చేయబడిన భూభాగాలపై అధికార పరిధి ఉండదు."]
["(2) नियत दिन के ठीक पूर्व, पटना स्थित उच्‍च न्यायालय में लंबित ऐसी कार्यवाहियां, जो उस उच्‍च न्यायालय के मुख्य न्यायाधिपति द्वारा, वाद-हेतुक के उत्पन्न होने के स्थान और अन्य परिस्थितियों को ध्यान में रखते हुए ऐसी कार्यवाहियों के रूप में प्रमाणित की गई हैं, जिनकी कलकत्ता स्थित उच्‍च न्यायालय द्वारा सुनवाई की जानी चाहिए और विनिश्‍चत किया जाना चाहिए, ऐसे प्रमाणन के पश्‍चात् यथाशक्यशीघ्र कलकत्ता स्थित उच्‍च न्यायालय को अंतरित की जाएंगी ।","(2) నిర్ణీత రోజుకు ముందే, పాట్నాలోని హైకోర్టులో ఇటువంటి చర్యలు పెండింగ్‌లో ఉన్నాయి, ఆ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి అటువంటి చర్యలని ధృవీకరించారు, వ్యాజ్యం యొక్క స్థలం మరియు ఇతర పరిస్థితులను పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు. కలకత్తాలోని హైకోర్టు విన్న మరియు తీర్పు ఇవ్వవలసిన వారిని అటువంటి ధృవీకరణ తర్వాత వీలైనంత త్వరగా కలకత్తాలోని హైకోర్టుకు బదిలీ చేయాలి."]
["(3) उपधारा (1) और (2) में किसी बात के होते हुए भी, किन्तु उन उपबंधों के सिवाय, जो इसमें इसके पश्‍चात् दिए गए हों जहां किसी कार्यवाही में नियत दिन के पूर्व पटना स्थित उच्‍च न्यायालय द्वारा पारित किसी आदेश की बाबत अनुतोष चाहा गया हो, वहां, अपीलों, उच्‍चतम न्यायालय को अपील करने की इजाजत के लिए आवेदनों, पुनर्विलोकन के लिए आवेदनों और अन्य कार्यवाहियों को ग्रहण करने, सुनने और निपटाने की अधिकारिता पटना स्थित उच्‍च न्यायालय को होगी और कलकत्ता स्थित उच्‍च न्यायालय को                 न होगी :","(3) ఉప-సెక్షన్లు (1) మరియు (2) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, ఇకపై అందించిన నిబంధనలను మినహాయించి, పాట్నాలో హైకోర్టు జారీ చేసిన ఏ ఉత్తర్వులకు సంబంధించి, ఏదైనా కొనసాగింపులో నిర్ణయించిన రోజుకు ముందు. సంతృప్తి కోరుకున్న చోట, అప్పీళ్లను అంగీకరించడం, వినడం మరియు పారవేయడం, సుప్రీంకోర్టుకు అప్పీల్ చేయడానికి అనుమతి కోసం దరఖాస్తులు, సమీక్ష కోసం దరఖాస్తులు మరియు ఇతర చర్యలు పాట్నాలోని హైకోర్టులో ఉంటాయి మరియు కలకత్తాలోని హైకోర్టులో అవ్వదు :"]
["परन्तु यदि ऐसी किन्हीं कार्यवाहियों के पटना स्थित उच्‍च न्यायालय द्वारा ग्रहण किए जाने के पश्‍चात्, उस उच्‍च न्यायालय के मु्ख्य न्यायाधिपति को यह प्रतीत होता है कि वे कलकत्ता स्थित उच्‍च न्यायालय को अंतरित की जानी चाहिएं, तो वह आदेश देगा कि वे कार्यवाहियां इस प्रकार अंतरित की जाएं और तब ऐसी कार्यवाहियां तद्नुसार अंतरित कर दी जाएंगी ।","ఒకవేళ, పాట్నాలోని హైకోర్టు అటువంటి చర్యలు తీసుకున్న తరువాత, ఆ కలకత్తాలోని హైకోర్టుకు బదిలీ చేయబడాలని ఆ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తికి కనిపిస్తే, ఆ చర్యలను అలాంటి పద్ధతిలో బదిలీ చేయాలని ఆయన ఆదేశించాలి ఆపై అలాంటి చర్యలు దానికి అనుగుణంగా బదిలీ చేయబడతాయి."]
["(4) पटना स्थित उच्‍च न्यायालय द्वारा दिया गया कोई आदेश-","(4) పాట్నాలో హైకోర్టు ఇచ్చిన ఏదైనా ఉత్తర్వు-"]
["(क) उपधारा (2) के आधार पर कलकत्ता स्थित उच्‍च न्यायालय को अन्तरित किसी कार्यवाही में, नियत दिन के पूर्व , या","(క ) సబ్ సెక్షన్ (2) ఆధారంగా కలకత్తాలోని హైకోర్టుకు, నియమించబడిన రోజుకు ముందు, లేదా"]
["(ख) किसी ऐसी कार्यवाही में जिसकी बाबत पटना स्थित उच्‍च न्यायालय उपधारा (3) के आधार पर अधिकारिता धारण करता है, उच्‍च न्यायालय द्वारा दिया गया कोई आदेश, सभी प्रयोजनों के लिए केवल पटना स्थित उच्‍च न्यायालय के आदेश के रूप में ही नहीं, अपितु कलकत्ता स्थित उच्‍च न्यायालय द्वारा दिए गए आदेश के रूप में भी प्रभावी होगा ।","((ఖ) పాట్నాలోని హైకోర్టు సబ్ సెక్షన్ విషయంలో ఏదైనా చర్యలో(3) ఆధారంగా అధికార పరిధిని కలిగి ఉన్న ఏ చర్యలోనైనా, అన్ని ప్రయోజనాల కోసం హైకోర్టు చేసిన ఏ ఉత్తర్వు, పాట్నాలోని హైకోర్టు ఆదేశంగా మాత్రమే కాదు; కానీ కలకత్తాలో హైకోర్టు ఇచ్చిన ఉత్తర్వుల రూపంలో కూడా."]
["18. कलकत्ता उच्‍च न्यायालय को अंतरित किन्हीं कार्यवाहियों में उपस्थित होने का अधिकार—","18. కలకత్తా హైకోర్టుకు బదిలీ చేయబడిన ఏదైనా విచారణలో హాజరయ్యే హక్కు"]
["कोई भी व्यक्‍ति, जो नियत दिन के ठीक पूर्व पटना स्थित उच्‍च न्यायलय में अधिवक्‍ता के रूप में विधि-व्यवसाय करने का हकदार है और उस उच्‍च न्यायालय से धारा 17 के अधीन कलकत्ता स्थित उच्‍च न्यायालय को अन्तरित किन्हीं कार्यवाहियों में उपस्थित होने के लिए प्राधिकृत था, उसे उन कार्यवाहियों के बारे में कलकत्ता स्थित उच्‍च न्यायालय में उपस्थित होने का अधिकार होगा ।","నిర్ణీత రోజుకు ముందు పాట్నాలోని హైకోర్టులో న్యాయవాదిగా ప్రాక్టీస్ చేయడానికి అర్హత ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా, సెక్షన్ 17 కింద ఆ హైకోర్టు నుండి కలకత్తాలోని హైకోర్టుకు బదిలీ చేయబడిన ఏదైనా విచారణలో హాజరుకావడానికి అధికారం ఉంది. , ఆ చర్యలకు సంబంధించి కలకత్తాలోని హైకోర్టులో హాజరయ్యే హక్కు ఆయనకు ఉంటుంది."]
["19. निर्वचन—","19. నిర్వచనం -"]
["धारा 17 और 18 के प्रयोजनों के लिए,—","17 మరియు 18 సెక్షన్ల ప్రయోజనాల కోసం, -"]
["(क) पटना स्थित उच्‍च न्यायालय में कार्यवाहियां तब तक लंबित समझी जाएंगी जब तक उस न्यायालय ने पक्षकारों के बीच के सभी विवाद्यकों को, जिनके अन्तर्गत कार्यवाहियों के खर्चों के विनिर्धारण की बाबत विवाद्यक भी हैं, निपटा न दिया हो और इनके अन्तर्गत अपीलें, उच्‍चतम न्यायालय को अपील करने की इजाजत के लिए आवेदन, पुनर्विलोकन के लिए आवेदन, पुनरीक्षण के लिए अर्जियां और रिट के लिए अर्जियां भी होंगी ;","(క ) పార్టీల మధ్య ఉన్న అన్ని వివాదాలను ఆ కోర్టు ఆమోదించినంతవరకు పాట్నాలోని హైకోర్టులో విచారణ పెండింగ్‌లో ఉన్నట్లు భావించబడుతుంది. కార్యకలాపాల ఖర్చుల నిర్ణయానికి సంబంధించి వివాదాస్పద సంస్థలు కూడా ఉన్నాయి, వాటిని పరిష్కరించలేదు మరియు వాటి క్రింద సుప్రీంకోర్టుకు అప్పీల్ చేస్తాయి కోర్టుకు అప్పీల్ చేయడానికి అనుమతి కోసం దరఖాస్తులు, సమీక్ష కోసం దరఖాస్తులు, సమీక్ష కోసం దరఖాస్తులు మరియు రిట్ కోసం దరఖాస్తులు కూడా ఉంటాయి;"]
["(ख) उच्‍च न्यायालय के प्रति निर्देशों का यह अर्थ लगाया जाएगा कि उनके अन्तर्गत उसके न्यायाधीश या खण्ड न्यायालय के प्रति निर्देश भी है तथा न्यायालय या न्यायाधीश द्वारा दिए गए आदेश के प्रति निर्देशों का यह अर्थ लगाया जाएगा कि उनके अन्तर्गत उस न्यायालय या न्यायाधीश द्वारा पारित दण्डादेश, निर्णय या डिक्री के प्रति निर्देश भी हैं ।","((ఖ) హైకోర్టుకు సూచనలు వారి క్రింద ఉన్న న్యాయమూర్తి లేదా న్యాయస్థానానికి సూచనగా పరిగణించబడతాయి మరియు కోర్టు లేదా న్యాయమూర్తి చేసిన ఉత్తర్వులకు సూచన ఆ కోర్టు లేదా న్యాయమూర్తి చేసిన సూచనగా పరిగణించబడుతుంది. శిక్షా ఉత్తర్వు, తీర్పు లేదా డిక్రీకి సూచనలు కూడా ఉన్నాయి."]
["व्यय का प्राधिकरण","ఖర్చు యొక్క  అధికారం"]
["20. वर्तमान विनियोग अधिनियमों के अधीन अंतरित राज्यक्षेत्रों में व्यय के लिए धन का विनियोग—","20. ప్రస్తుత కేటాయింపు చట్టాల ప్రకారం బదిలీ చేయబడిన భూభాగాలలో ఖర్చుల కోసం నిధుల కేటాయింపు."]
["(1) नियत दिन से, उस दिन के पूर्व पश्‍चिमी बंगाल के विधान-मण्डल द्वारा 1956-57 के वित्तीय वर्ष के किसी भाग के बारे में किसी व्यय को पूरा करने के लिए उस राज्य की संचित निधि में से किसी धन के विनियोग के लिए पारित कोई अधिनियम, अंतरित राज्यक्षेत्रों के संबंध में भी प्रभावी होगा और ऐसे अधिनियम द्वारा, उस राज्य में किसी सेवा के लिए व्यय की जाने वाली, प्राधिकृत रकम में से उन राज्यक्षेत्रों में किसी रकम का खर्च करना उस राज्य सरकार के लिए विधियुक्‍त होगा ।","(1) పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ 1956-57 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఏ భాగానికి సంబంధించి ఏదైనా ఖర్చును ఆ రాష్ట్ర కన్సాలిడేటెడ్ ఫండ్ నుండి ఆ రోజుకు ముందు కేటాయించిన రోజు నుండి కేటాయించడం కోసం. ఆమోదించిన చట్టం బదిలీ చేయబడిన భూభాగాలకు సంబంధించి కూడా ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది మరియు అటువంటి చట్టం ద్వారా ఆ రాష్ట్రంలో ఏదైనా సేవ కోసం ఖర్చు చేయవలసిన అధికారం ఉన్న మొత్తంలో ఆ భూభాగాల్లోని మొత్తాన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఖర్చు చేయడం చట్టబద్ధం."]
["(2) नियत दिन के पश्‍चात् पश्‍चिमी बंगाल का राज्यपाल अन्तरित राज्यक्षेत्रों में किसी प्रयोजन या सेवा के लिए राज्य की संचित निधि में से किसी अवधि के लिए, जो 31 मार्च, 1957 के बाद की न होगी, ऐसा व्यय, जो वह आवश्यक समझे, प्राधिकृत   कर सकेगा ।","(2) నియమించబడిన రోజు తరువాత, పశ్చిమ బెంగాల్ గవర్నర్, మార్చి 31, 1957 తరువాత కాకుండా, బదిలీ చేయబడిన భూభాగాలలో ఏదైనా ప్రయోజనం లేదా సేవ కోసం, అతను అవసరమని భావించే, ప్రామాణీకరించండి."]
["21. राजस्व का वितरण—","21. ఆదాయ పంపిణీ-"]
["यूनियन ड्यूटीज आफ एक्साइट (डिस्ट्रिब्यूशन) ऐक्ट, 1953 (1953 का 3) की धारा 3 और संविधान (राजस्व-वितरण) आदेश, 1953 के पैरा 3, 4 और 5, 1956-57 वित्तीय वर्ष के बारे में, ऐसे उपांतरों के अधीन रहते हुए प्रभावी होंगे, जैसा राष्‍ट्रपति, अधिसूचित आदेश द्वारा, इस अधिनियम की धारा 3 द्वारा किए गए राज्यक्षेत्रों के अन्तरण को ध्यान में रखते हुए विनिर्दिष्‍ट करें ।","1956-57 ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించి యూనియన్ డ్యూటీస్ ఆఫ్ ఎక్సైట్మెంట్ (డిస్ట్రిబ్యూషన్) చట్టం 1953 (1953 లో 3) మరియు రాజ్యాంగంలోని (రెవెన్యూ-పంపిణీ) ఆర్డర్ 1953 లోని పారా 3, 4 మరియు 5, అటువంటి మార్పులకు లోబడి ఈ చట్టం యొక్క సెక్షన్ 3 ప్రకారం భూభాగాల బదిలీని పరిగణనలోకి తీసుకొని రాష్ట్రపతి నోటిఫైడ్ ఆర్డర్ ద్వారా పేర్కొనవచ్చు."]
["भाग 6","6 వ బాగం"]
["आस्तियों और दायित्वों का प्रभाजन","ఆస్తులు మరియు బాధ్యతల విభజన"]
["22. भूमि और माल—","22. భూమి మరియు వస్తువులు"]
["(1) इस भाग के अन्य उपबंधों के अधीन रहते हुए अंतरित राज्यक्षेत्रों में बिहार राज्य के स्वामित्व की सब भूमि और सब सामान, वस्तुएं और अन्य माल, नियत दिन से, पश्‍चिमी बंगाल राज्य को संक्रांत हो जाएंगे ।","(1) ఈ భాగం యొక్క ఇతర నిబంధనలకు లోబడి, బదిలీ చేయబడిన భూభాగాల్లోని బీహార్ రాష్ట్రానికి చెందిన అన్ని భూములు మరియు అన్ని వస్తువులు, వ్యాసాలు మరియు ఇతర వస్తువులు, నియమించబడిన రోజు నుండి, పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రానికి బదిలీ చేయబడతాయి."]
["(2) बिहार में किसी वर्ग के किसी अनिर्गमित सामान का विभाजन पश्‍चिमी बंगाल और बिहार के बीच, 31 मार्च, 1956 को समाप्‍त होने वाली तीन वर्ष की अवधि में, अन्तरित राज्यक्षेत्रों और बिहार के शेष भाग के लिए किए गाए उस वर्ग के सामान के कुल मांगपत्रों के अनुपात में किया जाएगा :","(2) పశ్చిమ బెంగాల్ మరియు బీహార్ మధ్య బీహార్‌లోకి ఒక తరగతి యొక్క ఏదైనా ఇన్కార్పొరేటెడ్ వస్తువుల విభజన, మార్చి 31, 1956 తో ముగుస్తుంది మూడేళ్ల కాలంలో, బదిలీ చేయబడిన భూభాగాల కోసం తయారు చేసిన ఆ తరగతిలోని మొత్తం వస్తువులు మరియు బీహార్‌లోని మిగిలిన భాగం మొత్తం ఇండెంట్ దీనికి అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది:"]
["परन्तु इस धारा की कोई भी बात ऐसे सामान को लागू नहीं होगी, जो विनिर्दिष्‍ट प्रयोजनों के लिए जैसे कि विशिष्‍ट संस्थाओं, कर्मशालाओं या उपक्रमों या सन्‍निर्माणाधीन विशेष संकर्मों पर प्रयोग या उपयोग के लिए रखा गया हो ।","నిర్దిష్ట విభాగాలు, వర్క్‌షాపులు లేదా సంస్థలు లేదా నిర్మాణంలో ఉన్న ప్రత్యేక పనులు వంటి నిర్దిష్ట ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగం లేదా ఉపయోగం కోసం ఉంచబడిన వస్తువులకు ఈ విభాగంలో ఏదీ వర్తించదు."]
["(3) इस धारा में “भूमि” पद के अन्तर्गत प्रत्येक प्रकार की स्थावर संपत्ति तथा ऐसी संपत्ति में या उस पर के कोई अधिकार हैं और “माल” पद के अन्तर्गत सिक्‍के, बैंक नोट तथा करेंसी नोट नहीं आते ।","(3) ఈ విభాగంలో \"భూమి\" అనే పదం క్రింద ఉన్న ప్రతి రకమైన స్థిరమైన ఆస్తి మరియు అటువంటి ఆస్తిలో లేదా దానిపై ఏదైనా హక్కులు మరియు నాణేలు, బ్యాంక్ నోట్లు మరియు కరెన్సీ నోట్లు \"వస్తువులు\" అనే పదం క్రింద లేవు."]
["23. खजाना और बैंक अतिशेष—","23. ట్రెజరీ మరియు బ్యాంక్ మిగులు"]
["नियत दिन के ठीक पूर्व बिहार के सभी खजानों में की रोकड़ बाकी और भारतीय रिजर्व बैंक के पास के बिहार के जमा अतिशेषों के योग का विभाजन उस राज्य और पश्‍चिमी बंगाल के बीच जनसंख्या के अनुपात के अनुसार किया जाएगा :","నిర్ణీత రోజుకు ముందే, బీహార్‌లోని అన్ని ఖజానాల బ్యాలెన్స్ మరియు బీహార్ రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియాతో డిపాజిట్ల బ్యాలెన్స్ ఆ రాష్ట్రం మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ మధ్య జనాభా నిష్పత్తి ప్రకారం విభజించబడతాయి:"]
["परन्तु ऐसे विभाजन के प्रयोजनों के लिए कोई रोकड़ बाकी किसी एक खजाने से दूसरे खजाने को अन्तरित नहीं की जाएगी और प्रभाजन नियत दिन को भारतीय रिजर्व बैंक की बहियों में बिहार और पश्‍चिमी बंगाल के जमा अतिशेषों के समायोजन द्वारा किया जाएगा ।","అటువంటి విభజన యొక్క ప్రయోజనాల కోసం ఒక ఖజానా నుండి మరొక ఖజానాకు నగదు బదిలీ చేయబడదని మరియు బీహార్ మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ డిపాజిట్ మిగులును రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా పుస్తకాలలో నిర్ణీత రోజున సర్దుబాటు చేయడం ద్వారా విభజించబడాలి."]
["24. करों का बकाया—","24. పన్నుల బకాయిలు-"]
["अन्तरित राज्यक्षेत्रों में अवस्थित संपत्ति पर के किसी कर या शुल्क की बकाया को, जिसके अन्तर्गत भू-राजस्व की बकाया भी है, वसूल करने का बिहार का अधिकार पश्‍चिमी बंगाल का होगा और किसी अन्य कर या शुल्क की बकाया को वसूल करने का बिहार का अधिकार, ऐसे किसी मामले में, जहां कर या शुल्क के निर्धारण का स्थान अन्तरित राज्यक्षेत्रों में है, वहां भी वह पश्‍चिमी बंगाल का ही होगा ।","బదిలీ చేయబడిన భూభాగాల్లో ఉన్న ఆస్తిపై ఏదైనా పన్ను లేదా సుంకం బకాయిలను తిరిగి పొందే హక్కు, భూమి ఆదాయ బకాయిలతో సహా, పశ్చిమ బెంగాల్ మరియు ఇతర పన్ను లేదా సుంకం బకాయిలను తిరిగి పొందే హక్కు బీహార్‌కు ఉంటుంది. , అటువంటి సందర్భంలో, బదిలీ చేయబడిన భూభాగాలలో పన్ను లేదా విధిని అంచనా వేసే స్థలం ఉన్నట్లయితే, అదే పశ్చిమ బెంగాల్."]
["25. उधारों और अग्रिमों की वसूली का अधिकार—","25. రుణాలు మరియు అడ్వాన్సులను తిరిగి పొందే హక్కు-"]
["बिहार द्वारा नियत दिन के पूर्व अन्तरित राज्यक्षेत्रों में किसी स्थानीय निकाय, सोसाइटी, कृषक या अन्य व्यक्‍ति को दिए गए किन्हीं उधारों या अग्रिमों को वसूल करने का अधिकार पश्‍चिमी बंगाल को होगा ।","బీహార్ నియమించిన రోజుకు ముందు బదిలీ చేయబడిన భూభాగాల్లోని ఏదైనా స్థానిక సంస్థ, సమాజం, రైతు లేదా ఇతర వ్యక్తికి చేసిన రుణాలు లేదా అడ్వాన్సులను తిరిగి పొందే హక్కు పశ్చిమ బెంగాల్‌కు ఉంటుంది."]
["26. कतिपय निधियों में जमा—","26. కొన్ని నిధులలో డిపాజిట్-"]
["बिहार के रोकड़ बाकी विनिधान खाते, अकाल राहत निधि तथा साधारण निधि में किए गए विनिधान और केन्द्रीय सड़क निधि में बिहार के खाते में जमा राशियों का विभाजन बिहार और पश्‍चिमी बंगाल के बीच जनसंख्या के अनुपात के अनुसार किया जाएगा ; और किसी ऐसी विशेष निधि में के विनिधान, जिसके उद्देश्य अन्तरित राज्यक्षेत्र या उसके किसी भाग तक सीमित हों, पश्‍चिमी बंगाल को संक्रांत हो जाएंगे ।","బీహార్ మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ మధ్య జనాభా నిష్పత్తి ప్రకారం బీహార్ యొక్క నగదు బ్యాలెన్స్ కేటాయింపు ఖాతా, కరువు ఉపశమన నిధి మరియు సాధారణ నిధి మరియు కేంద్ర రహదారి నిధిలో బీహార్ ఖాతాలో జమలు విభజించబడతాయి; పరిమిత భూభాగం లేదా దానిలోని ఏ భాగాన్ని పశ్చిమ బెంగాల్‌కు బదిలీ చేయాలనే దాని కోసం ఏదైనా ప్రత్యేక నిధిలో పెట్టుబడి పెట్టాలి."]
["27. राज्य उपक्रमों की आस्तियां और दायित्व—","27. రాష్ట్ర సంస్థల యొక్క ఆస్తులు మరియు బాధ్యతలు-"]
["(1) अन्तरित राज्यक्षेत्र में अवस्थित बिहार के किसी वाणिज्यिक या औद्योगिक उपक्रम से संबंधित आस्तियां और दायित्व पश्‍चिमी बंगाल को संक्रांत हो जाएंगे ।","(1) బదిలీ చేయబడిన భూభాగాల్లో ఉన్న బీహార్‌లోని ఏదైనా వాణిజ్య లేదా పారిశ్రామిక సంస్థకు సంబంధించిన ఆస్తులు మరియు బాధ్యతలు పశ్చిమ బెంగాల్‌కు బదిలీ చేయబడతాయి."]
["(2) जहां किसी ऐसे वाणिज्यिक या औद्योगिक उपक्रम के लिए बिहार द्वारा कोई अवक्षयण आरक्षित निधि रखी गई हो, वहां उस निधि में से किए गए विनिधान के बारे में धारित प्रतिभूतियां भी पश्‍चिमी बंगाल को संक्रांत हो जाएंगी ।","(2) అటువంటి వాణిజ్య లేదా పారిశ్రామిక సంస్థల కోసం తరుగుదల రిజర్వ్ ఫండ్ బీహార్ చేత నిర్వహించబడుతున్నప్పుడు, ఆ ఫండ్ నుండి చేసిన పెట్టుబడికి సంబంధించి సెక్యూరిటీలు పశ్చిమ బెంగాల్  కు కూడా బదిలీ చేయబడతాయి."]
["28. लोक ऋण—","28. ప్రజాణం-"]
["(1) बिहार का लोक ऋण, जो उस उधार के कारण हो, जो सरकारी प्रतिभूतियां जारी करके लिया गया हो और नियत दिन के ठीक पूर्व जनता को बकाया हो, बिहार का ऋण बना रहेगा :","(1) బీహార్ యొక్క ప్రజాణం, ఇది ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలను జారీ చేయడం ద్వారా తీసుకున్న రుణాలు మరియు నిర్ణీత రోజుకు ముందే ప్రజలకు రుణపడి ఉంటే, బీహార్ యొక్క అప్పు అలాగే ఉంటుంది:"]
["परन्तु—","కానీ  "]
["(क) पश्‍चिमी बंगाल, लोक ऋण की शोध व्यवस्था और अदायगी के लिए समय-समय पर देय राशियों के अंश का बिहार को देनदार होगा ; और","(క) ప్రభుత్వ రుణాల పరిశోధన మరియు తిరిగి చెల్లించటానికి ఎప్పటికప్పుడు చెల్లించాల్సిన మొత్తంలో కొంత భాగానికి పశ్చిమ బెంగాల్ బీహార్‌కు బాధ్యత వహించాలి; మరియు"]
["(ख) उक्‍त अंश के अवधारण के प्रयोजन के लिए बिहार और पश्‍चिमी बंगाल के बीच उक्‍त ऋण का विभाजन इस प्रकार किया गया समझा जाएगा मानो वह उपधारा (2) में निर्दिष्‍ट ऋण हो ।","(ఖ) బీహార్ మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ మధ్య చెప్పిన వాటాను నిలుపుకోవటానికి ఈ విభజన ఉప-విభాగం (2) లో పేర్కొన్న అప్పులా చేసినట్లుగా పరిగణించబడుతుంది."]
["(2) नियत दिन के पूर्व, केन्द्रीय सरकार, भारतीय रिजर्व बैंक या किसी अन्य बैंक से लिए गए उधारों के कारण बिहार के लोक ऋण का विभाजन क्रमशः, अन्तरित राज्यक्षेत्रों को छोड़कर बिहार के राज्यक्षेत्रों में और अन्तरित राज्यक्षेत्रों में, सभी पूंजी संकर्मों और अन्य पूंजी लागत पर नियत दिन तक उपगत कुल व्यय के अनुपात में बिहार और पश्‍चिमी बंगाल के बीच किया जाएगा :","(2) నిర్ణీత రోజుకు ముందు, కేంద్ర ప్రభుత్వం, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా లేదా మరే ఇతర బ్యాంకు నుండి అప్పులు తీసుకోవడం వల్ల బీహార్ ప్రభుత్వ రుణాన్ని విభజించడం,బదిలీ చేయబడిన భూభాగాలు మినహా అన్ని రాజధాని బీహార్ భూభాగాల్లో మరియు బదిలీ చేయబడిన భూభాగాల్లో పనిచేస్తుంది.. మూలధన వ్యయంపై నిర్ణీత రోజు వరకు చేసిన మొత్తం వ్యయానికి అనులోమానుపాతంలో, బీహార్ మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ మధ్య జరుగుతుంది:"]
["परन्तु ऐसे विभाजन के प्रयोजनों के लिए जिनके लिए पूंजी खाते रखे गए हों, उन आस्तियों पर केवल व्यय, ध्यान में लिया जाएगा ।"," కానీ మూలధన ఖాతాలను నిర్వహించే అటువంటి విభజన యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, ఆ ఆస్తులపై ఖర్చు మాత్రమే పరిగణనలోకి తీసుకోబడుతుంది."]
["(3) जहां बिहार ने अपने द्वारा लिए गए किसी उधार की अदायगी के लिए कोई निक्षेप निधि या अवक्षयण निधि रखी हो, वहां उस निधि में से किए गए विनिधानों के बारे में धारित प्रतिभूतियों का विभाजन बिहार और पश्‍चिमी बंगाल के बीच उसी अनुपात में किया जाएगा, जिसमें उपधारा (2) में निर्दिष्‍ट लोक ऋण का विभाजन किया जाए ।","(3) బీహార్ తీసుకున్న ఏదైనా రుణాన్ని తిరిగి చెల్లించడానికి ఏదైనా డిపాజిట్ ఫండ్ లేదా తరుగుదల నిధిని ఉంచిన చోట.దానిపై ఉన్న సెక్యూరిటీలను బీహార్ మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ మధ్య ఆ ఫండ్ నుండి చేసిన పెట్టుబడుల మాదిరిగానే విభజించాలి. దీనిలో ఉప-విభాగం (2) లో పేర్కొన్న ప్రజా రుణాన్ని విభజించబడుతుంది."]
["(4) इस धारा में, “सरकारी प्रतिभूति” पद से ऐसी प्रतिभूति अभिप्रेत है, जो जनता से उधार लेने के प्रयोजन के लिए सृजित और निर्गमित की गई है लोक ऋण अधिनियम, 1944 (1944 का 18) की धारा 2 के खण्ड (2) में विनिर्दिष्‍ट या उसके अधीन विहित प्ररूपों में से किसी प्ररूप की है ।","(4) ఈ విభాగంలో, \"గవర్నమెంట్ సెక్యూరిటీస్\" అనే పదం అంటే ప్రజల నుండి రుణాలు తీసుకునే ఉద్దేశ్యంతో సృష్టించబడిన మరియు జారీ చేయబడిన భద్రత, పబ్లిక్ డెట్ యాక్ట్, 1944 (1944 లో 18) లోని సెక్షన్ 2 లోని క్లాజ్ (2). ) దాని క్రింద పేర్కొన్న లేదా సూచించిన ఏదైనా ఫారమ్లలో."]
["29. आधिक्य में वसूल किए गए करों की वापसी—","29. అధికంగా వసూలు చేసిన పన్నుల వాపసు"]
["अन्तरित राज्यक्षेत्रों में स्थित किसी संपत्ति पर आधिक्य में वसूल किए गए कर या शुल्क, जिनमें भू-राजस्व भी सम्मिलित है, की वापसी के बारे में बिहार का दायित्व पश्‍चिमी बंगाल का दायित्व होगा और जहां उस कर या शुल्क के निर्धारण करने का स्थान अन्तरित राज्यक्षेत्र में है वहां आधिक्य में वसूल किए गए किसी अन्य कर या शुल्क की वापसी के मामले में बिहार का दायित्व भी पश्‍चिमी बंगाल का दायित्व होगा ।","బదిలీ చేయబడిన భూభాగాల్లో ఉన్న ఏదైనా ఆస్తిపై సర్‌చార్జి తిరిగి చెల్లించటానికి బీహార్ యొక్క బాధ్యత, భూమి ఆదాయంతో సహా,  పశ్చిమ బెంగాల్ యొక్క బాధ్యత మరియు ఆ పన్ను లేదా విధిని అంచనా వేసే ప్రదేశం అబద్ధం. మరే ఇతర పన్ను లేదా అధికంగా వసూలు చేసిన రుసుమును తిరిగి చెల్లించే విషయంలో బీహార్ బాధ్యత కూడా."]
["30. निक्षेप—","30. డిపాజిట్—"]
["अन्तरित राज्यक्षेत्रों में किए गए किसी सिविल निक्षेप या स्थानीय निधि निक्षेप के बारे में बिहार का दायित्व, नियत दिन से, पश्‍चिमी बंगाल का दायित्व होगा ।","బదిలీ చేయబడిన భూభాగాల్లో చేసిన ఏదైనా సివిల్ డిపాజిట్ లేదా స్థానిక ఫండ్ డిపాజిట్ విషయంలో బీహార్ యొక్క బాధ్యత నిర్ణీత రోజు నుండి పశ్చిమ బెంగాల్ యొక్క బాధ్యత."]
["31. भविष्य-निधि—","31. ప్రావిడెంట్ ఫండ్-"]
["किसी ऐसे सरकारी सेवक के, जो नियत दिन को सेवा में होते हुए स्थायी रूप से पश्‍चिमी बंगाल को आबंटित किया गया है, भविष्य-निधि खाते के बारे में बिहार का दायित्व, उस दिन से पश्‍चिमी बंगाल का दायित्व होगा ।","నిర్ణీత రోజున సేవలో ఉన్నప్పుడు పశ్చిమ బెంగాల్‌కు శాశ్వతంగా కేటాయించిన ఏ ప్రభుత్వ ఉద్యోగి యొక్క ప్రావిడెంట్ ఫండ్ ఖాతాకు బీహార్ యొక్క బాధ్యత ఆ రోజు నుండి పశ్చిమ బెంగాల్ యొక్క బాధ్యత."]
["32. पेंशन—","32. పెన్షన్-"]
["पेंशनों के बारे में बिहार के दायित्व का प्रभाजन उस राज्य और पश्‍चिमी बंगाल के बीच, अनुसूची के उपबंधों के अनुसार होगा ।","పెన్షన్లకు సంబంధించి బీహార్ యొక్క బాధ్యత షెడ్యూల్ యొక్క నిబంధనల ప్రకారం ఆ రాష్ట్రం మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ మధ్య విభజించబడుతుంది."]
["33. संविदाएं—","33. ఒప్పందాలు—"]
["(1) जहां बिहार राज्य ने राज्य के किन्हीं प्रयोजनों के लिए अपनी कार्यपालिक शक्‍ति के प्रयोग में कोई संविदा नियत दिन के पूर्व की हो, वहां वह संविदा—","(1) బీహార్ రాష్ట్రం తన కార్యనిర్వాహక అధికారాన్ని రాష్ట్రంలోని ఏ ప్రయోజనాలకైనా ఉపయోగించుకుంది నిర్ణీత రోజుకు ముందు ఒక ఒప్పందం వాడుకలో ఉంటే, అక్కడ -"]
["(क) यदि संविदा के प्रयोजन, नियत दिन से अनन्यतः उस राज्य के प्रयोजन हैं, तो बिहार की कार्यपालिक शक्‍ति के प्रयोग में ;","(క) బీహార్ యొక్క కార్యనిర్వాహక అధికారాన్ని వినియోగించుకోవడంలో, ఒప్పందం యొక్క ప్రయోజనాలు నియమించబడిన రోజు నుండి ఆ రాష్ట్ర ప్రయోజనాల కోసం ప్రత్యేకంగా ఉంటే;"]
["(ख) यदि संविदा के प्रयोजन, उस दिन के अनन्यतः उस राज्य के प्रयोजन हैं, तो पश्‍चिमी बंगाल की कार्यपालिक शक्‍ति के प्रयोग में ; और","(ఖ) పశ్చిమ బెంగాల్ యొక్క కార్యనిర్వాహక అధికారాన్ని ఉపయోగించుకోవడంలో, ఒప్పందం యొక్క ప్రయోజనాలు ప్రత్యేకంగా ఆ రాష్ట్ర ప్రయోజనాలే అయితే; మరియు"]
["(ग) किसी अन्य मामले में बिहार की कार्यपालिक शक्‍ति के प्रयोग में, की गई समझी जाएगी और वे सब अधिकार और दायित्व जो ऐसी किसी संविदा के अधीन प्रोद्भूत हुए हैं या प्रोद्भूत हों, उस सीमा तक, जहां तक वे बिहार के अधिकार और दायित्व होते, यथास्थिति, बिहार या पश्‍चिमी बंगाल के अधिकार या दायित्व होंगे :","(గ) బీహార్ యొక్క కార్యనిర్వాహక అధికారాన్ని ఏ ఇతర విషయాలలోనూ ఉపయోగించుకున్నట్లుగా పరిగణించబడుతుంది మరియు అలాంటి ఏదైనా ఒప్పందం ప్రకారం సంపాదించిన లేదా సంపాదించిన అన్ని హక్కులు మరియు బాధ్యతలు, అవి బీహార్ యొక్క హక్కులు మరియు బాధ్యతలు ఎంతవరకు అందుకని, బీహార్ లేదా పశ్చిమ బెంగాల్, హక్కులు లేదా బాధ్యతలను కలిగి ఉంటాయి:"]
["परन्तु किसी ऐसे मामले में, जो खण्ड (ग) में निर्दिष्ट किया गया है, इस उपधारा द्वारा अधिकारों और दायित्वों का किया गया प्रारंभिक आबंटन, ऐसे वित्तीय समायोजन के अधीन रहते हुए होगा, जैसा दोनों राज्यों के बीच करार पाया जाए, या ऐसे करार के अभाव में, जैसा केन्द्रीय सरकार आदेश द्वारा निदेश दे ।"," కానీ ఈ నిబంధన (ग) లో పేర్కొన్న ఏ సందర్భంలోనైనా, ఈ ఉపవిభాగం ద్వారా హక్కులు మరియు బాధ్యతల యొక్క ప్రారంభ కేటాయింపు రెండు రాష్ట్రాల మధ్య ఒప్పందం లేదా అటువంటి ఒప్పందంగా గుర్తించబడే ఆర్థిక సర్దుబాటుకు లోబడి ఉంటుంది. లేనప్పుడు, కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్దేశించినట్లు, ఆర్డర్ ప్రకారం."]
["(2) इस धारा के प्रयोजनों के लिए ऐसे दायित्वों में, जो किसी संविदा के अधीन प्रोद्भूत हुए हैं या प्रोद्भूत हों, निम्नलिखित अन्तर्विष्‍ट किए गए समझे जाएंगे—","(2) ఈ విభాగం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, ఒక ఒప్పందం ప్రకారం పొందిన లేదా సంపాదించిన బాధ్యతలు కింది వాటిలో చేర్చబడినట్లు పరిగణించబడతాయి—"]
["(क) उस संविदा से संबंधित कार्यवाहियों में किसी न्यायालय या अन्य अधिकरण द्वारा किए गए किसी आदेश या अधिनिर्णय को पूरा करने का कोई दायित्व ; और","(క) ఆ ఒప్పందానికి సంబంధించిన చర్యలలో ఏదైనా కోర్టు లేదా ఇతర ట్రిబ్యునల్ చేసిన ఏదైనా ఉత్తర్వు లేదా పురస్కారాన్ని నిర్వహించడానికి ఏదైనా బాధ్యత; మరియు"]
["(ख) ऐसी किन्हीं कार्यताहियों में या उनके संबंध में उपगत व्ययों के बारे में कोई दायित्व ।","((ఖ) అటువంటి చర్యలకు సంబంధించి లేదా వాటికి సంబంధించి అయ్యే ఖర్చులకు సంబంధించి ఏదైనా బాధ్యత."]
["(3) यह धारा उधारों, प्रत्याभूतियों और अन्य वित्तीय बाध्यताओं के बारे में दायित्वों के प्रभाजन से संबंधित इस भाग के अन्य उपबंधों के अधीन रहते हुए प्रभावी होगी और बैंक अतिशेष और प्रतिभूतियों के विषय में कार्यवाही, उनके संविदात्मक अधिकारों की प्रकृत्ति के होते हुए भी, उन अन्‍य उपबंधों के अधीन की जाएगी ।","(3) రుణాలు, సెక్యూరిటీలు మరియు ఇతర ఆర్ధిక బాధ్యతలు మరియు బ్యాంక్ మిగులు మరియు సెక్యూరిటీలకు సంబంధించిన చర్యల యొక్క ఒప్పంద హక్కుల స్వభావం ఉన్నప్పటికీ, ఈ భాగం యొక్క ఇతర నిబంధనలకు లోబడి ఈ విభాగం ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది. , ఆ ఇతర నిబంధనలకు లోబడి ఉండాలి."]
["34. अनुयोज्य दोष के बारे में दायित्व—","34. అనుచిత లోపాలకు సంబంధించిన బాధ్యత-"]
["(क) यदि वादहेतुक पूर्णतया अन्तरित राज्यक्षेत्र के भीतर पैदा हुआ हो तो पश्‍चिमी बंगाल का दायित्व होगा ;","(క) వ్యాజ్యం పూర్తిగా బదిలీ చేయబడిన భూభాగంలో జన్మించినట్లయితే, పశ్చిమ బెంగాల్ బాధ్యత వహిస్తుంది;"]
["(ख) यदि अन्तरित राज्यक्षेत्रों को छोड़कर बिहार के राज्यक्षेत्रों के भीतर वादहेतुक पूर्णतया पैदा हुआ हो, तो बिहार का दायित्व होगा ; और","(( ఖ) బదిలీ చేయబడిన భూభాగాలను మినహాయించి, బీహార్ భూభాగాలలో వ్యాజ్యం పూర్తిగా భరిస్తే, బాధ్యత బీహార్‌పై ఉంటుంది; మరియు"]
["(ग) किसी अन्य दशा में प्रारंभिक रूप से बिहार का दायित्व होगा किन्तु यह ऐसे वित्तीय समायोजन के अधीन होगा, जैसा उस राज्य और पश्‍चिमी बंगाल के बीच करार पाया जाए, या ऐसे करार के अभाव में जिसका केन्द्रीय सरकार आदेश द्वारा निदेश दे ।","( గ) మరేదైనా సందర్భంలో, బీహార్ ప్రధానంగా బాధ్యత వహిస్తుంది, కాని ఆ రాష్ట్ర మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ మధ్య ఒక ఒప్పందంగా గుర్తించబడే ఆర్థిక సర్దుబాటుకు లోబడి ఉంటుంది, లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆదేశాల ప్రకారం నిర్దేశించవచ్చు."]
["35. सहकारी सोसाइटियों का प्रत्याभूतिदाता के रूप में दायित्व—","35. హామీదారులుగా సహకార సంఘాల బాధ్యత-"]
["जहां नियत दिन के ठीक पूर्व, बिहार पर किसी रजिस्ट्रीकृत सहकारी सोसाइटी के दायित्व के बारे में प्रत्याभूतिदाता के रूप में दायित्व हो, वहां वह दायित्व—","ఎక్కడ నియమించబడిన రోజుకు ముందు, రిజిస్టర్డ్ కోఆపరేటివ్ సొసైటీ యొక్క బాధ్యత గురించి బీహార్‌కు హామీ ఇవ్వాల్సిన బాధ్యత ఉంది, ఆ బాధ్యత-"]
["(क) यदि उस सोसाइटी का कार्य-क्षेत्र अन्तरित राज्यक्षेत्रों तक सीमित हो तो पश्‍चिमी बंगाल का होगा ; और","(క) ఆ సమాజం యొక్క పని ప్రాంతం అంతర్-రాష్ట్ర భూభాగాలకు పరిమితం అయితే, పశ్చిమ బెంగాల్ ఉండాలి; మరియు"]
["(ख) किसी अन्य दशा में, बिहार का रहेगा ।","((ఖ) మరేదైనా సందర్భంలో, బీహార్ అలాగే ఉంటుంది."]
["36. उचंत मद—","36. సస్పెన్స్ అంశం-"]
["यदि कोई उचंत मद, अन्ततः इस भाग के पूर्वगामी उपबंधों में से किसी में निर्दिष्ट प्रकार की किसी आस्ति या दायित्व पर प्रभाव डालने वाली पाई जाती है तो उसके संबंध में उस उपबंध के अनुसार कार्यवाही की जाएगी ।","ఏదైనా సస్పెన్స్ అంశం అంతిమంగా ఈ విభాగం యొక్క ఏదైనా పైన పేర్కొన్న నిబంధనలలో పేర్కొన్న రకమైన ఏదైనా ఆస్తి లేదా బాధ్యతను ప్రభావితం చేస్తుందని కనుగొంటే, ఆ నిబంధనకు సంబంధించి చర్యలు తీసుకోవాలి."]
["37. कुछ मामलों में आबंटन या समायोजन के लिए आदेश देने की केन्द्रीय सरकार की शक्‍ति—","37. కొన్ని సందర్భాల్లో కేటాయింపు లేదా సర్దుబాటు కోసం ఆదేశించే కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారం-"]
["जहां या तो बिहार या पश्‍चिमी बंगाल किसी संपत्ति का हकदार हो जाता है या कोई फायदा प्राप्‍त करे या किसी दायित्व के अधीन हो जाता है और नियत दिन से तीन वर्ष की कालावधि के भीतर उन राज्यों में से किसी द्वारा किए गए किसी निर्देश पर केन्द्रीय सरकार की यह राय है कि यह न्याय-संगत तथा साम्यापूर्ण है कि वह संपत्ति या फायदा अन्य राज्य को अंतरित किया जाना चाहिए या उसे अंश मिलना चाहिए या उस दायित्व के मद्धे अन्य राज्य द्वारा अभिदाय किया जाना चाहिए, वहां उक्‍त संपत्ति या फायदे, दोनों राज्यों के बीच ऐसी रीति से आबंटित किए जाएंगे या वह अन्य राज्य दायित्व के अधीन रहने वाले राज्य को उसके बारे में ऐसा अभिदाय करेगा, जो केन्द्रीय सरकार दोनों राज्य सरकारों से परामर्श के पश्‍चात्, आदेश द्वारा, अवधारित करे ।","బీహార్ లేదా పశ్చిమ బెంగాల్ ఏదైనా ఆస్తికి అర్హత పొందినప్పుడు లేదా ఏదైనా ప్రయోజనం పొందేటప్పుడు లేదా ఏదైనా బాధ్యతకు లోబడి, నియమించబడిన రోజు నుండి మూడు సంవత్సరాల వ్యవధిలో, ఆ రాష్ట్రాలలో దేనినైనా కేంద్ర ప్రభుత్వం చేసిన సూచనలు. ఆస్తి లేదా ప్రయోజనం ఇతర రాష్ట్రాలకు బదిలీ చేయబడటం లేదా ఆ బాధ్యతకు వ్యతిరేకంగా మరొక రాష్ట్రం భాగస్వామ్యం చేయబడటం లేదా సహకరించడం అనేది న్యాయమైన మరియు సమానమైన అభిప్రాయం, ఇక్కడ చెప్పిన ఆస్తి లేదా ప్రయోజనం, రెండు రాష్ట్రాలు అటువంటి పద్ధతిలో"]
["38. कुछ व्यय का संचित निधि पर भारित किया जाना—","38. సేకరించిన నిధిపై కొంత ఖర్చు పెట్టాలి-"]
["या तो बिहार द्वारा या पश्‍चिमी बंगाल द्वारा अन्य राज्य को इस भाग के उपबंधों के कारण संदेय सभी राशियां, जिसके द्वारा ऐसी राशियां संदेय हैं, उस राज्य की संचित निधि पर भारित होंगी ।","ఈ భాగం యొక్క నిబంధనల కారణంగా బీహార్ లేదా పశ్చిమ బెంగాల్ ద్వారా మరొక రాష్ట్రానికి చెల్లించవలసిన మొత్తం మొత్తాలు, ఆ మొత్తాలను చెల్లించాల్సినవి, ఆ రాష్ట్ర కన్సాలిడేటెడ్ ఫండ్‌లో బరువుగా ఉంటాయి."]
["भाग 7","పార్ట్ 7"]
["प्रशासनिक उपबन्ध","పరిపాలనా నిబంధన"]
["39. राज्य वित्तीय निगम—","39.రాష్ట్ర ఆర్దిక సంస్థ"]
["(1) बिहार और पश्‍चिमी बंगाल राज्यों के लिए, राज्य वित्तीय निगम अधिनियम, 1951 (1951 का 63) के अधीन गठित वित्तीय निगम, नियत दिन से, उन राज्यों के लिए धारा 3 के उपबंधों द्वारा यथा परिवर्तित उनके क्षेत्रों सहित गठित किए गए समझे जाएंगे ।","(1) బీహార్ మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రాల కొరకు, ఫైనాన్షియల్ కార్పొరేషన్ స్టేట్ ఫైనాన్షియల్ కార్పొరేషన్ యాక్ట్, 1951 (1951 లో 63),. నియమించబడిన రోజు నుండి, సెక్షన్ 3 లోని నిబంధనల ప్రకారం మార్చబడినట్లుగా, ఆ రాష్ట్రాలు తమ భూభాగాలతో పాటు ఏర్పడినట్లు పరిగణించబడతాయి."]
["(2) बिहार राज्य वित्तीय निगम की समादत्त पूंजी के उसके अंश के मद्धे, बिहार, पश्‍चिमी बंगाल को ऐसी रकम संदाय करने का दायी होगा, जैसी केन्द्रीय सरकार आदेश द्वारा अवधारित करे ।","(2) బీహార్, పశ్చిమ బెంగాల్, బీహార్ స్టేట్ ఫైనాన్షియల్ కార్పొరేషన్ యొక్క చెల్లింపు మూలధనంలో దాని వాటాకు సంబంధించి  ఆర్డర్ ప్రకారం కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన మొత్తాన్ని చెల్లించాల్సిన బాధ్యత ఉంటుంది"]
["40. कतिपय विद्यमान सड़क परिवहन अनुज्ञापत्रों के चालू रहने के बारे में अस्थायी उपबंध—","40. ఇప్పటికే ఉన్న కొన్ని రహదారి రవాణా లైసెన్సుల అమలుకు సంబంధించి తాత్కాలిక నిబంధనలు."]
["(1) मोटर यान अधिनियम, 1939 (1939 का 4) की धारा 63 में किसी बात के होते हुए भी, बिहार के राज्य परिवहन प्राधिकरण द्वारा या बिहार के किसी प्रादेशिक परिवहन प्राधिकरण द्वारा दिया गया अनुज्ञापत्र, यदि ऐसा अनुज्ञापत्र अन्तरित राज्यक्षेत्रों के भीतर किसी क्षेत्र में नियत दिन के ठीक पूर्व विधिमान्य और प्रभावी था, उस क्षेत्र में उस समय प्रवृत्त उपबंधों के अधीन रहते हुए, उस दिन के पश्‍चात् उस क्षेत्र में, विधिमान्य और प्रभावी बना रहा समझा जाएगा और किसी ऐसे अनुज्ञापत्र पर, पश्‍चिमी बंगाल के राज्य परिवहन प्राधिकरण द्वारा या पश्‍चिमी बंगाल के किसी प्रादेशिक परिवहन प्राधिकरण द्वारा, ऐसे क्षेत्र में, उसके उपयोग के लिए, विधिमान्य करने के प्रयोजन के लिए प्रतिहस्ताक्षर करना आवश्यक नहीं होगा :","(1) బీహార్ రాష్ట్ర రవాణా అథారిటీ లేదా బీహార్ యొక్క ప్రాంతీయ రవాణా అథారిటీ ఇచ్చిన మోటారు వాహనాల చట్టం, 1939 (1939 లో 4) లోని సెక్షన్ 63 లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ ఆర్టికల్, అటువంటి ఆర్టికల్ నిర్ణీత రోజుకు ముందే బదిలీ చేయబడిన భూభాగాల్లోని ప్రాంతంలో చెల్లుబాటు అయ్యేది మరియు ప్రభావవంతంగా ఉంటే, ఆ ప్రాంతంలో ఆ సమయంలో ఉన్న నిబంధనలకు లోబడి,ఆ రోజు తరువాత, ఈ ప్రాంతం చెల్లుబాటు అయ్యేది మరియు ప్రభావవంతమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్ర రవాణా అథారిటీ లేదా పశ్చిమ బెంగాల్ యొక్క ప్రాంతీయ రవాణా అథారిటీ చేత అటువంటి ధృవీకరణ పత్రంలో చెల్లుతుంది. ప్రయోజనం కోసం కౌంటర్సైన్ చేయడం అవసరం లేదు:"]
["परन्तु केन्द्रीय सरकार, राज्य सरकारों से परामर्श के पश्‍चात्, जिसके द्वारा वह अनुज्ञापत्र दिया गया था उस प्राधिकरण द्वारा, अनुज्ञापत्र से संलग्‍न शर्तों में परिवर्धन, संशोधन या फेरफार कर सकेगी ।","కానీ కేంద్ర ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలతో సంప్రదించిన తరువాత, ఆ అధికారం ద్వారా లైసెన్స్ ఇవ్వబడింది, లైసెన్స్‌కు జోడించిన షరతులను జోడించవచ్చు, సవరించవచ్చు"]
["(2) नियत दिन के पश्‍चात् किसी परिवहन यान के बारे में अन्तरित राज्यक्षेत्रों में उसके चलाने के लिए किसी ऐसे अनुज्ञापत्र के अधीन कोई पथकर, प्रवेश फीस या वैसी ही प्रकृति के अन्य प्रभार उद्गृहीत नहीं किए जाएंगे यदि उस यान को उस दिन के ठीक पूर्व बिहार की सीमाओं के परे चलाने के लिए ऐसे पथकर, प्रवेश फीस या प्रभार के संदाय से छूट प्राप्‍त हो :","(2) నిర్ణీత రోజు తరువాత, ఆ రోజుకు ముందు వాహనం ఉంటే, దాని భూభాగాల్లో ఏదైనా రవాణా వాహనాన్ని నడపడానికి అటువంటి లైసెన్స్ క్రింద టోల్, ఎంట్రీ ఫీజు లేదా ఇతర ఛార్జీలు విధించబడవు. అటువంటి టోల్, ఎంట్రీ ఫీజు లేదా బీహార్ సరిహద్దులకు మించి నడుస్తున్న ఛార్జీల నుండి మినహాయింపు:"]
["परन्तु केन्द्रीय सरकार, दोनों राज्य सरकारों से परामर्श के पश्‍चात्, यथास्थिति, ऐसे किसी पथकर, प्रवेश फीस या अन्य प्रभार के उद्‌ग्रहण को प्राधिकृत कर सकेगी ।","కానీ కేంద్ర ప్రభుత్వం, రెండు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలతో సంప్రదించిన తరువాత, అటువంటి టోల్, ఎంట్రీ ఫీజు లేదా ఇతర ఛార్జీలను వసూలు చేయడానికి అధికారం ఇవ్వవచ్చు."]
["41. सेवाओं से संबंधित उपबन्ध—","41. సేవలకు సంబంధించిన నిబంధనలు—"]
["(1) प्रत्येक व्यक्‍ति, जो नियत दिन के ठीक पूर्व बिहार के कार्यकलाप के संबंध में सेवा कर रहा हो, उस दिन से, तब तक इसी प्रकार की सेवा करता रहेगा जब तक कि केन्द्रीय सरकार के साधारण या विशेष आदेश द्वारा उससे यह अपेक्षा न की जाए कि वह पश्‍चिमी बंगाल के कार्यकलापों के संबंध में अंतिम रूप में सेवा करे ।","(1) నిర్ణీత రోజుకు ముందే బీహార్ పనికి సంబంధించి పనిచేస్తున్న ప్రతి వ్యక్తి, కేంద్ర ప్రభుత్వ సాధారణ లేదా ప్రత్యేక ఉత్తర్వులకు అవసరమయ్యే వరకు ఆ రోజు నుండి అదే సేవను కొనసాగించాలి. పశ్చిమ బెంగాల్ కార్యకలాపాలకు సంబంధించి దీనిని ఖరారు చేయాల్సి ఉంది."]
["(3) प्रत्येक व्यक्‍ति, जो उपधारा (2) के उपबन्धों के अधीन बिहार या पश्‍चिमी बंगाल को अंतिम रूप से आबंटित किया गया है यदि वह पहले से ही उसमें सेवा न कर रहा हो तो वह उस राज्य में ऐसी तारीख से, जो दो राज्य सरकारों के बीच करार पाई जाए और ऐसे करार के अभाव में, जैसी केन्द्रीय सरकार अवधारित करे, सेवा करने के लिए उपलभ्य किया जाएगा ।","(3) ఉప-సెక్షన్ (2) లోని నిబంధనల ప్రకారం, చివరకు బీహార్ లేదా పశ్చిమ బెంగాల్‌కు కేటాయించిన ప్రతి వ్యక్తి, అతను ఇప్పటికే దానిలో సేవ చేయకపోతే, ఆ రాష్ట్రం నుండి రెండు రాష్ట్రాలుగా ప్రభుత్వాల మధ్య ఒక ఒప్పందం కనుగొనబడాలి మరియు అటువంటి ఒప్పందం లేనప్పుడు, కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించినట్లుగా, సేవ చేయడానికి అందుబాటులో ఉంటుంది."]
["(4) इस धारा की कोई भी बात, नियत दिन के पश्‍चात्, बिहार या पश्‍चिमी बंगाल के कार्यकलापों के संबंध में सेवा करने वाले व्यक्‍तियों की सेवा-शर्तों के अवधारण के संबंध में संविधान के भाग 14 के अध्याय 1 के उपबन्धों के प्रवर्तन पर प्रभाव डालने वाली नहीं समझी जाएगी :","(4) బీహార్ లేదా పశ్చిమ బెంగాల్ కార్యకలాపాలకు సంబంధించి పనిచేస్తున్న వ్యక్తుల సేవా పరిస్థితులను నిలుపుకోవటానికి సంబంధించి, ఈ విభాగంలో ఏదీ, నియమించబడిన రోజు తరువాత, రాజ్యాంగంలోని పార్ట్ 14 లోని 1 వ అధ్యాయం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేయదు. పౌరర్‌గా పరిగణించబడదు:"]
["परन्तु इस धारा के अधीन पश्‍चिमी बंगाल को अनन्तिम रूप से या अंतिम रूप से आबंटित किसी व्यक्‍ति के मामले को नियत दिन के ठीक पूर्व लागू होने वाली सेवा-शर्तें केन्द्रीय सरकार के पूर्वानुमोदन के सिवाय, उसके लिए अहितकर रूप में परिवर्तित नहीं की जाएंगी ।","కానీ ఈ విభాగం కింద, పశ్చిమ బెంగాల్ తాత్కాలికంగా లేదా చివరకు ఉంది కానీ నిర్ణీత రోజుకు ముందే పశ్చిమ బెంగాల్ వ్యక్తికి తాత్కాలికంగా లేదా చివరగా ఈ విభాగం కింద కేటాయించిన సేవా పరిస్థితులు కేంద్ర ప్రభుత్వ ముందస్తు అనుమతితో తప్ప దాని హానికి మార్చబడవు."]
["(5) केन्द्रीय सरकार, नियत दिन के पूर्व या पश्‍चात् किसी भी समय, दोनों में से किसी राज्य सरकार को ऐसे निदेश दे सकेगी, जो इस धारा के पूर्वगामी उपबन्धों को प्रवृत्त करने के प्रयोजन के लिए उसे आवश्यक प्रतीत हों और राज्य सरकार ऐसे निदेशों का अनुपालन करेगी ।","(5) ఈ విభాగం యొక్క పైన పేర్కొన్న నిబంధనలను అమలు చేసే ఉద్దేశ్యంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం, నిర్ణీత రోజుకు ముందు లేదా తరువాత ఎప్పుడైనా, ఏ రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి అవసరమని అనిపించవచ్చు మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అటువంటి ఆదేశాలను నిర్దేశిస్తుంది. కట్టుబడి ఉంటుంది"]
["42. अधिकारियों को उन्हीं पदों में बनाए रखने के बारे में उपबन्ध—","42. ఒకే పోస్టుల్లో అధికారులను నిలుపుకోవటానికి సదుపాయం."]
["प्रत्येक व्यक्‍ति, जो नियत दिन के ठीक पूर्व अन्तरित राज्यक्षेत्रों के भीतर किसी क्षेत्र में, बिहार के कार्यकलापों के संबंध में किसी पद या अधिकार-पद को धारण कर रहा है या उसके कर्तव्यों का निर्वहन कर रहा हो, वह पश्‍चिमी बंगाल में वही पद या अधिकार-पद धारण करता रहेगा और उस दिन से पश्‍चिमी बंगाल की सरकार या उसमें अन्य समुचित प्राधिकारी द्वारा उस पद या अधिकार-पद पर सम्यक् रूप से नियुक्‍त किया गया समझा जाएगा :","ప్రతి వ్యక్తి, నిర్ణీత రోజుకు ముందే భూభాగాల్లోని ఏ ప్రాంతంలోనైనా బీహార్ కార్యకలాపాలకు సంబంధించి ఏదైనా కార్యాలయం లేదా పదవిలో ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి, పశ్చిమ బెంగాల్‌లో అదే స్థానం లేదా పదవిలో కొనసాగండి మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వం లేదా ఆ రోజు నుండి ఇతర తగిన అధికారం ఆ పదవికి లేదా అధికారానికి తగినట్లుగా నియమించబడిందని భావించబడుతుంది:"]
["परन्तु इस धारा की कोई बात किसी सक्षम प्राधिकारी को नियत दिन के पश्‍चात् किसी ऐसे व्यक्‍ति के संबंध में उसके ऐसे पद या अधिकार-पद पर बने रहने पर प्रतिकूल प्रभाव डालने वाला आदेश पारित करने से निवारित करने वाली नहीं समझी जाएगी ।"," కానీ ఈ విభాగంలో ఏదైనా సమర్థ అధికారం కోసం ఏమీ లేదు  నిర్జీత రోజు తర్వాత అటువంటి వ్యక్తికి సంబంధించి అటువంటి పదవి లేదా అధికారం యొక్క కొనసాగింపును ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేసే ఒక ఉత్తర్వు జారీ చేయకుండా సమర్థ అధికారాన్ని నిరోధించడానికి ఈ విభాగంలో ఏదీ పరిగణించబడదు."]
["भाग 8","8 వ బాగం"]
["विधिक और प्रकीर्ण उपबन्ध","చట్టపరమైన మరియు ఇతర నిబంధనలు"]
["43. विधियों का प्रादेशिक विस्तार—","43. పద్ధతుల ప్రాదేశిక పొడిగింపు"]
["धारा 3 के उपबंधों की बाबत यह नहीं समझा जाएगा कि उनसे उन राज्यक्षेत्रों में, जिन पर नियत दिन के ठीक पूर्व कोई प्रवृत्त विधि विस्तारित होती है या लागू होती है, कोई परिवर्तन हुआ है और ऐसी किसी विधि में बिहार या पश्‍चिमी बंगाल के प्रति प्रादेशिक निर्देशों का जब तक अन्य सक्षम विधान-मण्डल या अन्य सक्षम प्राधिकारी द्वारा अन्यथा उपबंधित न हो, तब तक यही अर्थ लगाया जाएगा मानो वे नियत दिन के पूर्व उस राज्य के भीतर राज्यक्षेत्र हैं ।","సెక్షన్ 3 లోని నిబంధనలకు సంబంధించి, నియమించబడిన రోజుకు ముందు మరియు అటువంటి చట్టంలో, బీహార్ లేదా పశ్చిమ బెంగాల్ వైపు వర్తించే ఏదైనా చట్టం విస్తరించే లేదా వర్తించే భూభాగాల్లో ఏదైనా మార్పు జరిగిందని భావించకూడదు. ఇతర సమర్థ శాసనసభ లేదా ఇతర సమర్థ అధికారం అందించకపోతే, సూచనలు నిర్ణీత రోజుకు ముందు ఆ రాష్ట్రంలోని భూభాగాలుగా ఉన్నట్లుగా భావించబడతాయి."]
["44. विधियों के अनुकूलन की शक्‍ति—","44. పద్ధతులను స్వీకరించే శక్తి"]
["बिहार या पश्‍चिमी बंगाल के संबंध में किसी विधि का लागू होना सुकर बनाने के प्रयोजन के लिए समुचित सरकार, नियत दिन से एक वर्ष की समाप्‍ति के पूर्व आदेश द्वारा विधि के ऐसे अनुकूलन तथा उपान्तर, चाहे वे निरसन या संशोधन के रूप में हों, जैसे आवश्यक या समीचीन हो, कर सकेगी और तब ऐसी प्रत्येक विधि जब तक सक्षम प्राधिकारी या सक्षम विधान-मण्डल द्वारा परिवर्तित, निरसित या संशोधित न कर दी जाए तब तक इस प्रकार किए गए अनुकूलनों या उपांतरों के अधीन रहते हुए प्रभावी होगी ।","బీహార్ లేదా పశ్చిమ బెంగాల్‌కు సంబంధించి ఏదైనా చట్టాన్ని అమలు చేయడానికి వీలు కల్పించే ఉద్దేశ్యంతో, నిర్ణీత రోజు నుండి ఒక సంవత్సరం గడువు ముగిసేలోపు తగిన ప్రభుత్వం ఉత్తర్వు ద్వారా చట్టం యొక్క అటువంటి అనుసరణ మరియు దిద్దుబాటు చేయవచ్చు, రద్దు లేదా సవరణ రూపంలో అయినా, ఉదా. అవసరమైన లేదా ప్రయోజనకరంగా ఉండవచ్చు, మరియు అటువంటి ప్రతి చట్టం ఇప్పటివరకు చేసిన అనుసరణలు లేదా మార్పులకు లోబడి ఉంటుంది, సమర్థ అధికారం లేదా సమర్థ శాసనసభచే మార్చబడకపోతే, రద్దు చేయబడదు లేదా సవరించబడదు."]
["इस धारा में “समुचित सरकार” पद से संघ सूची में प्रगणित किसी विषय से संबंधित किसी विधि के बारे में केन्द्रीय सरकार और किसी अन्य विधि के बारे में राज्य सरकार अभिप्रेत है ।","ఈ విభాగంలో \"తగిన ప్రభుత్వం\" అనే పదం అంటే కేంద్ర జాబితాలో పేర్కొన్న ఏదైనా విషయానికి సంబంధించి కేంద్ర ప్రభుత్వం మరియు ఇతర చట్టాలకు సంబంధించి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం."]
["45. विधियों के अर्थान्वयन की शक्‍ति—","45. చట్టాలను అమలు చేసే అధికారం."]
["इस बात के होते हुए भी कि नियत दिन के पूर्व बनाई गई किसी विधि के अनुकूल के लिए कोई उपबन्ध नहीं किया गया है या अपर्याप्‍त उपबन्ध किया गया है, बिहार या पश्‍चिमी बंगाल के संबंध में उसका लागू होना सुकर बनाने के प्रयोजन के लिए ऐसी विधि को प्रवर्तित करने के लिए, अपेक्षित या सशक्‍त किया गया कोई न्यायालय, अधिकरण या प्राधिकारी उस विधि का अर्थान्वयन, सार पर प्रभाव डाले बिना ऐसी रीति से कर सकेगा, जो उस न्यायालय, अधिकरण या प्राधिकारी के समक्ष के मामले की बाबत आवश्यक या उचित हो ।","అయినప్పటికీ నిర్ణీత రోజుకు ముందు చేసిన ఏ చట్టానికి తగినట్లుగా ఎటువంటి నిబంధనలు చేయబడలేదు లేదా సరిపోని నిబంధనలు ఉన్నప్పటికీ, బీహార్ లేదా పశ్చిమ బెంగాల్‌కు సంబంధించి దాని దరఖాస్తును సులభతరం చేసే ఉద్దేశ్యంతో ఇటువంటి పద్ధతి అమలు చేయడానికి, ఏదైనా కోర్టు, ట్రిబ్యునల్ లేదా అధికారం అవసరం లేదా అధికారం ఇవ్వబడింది, ఆ కోర్టు, ట్రిబ్యునల్ లేదా అధికారం ముందు ఈ విషయానికి సంబంధించి అవసరమైన లేదా సరైన విధంగా సారాన్ని ప్రభావితం చేయకుండా చట్టాన్ని అర్థం చేసుకోవచ్చు. ."]
["46. कानूनी कृत्यों का प्रयोग करने वाले प्राधिकारियों आदि को नामित करने की शक्‍ति—","46. ​​అధికారులను నామినేట్ చేసే అధికారం మొదలైనవి."]
["पश्‍चिमी बंगाल सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, ऐसा प्राधिकारी, अधिकारी या व्यक्‍ति विनिर्दिष्ट कर सकेगी, जो नियत दिन से अन्तरित राज्यक्षेत्रों के किसी भाग में उस दिन प्रवृत्त किसी विधि के अधीन ऐसे प्रयोक्‍तव्य कृत्यों का प्रयोग करने के लिए, जो उस अधिसूचना में उपवर्णित हो, समक्ष होगा और ऐसी विधि तद्नुसार प्रभावी होगी ।","పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వం, గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ఆ నోటిఫికేషన్‌లో పేర్కొన్న విధంగా, ఆ రోజున అమలులో ఉన్న ఏ చట్టం ప్రకారం, నియమించబడిన రోజు నుండి బదిలీ చేయబడిన భూభాగాల్లోని ఏ భాగానైనా అటువంటి వినియోగదారు చర్యలను అమలు చేసే అధికారం, అధికారి లేదా వ్యక్తిని పేర్కొనవచ్చు. హో, ముందు ఉంటుంది మరియు తదనుగుణంగా ఇటువంటి పద్ధతి ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది."]
["47. विधिक कार्यवाहियां—","47. చట్టపరమైన చర్యలు-"]
["जहां, नियत दिन के ठीक पूर्व, बिहार राज्य इस अधिनियम के अधीन पश्‍चिमी बंगाल राज्य को अन्तरित किसी सम्पत्ति, अधिकार या दायित्वों के बारे में किन्हीं विधिक कार्यवाहियों का पक्षकार है, वहां वह राज्य बिहार राज्य के स्थान पर, यथास्थिति, प्रतिस्थापित किया गया या उन कार्यवाहियों में पक्षकार के रूप में जोड़ा गया समझा जाएगा और कार्यवाहियां तद्नुसार चालू रखी जाएंगी ।","ఈ చట్టం ప్రకారం పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రానికి బదిలీ చేయబడిన ఏదైనా ఆస్తి, హక్కులు లేదా బాధ్యతలకు సంబంధించి ఏదైనా చట్టపరమైన చర్యలకు బీహార్ రాష్ట్రం పార్టీ అయిన పక్షంలో, బీహార్ రాష్ట్రం స్థానంలో లేదా ఆ కార్యకలాపాలు పార్టీలుగా చేర్చబడినట్లుగా పరిగణించబడతాయి మరియు తదనుగుణంగా చర్యలు కొనసాగుతాయి."]
["48. लंबित कार्यवाही का अन्तरण—","48. పెండింగ్‌లో ఉన్న చర్యల బదిలీ."]
["(1) नियत दिन से ठीक पूर्व किसी न्यायालय (उच्‍च न्यायालय से भिन्न), अधिकरण, प्राधिकारी या अधिकारी के समक्ष लंबित प्रत्येक कार्यवाही—","(1) నియమించబడిన రోజుకు ముందు ఏదైనా కోర్టు (హైకోర్టు కాకుండా), ట్రిబ్యునల్, అధికారం లేదా అధికారి ముందు పెండింగ్‌లో ఉన్న ప్రతి చర్య-"]
["(क) किसी ऐसे क्षेत्र में, जो उस दिन बिहार के भीतर का हो, यदि वह कार्यवाही अन्तरित राज्यक्षेत्र के किसी भाग से अनन्यतः संबंधित हो तो पश्‍चिमी बंगाल से तत्स्थानी न्यायालय, अधिकरण, प्राधिकारी या अधिकारी को अन्तरित हो जाएगी ; और","( క ) ఆ రోజు బీహార్ పరిధిలో ఉన్న ఏ ప్రాంతంలోనైనా, బదిలీ చేయబడిన భూభాగంలోని ఏ భాగానైనా ప్రత్యేకంగా వ్యవహరిస్తే, బదిలీ పశ్చిమ బెంగాల్ నుండి సంబంధిత కోర్టు, ట్రిబ్యునల్, అధికారం లేదా అధికారికి బదిలీ చేయబడుతుంది; మరియు"]
["(ख) किसी ऐसे क्षेत्र में, जो उस दिन अन्तरित राज्यक्षेत्रों के भीतर आता है, यदि वह बिहार के भीतर रहने वाले राज्यक्षेत्रों के किसी भाग से अनन्यतः संबंधित कार्यवाही है, तो उस राज्य में तत्स्थानी न्यायालय, अधिकरण, प्राधिकारी या अधिकारी को अन्तरित हो जाएगी ।","((ఖ) ఆ రోజు బదిలీ చేయబడిన భూభాగాల పరిధిలోకి వచ్చే ఏ ప్రాంతంలోనైనా, అది బీహార్‌లో నివసించే భూభాగాల్లోని ఏ భాగానైనా ప్రత్యేకంగా సంబంధించిన చర్య అయితే, ఆ రాష్ట్ర అధికార పరిధి, అధికారం లేదా అధికారి బదిలీ చేయబడతారు. వెళ్తుంది."]
["(2) यदि यह प्रश्‍न उठता है कि क्या उपधारा (1) के अधीन कोई कार्यवाही अन्तरित की जानी चाहिए तो वह उस क्षेत्र की बाबत, जिसमें वह न्यायालय अधिकरण, प्राधिकारी या अधिकारी, जिसमें या जिसके समक्ष ऐसी कार्यवाही नियत दिन को लंबित है, कृत्य कर रहा है, ऐसे क्षेत्र के बारे में अधिकारिता रखने वाले उच्‍च न्यायालय को निर्देशित की जाएगी और उस उच्‍च न्यायालय का विनिश्‍चय अंतिम होगा ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) కింద ఏదైనా కొనసాగింపు బదిలీ చేయాలా అనే ప్రశ్న తలెత్తితే, ఆ కోర్టు ట్రిబ్యునల్, అధికారం లేదా అధికారి ఉన్న ప్రాంతానికి సంబంధించి, లేదా ఎవరికి ముందు అటువంటి విచారణ పెండింగ్‌లో ఉంది, చేయవలసిన చర్య అటువంటి ప్రాంతంపై అధికార పరిధిని కలిగి ఉన్న హైకోర్టుకు సూచించబడుతుంది మరియు ఆ హైకోర్టు నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది."]
["(3) इस आधार में,—","(3) ఈ ప్రాతిపదికన, -"]
["(क) “कार्यवाही” के अन्तर्गत कोई वाद, मामला या अपील भी है ; और","( క ) \"ప్రొసీడింగ్స్\" కింద ఒక దావా, కేసు లేదా అప్పీల్ కూడా ఉంది; మరియు"]
["(ख) राज्य में “तत्स्थानी न्यायालय, अधिकरण, प्राधिकारी या अधिकारी” से अभिप्रेत है—","(ఖ) రాష్ట్రంలో \"స్టేట్ కోర్ట్, ట్రిబ్యునల్, అథారిటీ లేదా ఆఫీసర్\" అంటే-"]
["(i) ऐसा न्यायालय, अधिकरण, प्राधिकारी या अधिकारी, जिसमें या जिसके समक्ष वह कार्यवाही, यदि वह नियत दिन के पश्‍चात् संस्थित की जाती तो रखी जाती, या","(i) అటువంటి న్యాయస్థానం, ట్రిబ్యునల్, అధికారం లేదా అధికారి ఎవరికి ముందు లేదా ముందు, అది నిర్దేశించిన రోజు తర్వాత జరిగితే, జరగాలి, లేదా"]
["(ii) शंका की दशा में उस राज्य का ऐसा न्यायालय, अधिकरण, प्राधिकारी या अधिकारी जो उस राज्य की सरकार द्वारा नियत दिन के पश्‍चात् या बिहार राज्य द्वारा नियत दिन के पूर्व तत्स्थानी न्यायालय, अधिकरण, प्राधिकारी या अधिकारी के रूप में अवधारित किया जाए ।","(ii) సందేహం విషయంలో, ఆ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన రోజు తర్వాత లేదా బీహార్ రాష్ట్రం సంబంధిత కోర్టు, ట్రిబ్యునల్, అధికారం లేదా అధికారిగా నియమించిన రోజుకు ముందు నిర్ణయించబడే అటువంటి కోర్టు, ట్రిబ్యునల్, అధికారం లేదా అధికారి. ."]
["49. कतिपय न्यायालयों में विधि-व्यवसाय करने का प्लीडरों का प्राधिकार—","49.  ఈ చట్టాన్ని అభ్యసించడానికి కొన్ని న్యాయస్థానాలలో ప్లీడర్ల అధికారం-"]
["कोई व्यक्‍ति, जो नियत दिन से ठीक पूर्व अन्तरित राज्यक्षेत्रों में किन्हीं अधीनस्थ न्यायालय में विधि-व्यवसाय के हकदार प्लीडर के रूप में नामावलित है, उस दिन से छह मास की अवधि के लिए, इस बात के होते हुए भी कि उन न्यायालयों की अधिकारिता के भीतर सम्पूर्ण राज्यक्षेत्र या उनका कोई भाग पश्‍चिमी बंगाल को अन्तरित कर दिया गया है, उन न्यायालयों में विधि-व्यवसाय करने का हकदार बना रहेगा ।","ప్లీడర్‌గా నామినేట్ చేయబడిన వ్యక్తి, నియమించబడిన రోజుకు ముందు, బదిలీ చేయబడిన భూభాగాల్లోని ఏదైనా సబార్డినేట్ కోర్టులో, ఆ రోజు నుండి ఆరు నెలల కాలానికి, ఆ న్యాయస్థానాల అధికార పరిధి ఉన్నప్పటికీ, మొత్తం భూభాగం లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగం పశ్చిమ బెంగాల్‌కు బదిలీ చేయబడితే, ఆ కోర్టులలో ప్రాక్టీస్ చేయడానికి అర్హత ఉంటుంది"]
["50. अन्य विधियों से असंगत उपबन्धों का प्रभाव—","50. ఇతర చట్టాలకు విరుద్ధంగా ఉన్న నిబంధనల ప్రభావం-"]
["इस अधिनियम के उपबन्ध, किसी अन्य विधि में उनसे असंगत किसी बात के होते हुए भी, प्रभावी होंगे ।","ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు, మరే ఇతర చట్టంలోనూ వాటికి విరుద్ధంగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రభావవంతంగా ఉంటాయి."]
["51. कठिनाइयां दूर करने की शक्‍ति—","51. ఇబ్బందులను తొలగించే శక్తి-"]
["यदि इस अधिनियम के उपबन्धों को प्रभावी करने में कोई कठिनाई आती है, तो राष्‍ट्रपति, आदेश द्वारा, कोई भी ऐसा कार्य कर सकेगा, जो ऐसे उपबन्धों से असंगत न हो तथा उस कठिनाई को दूर करने के लिए उसे आवश्यक या समीचीन प्रतीत हो ।","ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేయడంలో ఏమైనా ఇబ్బందులు ఉంటే, రాష్ట్రపతి, ఆర్డర్ ప్రకారం, అటువంటి నిబంధనలకు విరుద్ధంగా లేని ఏదైనా చర్య చేయవచ్చు మరియు ఆ కష్టాన్ని తొలగించడానికి అవసరమైన లేదా ప్రయోజనకరంగా అనిపిస్తుంది."]
["52. नियम बनाने की शक्‍ति—","52. నియమాలు చేసే శక్తి-"]
["(1) केन्द्रीय सरकार इस अधिनियम के उपबन्धों को प्रभावी करने के लिए राजपत्र में अधिसूचना द्वारा नियम बना सकेगी ।","1) కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను అమలు చేయడానికి నియమాలను రూపొందించవచ్చు."]
["[(2) इस धारा के अधीन बनाया गया प्रत्येक नियम, बनाए जाने के पश्‍चात् यथाशीघ्र संसद् के प्रत्येक सदन के समक्ष, जब वह सत्र में हो कुल तीस दिन की अवधि के लिए रखा जाएगा ।","[(2) ఈ విభాగం కింద చేసిన ప్రతి నియమం పార్లమెంటు అమల్లోకి వచ్చిన వెంటనే తయారు చేయబడుతుందిముందు, ఇది సెషన్‌లో ఉన్నప్పుడు, ఇది మొత్తం ముప్పై రోజుల పాటు ఉంచబడుతుంది."]
["किंतु नियम के ऐसे परिवर्तित या निष्प्रभाव होने से उसके अधीन पहले की गई किसी बात की विधिमान्यता पर प्रतिकूल प्रभाव नहीं पड़ेगा ।]","కానీ నియమం యొక్క అటువంటి మార్పు లేదా రద్దు గతంలో దాని కింద చేసిన ఏదైనా చెల్లుబాటును ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేయదు.]"]
["(धारा 32 देखिए)","(సెక్షన్ 32 చూడండి)"]
["पेंशनों की बाबत दायित्व का प्रभाजन","పెన్షన్లకు సంబంధించి బాధ్యత యొక్క విభజన"]
["1. पैरा 3 में वर्णित समायोजनों के अधीन रहते हुए, नियत दिन के पूर्व बिहार द्वारा अनुदत्त पेंशनें बिहार और पश्‍चिमी बंगाल का प्रत्येक राज्य अपने-अपने खजानों से देगा ।","1. పారా 3 లో వివరించిన సర్దుబాట్లకు లోబడి, బీహార్ మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రతి రాష్ట్రం బీహార్ చెల్లించిన పెన్షన్‌ను నిర్ణీత రోజుకు ముందు ఆయా ఖజానా నుండి చెల్లించాలి."]
["2. उक्‍त समायोजनों के अधीन रहते हुए, बिहार के कार्यकलाप के संबंध में सेवा करने वाले उन अधिकारियों की पेंशनों के बारे में दायित्व, जो नियत दिन के पूर्व निवृत्त होते हैं या सेवा-निवृत्ति पूर्व छुट्टी पर चले जाते हैं, किन्तु पेंशनों के लिए जिनके दावे उस दिन के ठीक पहले बकाया हैं, बिहार राज्य का दायित्व होगा ।","2. చెప్పిన సర్దుబాట్లకు లోబడి, బీహార్ పనికి సంబంధించి పనిచేస్తున్న అధికారుల పెన్షన్ విషయంలో బాధ్యత, వారు నిర్ణీత రోజుకు ముందే పదవీ విరమణ చేస్తారు లేదా పదవీ విరమణకు ముందు సెలవుపై వెళతారు, కాని పెన్షన్ కోసం ఆ రోజుకు ముందే ఎవరి వాదనలు రాబోతున్నాయో అది బీహార్ రాష్ట్ర బాధ్యత."]
["3. नियत दिन से प्रारंभ होने वाली और 31 मार्च, 1957 को समाप्‍त होने वाली कालावधि की बाबत तथा प्रत्येक पश्‍चात्‌वर्ती वित्तीय वर्ष की बाबत, पैरा 1 और 2 में निर्दिष्ट पेंशनों के बारे में किए गए कुल संदायों की संगणना की जाएगी; पेंशनों की बाबत बिहार के दायित्व के उस कुल का, बिहार और पश्‍चिमी बंगाल के बीच प्रभाजन, जनसंख्या के अनुपात में किया जाएगा और अपने द्वारा देय अंश से अधिक का संदाय करने वाले राज्य आधिक्य की रकम की प्रतिपूर्ति अन्य राज्य द्वारा की जाएगी ।","3. నియమించబడిన రోజున ప్రారంభమై 31 మార్చి 1957 తో ముగిసిన కాలానికి సంబంధించి మరియు ప్రతి తదుపరి ఆర్థిక సంవత్సరానికి, పారా 1 మరియు 2 పారాల్లో సూచించిన పెన్షన్‌కు సంబంధించి చేసిన మొత్తం చెల్లింపులు లెక్కించబడతాయి; పెన్షన్లకు సంబంధించి బీహార్ యొక్క మొత్తం బాధ్యత, బీహార్ మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ మధ్య విభజించబడింది, జనాభాకు అనులోమానుపాతంలో ఉండాలి మరియు చెల్లించాల్సిన వాటా కంటే ఎక్కువ చెల్లించే రాష్ట్ర మిగులు మొత్తం ఇతర రాష్ట్రాలు తిరిగి చెల్లించాలి."]
["4. (1) बिहार के कार्यकलाप के संबंध में नियत दिन के ठीक पूर्व सेवा करने वाले और उस दिन या उसके पश्‍चात् निवृत्त होने वाले अधिकारी की पेंशन के बारे में दायित्व, पेंशन अनुदत्त करने वाले राज्य का दायित्व होगा; किन्तु किसी ऐसे अधिकारी की बिहार राज्य के कार्यकलाप के संबंध में सेवा के कारण माना जाने वाला पेंशन का प्रभाग, बिहार और पश्‍चिमी बंगाल के बीच जनसंख्या के अनुपात में, आंबंटित किया जाएगा और पेंशन अनुदत्त करने वाली सरकार, अन्य सरकार से इस दायित्व का अपना अंश प्राप्‍त करने की हकदार होगी ।","4. (1) బీహార్ పనితీరుకు సంబంధించి, నిర్ణీత రోజుకు ముందు వెంటనే పనిచేస్తున్న అధికారి పింఛనుకు సంబంధించిన బాధ్యత మరియు ఆ రోజున లేదా తరువాత పదవీ విరమణ చేయడం పెన్షన్ మంజూరు చేసే రాష్ట్ర బాధ్యత; ఏది ఏమయినప్పటికీ, బీహార్ రాష్ట్రం యొక్క పనితీరుకు సంబంధించి సేవ కారణంగా పరిగణించబడే పెన్షన్ యొక్క విభజన బీహార్ మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ మధ్య జనాభాకు అనులోమానుపాతంలో కేటాయించబడుతుంది మరియు పెన్షన్ మంజూరు చేసే ప్రభుత్వం, ఇతర ప్రభుత్వాల నుండి ఈ బాధ్యత వాటాను స్వీకరించడానికి అర్హత ఉంటుంది."]
["(2) यदि ऐसा कोई अधिकारी नियत दिन के पश्‍चात् कुछ अवधि के लिए बिहार के कार्यकलाप के संबंध में और कुछ समय के लिए पश्‍चिमी बंगाल के कार्यकलाप के संबंध में सेवा करता रहा हो, तो पेंशन अनुदत्त करने वाली सरकार से भिन्न सरकार, जिसके द्वारा पेंशन अनुदत्त की गई है उस सरकार को ऐसी रकम की प्रतिपूर्ति करेगी जो नियत दिन के पश्‍चात् उसकी सेवा के कारण पेंशन के भाग का वही अनुपात हो जो प्रतिपूर्ति करने वाले राज्य के अधीन नियत दिन के पश्‍चात् की उसकी अर्हक सेवा का उस अधिकारी की उसकी पेंशन के प्रयोजन के लिए परिकलित नियत दिन के पश्‍चात् की कुल सेवा का हो ।","(2) అటువంటి అధికారి బీహార్ పనికి సంబంధించి కొంతకాలం నియమించబడిన రోజు తరువాత మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ యొక్క కార్యకలాపాలకు సంబంధించి కొంతకాలంగా పనిచేస్తుంటే, పెన్షన్ మంజూరు కాకుండా వేరే ప్రభుత్వం, దీని ద్వారా మంజూరు చేసిన పెన్షన్ అటువంటి మొత్తాన్ని ప్రభుత్వానికి తిరిగి చెల్లిస్తుంది, ఇది నిర్ణీత రోజు తర్వాత అతని సేవ కారణంగా పెన్షన్ యొక్క భాగానికి సమానమైన నిష్పత్తి, రీయింబర్సింగ్ స్టేట్ కింద నియమించబడిన రోజు తర్వాత అతని అర్హత సేవ యొక్క ఆ అధికారికి పెన్షన్. ప్రయోజనం కోసం లెక్కించిన నిర్ణీత రోజు తర్వాత మొత్తం సేవలో ఉండండి."]
["5. इस अनुसूची में पेंशन के प्रति निर्देश का अर्थ इस प्रकार लगाया जाएगा कि उसके अन्तर्गत पेंशन के संराशिकृत प्रति मूल्य के निर्देश भी हैं ।","5. ఈ షెడ్యూల్‌లో, పెన్షన్ యొక్క సూచన పింఛను యొక్క మార్పిడి విలువకు సూచనలు కూడా ఉన్నాయి."]
["भारतीय आयुर्विज्ञान परिषद् अधिनियम, 1956","ఇండియన్ మెడికల్ కౌన్సిల్ యాక్ట్, 1956"]
["(1956 का अधिनियम संख्‍यांक 102)","ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ యాక్ట్, 1956 (1956 యొక్క చట్టం 102)"]
["[30 दिसम्‍बर, 1956]","[30 డిసెంబర్ 1956]"]
["भारतीय आयुर्विज्ञान परिषद् के पुनर्गठन का और भारत के लिए एक चिकित्‍सक रजिस्‍टर रखे जाने का तथा तत्‍सम्‍बद्ध विषयों का उपबन्‍ध करने के लिए अधिनियम","మెడికల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క పునర్వ్యవస్థీకరణ మరియు భారతదేశానికి మెడికల్ రిజిస్టర్ ఇవ్వడం మరియు దానికి సంబంధించిన విషయాల కోసం చట్టం"]
["भारत गणराज्‍य के सातवें वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो :—","రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క ఏడవ సంవత్సరంలో దీనిని పార్లమెంట్ ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేసింది: -"]
["(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम भारतीय आयुर्विज्ञान परिषद् अधिनियम, 1956 है ।","(1) ఈ చట్టాన్ని ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ యాక్ట్, 1956 అని పిలుస్తారు."]
["(2) इसका विस्‍तार सम्‍पूर्ण भारत पर है ।","(2) ఇది మొత్తం భారతదేశానికి విస్తరించింది."]
["(3) यह उस तारीख को प्रवृत्त होगा, जो केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा नियत करे ।","(3) గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించే తేదీన ఇది అమల్లోకి వస్తుంది."]
["2. परिभाषाएं—","2. నిర్వచనాలు—"]
["(क) “अनुमोदित संस्‍था” से ऐसा अस्‍पताल, स्‍वास्‍थ्‍य-केंद्र या अन्‍य ऐसी संस्‍था अभिप्रेत है जिसे किसी विश्‍वविद्यालय द्वारा ऐसी संस्‍था के रूप में मान्‍यता प्राप्‍त है, जिसमें कोई व्‍यक्‍ति अपने को आयुर्विज्ञान अर्हता दिए जाने के पूर्व अपने पाठ्यक्रम द्वारा अपेक्षित प्रशिक्षण, यदि कोई हो, प्राप्‍त कर सकेगा ;","(క) \"ఆమోదించబడిన సంస్థ\" అంటే అటువంటి ఆసుపత్రి, ఆరోగ్య కేంద్రం లేదా అలాంటి ఇతర సంస్థ. ఇది ఒక వ్యక్తి తనను తాను వైద్య అర్హతను ఇచ్చే సంస్థగా విశ్వవిద్యాలయం గుర్తించింది బయలుదేరే ముందు, అతని కోర్సుకు అవసరమైన శిక్షణ ఏదైనా పొందగలగాలి."]
["(ख) “परिषद्” से  इस अधिनियम के अधीन गठित भारतीय आयुर्विज्ञान परिषद् अभिप्रेत है ;","(ఖ) \"కౌన్సిల్\" అంటే ఈ చట్టం క్రింద ఏర్పడిన ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్;"]
["(घ) “भारतीय चिकित्‍सक रजिस्‍टर” से परिषद् द्वारा रखा गया चिकित्‍सक रजिस्‍टर अभिप्रेत है ;","(ఘ) \"ఇండియన్ మెడికల్ రిజిస్టర్\" అంటే కౌన్సిల్ నిర్వహించే మెడికల్ రిజిస్టర్;"]
["(ङ) “आयुर्विज्ञान संस्‍था” से भारत के भीतर या बाहर की ऐसी संस्‍था अभिप्रेत है जो आयुर्विज्ञान में उपाधियां, डिप्‍लोमे या अनुज्ञप्‍तियां अनुदत्त करती है ;","(ఙ) \"ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్\" అంటే భారతదేశంలో లేదా వెలుపల ఒక సంస్థ డిగ్రీలు, డిప్లొమాలు లేదా మెడిసిన్ షధం లో లైసెన్సులు ఇచ్చే సంస్థ;"]
["(च) “आयुर्विज्ञान” से आधुनिक आयुर्विज्ञान की समस्‍त शाखाएं अभिप्रेत हैं और इसके अंतर्गत शल्‍यविज्ञान और प्रसूतिविज्ञान भी हैं, किन्‍तु इसके अंतर्गत पशु आयुर्विज्ञान और शल्‍यविज्ञान नहीं है ;","(చ) \"మెడికల్ సైన్స్\" అంటే ఆధునిక మెడిసిన్ యొక్క అన్ని శాఖలు మరియు అథ్లెటిక్స్ మరియు ప్రసూతి శాస్త్రాలను కలిగి ఉంటుంది, కానీ వెటర్నరీ సైన్స్ మరియు ఫిజియాలజీని కలిగి ఉండదు;"]
["(छ) “विहित” से विनियमों द्वारा विहित अभिप्रेत है ;","(ఛ) \"సూచించిన\" అంటే నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడినది;"]
["(ज) “मान्‍यताप्राप्‍त आयुर्विज्ञान अर्हता” से अनुसूचियों में सम्‍मिलित आयुर्विज्ञान अईताओं में से कोई अर्हता अभिप्रेत है ;","(జ) \"గుర్తింపు పొందిన వైద్య అర్హత\" అంటే షెడ్యూల్లో చేర్చబడిన వైద్య అర్హతలు;"]
["(झ) “विनियम” से धारा 33 के अधीन बनाया गया विनियम अभिप्रेत है ;","(ఝ) \"రెగ్యులేషన్\" అంటే సెక్షన్ 33 కింద చేసిన నియంత్రణ;"]
["(ञ) “राज्‍य आयुर्विज्ञान परिषद्” से कोई ऐसी आयुर्विज्ञान परिषद् अभिप्रेत है जो चिकित्‍सा व्‍यवसायियों के रजिस्‍ट्रीकरण का विनियमन करने वाली, किसी राज्‍य में तत्‍समय प्रवृत्त, किसी विधि के अधीन गठित की गई है ;","(ఞ) \"స్టేట్ మెడికల్ కౌన్సిల్\" అంటే వైద్య నిపుణుల నమోదును నియంత్రించే ఒక రాష్ట్రంలో ప్రస్తుతానికి అమలులో ఉన్న ఏ చట్టం ప్రకారం ఏర్పాటు చేయబడిన ఏదైనా వైద్య విజ్ఞాన మండలి;"]
["(ट) “राज्‍य चिकित्‍सक रजिस्‍टर” से ऐसा रजिस्‍टर अभिप्रेत है जो चिकित्‍सा व्‍यवसायियों के रजिस्‍ट्रीकरण का विनियमन करने वाली, किसी राज्‍य में तत्‍समय प्रवृत्त, किसी विधि के अधीन रखा जाता है ;","(ట) \"స్టేట్ మెడికల్ రిజిస్టర్\" అంటే ఒక రాష్ట్రంలో ప్రస్తుతానికి, వైద్య అభ్యాసకుల నమోదును నియంత్రించే ఏ చట్టంలోనైనా ఉంచబడిన రిజిస్టర్;"]
["(ठ) “विश्‍वविद्यालय” से भारत में का ऐसा विश्‍वविद्यालय अभिप्रेत है जो विधि द्वारा स्‍थापित किया गया हो और जिसमें कोई आयुर्विज्ञान संकाय हो ।","(ఠ) \"విశ్వవిద్యాలయం\" అంటే భారతదేశంలో చట్టం ద్వారా స్థాపించబడిన మరియు వైద్య సంస్థ లేని ఒక విశ్వవిద్యాలయం."]
["3. परिषद् का गठन और उसकी संरचना—","3. కౌన్సిల్ యొక్క రాజ్యాంగం మరియు కూర్పు."]
["(1) केन्‍द्रीय सरकार एक परिषद् का गठन करवाएगी, जिसमें निम्‍नलिखित सदस्‍य होंगे, अर्थात् :—","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ క్రింది సభ్యులతో కూడిన కౌన్సిల్‌ను ఏర్పాటు చేస్తుంది, అవి: -"]
["(क) संघ राज्‍यक्षेत्र से भिन्‍न प्रत्‍येक राज्‍य से एक सदस्‍य, जो केन्‍द्रीय सरकार द्वारा, सम्‍बद्ध राज्‍य सरकार के परामर्श से नामनिर्दिष्‍ट किया जाएगा ;","(క) సంబంధిత రాష్ట్ర ప్రభుత్వంతో సంప్రదించి కేంద్ర ప్రభుత్వం నామినేట్ చేయాల్సిన కేంద్ర భూభాగం కాకుండా ప్రతి రాష్ట్రం నుండి ఒక సభ్యుడు;"]
["(ख) प्रत्‍येक विश्‍वविद्यालय से एक सदस्‍य, जो विश्‍वविद्यालय की सिनेट के सदस्‍यों द्वारा, अथवा यदि किसी विश्‍वविद्यालय में सिनेट नहीं है तो सभा (कोर्ट) के सदस्‍यों द्वारा, विश्‍वविद्यालय के आयुर्विज्ञान संकाय के सदस्‍यों में से निर्वाचित किया जाएगा ;","(ఖ) ప్రతి విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఒక సభ్యుడు విశ్వవిద్యాలయ సెనేట్ సభ్యులచే ఎన్నుకోబడతారు, లేదా ఏ విశ్వవిద్యాలయానికి సెనేట్ లేకపోతే, అసెంబ్లీ (కోర్టు) సభ్యులచే, విశ్వవిద్యాలయ వైద్య విజ్ఞాన అధ్యాపకుల సభ్యుల నుండి;"]
["(ग) प्रत्‍येक ऐसे राज्‍य से, जिसमें राज्‍य चिकित्‍सक रजिस्‍टर रखा गया है, एक सदस्‍य, जो उस रजिस्‍टर में प्रविष्‍ट व्‍यक्‍तियों द्वारा, जिनके पास प्रथम या द्वितीय अनुसूची में या तृतीय अनुसूची के भाग 2 में दी गई आयुर्विज्ञान अर्हताएं हों, अपने में से, निर्वाचित किया जाएगा ;","(గ) స్టేట్ మెడికల్ రిజిస్టర్ నిర్వహించబడే ప్రతి రాష్ట్రం నుండి ఒక సభ్యుడు, ఆ రిజిస్టర్‌లో నమోదు చేసుకున్న వ్యక్తులు, మొదటి లేదా రెండవ షెడ్యూల్ లేదా మూడవ షెడ్యూల్ యొక్క 2 వ భాగంలో సూచించిన వైద్య అర్హతలు కలిగి ఉంటారు. , ఎన్నుకోబడతారు;"]
["(घ) सात सदस्‍य, जो किसी राज्‍य चिकित्‍सक रजिस्‍टर में प्रविष्‍ट व्‍यक्‍तियों द्वारा, जिनके पास तृतीय अनुसूची के भाग 1 में दी गई आयुर्विज्ञान अर्हताएं हों, अपने में से, निर्वाचित किए जाएंगे ;","(ఘ) మూడవ షెడ్యూల్ యొక్క పార్ట్ I లో ఇచ్చిన వైద్య అర్హతలు కలిగిన స్టేట్ మెడికల్ రిజిస్టర్‌లో ప్రవేశించిన వ్యక్తుల ద్వారా తమలో తాము ఎన్నుకోబడే ఏడుగురు సభ్యులు;"]
["(ङ) आठ सदस्‍य, जो केन्‍द्रीय सरकार द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किए जाएंगे ।","(ఙ) ఎనిమిది మంది సభ్యులు, కేంద్ర ప్రభుత్వం నామినేట్ చేయాలి."]
["(2) परिषद् के सभापति और उपसभापति उस परिषद् के सदस्‍यों द्वारा, अपने में से, निर्वाचित किए जाएंगे ।","(2) కౌన్సిల్ యొక్క ఛైర్మన్ మరియు డిప్యూటీ ఛైర్మన్లను ఆ కౌన్సిల్ సభ్యులు తమలో తాము ఎన్నుకుంటారు."]
["(3) परिषद् द्वारा किया गया कोई कार्य केवल इसी आधार पर प्रश्‍नगत नहीं किया जाएगा कि परिषद् में कोई रिक्‍ति थी अथवा उसके गठन में कोई त्रुटि थी ।","(3) కౌన్సిల్ చేత ఖాళీ చేయబడినది లేదా దాని రాజ్యాంగంలో లోపం ఉందనే ప్రాతిపదికన మాత్రమే కౌన్సిల్ చేసిన ఏ పనిని ప్రశ్నించకూడదు."]
["[3क. केंद्रीय सरकार की परिषद् को अतिष्‍ठित करने और शासी बोर्ड का गठन करने की शक्‍ति—","[3క. కేంద్ర ప్రభుత్వ మండలిని అధిగమించడానికి మరియు పాలక మండలిని ఏర్పాటు చేసే అధికారం"]
["(1) भारतीय आयुर्विज्ञान परिषद् (संशोधन) अधिनियम, 2010 के प्रारंभ की तारीख से ही परिषद् अतिष्‍ठित हो जाएगी और परिषद् का अध्‍यक्ष, उपाध्‍यक्ष और अन्‍य सदस्‍य अपने पद रिक्‍त कर देंगे तथा उनका किसी भी प्रकार के किसी प्रतिकर के लिए कोई दावा नहीं होगा ।","(1) ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ (సవరణ) చట్టం, 2010 ప్రారంభమైన తేదీ నుండి కౌన్సిల్ అధిగమించబడుతుంది మరియు ఛైర్మన్, డిప్యూటీ చైర్మన్ మరియు ఇతర కౌన్సిల్ సభ్యులు తమ పదవులను ఖాళీ చేయాలి మరియు ఎలాంటి పరిహారం కోసం ఎటువంటి దావా ఉండదు. ."]
["(2) परिषद् का पुनगर्ठन, उपधारा (1) के अधीन परिषद् के अतिष्‍ठित किए जाने की तारीख से [1][तीन वर्ष] की अवधि के भीतर, धारा 3 के उपबंधों के अनुसार, किया जाएगा ।","(2) సెక్షన్ 3 లోని నిబంధనలకు అనుగుణంగా, కౌన్సిల్ అధిగమించబడిన తేదీ నుండి [1] [మూడు సంవత్సరాల] వ్యవధిలో కౌన్సిల్ ఉప-సెక్షన్ (1) కింద పునర్నిర్మించబడుతుంది."]
["(3) उपधारा (1) के अधीन परिषद् के अतिष्‍ठित किए जाने पर और धारा 3 के अनुसार, एक नई परिषद् का गठन किए जाने तक, उपधारा (4) के अधीन गठित शासी बोर्ड इस अधिनियम के अधीन परिषद् की शक्‍तियों का प्रयोग और कृत्‍यों का पालन करेगा ।","(3) ఉప-సెక్షన్ (1) కింద కౌన్సిల్‌ను మినహాయించి, సెక్షన్ 3 ప్రకారం కొత్త కౌన్సిల్ ఏర్పడే వరకు, ఉప-సెక్షన్ (4) కింద ఏర్పాటు చేసిన పాలక మండలి ఈ చట్టం ప్రకారం బోర్డు యొక్క అధికారాలను ఉపయోగించుకుంటుంది. అనుసరిస్తుంది"]
["(4) केंद्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, शासी बोर्ड का गठन करेगी, जो उसके सदस्‍यों के रूप में सात से अनधिक ऐसे व्‍यक्‍तियों से मिलकर बनेगा, जो औषध और आयुर्विज्ञान शिक्षा के क्षेत्रों में विख्‍यात और अनाधिक्षेपणीय सत्‍यनिष्‍ठा वाले व्‍यक्‍ति होंगे और जो या तो नामनिर्दिष्‍ट सदस्‍य या पदेन सदस्‍य हो सकेंगे, जिन्‍हें केन्‍द्रीय सरकार द्वारा नियुक्‍त किया जाएगा, जिनमें से एक सदस्‍य को केंद्रीय सरकार द्वारा शासी बोर्ड के अध्‍यक्ष के रूप में नामित किया जाएगा ।","(4) కేంద్ర ప్రభుత్వం, గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ఒక పాలక మండలిని ఏర్పాటు చేస్తుంది, దాని సభ్యులలో ఏడుగురు మించకూడదు.మెడిసిన్ మరియు వైద్య విద్య రంగాలలో పేరున్న మరియు అభ్యంతరకరమైన సమగ్రత కలిగిన వ్యక్తులు ఎవరు నియమించబడిన సభ్యులు లేదా ఎక్స్-అఫిషియో సభ్యులు, వీరిని కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమించాలి, వీరిలో ఒకరిని కేంద్ర ప్రభుత్వం పాలక మండలి ఛైర్మన్‌గా నామినేట్ చేస్తుంది."]
["(5) अध्‍यक्ष और पदेन सदस्‍यों से भिन्‍न अन्‍य सदस्‍य ऐसी बैठक फीस और यात्रा तथा अन्‍य भत्तों के लिए हकदार होंगे, जो केंद्रीय सरकार द्वारा अवधारित किए जाएं ।","(5) ఛైర్మన్ మరియు ఎక్స్-అఫిషియో సభ్యులు కాకుండా ఇతర సభ్యులకు కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించే సమావేశ రుసుము మరియు ప్రయాణ మరియు ఇతర భత్యాలకు అర్హత ఉంటుంది"]
["(6) शासी बोर्ड ऐसे समय और स्‍थानों पर बैठकें करेगा और अपनी बैठकों में कारबार के संव्‍यवहार के संबंध में ऐसे प्रक्रिया नियमों का अनुपालन करेगा, जो परिषद् को लागू होते हैं ।","(6) పాలక మండలి అటువంటి సమయాల్లో మరియు ప్రదేశాలలో కూర్చోవాలి మరియు దాని సీట్లలో వ్యాపార సాధనకు సంబంధించి ఇటువంటి ప్రక్రియ నియమాలకు అనుగుణంగా, కౌన్సిల్‌కు వర్తిస్తుంది."]
["(7) शासी बोर्ड की बैठकों के लिए गणपूर्ति उसके दो-तिहाई सदस्‍यों से मिलकर होगी ।","(7) పాలక మండలి సమావేశాలకు కోరం దాని సభ్యులలో మూడింట రెండు వంతుల మందిని కలిగి ఉండాలి."]
["(8) शासी बोर्ड का कोई कार्य या कार्यवाहियां केवल इस कारण अविधिमान्‍य नहीं होंगी कि,—","(8) పాలకమండలి యొక్క ఏ పని లేదా చర్యలు చెల్లవు అనే కారణంతో చెల్లవు, -"]
["(क) शासी बोर्ड में कोई रिक्‍ति है या उसके गठन में कोई त्रुटि है ; या","(క ) పాలక మండలిలో ఖాళీ ఉంది లేదా దాని రాజ్యాంగంలో లోపం ఉంది; లేదా"]
["(ख) शासी बोर्ड की प्रक्रिया में मामले के गुणागुण को प्रभावित न करने वाली कोई अनियमितता है ।","(ఖ) కేసు యొక్క యోగ్యతలను ప్రభావితం చేయని పాలక మండలి ప్రక్రియలో ఒక అవకతవకలు ఉన్నాయి"]
["(9) ऐसा कोई सदस्‍य, जिसका शासी बोर्ड के समक्ष विनिश्‍चय के लिए आने वाले किसी मामले में कोई वित्तीय या अन्‍य हित है, मामले में अपने हित को प्रकट करेगा, यदि शासी बोर्ड द्वारा अनुज्ञात किया जाता है तो वह ऐसी कार्यवाहियों में भाग लेने से पूर्व उस मामले में अपने हित को प्रकट कर सकेगा ।","(9) నిర్ణయం కోసం పాలకమండలి ముందు వచ్చే విషయంలో ఏదైనా ఆర్థిక లేదా ఇతర ఆసక్తి ఉన్న సభ్యుడు, ఈ కేసుపై తన ఆసక్తిని వెల్లడించాలి, పాలక మండలి అనుమతిస్తే, అతను అలాంటి చర్యలలో పాల్గొంటాడు. దీనికి ముందు అతను ఆ విషయంలో తన ఆసక్తిని వ్యక్తపరచగలడు."]
["(10) शासी बोर्ड का अध्‍यक्ष और अन्‍य सदस्‍य, केन्‍द्रीय सरकार के प्रसादपर्यन्‍त पद धारण करेंगे ।","(10) పాలకమండలి ఛైర్మన్ మరియు ఇతర సభ్యులు కేంద్ర ప్రభుత్వ పదవికి పదవిలో ఉంటారు."]
["3ख. अधिनियम के कतिपय उपांतरण—","3ఖ. చట్టానికి కొన్ని సవరణలు."]
["उस अवधि के दौरान, जब परिषद् अतिष्‍ठित हो जाती है,—","కౌన్సిల్ బహిష్కరించబడిన కాలంలో, -"]
["(क) इस अधिनियम के उपबंधों का यह अर्थ लगाया जाएगा मानो “परिषद्” शब्‍द के स्‍थान पर, “शासी बोर्ड” शब्‍द रखे गए हों ;","(క) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు \"కౌన్సిల్\" అనే పదాన్ని \"పాలక మండలి\" అనే పదాలతో భర్తీ చేస్తాయి;"]
["(ख) शासी बोर्ड,—","(ఖ) పాలక మండలి, -"]
["(i) इस अधिनियम के अधीन परिषद् की शक्‍तियों का प्रयोग और उसके कृत्‍यों का निर्वहन करेगा और इस प्रयोजन के लिए इस अधिनियम के उपबंध ऐसे उपांतरण के अधीन रहते हुए प्रभावी होंगे कि उसमें परिषद् के प्रति निर्देशों का यह अर्थ लगाया जाएगा कि वह शासी बोर्ड के प्रति निर्देश हैं ;","(i) ఈ చట్టం క్రింద కౌన్సిల్ యొక్క అధికారాలను ఉపయోగించడం మరియు దాని విధులను నిర్వర్తించడం మరియు ఈ ప్రయోజనం కోసం ఈ పాలక మండలిలో బోర్డుకి ఆదేశాలను సూచించడానికి భావించే మార్పులకు లోబడి ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు ప్రభావవంతంగా ఉంటాయి. వైపు దర్శకత్వం వహించారు;"]
["(ii) नए आयुर्विज्ञान महाविद्यालय की स्‍थापना करने या धारा 10क में निर्दिष्‍ट कोई नया या उच्‍चतर पाठ्यक्रम या प्रशिक्षण आरंभ करने या किसी नए पाठ्यक्रम या प्रशिक्षण में प्रवेश क्षमता बढ़ाने या संबद्ध व्‍यक्‍ति या महाविद्यालय को धारा 10क के अधीन केद्रीय सरकार की पूर्व अनुमति के बिना उस धारा के अधीन यथा उपबंधित सुनवाई का युक्‍तियुक्‍त अवसर प्रदान करने के लिए स्‍वतंत्र रूप से अनुज्ञा प्रदान करेगा, जिसके अंतर्गत उसे अंतिम रूप से अनुमोदित या अननुमोदित करने की शक्‍ति भी है ;","ii) కొత్త మెడికల్ కాలేజీని స్థాపించడం లేదా సెక్షన్ 10 ఎలో పేర్కొన్న ఏదైనా కొత్త లేదా ఉన్నత కోర్సు లేదా శిక్షణను ప్రారంభించడం లేదా ఏదైనా కొత్త కోర్సు లేదా శిక్షణలో ప్రవేశించే సామర్థ్యాన్ని పెంచడం లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వ ముందస్తు అనుమతి లేకుండా సెక్షన్ 10 ఎ కింద సంబంధిత వ్యక్తి లేదా కళాశాలకు ప్రవేశించడం. సెక్షన్ కింద అందించినట్లుగా వినికిడి యొక్క సహేతుకమైన అవకాశాన్ని అందించడానికి స్వేచ్ఛగా అనుమతి ఇవ్వాలి, ఇది ఫైనల్‌ను ఆమోదించడానికి కూడా అదికారాన్ని కలిగి ఉంటుంది."]
["(iii) धारा 10क के अधीन केंद्रीय सरकार के पास लंबित मामलों का, उससे उनकी प्राप्‍ति पर  निपटारा करेगा ।","iii) సెక్షన్ 10 ఎ కింద కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పెండింగ్‌లో ఉన్న కేసులను వారి రశీదుపై పరిష్కరిస్తుంది."]
["3ग. केंद्रीय सरकार की निदेश देने की शक्‍ति—","3గ. కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని నిర్దేశించే అధికారం—"]
["(1) इस अधिनियम के उपबंधों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, शासी बोर्ड या परिषद् उसके पुनर्गठन के पश्‍चात्, इस अधिनियम के अधीन अपनी शक्‍तियों के प्रयोग में और अपने कृत्‍यों के पालन में, तकनीकी और प्रशासनिक विषयों से संबंधित प्रश्‍नों से भिन्‍न नीति के प्रश्‍नों पर ऐसे निदेशों से आबद्ध होगा, जो केन्‍द्रीय सरकार, उसे समय-समय पर लिखित रूप में दे :","1) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు పక్షపాతం లేకుండా, ఈ చట్టం యొక్క పాలక మండలి లేదా కౌన్సిల్ యొక్క పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత తన అధికారాలను వినియోగించుకోవడంలో మరియు అతని రచనల సాధనలో విధానానికి లోబడి, సాంకేతిక మరియు పరిపాలనా విషయాలకు సంబంధించిన ప్రశ్నలు అటువంటి ఆదేశాలకు కట్టుబడి ఉంటాయి,అయితే, ఎప్పటికప్పుడు, కేంద్ర ప్రభుత్వం వ్రాతపూర్వకంగా ఇవ్వగలిగే ఆదేశాలకు కట్టుబడి ఉండాలి:"]
["परंतु शासी बोर्ड या परिषद् को, उसके पुनगर्ठन के पश्‍चात्, इस उपधारा के अधीन कोई  निदेश दिए जाने से पूर्व अपने विचार व्‍यक्‍त करने का यथासाध्‍य अवसर दिया जाएगा ।","పాలక మండలి లేదా కౌన్సిల్, పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత, ఈ ఉప-విభాగం కింద ఏదైనా దిశను ఇవ్వడానికి ముందు దాని అభిప్రాయాలను వ్యక్తీకరించడానికి సహేతుకమైన అవకాశం ఇవ్వబడుతుంది."]
["(2) क्‍या कोई प्रश्‍न नीतिगत है या नहीं इस संबंध में केंद्रीय सरकार का विनिश्‍चय अंतिम होगा ।]","(2) ప్రశ్న ఒక విధానం కాదా, ఈ విషయంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది.]"]
["4. निर्वाचन का ढंग—","4. ఎన్నికల మోడ్-"]
["(1) धारा 3 की उपधारा (1) के खंड (ख), खंड (ग) या खंड (घ) के अधीन निर्वाचन केंद्रीय सरकार द्वारा ऐसे नियमों के अनुसार किया जाएगा जो उसके द्वारा इस निमित्त बनाए जाएं, और इस प्रकार बनाए गए नियमों में यह उपबंध किया जा सकेगा कि इस अधिनियम के उपबंधों के अनुसार भारतीय चिकित्‍सक रजिस्‍टर तैयार हो जाने तक, धारा 3 की उपधारा (1) के खंड (घ) में निर्दिष्‍ट सदस्‍य, उसके उपबंधों के अनुसार निर्वाचित किए जाने के बजाय, केंद्रीय सरकार द्वारा नामनिर्दिष्‍ट किए जा सकेंगे ।","(1) సెక్షన్ 3 లోని ఉప-సెక్షన్ (1) ను కేంద్ర ప్రభుత్వం ఉప-సెక్షన్ (బి), ड మరియు (ग) లేదా ड మరియు (డి) కింద అటువంటి నిబంధనలకు లోబడి, అటువంటి నిబంధనల ప్రకారం, ఈ తరపున అటువంటి వ్యక్తి తయారు చేసి తయారు చేయవచ్చు. నిబంధనలలోని ఈ నిబంధన ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా తయారు చేయబడుతుంది, లోక్సభ సభ్యుడి ప్రకారం, లోక్సభ సభ్యుడి మాదిరిగానే, భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ సిద్ధంగా ఉండాలి, లోక్సభ యొక్క ఉప-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న విధంగా, ఉప-విభాగం (1) లో సూచించబడింది. దాని ద్వారా నియమించబడిన పిల్లలను కేంద్ర ప్రభుత్వం నామినేట్ చేస్తుంది."]
["(2) जहां परिषद् के लिए निर्वाचन के बारे में कोई विवाद उठे वहां वह केंद्रीय सरकार को निर्देशित किया जाएगा, जिसका विनिश्‍चय अंतिम होगा ।","(2) కౌన్సిల్‌కు ఎన్నికలకు సంబంధించి ఏదైనా వివాదం తలెత్తితే, అది కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పంపబడుతుంది, దీని నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది."]
["5. नामनिर्देशन और सदस्‍यता पर निर्बन्‍धन—","5. నామినేషన్ మరియు సభ్యత్వంపై పరిమితులు—"]
["(1) कोई व्‍यक्‍ति धारा 3 की उपधारा (1) के खंड (क) के अधीन नामनिर्देशन के लिए पात्र तभी होगा जब उसके पास प्रथम और द्वितीय अनुसूचियों में सम्‍मिलित आयुर्विज्ञान अर्हताओं में से कोई अर्हता है, वह संबद्ध राज्‍य में निवास करता है, और, जहां उस राज्‍य में राज्‍य चिकित्‍सक रजिस्‍टर रखा जाता है वहां, उस रजिस्‍टर में प्रविष्‍ट है ।","(1) ఒక వ్యక్తి సెక్షన్ 3 లోని సబ్ సెక్షన్ (1) లోని క్లాజ్ (క) కింద మొదటి మరియు రెండవ షెడ్యూల్స్‌లో చేర్చబడిన వైద్య అర్హతలలో ఏదైనా అర్హత ఉంటే, సంబంధిత రాష్ట్రంలో నివసిస్తే మాత్రమే నామినేషన్‌కు అర్హులు. మరియు, స్టేట్ మెడికల్ రిజిస్టర్ ఆ రాష్ట్రంలో ఎక్కడ ఉంచబడిందో, అది ఆ రిజిస్టర్‌లో నమోదు చేయబడుతుంది."]
["(2) कोई व्‍यक्‍ति एक ही समय पर एक से अधिक हैसियत में सदस्‍य के रूप में काम नहीं करेगा ।","(2) ఏ వ్యక్తి ఒకే సమయంలో ఒకటి కంటే ఎక్కువ స్థానాల్లో సభ్యునిగా పనిచేయకూడదు."]
["6. परिषद् का निगमन—","6. కౌన్సిల్ యొక్క విలీనం-"]
["इस प्रकार गठित परिषद्, भारतीय आयुर्विज्ञान परिषद् नामक एक निगमित निकाय होगी, उसका शाश्‍वत उत्तराधिकार और सामान्‍य मुद्रा होगी तथा उसे जंगम और स्‍थावर दोनों प्रकार की संपत्ति का अर्जन और धारण करने की तथा संविदा करने की शक्‍ति होगी और वह उक्‍त नाम से वाद लाएगी और उस पर वाद लाया जा सकेगा ।","ఈ విధంగా ఏర్పాటు చేయబడిన కౌన్సిల్ ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ అని పిలువబడే ఒక కార్పొరేట్ సంస్థగా ఉంటుంది, శాశ్వత వారసత్వం మరియు సాధారణ కరెన్సీని కలిగి ఉంటుంది మరియు కదిలే మరియు స్థిరమైన ఆస్తి రెండింటి యొక్క ఆస్తిని సంపాదించడానికి మరియు కలిగి ఉండటానికి మరియు ఒప్పందం కుదుర్చుకునే అధికారాన్ని కలిగి ఉంటుంది మరియు చెప్పిన పేరు మీద దావా వేయాలి మరియు అతనిపై ఒక సూట్ తీసుకురావచ్చు."]
["7. सभापति, उपसभापति और सदस्‍यों की पदावधि—","7. ఛైర్మన్, డిప్యూటీ చైర్మన్ మరియు సభ్యుల పదవీకాలం-"]
["(1) परिषद् का सभापति या उपसभापति पांच वर्ष से अनधिक की अवधि के लिए पद धारण करेगा और वह अवधि परिषद् के सदस्‍य के रूप में उसकी अवधि के अवसान के बाद नहीं रहेगी ।","(1) కౌన్సిల్ యొక్క ఛైర్మన్ లేదా డిప్యూటీ ఛైర్మన్ ఐదేళ్ళకు మించని కాలానికి పదవిలో ఉంటారు మరియు ఆ కాలం ముగిసిన తరువాత ఆ పదం కౌన్సిల్ సభ్యుడిగా ఉండకూడదు."]
["(2) इस धारा के उपबंधों के अधीन रहते हुए, सदस्‍य अपने नामनिर्देशन या निर्वाचन की तारीख से पांच वर्ष की अवधि के लिए, या जब तक उसका उत्तराधिकारी सम्‍यक् रूप से नामनिर्दिष्‍ट या निर्वाचित  न हो जाए तब तक, जो भी अवधि दीर्घतर हो, पद धारण करेगा ।","(2) ఈ విభాగం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, ఒక సభ్యుడు తన నామినేషన్ లేదా ఎన్నికల తేదీ నుండి ఐదేళ్లపాటు, లేదా అతని వారసుడు తగిన విధంగా నామినేట్ అయ్యే వరకు లేదా ఎన్నుకోబడే వరకు, ఏ కాలం ఎక్కువైతే, పదవిలో ఉంటుంది."]
["(3) किसी निर्वाचित अथवा नामनिर्दिष्‍ट सदस्‍य के बारे में यह तब समझा जाएगा कि उसने अपना स्‍थान रिक्‍त कर दिया है जब वह ऐसे प्रतिहेतु के बिना, जो परिषद् की राय में पर्याप्‍त हो, परिषद् के तीन क्रमवर्ती मामूली अधिवेशनों से अनुपस्‍थित रहे, अथवा धारा 3 की उपधारा (1) के खंड (ख) के अधीन निर्वाचित सदस्‍य की दशा में, जब वह संबद्ध विश्‍वविद्यालय के आयुर्विज्ञान संकाय का सदस्‍य न रह जाए, अथवा उस उपधारा के खंड (ग) या खंड (घ) के अधीन निर्वाचित सदस्‍य की दशा में, जब वह संबद्ध राज्‍य चिकित्‍सक रजिस्‍टर में प्रविष्‍ट व्‍यक्‍ति न रह जाए ।","(3) ఇది సభ్యుడు లేదా నామినేటెడ్ సభ్యుడి గురించి సవరించబడుతుంది.అతను తన విశ్రాంతి స్థలాన్ని ఇచ్చాడు.కౌన్సిల్ యొక్క అభిప్రాయంలో అతను తగినంతగా ఉంటే, అటువంటి పరిశీలన లేకుండా, కౌన్సిల్ వరుసగా మూడు చిన్న సెషన్లు లేదా సెక్షన్ 3 నుండి హాజరుకాదు.(1) (బి) కింద ఎన్నుకోబడిన సభ్యుడి విషయంలో, అతను అనుబంధ విశ్వవిద్యాలయం యొక్క మెడికల్ విశ్వవిద్యాలయంలో సభ్యుడు లేదా ఆ ఉప విభాగంలో సభ్యుడు కాకూడదు.మాస్టర్ (ग) లేదా నింబంధన (డి) అనే అంశం కింద ఎన్నుకోబడిన సభ్యుడి విషయంలో, అతను సంబంధిత రాష్ట్రంలో ప్రవేశించిన వ్యక్తి కాకూడదు."]
["(5) परिषद् के सदस्‍य पुन: नामनिर्देशन या पुन: निर्वाचन के पात्र होंगे ।","(5) కౌన్సిల్ సభ్యులు తిరిగి నామినేషన్ లేదా తిరిగి ఎన్నికలకు అర్హులు."]
["(6) जब पांच वर्ष की उक्‍त अवधि का किसी सदस्‍य के बारे में अवसान होने वाला है तब उत्तराधिकारी उक्‍त अवधि के अवसान के पूर्व तीन मास के भीतर किसी भी समय नामनिर्दिष्‍ट या निर्वाचित किया जा सकेगा किन्‍तु वह तब तक पद ग्रहण न करेगा जब तक उक्‍त अवधि का अवसान न हो जाए ।","(6) ఒక సభ్యుడు పైన పేర్కొన్న కాలం గురించి గడువు ముగుస్తుంది.వారసుడి కాలం ముగియడానికి మూడు నెలల్లోపు ఎప్పుడైనా ఎన్నికలు మంజూరు చేయబడతాయి, అయితే పై పదం ముగిసే వరకు దీనిని అంగీకరించకూడదు."]
["8. परिषद् के अधिवेशन—","8. కౌన్సిల్ సెషన్-"]
["(1) परिषद् का अधिवेशन प्रत्‍येक वर्ष में कम से कम एक बार और ऐसे समय तथा स्‍थान पर होगा जो परिषद् द्वारा नियत किया जाए ।","(1) కౌన్సిల్ ప్రతి సంవత్సరం కనీసం ఒకసారైనా సమావేశమవుతుంది మరియు కౌన్సిల్ నిర్ణయించిన సమయం మరియు ప్రదేశంలో."]
["(2) जब तक विनियमों द्वारा अन्‍यथा उपबंध न किया जाए, गणपूर्ति परिषद् के पन्‍द्रह सदस्‍यों से होगी और परिषद् के सब कार्यों का विनिश्‍चय उपस्‍थित और मतदान करने वाले सदस्‍यों की बहुसंख्‍या द्वारा होगा ।","(2) నిబంధనల ప్రకారం అందించకపోతే, కోరం కౌన్సిల్ యొక్క పదిహేను మంది సభ్యుల నుండి ఉండాలి మరియు కౌన్సిల్ యొక్క అన్ని విధులు హాజరైన మరియు ఓటు వేసే సభ్యులచే నిర్ణయించబడతాయి."]
["9. परिषद् के अधिकारी, उनकी समितियां तथा सेवक—","9. కౌన్సిల్ అధికారులు, వారి కమిటీలు మరియు సేవకులు-"]
["परिषद्—","కౌన్సిల్-"]
["(1) अपने सदस्‍यों में से एक कार्यकारिणी समिति तथा अन्‍य ऐसी समितियों का साधारण या विशेष प्रयोजनों के लिए गठन करेगा, जैसी भी वह परिषद् इस अधिनियम के प्रयोजनों को कार्यान्‍वित करने के लिए आवश्‍यक समझे ;","(1) దాని సభ్యులలో ఒకరు కార్యనిర్వాహక కమిటీని మరియు ఇతర లేదా ఇతర కమిటీలను సాధారణ లేదా ప్రత్యేక ప్రయోజనాల కోసం ఏర్పాటు చేస్తారు, ఎందుకంటే ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాలను అమలు చేయడానికి కౌన్సిల్ అవసరమని భావించవచ్చు;"]
["(2) एक रजिस्‍ट्रार नियुक्‍त करेगी जो सचिव के रूप में कार्य करेगा और यदि समीचीन समझा जाए तो कोषपाल के रूप में भी कार्य कर सकेगा ;","(2) కార్యదర్శిగా వ్యవహరించే రిజిస్ట్రార్‌ను నియమించండి మరియు ప్రయోజనకరంగా భావిస్తే, కోశాధికారిగా కూడా వ్యవహరించవచ్చు;"]
["(3) अन्‍य ऐसे व्‍यक्‍तियों को नियोजित करेगी जिन्‍हें परिषद् इस अधिनियम के प्रयोजनों को कार्यान्‍वित करने के लिए आवश्‍यक समझे ;","(3) ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాలను అమలు చేయడానికి కౌన్సిల్ అవసరమని భావించే ఇతర వ్యక్తులను నియమించడం;"]
["(4) रजिस्‍ट्रार से या किसी अन्‍य कर्मचारी से, उसके कर्तव्‍यों के सम्‍यक् पालन के लिए, उतनी प्रतिभूति की अपेक्षा करेगी, और लेगी, जितनी परिषद् आवश्‍यकम समझे, और","(4) రిజిస్ట్రార్ లేదా మరే ఇతర ఉద్యోగి నుండి, తన విధుల యొక్క సరైన పనితీరు కోసం, కౌన్సిల్ అవసరమని భావించినంత భద్రత అవసరం మరియు స్వీకరించాలి, మరియు"]
["(5) अपने सभापति, उपसभापति और सदस्‍यों को दिए जाने वाले पारिश्रमिक और भत्ते, केन्‍द्रीय सरकार की पूर्व मंजूरी से, नियत करेगी और अपने कर्मचारियों की सेवा की शर्तें अवधारित करेगी ।","(5) దాని ఛైర్మన్, డిప్యూటీ చైర్మన్ మరియు సభ్యులకు సెంట్రల్ ప్రభుత్వ ముందస్తు అనుమతితో, దాని ఉద్యోగుల సేవా పరిస్థితులను నిర్ణయించి, నిర్ణయిస్తుంది. నేను, మరియు"]
["10. कार्यकारिणी समिति—","10. కార్యనిర్వాహక కమిటీ—"]
["(1) कार्यकारिणी समिति में जिसे इसमें इसके पश्‍चात् समिति कहा गया है, सभापति और उपसभापति, जो पदेन सदस्‍य होंगे, और सात से अन्‍यून और दस से अनधिक अन्‍य सदस्‍य होंगे, जो परिषद् द्वारा अपने सदस्‍यों में से निर्वाचित किए जाएंगे ।","(1) ఎగ్జిక్యూటివ్ కమిటీలో, ఇకపై కమిటీ అని పిలుస్తారు, ఛైర్మన్ మరియు డిప్యూటీ చైర్మన్, వారు ఎక్స్-అఫిషియో సభ్యులుగా ఉండాలి,మరియు ఏడు నుండి ఏడు ఇతర సభ్యులు ఉండాలి మరియు పది మంది సభ్యులకు మించకూడదు, వారు కౌన్సిల్ దాని సభ్యుల నుండి ఎన్నుకోబడతారు."]
["(2) सभापति और उपसभापति समिति के क्रमश: सभापति और उपसभापति होंगे ।","(2) కమిటీకి చైర్మన్ మరియు డిప్యూటీ చైర్మన్ వరుసగా చైర్మన్ మరియు డిప్యూటీ చైర్మన్."]
["(3) समिति इस अधिनियम द्वारा उसे प्रदत्त शक्‍तियों और उस पर अधिरोपित कर्तव्‍यों के अतिरिक्‍त उन शक्‍तियों का प्रयोग और उन कर्तव्‍यों का निर्वहन करेगी, जिन्‍हें परिषद् किन्‍हीं विनियमों द्वारा, जो इस निमित्त बनाए जाएं, उसे प्रदत्त या उस पर अधिरोपित करे ।","(3) కమిటీ ఈ చట్టం ద్వారా ఇవ్వబడిన అధికారాలు మరియు దానిపై విధించిన విధులతో పాటు, ఆ అధికారాలను వినియోగించుకోవాలి మరియు ఈ విధులను కౌన్సిల్ విధించే విధులను నిర్వర్తించాలి."]
["[10क. नए आयुर्विज्ञान महाविद्यालय की स्‍थापना, नए पाठ्यक्रमों, आदि के लिए अनुज्ञा—","[10క. కొత్త వైద్య కళాశాల, కొత్త కోర్సులు మొదలైన వాటి ఏర్పాటుకు అనుమతి."]
["(1) इस अधिनियम या तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि में किसी बात के होते हुए भी, इस धारा के उपबंधों के अनुसार अभिप्राप्‍त केन्‍द्रीय सरकार की पूर्व अनुज्ञा के बिना,—","(1) ఈ విభాగం లేదా ఏదైనా ఇతర చట్టంలో ఉన్నప్పటికీ, ఈ విభాగం యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం యొక్క ముందస్తు అనుమతి లేకుండా, -"]
["(क) कोई व्‍यक्‍ति किसी आयुर्विज्ञान महाविद्यालय की स्‍थापना नहीं करेगा, या","(క) ఏ వ్యక్తి అయినా మెడికల్ కాలేజీని స్థాపించకూడదు, లేదా"]
["(ख) कोई आयुर्विज्ञान महाविद्यालय,—","((ఖ) ఏదైనా వైద్య కళాశాల, -"]
["(i) कोई ऐसा नया या उच्‍चतर पाठ्यक्रम या प्रशिक्षण (जिसके अन्‍तर्गत स्‍नातकोत्तर पाठ्यक्रम या प्रशिक्षण है) आरंभ नहीं करेगा जो ऐसे पाठ्यक्रम या प्रशिक्षण के किसी छात्र को कोई मान्‍यताप्राप्‍त आयुर्विज्ञान अर्हता प्रदान किए जाने के लिए अर्हित होने के लिए समर्थ बनाए ; या","(i) కొత్త లేదా ఉన్నత కోర్సు లేదా శిక్షణను చేపట్టకూడదు (ఇది పోస్ట్‌గ్రాడ్యుయేట్ కోర్సు లేదా శిక్షణ) అటువంటి కోర్సు లేదా శిక్షణ పొందిన విద్యార్థి గుర్తింపు పొందిన వైద్య అర్హతకు అర్హత సాధించటానికి వీలు కల్పిస్తుంది; లేదా"]
["(ii) किसी पाठ्यक्रम या प्रशिक्षण की (जिसके अंतर्गत स्‍नातकोत्तर पाठ्यक्रम या प्रशिक्षण है) अपनी प्रवेश क्षमता में वृद्धि नहीं करेगा ।","(ii) ఒక కోర్సు లేదా శిక్షణ (ఇందులో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ కోర్సు లేదా శిక్షణ ఉంటుంది) దాని ప్రవేశ సామర్థ్యాన్ని పెంచదు."]
["स्‍पष्‍टीकरण 1—","వివరణ 1—"]
["इस धारा के प्रयोजनों के लिए, “व्‍यक्‍ति” के अंतर्गत कोई विश्‍वविद्यालय या न्‍यास है किंतु इसके अंतर्गत केंद्रीय सरकार नहीं है ।","ఈ విభాగం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, \"వ్యక్తి\" క్రింద ఒక విశ్వవిద్యాలయం లేదా ట్రస్ట్ ఉంది, కానీ దాని క్రింద కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదు."]
["स्‍पष्‍टीकरण 2—","వివరణ 2—"]
["(2) (क) प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति या आयुर्विज्ञान महाविद्यालय, उपधारा (1) के अधीन अनुज्ञा अभिप्राप्‍त करने के प्रयोजनों के लिए, केन्‍द्रीय सरकार को खंड (ख) के उपबंधों के अनुसार एक स्‍कीम प्रस्‍तुत करेगा और केन्‍द्रीय सरकार यह स्‍कीम परिषद् को, उसकी सिफारिश के लिए निर्देशित करेगी ।","(2) (క) ప్రతి వ్యక్తి లేదా మెడిసిన్  కళాశాల, ఉప-సెక్షన్ (1) కింద లైసెన్స్ పొందే ప్రయోజనాల కోసం, నిబంధన ((ఖ) నిబంధనలకు అనుగుణంగా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఒక పథకాన్ని సమర్పించాలి మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ పథకాన్ని కౌన్సిల్‌కు సమర్పించాలి, దాని సిఫారసు కోసం నిర్దేశిస్తుంది."]
["(ख) खंड (क) में निर्दिष्‍ट स्‍कीम ऐसे प्ररूप में होगी और उसमें ऐसी विशिष्‍टियां होंगी और वह ऐसी रीति से प्रस्‍तुत की जाएंगी और उसके साथ ऐसी फीस होगी जो विहित की जाए ।","((ఖ) నిబంధన (క) లో పేర్కొన్న పథకం అటువంటి రూపంలో ఉండాలి మరియు అటువంటి స్పెసిఫికేషన్లను కలిగి ఉండాలి మరియు అలాంటి పద్ధతిలో ప్రదర్శించబడతాయి మరియు సూచించిన ఫీజులతో పాటు ఉండాలి."]
["(3) परिषद्, उपधारा (2) के अधीन स्‍कीम की प्राप्‍ति पर, संबंधित व्‍यक्‍ति या आयुर्विज्ञान महाविद्यालय से ऐसी अन्‍य विशिष्‍टियां, जो वह आवश्‍यक समझे अभिप्राप्‍त कर सकेगी और तत्‍पश्‍चात् वह,—","(3) కౌన్సిల్, ఉప-సెక్షన్ (2) కింద పథకం అందుకున్న తరువాత, అటువంటి ఇతర వివరాలను సంబంధిత వ్యక్తి నుండి లేదా కాలేజ్ ఆఫ్ మెడిసిన్ నుండి పొందాలి, అది అవసరం మరియు తరువాత పరిగణించవచ్చు, -"]
["(क) यदि स्‍कीम त्रुटिपूर्ण है और उसमें कोई आवश्‍यक विशिष्‍टियां नहीं हैं, तो संबंधित व्‍यक्‍ति या महाविद्यालय को लिखित अभ्‍यावेदन करने के लिए युक्‍तियुक्‍त अवसर प्रदान कर सकेगी और ऐसे व्‍यक्‍ति या आयुर्विज्ञान महाविद्यालय को परिषद् द्वारा विनिर्दिष्‍ट त्रुटियों का, यदि कोई हों, परिशोधन करने की छूट होगी ;","(క) పథకం లోపభూయిష్టంగా ఉంటే మరియు అవసరమైన లక్షణాలు లేకపోతే, ఇది సంబంధిత వ్యక్తికి లేదా కళాశాలకు వ్రాతపూర్వక ప్రాతినిధ్యం వహించడానికి మరియు కౌన్సిల్ నిర్దేశించిన లోపాలను సరిదిద్దడానికి అటువంటి వ్యక్తి లేదా వైద్య కళాశాలకు సహేతుకమైన అవకాశాన్ని అందిస్తుంది. నుండి మినహాయించబడుతుంది;"]
["(ख) उपधारा (7) में निर्दिष्‍ट बातों को ध्‍यान में रखते हुए, स्‍कीम पर विचार कर सकेगी और स्‍कीम को, उस पर अपनी सिफारिशों सहित, केन्‍द्रीय सरकार को प्रस्‍तुत कर सकेगी ।","(ఖ) ఉప-సెక్షన్ (7) లో పేర్కొన్న విషయాలను పరిశీలిస్తే, ఈ పథకాన్ని దాని సిఫార్సులతో పాటు, కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పరిగణనలోకి తీసుకొని సమర్పించవచ్చు."]
["(4) केंद्रीय सरकार, स्‍कीम पर और उपधारा (3) के अधीन परिषद् की सिफारिशों पर विचार करने के पश्‍चात् और जहां आवश्‍यक हो वहां ऐसी अन्‍य विशिष्‍टियां, जो वह आवश्‍यक समझे, संबंधित व्‍यक्‍ति या महाविद्यालय से अभिप्राप्‍त करने के पश्‍चात् तथा उपधारा (7) में निर्दिष्‍ट बातों को ध्‍यान में रखते हुए, स्‍कीम का अनुमोदन (ऐसी शर्तों सहित, यदि कोई हों, जो वह आवश्‍यक समझे) या अनुमोदन कर सकेगी और कोई ऐसा अनुमोदन उपधारा (1) के अधीन अनुज्ञा होगी :","(4) ఉప-సెక్షన్ (3) కింద కేంద్ర ప్రభుత్వం, పథకం మరియు కౌన్సిల్ యొక్క సిఫారసులను పరిశీలించిన తరువాత మరియు అవసరమైన చోట, సంబంధిత వ్యక్తి లేదా కళాశాల మరియు ఉప-విభాగం (7) యొక్క అనుమతి పొందిన తరువాత, అవసరమని భావించే ఇతర వివరాలు. ), పథకంలో పేర్కొన్న ప్రత్యేకతలను పరిగణనలోకి తీసుకొని, పథకాన్ని ఆమోదించవచ్చు లేదా ఆమోదించవచ్చు (అటువంటి షరతులతో సహా, ఏదైనా అవసరమైతే, అవసరమైతే) మరియు అలాంటి ఏదైనా ఆమోదం ఉప-సెక్షన్ (1) కింద అనుమతి ఉంటుంది:"]
["परन्‍तु कोई स्‍कीम संबंधित व्‍यक्‍ति या महाविद्यालय को सुनवाई का युक्‍तियुक्‍त अवसर देने के पश्‍चात् ही केंद्रीय सरकार द्वारा अनुमोदित की जाएगी, अन्‍यथा नहीं :","కానీ సంబంధిత వ్యక్తికి లేదా కళాశాలకు వినడానికి సహేతుకమైన అవకాశం ఇచ్చిన తర్వాత మాత్రమే ఒక పథకాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమోదించాలి, లేకపోతే:"]
["परंतु यह और कि इस उपधारा की कोई बात, किसी ऐसे व्‍यक्‍ति या आयुर्विज्ञान महाविद्यालय को, जिसको स्‍कीम केंद्रीय सरकार द्वारा अनुमोदित नहीं की गई है, कोई स्‍कीम प्रस्‍तुत करने से निवारित नहीं करेगी और इस धारा के उपबंध ऐसी स्‍कीम को ऐसे लागू होंगे मानो ऐसी स्‍कीम उपधारा (1) के अधीन पहली बार प्रस्‍तुत की गई हो ।","ఈ ఉప-విభాగంలో ఏదీ ఏ వ్యక్తిని లేదా వైద్య కళాశాలను కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమోదించని ఏ పథకాన్ని సమర్పించకుండా నిరోధించదు మరియు ఈ విభాగం యొక్క నిబంధనలు అటువంటి పథకానికి వర్తిస్తాయి ఈ పథకాన్ని మొదటిసారి ఉప విభాగం (1) కింద ప్రవేశపెట్టారు."]
["(5) जहां उपधारा (2) के अधीन केंद्रीय सरकार को स्‍कीम के प्रस्‍तुत किए जाने की तारीख से एक वर्ष की अवधि के भीतर केंद्रीय सरकार द्वारा पारित किसी आदेश की, स्‍कीम प्रस्‍तुत करने वाले व्‍यक्‍ति या महाविद्यालय को संसूचना नहीं दी गई है वहां ऐसी स्‍कीम के बारे में यह समझा जाएगा कि उसका केंद्रीय सरकार द्वारा उसी रूप में अनुमोदन कर दिया गया है जिसमें वह प्रस्‍तुत की गई थी और तद्नुसार उपधारा (1) के अधीन अपेक्षित केंद्रीय सरकार की अनुज्ञा के बारे में भी यह समझा जाएगा कि वह दे दी गई है ।","(5) పథకం సమర్పించిన తేదీ నుండి ఒక సంవత్సరం వ్యవధిలో కేంద్ర ప్రభుత్వం జారీ చేసిన ఏ ఉత్తర్వునైనా ఉప-సెక్షన్ (2) కింద కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పథకం సమర్పించిన వ్యక్తికి లేదా కళాశాలకు తెలియజేయబడలేదు. ఈ పథకం కేంద్ర ప్రభుత్వం సమర్పించిన రూపంలో ఆమోదించబడిందని భావించబడుతుంది మరియు తదనుగుణంగా ఉప-సెక్షన్ (1) కింద అవసరమైన కేంద్ర ప్రభుత్వ అనుమతి కూడా ఇవ్వబడినట్లుగా పరిగణించబడుతుంది."]
["(6) उपधारा (5) में विनिर्दिष्‍ट समय-सीमा की संगणना करने में परिषद् या केंद्रीय सरकार द्वारा मांगी गई किन्‍हीं विशिष्‍टियों को देने में स्‍कीम प्रस्‍तुत करने वाले संबंधित व्‍यक्‍ति या महाविद्यालय द्वारा लिया गया समय अपवर्जित कर दिया जाएगा ।","(6) ఉప-సెక్షన్ (5) లో పేర్కొన్న సమయ పరిమితిని లెక్కించడంలో, కౌన్సిల్ లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వం కోరిన ఏవైనా వివరాలను ఇవ్వడానికి పథకాన్ని సమర్పించే సంబంధిత వ్యక్తి లేదా కళాశాల తీసుకున్న సమయం మినహాయించబడుతుంది."]
["(7) परिषद्, उपधारा (3) के खंड (ख) के अधीन अपनी सिफारिशें करते समय और केंद्रीय सरकार, उपधारा (4) के अधीन स्‍कीम का अनुमोदन या अननुमोदन करने वाला आदेश पारित करते समय निम्‍नलिखित बातों का सम्‍यक् ध्‍यान रखेगी, अर्थात् :—","(7) కౌన్సిల్ తన సిఫారసులను ఉప-సెక్షన్ (3) మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఉప-సెక్షన్ (4) కింద (బి) కింద సిఫారసు చేస్తుంది.సబ్జెక్టు పథకాన్ని ఆమోదించేటప్పుడు ఈ క్రింది విషయాలను జాగ్రత్తగా చూసుకోవాలి, అవి: -"]
["(क) क्‍या प्रस्‍तावित आयुर्विज्ञान महाविद्यालय या विद्यमान आयुर्विज्ञान महाविद्यालय, जो नया या उच्‍चतर पाठ्यक्रम या प्रशिक्षण आरम्‍भ करना चाहता है, यथास्‍थिति, धारा 19क के अधीन या स्‍नातकोत्तर आयुर्विज्ञान शिक्षा की दशा में धारा 20 के अधीन परिषद् द्वारा विहित आयुर्विज्ञान शिक्षा का न्‍यूनतम स्‍तर प्रदान करने की स्‍थिति में होगा ;","(క) సెక్షన్ 19 ఎ షరతు ప్రకారం లేదా పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ మెడికల్ ఎడ్యుకేషన్ విషయంలో, కొత్త లేదా ఉన్నత కోర్సు లేదా శిక్షణను ప్రారంభించాలనుకునే ప్రతిపాదిత మెడికల్ సైన్స్ కళాశాల లేదా ప్రస్తుత మెడికల్ సైన్స్ కళాశాల, సెక్షన్ 20 కింద కౌన్సిల్ సూచించిన కనీస స్థాయి వైద్య విద్యను అందించాలి. చేయవలసిన స్థితిలో ఉంటుంది;"]
["(ख) क्‍या उस व्‍यक्‍ति के पास, जो किसी आयुर्विज्ञान महाविद्यालय की स्‍थापना करना चाहता है या उस विद्यमान आयुर्विज्ञान महाविद्यालय के पास, जो नया या उच्‍चतर पाठ्यक्रम या प्रशिक्षण आरम्‍भ करना चाहता है, या अपनी प्रवेश क्षमता में वृद्धि करना चाहता है, पर्याप्‍त वित्तीय साधन है ;","(ఖ) ఏదైనా వైద్య కళాశాల ఏర్పాటు చేయాలనుకునే వ్యక్తితో లేదా ఉన్న వైద్య కళాశాలతో అయినా మెడికల్ కాలేజీ లేదా ఇప్పటికే ఉన్న మెడికల్ కాలేజీని ఏర్పాటు చేయాలనుకునే, కొత్త లేదా ఉన్నత కోర్సు లేదా శిక్షణను ప్రారంభించాలనుకునే, లేదా అతని / ఆమె ప్రవేశ సామర్థ్యాన్ని పెంచాలనుకునే వ్యక్తి, తగినంత ఆర్థికంగా ఉన్నాడా? అంటే;తగినంత ఆర్థిక వనరులు ఉన్నాయి;"]
["(ग) क्‍या आयुर्विज्ञान महाविद्यालय का उचित कार्यकरण सुनिश्‍चित करने के लिए या नया पाठ्यक्रम या प्रशिक्षण संचालित करने के लिए या बढ़ाई गई प्रवेश क्षमता के अनुरूप कर्मचारिवृंद, उपस्‍कर, वाससुविधा, प्रशिक्षण और अन्‍य सुविधाओं की बाबत आवश्‍यक सुविधाओं की व्‍यवस्‍था कर दी गई है या स्‍कीम में विनिर्दिष्‍ट समय-सीमा के भीतर कर दी जाएगी ;","(గ) మెడికల్ కాలేజీ యొక్క సరైన పనితీరును నిర్ధారించడానికి లేదా కొత్త కోర్సు లేదా శిక్షణను నిర్వహించడానికి లేదా మెరుగైన ప్రవేశ సామర్థ్యానికి అనుగుణంగా సిబ్బంది, పరికరాలు, సౌకర్యాలు, శిక్షణ మరియు ఇతర సౌకర్యాలకు సంబంధించి అవసరమైన సౌకర్యాలు కల్పించారా; ఈ పథకం పేర్కొన్న కాలపరిమితిలో జరుగుతుంది;"]
["(घ) क्‍या ऐसे छात्रों को, जिनके ऐसे आयुर्विज्ञान महाविद्यालय अथवा पाठ्यक्रम या प्रशिक्षण में उपस्‍थित होने की संभावना है, संख्‍या को ध्‍यान में रखते हुए या बढ़ाई गई प्रवेश क्षमता के परिणामस्‍वरूप पर्याप्‍त अस्‍पताल सुविधाओं की व्‍यवस्‍था कर दी गई है, या स्‍कीम में विनिर्दिष्‍ट समय-सीमा के भीतर कर दी जाएगी ;","(ఘ)అలాంటి  విద్యార్థులకు  అటువంటి  వైద్య కళాశాలలో లేదా కోర్సులో లేదా శిక్షణలో పాల్గొనే అవకాశం ఉన్న విద్యార్థులకు, సంఖ్య లేదా పెరిగిన ప్రవేశ సామర్థ్యాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకోవడం లేదా పథకంలో పేర్కొన్న విధంగా తగిన ఆసుపత్రి సౌకర్యాలు కల్పించారా? కాలపరిమితిలో జరుగుతుంది;"]
["(ङ) क्‍या ऐसे छात्रों को, जिनके ऐसे आयुर्विज्ञान महाविद्यालय अथवा पाठ्यक्रम या प्रशिक्षण में उपस्‍थित होने की संभावना है ऐसे व्‍यक्‍तियों द्वारा, जिनके पास मान्‍यताप्राप्‍त आयुर्विज्ञान अर्हताएं हैं, उचित प्रशिक्षण देने के लिए कोई इंतजाम किया गया है या कोई कार्यक्रम तैयार किया गया है ;","(ఙ) వైద్య అర్హతలు గుర్తించిన వ్యక్తుల ద్వారా, అటువంటి వైద్య కళాశాల లేదా కోర్సు లేదా శిక్షణకు హాజరయ్యే అవకాశం ఉన్న విద్యార్థులకు తగిన శిక్షణ ఇవ్వడానికి ఏదైనా ఏర్పాట్లు చేయబడిందా లేదా ఏదైనా కార్యక్రమం సిద్ధం చేయబడిందా. ;"]
["(च) चिकित्‍सा व्‍यवसाय के क्षेत्र में जनशक्‍ति की अपेक्षा ; और","(చ) వైద్య వృత్తి రంగంలో మానవశక్తిని ఆశించడం; మరియు"]
["(छ) कोई अन्‍य बात, जो विहित की जाए ।","(ఛ) సూచించబడే ఏదైనా ఇతర విషయం"]
["(8) जहां केंद्रीय सरकार इस धारा के अधीन स्‍कीम का अनुमोदन या अननुमोदन करने वाला कोई आदेश पारित करती है वहां उस आदेश की एक प्रति संबंधित व्‍यक्‍ति या महाविद्यालय को संसूचित की जाएगी ।","(8) ఈ విభాగం కింద పథకాన్ని ఆమోదించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీ చేస్తే, ఆ ఉత్తర్వు యొక్క నకలు సంబంధిత వ్యక్తికి లేదా కళాశాలకు తెలియజేయబడుతుంది."]
["10ख. कतिपय दशाओं में आयुर्विज्ञान अर्हताओं की अमान्‍यता—","10ఖ . కొన్ని సందర్భాల్లో వైద్య అర్హతలు అనుమతించబడవు-"]
["(1) जहां कोई आयुर्विज्ञान महाविद्यालय, धारा 10क के उपबंधों के अनुसार केंद्रीय सरकार की पूर्व अनुज्ञा के बिना स्‍थापित किया जाता है वहां ऐसे आयुर्विज्ञान महाविद्यालय के किसी छात्र को अनुदत्त कोई भी आयुर्विज्ञान अर्हता इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए मान्‍यताप्राप्‍त आयुर्विज्ञान अर्हता नहीं होगी ।"," (1) ఎక్కడ ఏదైనా వైద్య కళాశాల,సెక్షన్ 10 क నిబంధనలకు అనుగుణంగా కేంద్ర ప్రభుత్వ ముందస్తు అనుమతి లేకుండా ఒక వైద్య కళాశాల స్థాపించబడినప్పుడు, అటువంటి వైద్య కళాశాల విద్యార్థికి మంజూరు చేయబడిన వైద్య అర్హత ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం గుర్తించబడిన వైద్యము  అర్హత  కాదు."]
["(2) जहां कोई आयुर्विज्ञान महाविद्यालय धारा 10क के उपबंधों के अनुसार केंद्रीय सरकार की पूर्व अनुज्ञा के बिना कोई नया या उच्‍चतर पाठ्यक्रम या प्रशिक्षण (जिसके अंतर्गत स्‍नातकोत्तर पाठ्यक्रम या प्रशिक्षण है) आरम्‍भ करता है वहां ऐसे पाठ्यक्रम या प्रशिक्षण के आधार पर ऐसे आयुर्विज्ञान महाविद्यालय के किसी छात्र को अनुदत्त कोई भी आयुर्विज्ञान अर्हता इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए मान्‍यता प्राप्‍त आयुर्विज्ञान अर्हता नहीं होगी ।","(2)ఎక్కడ ఏదైనా మెడికల్ కాలేజీ సెక్షన్ 10क నిబంధనలకు అనుగుణంగా కేంద్ర ప్రభుత్వ ముందస్తు అనుమతి లేకుండా ఏదైనా మెడికల్ కాలేజీ ఏదైనా కొత్త లేదా ఉన్నత కోర్సు లేదా శిక్షణ (పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ కోర్సు లేదా శిక్షణతో సహా) ప్రారంభిస్తే, అటువంటి కోర్సు లేదా శిక్షణ ఆధారంగా అటువంటి వైద్య కళాశాల M.Sc. విద్యార్థికి మంజూరు చేసిన ఏదైనా వైద్య అర్హత ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం గుర్తించబడిన వైద్య అర్హత కాదు."]
["(3) जहां कोई आयुर्विज्ञान महाविद्यालय, धारा 10क के उपबंधों के अनुसार केंद्रीय सरकार की पूर्व अनुज्ञा के बिना किसी पाठ्यक्रम या प्रशिक्षण की अपनी प्रवेश क्षमता में वृद्धि करता है वहां अपनी प्रवेश क्षमता में वृद्धि के आधार पर ऐसे आयुर्विज्ञान महाविद्यालय के किसी छात्र को अनुदत्त कोई भी आयुर्विज्ञान अर्हता इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए मान्‍यताप्राप्‍त आयुर्विज्ञान अर्हता नहीं होगी ।","(3) ఏదైనా వైద్య కళాశాల, సెక్షన్ 10क  నిబంధనల ప్రకారం, కేంద్ర ప్రభుత్వ ముందస్తు అనుమతి లేకుండా ఒక కోర్సు లేదా శిక్షణ కోసం ప్రవేశ సామర్థ్యాన్ని పెంచుతుంది, అటువంటి వైద్య కళాశాల విద్యార్థికి ప్రవేశ సామర్థ్యం పెరుగుదల ఆధారంగా అనుమతి ఇవ్వబడుతుంది. ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం గుర్తించబడిన వైద్య అర్హత ఏ వైద్య అర్హత కాదు."]
["स्‍पष्‍टीकरण—","వివరణ-"]
["इस धारा के प्रयोजनों के लिए, ऐसे छात्र का, जिसे प्रवेश क्षमता में ऐसी वृद्धि के आधार पर कोई आयुर्विज्ञान अर्हता अनुदत्त की गई है, पता लगाने का मानदंड वह होगा जो विहित किया जाए ।","ఈ విభాగం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, ప్రవేశ సామర్థ్యంలో పెరుగుదల ఆధారంగా ఏదైనా వైద్య అర్హత పొందిన విద్యార్థిని నిర్ధారించే ప్రమాణాలు సూచించిన విధంగా ఉండాలి."]
["10ग. कतिपय विद्यमान आयुर्विज्ञान महाविद्यालयों, आदि के लिए अनुज्ञा प्राप्‍त करने के लिए समय—","10గ. ఇప్పటికే ఉన్న కొన్ని వైద్య కళాశాలలకు అనుమతి పొందే సమయం."]
["(1) यदि 1 जून, 1992  के पश्‍चात् और भारतीय आयुर्विज्ञान परिषद् (संशोधन) अधिनियम, 1993 के प्रारम्‍भ को और उसके पूर्व किसी व्‍यक्‍ति ने कोई आयुर्विज्ञान महाविद्यालय, स्‍थापित किया गया है अथवा किसी आयुर्विज्ञान महाविद्यालय ने कोई नया या उच्‍चतर पाठ्यक्रम या प्रशिक्षण आरम्‍भ किया है अथवा अपनी प्रवेश क्षमता में वृद्धि की है तो, यथास्‍थिति, ऐसा व्‍यक्‍ति या आयुर्विज्ञान महाविद्यालय, भारतीय आयुर्विज्ञान परिषद् (संशोधन) अधिनियम, 1993 के प्रारंभ से एक वर्ष की अवधि के भीतर धारा 10क के उपबंधों के अनुसार केंद्रीय सरकार की अनुज्ञा प्राप्‍त करेगा ।","(1) జూన్ 1, 1992 తరువాత మరియు ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ (సవరణ) చట్టం, 1993 ప్రారంభమైన తరువాత లేదా 1992 జూన్ 1 తరువాత ఏదైనా వైద్య కళాశాల స్థాపించబడి ఉంటే, లేదా ఏదైనా వైద్య కళాశాల ఏదైనా కొత్త లేదా ఉన్నత కోర్సు లేదా శిక్షణను ప్రారంభించింది. సెక్షన్ 10 ఎ యొక్క నిబంధనల ప్రకారం, ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ (సవరణ) చట్టం, 1993 ప్రారంభించిన ఒక సంవత్సరం వ్యవధిలో, అటువంటి వ్యక్తి లేదా మెడిసిన్ కళాశాల, అతని / ఆమె ప్రవేశ సామర్థ్యాన్ని పెంచింది.సెక్షన్ 10क  లోని నిబంధనల ప్రకారం"]
["(2) यदि, यथास्‍थिति, कोई व्‍यक्‍ति या आयुर्विज्ञान महाविद्यालय, उपधारा (1) के अधीन अनुज्ञा प्राप्‍त करने में असफल रहता है तो धारा 10ख के उपबंध, जहां तक हो सके, ऐसे लागू होंगे मानो धारा 10क के अधीन केंद्रीय सरकार की अनुज्ञा नामंजूर कर दी  गई हो ।]","(2) ఒకవేళ, ఏదైనా వ్యక్తి లేదా  వైద్య కళాశాల ఉప-సెక్షన్ (1) కింద అనుమతి పొందడంలో విఫలమైతే, సెక్షన్ 10ख  యొక్క నిబంధనలు, సాధ్యమైనంతవరకు, సెక్షన్ 10क  కింద కేంద్ర ప్రభుత్వ అనుమతి నిరాకరించబడింది.]"]
["[10घ. स्‍नातक पूर्व और स्‍नातकोत्तर स्‍तर के लिए समान प्रवेश परीक्षा—","[10ఘ . అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ మరియు పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ స్థాయికి సమాన ప్రవేశ పరీక్ష-"]
["स्‍नातक पूर्व स्‍तर और स्‍नातोकत्तर स्‍तर पर सभी आयुर्विज्ञान शैक्षिक संस्‍थाओं के लिए ऐसे अभिहित प्राधिकारी के माध्‍यम से हिन्‍दी, अंग्रेजी और ऐसी अन्‍य भाषाओं में तथा ऐसी रीति में, जो विहित की जाए, एक समान प्रवेश परीक्षा संचालित की जाएगी तथा अभिहित प्राधिकारी पूर्वोक्‍त रीति में समान प्रवेश परीक्षा का संचालन सुनिश्‍चित करेगा:","అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ స్థాయిలో మరియు పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ స్థాయిలో అన్ని వైద్య విద్యా సంస్థలకు అటువంటి నియమించబడిన అధికారం ద్వారా హిందీ, ఇంగ్లీష్ మరియు ఇతర భాషలలో అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ స్థాయిలో మరియు అటువంటి ఇతర భాషలలో మరియు సూచించిన పద్ధతిలో సూచించినట్లుగా, ఏకరీతి ప్రవేశ పరీక్ష నిర్వహించబడుతుంది మరియు అధికారాన్ని నియమిస్తుంది,  నియమించబడిన అధికారం ద్వారా ఇదే విధమైన ప్రవేశ పరీక్ష జరుగుతుంది. ఒకే ప్రవేశ పరీక్షను నిర్వహించడం నిర్ధారిస్తుంది:"]
["परंतु किसी न्‍यायालय के किसी निर्णय या आदेश के होते हुए भी, इस धारा के उपबंध, इस अधिनियम के अधीन बनाए गए विनियमों के अनुसार संचालित शैक्षणिक वर्ष 2016-17 के लिए स्‍नातक पूर्व स्‍तर पर समान प्रवेश परीक्षा के संबंध में राज्‍य सरकार के स्‍थानों की बाबत (चाहे वह सरकारी आयुर्विज्ञान महाविद्यालय में हो या प्राइवेट आयुर्विज्ञान महाविद्यालय में), जहां ऐसे राज्‍य ने ऐसी परीक्षा का विकल्‍प नहीं दिया है, लागू नहीं होंगे ।]","కానీ ఏదైనా న్యాయస్థానం యొక్క ఏదైనా నిర్ణయం లేదా ఉత్తర్వులు ఉన్నప్పటికీ, ఈ విభాగం యొక్క నిబంధనలు, 2016-17 విద్యా సంవత్సరానికి అండర్గ్రాడ్యుయేట్ స్థాయిలో ఇలాంటి ప్రవేశ పరీక్షకు సంబంధించి, ఈ చట్టం ప్రకారం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ స్థలాల ప్రకారం నిర్వహించిన నిబంధనల ప్రకారం నిర్వహించబడుతుంది. సంబంధించి (ఇది ప్రభుత్వ మెడికల్ కాలేజీలో లేదా ఒక ప్రైవేట్ మెడికల్ కాలేజీలో ఉన్నా), అటువంటి రాష్ట్రం అటువంటి పరీక్షకు అవకాశం ఇవ్వని చోట, వర్తించదు.]"]
["11. भारत में के विश्‍वविद्यालयों या आयुर्विज्ञान संस्‍थाओं द्वारा अनुदत्त आयुर्विज्ञान अर्हताओं को मान्‍यता—","11. భారతదేశంలోని విశ్వవిద్యాలయాలు లేదా వైద్య సంస్థలు మంజూరు చేసిన వైద్య అర్హతలను గుర్తించడం."]
["(1) भारत में के किसी विश्‍वविद्यालय या आयुर्विज्ञान संस्‍था द्वारा अनुदत्त आयुर्विज्ञान अर्हताएं, जो प्रथम अनुसूची में सम्‍मिलित हैं, इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए मान्‍यताप्राप्‍त आयुर्विज्ञान अर्हताएं होंगी ।","(1) భారతదేశంలోని ఏదైనా విశ్వవిద్యాలయం లేదా వైద్య సంస్థ మంజూరు చేసిన వైద్య అర్హతలు, మొదటి షెడ్యూల్‌లో చేర్చబడినవి, ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం గుర్తించబడిన వైద్య అర్హతలు."]
["(2) भारत में का कोई विश्‍वविद्यालय या आयुर्विज्ञान संस्‍था, जो ऐसी आयुर्विज्ञान अर्हता अनुदत्त करती है, जो प्रथम अनुसूची में सम्‍मिलित नहीं है, ऐसी अर्हता की मान्‍यता के लिए केंद्रीय सरकार को आवेदन कर सकेगी, और केंद्रीय सरकार, परिषद् से परामर्श करने के पश्‍चात्, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, प्रथम अनुसूची को इस प्रकार संशोधित कर सकेगी कि उसमें ऐसी अर्हता सम्‍मिलित हो जाए, और ऐसी किसी अधिसूचना में यह भी आदेश दिया जा सकेगा कि प्रथम अनुसूची के अन्‍तिम स्‍तम्‍भ में ऐसी आयुर्विज्ञान अर्हता के सामने यह घोषित करते हुए एक प्रविष्‍टि की जाएगी कि वह मान्‍यताप्राप्‍त आयुर्विज्ञान अर्हता तभी होगी जब वह किसी विनिर्दिष्‍ट तारीख के पश्‍चात् अनदत्त की जाए ।","(2) భారతదేశంలోని ఒక విశ్వవిద్యాలయం లేదా వైద్య సంస్థ, మొదటి షెడ్యూల్‌లో చేర్చని వైద్య అర్హతను అనుమతించే, అటువంటి అర్హతను గుర్తించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వానికి దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వం కౌన్సిల్‌తో సంప్రదించి ఆ తరువాత, గెజిట్‌లోని నోటిఫికేషన్ ద్వారా, మొదటి షెడ్యూల్‌ను అటువంటి అర్హతను చేర్చే విధంగా సవరించవచ్చు మరియు అలాంటి నోటిఫికేషన్‌లో మొదటి షెడ్యూల్ యొక్క చివరి కాలమ్‌లో, అటువంటి వైద్య అర్హత ముందు ఉండాలి అని కూడా ఆదేశించవచ్చు"]
["12. उन देशों में की, जिनके साथ व्‍यतिकर की स्‍कीम है, आयुर्विज्ञान संस्‍थाओं द्वारा अनुदत्त आयुर्विज्ञान अर्हताओं को मान्‍यता—","12. వ్యక్తికి పథకం ఉన్న దేశాలలో వైద్య సంస్థలు మంజూరు చేసిన వైద్య అర్హతలను గుర్తించడం."]
["(3) यह फरवरी, 1954 के प्रथम दिन को प्रवृत्त हुआ समझा जाएगा ।","(3) ఇది ఫిబ్రవరి, 1954 మొదటి రోజు నుండి అమల్లోకి వచ్చినట్లు భావించబడుతుంది."]
["(1) इस अधिनियम में, जब तक कि संदर्भ से अन्यथा अपेक्षित न हो,—","(1) ఈ చట్టంలో, సందర్భం అవసరమైతే సూచన ద్వారా తప్ప , అవసరం లేకపోతే, --"]
["(क) “अभिरक्षक” से धारा 3 के अधीन नियुक्‍त निक्षेपों का अभिरक्षक अभिप्रेत है, और इसके अंतर्गत निक्षेपों का सहायक अभिरक्षक आता है ;","(క) \"కస్టోడియన్\" అంటే సెక్షన్ 3 కింద నియమించబడిన డిపాజిట్ల సంరక్షకుడు మరియు డిపాజిట్ల అసిస్టెంట్ కస్టోడియన్;"]
["(ख) “निक्षेप” से अभिप्रेत है—","(ఖ) \"డిపాజిట్\" అంటే-"]
["(i) किसी सिविल या राजस्व न्यायालय के समक्ष किसी कार्यवाही की बाबत उसकी अभिरक्षा में या उसके  नियंत्रण के अधीन कोई जंगम सम्पत्ति ; अथवा","(i) సివిల్ లేదా రెవెన్యూ కోర్టు ముందు ఏదైనా విచారణకు సంబంధించి అతని అదుపులో లేదా అతని నియంత్రణలో ఉన్న ఏదైనా కదిలే ఆస్తి; లేదా"]
["(ii) तत्समय प्रवृत्त किसी विधि के अधीन, किसी प्रतिपाल्य अधिकरण के अधीक्षण के अधीन या उसकी अभिरक्षा में कोई जंगम सम्‍पत्ति चाहे ऐसी जंगम सम्‍पत्ति प्रतिपाल्‍य अधिकरण की वास्‍तविक अभिरक्षा में हो या उसके निमित्त किसी अन्‍य प्राधिकारी की अभिरक्षा में; अथवा"," ii) ప్రస్తుతానికి (ఏదైనా చట్టం ప్రకారం, ఏదైనా పరువు నష్టం కలిగించే ట్రిబ్యునల్ యొక్క పర్యవేక్షణకు లేదా దాని అదుపులో ఉన్న ఏదైనా కదిలే ఆస్తికి లోబడి ఉంటుంది ఇటువంటి కదిలే ఆస్తి యాంటీట్రస్ట్ ట్రిబ్యునల్ యొక్క వాస్తవ అదుపులో లేదా దాని కోసం ఏ ఇతర అధికారం యొక్క అదుపులో ఉంటుంది; లేదా"]
["(iii) प्रबंधक की अभिरक्षा में या उसके नियंत्रण के अधीन कोई जंगम सम्‍पत्ति, और इसके अंतर्गत, ऐसे किसी सिविल या राजस्‍व न्‍यायालय की अभिरक्षा में या उसके नियंत्रण के अधीन अथवा ऐसे प्रतिपाल्‍य अधिकरण के अधीक्षण के अधीन या उसकी अभिरक्षा में, अथवा ऐसे प्रबंधक की अभिरक्षा में या उसके नियंत्रण के अधीन कोई प्रतिभूतियां, बीमा पालिसियां और परक्राम्‍य लिखतें आती हैं ।","(iii) నిర్వాహకుడి అదుపులో లేదా నియంత్రణలో, మరియు దాని క్రింద, ఏదైనా సివిల్ లేదా రెవెన్యూ కోర్టు యొక్క అదుపులో లేదా నియంత్రణలో లేదా అటువంటి పరిహార ట్రిబ్యునల్ యొక్క అదుపులో లేదా కింద, లేదా అటువంటి మేనేజర్ ఏదైనా సెక్యూరిటీలు, బీమా పాలసీలు మరియు చర్చించదగిన సాధనాలు దాని అదుపులో లేదా దాని నియంత్రణలో ఉంటాయి."]
["स्‍पष्‍टीकरण 1—","వివరణ 1—"]
["“प्रतिभूति” के अंतर्गत, किसी निगमित निकाय में या उसके शेयर पर्णक, स्‍टाक, बन्‍धपत्र, डिबेंचर, डिबेंचर स्‍टाक या वैसी ही प्रकृति की अन्‍य विपण्‍य प्रतिभूतियां, तथा सरकारी प्रतिभूतियां, भी आती हैं ।","సెక్యూరిటీస్ లో షేర్లు, , బాండ్లు, డిబెంచర్లు, డిబెంచర్ స్టాక్స్ లేదా అదే స్వభావం గల ఇతర మార్కెట్ సెక్యూరిటీలు మరియు కార్పొరేట్ బాడీలో లేదా ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలు ఉన్నాయి."]
["स्‍पष्‍टीकरण 2—","వివరణ 2—"]
["जहां किसी सिविल या राजस्‍व न्‍यायालय की अभिरक्षा में या उसके नियंत्रण के अधीन अथवा प्रतिपाल्‍य अधिकरण के अधीक्षण के अधीन या उसकी अभिरक्षा में, अथवा प्रबंधक की अभिरक्षा में या उसके नियंत्रण के अधीन कोई निक्षेप निष्‍क्रान्‍त सम्‍पत्ति के अभिरक्षक में निष्‍क्रान्‍त सम्‍पत्ति के रूप में निहित हो गया है, वहां ऐसे निक्षेप को, इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए, यथास्‍थिति, ऐसे सिविल या राजस्‍व न्‍यायालय की अभिरक्षा में या उसके नियंत्रण के अधीन अथवा प्रतिपाल्‍य अधिकरण के अधीक्षण के अधीन या उसकी अभिरक्षा में, अथवा प्रबंधक की अभिरक्षा में या उसके नियंत्रण के अधीन समझा जाएगा ।","ఎక్కడ ఏదైనా సివిల్ లేదా రెవెన్యూ కోర్టు కస్టడీ ట్రిబ్యునల్ యొక్క నియంత్రణలో లేదా అదుపులో, ఉన్న అతని అదుపులో, లేదా మేనేజర్ అదుపులో లేదా మరణ ఆస్తి యొక్క ఏదైనా డిపాజిటరీ సంరక్షకుడి నియంత్రణలో , మరణించిన ఆస్తిని స్వతంత్ర ఆస్తిగా అదుపులో ఉంచినప్పుడు ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, అటువంటి సివిల్ లేదా రెవెన్యూ కోర్టు యొక్క అదుపులో లేదా నియంత్రణలో లేదా కాంపెన్సేటరీ ట్రిబ్యునల్ యొక్క సూపరింటెండెన్స్ క్రింద లేదా అతని అదుపులో ఉన్న విధంగా జమ చేయబడింది."]
["(ग) “विस्‍थापित व्‍यक्‍ति” से कोई ऐसा व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है जिसने भारत और पाकिस्‍तान के डोमिनियनों के स्‍थापित हो जाने के कारण अथवा किसी ऐसे क्षेत्र में जो अब पाकिस्‍तान का भाग है, सिविल उपद्रवों या ऐसे उपद्रवों के भय के कारण, मार्च, 1947 के प्रथम दिन को या उसके पश्‍चात्, ऐसे क्षेत्र में अपना निवास-स्‍थान छोड़ दिया है, या जो उससे विस्‍थापित कर दिया गया है और जो तत्‍पश्‍चात् भारत में निवास कर रहा है;","(గ) \"స్థానభ్రంశం చెందిన వ్యక్తి\" అంటే భారతదేశం మరియు పాకిస్తాన్ డొమినియన్ల స్థాపనకు కారణమైన వ్యక్తి లేదా 1947 के మార్చి, పౌర అవాంతరాలు లేదా అలాంటి అవాంతరాల భయం కారణంగా పాకిస్తాన్‌లో భాగమైన .మొదటి రోజున లేదా తరువాత, అతను తన నివాస స్థలాన్ని అటువంటి ప్రాంతంలో విడిచిపెట్టాడు, లేదా దాని నుండి ఎవరు స్థానభ్రంశం చెందారు మరియు ఆ తరువాత భారతదేశంలో ఎవరు నివసిస్తున్నారు;"]
["(घ) “निष्‍क्रान्‍त” से कोई ऐसा व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है जिसने भारत और पाकिस्‍तान के डोमिनियनों के स्‍थापित हो जाने के कारण अथवा सिविल उपद्रवों या ऐसे उपद्रवों के भय के कारण, मार्च, 1947 के प्रथम दिन को या उसके पश्‍चात्, उन राज्‍यक्षेत्रों में जिन पर इस अधिनियम का विस्‍तार है, कोई स्‍थान छोड़ दिया है, और जो अब किसी ऐसे स्‍थान में, जो पाकिस्‍तान का भाग है, निवास कर रहा है;","(ఘ) \"తరలింపు\" అంటే భారతదేశాన్ని పంపిన వ్యక్తి మరియు , 1947 మార్చి మొదటి రోజున లేదా తరువాత, భారతదేశం మరియు పాకిస్తాన్ డొమినియన్ల స్థాపన కారణంగా లేదా పౌర అవాంతరాలు లేదా అలాంటి అవాంతరాల భయం కారణంగా. కానీ ఈ చట్టం విస్తరించింది, ఒక స్థలాన్ని వదిలివేసింది, మరియు ఇప్పుడు పాకిస్తాన్‌లో భాగమైన ఏదో ఒక ప్రదేశంలో నివసిస్తోంది;"]
["(ङ) “प्रबंधक” से विल्‍लंगमग्रस्‍त सम्‍पदाओं के संबंध में तत्‍समय प्रवृत्त किसी निधि के अधीन नियुक्‍त किसी विल्‍लंगमग्रस्‍त सम्‍पदा का प्रबंधक अभिप्रेत है;","(ఙ) \"మేనేజర్\" అంటే, క్షీణించిన ఆస్తులకు సంబంధించి ప్రస్తుతానికి ఏదైనా ఫండ్ కింద నియమించబడిన ఏదైనా విడదీయబడిన ఆస్తి యొక్క మేనేజర్;"]
["(च) “अन्‍तरणीय निक्षेप” से वह निक्षेप अभिप्रेत है जिसमें किसी निष्‍क्रान्‍त का कोई अधिकार या हित इस अधिकार या हित के विस्‍तार तक है;","(చ) \"బదిలీ చేయదగిన డిపాజిట్\" అంటే ఒక హక్కు లేదా ఆసక్తి ఈ హక్కు లేదా ఆసక్తికి విస్తరించే డిపాజిట్;ఆసక్తి మేరకు;"]
["(छ) “विहित” से इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों द्वारा विहित अभिप्रेत है ।","(ఛ) ఈ చట్టం \"సూచించినది\" అంటే ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడుతుంది."]
["3. निक्षेपों के अभिरक्षक और सहायक अभिरक्षकों की नियुक्‍ति—","3. డిపాజిట్ల కస్టోడియన్ మరియు అసిస్టెంట్ కస్టోడియన్ల నియామకం."]
["(1) केन्‍द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, निक्षेपों का अभिरक्षक और निक्षेपों के उतने सहायक अभिरक्षक जितने आवश्‍यक हों, इस अधिनियम के द्वारा या अधीन अभिरक्षक और सहायक अभिरक्षकों पर अधिरोपित कर्तव्‍यों का निर्वहन करने के प्रयोजनार्थ नियुक्‍त कर सकेगी ।","1) కేంద్ర ప్రభుత్వం, గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా, డిపాజిట్ల సంరక్షకుడిగా మరియు డిపాజిట్ల అసిస్టెంట్ కస్టోడియన్లుగా ఉండాలి ఈ చట్టం ద్వారా అవసరం లేదా కింద కస్టోడియన్ మరియు అసిస్టెంట్ కస్టోడియన్లపై విధించిన విధులను నిర్వర్తించే ఉద్దేశ్యంతో నియమించవచ్చు"]
["(2) इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन रहते हुए, निक्षेपों का अभिरक्षक और सहायक अभिरक्षक इस अधिनियम के द्वारा या अधीन अपने पर अधिरोपित कर्तव्‍यों का निर्वहन, केन्‍द्रीय सरकार के साधारण अधीक्षण और नियंत्रण के अधीन करेंगे, तथा केंद्रीय सरकार साधारण या विशेष आदेश द्वारा, उनके बीच कार्य के वितरण के लिए उपबंध कर सकेगी ।","(2) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, ఈ చట్టం ద్వారా డిపాజిట్ల యొక్క సంరక్షకుడు మరియు సహాయక సంరక్షకుడు లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వ సాధారణ సూపరింటెండెన్స్ మరియు నియంత్రణకు లోబడి అతనిపై విధించిన విధులను నిర్వర్తించడం మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వం, సాధారణ లేదా ప్రత్యేక క్రమం ద్వారా, వాటిలో పని పంపిణీ కోసం అందించవచ్చు."]
["(3) इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन रहते हुए, निक्षेपों के सहायक अभिरक्षक इस अधिनियम के द्वारा या अधीन अपने पर अधिरोपित कर्तव्‍यों का निर्वहन, अभिरक्षक के साधारण अधीक्षण और नियंत्रण के अधीन करेंगे ।","(3) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, డిపాజిట్ల అసిస్టెంట్ కస్టోడియన్ ఈ చట్టం ద్వారా లేదా కింద అతనిపై విధించిన విధులను నిర్వర్తించాలి, ఇది సాధారణ పర్యవేక్షణ మరియు కస్టోడియన్ నియంత్రణకు లోబడి ఉంటుంది."]
["4. समूह-प्रवास-क्षेत्र में निक्षेपों का अन्‍तरण—","4. గ్రూప్-మైగ్రేషన్-ఏరియాకు డిపాజిట్ల బదిలీ-"]
["(1) जहां किसी समूह-प्रवास क्षेत्र में स्‍थित सिविल या राजस्‍व न्‍यायालय या प्रतिपाल्‍य अधिकरण या ऐसे किसी क्षेत्र में अधिकारिता का प्रयोग करने वाले प्रबंधक का,—","(3) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, డిపాజిట్ల అసిస్టెంట్ కస్టోడియన్ ఈ చట్టం ద్వారా లేదా కింద అతనిపై విధించిన విధులను నిర్వర్తించాలి, ఇది సాధారణ పర్యవేక్షణ మరియు కస్టోడియన్ నియంత్రణకు లోబడి ఉంటుంది."]
["(क) संरक्षक और प्रतिपाल्‍य अधिनियम, 1890 (1890 का 8) के अधीन अधिकारिता का प्रयोग करने वाले सिविल न्‍यायालय से भिन्‍न सिविल या राजस्‍व न्‍यायालय की या प्रबंधक की दशा में, समाधान हो जाता है कि किसी निक्षेप में हितबद्ध सभी पक्षकार मुसलमान हैं;","(క) సంరక్షకులు మరియు సాక్షుల చట్టం, 1890 (1890 లో 8) ప్రకారం అధికార పరిధిని వినియోగించే సివిల్ కోర్టు కాకుండా సివిల్ లేదా రెవెన్యూ కోర్టు లేదా మేనేజర్ విషయంలో, డిపాజిట్ పట్ల ఆసక్తి ఉన్న పార్టీలన్నీ ముస్లింలే అని పరిష్కరించబడింది;"]
["(ख) संरक्षक और प्रतिपाल्‍य अधिनियम, 1890 (1890 का 8) के अधीन अधिकारिता का प्रयोग करने वाले सिविल न्‍यायालय की दशा में, समाधान हो जाता है कि किसी निक्षेप में हितबद्ध संरक्षक और अवयस्‍क दोनों मुसलमान हैं;","(ఖ) గార్డియన్స్ అండ్ వార్డ్స్ చట్టం, 1890 (1890 లో 8) కింద అధికార పరిధిని వినియోగించే సివిల్ కోర్టు  కేసులో, సంరక్షకుడు మరియు మైనర్ ఇద్దరూ డిపాజిట్ పట్ల ఆసక్తి కలిగి ఉన్నారని పరిష్కరించబడింది"]
["(ग) अपने अधीक्षण या अभिरक्षा में कोई निक्षेप रखने वाले प्रतिपाल्‍य अधिकरण की दशा में, समाधान हो जाता है कि प्रतिपाल्‍य मुसलमान है, तो, यथास्‍थिति, सिविल या राजस्‍व न्‍यायालय अथवा प्रतिपाल्‍य अधिकरण अथवा प्रबंधक इस अधिनियम के प्रारंभ के पश्‍चात् यथाशक्‍य शीघ्र, निक्षेप को उससे संबंधित अभिलेखों के साथ, पाकिस्‍तान के ऐसे प्राधिकृत अधिकारी या प्राधिकारी को अन्‍तरित करेगा जिसे केन्‍द्रीय सरकार, साधारण या विशेष आदेश द्वारा, इस निमित्त विनिर्दिष्‍ट करे :","(గ) యాంటిసిపేటరీ ట్రిబ్యునల్ దాని సూపరింటెండెన్స్ లేదా కస్టడీలో ఏదైనా డిపాజిట్ కలిగి ఉంటే, ఈ చట్టం ప్రారంభమైన తర్వాత ఆచరణలో ఉన్న వెంటనే, కౌంటర్పార్టీ ఒక ముస్లిం అని సివిల్ లేదా రెవెన్యూ ట్రిబ్యునల్ లేదా ప్రతివాది ట్రిబ్యునల్ లేదా మేనేజర్ అని పరిష్కరించబడుతుంది. పాకిస్తాన్ యొక్క అటువంటి అధీకృత అధికారికి లేదా అధికారానికి బదిలీ చేయాలా, దానికి సంబంధించిన రికార్డులతో, కేంద్ర ప్రభుత్వం సాధారణ లేదా ప్రత్యేక ఉత్తర్వుల ద్వారా ఈ తరపున పేర్కొనవచ్చు"]
["परन्‍तु जहां ऐसे किसी सिविल या राजस्‍व न्‍यायालय अथवा प्रतिपाल्‍य अधिकरण अथवा प्रबंधक की राय में, किसी निक्षेप में हितबद्ध व्‍यक्‍तियों में से कोई निष्‍क्रांत नहीं है, वहां निक्षेप इस धारा के अधीन पाकिस्‍तान को अन्‍तरित नहीं किया जाएगा ।","కానీ ఏదైనా డిపాజిట్ పట్ల ఆసక్తి ఉన్న వ్యక్తుల నుండి ఎటువంటి తొలగింపు లేనట్లయితే, అటువంటి సివిల్ లేదా రెవెన్యూ కోర్టు లేదా కౌంటర్క్లైమ్ ట్రిబ్యునల్ లేదా మేనేజర్ యొక్క అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ విభాగం కింద డిపాజిట్ పాకిస్తాన్ కు  బదిలీ చేయబడదు."]
["(2) प्रत्‍येक सिविल या राजस्‍व न्‍यायालय और प्रत्‍येक प्रतिपाल्‍य अधिकरण और प्रबंधक, यथाशक्‍य शीघ्र, अभिरक्षक को ऐसे रूप में, जो विहित किया जाए, उपधारा (1) के अधीन पाकिस्‍तान को अन्‍तरित सब निक्षेपों की विशिष्‍टियां भेजेगा ।","(2) ప్రతి సివిల్ లేదా రెవెన్యూ కోర్టు మరియు ప్రతి ప్రతివాది ట్రిబ్యునల్ మరియు మేనేజర్, వీలైనంత త్వరగా, సూచించిన రూపంలో కస్టోడియన్, పాకిస్తాన్కు సబ్-సెక్షన్ (1) కింద బదిలీ చేయబడిన అన్ని డిపాజిట్ల వివరాలను నిర్దేశించిన రూపంలో సంరక్షకునికి పంపాలి."]
["इस धारा में, “समूह-प्रवास-क्षेत्र” पद से वे राज्‍यक्षेत्र अभिप्रेत हैं [जो 1 नवंबर, 1956 के ठीक पहले निम्‍नलिखित राज्‍यों या क्षेत्रों में समाविष्‍ट थे], अर्थात् :—","ఈ విభాగంలో, \"గ్రూప్-మైగ్రేషన్-ఏరియా\" అనే పదానికి ఆ భూభాగాలు అని అర్ధం [ఇది నవంబర్ 1, 1956 కి ముందు, ఈ క్రింది రాష్ట్రాలు లేదా భూభాగాలను కలిగి ఉంది], అవి: "]
["(i) पंजाब राज्‍य;","(i) పంజాబ్ రాష్ట్రం;"]
["(ii) पटियाला और पूर्वी पंजाब राज्‍य संघ;","(ii) పాటియాలా మరియు తూర్పు పంజాబ్ స్టేట్స్ యూనియన్;"]
["(iii) अजमेर राज्‍य;","(iii) అజ్మీర్ రాష్ట్రం"]
["(iv) दिल्‍ली राज्‍य;","(iv) ఢిల్లీ  రాష్ట్రం;"]
["(v) हिमाचल प्रदेश राज्‍य;","(v) హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రం;"]
["(iv) राजस्‍थान राज्‍य में अलवर, भरतपुर और बीकानेर जिले, तथा उत्तर प्रदेश राज्‍य में सहारनपुर, देहरादून, मेरठ और मुजफ्फरनगर जिले ।","(iv) రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని అల్వార్, భరత్పూర్ మరియు బికానెర్ జిల్లాలు మరియు ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని సహారన్పూర్, డెహ్రాడూన్, మీరట్ మరియు ముజఫర్ నగర్ జిల్లాలు."]
["5. कतिपय अन्‍य निक्षेपों के पाकिस्‍तान को अन्‍तरण के लिए प्रक्रिया—","5. కొన్ని ఇతర డిపాజిట్లను పాకిస్తాన్కు బదిలీ చేసే విధానం"]
["(1) जहां या तो पाकिस्‍तान के किसी ऐसे अधिकारी या प्राधिकारी से, जो केन्‍द्रीय सरकार द्वारा, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, इस निमित्त विनिर्दिष्‍ट किया जाए, इस निमित्त प्राप्‍त अनुरोध पर या अपने को उपलब्‍ध किसी अन्‍य जानकारी पर, अभिरक्षक की राय है कि कोई ऐसा अन्‍तरणीय निक्षेप है जिसको धारा 4 के उपबन्‍ध लागू नहीं होते, वहां वह उससे संबंधित अभिलेख किसी न्‍यायालय या अन्‍य प्राधिकारी से मंगा सकेगा और उसका निरीक्षण कर सकेगा ।","(1) పాకిస్తాన్ యొక్క అటువంటి అధికారి లేదా అధికారం ద్వారా,  ఈ తరపున స్వీకరించిన అభ్యర్థన మేరకు పేర్కొనండి కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా అందుబాటులో ఉన్న ఇతర సమాచారంపై, అటువంటి బదిలీ చేయదగిన డిపాజిట్ ఉందని సంరక్షకుడు అభిప్రాయపడ్డాడు సెక్షన్ 4 లోని నిబంధనలు వర్తించని మార్చుకోగలిగిన డిపాజిట్ ఉంది, అక్కడ అతను ఏదైనా కోర్టు లేదా ఇతర అధికారం నుండి దానికి సంబంధించిన రికార్డులను కోరవచ్చు మరియు పరిశీలించవచ్చు."]
["(2) यदि किसी ऐसे निरीक्षण के, जो उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट है, करने के पश्‍चात् और मामले में ऐसी अतिरिक्‍त जांच के, जो विहित की जाए, करने के पश्‍चात् अभिरक्षक का समाधान हो जाता है कि निक्षेप इस अधिनियम के अर्थ में अन्‍तरणीय निक्षेप है तो वह आदेश द्वारा निदेश दे सकेगा कि निक्षेप पाकिस्‍तान के ऐसे प्राधिकृत अधिकारी या प्राधिकारी को अन्‍तरित किया जाए जिसे केन्‍द्रीय सरकार, साधारण या विशेष आदेश द्वारा, इस निमित्त विनिर्दिष्‍ट करे और कोई न्‍यायालय या अन्‍य प्राधिकारी जो ऐसे किसी निक्षेप को अपनी अभिरक्षा में या अपने नियंत्रण के अधीन धारण करता है, उस निदेश का अनुपालन करेगा ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న విధంగా ఏదైనా తనిఖీ చేసిన తరువాత మరియు నిర్దేశించిన కేసులో అదనపు దర్యాప్తు చేసిన తరువాత, సంరక్షకుడు పరిష్కరించబడితే, డిపాజిట్ ఈ చట్టం యొక్క అర్ధంలో ఉంటుంది మార్చలేని డిపాజిట్ ఉంటే, డిపాజిట్ అటువంటి అధికారం కలిగిన అధికారికి లేదా పాకిస్తాన్ యొక్క అధికారానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం, సాధారణ లేదా ప్రత్యేక ఉత్తర్వుల ద్వారా, ఈ తరపున పేర్కొనవచ్చు మరియు అటువంటి డిపాజిట్‌ను దాని సంరక్షకుడికి కేటాయించగల న్యాయస్థానం లేదా ఇతర అధికారం అటువంటి డిపాజిట్ ఇవ్వడానికి ఎవరు సిద్ధంగా ఉన్నారు"]
["(3) इस धारा में अन्‍तर्विष्‍ट किसी बात के होते हुए भी, जहां किसी निक्षेप की बाबत, ऐसे निक्षेप में किसी निष्‍क्रांत के अधिकार या हित का परिमाण सुगमता से अभिनिश्‍चित नहीं किया जा सकता है, या निक्षेप की प्रकृति को ध्‍यान में रखते हुए, अभिरक्षक की राय में ऐसे निक्षेप में निष्‍क्रांत के अधिकार या हित को अन्‍य व्‍यक्‍तियों के अधिकार या हित से पृथक् करना साध्‍य नहीं है वहां अभिरक्षक निक्षेप का कोई भी भाग पाकिस्‍तान को अन्‍तरित नहीं करेगा ।","(3) ఈ విభాగంలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, డిపాజిట్‌కు సంబంధించి, అటువంటి డిపాజిట్‌లో ఖాళీ చేసిన వ్యక్తి యొక్క హక్కు లేదా ఆసక్తి యొక్క పరిమాణాన్ని సులభంగా నిర్ధారించలేము, లేదా డిపాజిట్ యొక్క స్వభావాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకోలేము, కస్టోడియన్ అభిప్రాయం ప్రకారం, అటువంటి డిపాజిట్లో ఇతర వ్యక్తుల హక్కు లేదా ఆసక్తి నుండి తరలింపుదారుడి హక్కు లేదా ఆసక్తిని వేరు చేయడం ఆచరణ సాధ్యం కాదు, ఇక్కడ కస్టోడియన్ డిపాజిట్ యొక్క ఏ భాగాన్ని పాకిస్తాన్కు బదిలీ చేయకూడదు."]
["6. अन्‍तरणीय निक्षेपों से संबंधित अभिलेखों का अन्‍तरण—","6. బదిలీ చేయదగిన డిపాజిట్లకు సంబంధించిన రికార్డుల బదిలీ—"]
["(1) जहां किसी अन्‍तरणीय निक्षेप के धारा 5 के उपबंधों के अधीन पाकिस्‍तान को अन्‍तरित किए जाने का निदेश दिया जाता है, वहां अभिरक्षक निक्षेप से संबंधित अभिलेख, या यदि ऐसा करना समीचीन है तो अभिलेख के उतने भाग की केवल प्रमाणित प्रतिलिपि, जो अभिरक्षक की राय में उस मामले के लिए तात्त्विक है, पाकिस्‍तान की सरकार को या ऐसे अधिकारी या प्राधिकारी को, जिसे निक्षेप अन्‍तरित किए जाने का निदेश दिया गया है, भेज सकेगा ।",".(1) బదిలీ చేయదగిన డిపాజిట్ యొక్క సెక్షన్ 5 లోని నిబంధనల ప్రకారం పాకిస్తాన్కు బదిలీ చేయమని ఆదేశించిన చోట, కస్టోడియల్ డిపాజిట్‌కు సంబంధించిన రికార్డులు ఉన్నాయి, లేదా అలా చేయడం సముచితమైతే అభిప్రాయం ప్రకారం,కాబట్టి రికార్డు యొక్క ఆ భాగం యొక్క ధృవీకరించబడిన కాపీ మాత్రమే, ఇది కస్టోడియన్ అభిప్రాయం ప్రకారం, ఆ విషయాన్ని పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వానికి లేదా డిపాజిట్‌ను బదిలీ చేయమని ఆదేశించిన అధికారి లేదా అధికారానికి పంపడం అత్యవసరం."]
["(2) यदि उपधारा (1) के अनुसरण में केवल प्रमाणित प्रतिलिपि भेजी जाती है तो धारा 5 के अधीन अभिरक्षक के आदेश की प्रतिलिपि के साथ मूल अभिलेख उस न्‍यायालय या अन्‍य प्राधिकारी को लौटा दिया जाएगा जिससे वह अभिप्राप्‍त किया गया था ।",".(2) ఉప-సెక్షన్ (1) కు అనుగుణంగా ధృవీకరించబడిన కాపీని మాత్రమే పంపితే, సెక్షన్ 5 కింద సంరక్షకుడు ఉండాలి అప్పుడు ఆ కోర్టులోని సెక్షన్ 5 కింద సంరక్షకుడి ఉత్తర్వు కాపీతో పాటు అసలు రికార్డు లేదా అది ఉద్దేశించిన ఇతర అధికారానికి తిరిగి ఇవ్వబడుతుంది"]
["7. पाकिस्‍तान को पारेषण के पहले निक्षेपों को धन में संपरिवर्तित करने की न्‍यायालय या अभिरक्षक की शक्‍ति—","7. పాకిస్తాన్ ముందు డిపాజిట్లను డబ్బుగా మార్చడానికి కోర్టు లేదా సంరక్షకుడి అధికారం-"]
["जहां किसी वस्‍तु का, जो अन्‍तरणीय निक्षेप है, पाकिस्‍तान को अन्‍तरण तत्‍समय प्रवृत्त किसी विधि के अधीन प्रतिषिद्ध है, वहां, यथास्‍थिति, किसी सिविल या राजस्‍व न्‍यायालय अथवा प्रतिपाल्‍य अधिकरण अथवा प्रबंधक अथवा अभिरक्षक के लिए यह विधिपूर्ण होगा कि वह ऐसी वस्‍तु को ऐसी रीति से, जो विहित की जाए, धन में संपरिवर्तित कर ले, तथा ऐसे संपरिवर्तन पर इस अधिनियम के उपबंध उसके आगमों को उसी प्रकार लागू होंगे जैसे कि वे अन्‍तरणीय निक्षेप को लागू होते हैं ।","మార్చలేని డిపాజిట్ అయిన ఒక వస్తువును పాకిస్థాన్‌కు బదిలీ చేయటం ప్రస్తుతానికి ఏ చట్టంలోనైనా నిషేధించబడితే, అది ఏదైనా సివిల్ లేదా రెవెన్యూ కోర్టుకు లేదా ట్రిబ్యునల్ లేదా మేనేజర్ లేదా కస్టోడియన్‌లను ఎదుర్కోవటానికి చట్టబద్ధంగా ఉంటుంది. వీటి నుండి, సూచించినట్లుగా, డబ్బుగా మార్చబడుతుంది మరియు అటువంటి మార్పిడిపై ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు బదిలీ చేయదగిన డిపాజిట్‌కు వర్తించే విధంగానే దాని ఆదాయానికి వర్తిస్తాయి."]
["8. अन्‍तरित निक्षेपों के बारे में अधिकारिता की समाप्‍ति—","8. బదిలీ చేసిన డిపాజిట్లపై అధికార పరిధిని రద్దు చేయడం"]
["धारा 4 के अधीन किसी अन्‍तरणीय निक्षेप के अन्‍तरण पर, या धारा 5 के अधीन अभिरक्षक के आदेश के अनुसरण में, भारत के समस्‍त न्‍यायालय और प्राधिकारी, इस अधिनियम में अन्‍यथा उपबंधित के सिवाय, इस प्रकार अन्‍तरित निक्षेप के संबंध में कोई अधिकारिता, जहां तक कि वह निक्षेप में किसी निष्‍क्रांत के अधिकार या हित से संबंधित है, रखने या उसका प्रयोग करने से परिविरत हो जाएंगे ।","సెక్షన్ 4 కింద బదిలీ చేయదగిన డిపాజిట్ బదిలీపై లేదా సెక్షన్ 5 కింద సంరక్షకుడి ఆదేశాన్ని అనుసరించి, ఈ చట్టంలో అందించినట్లు మినహా, బదిలీ చేయబడిన డిపాజిట్‌కు సంబంధించి ఏదైనా అధికార పరిధి మరియు అధికారం. ఇది డిపాజిట్లో ఏదైనా తరలింపుదారుని కలిగి ఉండటం లేదా .దీన్ని ఉపయోగకరంగా  మారుతుంది       "]
["9. पाकिस्‍तान से अन्‍तरित निक्षेपों की भारत में प्राप्‍ति—","9. భారతదేశంలో పాకిస్తాన్ నుండి డిపాజిట్ల రసీదు-"]
["(1) अभिरक्षक के लिए यह विधिपूर्ण होगा कि वह पाकिस्‍तान के किसी ऐसे अधिकारी या प्राधिकारी द्वारा, जो केन्‍द्रीय सरकार द्वारा, साधारण या विशेष आदेश द्वारा, विनिर्दिष्‍ट किया जाए, अन्‍तरित किए गए किसी निक्षेप को भारत में किसी विस्‍थापित व्‍यक्‍ति के निक्षेप के रूप में प्राप्‍त करे और अपनी अभिरक्षा में धारण करे ।","(1) పాకిస్తాన్‌కు చెందిన ఏ అధికారిని అయినా కస్టోడియన్ చేయడం చట్టబద్ధం ప్రవేశించి మీ అదుపులో ఉంచండి.అధికారం ద్వారా, కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్దేశించినట్లుగా, సాధారణ లేదా ప్రత్యేక ఉత్తర్వు ద్వారా,భారతదేశంలో ఏదైనా స్థానభ్రంశం చెందిన వ్యక్తి యొక్క డిపాజిట్లుగా ఏదైనా డిపాజిట్లను స్వీకరించండి"]
["(2)  ऐसे किसी निक्षेप की प्राप्‍ति पर, जो उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट है, अभिरक्षक उसकी सूचना ऐसी रीति से, जो विहित की जाए, उन सब व्‍यक्‍तियों को, जो उसकी राय में निक्षेप में हितबद्ध हों, दिलवाएगा, और मामले में ऐसे व्‍यक्‍तियों को सुने जाने का युक्‍तियुक्‍त अवसर देने के पश्‍चात् तथा निक्षेप से संबंधित किसी ऐसे अभिलेख का, जो पाकिस्‍तान से अन्‍तरित किया जाए, निरीक्षण करने के पश्‍चात् निक्षेप का निम्‍नलिखित रीति से व्‍ययन करेगा, अर्थात् :—","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న విధంగా ఏదైనా డిపాజిట్ అందిన తరువాత, సంరక్షకుడు సూచించిన పద్ధతిలో, తన అభిప్రాయం ప్రకారం, డిపాజిట్ పట్ల ఆసక్తి ఉన్న వారందరికీ, మరియు ఈ విషయంలో అటువంటి వ్యక్తులకు వినడానికి సహేతుకమైన అవకాశాన్ని ఇచ్చిన తరువాత, మరియు పాకిస్తాన్ నుండి బదిలీ చేయబడిన డిపాజిట్‌కు సంబంధించిన ఏదైనా రికార్డును పరిశీలించిన తరువాత, డిపాజిట్ కింది పద్ధతిలో పారవేయబడుతుంది, అవి: -"]
["(क) यदि निक्षेप का हकदार केवल एक दावेदार है तो वह अथवा यदि सब दावेदार, जहां वे एक से अधिक हैं, अभिरक्षक के समक्ष हाजिर होते हैं तथा निक्षेप के वितरण के बारे में कोई विवाद नहीं है, तो, यथास्‍थिति, निक्षेप का उस दावेदार को संदाय करेगा अथवा निक्षेप का दावेदारों के बीच उनके द्वारा तय पाई गई रीति से वितरण करेगा;","(క ) డిపాజిట్‌కు అర్హత ఉన్న ఒక హక్కుదారు మాత్రమే ఉంటే, అతడు లేదా అన్ని హక్కుదారులు ఒకటి కంటే ఎక్కువ ఉన్న చోట, కస్టోడియన్ ముందు హాజరవుతారు మరియు డిపాజిట్ పంపిణీ గురించి ఎటువంటి వివాదం లేదు, కేసు ఉండవచ్చు, హక్కుదారుని చెల్లించండి లేదా డిపాజిట్‌ను వారు సూచించిన పద్ధతిలో హక్కుదారులలో పంపిణీ చేయండి;"]
["(ख) यदि सब दावेदार अभिरक्षक के समक्ष उपस्‍थित नहीं होते हैं अथवा यदि ऐसे सब दावेदार उपस्‍थित होते हैं किन्‍तु निक्षेप के हकदार व्‍यक्‍ति या व्‍यक्‍तियों के बारे में या उनके बीच में उसके वितरण की रीति के बारे में सहमत नहीं होते हैं, तो अभिरक्षक निक्षेप और उससे संबंधित अभिलेखों को आरम्‍भिक अधिकारिता वाले प्रधान सिविल न्‍यायालय को, जिसकी अधिकारिता में दावेदारों में से सब या उनकी अधिकतम संख्‍या निवास करती है, अथवा जहां दो या अधिक न्‍यायालयों की अधिकारिता में निवास करने वाले दावेदारों की संख्‍या बराबर है वहां उस न्‍यायालय को, जो अभिरक्षक की राय में, दावेदारों के लिए सर्वाधिक सुविधापूर्ण होगा, भेजेगा ।","(ఖ) అన్ని హక్కుదారులు కస్టోడియన్ ముందు హాజరు కాకపోతే లేదా అలాంటి హక్కుదారులందరూ ఉన్నట్లయితే, డిపాజిట్ పొందటానికి అర్హత ఉన్న వ్యక్తి లేదా వ్యక్తుల గురించి లేదా వారిలో పంపిణీ చేసే విధానం గురించి అంగీకరించకపోతే, కస్టోడియన్ డిపాజిట్. ప్రాధమిక అధికార పరిధి కలిగిన ప్రిన్సిపాల్ సివిల్ కోర్టుకు సంబంధించిన రికార్డులు, దీని పరిధిలో అన్ని లేదా ఎక్కువ మంది హక్కుదారులు నివసిస్తున్నారు, లేదా రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ న్యాయస్థానాల పరిధిలో నివసిస్తున్న హక్కుదారుల సంఖ్యకు సమానం"]
["(3) वह न्‍यायालय जिसको कोई निक्षेप और उससे संबंधित कोई अभिलेख उपधारा (2) के अधीन भेजे जाते हैं, मामले में ऐसी कार्यवाही करने के लिए अग्रसर होगा मानो निक्षेप उसके द्वारा अपने समक्ष की किसी कार्यवाही में दिए गए आदेश के अनुपालन में किया गया हो, और मामले में ऐसी अतिरिक्‍त जांच, जो वह ठीक समझता है, करने के पश्‍चात् निक्षेप उस व्‍यक्‍ति को अधिनिर्णीत या उन व्‍यक्‍तियों के बीच वितरित करेगा जो उसकी राय में उसका हकदार है या उसके हकदार हैं ।","(3) ఉప-సెక్షన్ (2) కింద ఏదైనా డిపాజిట్ మరియు దానికి సంబంధించిన ఏవైనా రికార్డులు పంపిన న్యాయస్థానం ఈ కేసులో అటువంటి చర్య తీసుకోవడానికి ముందుకు సాగాలి. హో, మరియు అతను తగినట్లుగా భావించిన కేసులో అటువంటి అదనపు దర్యాప్తు జరిపిన తరువాత, తన అభిప్రాయం ప్రకారం అర్హత లేదా అర్హత ఉన్న వ్యక్తుల మధ్య తీర్పు ఇవ్వడానికి లేదా పంపిణీ చేయడానికి డిపాజిట్ ఇవ్వబడుతుంది."]
["(4) उपधारा (3) के अधीन किसी न्‍यायालय द्वारा पारित प्रत्‍येक आदेश की अपील उस न्‍यायालय में, जो ऐसे न्‍यायालय के विनिश्‍चयों की अपीलें सुनने के लिए प्राधिकृत है, हो सकेगी, यदि अपील में किए गए दावे की रकम या उसकी विषयवस्‍तु का मूल्‍य दो हजार रुपए से अधिक है ।","(4) సబ్ సెక్షన్ (3) కింద కోర్టు జారీ చేసిన ప్రతి ఉత్తర్వు కోర్టుకు అప్పీల్ చేయబడుతుంది, అటువంటి కోర్టు న్యాయమూర్తుల విజ్ఞప్తులను వినడానికి అధికారం ఉంది, దావా యొక్క విలువ లేదా అప్పీల్‌లో చేసిన దావా యొక్క కంటెంట్ ఉంటే. ఇది రెండు వేల రూపాయలకు ఎక్కువ ."]
["(5) किसी निक्षेप का इस धारा के उपबंधों के अनुसार व्‍ययन, अभिरक्षक का निक्षेप के बारे में किसी व्‍यक्‍ति के प्रति किसी भी दायित्‍व से उन्‍मोचन करेगा ।","(5) ఈ విభాగం యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఏదైనా డిపాజిట్ యొక్క పారవేయడం డిపాజిట్ గురించి ఏ వ్యక్తికైనా ఏదైనా బాధ్యత నుండి సంరక్షకుడిని విడుదల చేస్తుంది."]
["10. अभिरक्षक की शक्‍तियां—","10. కస్టోడియన్ యొక్క శక్తి"]
["अभिरक्षक को निम्‍नलिखित विषयों के बारे में वे सब शक्‍तियां प्राप्‍त होंगी जो वाद का विचारण करते समय सिविल प्रक्रिया संहिता, 1908 (1908 का 5) के अधीन सिविल न्‍यायालय में निहित होती हैं, अर्थात् :—","1908 (1908 లో 5) కోడ్ ఆఫ్ సివిల్ ప్రొసీజర్ క్రింద సివిల్ కోర్టులో ఇవ్వబడిన కింది విషయాలకు సంబంధించి సంరక్షకుడికి అన్ని అధికారాలు ఉండాలి, దావాను పరిగణనలోకి తీసుకునేటప్పుడు, అవి: -"]
["(क) प्रकटीकरण और निरीक्षण;","(క) బహిర్గతం మరియు తనిఖీ;"]
["(ख) साक्षियों को हाजिर कराना और उनके खर्चों के निक्षेप की अपेक्षा करना;","(ఖ) సాక్షులు హాజరుకావడం మరియు వారి ఖర్చులను జమ చేయడం;"]
["(ग) दस्‍तावेजों को पेश करने के लिए विवश करना;","(గ) పత్రాల ఉత్పత్తిని బలవంతం చేయడానికి;"]
["(घ) शपथ पर साक्षियों की परीक्षा करना;","(ఘ) ప్రమాణం చేసిన సాక్షులను పరీక్షించడానికి;"]
["(ङ) शपथ पत्रों पर साक्ष्‍य प्राप्‍त करना;","(ఙ) అఫిడవిట్లపై ఆధారాలు పొందడం;"]
["(च) साक्षियों की परीक्षा के लिए कमीशन निकालना,  तथा वह स्‍वप्रेरणा से किसी भी व्‍यक्‍ति को, जिसका साक्ष्‍य उसे तात्त्विक प्रतीत होता है, समन कर सकेगा और उसकी परीक्षा कर सकेगा; तथा दंड प्रक्रिया संहिता, 1898 (1898 का 5) की धारा 480 और धारा 482 के अर्थ में सिविल न्‍यायालय समझा जाएगा ।","(చ) సాక్షుల పరీక్ష కోసం కమీషన్లను ఉపసంహరించుకోవడం, మరియు అతని సాక్ష్యం తాత్కాలికంగా కనిపించే ఏ వ్యక్తిని పిలిచి పరీక్షించవచ్చో; మరియు క్రిమినల్ ప్రొసీజర్, 1898 (1898 లో 5) లోని సెక్షన్ 480 మరియు సెక్షన్ 482 యొక్క అర్ధంలో సివిల్ కోర్టుగా పరిగణించబడుతుంది."]
["साक्षियों को हाजिर कराने के प्रयोजन के लिए, अभिरक्षक की अधिकारिता की स्‍थानीय सीमाएं वे स्‍थानीय सीमाएं होंगी जिनके लिए उसे नियुक्‍त किया गया है ।","సాక్షులను హాజరుపర్చడానికి, సంరక్షకుడి యొక్క అధికార పరిధి యొక్క స్థానిక పరిమితులు అది నియమించబడిన స్థానిక పరిమితులు ఎవరి కోసం ఆయన నియమించబడ్డారు"]
["11. सिविल न्‍यायालयों की अधिकारिता वर्जित—","11. సివిల్ కోర్టుల అధికార పరిధి నిషేధించబడింది-"]
["किसी भी सिविल न्‍यायालय को यह अधिकारिता न होगी कि वह किसी अन्‍तरणीय निक्षेप के अन्‍तरण या किसी ऐसे निक्षेप के जो किसी विस्‍थापित व्‍यक्‍ति के निक्षेप के रूप में पाकिस्‍तान से प्राप्‍त हुआ है, व्‍ययन के संबंध में अभिरक्षक द्वारा की गई किसी कार्रवाई या दिए गए किसी विनिश्‍चय की वैधता को प्रश्‍नगत करे ।","బదిలీ చేయదగిన డిపాజిట్ లేదా పాకిస్తాన్ నుండి స్వీకరించబడిన అటువంటి డిపాజిట్ను స్థానభ్రంశం చెందిన వ్యక్తి యొక్క నిక్షేపణగా బదిలీ చేయడానికి సంబంధించి సంరక్షకుడు తీసుకున్న లేదా ఇచ్చిన చర్య తీసుకునే అధికారం ఏ సివిల్ కోర్టుకు ఉండదు. నిర్ణయం యొక్క ప్రామాణికతను ప్రశ్నించండి."]
["12. सद्‌भावपूर्वक की गई कार्रवाई के लिए सरंक्षण—","12. మంచి విశ్వాసంతో తీసుకున్న చర్యకు రక్షణ."]
["कोई भी वाद, अभियोजन या अन्‍य विधिक कार्यवाही किसी भी ऐसी बात के बारे में जो इस अधिनियम या तद्‌धीन बनाए गए किसी नियम या किए गए आदेश के अनुसरण में सद्‌भावपूर्वक की गई हो या की जाने के लिए आशयित हों, केन्‍द्रीय सरकार या किसी अभिरक्षक या किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति के विरुद्ध न होगी ।","ఏదైనా సూట్, ప్రాసిక్యూషన్ లేదా ఇతర చట్టపరమైన చర్యలు మంచి విశ్వాసంతో చేయబడినవి లేదా ఈ చట్టం ప్రకారం చేయటానికి ఉద్దేశించినవి లేదా దానిపై చేసిన ఏదైనా నియమం లేదా ఉత్తర్వు, కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా ఏదైనా కస్టోడియన్ లేదా మరే వ్యక్తికి వ్యతిరేకంగా ఉండదు."]
["(1) केन्‍द्रीय सरकार राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, इस अधिनियम के प्रयोजनों को कार्यान्‍वित करने के लिए नियम[1] बना सकेगी ।","(1) ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాలను అమలు చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా నియమాలను [1] చేయవచ్చు."]
["(2) विशिष्‍टतया और पूर्वगामी शक्‍ति की व्‍यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, ऐसे नियम—","(2) పైన పేర్కొన్న శక్తి యొక్క ప్రాబల్యానికి ప్రత్యేకంగా మరియు పక్షపాతం లేకుండా, అటువంటి నియమాలు-"]
["(क) अभिरक्षक और सहायक अभिरक्षकों की सेवा के निबंधन और शर्तें और उनकी अपनी-अपनी अधिकारिताओं की स्‍थानीय सीमाएं और उनके बीच कार्य का वितरण अथवा अभिरक्षक और सहायक अभिरक्षकों के कार्य का एक से दूसरे को अन्‍तरण परिनिश्‍चित कर सकेंगे;","(క) కస్టోడియన్ మరియు అసిస్టెంట్ కస్టోడియన్ల సేవా నిబంధనలు మరియు షరతులు మరియు ఆయా అధికార పరిధిలోని స్థానిక పరిమితులు మరియు వాటి మధ్య పని పంపిణీ లేదా కస్టోడియన్ మరియు అసిస్టెంట్ కస్టోడియన్ల పనిని ఒకదాని నుండి మరొకటి బదిలీ చేయడం;నిర్ణయించగలుగుతారు;"]
["(ख) यह रीति परिनिश्‍चित कर सकेंगे जिसमें निक्षेप और उनसे संबंधित अभिलेख पाकिस्‍तान को अन्‍तरित किए जा सकेंगे;","(ఖ) వాటికి సంబంధించిన డిపాజిట్లు మరియు రికార్డులను పాకిస్తాన్‌కు బదిలీ చేసే విధానాన్ని నిర్వచించండి;"]
["(ग) यह रीति विहित कर सकेंगे जिसमें इस अधिनियम के अधीन कोई जांच की जा सकेगी;","(గ) ఈ చట్టం ప్రకారం ఏదైనా దర్యాప్తు జరిపే విధానాన్ని సూచించండి;"]
["(घ) वह रीति विहित कर सकेंगे जिसमें कोई अन्‍तरणीय निक्षेप धारा 7 के अधीन धन में संपरिवर्तित किया जा सकेगा ;","(ఘ) సెక్షన్ 7 కింద ఏదైనా బదిలీ చేయదగిన డిపాజిట్‌ను డబ్బుగా మార్చగల విధానాన్ని సూచించండి;"]
["(ङ) उन व्‍यक्‍तियों को जिनको, और वह रीति जिसमें, इस अधिनियम के अधीन किन्‍हीं कार्यवाहियों की सूचनाएं, दी जाएंगी, विनिर्दिष्‍ट कर सकेंगे;","(ఙ) ఆ వ్యక్తులకు, మరియు పద్ధతిలో,ఈ చట్టం ప్రకారం ఏదైనా చర్యల సమాచారం ఎవరికి ఇవ్వాలి, మరియు ఏ విధంగా ఇవ్వాలి;"]
["(च) वह रीति विहित कर सकेंगे जिसमें किसी अभिलेख की प्रमाणित प्रतिलिपियां इस अधिनियम के अधीन तैयार की जा सकेंगी तथा वे फीसें, यदि कोई हों, विहित कर सकेंगे जो ऐसी प्रमाणित प्रतिलिपियों की बाबत उद्गृहीत की जा सकेंगी;","(చ) ఈ చట్టం ప్రకారం ఏదైనా రికార్డుల యొక్క ధృవీకరించబడిన కాపీలు తయారుచేసే విధానాన్ని సూచించండి మరియు ఫీజులు ఏదైనా ఉంటే, అటువంటి ధృవీకరించబడిన కాపీలకు సంబంధించి విధించబడేవి;వసూలు చేయవచ్చు;"]
["(छ) वह प्ररूप विहित कर सकेंगे जिसमें इस अधिनियम के अधीन अभिरक्षक को कोई आवेदन किया जा सकेगा ।","(ఛ) ఈ చట్టం ప్రకారం కస్టోడియన్‌కు ఏదైనా దరఖాస్తు చేయగలిగే ఫారమ్‌ను సూచించగలుగుతారు."]
["[(3) इस अधिनियम के अधीन केन्‍द्रीय सरकार द्वारा बनाया गया प्रत्‍येक नियम बनाए जाने के पश्‍चात्, यथाशीघ्र, संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष, जब वह ऐसी कुल तीस दिन की अवधि के लिए सत्र में हो, जो एक सत्र में अथवा दो या अधिक आनुक्रमिक सत्रों में पूरी हो सकती है, रखा जाएगा और यदि उस सत्र के या पूर्वोक्‍त आनुक्रमिक सत्र के ठीक बाद के सत्र के अवसान के पूर्व दोनों सदन उस नियम में कोई परिवर्तन करने के लिए सहमत हो जाएं, या दोनों सदन इस बात से सहमत हो जाएं कि वह नियम नहीं बनाया जाना चाहिए तो ऐसा नियम, यथास्‍थिति, तत्‍पश्‍चात् केवल ऐसे परिवर्तित रूप में ही प्रभावी होगा या उसका कोई प्रभाव नहीं होगा, तथापि, उस नियम के ऐसे परिवर्तित या निष्‍प्रभाव होने से पहले उसके अधीन की गई किसी बात की विधिमान्‍यता पर प्रतिकूल प्रभाव नहीं पड़ेगा ।]","[(3) ఈ చట్టం ప్రకారం, పార్లమెంటు సభ, వీలైనంత త్వరగా, కేంద్ర ప్రభుత్వం కేంద్ర ప్రభుత్వం చేసిన నిబంధనలను అమలు చేసిన తరువాత,అతను అటువంటి ముప్పై రోజుల పాటు రెండు సెషన్లలో ఉండవచ్చు.కింది సెషన్‌లో మెజారిటీని పూర్తి చేయగలుగుతారు, రిజర్వేషన్లు జరుగుతాయి మరియు ఆ సెషన్‌కు ముందు సెషన్ ముగిసేలోపు లేదా సెషన్ ముగిసేలోపు రెండు నియమాలను మార్చడానికి సభ అంగీకరిస్తే, ఆ నిబంధనను మార్చడానికి సభ రెండూ అంగీకరిస్తాయి. పూర్తి చేయు,ఆ నియమం చేయకపోతే, అటువంటి నియమం, మార్చబడిన రూపంలో మాత్రమే అమలులోకి వస్తుంది లేదా అలాంటి ప్రభావం ఉండదు, అయినప్పటికీ, అటువంటి మార్పు లేదా ప్రభావం ఏర్పడటానికి ముందు, ఆ నియమం ప్రకారం విధించిన ఏదైనా చట్టానికి లోబడి ఉంటుంది. ప్రభావితం కాదు.]"]
["14. [1954 के अध्‍यादेश सं० 6 का निरसन ।]—","14. [1954 లోని 6 వ ఆర్డినెన్స్ రద్దు.] -"]
["निरसन और संशोधन अधिनियम, 1960 (1960 का 58), धारा 2  और अनुसूची 1 द्वारा निरसित ।","రద్దు మరియు సవరణ చట్టం, 1960 (1960 లో 58), సెక్షన్ 2 మరియు షెడ్యూల్ 1 ద్వారా రద్దు చేయబడింది."]
["चन्‍द्रनगर (विलयन) अधिनियम, 1954","చంద్రనగర్ (విలీనం) చట్టం, 1954"]
["(1954 का अधिनियम संख्‍यांक 36)","(1954 లోని చట్టం 36)"]
["भारत गणराज्‍य के पांचवें वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो :––","రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క ఐదవ సంవత్సరంలో దీనిని పార్లమెంట్ ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేసింది: -"]
["(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम चन्‍द्रनगर (विलयन) अधिनियम, 1954 है ।","(1) ఈ చట్టాన్ని చంద్రనగర్ (విలీనం) చట్టం, 1954 అని పిలుస్తారు."]
["(2) यह अक्‍तूबर, 1954 के दूसरे दिन प्रवृत्त होगा ।","(2) ఇది 1954 అక్టోబర్ రెండవ రోజు నుండి అమల్లోకి వస్తుంది."]
["इस अधिनियम में, जब तक कि संदर्भ से अन्‍यथा अपेक्षित न हो, —","ఈ చట్టంలో, సందర్భం అవసరమైతే తప్ప, -"]
["(क) “नियत दिन” से अक्‍तूबर, 1954 का दूसरा दिन अभिप्रेत है;","(క) \"నియమించబడిన రోజు\" అంటే అక్టోబర్, 1954 రెండవ రోజు;"]
["(ख) “सभा निर्वाचन-क्षेत्र”, “परिषद् निर्वाचन-क्षेत्र” और “संसदीय निर्वाचन-क्षेत्र” के वे ही अर्थ हैं जो लोक प्रतिनिधित्‍व अधिनियम, 1950 (1950 का 43) में हैं;","(ఖ) \"అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం\", \"కౌన్సిల్ నియోజకవర్గం\" మరియు \"పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గం\" ప్రజల ప్రాతినిధ్య చట్టం 1950 (1950 లో 43) లో ఉన్న అర్ధాలను కలిగి ఉన్నాయి;"]
["(ग) “चन्‍द्रनगर” से वह समस्‍त राज्‍यक्षेत्र अभिप्रेत है जो जून 1952 के नवें दिन के ठीक पहले चन्‍द्रनगर के फ्री टाउन में समाविष्‍ट था;","(గ) \"చంద్రనగర్\" అంటే 1952 జూన్ తొమ్మిదవ రోజుకు ముందు చంద్రనగర్ ఉచిత పట్టణంలో చేర్చబడిన అన్ని భూభాగాలు;"]
["(घ) “विधि” से किसी अधिनियमिति, अध्‍यादेश, विनियम, आदेश, नियम, स्‍कीम, अधिसूचना, उपविधि या विधि का बल रखने वाले किसी अन्‍य लिखत का उतना भाग अभिप्रेत है जितना संविधान की सातवीं अनुसूची की सूची 1 और सूची 3 में प्रगणित मामलों से संबंधित है;","(ఘ) \"చట్టం\" అంటే రాజ్యాంగంలోని ఏడవ షెడ్యూల్ యొక్క జాబితా 1 మరియు జాబితా 3 లో పేర్కొన్న విధంగా చట్టం, ఆర్డినెన్స్, రెగ్యులేషన్, ఆర్డర్, రూల్, స్కీమ్, నోటిఫికేషన్, బై-లా లేదా చట్టబద్దమైన ఏదైనా పరికరం. విషయాలతో వ్యవహరిస్తుంది;"]
["(ङ) “आसीन सदस्‍य” से लोक सभा के या पश्‍चिमी बंगाल राज्‍य के विधान-मंडल के दोनों सदनों में से किसी के संबंध में वह व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है जो नियत दिन के ठीक पूर्व उस सदन का सदस्‍य है;","(ఇ) \"సిట్టింగ్ సభ్యుడు\" అంటే లోక్సభ యొక్క రెండు సభలకు లేదా పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్ర శాసనసభకు సంబంధించి నిర్ణీత రోజుకు ముందే ఆ సభలో సభ్యుడైన వ్యక్తి  ఉంటారు "]
["(च) “राज्‍य सरकार” से पश्‍चिमी बंगाल की सरकार अभिप्रेत है;","(చ) \"రాష్ట్ర ప్రభుత్వం\" అంటే పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వం;"]
["(छ) “संघ प्रयोजनों” से सरकार के वे प्रयोजन अभिप्रेत हैं जो संविधान की सप्‍तम् अनुसूची की संघ सूची में वर्णित मामलों में से किसी से संबंधित हैं ।","(ఛ) \"యూనియన్ ప్రయోజనాలు\" అంటే రాజ్యాంగంలోని ఏడవ షెడ్యూల్ యొక్క యూనియన్ జాబితాలో పేర్కొన్న ఏవైనా విషయాలకు సంబంధించిన ప్రభుత్వ ప్రయోజనాలు."]
["3. चन्‍द्रनगर का पश्‍चिमी बंगाल का भाग होना—","3. చంద్రనగర్ పశ్చిమ బెంగాల్‌లో భాగం-"]
["(1) नियत दिन से चन्‍द्रनगर पश्‍चिमी बंगाल राज्‍य का भाग होगा और उस राज्‍य की सीमाएं इस प्रकार परिवर्तित की जाएंगी जिससे कि उसमें चन्‍द्रनगर राज्‍यक्षेत्र समाविष्‍ट हो जाए ।","(1) చంద్రనగర్ నిర్ణీత రోజు నుండి పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలో ఒక భాగం మరియు చంద్రనగర్ భూభాగాన్ని కలుపుకునే విధంగా ఆ రాష్ట్ర సరిహద్దులను మార్చాలి."]
["(2) इसके पश्‍चात् जिलों और उपखंडों के विस्‍तार, सीमाओं और नामों को परिवर्तित करने की राज्‍य सरकार की शक्‍ति पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, चन्‍द्रनगर पश्‍चिमी बंगाल राज्‍य के हुगली जिले का भाग होगा और राज्‍य सरकार, राजपत्र में आदेश द्वारा, चन्‍द्रनगर को उक्‍त जिले का नया उपखण्‍ड बना कर उसके प्रशासन का उपबंध करेगी । यह उपखण्‍ड उस जिले के ऐसे क्षेत्रों को जोड़ कर जो उस आदेश में विनिर्दिष्‍ट किए जाएं या बिना ऐसे जोड़े हुए बनाया जा सकेगा ।","(2) ఆ తరువాత, జిల్లాలు మరియు ఉపవిభాగాల పొడిగింపులు, సరిహద్దులు మరియు పేర్లను మార్చడానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి ఉన్న పక్షపాతం లేకుండా, చంద్రనగర్ పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రానికి చెందిన హుగ్లీ. జిల్లాకు కొత్త ఉపవిభాగం ఇవ్వబడుతుంది మరియు దాని పరిపాలన అందించబడుతుంది. ఈ క్రమంలో పేర్కొన్న విధంగా లేదా అదనంగా చేర్చకుండా జిల్లాలోని అటువంటి ప్రాంతాలను జోడించడం ద్వారా ఈ ఉపవిభాగం చేయవచ్చు."]
["4. संविधान की प्रथम अनुसूची का संशोधन—","4. రాజ్యాంగానికి మొదటి షెడ్యూల్ సవరణ-"]
["संविधान की प्रथम अनुसूची में, भाग (क) में, राज्‍यों के राज्‍यक्षेत्रों के विवरण में, अंतिम पैरा में, “मानो कि वे उस प्रांत के भाग रहे हों” शब्‍दों के पश्‍चात् निम्‍नलिखित अन्‍त:स्‍थापित किया जाएगा, अर्थात् :—","రాజ్యాంగం యొక్క మొదటి షెడ్యూల్‌లో, పార్ట్ (క) లో, రాష్ట్రాల భూభాగాల వర్ణనలో, చివరి పేరాలో, \"వారు ఆ ప్రావిన్స్ నుండి పారిపోతున్నట్లుగా\" అనే పదాల తరువాత, ఈ క్రింది వాటిని చేర్చాలి, అవి: -"]
["“तथा पश्‍चिमी बंगाल राज्‍य के सम्‍बन्‍ध में चन्‍द्रनगर (विलयन) अधिनियम, 1954 की धारा 2 के खंड (ग) में यथापरिभाषित चन्‍द्रनगर का राज्‍यक्षेत्र भी समाविष्‍ट होगा ।”।","మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రం చంద్రనగర్ భూభాగాన్ని కూడా కలిగి ఉంటుంది, చంద్రనగర్ (విలీనాలు) చట్టం, 1954 లోని సెక్షన్ 2 లోని నిబంధన (ग) లో నిర్వచించబడింది."]
["5. लोकसभा में चन्‍द्रनगर का प्रतिनिधित्‍व—","5. లోక్‌సభలో చంద్రనగర్ ప్రాతినిధ్యం-"]
["(1) जब तक कि विधि द्वारा अन्‍यथा उपबंधित न हो, नियत दिन से—","(1) నియమించబడిన రోజు నుండి, చట్టం ద్వారా అందించకపోతే-"]
["(क) चन्‍द्रनगर संसदीय और सभा निर्वाचन-क्षेत्र परिसीमन (पश्‍चिमी बंगाल) आदेश, 1951 द्वारा बनाए गए हुगली संसदीय निर्वाचन-क्षेत्र में सम्‍मिलित किया जाएगा और उसका भाग होगा और वह आदेश निम्‍नलिखित उपान्‍तरों के अधीन रहते हुए प्रभावी होगा, अर्थात् :—","(క) చంద్రనగర్ పార్లమెంటరీ మరియు అసెంబ్లీ నియోజకవర్గ డీలిమిటేషన్ (పశ్చిమ బెంగాల్) ఆర్డర్, 1951 చేత తయారు చేయబడిన హూగ్లీ పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గం చేర్చబడాలి మరియు దానిలో భాగం కావాలి మరియు ఈ క్రింది ఉప-ఆర్డినెన్స్‌లకు లోబడి ఉంటుంది, అవి: -"]
["सारणी ‘क’ में—","టేబుల్ ‘క’ లో"]
["(i) सीरामपुर निर्वाचन-क्षेत्र से संबंधित स्‍तम्‍भ 2 में की प्रविष्‍टि के लिए निम्‍नलिखित प्रविष्‍टि प्रतिस्‍थापित की जाएगी, अर्थात् :—","(i) సెరాంపూర్ నియోజకవర్గానికి సంబంధించిన కాలమ్ 2 లోని ఎంట్రీ కోసం, కింది ఎంట్రీ ప్రత్యామ్నాయంగా ఉంటుంది, అవి: -"]
["“हुगली जिले के भद्रेश्‍वर, सिंगुर, सीरामपुर, उत्तरपारा, चंडीतला और जोंगीपाड़ा पुलिस थाने और हावड़ा जिले के दुमजुर और बाली पुलिस थाने”;","హుగ్లీ జిల్లాలోని భద్రేశ్వర్, సింగూర్, సెరాంపూర్, ఉత్తరపారా, చండిట్ల మరియు జోంగిపాడ పోలీస్ స్టేషన్లు మరియు హౌరా జిల్లాలోని దుమ్జూర్ మరియు బాలి పోలీస్ స్టేషన్లు;"]
["“हुगली जिले के पांडुआ, धौनेखाली, चिनसुरा (बंसबाड़िया नगरपालिका के वार्ड संख्‍या 1 को अपवर्जित करते हुए), पांलबा, हरीपाल, तारकेश्‍वर आरामबाग, खानाकुल और परसुरा पुलिस थाने और चन्‍द्रनगर”;","హూగ్లీ జిల్లాలోని పాండువా, ధౌనాఖాలి, చిన్సురా (బాన్స్‌బాడియా మునిసిపాలిటీలోని వార్డ్ నంబర్ 1 మినహా), పనల్బా, హరిపాల్, తారకేశ్వర్ అరాంబాగ్, ఖానకుల్ మరియు పరశుర పోలీస్ స్టేషన్లు మరియు చంద్రనగర్;"]
["(ख) हुगली संसदीय निर्वाचन-क्षेत्र का प्रतिनिधित्‍व करने वाला लोक सभा का आसीन सदस्‍य इस अधिनियम द्वारा यथा उपान्‍तरित उस निर्वाचन-क्षेत्र से निर्वाचित समझा जाएगा ।","(ఖ) హూగ్లీ పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న లోక్‌సభ సభ్యుడు ఈ చట్టం ప్రకారం ఆ నియోజకవర్గం నుండి ఎన్నుకోబడతారు."]
["(2) नियत दिन के पश्‍चात् यथाशक्‍यशीघ्र हुगली संसदीय निर्वाचन-क्षेत्र की निर्वाचक नामावली लोक प्रतिनिधित्‍व अधिनियम, 1950 (1950 का 43) और उसके अधीन बनाए गए नियमों के उपबंधों के अनुसार तैयार की जाएगी और इस प्रकार तैयार की गई नामावली अपने अंतिम प्रकाशन पर तुरन्‍त प्रवृत्त होगी ।","(2) హుగ్లీ పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గం యొక్క ఎలక్టోరల్ రోల్ ప్రాతినిధ్య చట్టం నిర్ణీత రోజు తర్వాత1950 (1950 का 43) నిబంధనలకు అనుగుణంగా తయారు చేయబడింది మరియు నామకరణం దాని చివరి ప్రచురణలో తయారు చేయబడింది వీలైనంత త్వరగా వెంటనే అమల్లోకి వస్తుంది"]
["6. पश्‍चिमी बंगाल की विधान सभा में चन्‍द्रनगर का प्रतिनिधित्‍व—","6. పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభలో చంద్రనగర్ ప్రాతినిధ్యం-"]
["जब तक कि विधि द्वारा अन्‍यथा उपबंधित न हो—","చట్టం ద్వారా తప్ప  అందించకపోతే"]
["(क) पश्‍चिमी बंगाल विधान सभा के लिए एक अतिरिक्‍त निर्वाचन-क्षेत्र होगा (जो चन्‍द्रनगर सभा निर्वाचन-क्षेत्र के नाम से ज्ञात होगा) जिसमें चन्‍द्रनगर का सम्‍पूर्ण क्षेत्र समाविष्‍ट होगा । यह क्षेत्र अन्‍य निर्वाचन-क्षेत्रों के ऐसे क्षेत्रों को जोड़ कर, जो राष्‍ट्रपति द्वारा अवधारित किए जाएं, या बिना ऐसे जोड़े हुए होगा और उक्‍त निर्वाचन-क्षेत्र का प्रतिनिधित्‍व उस विधान सभा में प्रत्‍यक्ष निर्वाचन द्वारा चुने गए एक सदस्‍य द्वारा किया जाएगा;","(క) పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభకు (చంద్రనగర్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం అని పిలుస్తారు) అదనపు నియోజకవర్గం ఉంటుంది, ఇది చంద్రనగర్ మొత్తం ప్రాంతాన్ని కవర్ చేస్తుంది. రాష్ట్రపతి నిర్ణయించిన ఇతర నియోజకవర్గాల ప్రాంతాలను జోడించడం ద్వారా లేదా అలాంటి చేర్పులు లేకుండా నియోజకవర్గం అనుసంధానించబడుతుంది మరియు ఆ నియోజకవర్గం ఆ శాసనసభకు ప్రత్యక్ష ఎన్నిక ద్వారా ఎన్నుకోబడిన సభ్యుడిచే ప్రాతినిధ్యం వహించబడుతుంది"]
["(ख)  राष्‍ट्रपति, नियत दिन के पश्‍चात् और निर्वाचन आयोग से परामर्श के पश्‍चात् यथाशक्‍यशीघ्र, संसदीय और सभा निर्वाचन-क्षेत्र परिसीमन (पश्‍चिमी बंगाल) आदेश, 1951 का आदेश द्वारा इस प्रकार संशोधन करेंगे जिससे कि उसके अन्‍तर्गत चन्‍द्रनगर सभा निर्वाचन-क्षेत्र और उससे संबंधित विशिष्‍टियां आ जाएं जैसा कि लोक प्रतिनिधित्‍व अधिनियम, 1950 (1950 का 43) की धारा 9 द्वारा अपेक्षित है ;","(ఖ) రాష్ట్రపతి, నిర్ణీత రోజు తరువాత మరియు ఎన్నికల సంఘంతో సంప్రదించి, వీలైనంత త్వరగా పార్లమెంటరీ మరియు అసెంబ్లీ ఎలక్షన్ డీలిమిటేషన్ (పశ్చిమ బెంగాల్) ఆర్డర్, 1951, ఈ రకమైన సవరణను ఆర్డర్ ద్వారా సవరించనుంది, తద్వారా ఆ ప్రాంతం కింద, నంద్రనగర్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం మరియు ప్రజల ప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950 (1950 లో 43) లోని సెక్షన్ 9 ప్రకారం దీనికి సంబంధించిన వివరాలు;"]
["(ग) पश्‍चिमी बंगाल की विधान सभा में प्रत्‍यक्ष निर्वाचन से भरे जाने वाले स्‍थानों की कुल संख्‍या 238 से बढ़ा कर 239 कर दी जाएगी;","(గ) పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభలో ప్రత్యక్ష ఎన్నికల ద్వారా భర్తీ చేయవలసిన మొత్తం సీట్ల సంఖ్యను 238 నుండి 239 కి పెంచడం;"]
["(घ) लोक प्रतिनिधित्‍व अधिनियम, 1950 (1950 का 43) की द्वितीय अनुसूची में भाग क राज्‍यों से संबंधित भाग में,  “पश्‍चिमी बंगाल” के सामने स्‍तम्‍भ सं० 2  में की प्रविष्‍टि “239” प्रतिस्‍थापित की जाएगी ।","(ఘ) ప్రజా ప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950 (1950 లో 43) లోని రెండవ షెడ్యూల్ లోని పార్ట్ ఎ స్టేట్స్‌కు సంబంధించిన పార్ట్ II లో, \"పశ్చిమ బెంగాల్\" కు వ్యతిరేకంగా కాలమ్ నెంబర్ 2 లోని \"239\" ఎంట్రీ ప్రత్యామ్నాయం.భర్తీ చేయబడుతుంది"]
["7. चन्‍द्रनगर सभा निवार्चन-क्षेत्र की निर्वाचक नामावली—","7. చంద్రనగర్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం యొక్క ఎన్నికల జాబితా-"]
["चन्‍द्रनगर सभा निर्वाचन-क्षेत्र की निर्वाचक नामावली लोक प्रतिनिधित्‍व अधिनियम, 1950 (1950 का 43) और उसके अधीन बनाए गए नियमों के उपबंधों के अनुसार तैयार और प्रकाशित की जाएगी और वह अपने अंतिम प्रकाशन पर तुरंत प्रवृत्त होगी ।","చంద్రనగర్ సభ నియోజకవర్గం యొక్క ఓటరు జాబితా ప్రజా ప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950 (1950 లో 43) లోని నిబంధనలకు అనుగుణంగా తయారు చేసి ప్రచురించబడుతుంది మరియు దాని యొక్క నిబంధనలు మరియు దాని తుది ప్రచురణపై వెంటనే అమలులోకి వస్తాయి"]
["8. चन्‍द्रनगर सभा निर्वाचन-क्षेत्र को आबंटित स्‍थान भरने के लिए निर्वाचन—","8. చంద్రనగర్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గానికి కేటాయించిన స్థలాన్ని పూరించడానికి ఎన్నికలు-"]
["धारा 6 के खण्‍ड (ख) के उपबंधों के अधीन चन्‍द्रनगर सभा निर्वाचन-क्षेत्र के परिसीमन के पश्‍चात् यथाशक्‍यशीघ्र पश्‍चिमी बंगाल की विधान सभा में चन्‍द्रनगर सभा निर्वाचन-क्षेत्र को आबंटित स्‍थान भरने के लिए निर्वाचन किया जाएगा और उस प्रयोजन के लिए निर्वाचन आयोग, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा चन्‍द्रनगर सभा निर्वाचन-क्षेत्र से यह अपेक्षा करेगा कि वह ऐसी तारीख से पहले, जो अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट की जाए, उस स्‍थान को भरने के प्रयोजन के लिए एक व्‍यक्‍ति का निर्वाचन करे और ऐसे निर्वाचन के संबंध में लोक प्रतिनिधित्‍व अधिनियम, 1951 (1951 का 43) और उसके अधीन बनाए गए नियमों और आदेशों के उपबन्‍ध जहां तक हो सके, लागू होंगे ।","సెక్షన్ 6 లోని క్లాజ్ (ఖ) లోని నిబంధనల ప్రకారం, చంద్రనగర్ సభ నియోజకవర్గం డీలిమిటేషన్ తరువాత, పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభలో చంద్రనగర్ సభ నియోజకవర్గానికి కేటాయించిన స్థలాన్ని త్వరగా పూరించడానికి ఎన్నికలు జరుగుతాయి మరియు ఆ ప్రయోజనం కోసం ఎన్నికల కమిషన్, గెజిట్ నోటిఫికేషన్‌లో పేర్కొన్న తేదీకి ముందు మరియు అలాంటి ఎన్నికలకు సంబంధించి ఆ స్థలాన్ని నింపే ఉద్దేశ్యంతో ఒక వ్యక్తిని ఎన్నుకోవటానికి నోటిఫికేషన్ ద్వారా చంద్రనగర్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం అవసరం."]
["9. कतिपय सभा निर्वाचन-क्षेत्रों के विस्‍तार में परिवर्तन के परिणाम—","9. కొన్ని అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాల విస్తరణలో మార్పు యొక్క పరిణామాలు-"]
["चन्‍द्रनगर सभा निर्वाचन-क्षेत्र का गठन करने के प्रयोजन के लिए चन्‍द्रनगर क्षेत्रों में अभिवृद्धि के परिणामस्‍वरूप यदि विद्यमान किसी सभा निर्वाचन-क्षेत्र के विस्‍तार में कोई परिवर्तन हो जाता है तो—","చంద్రనగర్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాన్ని ఏర్పాటు చేసే ఉద్దేశ్యంతో చంద్రనగర్ ప్రాంతాల పెరుగుదల ఫలితంగా ప్రస్తుతమున్న అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం యొక్క విస్తరణలో మార్పు ఉంటే, అప్పుడు-"]
["(क) इस प्रकार परिवर्तित विद्यमान सभा निर्वाचन-क्षेत्र की निर्वाचक नामावली के बारे में, जब तक कि यह लोक प्रतिनिधित्‍व अधिनियम, 1950 (1950 का 43) और उसके अधीन बनाए गए नियमों के उपबंधों के अनुसार नए सिरे से तैयार नहीं की जाती है, यह समझा जाएगा कि उसमें उतनी निर्वाचक नामावली समाविष्‍ट है जितनी वह इस प्रकार परिवर्तित उस निर्वाचन-क्षेत्र के अन्‍दर समाविष्‍ट क्षेत्रों से संबंधित है;","(క) ప్రజా ప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950 (1950 లో 43) లోని నిబంధనలకు అనుగుణంగా పునః రూపకల్పన చేయకపోతే, ఆ విధంగా మార్చబడిన రాజ్యాంగ అసెంబ్లీ యొక్క ఓటరు జాబితా గురించి. , ఇది మార్చబడిన నియోజకవర్గ పరిధిలోని ప్రాంతాలకు సంబంధించినంత ఎక్కువ ఎన్నికల జాబితాలను కలిగి ఉందని భావించబడుతుంది;"]
["(ख) पश्‍चिमी बंगाल की विधान सभा में विद्यमान सभा निर्वाचन-क्षेत्र का प्रतिनिधित्‍व करने वाला प्रत्‍येक आसीन सदस्‍य इस प्रकार परिवर्तित उस निर्वाचन-क्षेत्र से उस विधान सभा के लिए निर्वाचित समझा जाएगा ।","(ఖ) పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభలో ప్రస్తుతం ఉన్న అసెంబ్లీ నియోజకవర్గానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న ప్రతి సిట్టింగ్ సభ్యుడు ఆ శాసనసభకు ఎన్నికైన నియోజకవర్గం నుండి ఎన్నుకోబడతారు."]
["10. पश्‍चिमी बंगाल की विधान परिषद् में चन्‍द्रनगर का प्रतिनिधित्‍व—","10. పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనమండలిలో చంద్రనగర్ ప్రాతినిధ్యం-"]
["(क) चन्‍द्रनगर परिषद् निर्वाचन-क्षेत्र परिसीमन (पश्‍चिमी बंगाल) आदेश, 1951[1] द्वारा बनाए गए निम्‍नलिखित परिषद् निर्वाचन-क्षेत्रों के अन्‍तर्गत और उनका भाग होगा, अर्थात् :—","(క) చంద్రనగర్ కౌన్సిల్ నియోజకవర్గ డీలిమిటేషన్ (పశ్చిమ బెంగాల్) ఆర్డర్, 1951 [1] చేత సృష్టించబడిన కింది కౌన్సిల్ నియోజకవర్గాల క్రింద, మరియు వారి వాటాను కలిగి ఉండాలి: -"]
["(i) पश्‍चिमी बंगाल दक्षिण (स्‍नातक) निर्वाचक-क्षेत्र;","(i) పశ్చిమ బెంగాల్ దక్షిణ (బ్యాచిలర్స్) నియోజకవర్గం;"]
["(ii) बर्दवान खण्‍ड (शिक्षक) निर्वाचन-क्षेत्र;","(ii) బుర్ద్వాన్ డివిజన్ (ఉపాధ్యాయ) నియోజకవర్గం"]
["(iii) हुगली-हावड़ा (स्‍थानीय प्राधिकारी) निर्वाचन-क्षेत्र;","iii) హుగ్లీ-హౌరా (స్థానిక అధికారం) నియోజకవర్గం;"]
["(ख) उक्‍त आदेश में पश्‍चिमी बंगाल, बर्दवान खण्‍ड या हुगली जिले के प्रति किसी निर्देश का यह अर्थ लगाया जाएगा कि उसके अन्‍तर्गत चन्‍द्रनगर भी है;","(ఖ) ఈ క్రమంలో, పశ్చిమ బెంగాల్, బుర్ద్వాన్ డివిజన్ లేదా హూగ్లీ జిల్లాకు సంబంధించిన ఏదైనా సూచన చంద్రనగర్‌తో సహా నిర్ణయించబడుతుంది;"]
["(ग) पश्चिमी बंगाल दक्षिण (स्‍नातक) निर्वाचन-क्षेत्र, बर्दवान खण्‍ड (शिक्षक) निर्वाचन-क्षेत्र या हुगली-हावड़ा (स्‍थानीय प्राधिकारी) निर्वाचक-क्षेत्र का, जिनका विस्‍तार खण्‍ड (क) के उपबंधों के आधार पर परिवर्तित किया गया है, प्रत्‍येक आसीन सदस्‍य इस प्रकार परिवर्तित उस निर्वाचन-क्षेत्र से उक्‍त परिषद् के लिए निर्वाचित समझा जाएगा ।","(గ) పశ్చిమ బెంగాల్ దక్షిణ (గ్రాడ్యుయేట్) నియోజకవర్గం, బుర్ద్వాన్ డివిజన్ (ఉపాధ్యాయ) నియోజకవర్గం లేదా హుగ్లీ-హౌరా (లోకల్ అథారిటీ) నియోజకవర్గం, దీని పొడిగింపులు నిబంధన (ఎ) నిబంధనల ఆధారంగా మార్చబడ్డాయి. ప్రతి సిట్టింగ్ సభ్యుడు నియోజకవర్గం నుండి చెప్పిన మండలికి ఎన్నుకోబడతారు."]
["(2) नियत दिन के पश्‍चात् यथाशक्‍यशीघ्र पश्‍चिमी बंगाल दक्षिण (स्‍नातक) निर्वाचन-क्षेत्र, बर्दवान खण्‍ड (शिक्षक)  निर्वाचन-क्षेत्र और हुगली-हावड़ा (स्‍थानीय प्राधिकारी) निर्वाचन-क्षेत्र की निर्वाचक नामावलियां लोक प्रतिनिधित्‍व अधिनियम, 1950  (1950 का 43) और उसके अधीन बनाए गए नियमों के उपबंधों के अनुसार तैयार की जाएंगी और इस प्रकार तैयार नामावलियां अपने अंतिम प्रकाशन पर तुरन्‍त प्रवृत्त होंगी ।","(2) పశ్చిమ బెంగాల్ సౌత్ (బ్యాచిలర్స్) నియోజకవర్గం, బుర్ద్వాన్ ఖండ్ (ఉపాధ్యాయ) నియోజకవర్గం మరియు హుగ్లీ-హౌరా (లోకల్ అథారిటీ) నియోజకవర్గ ప్రజా ప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950 (1950 లో 43) మరియు దానిపై చేసిన నిబంధనల నిబంధనలకు అనుగుణంగా తయారుచేయబడాలి మరియు అలా తయారుచేసిన నామినేషన్లు వారి తుది ప్రచురణపై వెంటనే అమలులోకి వస్తాయి."]
["11.  1952 के अधिनियम सं० 81 की धारा 9 का संशोधन—","11. 1952 యొక్క చట్టం నంబర్ 81 లోని సెక్షన్ 9 యొక్క సవరణ-"]
["परिसीमन आयोग अधिनियम, 1952 की धारा 9 की उपधारा (3) में “और उक्‍त अधिनियमों में से किसी के अधीन दिए गए आदेशों” शब्‍दों के लिए “चन्‍द्रनगर (विलयन) अधिनियम, 1954 और उक्‍त अधिनियमों में से किसी के अधीन दिए गए आदेश” शब्‍द, कोष्‍ठक और अंक प्रतिस्‍थापित किए जाएंगे ।","డీలిమిటేషన్ కమిషన్ యాక్ట్, 1952 లోని సెక్షన్ 9 లోని ఉప-సెక్షన్ (3) లో, \"మరియు చెప్పిన ఏవైనా చట్టాల ప్రకారం చేసిన ఆదేశాలు\", \"చంద్రనగర్ (విలీనం) చట్టం, 1954 మరియు చెప్పిన ఏవైనా చట్టాల ప్రకారం చేసిన ఆదేశాలు\". పదాలు, బ్రాకెట్లు మరియు అంకెలు భర్తీ చేయబడతాయి."]
["12. चन्‍द्रनगर में अधिवसित फ्रांस के नागरिकों को भारतीय नागरिकता प्रदान करना—","12. చంద్రనగర్లో నివాసం ఉన్న ఫ్రెంచ్ పౌరులకు భారత పౌరసత్వం మంజూరు-"]
["चन्‍द्रनगर के फ्री टाउन के राज्‍यक्षेत्र की अर्पण संधि के अनुच्‍छेद 3 के उपबंधों के अधीन रहते हुए, सभी फ्रांसीसी प्रजा और फ्रांस संघ के नागरिक जो जून, 1952 के नवें दिन को उक्‍त राज्‍यक्षेत्र में अधिवसित थे उस दिन से भारत के नागरिक हुए समझे जाएंगे ।","చంద్రనగర్ ఫ్రీ టౌన్ యొక్క భూభాగం యొక్క లొంగిపోయే ఒప్పందం యొక్క ఆర్టికల్ 3 లోని నిబంధనలకు లోబడి, 1952 జూన్ తొమ్మిదవ రోజున భూభాగంలో నివాసం ఉన్న అన్ని ఫ్రెంచ్ ప్రజలు మరియు యూనియన్ ఆఫ్ ఫ్రాన్స్ పౌరులు ఆ రోజు నుండి భారత పౌరులుగా పరిగణించబడతారు."]
["13. सम्‍पत्ति और आस्‍तियां—","13. ఆస్తి మరియు ఆస్తులు—"]
["(1) चन्‍द्रनगर के भीतर की सभी सम्‍पत्ति और आस्‍तियां, जो नियत दिन के ठीक पहले चन्‍द्रनगर के प्रशासन के प्रयोजनों के लिए केन्‍द्रीय सरकार में निहित हैं, उस दिन से राज्‍य सरकार में निहित होंगी जब तक कि वे प्रयोजन, जिनके लिए ऐसी सम्‍पत्ति या आस्‍तियां उस दिन के ठीक पहले धारित की जाती हों, संघ प्रयोजन नहीं हैं ।","(1) నిర్ణీత రోజుకు ముందే చంద్రనగర్ పరిపాలన ప్రయోజనాల కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వంలో ఉన్న చంద్రనగర్ లోని అన్ని ఆస్తి మరియు ఆస్తులు, అటువంటి ఆస్తి లేదా ఆ రోజుకు ముందే ఆస్తులు జరుగుతాయి, యూనియన్ ప్రయోజనం కాదు."]
["(2) केन्‍द्रीय सरकार के सचिव द्वारा हस्‍ताक्षरित, उस सरकार का प्रमाणपत्र इस बात का निश्‍चायक होगा कि वे प्रयोजन जिनके लिए कोई सम्‍पत्ति या आस्‍तियां नियत दिन के ठीक पहले धारण की गई हैं, संघ प्रयोजन हैं ।","(2) కేంద్ర ప్రభుత్వ కార్యదర్శి సంతకం చేసిన ఆ ప్రభుత్వ ధృవీకరణ పత్రం, ఏదైనా ఆస్తి లేదా ఆస్తులను నియమించిన రోజుకు ముందు వెంటనే ఉంచే ప్రయోజనాలు యూనియన్ ప్రయోజనాలే అనే నిర్ణయం."]
["14. अधिकार, दायित्‍व और बाध्‍यताएं—","14. హక్కులు, బాధ్యత మరియు బాధ్యతలు-"]
["(1) चन्‍द्रनगर के प्रशासन से उद्भूत या उसके संबंध में केन्‍द्रीय सरकार के सभी अधिकार, दायित्‍व और बाध्‍यताएं नियत दिन से राज्‍य सरकार के अधिकार, दायित्‍व और बाध्‍यताएं होंगी जब तक कि ऐसे अधिकार, दायित्‍व और बाध्‍यताएं संघ प्रयोजनों से संबंधित न हों ।","1) నంద్రనాగర్ పరిపాలన నుండి ఉత్పన్నమయ్యే అన్ని హక్కులు, బాధ్యతలు మరియు విధులు లేదా దానికి సంబంధించి.బాధ్యతలు నిర్ణీత రోజు నుండి రాష్ట్ర ప్రభుత్వ హక్కులు, బాధ్యతలు మరియు బాధ్యతలు, అందువల్ల అటువంటి హక్కులు, బాధ్యతలు మరియు బాధ్యతలు చట్టం యొక్క నిబంధనలకు సంబంధించినవి కావు"]
["16. वचनबन्‍ध के अवसान पर उन्‍मोचन––","16. వాగ్దానం చివరిలో విడుదల చేయబడింది"]
["धारा 18 के उपबन्‍धों के अध्‍यधीन रहते हुए, कोई भी [नौसैनिक] सेवा की उस अवधि के अवसान पर, जिसके लिए वह वचनबद्ध है तब के सिवाय उन्‍मोचित किए जाने का हकदार होगा जब कि––","సెక్షన్ 18 లోని నిబంధనలకు లోబడి, ఏదైనా [నావికాదళం] అతను కట్టుబడి ఉన్న సేవా కాలం ముగియడం మినహా విడుదల చేయడానికి అర్హత ఉంటుంది,"]
["(क) ऐसा अवसान सक्रिय सेवा के दौरान होता है, जिस दशा में वह ऐसी अपर कालावधि पर्यन्‍त सेवा में बने रहने के दायित्‍व के अधीन होगा, जो नौसेनाध्‍यक्ष द्वारा अपेक्षित की जाए, अथवा","(క ) క్రియాశీల సేవ సమయంలో ఇటువంటి గడువు జరుగుతుంది, ఈ సందర్భంలో అదనపు నావికాదళ సిబ్బందికి అవసరమయ్యే అదనపు కాలానికి సేవలో ఉండవలసిన బాధ్యత ఉంటుంది."]
["(ख) वह इस अधिनियम के अधीन बनाए गए विनियमों के अनुसार अभ्‍यावेशित कर लिया जाता है ।","(ఖ) ఈ చట్టం ప్రకారం చేసిన నిబంధనల ప్రకారం అతడు కలిపాడు."]
["17. उन्‍मोचन के बारे में उपबन्‍ध––","17. విడుదలకు సంబంధించి -"]
["(1) धारा 16 के अधीन उन्‍मोचित किए जाने का हकदार 1[नौसैनिक] सुविधानुसार पूर्ण शीघ्रता से, और किसी भी दशा में उसके ऐसा हकदार हो जाने के एक मास के अन्‍दर उन्‍मोचित कर दिया जाएगा:","(1) సెక్షన్ 16 కింద విడుదల చేయడానికి అర్హత ఉన్న 1 [నావికాదళం) సౌలభ్యం ప్రకారం పూర్తి వేగంతో విడుదల చేయబడుతుంది మరియు ఏ సందర్భంలోనైనా అతను అర్హత పొందిన ఒక నెలలోపు:"]
["परन्‍तु जहां कि कोई 1[नौसैनिक] उस समय, जब कि वह उन्‍मोचित किए जाने का हकदार है, समुद्र पार सेवा कर रहा है, वहां सुविधानुसार पूर्ण शीघ्रता से और किसी भी दशा में उसके ऐसा हकदार हो जाने के तीन मास के अन्‍दर, उसे इस प्रयोजन से कि वह उन्‍मोचित किया जाए, भारत लौटाया जाएगा :","అతను విడుదలయ్యే అర్హత ఉన్న సమయంలో ఏ 1 [నావికాదళం] సముద్రం అంతటా సేవ చేస్తున్నాడో, పూర్తి వేగవంతమైన సౌలభ్యం ఉంది మరియు ఏ సందర్భంలోనైనా అతనికి అర్హత ఉన్న మూడు నెలల్లో, విడుదల చేయవలసిన ప్రయోజనం కోసం భారతదేశానికి తిరిగి రావడానికి:"]
["परन्‍तु यह और भी कि जहां कि वह अभ्‍यावेशित व्‍यक्‍ति, जो ऐसी समुद्र पार सेवा कर रहा है, भारत लौटने का इच्‍छुक नहीं है, वहां उसे उस स्‍थान पर उन्‍मोचित किया जा सकेगा जहां वह उस समय है ।","అయితే, అంతకన్నా ఎక్కువ, అటువంటి సముద్రంలో సేవ చేస్తున్న, భారతదేశానికి తిరిగి రావడానికి ఇష్టపడని వ్యక్తి, అతను ప్రస్తుతం ఉన్న ప్రదేశంలో విడుదల చేయవచ్చు."]
["(2) उन्‍मोचित किया गया हर 1[नौसैनिक] उस स्‍थान से, जहां वह उस समय है, भारत में किसी भी स्‍थान को, जहां वह जाने का इच्‍छुक है, कोई खर्चा दिए बिना प्रवहित किए जाने का हकदार होगा ।","(2) ప్రతి 1 [నావికాదళం] ఆ స్థలం నుండి విడుదలవుతుంది, ఆ సమయంలో అతను ఎక్కడ ఉన్నాడో, భారతదేశంలో ఏ ప్రదేశంలోనైనా, అతను వెళ్ళడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాడు, ఎటువంటి ఖర్చు లేకుండా వసూలు చేయడానికి అర్హత ఉంటుంది."]
["(3) अभ्‍यावेशित व्‍यक्‍ति पूर्ववर्ती उपधाराओं में अन्‍तर्विष्‍ट किसी बात के होते हुए भी सेवा करने के दायित्‍व के अधीन रहेगा, जब तक वह सम्‍यक् रूप से उन्‍मोचित न कर दिया जाए ।","(3) మునుపటి ఉపవిభాగాలలో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ, డిశ్చార్జ్ అయిన వ్యక్తి సరిగా విడుదల చేయకపోతే సేవ చేయవలసిన బాధ్యతకు లోబడి ఉండాలి."]
["(4) हर 1[नौसैनिक] को, जो सेवा से पदच्‍युत, उन्‍मोचित, निवृत्त, पदत्‍याग करने के लिए अनुज्ञात या निर्मुक्‍त किया जाता है, विहित आफिसर द्वारा उस भाषा में, जो ऐसे 1[नौसैनिक] की मातृभाषा है, और अंग्रेजी भाषा में भी एक प्रमाणपत्र दिया जाएगा जिसमें निम्‍नलिखित उपवर्णित होंगे––","(4) సేవ నుండి తొలగించబడిన ప్రతి 1 [నావికాదళం],విడుదల, రిటైర్డ్,  అనుమతించబడిన లేదా విడుదల చేయబడతారో  ,తొలగించబడిన అధికారి  ఆ భాషలో అటువంటి 1 [నావికాదళం] యొక్క మాతృభాష అయిన భాషలో మరియు ఆంగ్ల భాషలో సూచించిన అధికారి ఒక సర్టిఫికేట్ ఇవ్వాలి, ఈ క్రింది వాటిని కలిగి ఉండాలి"]
["(क) उसकी सेवा का पर्यवसान करने वाला प्राधिकारी;","(క)  అతని సేవను ప్రోత్సహించే అధికారం;"]
["(ख) ऐसे पर्यवसान का कारण; तथा","(ఖ) అటువంటి పరిహారం; మరియు"]
["(ग) भारतीय नौसेना और भारतीय नौसैनिक रिजर्व बल में उसकी सेवा की पूर्ण कालावधि ।","(గ) ఇండియన్ నేవీ మరియు ఇండియన్ నావల్ రిజర్వ్ ఫోర్స్‌లో ఆయన చేసిన పూర్తి కాలం."]
["18. पदच्‍युक्‍त करने की नौसैनिक अधिकरणों की शक्‍तियों की व्‍यावृत्ति––","18. పోస్టింగ్ కోసం నావల్ ట్రిబ్యునల్స్ యొక్క అధికారాల వృత్తి."]
["इस अध्‍याय में कोई भी बात किसी नौसैनिक अधिकरण द्वारा इस अधिनियम के अधीन नौसैनिक सेवा से पदच्‍युत या सकलंक पदच्‍युति का दण्‍ड दिए जाने पर प्रभाव न डालेगी ।","ఈ అధ్యాయంలో ఏదీ ఏ నావికా ట్రిబ్యునల్ చేత ఈ చట్టం ప్రకారం నావికాదళ సేవ నుండి డిప్యుటేషన్ లేదా మొత్తం డిప్యుటేషన్‌ను ప్రభావితం చేయదు."]
["19. संगम बनाने के अधिकार, वाक् स्‍वातन्‍त्र्य इत्‍यादि  के विषय में निर्बन्‍धन––","19. సంగమం, ప్రసంగ స్వాతంత్ర్యం మొదలైన వాటికి సంబంధించిన పరిమితులు."]
["(1) कोई भी व्‍यक्‍ति जो नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन है, केन्‍द्रीय सरकार की अभिव्‍यक्‍त मंजूरी के बिना,––","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం యొక్క ఎక్స్ప్రెస్ అనుమతి లేకుండా, నావికా చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఎవరైనా, -"]
["(क) किसी व्‍यवसाय संघ, श्रमिक संघ या राजनीतिक संगम, अथवा व्‍यवसाय संघों, श्रमिक संघों या राजनीतिक संगमों के किसी वर्ग का सदस्‍य या उससे किसी रूप में सहयुक्‍त न होगा; अथवा","(క) వ్యాపార వర్గాలు, కార్మిక సంఘాలు లేదా రాజకీయ సంఘాలు లేదా వ్యాపార వర్గాలు, కార్మిక సంఘాలు లేదా రాజకీయ సంఘాల యొక్క ఏ తరగతి సభ్యులతో లేదా సంబంధం కలిగి ఉండకూడదు; లేదా"]
["(ख) किसी अन्‍य सोसाइटी, संस्‍था, संगम या संगठन का, जिसे संघ के सशस्‍त्र बलों के भाग के रूप में मान्‍यता प्राप्‍त नहीं है या जो केवल सामाजिक, आमोद-प्रमोदात्‍मक या धार्मिक प्रकृति का नहीं है, सदस्‍य या उससे किसी रूप में सहयुक्‍त न होगा ।","(ఖ) యూనియన్ యొక్క సాయుధ దళాలలో భాగంగా గుర్తించబడని లేదా సామాజిక, మత లేదా మత స్వభావం లేని ఇతర సమాజం, సంస్థ, సంఘం లేదా సంస్థ యొక్క సభ్యుడు లేదా సహచరుడిగా జరగదు."]
["यदि कोई प्रश्‍न उठे कि क्‍या कोई सोसाइटी, संस्‍था, संगम या संगठन, केवल सामाजिक, आमोद-प्रमोदात्‍मक या धार्मिक प्रकृति का है, तो उस पर केन्‍द्रीय सरकार का विनिश्‍चय अन्‍तिम होगा ।","ఏదైనా సమాజం, సంస్థ, సంఘం లేదా సంస్థ సామాజిక, మత లేదా మత స్వభావం మాత్రమేనా అనే ప్రశ్న ఏదైనా తలెత్తితే, కేంద్ర ప్రభుత్వ నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది"]
["(2) नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का कोई भी व्‍यक्‍ति, व्‍यक्‍तियों के किसी निकाय द्वारा किन्‍हीं राजनीतिक प्रयोजनों के लिए या ऐसे अन्‍य प्रयोजनों के लिए, जो केन्‍द्रीय सरकार द्वारा उस निमित्त विनिर्दिष्‍ट किए जाएं, संगठित किसी सभा में हाजिर नहीं होगा, न उसे सम्‍बोधित करेगा और न ऐसे संगठित किसी प्रदर्शन में कोई भाग लेगा ।","(2) నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా, వ్యక్తుల యొక్క ఏదైనా వ్యక్తి.శరీరం ద్వారా ఏదైనా రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం లేదా ఆ తరపున కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన ఇతర ప్రయోజనాల కోసం,వ్యవస్థీకృత సమావేశానికి హాజరుకాదు, ప్రసంగించదు అలాంటి వ్యవస్థీకృత ప్రదర్శనలో పాల్గొనరు."]
["(3) नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का कोई भी व्‍यक्‍ति केन्‍द्रीय सरकार की पूर्व मंजूरी के बिना प्रेस को कोई संसूचना नहीं देगा, न कोई पुस्‍तक, पत्र या अन्‍य दस्‍तावेज प्रकाशित करेगा या प्रकाशित कराएगा जो नौसेना, सेना या वायुसेना के विषय से सम्‍बद्ध है या जिसमें कोई ऐसा तथ्‍य या राय अन्‍तर्विष्‍ट है जो सरकार और जनता या उसके किसी भाग के बीच या सरकार और किसी विदेश के बीच सम्‍बन्‍धों में उलझन उत्‍पन्‍न करने के लिए प्रकल्‍पित है ।","(3) నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా కేంద్ర ప్రభుత్వం యొక్క ముందస్తు అనుమతి లేకుండా ప్రెస్‌కు ఎటువంటి కమ్యూనికేషన్ ఇవ్వకూడదు, లేదా ఏ పుస్తకం, లేఖ లేదా నేవీ, ఆర్మీ లేదా వైమానిక దళం యొక్క విషయానికి సంబంధించిన ఏదైనా ఇతర పత్రాన్ని ప్రచురించండి లేదా ప్రచురించండి లేదా ప్రభుత్వం మరియు ప్రజలు లేదా ఏవైనా వాస్తవాలు లేదా అభిప్రాయాలను కలిగి ఉంటుంది.దానిలోని ఏదైనా భాగం మధ్య లేదా ప్రభుత్వం మరియు ప్రజల మధ్య ఏదైనా విదేశీ దేశం మధ్య గందరగోళానికి కారణమవుతుందని భావించే ఏదైనా వాస్తవం లేదా అభిప్రాయం ఇందులో ఉంది."]
["(4) नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का कोई भी व्‍यक्‍ति तब तक जब तक वह इस प्रकार अध्‍यधीन रहता है नौसेनाध्‍यक्ष की पूर्व मंजूरी के बिना कोई वृत्ति या कोई उपजीविका, व्‍यापार या कारबार नहीं करेगा ।","(4) నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా నేవీ చీఫ్ యొక్క ముందస్తు అనుమతి లేకుండా ఏ వృత్తి లేదా ఏదైనా వృత్తి, వ్యాపారం లేదా వ్యాపారాన్ని చేపట్టకూడదు."]
["[19क. भारतीय नौसैनिक रिजर्व बल के व्‍यक्‍तियों को भारतीय नौसेना में प्रशिक्षण की या वास्‍तविक सेवा की कालावधि के पर्यवसान पर पुन:पदस्‍थ किया जाना––","[19క  భారత నావికాదళంలో శిక్షణ కోసం లేదా వాస్తవ సేవా కాలంలో భారత నావికాదళ రిజర్వ్ ఫోర్స్ యొక్క వ్యక్తులను తిరిగి పోస్ట్ చేయాలి."]
["(1) यदि भारतीय नौसैनिक रिजर्व बल का कोई व्‍यक्‍ति, किसी नियोजक के अधीन अपने नियोजन की कालावधि के दौरान, इस अधिनियम के अधीन बनाए गए किन्‍हीं विनियमों के अधीन अपने दायित्‍व के अनुसरण में भारतीय नौसेना में प्रशिक्षण के लिए आहूत किया जाता है या वास्‍तविक सेवा के लिए आहूत किया जाता है तो ऐसे प्रत्‍येक नियोजक का यह कर्तव्‍य होगा कि वह अपने नियोजन में के उस व्‍यक्‍ति को भारतीय नौसेना में उसके प्रशिक्षण की या उसमें सेवा की कालावधि के पर्यवसान पर किसी उपजीविका में और ऐसी शर्तों के अधीन पुन:पदस्‍थ करे जो उन शर्तों से कम अनुकूल न हों जो उसे उस नियोजन में तब लागू होती जब उसके नियोजन में इस प्रकार विघ्‍न न पड़ा है, तो  :","(1) భారతీయ నావికాదళం ఒక వ్యక్తి అయితే, అతని లేదా ఆమె ఉద్యోగ కాలంలో, అతని / ఆమె ఉద్యోగ కాలంలో, ఈ చట్టం ప్రకారం చేసిన అదే నిబంధనల ప్రకారం, భారత నావికాదళం భారత నావికాదళానికి తన కర్తవ్యాన్ని నిర్వహిస్తుంది.లేదా వాస్తవానికి సేవ కోసం పిలువబడుతుంది, అప్పుడు అతని / ఆమె యజమానిలో ఉన్న వ్యక్తి భారత నావికాదళంలో ఆ వ్యక్తిని కలిగి ఉండటం నిజం,సేవ లేదా సేవ యొక్క వ్యవధిపై ఏదైనా ఉప-డిగ్రీలోమరియు అటువంటి షరతులకు లోబడి, పునరావాసం అనంతర పరిస్థితులకు వర్తించదు, ఆ యజమానిలో ఈ పథకం రద్దు చేయకపోతే, ఆ యజమానిలో ఇది వర్తిస్తుంది:"]
["परन्‍तु यदि नियोजक ऐसे व्‍यक्‍ति को पुन:पदस्‍थ करने से इंकार करता है या ऐसे व्‍यक्‍ति को पुन:पदस्‍थ करने के अपने दायित्‍व से मुकर जाता है या यदि नियोजक यह अभ्‍यावेदन करता है कि ऐसे व्‍यक्‍ति का पुन:पदस्‍थ किया जाना किसी कारण से असाध्‍य है, तो दोनों पक्षकारों में से कोई ऐसे मामले को इस निमित्त विहित प्राधिकारी को निर्दिष्‍ट कर सकेगा और वह प्राधिकारी उन सभी बातों पर विचार करने के पश्‍चात् जो उसके समक्ष प्रस्‍तुत की जाएं तथा मामले में ऐसी अतिरिक्‍त जांच करने के पश्‍चात् जो विहित की जाए––","ఒకవేళ యజమాని అలాంటి వ్యక్తిని తిరిగి పోస్ట్ చేయడానికి నిరాకరిస్తే లేదా అలాంటి వ్యక్తిని తిరిగి పోస్ట్ చేయవలసిన బాధ్యత నుండి వైదొలిగితే లేదా అలాంటి వ్యక్తిని తిరిగి నియమించడం కొన్ని కారణాల వల్ల వర్తించదని యజమాని ప్రాతినిధ్యం వహిస్తే. , అప్పుడు రెండు పార్టీలలో ఎవరైనా దీని తరపున నిర్దేశించిన అధికారం మరియు ఆ అధికారం దాని ముందు సమర్పించబడే అన్ని విషయాలను పరిగణనలోకి తీసుకున్న తరువాత మరియు సూచించిన విషయంలో అదనపు దర్యాప్తు జరిపిన తరువాత, -"]
["(क) नियोजक को इस धारा के उपबन्‍धों से छूट देते हुए, अथवा","(క) ఈ విభాగం యొక్క నిబంధనల నుండి యజమానిని మినహాయించడం లేదా"]
["(ख) नियोजक से ऐसे व्‍यक्‍ति को ऐसे निबन्‍धनों पर, जो प्राधिकारी उचित समझे, पुनर्नियोजित करने की अपेक्षा करते हुए, अथवा","(ఖ) అధికారం సముచితంగా భావించే నిబంధనలపై అటువంటి వ్యక్తిని తిరిగి నియమించమని యజమాని కోరడం ద్వారా లేదా"]
["(ग) नियोजक से ऐसे व्‍यक्‍ति को पुनर्नियोजित करने में असफलता या असमर्थता के लिए प्रतिकर के रूप में ऐसी दर से जिससे उसका अन्‍तिम पारिश्रमिक नियोजक द्वारा उसे संदेय था, छह मास के पारिश्रमिक के बराबर रकम से अनधिक राशि का संदाय करने की अपेक्षा करते हुए, आदेश पारित करेगा ।","(గ) యజమాని ఆరు నెలల వేతనానికి సమానమైన మొత్తాన్ని రేటుకు చెల్లించమని కోరడం, అతని తుది వేతనం యజమాని అతనికి చెల్లించాల్సిన వైఫల్యానికి పరిహారం లేదా అలాంటి వ్యక్తిని తిరిగి నియమించలేకపోవడం. , ఆర్డర్ పాస్ చేస్తుంది."]
["(2) यदि कोई नियोजक किसी ऐसे प्राधिकारी के, जो उपधारा (1) के परन्‍तुक में निर्दिष्‍ट है, आदेश का पालन करने में असफल रहेगा, तो वह जुर्माने से, जो एक हजार रुपए तक का हो सकेगा, दण्‍डनीय होगा और वह न्‍यायालय, जिसके द्वारा निजोजक इस उपधारा के अधीन सिद्धदोष ठहराया जाता है (यदि उक्‍त प्राधिकारी द्वारा पहले ही उससे ऐसी अपेक्षा न की गई हो तो), उसे यह आदेश देगा कि वह उस व्‍यक्‍ति को, जिसे वह पुनर्नियोजित करने में असफल रहा है, ऐसी दर से जिससे उसका अन्‍तिम पारिश्रमिक नियोजक द्वारा उसे संदेय था, छह मास के पारिश्रमिक के बराबर राशि का संदाय करे और उक्‍त प्राधिकारी या न्‍यायालय ने जिस रकम के संदाय के लिए इस प्रकार अपेक्षा की हो वह रकम उसी प्रकार वसूलीय होगी, मानो वह ऐसे न्‍यायालय द्वारा अधिरोपित जुर्माना हो ।","(2) అటువంటి అధికారం యొక్క ఉప-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్నట్లుగా, ఆ అధికారి ఆ ఉత్తర్వులను పాటించడంలో విఫలమైతే, అప్పుడు అతను జరిమానా ద్వారా చెల్లించబడతాడు మరియు చెల్లించబడతాడు మరియు చెల్లించబడాలి, ప్రభుత్వం ఈ ఉపవిభాగం కింద ప్రభుత్వం దోషిగా నిర్ధారించబడింది (అటువంటి అధికారం ఇప్పటికే అలాంటి నిరీక్షణ చేయకపోతే.అలా అయితే), అతను ఈ ఉత్తర్వు ఇవ్వాలి, అతను పునరుద్ధరించడంలో విఫలమైన వ్యక్తికి, యజమాని అతనికి చెల్లించిన చివరి పారితోషికం, ఆరు నెలల వేతనం మరియు చెల్లించిన మొత్తానికి చెల్లించాలి. ఈ న్యాయస్థానం కోర్టులో చెల్లించాల్సిన మొత్తాన్ని కోర్టు చెల్లించాలి, అలాంటి కోర్టు విధించినట్లుగా."]
["(3) इस धारा के अधीन किसी कार्यवाही में नियोजक के लिए यह साबित करना प्रतिवाद होगा कि जो व्‍यक्‍ति पहले नियोजित था उसने भारतीय नौसेना में अपने प्रशिक्षण या सेवा की कालावधि के पर्यवसान से दो मास की कालावधि के अन्‍दर नियोजक से अपने पुन:पदस्‍थ किए जाने के लिए आवेदन नहीं किया था ।","(3) ఈ విభాగం కింద, ఏదైనా చర్య కింద ఏదైనా చర్యకు నిరూపించబడటానికి ఇది ప్రతివాద వాదన.ఆ వ్యక్తి మునుపటి నియో అని నిరూపించడానికి ఇది ప్రతివాదంగా ఉంటుంది.అతను భారత నావికాదళంలో శిక్షణ పొందాడు.సేవా కాలం నుండి రెండు నెలల్లో NEO కింద తిరిగి నియామకం కోసం యజమాని నుండి ఎటువంటి దరఖాస్తు లేదు."]
["(4) उपधारा (1) द्वारा नियोजक पर अधिरोपित यह कर्तव्‍य कि वह अपने नियोजन में ऐसे व्‍यक्‍ति को, जिसका वर्णन उस उपधारा में किया गया है, पुन:पदस्‍थ करे  ऐसे नियोजक का होगा जो ऐसे व्‍यक्‍ति के नियोजन का पर्यवसान भारतीय नौसेना में प्रशिक्षण के लिए वास्‍तविक रूप से आहूत किए जाने या वास्‍तविक सेवा में आहूत किए जाने के पूर्व, ऐसी परिस्‍थितियों में कर देता है जिनसे यह संकेत मिलता है कि उसका आशय उस उपधारा द्वारा अधिरोपित कर्तव्‍य का अपवंचन करना था और यदि ऐसा पर्यवसान इस अधिनियम के अधीन भारतीय नौसेना में प्रशिक्षण या सेवा के लिए उसे आहूत किए जाने के आदेशों के जारी करने के पश्‍चात् किया जाता है, तो जब तक प्रतिकूल साबित न कर दिया जाए ऐसे आशय की उपधारण की जाएगी ।","(4) యజమానిపై ఉపవిభాగం (1) విధించిన ఈ ప్రకటన తన యజమానిలో అటువంటి వ్యక్తి, ఆ ఉపవిభాగంలో వివరణ ఇవ్వబడింది, మళ్ళీ ఈ పోస్ట్ అటువంటి యజమాని అవుతుంది, ఈ విధంగా భారత నావికాదళం భారత నావికాదళంలో అలాంటి వ్యక్తి అవుతుంది. అందుకోసం వాస్తవానికి పిలవడానికి లేదా పిలవడానికి ముందు అటువంటి పరిస్థితులలో అనుమతి ఇస్తుంది.ఆ ఉపవిభాగం విధించిన చర్యను విధించడమే దీని ఉద్దేశ్యం మరియు ఈ చట్టం ప్రకారం భారత నావికాదళంలో అతనికి శిక్షణ లేదా సేవలను అందించాలని ఆదేశాలు జారీ చేయడం ద్వారా అటువంటి దూత చేసినట్లయితే. ఇస్తే, అలాంటి ఉద్దేశాలు సాధించబడతాయి."]

{"sheet":"Packet -10","index":8,"n_rows":1018,"n_cols":6,"rows_kept":1018,"cut":false,"hidden":false,"merged":[]}
["19ख. भारतीय नौसेना में प्रशिक्षण या वास्‍तविक सेवा के लिए आहूत किए जाने पर भारतीय नौसैनिक रिजर्व बल की सेवा के अधिकारों का परिरक्षण––","19 (ఖ). భారత నావికాదళంలో శిక్షణ లేదా ఉద్యోగార్ధం పిలవబడినప్పుడు కోసం  భారత నావికాదళ రిజర్వ్ ఫోర్స్ యొక్క ఉద్యోగుల హక్కుల పరిరక్షణ. "]
["जब कोई व्‍यक्‍ति, जो भारतीय नौसैनिक रिजर्व बल का है और इस अधिनियम के अधीन बनाए गए किन्‍हीं विनियमों के अधीन अपने दायित्‍व के अनुसरण में भारतीय नौसेना में प्रशिक्षण के लिए आहूत किया जाता है या वास्‍तविक सेवा के लिए आहूत किया जाता है, उस नियोजन से, जिसका वह त्‍याग करता है, सम्‍बन्‍धित किसी भविष्‍य निधि या अधिवार्षिकी निधि या किसी अन्‍य स्‍कीम के अधीन जो कर्मचारियों के फायदे के लिए बनाई रखी गई है, कोई अधिकार रखता है, तब वह, तब तक जब तक वह भारतीय नौसेना में प्रशिक्षण या सेवा में लगा हुआ है और यदि वह पुन:पदस्‍थ किया जाता है, तो इस अधिनियम के उपबन्‍धों के अधीन ऐसे पुन:पदस्‍थ किए जाने तक ऐसी निधि या स्‍कीम के सम्‍बन्‍ध में ऐसे अधिकार रखे रहेगा जो विहित किए जाएं ।]","ఎవరైనా ఒక వ్యక్తి, భారత నావికాదళ రిజర్వ్ ఫోర్స్‌కు చెందినవారు మరియు ఈ చట్టనిబంధనల ప్రకారం చేయబడ్డ ఏవైనా నియమములను అనుసరించి తన బాధ్యతలను నిర్వర్తించడానికి భారత నావికాదళంలో శిక్షణ కోసం పిలవబడినప్పుడు లేదా ఆ ఉద్యోగంలో నియమించబడినప్పుడు, అటువంటి ఉద్యోగమును ఆ వ్యక్తి వదిలివేసినప్పుడు, అతనికి సంబంధించిన భవిష్యనిధి లేదా పదవీ విరమణ నిధి లేదా ఏదైనా ఉద్యోగుల ప్రయోజనార్ధం నిర్వహించబడే  ఇతర పథకం కింద అతను పొందిన నిధులు వంటి వాటి పై , అతను భారత నావికాదళంలో శిక్షణలోనూ లేదా ఉద్యోగమును కలిగి ఉన్నంత వరకు అధికారమును కలిగి ఉంటారు మరియు ఒకవేళ అతను తిరిగి నియమించబడితే అప్పుడు ఈ చట్టం నిబంధనల ప్రకారం తిరిగి నియామకం చేసే వరకు అతను అలాంటి నిధులు లేదా పథకానికి సంబంధించిన హక్కులను కలిగి ఉంటాడు.] "]
["सेवा के विशेषाधिकार","ఉద్యోగుల ప్రత్యేక హక్కులు"]
["20. कुर्सी से उन्‍मुक्‍ति––","20. ఉద్యోగ పదవి నుండి విడుదల."]
["ऐसे किसी भी व्‍यक्‍ति के, जो नौसैनिक सेवा में है, आयुधों, कपड़ों, उपस्‍करों, साजसज्‍जाओं या आवश्‍यक वस्‍तुओं का अभिग्रहण, और ऐसे व्‍यक्‍ति के वेतन और भत्तों की या उनके किसी भाग की कुर्की, तब तक, जब तक वह नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन है, किसी ऐसी आदेशिका या निदेश के अधीन नहीं की जाएगी जो उसके विरुद्ध प्रवर्तनीय किसी दावे, डिक्री या आदेश की बाबत किसी न्‍यायालय या लोक सेवा के द्वारा या प्राधिकार से निकाला गया है ।","నావికాదళ సేవలో ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా ఆయుధాలు, దుస్తులు, పరికరాలు, అలంకరణలు లేదా అవసరమైన కథనాలను స్వాధీనం చేసుకోవడం, మరియు అతను నావికా చట్టానికి లోబడి ఉన్నంత కాలం, అలాంటి వ్యక్తి లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగం యొక్క జీతం మరియు భత్యాలను జతచేయడం. అతనికి వ్యతిరేకంగా అమలు చేయదగిన ఏదైనా దావా, డిక్రీ లేదా ఉత్తర్వులకు సంబంధించి ఏ కోర్టు లేదా ప్రజా సేవ లేదా అధికారం తొలగించిన ఏ ఉత్తర్వు లేదా ఆదేశానికి లోబడి ఉండకూడదు."]
["21. ऋण के लिए गिरफ्तारी से उन्‍मुक्‍ति––","21. అప్పు కోసం అరెస్ట్ నుండి విడుదల-"]
["(1) कोई भी व्‍यक्‍ति, जो नौसैनिक सेवा में है तब तक, जब तक वह नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन है, ऋण के लिए किसी न्‍यायालय या लोक सेवक के द्वारा या प्राधिकार से निकाली गई किसी आदेशिका या निदेश के अधीन गिरफ्तार किए जाने के दायित्‍व के अधीन नहीं होगा ।","(1)ఎవరైనా ఒక వ్యక్తి, నావికా దళములో విధులు నిర్వర్తిస్తూ ఉన్నంత వరకూ, నావికాదళ చట్టమునకు లోబడిఉన్నప్పుడు, ఋణము కోసం ఏదైనా కోర్టు లేదా ప్రభుత్వ సేవకుడు లేదా ప్రభుత్వ సంస్థ నుండి విడుదల చేయబడిన ఏదైనా ఉత్తర్వు లేదా ఆదేశాల ప్రకారం అరెస్టు చేయవలసిన బాధ్యతకు లోబడి ఉండదు.  "]
["(2) यदि ऐसा कोई व्‍यक्‍ति उपधारा (1) के उपबन्‍धों के उल्‍लंघन में गिरफ्तार किया जाता है, तो वह न्‍यायालय या लोक सेवक, जिसके द्वारा या प्राधिकार से ऐसी आदेशिका या निदेश निकाला गया था, गिरफ्तार किए गए व्‍यक्‍ति या उसके वरिष्‍ठ आफिसर के परिवाद पर उस मामले की जांच करेगा, और यदि उसका समाधान हो जाता है कि गिरफ्तारी उपधारा (1) के उल्‍लंघन में की गई थी, तो वह गिरफ्तार किए गए व्‍यक्‍ति के तुरन्‍त उन्‍मोचन के लिए आदेश करेगा और परिवादी को परिवाद का खर्चा अधिनिर्णीत कर सकेगा, जो ऐसे वसूल किया जा सकेगा मानो वह खर्चा उसे उस व्‍यक्‍ति के विरुद्ध किसी डिक्री द्वारा अधिनिर्णीत किया गया हो, जिसकी प्रेरणा पर ऐसी आदेशिका या निदेश निकाला गया था ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) లోని నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తూ అటువంటి వ్యక్తి అరెస్టు చేయబడితే, ఆ న్యాయాలయం లేదా  ప్రభుత్వాధికారి లేదా ఎవరి ద్వారా ఆ ఆదేశము ఇవ్వబడిందో, అరెస్టు కాబడిన వ్యక్తి లేదా అతని పై అధికారి యొక్క ఫిర్యాదుపై ఈ విషయమును దర్యాప్తు చేయవలసి ఉంటుంది మరియు ఉప-సెక్షన్ (1) ను ఉల్లంఘించి అరెస్టు జరిగింది అని తేలితే, అరెస్టు చేసిన వ్యక్తిని వెంటనే అరెస్టు చేయమని అతను ఆదేశము ఇవ్వబడుతుంది మరియు ఫిర్యాదుకు అయిన మొత్తం ఖర్చును ఫిర్యాదుదారునికి తీర్పు ఇప్పించవచ్చు,అటువంటి ఉత్తర్వు లేదా ఆదేశమును జారీ చేసిన వ్యక్తికి వ్యతిరేకంగా ఒక డిక్రీ ద్వారా నిర్ణయింపబడిన ఖర్చును తిరిగి పొందవచ్చు. "]
["(3) उपधारा (2) के अधीन किए गए परिवाद पर, या उन खर्चों की वसूली के लिए, जो उस उपधारा के अधीन अधिनिर्णीत किए जाएं, कोई न्‍यायालय फीस देय न होगी ।","(3) ఉప-సెక్షన్ (2) కింద చేసిన ఫిర్యాదుపై లేదా ఆ ఉప-సెక్షన్ కింద తీర్పు ఇవ్వబడిన ఖర్చులను తిరిగి పొందడానికి కోర్టుకు ఎటువంటి రుసుమూ చెల్లించనవసరము లేదు. "]
["22. सेना-न्‍यायालय या अनुशासनिक न्‍यायालय में हाजिर होने वाले व्‍यक्‍तियों की गिरफ्तारी से उन्‍मुक्‍ति––","22. మిలటరీ న్యాయస్థానము లేదా క్రమశిక్షణా న్యాయస్థానములో హాజరయ్యే వ్యక్తుల అరెస్టు నుండి విడుదల."]
["(1) सेना-न्‍यायालय या अनुशासनिक न्‍यायालय का कोई भी अध्‍यक्ष या अन्‍य सदस्‍य, कोई भी जज एडवोकेट किसी सेना-न्‍यायालय या अनुशासनिक न्‍यायालय के समक्ष की किसी कार्यवाही का कोई भी पक्षकार या ऐसे पक्षकार का कोई भी अधिवक्‍ता या अभिकर्ता और सेना-न्‍यायालय या अनुशासनिक न्‍यायालय में हाजिर होने के लिए किसी समन के आज्ञानुवर्तन में कार्य करने वाला कोई भी साक्षी सेना-न्‍यायालय या अनुशासनिक न्‍यायालय को जाने, उसमें हाजिर रहने या वहां से लौटने के दौरान किसी सिविल या राजस्‍व आदेशिका के अधीन गिरफ्तार किए जाने के दायित्‍व के अधीन न होगा ।     ","మిలటరీ న్యాయస్థానము లేదా క్రమశిక్షణా న్యాయస్థానము యొక్క అధ్యక్షులు లేదా ఇతర సభ్యులు, ఎవరైనా న్యాయమూర్తి సమక్షమునకు లేదా క్రమశిక్షణా న్యాయస్థానము సమక్షమునకు ఏదైనా దర్యాప్తుకు ఎవరైనా పక్షము వారు లేదా పక్షదారుని యొక్క అడ్వకేట్ మరియు మిలటరీ న్యాయస్థానము లేదా క్రమశిక్షణ న్యాయస్థానములో హాజరుకావడానికి ఏదైనా సమన్ యొక్క ఆదేశములకు లోబడివిధులను నిర్వర్తించే ఎవరైనా సాక్షి మిలటరీ న్యాయస్థానము లేదా క్రమశిక్షణ న్యాయస్థానమునకు వెళ్ళడం లేదా హాజరైనప్పుడు లేదా మిలిటరీ కోర్టుకు లేదా క్రమశిక్షణా కోర్టుకు తిరిగి వచ్చే క్రమములో ఏవరైనా సివిల్ లేదా రెవెన్యూ ఉత్తర్వులకు లోబడి అరెస్టు చేసే భాధ్యత ఉండదు.   "]
["(2) यदि ऐसा कोई व्‍यक्‍ति, ऐसी किसी आदेशिका के अधीन गिरफ्तार किया जाता है तो वह, यथास्‍थिति, सेना-न्‍यायालय या अनुशासनिक न्‍यायालय के आदेश से उन्‍मोचित किया जा सकेगा ।","(2) ఒక వేళ ఎవరైనా వ్యక్తి, అటువంటి ఏదైనా ఆదేశమునకు లోబడి అరెస్ట్ కాబడినప్పుడు, అట్టి పరిస్థితులలో  అతడిని మిలటరీ కోర్టు లేదా క్రమశిక్షణా కోర్టు ఆదేశాల ప్రకారం విడుదల చేయవచ్చు. "]
["23. व्‍यथित व्‍यक्‍तियों को प्राप्‍त उपचार––","  23. బాధిత వ్యక్తులు అందుకున్న చికిత్స."]
["(1) यदि कोई आफिसर या [11][नौसैनिक] यह समझता है कि उसे किसी वरिष्‍ठ आफिसर द्वारा किया गया कोई वैयक्‍तिक अत्‍याचार, अन्‍याय या अन्‍य बुरा बर्ताव सहन करना पड़ा है, तो वह इस अधिनियम के अधीन बनाए गए विनियमों के अनुसार परिवाद कर सकेगा ।","(1) ఒక వేళ ఎవరైనా అధికారి లేదా [11] [నావికాధికారి] అతని పై అధికారి ద్వారా చేయబడిన వ్యక్తిగత దురాగతాలు, తప్పులు లేదా ఇతర చెడు ప్రవర్తనకు గురైనట్లు భావిస్తే,అప్పుడు అతను ఈ చట్టమునకు లోబడి చేయబడ్డ నిబంధనల ప్రకారము ఫిర్యాదు చేయగలరు.  "]
["(2) उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट विनियम यह उपबन्‍ध करेंगे कि यदि अपने परिवाद पर किए गए विनिश्‍चय से परिवादी का समाधान न हो तो वह परिवाद केन्‍द्रीय सरकार को उसके विचारार्थ अग्रेषित किया जाएगा ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) లో ఉన్న నిర్ధిష్ట నిబంధనలు అతని ఫిర్యాదుపై తీసుకున్న నిర్ణయమునకు ఫిర్యాదుదారుడు స్పందించకపోతే, ఆ ఫిర్యాదును దాని పరిశీలన కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పంపడం జరుగుతుంది."]
["24. जो व्‍यक्‍ति नौसैनिक सेवा में हैं उनके सम्‍पृक्‍त मामलों की सुनवाई को पूर्ववर्तिता––","24. నావికాదళ ఉద్యోగుల  సంప్రదింపు కేసుల విచారణకు ప్రాధాన్యత. "]
["(1) जो कोई व्‍यक्‍ति नौसैनिक सेवा में है उसके द्वारा या की ओर से उस दौरान, जब वह नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन है, उचित नौसैनिक प्राधिकारी का यह प्रमाणपत्र किसी सिविल या राजस्‍व न्‍यायालय के समक्ष उपस्‍थित किए जाने पर कि उस न्‍यायालय में वाद या अन्‍य कार्यवाही चलाने या उसमें प्रतिरक्षा करने के प्रयोजन के लिए अनुपस्‍थिति छुट्टी उसे अनुदत्त की गई है या उसके द्वारा आवेदित है, न्‍यायालय, उस व्‍यक्‍ति के आवेदन पर यावत्‍संभव यह इंतजाम करेगा कि उस वाद या अन्‍य कार्यवाही की सुनवाई और अन्‍तिम निपटारा ऐसे अनुदत्त या आवेदित छुट्टी की कालावधि के भीतर हो जाए ।","(1) ఎవరైనా నావికాదళ ఉద్యోగి ద్వారా లేదా అతని తరపున లేదా అతని తరపున ఇంకెవరైనా, అతను నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్నప్పుడు, నావికాదళ అధికారి యొక్క ధృవీకరణ పత్రము ఏదైనా సివిల్ లేదా రెవెన్యూ న్యాయస్థానము ఎదుట హాజరు కావడానికి చేసినప్పుడు ఆ న్యాయస్థానములో వాదన లేదా ఇతర విచారణను కొనసాగించడానికి లేదా తదుపరి చర్యల కోసం సెలవు కోసం ధరఖాస్తు చేసుకుంటే లేదా మంజూరు చేయబడితే న్యాయస్థానము, ఆ వ్యక్తి ధరఖాస్తు పై వీలైనంత త్వరగా ఆ వాదనను పూర్తి చేయడము లేదా ఇతర విచారణ యొక్క వినికిడి మరియు తుది నిర్ణయమునకు లేదా తీర్పును మంజూరు చేయబడిన సెలవులోగా పూర్తి చేయాలని సహేతుకముగా ఏర్పాట్లు చేస్తుంది.  "]
["(2) उचित नौसैनिक प्राधिकारी के प्रमाणपत्र में अनुदत्त या आवेदित छुट्टी का प्रथम और अन्‍तिम दिन कथित होगा और वह मामला उपवर्णित होगा जिसके लिए छुट्टी अनुदत्त या आवेदित की गई है, और वह उस प्राधिकारी द्वारा सम्‍यक् रूप से हस्‍ताक्षरित और अधिप्रमाणीकृत होगा ।","(2) తగిన నావికాదళ అధికారి యొక్క ధృవీకరణ పత్రములో మంజూరు చేయబడిన లేదా ధరఖాస్తు చేసుకోబడిన సెలవు వ్యవధి యొక్క మొదటి మరియు చివరి దినములు పిలవబడతారు మరియు సెలవు మంజూరు చేయబడిన లేదా చేసుకున్న ధరఖాస్తు ఆ అధికారి చేత సంతకం చేయబడి ప్రామాణీకరించబడుతుంది. "]
["(3) कोई भी फीस ऐसे किसी प्रमाणपत्र के उपस्‍थापन की बाबत या ऐसे किसी व्‍यक्‍ति के मामले की सुनवाई को पूर्विकता दिए जाने के लिए उसके द्वारा या की ओर से किए गए किसी आवेदन की बाबत न्‍यायालय को देय न होगी और यथापूर्वोक्‍त सम्‍यक् रूप से हस्‍ताक्षरित और अधिप्रमाणित ऐसा हर प्रमाणपत्र उसकी अन्‍तर्वस्‍तुओं की शुद्धता का निश्‍चायक साक्ष्‍य होगा ।","(3) అటువంటి ధృవీకరణ పత్రం యొక్క సమర్పణకు సంబంధించి లేదా అటువంటి వ్యక్తి యొక్క కేసు వినికిడి  పురోగతి కోసం ఇవ్వబడిన లేదా అతని ద్వారా చేయబడిన ధరఖాస్తు కోసం సంబంధిత న్యాయస్థానమునకు ఎటువంటి ఋసుము చెల్లించనవసరము లేదు మరియు పైన పేర్కొన్న విధముగా సంతకం చేసిన మరియు ధృవీకరించబడినప్పుడు అటువంటి ప్రతి ధృవీకరణ పత్రములో ఉన్నవివరముల  యొక్క ఖచ్చితత్వానికి తగిన సాక్ష్యము అవుతుంది. "]
["(4) जहां कि न्‍यायालय यह इंतजाम करने में असमर्थ होता है कि वाद या अन्‍य कार्यवाही की सुनवाई और अन्‍तिम निपटारा यथापूर्वोक्‍त अनुदत्त या आवेदित छुट्टी की कालावधि के भीतर हो जाए, वहां वह ऐसा करने में असमर्थ होने के अपने कारणों को अभिलिखित कर देगा, और उसकी एक प्रतिलिपि ऐसे व्‍यक्‍ति को उसके आवेदन पर प्रतिलिपि के आवेदन के लिए या स्‍वयं प्रतिलिपि के लिए उसके द्वारा कोई भी संदाय किए गए बिना, दिला देगा । ","(4) వ్యాజ్యం యొక్క ఇతర విచారణ మరియు తుది పరిష్కారం లేదా తీర్పు ఇతర చర్యలను మంజూరు చేయబడిన సెలవు వ్యవధిలో జరగవలసి ఉంటుంది, ఒకవేళ న్యాయస్థానము ఈ ఏర్పాట్లు చేయడములో అసఫలమైతే  దానికి సంబంధించిన కారణములను వ్రాతపూర్వకముగా ఇవ్వవలసి ఉంటుంది మరియు దాని యొక్క ఒక ప్రతి ధరఖాస్తు కోసం లేదా తన సొంతమునకు ఉంచుకోవడానికి ఎటువంటి చెల్లింపూ లేకుండానే ఇప్పిస్తుంది. "]
["(5) हर दण्‍ड न्‍यायालय, जिसके समक्ष किसी ऐसे व्‍यक्‍ति के विरुद्ध, जो नौसैनिक सेवा में है, कोई मामला लम्‍बित है, ऐसे मामले की, यावत्‍संभव शीघ्र सुनवाई और अन्‍तिम निपटारे का इंतजाम करेगा ।","(5) ప్రతి న్యాయస్థానము సమక్షములో నావికాదళ సేవలో ఉన్న వ్యక్తికి విరుద్ధముగా,  కేసు వాయిదా పడుతున్నట్లయితే, అటువంటి కేసు యొక్క ముందస్తు విచారణ మరియు తుది తీర్పును వెలువరించడానికి  ఏర్పాట్లు చేయాలి. "]
["25. दण्‍ड न्‍यायालय द्वारा किए गए निर्णयों या आदेशों की प्रतिलिपियां अभिप्राप्‍त करने का नौसेनाध्‍यक्ष या कमान आफिसरों का अधिकार––","25. జ్యుడిషియల్ న్యాయస్థానము చేసిన తీర్పులు లేదా ఉత్తర్వుల కాపీలను పొందటానికి నావికాదళ అధ్యక్షులు లేదా కమాండ్ ఆఫీసర్లకూ ఉండే హక్కులు. "]
["वह दण्‍ड न्‍यायालय, जिसके समक्ष किसी ऐसे व्‍यक्‍ति के विरुद्ध, जो नौसैनिक सेवा में है, उस दौरान, जब वह व्‍यक्‍ति नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन है, कोई कार्यवाही की गई है नौसेनाध्‍यक्ष द्वारा या उस व्‍यक्‍ति के कमान आफिसर द्वारा किए गए आवेदन पर मामले में के निर्णय और अंतिम आदेशों की प्रतिलिपियां बिना खर्चों और अविलम्‍ब अनुदत्त करेगा ।","ఆ జ్యుడీషియల్ న్యాయస్థానము సమక్షములో నావికాదళ చట్టం ప్రకారం, నావికాదళ ఉద్యోగి పై ఏదైనా విచారణ చేపట్టబడినప్పుడు నావికాదళ అధ్యక్షుని ద్వారా  లేదా ఆ వ్యక్తి యొక్క కమాండ్ ఆఫీసర్ చేసిన దరఖాస్తుపై ఏదైనా చర్య తీసుకోబడుతుంది మరియు ఎటువంటి ఖర్చు లేకుండా మరియు ఆలస్యం చేయకుండా తీర్పు మరియు తుది ఉత్తర్వుల ప్రతులను తయారు చేయవలసి ఉంటుంది. "]
["26. अन्‍य विधियों के अधीन के अधिकारों और विशेषाधिकारों की व्‍यावृत्ति––","26. ఇతర చట్టాలకు లోబడి ఉన్న హక్కులు మరియు  అధికారాల విస్తరణ-"]
["इस अध्‍याय की पूर्ववर्ती धाराओं में विनिर्दिष्‍ट अधिकार और विशेषाधिकार उन किन्‍हीं अन्‍य अधिकारों और विशेषाधिकारों के, जो नौसैनिक सेवा में के व्‍यक्‍तियों को, उस दौरान जब वे नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन हों या साधारणतया नियमित सेना, नौसैना या वायुसेना के सदस्‍यों को, किसी तत्‍समय अन्‍य प्रवृत्त विधि द्वारा प्रदत्त हों, अतिरिक्‍त न कि उनके अल्‍पीकरण में होंगे ।","ఈ అధ్యాయం యొక్క మునుపటి విభాగాలలో పేర్కొన్న నిర్ధిష్ట హక్కులు మరియు ప్రత్యేక అధికారాలు నావికాదళ ఉద్యోగులకు, నావికా చట్టానికి వారు లోబడి ఉన్నక్రమములో లేదా సాధారణంగా నియమించబడిన సైన్యం, నావికాదళ లేదా వైమానిక దళ సభ్యులకు, మరే సమయంలోనైనా వారు ఇతర హక్కులు మరియు అధికారాలను వారికి చట్టము ద్వారా అందించబడతాయి. అంతేకాని వాటిని తగ్గించడంలో కాదు. "]
["वेतन, पेंशन आदि के और कुटुम्‍बों के भरण पोषण के विषय में उपबन्‍ध","వేతనము, పింఛన్ మొదలైనవి మరియు కుటుంబ సభ్యుల నిర్వహణకు సంబంధించిన నిబంధనలు"]
["27. वेतन आदि से कटौतियों का तब के सिवाय न किया जाना जबकि वे प्राधिकृत हों––","27. అధీకృతమైన వేతనము మొదలైన వాటిలో కోతలు , మినహాయింపులు చేయకుండా ఉండడము-"]
["आफिसरों और [12][नौसैनिकों] को किन्‍हीं तत्‍समय प्रवृत्त विनियमों के अधीन शोध्‍य वेतन, पेंशनों, उपदानों, भत्तों और अन्‍य प्रसुविधाओं में से ऐसी कोई भी कटौतियां न की जाएंगी जो इस अधिनियम या किसी अन्‍य अधिनियम के द्वारा या अधीन प्राधिकृत कटौतियों से भिन्‍न हों ।","అధికారులు మరియు [12] [నావికాదళ] నిబంధనల ప్రకారం జీతాలు, పెన్షన్లు, గ్రాట్యుటీలు, అలవెన్సులు మరియు ఇతర అవసరాల నుండి ఎటువంటి మినహాయింపులు చేయబడవు, అవి ఈ నిబంధన లేదా వేరే ఏ నిబంధన ద్వారా లేదా ఆ నిబంధనలకు లోబడి చేయబడ్డ మినహాయింపులకు భిన్నముగా ఉంటాయి.  "]
["28. आफिसरों के वेतन और भत्तों में से कटौतियां––","28. అధికారుల జీతం మరియు భత్యాల నుండి తగ్గింపు."]
["किसी आफिसर के वेतन और भत्तों में से निम्‍नलिखित कटौतियां, नौसैनिक अधिकरण द्वारा विचारण का आश्रय लिए बिना की जा सकेंगी, अर्थात् :––","ఒక అధికారి జీతం మరియు భత్యాల నుండి ఈ క్రింది తగ్గింపులను నావల్ చట్టం యొక్క పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా చేయవచ్చు, అవి: - "]
["(1) छुट्टी बिना अनुपस्‍थिति के हर दिन के लिए सभी वेतन और भत्ते, तब के सिवाय, जब कि कमान आफिसर को समाधानप्रद स्‍पष्‍टीकरण ऐसी अनुपस्‍थिति के लिए दे दिया गया है और नौसेनाध्‍यक्ष द्वारा अनुमोदित कर दिया गया है :","(1) సెలవు మంజూరు కాకుండా విధులకు గైర్హాజరు కావడం, ఆ దినములకు వేతనము, భత్యములపై కోత మినహా, అయితే అటువంటి గైర్హాజరీకి  పై కమాండ్ ఆఫీసర్ కు సహేతుకమైన వివరణ ఇవ్వాల్సి ఉంది మరియు ఇది నావికాదళ అధ్యక్షుని ద్వారా ఆమోదింపబడింది. "]
["परन्‍तु यह तब जब कि उस आफिसर की बाबत उक्‍त अनुपस्‍थिति के लिए कोई कार्यवाही नौसैनिक अधिकरण ने न की हो ;","అయితే ఇది గైర్హాజరీకి సంబంధించి ఆ ఉద్యోగి పై అధికారి ఎటువంటి విచారణ చేపట్టనప్పుడు జరుగుతుంది;"]
["(2) उस हर दिन के लिए सभी वेतन और भत्ते, जब वह किसी ऐसे अपराध के आरोप पर सिविल या नौसैनिक अभिरक्षा में या कर्तव्‍य से निलम्‍बित रहा है, जिस अपराध के लिए वह तत्‍पश्‍चात् किसी सक्षम नौसैनिक अधिकरण या दण्‍ड न्‍यायालय द्वारा दोषसिद्ध और कारावास से दण्‍डादिष्‍ट किया जाता है ;","(2) అటువంటి గైర్హాజరైన అయిన ప్రతిరోజూ అన్ని జీత భత్యములూ, అతను ఏదైనా నేరారోపణపై సివిల్ లేదా నావికాదళ నిర్బంధములో ఉండడము లేదా విధుల నుండి తొలగింపబడటం జరుగుతుంది, ఏదైనా నేరం కోసం ఆ వ్యక్తి తగిన నావికా చట్టం లేదా న్యాయస్థానము ద్వారా నేర నిరూపణ మరియు కారాగార వాసము ద్వారా శిక్షింపబడతారు;"]
["(3) उस हर दिन के लिए सभी वेतन और भत्ते, जब वह ऐसी रुग्‍णता के कारण अस्‍पताल में रहता है जिसके बारे में विहित चिकित्‍सीय आफिसर द्वारा यह प्रमाणपत्र दिया गया हो कि वह किसी ऐसे कार्य से कारित हुई है जो इस अधिनियम के अधीन दण्‍डनीय अपराध की कोटि में आता है :"," (3) అటువంటి అన్ని రోజుల వేతనం మరియు భత్యం, ఏదైనా అనారోగ్యం కారణముగా అతను ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతున్నప్పుడు,ఈ చట్టం ప్రకారం శిక్షార్హమైన నేరం యొక్క వర్గంలోకి వచ్చే ఏదైనా చర్య వల్ల సంభవించినట్లు నిర్దేశిత వైద్య అధికారి ఏదైనా ధృవ పత్రమును ఇచ్చినట్లయితే :                            "]
["परन्‍तु यह तब जब कि ऐसा प्रमाणपत्र नौसेनाध्‍यक्ष द्वारा प्रतिगृहीत कर लिया जाए ;","అటువంటి ధృవ పత్రమును నావికాదళ అధికారిద్వారా ధృవపరచబడవలసి ఉంటుంది;"]
["(4) नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन के किसी व्‍यक्‍ति के उस वेतन और भत्ते की, जो उसने विधिविरुद्ध रूप से प्रतिधृत कर रखा है या जिसे देने से उसने विधिविरुद्ध रूप से इन्‍कार कर दिया है, प्रतिपूर्ति के लिए अपेक्षित राशि ;","(4) నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న వ్యక్తి యొక్క జీతం మరియు భత్యాలను తిరిగి చెల్లించడానికి అవసరమైన మొత్తం, అతను చట్ట వ్యతిరేకముగా సంపాదించిన మొత్తం లేదా దానిని ఇవ్వడానికి చట్టవిరుద్ధముగా తిరస్కరించారు, వైద్య ఖర్చుల నిమిత్తం తిరిగి రావలసిన మొత్తం; "]
["(5) सरकारी सम्‍पत्ति या नौसैनिक मेस, बैंड या संस्‍था की सम्‍पत्ति की किसी ऐसी हानि, नुकसान या नाश की प्रतिपूर्ति की लिए अपेक्षित राशि, जिसकी बाबत केन्‍द्रीय सरकार नौसेनाध्‍यक्ष या विहित आफिसर को सम्‍यक् अन्‍वेषण के पश्‍चात् यह प्रतीत होता है कि वह उस आफिसर के सदोष कार्य से या उपेक्षा से घटित हुआ है ;","(5) ప్రభుత్వ ఆస్తి లేదా నావికాదళం, బ్యాండ్ లేదా సంస్థ యొక్క ఏదైనా సంపదకు కలిగించిన నష్టం, నష్టం లేదా నాశనాన్ని తిరిగి భర్తీ చేయడానికి అవసరమైన మొత్తం, దీనికి సంబంధించి, కేంద్ర ప్రభుత్వ నావికాదళ అధ్యక్షుడు లేదా నియమించబడిన అధికారికి తగిన దర్యాప్తు తరువాత, ఆ అధికారి యొక్క లోపభూయిష్ట చర్య  లేదా నిర్లక్ష్యం ఫలితంగా జరిగింది; "]
["(6) उसकी पत्‍नी या धर्मज या अधर्मज संतान के भरण-पोषण के लिए धारा 31 के उपबन्‍धों के अधीन दी जाने के लिए अपेक्षित राशि ;","(6) తన భార్య లేదా క్రమ లేదా అక్రమ సంతానము యొక్క నిర్వహణ కోసంసెక్షన్ 31 లోని నిబంధనల ప్రకారం ఇవ్వవలసిన మొత్తం;"]
["(7) वह राशि, जिसकी बाबत विहित आफिसर को सम्‍यक् अन्‍वेषण के पश्‍चात् यह प्रतीत होता है कि वह सेवा, मेस या कैंटीन को शोध्‍य है ।","7) ఆ మొత్తం, దీని నిమిత్తం నియమించబడిన అధికారి యొక్క తగిన దర్యాప్తు తరువాత, అతను తన ఉద్యోగ నిర్వహణ , మెస్ లేదా క్యాంటీన్ లలో అర్హుడని తెలుస్తుంది."]
["29. नाविकों के वेतन और भत्तों में से कटौतियां––","29. నావికుల జీతాలు మరియు భత్యాలలో కోతలు."]
["[नौसैनिक] के वेतन और भत्तों में से, निम्‍नलिखित कटौतियां, नौसैनिक अधिकरण द्वारा विचारण का आश्रय लिए बिना की जा सकेंगी, अर्थात् :––","[నావికాదళం] నావికాదళ ఉద్యోగుల యొక్క జీతం మరియు భత్యాలలో, ఈ క్రింది కోతలను నావికాచట్టం పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా చేయవచ్చు, అవి: -"]
["(1) तब के सिवाय छुट्टी बिना अनुपस्‍थिति के हर दिन के लिए सभी वेतन और भत्ते, जबकि कमान आफिसर को समाधानप्रद स्‍पष्‍टीकरण ऐसी अनुपस्‍थिति के लिए दे दिया गया है :","(1) సెలవు మంజూరు కాకుండా గైర్హాజరైన అన్నిరోజుల వేతనము మరియు భత్యాలు, అటువంటి గైర్హాజరీ కోసం సంబంధిత కమాండ్ ‌అధికారికి సహేతుకమైన వివరణ ఇవ్వబడుతుంది: "]
["परन्‍तु यह तब जब कि उक्‍त अनुपस्‍थिति के लिए उस 2[नौसैनिक] की बाबत नौसैनिक अधिकरण ने कार्यवाही नहीं की है ;","నావికాదళ ట్రిబ్యునల్  లేకపోవటానికి సంబంధించి వ్యవహరించనప్పుడు [2] చెప్పనందుకు;"]
["(2) उस हर दिन के लिए सभी वेतन और भत्ते, जब वह किसी ऐसे अपराध के आरोप पर परिरोध में रहा है, जिसके लिए वह तत्‍पश्‍चात् किसी सक्षम नौसैनिक अधिकरण या दण्‍ड न्‍यायालय द्वारा सिद्धदोष किया गया है ;","(2) ఏదైనా నేరం చేసిన అభియోగంపై అతను నిర్బంధంలో ఉన్నప్పుడు ప్రతి రోజు  జీతాలు మరియు అన్ని భత్యాలు;  దీనిని సమర్థ నావికా చట్టం లేదా జ్యుడిషియల్ కోర్టు దోషిగా నిర్ధారించింది;"]
["(3) उस हर दिन के लिए सभी वेतन और भत्ते, जब वह ऐसी रुग्‍णता के कारण अस्‍पताल में रहता है जिसके बारे में विहित चिकित्‍सीय आफिसर द्वारा यह प्रमाणपत्र दिया गया है कि वह किसी ऐसे कार्य से कारित हुई है जो इस अधिनियम के अधीन दण्‍डनीय अपराध की कोटि में आता है :","(3) అనారోగ్యం కారణంగా అతను ఆసుపత్రిలో ఉన్నఅన్ని రోజుల జీతాలు మరియు భత్యాలు, ఈ చట్టం ప్రకారం శిక్షార్హమైన నేరాల వర్గంలో చర్య ద్వారా అతనికి సంభవించినట్లు నిర్దేశిత వైద్య అధికారి చేత ధృవీకరణ పత్రం ఇవ్వబడింది.  "]
["परन्‍तु यह तब जब कि ऐसा प्रमाणपत्र नौसेनाध्‍यक्ष या विहित आफिसर द्वारा प्रतिगृहीत कर लिया जाए ;","అటువంటి ధృవీకరణ పత్రమును నావికాదళ అధ్యక్షులు లేదా నిర్దేశిత అధికారి పొందినప్పుడు;"]
["(4) ऐसी सम्‍पत्ति की हानि, नुकसान या नाश की प्रतिपूर्ति के लिए अपेक्षित राशि, जिसकी बाबत केन्‍द्रीय सरकार या नौसेनाध्‍यक्ष या विहित आफिसर को सम्‍यक् अन्‍वेषण के पश्‍चात् यह प्रतीत होता है कि वह उस [13][नौसैनिक] के सदोष कार्य से या अपेक्षा से घटित हुआ है ;","(4)  అతను [13] [నావికాదళంలో] లోపభూయిష్ట చర్య లేదా నిర్లక్ష్యము కారణముగా ఏదైనా ఆస్తికి నష్టం కలిగించినట్టుగా గాని లేదా నాశనము చేసిన ఆస్తిని తిరిగి భర్తీ చేయడానికి తగిన మొత్తము రాశి , కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా నావికాదళ అధికారి లేదా అధికారి యొక్క సమర్ధ దర్యాప్తు ద్వారా తెలిసింది;"]
["(5) उसकी पत्‍नी या धर्मज या अधर्मज सन्‍तान के भरण-पोषण के लिए धारा 31 के उपबन्‍धों के अधीन दी जाने के लिए अपेक्षति राशि ।","అతని భార్య లేదా క్రమ సంతానము లేదా అక్రమ సంతానము యొక్క పోషణ, నిర్వహణ నిమిత్తము సెక్షన్ 31 యొక్క నిబంధనల ప్రకారం ఇవ్వబడిన మొత్తం ధనరాశి."]
["30. सैनिक अधिकरणों द्वारा अधिनिर्णीत कटौतियां––","30. సైనిక చట్టము ద్వారా నిర్ణయింపబడ్డ కోతలు-"]
["31. पत्‍नी और सन्‍तान के भरण-पोषण का दायित्‍व––","31. భార్య మరియు సంతానము యొక్క నిర్వహణ పోషణా బాధ్యత -"]
["(1) नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का कोई व्‍यक्‍ति, अपनी पत्‍नी और धर्मज या अधर्मज सन्‍तान का भरण-पोषण करने के लिए दायित्‍व के अधीन उतने ही विस्‍तार तक होगा जितने तक वह ऐसे अध्‍यधीन न होने पर भी होता, किन्‍तु भरण-पोषण के लिए ऐसे व्‍यक्‍ति के विरुद्ध पारित किसी डिक्री या किए गए किसी आदेश का निष्‍पादन या प्रवर्तन, उसके शरीर, वेतन, आयुधों, गोला-बारूद, उपस्‍करों, उपकरणों या कपड़ों के विरुद्ध नहीं किया जाएगा ।","(1) నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న వ్యక్తి తన భార్య మరియు క్రమ లేదా అక్రమ సంతానము నిమిత్తము పోషణ మరియు నిర్వహణల బాధ్యతకు లోబడి ఉండాలి, అటువంటి నిర్వహణకు ఆ  లోబడి ఉండకపోయినా, నిర్వహణ కోసం అటువంటి వ్యక్తికి వ్యతిరేకంగా చేసిన ఏదైనా డిక్రీ లేదా ఆదేశము లేదా ఆదేశమును అతని శరీరం, వేతనం, ఆయుధాలు,  సామగ్రి, పురస్కారములు, పరికరాలు లేదా దుస్తులకు వ్యతిరేకంగా చేయరాదు. "]
["(2) उपधारा (1) में अन्‍तर्विष्‍ट किसी बात के होते हुए भी यह है कि,––","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) లో నిక్షిప్తమైన ఏదైనా విషయము ఉన్నప్పటికీ-"]
["(क) जहां कि केन्‍द्रीय सरकार या नौसेनाध्‍यक्ष या विहित प्राधिकारी को समाधानप्रद रूप में यह प्रतीत होता है कि नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन के किसी व्‍यक्‍ति ने, अपनी पत्‍नी को या अपनी किसी ऐसी धर्मज सन्‍तान को, जो अपना भरण-पोषण करने में असमर्थ है, युक्‍तियुक्‍त हेतुक के बिना अभित्‍यक्‍त कर दिया है, या हीन परिस्‍थितियों में छोड़ दिया है या वह दूसरा विवाह कर लेने के कारण, अपनी पहली पत्‍नी को पृथक् भरण-पोषण का उपबन्‍ध करने के दायित्‍व के अधीन हो गया है; अथवा","కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా నావికా దళ అధ్యక్షునికి లేదా నియమిత అధికారి కి సహేతుకముగా ఇచ్చిన సమాధానము ద్వారా స్పష్టము చేయబడిన విషయము ఏమిటంటే నావికా చట్టము నిబంధనలకు లోబడి ఎవరైనా వ్యక్తి, తన భార్యకు లేదా తన క్రమ లేదా అక్రమ సంతానమునకు పోషణ-నిర్వహణల భాద్యతలను నిర్వర్తించడములో అసమర్ధుడైతే, యుక్తాయుక్త విచక్షణ లేకుండా వారిని విడిచిపెట్టినా లేదా వారిని హీన పరిస్థితిలో వదిలి వేసినా లేదా రెండవ వివాహమును చేసుకున్న కారణమువలన,  తన మొదటి భార్యకు ప్రత్యేక నిర్వహణను అందించే బాధ్యతకు లోబడి ఉన్నాడు; లేదా "]
["(ख) जहां कि किसी ऐसे व्‍यक्‍ति के विरुद्ध, जो नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन है या तत्‍पश्‍चात् हो जाता है, कोई डिक्री या आदेश उसकी पत्‍नी या धर्मज या अधर्मज संतान के भरण-पोषण के लिए किसी विधि के अधीन पारित किया जाता है और डिक्री या आदेश की एक प्रतिलिपि केन्‍द्रीय सरकार या नौसेनाध्‍यक्ष या विहित आफिसर को भेज दी जाती है, वहां केन्‍द्रीय सरकार या नौसेनाध्‍यक्ष या विहित प्राधिकारी यह निदेश दे सकेगा कि उस व्‍यक्‍ति के, जो इस प्रकार नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन है, वेतन का प्रभाग ऐसे वेतन से काट लिया जाए और उसकी पत्‍नी या सन्‍तान के भरण-पोषण के लिए उसे विहित रीति से विनियोजित किया जाए, किन्‍तु काटी गई रकम, डिक्री या आदेश द्वारा (यदि कोई हो) नियत रकम से अधिक नहीं होगी, और इस अधिनियम के अधीन इस निमित्त बनाए गए विनियमों द्वारा नियत की गई दर से उच्‍चतर दर पर नहीं होगी :","(ఖ) నావికా చట్టము నిబంధనల ప్రకారం,  ఇటువంటి వ్యక్తికి వ్యతిరేకముగా ఏదైనా డిక్రీ లేదా ఉత్తర్వు యొక్క ప్రతిని కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా నావికా దళ అధ్యక్ష్యునికి లేదా నిర్దేశిత అధికారికి పంపబడుతుంది, ఉత్తర్వు అందుకున్న వెంటనే అతని భార్య మరియు క్రమ లేదా అక్రమ సంతానము యొక్క పోషణ నిర్వహణ నిమిత్తం ఏదైనా చట్టమునకు లోబడి ఆ వ్యక్తి యొక్క వేతన విభజనను నిర్దేశించవచ్చు మరియు అతని భార్య లేదా పిల్లల నిర్వహణ కోసం నిర్దేశించిన పద్ధతిలో అతని వేతనము నుండి కొంత మొత్తమును కేటాయించవచ్చు , కానీ తీసివేయబడిన మొత్తం డిక్రీ లేదా ఆదేశం (ఏదైనా ఉంటే) ద్వారా నిర్ణయించిన మొత్తానికి మించకూడదు మరియు కేటాయించబడిన మొత్తం ఈ చట్టము యొక్క నిబంధనల ద్వారా నిర్ధారించబడింది:  "]
["परन्‍तु भरण-पोषण के लिए उस डिक्री या आदेश की दशा में, जो खण्‍ड (ख) में निर्दिष्‍ट है, वेतन में से किसी कटौती का निदेश तब तक नहीं दिया जाएगा जब तक केन्‍द्रीय सरकार या नौसेनाध्‍यक्ष या विहित आफिसर का यह समाधान नहीं हो जाता कि जिस व्‍यक्‍ति के विरुद्ध ऐसी डिक्री या आदेश पारित किया गया या दिया गया है, उसे उस न्‍यायालय के समक्ष, जिसके द्वारा डिक्री या आदेश पारित किया गया या दिया गया था मामले में प्रतिरक्षा करने के लिए उपसंजात होने का युक्‍तियुक्‍त अवसर मिला था या वह वस्‍तुत: या तो स्‍वयं या सम्‍यक् रूप से नियुक्‍त किए गए विधि व्‍यवसायी के माध्‍यम से मामले में प्रतिरक्षा करने के लिए उपसंजात हो चुका है ।","కాని  నిబంధన (ఖ) లో పేర్కొనబడినట్లుగా పోషణ- నిర్వహణ కోసం ఒక డిక్రీ లేదా ఆదేశమునకు సంబంధించి, కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా నావికాదళ అధికారి లేదా నిర్దేశిత అధికారి పరిష్కరించే వరకు జీతం తగ్గింపును సూచించరు. అటువంటి ఉత్తర్వు లేదా ఉత్తర్వు జారీ చేయబడిన లేదా ఇవ్వబడిన వ్యక్తికి, న్యాయస్థానము సమక్షములో తన రక్షణ నిమిత్తము సహేతుకమైన అవకాశం ఉందని, దీని ద్వారా డిక్రీ లేదా ఆదేశము ఆమోదించబడిన లేదా ఇవ్వబడినది లేదా వాస్తవానికి, స్వయంగా లేదా తాను నియమించుకున్న న్యాయవాది ద్వారా తన రక్షణను చేసుకునే అవకాశం ఇవ్వబడింది. "]
["(3) जहां कि उपधारा (2) में निर्दिष्‍ट डिक्री या आदेश के अधीन भरण-पोषण की बकाया उस व्‍यक्‍ति के, जिसके विरुद्ध डिक्री या आदेश किया गया है, नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन रहते हुए संचित हो गई है, वहां चाहे उस मद्धे कटौतियां उसके वेतन में से इस धारा के अधीन की गई हों या नहीं, उन बकायों की वसूली के लिए कोई भी कार्रवाई उस व्‍यक्‍ति के ऐसे अध्‍यधीन न रह जाने के पश्‍चात्, तब के सिवाय नहीं की जाएगी, जब कि न्‍यायालय का समाधान हो जाता है कि जब से वह नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन नहीं रहा, तब से वह बकायों या उनके किसी भाग का संदाय करने की योग्‍यता रखता है और ऐसा संदाय करने में असफल रहा है ।","(3)  అయితే సెక్షన్ (2) లో పేర్కొన్న డిక్రీ లేదా ఆదేశముల కింద పోషణ- నిర్వహణ బకాయిలు ఆ వ్యక్తి యొక్క అనగా, నావికాదళ చట్టానికి లోబడి, డిక్రీ లేదా ఆర్డర్ చేయబడిన వ్యక్తికి వ్యతిరేకంగా, నావికాదళ చట్టమునకు లోబడి అతని వేతనము లో పేర్కొనబడిన మొత్తం మినహాయింపబడిందా లేదా, ఆ బకాయిల వసూలు కోసం  ఎటువంటి చర్యలూ తీసుకోకూడదు. అతను నావికా చట్టానికి లోబడి లేనందున, అతను బకాయిలు లేదా వాటిలో ఏ భాగాన్ని చెల్లించగల సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉన్నాడు మరియు అలాంటి చెల్లింపు చేయడంలో విఫలమయ్యాడు. "]
["(4) जहां कि भरण-पोषण के लिए डिक्री या आदेश अभिप्राप्‍त करने के लिए कोई कार्यवाही, किसी ऐसे व्‍यक्‍ति के विरुद्ध की जाए जो नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन है, वहां किसी अन्‍य विधि में अन्‍तर्विष्‍ट किसी बात के होते हुए भी––","(4) నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న వ్యక్తి కి పోషణ- నిర్వహణకు సంబంధించి డిక్రీ లేదా ఆదేశమును పొందటానికి ఒక చర్య తీసుకుంటే,  అక్కడ ఏదైనా ఇతర చట్టంలోఏదైనా విషయము చేర్చబడి ఉన్నప్పటికీ  - "]
["(क) न्‍यायालय उस व्‍यक्‍ति पर तामील कराने के लिए आदेशिका उस पोत के कमान आफिसर को भेज सकेगा जिस पर वह व्‍यक्‍ति सेवा कर रहा है या जिसकी पुस्‍तकों में उसका नाम चढ़ा हुआ है; अथवा","(క) న్యాయస్థానము ఆ వ్యక్తి పై ఆదేశమును అమలు చేయడానికి ఆ వ్యక్తి పని చేస్తున్న ఓడ/ వెసెల్ యొక్క కమాండ్ అధికారికి‌ ఆ ఆదేశాన్ని పంపవచ్చు లేదా ఆ వ్యక్తి యొక్క పేరు ఏ పుస్తకములో నమోదు చేయబడిందో; లేదా "]
["(ख) यदि पोत के समुद्र में होने के कारण या अन्‍यथा, कमान आफिसर को आदेशिका भेजना न्‍यायालय के लिए असाध्‍य है, तो न्‍यायालय, केन्‍द्रीय सरकार को कम से कम तीन सप्‍ताह की ऐसी सूचना के पश्‍चात्, उसे उस सरकार के सचिव को, उस व्‍यक्‍ति पर तामील कराने के लिए कमान आफिसर को पारेषित किए जाने के लिए भेज सकेगा :","(ఖ) ఒకవేళ ఓడ/ వెసెల్ సముద్రంలో ఉన్నప్పుడు కమాండ్ అధికారికి‌ న్యాయస్థానము ఉత్తర్వులు పంపడం అసాధ్యం, అయితే అప్పుడు న్యాయస్థానం, కనీసం మూడు వారాల నోటీసును కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఇచ్చిన తరువాత, అప్పుడు దానిని ఆ ప్రభుత్వ కార్యదర్శికి ఆ వ్యక్తి పై ఆదేశమును అమలు చేయించడానికి , దానిని ఆ వ్యక్తికి ప్రసారం చేయడానికి కమాండ్ అధికారికి పంపవచ్చు."]
["परन्‍तु ऐसी तामील तब के सिवाय विधिमान्‍य नहीं होगी जब कि इतनी धनराशि, जितनी विहित की जाए, आदेशिका के साथ भेज दी जाती है जिससे कि वह व्‍यक्‍ति कार्यवाही की सुनवाई में हाजिर होने और ऐसी हाजिरी के पश्‍चात् अपने पोत या क्‍वार्टर वापस जाने के योग्‍य हो जाए ।","ఉత్తర్వులో ఎంత ధనం నిర్ధారింపబడిందో అంత ధనరాశి పంపినప్పుడు తప్ప, ఇటువంటి ఆదేశము అమలు పరచబడదు, ఉత్తర్వులతో పాటు,తద్వారా ఆ వ్యక్తి విచారణ యొక్క వినికిడిలో హాజరుకావచ్చు మరియు అటువంటి హాజరు తర్వాత అతను తన నౌక/ వెసెల్ లేదా క్వార్టర్స్‌కు తిరిగి వెళ్ళిపోవడానికి యోగ్యత కలిగి ఉంటారు. "]
["(5) यदि उस व्‍यक्‍ति के विरुद्ध, जिस पर आदेशिका की तामील कराई जाती है, कार्यवाही में डिक्री या आदेश पारित किया जाए या दिया जाए, तो आदेशिका के साथ भेजी गई राशि उस व्‍यक्‍ति के विरुद्ध कार्यवाही के खर्चे के रूप में अधिनिर्णीत की जाएगी ।","(5) ఒకవేళ ఉత్తర్వులు లేదా డిక్రీ అమలు పరచబడిన లేదా ఇవ్వబడిన ఆ వ్యక్తికి వ్యతిరేకంగా ఆదేశము ఇవ్వబడితే, ఆ ఉత్తర్వుతో పాటు పంపబడిన మొత్తం ధనం ఆ వ్యక్తికి విరుద్ధముగా చేసిన విచారణకు ఖర్చుగా నిర్ణయింపబడుతుంది."]
["(6) इस धारा के अधीन की किसी कार्यवाही में कोई भी आदेशिका किसी ऐसे व्‍यक्‍ति के विरुद्ध, जो नौसैनिक-विधि के अध्‍यधीन है, विधिमान्‍य नहीं होगी, यदि उसकी तामील उस पर उस समय कराई जाए जब वह किसी विदेशीय स्‍थान पर या भारतीय जल क्षेत्र के परे सेवा करने के आदेश के अधीन है ।","(6) ఈ సెక్షన్ కింద ఏదైనా దర్యాప్తులో, ఒకవేళ అతను ఒక విదేశీ ప్రదేశంలో లేదా భారతీయ సముద్ర జలాలపై సేవ చేయమని ఆదేశము కలిగి ఉన్నప్పుడు, నావికాదళ చట్టానికి లోబడి పనిచేస్తున్న ఆ వ్యక్తిపై ఏదైనా ఉత్తర్వులు, చెల్లుబాటు కాదు. "]
["(7) जब तक कि तत्‍प्रतिकूल साबित न कर दिया जाए, आदेशिका की प्राप्‍ति का ऐसा प्रमाणपत्र पेश किया जाना, जिसका पूर्वोक्‍त कमान आफिसर द्वारा हस्‍ताक्षरित होना तात्‍पर्यित है इस बात का साक्ष्‍य होगा कि आदेशिका की तामील सम्‍यक् रूप से हो  गई है ।","7) నిబంధన నిరూపించబడేంత వరకు, ఉత్తర్వులు అందుకున్నట్టుగా  పైన పేర్కొన్న కమాండ్ అధికారి  సంతకం చేసిన ఆదేశం యొక్క రసీదు యొక్క ధృవీకరణ పత్రం యొక్క తాత్పర్యము ఏమిటంటే,  అధికారి ద్వారా సంతకము పొందడము వలన ఆ ఉత్తర్వులు సక్రమంగా అందించబడిందని రుజువు చేస్తుంది. "]
["(8) जहां कि किसी डिक्री या आदेश द्वारा, जिसकी एक प्रतिलिपि केन्‍द्रीय सरकार या नौसेनाध्‍यक्ष या विहित प्राधिकारी को उपधारा (2) के खण्‍ड (ख) के अधीन भेज दी गई है, उस व्‍यक्‍ति को, जिसके विरुद्ध डिक्री या आदेश पारित किया गया या दिया गया है, यह निदेश दिया गया है कि वह उस राशि का, जो उपधारा (4) के परन्‍तुक में निर्दिष्‍ट आदेशिका के साथ भेजी गई है, खर्चे के रूप में संदाय करे, वहां केन्‍द्रीय सरकार हकदार व्‍यक्‍ति को उस राशि की पूर्ण तुष्‍टि के लिए रकम दे सकेगी और केन्‍द्रीय सरकार द्वारा इस प्रकार दी गई रकम ऐसी लोकमांग समझी जाएगी, जो उस व्‍यक्‍ति से वसूलीय है जिसके विरुद्ध डिक्री या आदेश पारित किया गया या दिया गया है, और वसूली के किसी अन्‍य ढंग पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, उसके वेतन में से वह रकम उपधारा (2) द्वारा प्राधिकृत कटौतियों के अतिरिक्‍त, कटौती द्वारा वसूल की जा सकेगी ।","ఏదైనా డిక్రీ లేదా ఆదేశమును (8) ఉప-సెక్షన్ (2) లోని (ఖ) విభాగము కింద కేంద్ర ప్రభుత్వానికి లేదా నేవీ చీఫ్ లేదా నిర్దేశించిన అధికారికి ఒక పత్రం పంపబడుతుంది, ఏ వ్యక్తికి వ్యతిరేకంగా ఈ డిక్రీ లేదా ఆర్డర్ జారీ చేయబడింది లేదా ఇవ్వబడిందో, ఆ వ్యక్తి ఉప-సెక్షన్ (4) లో ఆదేశములో నిర్ధారింపబడిన మొత్తమును  ఖర్చుగా చెల్లించాలని ఆదేశించబడింది, అప్పుడు కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఆ సొమ్మును హక్కుదారుకు అందజేసి వారిని పూర్తిగా సంతృప్తి పరచాలి మరియు డిక్రీ లేదా ఆర్డర్ జారీ చేయబడిన లేదా ఇవ్వబడిన వ్యక్తి నుండి వసూలుకాబడేది మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వం చెల్లించిన మొత్తాన్ని ప్రజా డిమాండ్‌గా పరిగణించాలి,  ఇతర వసూలు విధానానికి పక్షపాతం లేకుండా, అతని వేతనములో, ఉప-సెక్షన్ (2) లోబడి జరిగే కోతలు మాత్రమే కాకుండా అదనంగా మినహాయింపు ద్వారా ఆ మొత్తాన్ని తిరిగి పొందవచ్చు. "]
["(9) जहां कि नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन के किसी व्‍यक्‍ति ने अपने वेतन और भत्तों के किसी भाग का आबंटन अपनी पत्‍नी के फायदे के लिए किया है, वहां जब तक कि केन्‍द्रीय सरकार या नौसेनाध्‍यक्ष या विहित प्राधिकारी का यह समाधान नहीं हो जाता कि आबंटन अब से नहीं किया जाना चाहिए या कि घटा दिया जाना चाहिए, तब तक न तो आबंटन का चालू रहना बन्‍द किया जाएगा और न उसे घटाया जाएगा ।","(9) నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న వ్యక్తి తన వేతనం మరియు భత్యాలలో కొంత భాగాన్ని తన భార్య ప్రయోజనం కోసం కేటాయించారు, అప్పుడు కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా నావికాదళ అధ్యక్షులు లేదా నియమిత అధికారి కేటాయించే వరకు పరిష్కరించబడుతుంది ఈ కేటాయింపు ఇప్పటి నుండి మొదలవ్వాల్సింది కాదు లేదా తగ్గించవలసినది కూడా కాదు ఇప్పటి నుండి చేయకూడదు లేదా తగ్గించాలి, అప్పటి వరకు కేటాయింపులు నిలిచిపోవు లేదా అవి తగ్గించబడవు."]
["(10) इस धारा में “वेतन” शब्‍द के अन्‍तर्गत बासे, राशन, रसद, कपड़ों के बदले में देय भत्तों तथा यात्रा भत्तों की राशियों से भिन्‍न वे सब राशियां आती हैं जो नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन के व्‍यक्‍ति को उसकी सेवाओं के लेखे देय हैं ।"," (10) ఈ సెక్షన్ లో, \"వేతనం\" అనే పదం కింద,  నగదు, రేషన్, లాజిస్టిక్స్, దుస్తులు  వంటి భత్యం మరియు ప్రయాణ భత్యం మినహా అన్ని మొత్తాలు నావికాదళ చట్టానికి లోబడి విధులను నిర్వర్తిస్తున్న వ్యక్తికి అతని సేవలకు గానూ చెల్లించబడతాయి.  "]
["32. कुछ कटौतियों की परिसीमा––","32. కొన్ని మినహాయింపుల పరిమితి."]
["तब के सिवाय जब कि कटौतियां धारा 28 की उपधारा (1), (2) और (4) या धारा 29 की उपधारा (1) और (2) के अधीन की जाती हैं किसी आफिसर या [14][नौसैनिक] के वेतन और भत्तों में से की गई कुल कटौतियां किसी एक मास में उसके उस मास के वेतन और भत्तों के आधे से अधिक की नहीं होंगी ।","వేతనములలో మినహాయింపులు సెక్షన్ 28 లోని సబ్ సెక్షన్లు (1), (2) మరియు (4) లేదా సెక్షన్ 29 లోని సబ్ సెక్షన్లు (1) మరియు (2)లకు లోబడి వర్తిస్తాయి, ఎవరైనా అధికారి లేదా [14] [నావికాదళం] నావికాదళ సైనికుడు యొక్క వేతనం మరియు భత్యాలతో చేయబడ్డ మొత్తం మినహాయింపులు ఏ నెలలోనైనా ఆ నెల వేతనం  మరియు భత్యాలలో సగానికి మించకూడదు. "]
["33. कटौतियों का परिहार––","33. మినహాయింపులకు పరిహారములు-"]
["(1) वेतन और भत्तों में से की गई किसी कटौती का, जो इस अधिनियम के द्वारा या अधीन प्राधिकृत है, परिहार नौसेनाध्‍यक्ष स्‍वविवेकानुसार कर सकेगा ।","(1) ఈ చట్టం ద్వారా లేదా లోబడి అధికారి పొందిన జీతం మరియు భత్యాల నుండి ఏవైనా మినహాయింపులు నావికాదళ అధికారి తన అభీష్టానుసారం నివారించవచ్చు. "]
["(2) ऐसी कटौती का परिहार ऐसी रीति से, ऐसे विस्‍तार तक और ऐसे अन्‍य प्राधिकारी द्वारा भी किया जा सकेगा, जो विहित किया जाए ।","(2) అటువంటి మినహాయింపు ఈ పద్ధతిలో, కొన్ని పరిధుల వరకు మరియు ఇతరచట్టముల లోబడి కూడా చేయవచ్చు.  "]
["युद्ध की नियमावली","యుద్ధ నియమాలు"]
["[34. समादेशाधीन आफिसरों या व्‍यक्‍तियों द्वारा अवचार––","[34. అధికారులు లేదా సంబంధిత వ్యక్తుల దుష్ప్రవర్తన-"]
["(क) किसी ऐसे पोत, जलयान या वायुयान को, जिसे समर-रत करना उसका कर्तव्‍य है, समर-रत करने का भरसक प्रयास नहीं करेगा; अथवा","(క) ఏదైనా ఒక వెసెల్/ నౌక, ఓడ లేదా విమానము, వాటిని యుద్ధమునకు సిద్ధముగా చేయడం అతని కర్తవ్యం, అయినప్పటికీ ఏ నౌక, ఓడ లేదా విమానాలను మరమ్మతు చేయడానికి ఎటువంటి ప్రయత్నం చేయలేదు; లేదా"]
["(ख) कोई ऐसा पोत, जलयान या वायुयान शत्रु को उस दशा में अभ्‍यर्पित करेगा जब सफलतापूर्वक उसकी प्रतिरक्षा की जा सकती है या उसे नष्‍ट किया जा सकता है; अथवा","(ఖ) ఏదైనావెసెల్ , ఓడ లేదా విమానమును విజయవంతంగా రక్షించగలిగినప్పుడు లేదా నాశనం చేయగలిగినప్పుడు శత్రువ్వు స్వాధీనం లోనికి వెళ్ళినప్పుడు; లేదా"]
["(ग) शत्रु का पीछा करने में, जिसका पीछा करना उसका कर्तव्‍य है, या किसी मित्र की भरसक सहायता करने में, जिसकी सहायता करना उसका कर्तव्‍य है, असफल रहेगा; अथवा","(గ) శత్రువును వెంబడించడం అతని కర్తవ్యం,  ఎవరైనా మిత్రునికి  సహాయం చేయడం అతని కర్తవ్యం, కాని ఆ మిత్రునికి సహాయం చేయటంలో అతను విఫలమైనా; లేదా"]
["(घ) शत्रु द्वारा या उसके विरुद्ध किसी संघर्ष के दौरान संघर्ष से या अपने स्‍थान से अनुचित रूप से हटेगा या उन व्‍यक्‍तियों को, जो उसके समादेशाधीन है, साहसपूर्वक लड़ने के लिए स्‍वयं अपने व्‍यक्‍तित्‍व से और अपने रैंक के अनुसार प्रोत्‍साहन प्रदान नहीं करेगा; अथवा","(ఘ) శత్రువుల ద్వారా లేదా వారికి  వ్యతిరేకంగా ఏదైనా సంఘర్షణ సమయంలో సంఘర్షణ నుండి లేదా అతని స్థానము నుండి అనుచితముగా వైదొలగడం లేదా తన ఆదేశములకు లోబడి పనిచేసే సైనికుల చేత ధైర్యంగా పోరాటం చేయడానికి స్వయంగా తన వ్యక్తిత్వము చేత మరియు తన ర్యాంక్/ హోదా ప్రకారం ఉత్సాహమును రేకెత్తించకపోయినా; "]
["(ङ) कोई ऐसा नौसैनिक स्‍थापन या ऐसे किसी स्‍थापन का कोई भाग शत्रु को उस दशा में अभ्‍यर्पित करेगा जब कि सफलतापूर्वक उसकी प्रतिरक्षा की जा सकती है या जब कि उसे नष्‍ट करा देना उसका कर्तव्‍य है,  वह,––","(జ+) ఏదైనా నావికాదళ సంస్థాపన లేదా అలాంటి స్థాపనలోని ఏదైనా భాగమును విజయవంతముగా రక్షించడం లేదా దానిని నాశనం చెయ్యడం అతని కర్తవ్యమయినప్పుడు అటువంటి సందర్భంలో శత్రువుకు స్వాధీనము చేయడం , అతను-"]
["(क) उस दशा में, जिसमें ऐसा कार्य शत्रु की सहायता करने के आशय से या कायरता से किया जाता है, मृत्‍यु से या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दण्‍डित किया जाएगा; तथा","(క) శత్రువుకు సహాయం చేయాలనే ఉద్దేశ్యంతో లేదా పిరికితనంతో ఏదైనా చర్య చేసిన సందర్భం, మరణం లేదా ఇతర శిక్షల ద్వారా , ఈ విభాగములో తదుపరి వివరించబడ్డ రీతిలో శిక్షించబడాలి; మరియు "]
["(ख) किसी अन्‍य दशा में, कारावास से, जिसकी अवधि सात वर्ष तक की हो सकेगी या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दण्‍डित किया जाएगा ।","(ఖ) మరేదైనా సందర్భంలో, ఏడు సంవత్సరాల వరకు కారాగార వాసము శిక్ష విధించబడే అవకాశము ఉంది  లేదా మునుముందు వివరించబోయే ఇతర శిక్షలతో శిక్షించబడతాయి. "]
["35. समादेशाधीन व्‍यक्‍तियों से भिन्‍न व्‍यक्‍तियों द्वारा अवचार––","35. కమాండ్ లేదా ఆదేశములకు లోబడి విధులను నిర్వర్తించే వ్యక్తులు మరియు ఇతర వ్యక్తుల దుష్ప్రవర్తన___"]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो किसी नौसैनिक स्‍थापन का या भारतीय नौसेना के किसी पोत, जलयान या वायुयान का समादेशन नहीं कर रहा हो, शत्रु द्वारा या उसके विरुद्ध संघर्ष के लिए तैयार होने का आदेश दिए जाने पर या ऐसे संघर्ष के दौरान, अपने वरिष्‍ठ आफिसरों के विधिपूर्ण आदेशों का निष्‍पादन करने का भरसक प्रयास नहीं करेगा, वह––","నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి, నావికాదళ సంస్థాపన చేపట్టడం లేదా భారత నావికాదళం యొక్క ఏ వెసెల్, నౌక లేదా విమానాలను అజమాయిషీ చేయకపోయినా, శత్రువుతో లేదా వ్యతిరేకంగా లేదా అలాంటి సంఘర్షణ సమయంలో పోరాటానికి సిద్ధం కావాలని ఆదేశించినప్పుడు , తన ఉన్నతాధికారుల అధికారుల యొక్క ఆదేశాలను అమలు చేయడానికి తన వంతు కృషి చేయకుండా ఉంటే, అతను-"]
["(क) उस दशा में, जिसमें ऐसा कार्य शत्रु की सहायता करने का आशय से किया जाता है, मृत्‍यु से या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दण्‍डित किया जाएगा; तथा","(క) శత్రువుకు సహాయం చేయాలనే ఉద్దేశ్యంతో ఇటువంటి చర్య జరిగితే, మరణశిక్ష లేదా ఇకముందు వివరించబోయే ఇతర శిక్షల ద్వారా శిక్షించబడతారు; మరియు  "]
["36. समादिष्‍ट संघर्ष या सेवा का किया जाना विलम्‍बित करना या निरुत्‍साहित करना––","36. కమాండ్ లేదా దళము లో సంఘర్షణ లేదా కర్తవ్యనిర్వహణను ఆలస్యం చేయడం లేదా నిర్వీర్యం చేయడం_ "]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो किसी ऐसे संघर्ष या सेवा का किया जाना, जिसका नौसेना, नियमित सेना, या वायुसेना या उससे सहयोग करने वाले किसी बल की ओर से समादेश दिया गया है, किसी भी प्रकार के बहाने के द्वारा जानबझूकर विलम्‍बित करेगा या निरुत्‍साहित करेगा,––","నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి, ఏదైనా వివాదం లేదా సేవ ద్వారా  నావికా దళ,  మిలటరీ సైన్యం, లేదా వైమానిక దళం లేదా అతనికి మద్దతు ఇచ్చే ఏ శక్తి ద్వారా ఆదేశించబడతారు, ఒకవేళ ఆ అదేశములను ఉద్దేశ్యపూర్వకముగా ఏ విధమైన సాకుతో అయినా  ఆలస్యం చేసినా లేదా నిరుత్సాహపరచినా, -"]
["(क) उस दशा में, जिसमें ऐसा कार्य शत्रु की सहायता करने के आशय से किया जाता है, मृत्‍यु से या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दण्‍डित किया जाएगा ; तथा","(క) శత్రువుకు సహాయం చేయాలనే ఉద్దేశ్యంతో ఏదైనా చర్య జరిగితే, మరణశిక్ష లేదా ఇతర శిక్షల ద్వారా, ఇకపై వివరించబోయే శిక్షల ద్వారా శిక్షించబడవచ్చు; మరియు"]
["(ख) किसी अन्‍य दशा में, कारावास से, जिसकी अवधि सात वर्ष तक की हो सकेगी या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दण्‍डित किया जाएगा ।","(ఖ) మరేదైనా సందర్భంలో, ఏడు సంవత్సరాల వరకు కారాగర వాసము విధించబడే అవకాశము ఉండవచ్చు లేదా ఇకపై వివరించబడే ఇతర శిక్షలు విధించబడవచ్చు."]
["37. संघर्ष में अवज्ञा के लिए शास्‍ति––","37. సంఘర్షణలో అవిధేయతకు జరిమానాలు"]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो शत्रु की उपस्‍थिति या सामीप्‍य में रहते हुए अथवा शत्रु द्वारा या उसके विरुद्ध संघर्ष के लिए तैयार रहने का आदेश दिए जाने पर,––"," నావికా చట్టానికి లోబడిన ప్రతి వ్యక్తి , శత్రువు సమక్షంలో లేదా సామీప్యతలో ఉన్నప్పుడు లేదా శత్రువు ద్వారా లేదా వ్యతిరేకంగా పోరాటానికి సిద్ధంగా ఉండాలని ఆదేశము అందుకున్నప్పుడు, -"]
["(क) अपने पदस्‍थान का अभित्‍यजन करेगा; अथवा","(క) తన కర్తవ్యనిర్వహణ స్థానమును వదిలివెళ్ళడము; లేదా"]
["(ख) अपने पहरे पर सोएगा,  मृत्‍यु से या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दण्‍डित किया जाएगा ।]","(ఖ)తన పహారాలో నిద్రించడము, మరణశిక్ష లేదా ఇతర శిక్షల ద్వారా, ఇకపై వివరించబోయే శిక్షల ద్వారా శిక్షించబడవచ్చు.]"]
["38. गुप्‍तचरी के लिए शास्‍ति––","38.గూఢచర్యమునకు శిక్షలు-"]
["जो व्‍यक्‍ति, अन्‍यथा नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन नहीं है, वैसा हर व्‍यक्‍ति, जो शत्रु का गुप्‍तचर रहेगा या ऐसे गुप्‍तचर के रूप में कार्य करेगा, इस अधिनियम के अधीन मृत्‍यु से या ऐसे अन्‍य दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, ऐसे दण्‍डित किया जाएगा मानो वह नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का व्‍यक्‍ति हो ।","నావికాదళ చట్టమునకు బద్ధుడు కాని ప్రతి వ్యక్తి, అటువంటి ప్రతి వ్యక్తి  శత్రువు యొక్క గూఢచారిగా ఉంటారు లేదా అటువంటి గూఢచర్యమును చేస్తారో వారికి ఈ చట్టం ప్రకారం మరణం ద్వారా లేదా ఇతర శిక్షల ద్వారా లేదా ఇకముందు వివరించబోయే శిక్షల ద్వారా  మరియు అతను నావికా చట్టానికి లోబడి ఉన్న వ్యక్తిగా శిక్షించబడటం జరుగుతుంది. "]
["39. शत्रु के साथ वार्ताचार इत्‍यादि––","39. శత్రువుతో సంభాషణలు, చర్చలూ జరపడం మొదలైనవి-"]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो––","నావికా చట్టమునకు బద్ధుడైవున్న ప్రతీ వ్యక్తి ఎవరైతే-"]
["(क) गद्दारीयुक्‍त रूप से शत्रु के साथ वार्ताचार करेगा या शत्रु को कोई आसूचना देगा; अथवा","(క) దేశద్రోహపూరితముగా శత్రువు తో సంభాషించినా లేదా శత్రువుకు ఏదైనా సమాచారమును అందించినా; లేదా   "]
["(ख) कोई जानकारी, जो उसने शत्रु से प्राप्‍त की है, उचित प्राधिकारियों को ज्ञात कराने में असफल रहेगा; अथवा","(ఖ) శత్రువు నుండి అతను పొందిన ఏదైనా సమాచారమును సంబంధిత అధికారులకు తెలియపరచడములో  విఫలమైనా; లేదా "]
["(ग) किन्‍हीं प्रदायों से शत्रु की सहायता करेगा; अथवा","(గ) ఏదైనా సరుకు సరఫరాతో శత్రువుకు సహాయం చేయడమైనా; లేదా"]
["(घ) युद्ध कैदी बनाए जाने पर स्‍वेच्‍छा से शत्रुपक्ष में सेवा करेगा या शत्रु की सहायता करेगा, मृत्‍यु से या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दण्‍डित किया जाएगा ।","(ఘ) యుద్ధ ఖైదీగా మారిన తరువాత, అతను స్వచ్ఛందంగా శత్రుసేనలో సేవ చేయడము లేదా శత్రువుకు సహాయం చేయడం వంటి నేరములకు,  మరణం లేదా తదుపరి వివరించబోయే ఇతర శిక్షల ద్వారా శిక్షించబడతాడు. "]
["40. शत्रु के साथ अनुचित आसूचना––","40. శత్రువుతో రహస్య సమాచార బదిలీ-"]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो किसी गद्दारीयुक्‍त आशय के बिना शत्रु के साथ अनुचित आसूचना करेगा, कारावास से, जिसकी अवधि चौदह वर्ष तक की हो सकेगी या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दण्‍डित किया जाएगा ।","నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి, ఏ దేశద్రోహ ఉద్దేశం లేకుండా శత్రువుతో రహస్య సమాచార బంధములను కలిగివుంటారో, వారికి పద్నాలుగు సంవత్సరాల వరకు కారాగార వాసము లేదా ఇకముందు వివరించబోయే ఇతర శిక్షలతో జైలు శిక్ష విధించబడుతుంది. "]
["41. पदस्‍थान का अभित्‍यजन और कर्तव्‍य की उपेक्षा––","41.విధి నిర్వహణా ప్రదేశమును వదిలి కర్తవ్యమును విస్మరించడం-"]
["(क) अपने पदस्‍थान का अभित्‍यजन करेगा, अथवा","(క) తను విధులను నిర్వర్తించవలసిన ప్రదేశమును వదిలిపెట్టడము "]
["(ख) अपने पहरे पर सोएगा, अथवा","(ఖ) తన పహారా పై నిద్రపోవడము, లేదా"]
["[(ग) अपने पर अधिरोपित कर्तव्‍य का पालन करने में असफल रहेगा या उपेक्षापूर्वक पालन करेगा; अथवा]","(గ) అతనిపై విధించిన విధులను నిర్వర్తించడములో విఫలము కావడము  లేదా నిర్లక్ష్యంగా విధులను నిర్వర్తించడం; లేదా]"]
["(घ) नौसैनिक सेवा में प्रतिबाधा डालते की प्रवृत्ति रखने वाले किन्‍हीं शब्‍दों, आचार या परिकल्‍पना को जानबूझकर छिपाएगा, कारावास से, जिसकी अवधि दो वर्ष तक की हो सकेगी या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दण्‍डित किया जाएगा ।","(ఘ) ఉద్దేశ్యపూర్వకముగా ఏవైనా ఇబ్బందులకు గురు చేసే ధోరణి కలిగించే పదాలు, ప్రవర్తన లేదా భావనలను దాచి ఉంచడం, దీనికి, రెండు సంవత్సరాల వరకు కారాగారవాసము లేదా ఇక ముందు వివరించబోయే ఇతర శిక్షల ద్వారా శిక్షించబడుతుంది. "]
["(2) केन्‍द्रीय सरकार के सचिव द्वारा हस्‍ताक्षरित, उस सरकार का प्रमाणपत्र, इस बात का निश्‍चायक होगा कि चन्‍द्रनगर के प्रशासन से उद्भूत या उसके संबंध में कोई अधिकार, दायित्‍व या बाध्‍यताएं संघ प्रयोजनों से संबंधित हैं ।","(2) కేంద్ర ప్రభుత్వ కార్యదర్శి ద్వారా సంతకం చేయబడిన ఆ ప్రభుత్వ ధృవీకరణ పత్రం చంద్రనగర్ పరిపాలనకు సంబంధించి లేదా వాటికి సంబంధించి ఏదైనా హక్కులు, బాధ్యతలు లేదా బాధ్యతలు యూనియన్ ప్రయోజనాలకు సంబంధించినదా అనే దానిపై ఖచ్చితంగా ఉండాలి. "]
["15. अधीनस्‍थ न्‍यायालय—","15. సబార్డినేట్/అధీనములో ఉన్న న్యాయస్థానము -"]
["वे सभी न्‍यायालय, जो नियत दिन के ठीक पहले उच्‍च न्‍यायालय कलकत्ता के अधीक्षण और नियंत्रण के अधीन चन्‍द्रनगर में विधिपूर्ण शक्‍तियों, प्राधिकार और अधिकारिता का प्रयोग कर रहे हैं, जब तक कि सक्षम विधान-मंडल या प्राधिकारी द्वारा और उपबंध नहीं किया जाता, उस उच्‍च न्‍यायालय के अधीक्षण और नियंत्रण के अधीन चन्‍द्रनगर में अपनी-अपनी शक्‍तियों, प्राधिकार और अधिकारिता का प्रयोग करते रहेंगे ।","నిర్ణీత రోజుకు ముందే కలకత్తా ఉన్నత న్యాయస్థానము పర్యవేక్షణ మరియు నియంత్రణలో చంద్రనగర్‌లో చట్టబద్ధమైన శాసనములు, అధికారం మరియు అధికార పరిధిని వినియోగిస్తున్నాయి, సమర్థవంతమైన శాసనసభ లేదా అధికార యంత్రాంగము ద్వారా అందించకపోతే; ఆ ఉన్నత న్యాయస్థానము పర్యవేక్షణ మరియు నియంత్రణలో చంద్రనగర్లో తమ-తమ శాసనములు, అధికారం మరియు అధికార పరిధిని ప్రయోగిస్తూ ఉంటారు."]
["16. वर्तमान प्राधिकारियों और अधिकारियों का चन्‍द्रनगर में बना रहना—","16. చంద్రనగర్లో ప్రస్తుత యంత్రాంగము మరియు అధికారులు కొనసాగడము-"]
["चन्‍द्रनगर के प्रशासन के लिए समय-समय पर आवश्‍यकतानुसार अधिकारियों को नियुक्‍त करने की राज्‍य सरकार की शक्‍तियों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, चन्‍द्रनगर का प्रशासक, चन्‍द्रनगर के सभी न्‍यायाधीश, मजिस्‍ट्रेट और अन्‍य अधिकारी, जो नियत दिन के ठीक पहले चन्‍द्रनगर या उसके किसी भाग में विधिपूर्ण कृत्‍यों का प्रयोग कर रहें हैं, जब तक कि राज्‍य सरकार द्वारा और उपबंध नहीं किया जाता, चन्‍द्रनगर के प्रशासन के संबंध में अपने-अपने कृत्‍यों का उसी रीति में और उसी परिमाण तक प्रयोग करते रहेंगे जैसा कि नियत दिन के पहले कर रहे थे ।","చంద్రనగర్ పరిపాలన కోసం ఎప్పటికప్పుడు అవసరమైన అధికారులను నియమించటానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వమునకు ఉన్న అధికారముల పై ఎటువంటి ప్రతికూల ప్రభావములూ పడకుండా ఉండటానికి, చంద్రనగర్ శాసకులు, చంద్రనగర్ లో ఉన్న న్యాయమూర్తులందరూ, న్యాయాధికారులు/మేజిస్ట్రేట్ మరియు ఇతర అధికారులు, నిర్ధారించిన రోజుకు ముందు చంద్రనగర్ లేదా దానిలోని ఏ భాగములోనైనా చట్టబద్ఢమైన కార్య కలాపముల కోసం నియమించబడతారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ద్వారా మరిన్ని ఏర్పాట్లు జరిగేంత వరకూ, చంద్రనగర్ పరిపాలనకు సంబంధించి, తమ-తమ కార్యకలాపములను అదే రీతిలో మరియు అదే పరిమాణము వరకూ నిర్ణీత రోజుకు ముందు వరకూ ఉపయోగించడం కొనసాగించాలి. "]
["17. चन्‍द्रनगर पर विधियों का विस्‍तार—","17. చంద్రనగర్ లో చట్టముల విస్తరణ-"]
["वे सब विधियां, जिनका नियत दिन के ठीक पहले साधारणतया पश्‍चिमी बंगाल राज्‍य पर विस्‍तार है या जो उसमें प्रवृत्त हैं, उस दिन से, यथास्‍थिति, चन्‍द्रनगर पर विस्‍तारित होंगी या उसमें प्रवृत्त होंगी ।","నిర్ణీత దినమునకు ముందు నుండి సాధారణముగా పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంపై, విస్తరించిన లేదా అమలులో ఉన్నఅన్ని శాసనాలు, ఆ రోజు నుండి, అదేవిధముగా చంద్రనగర్‌లోకి విస్తరించాలి లేదా అమలు పరచబడాలి."]
["18. तत्‍स्‍थानी विधियों का निरसन और व्‍यावृत्तियां—","18. స్థానిక చట్టాల రద్దు మరియు అమలు—"]
["1) नियत दिन के ठीक पहले चन्‍द्रनगर में प्रवृत्त कोई विधि (जिसे इस अधिनियम में इसके पश्‍चात् “तत्‍स्‍थानी विधि” कहा गया है) जो धारा 17 में निर्दिष्‍ट किसी विधि की तत्‍स्‍थानी है, चाहे ऐसी तत्‍स्‍थानी विधि चन्‍द्रनगर में चन्‍द्रनगर (विधियों का लागू होना) आदेश, 1950 के आधार पर या चन्‍द्रनगर (प्रशासन) विनियम, 1952 (1952 का 1) के अधीन जारी की गई किसी अधिसूचना के आधार पर या अन्‍यथा प्रवृत्त है, उस दिन से चन्‍द्रनगर में निरसित   हो जाएगी ।","1) నిర్ణీత రోజుకు ముందే చంద్రనగర్‌లో అమలులో ఉన్న ఏదైనా చట్టం (దీనిని ఇకపై ఈ చట్టంలో   \"తత్స్థాన చట్టం\" గా సూచిస్తారు) సెక్షన్ 17 లో పేర్కొన్న ఏ చట్టానికైనా ఇది తత్స్థానముగా ఉంటుంది, అటువంటి తత్స్థాన చట్టం చంద్రనగర్ లో (చట్టములు అమలు కావడం) ఆదేశం, 1950  పై ఆధారపడి చంద్రనగర్ లేదా చంద్రనగర్ (పరిపాలన) నియంత్రణ, 1952 (1952 లో 1)ఏదైనా నోటిఫికేషన్ ఆధారంగా లేదా అమలులో ఉంటే, ఆ రోజు నుండి చంద్రనగర్లో రద్దు చేయబడుతుంది."]
["(2) किसी तत्‍स्‍थानी विधि का उपधारा (1) द्वारा निरसन—","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) ద్వారా ఏదైనా తాత్కాలిక చట్టాన్ని రద్దు చేయడం -"]
["(क) ऐसी किसी विधि के पूर्व प्रवर्तन पर; अथवा","(క) అటువంటి చట్టం యొక్క ముందస్తు అమలుపై; లేదా"]
["(ख) ऐसी किसी विधि के अधीन अर्जित, प्रोद्भूत या उपगत किसी अधिकार, विशेषाधिकार, बाध्‍यता या दायित्‍व पर; अथवा","(ఖ) అటువంటి చట్టం ప్రకారం ఆర్జిత, సంపాదించిన లేదా పొందిన ఏదైనా హక్కు, ప్రత్యేక హక్కు, బాధ్యత లేదా బాధ్యత పై; లేదా "]
["(ग) ऐसी किसी विधि के विरुद्ध किए गए किसी अपराध के बारे में उपगत किसी शास्‍ति, समपहरण या दण्‍ड पर; अथवा","(గ) అటువంటి చట్టానికి వ్యతిరేకంగా చేసిన ఏదైనా నేరానికి సంబంధించి శిక్ష,  లేదా శిక్షపై; లేదా "]
["(घ) यथापूर्वोक्‍त किसी अधिकार, विशेषाधिकार, बाध्‍यता, दायित्‍व, शास्‍ति, समपहरण या दण्‍ड के बारे में किसी अन्‍वेषण, विधिक कार्यवाही या उपचार पर प्रभाव नहीं डालेगा और ऐसा कोई अन्‍वेषण, विधिक कार्यवाही या उपचार वैसे ही संस्‍थित किया जा सकेगा, चालू रखा जा सकेगा, प्रवर्तित किया जा सकेगा और ऐसी कोई शास्‍ति समपहरण या दण्‍ड वैसे ही अधिरोपित किया जा सकेगा मानो यह अधिनियम पारित नहीं किया गया था ।","(ఘ) పైన చెప్పిబడినట్లుగా ఏదైనా హక్కులు,ప్రత్యేక అధికారాలు, బాధ్యతలు, బాధ్యతలు, జరిమానాలు, విధింపులు లేదా అటాచ్మెంట్ లు వంటి వాటి యొక్క దర్యాప్తు, చట్టపరమైన దర్యాప్తు లేదా  చేయకూడదు మరియు అలాంటి దర్యాప్తులు, చట్టపరమైన చర్యలు లేదా పరిష్కారాలు అదే విధంగా స్థాపించబడవచ్చు, కొనసాగించవచ్చు. చట్టం అమలు చేయబడనట్లుగా చేయవచ్చు మరియు అటువంటి జరిమానా విధించవచ్చు, "]
["(3) ऐसी तत्‍स्‍थानी विधि के अधीन की गई कोई बात या कार्रवाई (जिसके अन्‍तर्गत की गई कोई नियुक्‍ति या प्रत्‍यायोजन, जारी की गई अधिसूचना, आदेश, अनुदेश या निदेश, बनाया गया नियम, प्ररूप, उपविधि या स्‍कीम, अनुदत्त किया गया प्रमाणपत्र पेटेन्‍ट, अनुज्ञापत्र या अनुज्ञप्‍ति, अथवा किया गया रजिस्‍ट्रीकरण है), उपधारा (2) के उपबंधों के अधीन रहते हुए, उस विधि के जो नियत दिन को और से चन्‍द्रनगर पर विस्‍तारित है या उसमें प्रवृत्त है, तत्‍स्‍थानी उपबंधों के अधीन की गई समझी जाएगी और तदनुसार तब तक प्रवृत्त रहेगी जब तक कि वह ऐसी विधि के अधीन की गई किसी बात या कार्रवाई द्वारा अतिष्‍ठित नहीं कर दी जाती  ।","అటువంటి తత్స్థాన చట్టమునకు లోబడి చేసిన ఏదైనా విషయము లేదా దర్యాప్తు (దీని అంతర్గతముగా చేయబడ్డ ఏదైనా లైసెన్స్ లేదా రిజిష్ట్రేషన్, జారీ చేయబడ్డ సమనులు, ఆదేశములు, దిశ, నిర్దేశములు, మంజూరు చేయబడ్డ పేటెంట్, తయారు చేయబడ్డ నియమావళి, అనుమతిపత్రము మంజూరు, ధృవీకరణ పత్రముల మంజూరు మొదలైనవి) ఉపసెక్షన్(2) యొక్క నియమములకు లోబడి ఉంటూ నిర్ధారిత రోజుయొక్క మరియు చంద్రనగర్ పై విస్తరించి ఉంది లేదా అందులో అమలులో, ఉన్న నిబంధనలకు లోబడి తయారైనట్లు పరిగణించబడుతుంది మరియు అలాంటి చట్టం ప్రకారం చేసే దర్యాప్తు లేదా చర్యను అధిగమించకపోతే అది అమలులో కొనసాగుతుంది. "]
["19. कठिनाइयां दूर करने की शक्‍ति—","19. ఇబ్బందులను తొలగించే శక్తి- "]
["(1) यदि किसी तत्‍स्‍थानी विधि से किसी ऐसी विधि के संक्रमण के संबंध में कोई कठिनाई आती है, जो नियत दिन से चन्‍द्रनगर पर धारा 17 के आधार पर विस्‍तारित है या उसमें प्रवृत्त है, तो केन्‍द्रीय सरकार राजपत्र में आदेश द्वारा, ऐसे उपबंध कर सकेगी जो उस कठिनाई को दूर करने के लिए उसे आवश्‍यक या समीचीन प्रतीत हों ।","(1) ఇప్పటికే ఉన్న ఏదైనా పద్ధతి నుండి అటువంటి పద్ధతిని మార్చడానికి సంబంధించి ఏదైనా సమస్య తలెత్తితే, కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లోని ఉత్తర్వుల ద్వారా, ఇబ్బందులను తొలగించడానికి అవసరమైన లేదా అవసరమని భావించే నిబంధనలు చేయవచ్చు, ఇది సెక్షన్ 17 ప్రకారం, నిర్ధారించబడిన రోజు నుండి చంద్రనగర్ వద్ద విస్తరించి లేదా అమలులో ఉంది. "]
["(2) यदि इस अधिनियम के उपबंधों को (किसी तत्‍स्‍थानी विधि से संक्रमण के संबंध से भिन्‍न) प्रभावी करने में या चन्‍द्रनगर के पश्‍िचमी बंगाल के भाग के रूप में प्रशासन के सम्‍बन्‍ध में कोई कठिनाई आती है, तो राज्‍य सरकार, राजपत्र में आदेश द्वारा, ऐसे उपबंध कर सकेगी जो इस अधिनियम के प्रयोजनों से असंगत न हों और जो उस कठिनाई को दूर करने के लिए उसे आवश्‍यक या समीचीन  प्रतीत हों । ","(2) ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు (ఏదైనా తత్స్థాన చట్టం నుండి పరివర్తనకు సంబంధించి కాకుండా) ప్రభావితం చేయడానికి లేదా పశ్చిమ బెంగాల్‌లో భాగంగా చంద్రనగర్ పరిపాలనలో ఏమైనా ఇబ్బందులు ఉంటే, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం గెజిట్‌లో ఉత్తర్వుల ప్రకారము, ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాలకు విరుద్ధంగా లేని నిబంధనలను చేయవచ్చు మరియు ఇది ఇబ్బందిని తొలగించడానికి అవసరమైన లేదా ప్రయోజనకరమైనదిగా కనిపిస్తుంది."]
["(3) नियत दिन से तीन वर्ष की समाप्‍ति के पश्‍चात्, यथास्‍थिति, केन्‍द्रीय सरकार या राज्‍य सरकार द्वारा उपधारा (1) या उपधारा (2) के अधीन किसी भी शक्‍ति का प्रयोग नहीं किया जाएगा ।","(3) నిర్ణీత రోజు నుండి మూడేళ్ల గడువు ముగిసిన తరువాత, యథాస్థితి, కేంద్ర ప్రభుత్వము లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వము ద్వారా ఉప-సెక్షన్ (1) లేదా ఉప-విభాగం (2) లకు లోబడి ఎటువంటి అధికారమును ప్రయోగించడానికి వీలు పడదు. "]
["(4) उपधारा (1) या उपधारा (2) के अधीन किया गया कोई आदेश इस प्रकार किया जा सकेगा कि नियत दिन से किसी पूर्वतर तारीख तक वह भूतलक्षी न हो ।","4) ఉప -సెక్షన్ (1) లేదా ఉప -సెక్షన్ (2) లకు లోబడి చేసిన ఉత్తర్వులు, నిర్ధారించబడిన రోజు నుండి మునుపటి తేదీ వరకు పునరాలోచనలో లేని విధంగా చేయవచ్చు."]
["अनैतिक व्यापार (निवारण) अधिनियम, 1956","అనైతిక వాణిజ్యం (నివారణ) చట్టం, 1956"]
["(1956 का अधिनियम संख्यांक 104)","(1956 యొక్క చట్టం 104)"]
["[30 दिसम्बर 1956]","[30 డిసెంబర్ 1956]"]
["[अनैतिक व्यापार का निवारण] करने के लिए 1950 की मई के नवें दिन न्यूयार्क में हस्ताक्षरित अन्तरराष्ट्रीय कन्वेंशन के अनुसरण में, उपबंध करने हेतु अधिनियम","అనైతిక వాణిజ్యము/వ్యాపారము యొక్క నివారణ] చేయడానికి 1950 మే, తొమ్మిదవ రోజు న్యూయార్క్‌లో సంతకం చేయబడిన అంతర్జాతీయ సమావేశానికి అనుగుణంగా, అనైతిక వాణిజ్యం నివారణకు అందించే చట్టం"]
["1. सक्षिप्‍त नाम, विस्तार और प्रारम्भ—","1. ధృవీకరించబడిన పేరు, పరిధి మరియు ప్రారంభం-"]
["(1) यह अधिनियम [अनैतिक व्यापार (निवारण)] अधिनियम, 1956 कहाजा सकेगा ।","(1) ఈ చట్టాన్ని [అనైతిక వాణిజ్యం (నివారణ)] చట్టం, 1956 అని పిలుస్తారు."]
["(3) यह धारा तुरन्त प्रवृत्त हो जाएगी, और इस अधिनियम के शेष उपबन्ध उस तारीख[1] को प्रवृत्त होंगे जिसे केन्द्रीय सरकार शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा नियत करे ।","(3) ఈ చట్టం వెంటనే అమల్లోకి వస్తుంది, మరియు మిగిలిన నిబంధనలు ఆ తారీఖు[1] నుండి అమలు లోనికి రాబడతాయి, వాటిని అనగా మిగిలిన నిబంధనలను కేంద్ర ప్రభుత్వం అధికారిక గెజిట్ పరిష్కారంలో నోటిఫికేషన్ ద్వారా నిర్ధారిస్తుంది."]
["(क) “वेश्यागृह” के अन्तर्गत कोई घर, कमरा  [,सवारी] या स्थान अथवा किसी घर, कमरे [,सवारी] या स्थान का कोई प्रभाग अभिप्रेत है जिसका प्रयोग अन्य व्यक्‍ति के अभिलाभ के लिए अथवा दो या अधिक वेश्याओं के पारस्परिक अभिलाभ के लिए [2][लैंगिक शोषण या दुरुपयोग] के प्रयोजनों के लिए किया जाता है ;","(క) \"వేశ్యాగృహము\" అంటే ఏదైనా ఇల్లు, గది [వాహనము] లేదా ప్రదేశము లేదా ఏదైనా ఇల్లు, గది.[వాహనము] లేదా ప్రదేశమును మరొక వ్యక్తి యొక్క ప్రయోజనం కోసం లేదా రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వేశ్యల పరస్పర ప్రయోజనం కోసం ఉపయోగించే ప్రదేశం. [2] [లైంగిక దోపిడీ లేదా దుర్వినియోగం] వంటి  ప్రయోజనాల కోసము ఉపయోగించబడుతుంది. "]
["[(कक) “बालक” से ऐसा व्यक्‍ति अभिप्रेत है जिसने सोलह वर्ष की आयु पूरी नहीं की है ;]","[(క-క) \" బాలురు\" అంటే పదహారు సంవత్సరాలు పూర్తి చేయని వ్యక్తి;]"]
["[(ख) “सुधार संस्था” से किसी भी नाम से ज्ञात कोई ऐसी संस्था अभिप्रेत है (जो धारा 21 के अधीन उस संस्था के रूप में स्थापित या अनुज्ञप्‍त है) जिसमें ऐसे [व्यक्‍तियों] को, इस अधिनियम के अधीन निरुद्ध रखा जा सकेगा जिन्हें सुधारने की आवश्यकता है, और इसके अन्तर्गत वह आश्रय भी है [विचारणीय व्यक्‍तियों] की अधिनियम के अनुसरण में रखा जाए ;]","[(ఖ) \"సుధార్ సంస్థ\" అంటే ఏదైనా పేరుతో పిలువబడే అటువంటి సంస్థ(సెక్షన్ 21కు లోబడి స్థాపించబడిన లేదా అనుమతించబడిన సంస్థ) ఈ చట్టం ప్రకారం సరిదిద్దవలసిన అటువంటి [వివారించవలసిన వ్యక్తులను] ఉంచవచ్చు, మరియు దాని నిబంధనలకు లోబడి వారికి ఆశ్రయము ఇవ్వవచ్చు;]"]
["[(ग) “मजिस्ट्रेट” से ऐसा कोई मजिस्ट्रेट अभिप्रेत है जो उस धारा द्वारा, जिसमें यह पद आता है, प्रदत्त शक्‍तियों का प्रयोग करने के लिए अनुसूची के द्वितीय स्तम्भ में सक्षम विनिर्दिष्‍ट किया गया है और जो अनुसूची के प्रथम स्तम्भ में विनिर्दिष्‍ट है ;]"," [(గ) \"మేజిస్ట్రేట్\" అంటే ఆ సెక్షన్ యొక్క మొదటి కాలమ్ లో నిర్దేశించబడ్డ జాబితా మరియు ద్వితీయ కాలమ్ లో సమర్ధవంతముగా నిర్దేశించబడిన అధికారములను వినియోగించడానికి కేటాయించబడ్డ పదవిని కలిగిన వ్యక్తే \"మేజిస్ట్రేట్\";]          "]
["[(गक) “वयस्क” से ऐसा व्यक्‍ति अभिप्रेत है जिसने अठारह वर्ष की आयु पूरी कर ली है ;","[(గ క) \"మేజర్\" అంటే పద్దెనిమిది సంవత్సరాలు నిండిన వ్యక్తి; "]
["(गख) “अवयस्क” से ऐसा व्यक्‍ति अभिप्रेत है जिसने सोलह वर्ष की आयु पूरी कर ली है किन्तु अठारह वर्ष की आयु पूरी नहीं की है ;","(గ ఖ) \"మైనర్\" అంటే పదహారు సంవత్సరాలు పూర్తి అయినా పద్దెనిమిది సంవత్సరాలు నిండని వ్యక్తి;"]
["(घ) “विहित” से इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों द्वारा विहित अभिप्रेत है ;","(ఘ) \"సూచించబడినది\" అంటే ఈ చట్టమునకు లోబడి చేసిన నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడుతుంది;"]
["[(च) “वेश्यावृत्ति” से व्यक्‍तियों का वाणिज्यिक प्रयोजनों के लिए लैंगिक शोषण या दुरुपयोग अभिप्रेत है, और “वेश्या” पद का तद्नुसार अर्थ लगाया जाएगा ;]","[(చ) \"వ్యభిచారం\" అంటే వాణిజ్య ప్రయోజనాల కోసం లైంగిక దోపిడీ లేదా వ్యక్తుల దుర్వినియోగం, మరియు \"వేశ్య\" అనే పదానికి తదనుగుణంగా అర్ధం నిర్ణయించాలి;] "]
["(छ) “संरक्षागृह” से किसी नाम से ज्ञात कोई ऐसी संस्था अभिप्रेत है (जो धारा 21 के अधीन स्थापित या अनुज्ञप्‍त संस्था है) जिसमें ऐसे [व्यक्‍तियों] को, जिनकी देख-रेख और संरक्षण की आवश्यकता है, इस अधिनियम के अधीन रखा जाए [3][और जहां समुचित तकनीकी रूप से अर्हित व्यक्‍तियों, उपस्कर और अन्य सुविधाओं की व्यवस्था की गई है] और इसके अन्तर्गत निम्‍नलिखित नहीं हैं :—","(ఛ) \"సంరక్షణా గృహము\" అంటే దీనిలో (ఇది సెక్షన్ 21 కింద స్థాపించబడిన లేదా అనుమతించబడిన సంస్థ), ఎవరికి సంరక్షణ మరియు బాగోగులు చూడటం అవసరమో  అటువంటి వారి [వ్యక్తులను] కోసం స్థాపించబడిన సంస్థ,  ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనల[3] మరియు సాంకేతికముగా అర్హత కలిగిన వ్యక్తులకు తగిన సౌకర్యములు,పరికరములూ మొదలైనటువంటి వాటి ఏర్పాటు చేయబడుతుంది] మరియు వీటిలో భాగముగా ఈ క్రింద ఇవ్వబడినవి ఉండవు:-  "]
["(i) कोई आश्रय जहां [विचारणाधीन] को इस अधिनियम के अनुसरण में रखा जाए ; या","(i) ఈ చట్టం ప్రకారం [పరిశీలనలో] ఉంచబడిన ఏదైనా ఆశ్రయం; లేదా"]
["(ii) कोई सुधार संस्था ;","(ii) ఏదైనా దిద్దుబాటు సంస్థ;"]
["(ज) “सार्वजनिक स्थान” से ऐसा कोई स्थान अभिप्रेत है जो जनता के प्रयोग के लिए आशयित हो या जिस तक जनता की पहुंच हो तथा इसके अन्तर्गत कोई लोक प्रवहण भी है ;","(జ) \"పబ్లిక్ ప్లేస్/ సార్వజనిక ప్రదేశములు\" అంటే ప్రజల ఉపయోగార్ధం ఉద్దేశించిన లేదా ప్రజలకు ప్రాప్యత ఉన్న మరియు ఏదైనా ప్రజా రవాణాను కలిగి ఉన్న ప్రదేశం;"]
["(झ) “विशेष पुलिस अधिकारी” से इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए किसी विनिर्दिष्‍ट क्षेत्र के अन्दर पुलिस कार्यों का भारसाधक होने के लिए राज्य सरकार द्वारा या उसकी ओर से नियुक्‍त कोई पुलिस अधिकारी अभिप्रेत है ;","(ఝ) \"స్పెషల్ పోలీస్ అధికారి\" అంటే ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం ఒక నిర్దిష్ట ప్రాంతంలో పోలీసు విధులకు బాధ్యత వహించడానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తరపున లేదా తరపున నియమించబడిన ఎవరైనా పోలీసు అధికారి;"]
["[(ञ) “दुर्व्यापार पुलिस अधिकारी” से केन्द्रीय सरकार द्वारा धारा 13 की उपधारा (4) के अधीन नियुक्‍त कोई पुलिस अधिकारी अभिप्रेत है ।]","[(ఇ+) \"అక్రమ వాణిజ్య పోలీసు అధికారి\" అంటే సెక్షన్ 13 లోని ఉప-సెక్షన్ (4) కింద కేంద్ర ప్రభుత్వం ద్వారా నియమించబడిన పోలీస్ అధికారి.]"]
["[2क. जम्मू-कश्मीर को लागू न होने वाली अधिनियमितियों की बाबत अर्थान्वयन का नियम—","[2 క. జమ్మూ- కాశ్మీర్‌కు వర్తించబడని చట్టాలకు సంబంధించి ఆర్థిక వ్యవస్థకు సంబంధించిన నియమాలు-"]
["इस अधिनियम में किसी ऐसी विधि के, जो जम्मू-कश्मीर राज्य में प्रवृत्त नहीं है, प्रति किसी निर्देश का उस राज्य के सम्बन्ध में यह अर्थ लगाया जाएगा कि यदि उस राज्य में कोई तत्‍स्थानी विधि प्रवृत्त है तो वह निर्देश उस तत्स्थानी विधि के प्रति है ।]","ఈ చట్టంలో, జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలో అమలులో లేని ఏదైనా చట్టం,  ఏదైనా సూచన ఆ రాష్ట్రానికి సంబంధించి నిర్దేశించబడుతుంది, ఆ రాష్ట్రంలో ఏదైనా తత్స్థాన చట్టం అమలులో ఉంటే, అప్పుడు ఆ నిర్దేశికములు తత్స్థానీ చట్టమునకు వ్యతిరేకముగా పనిచేస్తుంది.] "]
["3. वेश्यागृह चलाने या परिसरों को वेश्यागृह के रूप में प्रयुक्‍त करने देने के लिए दण्ड—","3. వేశ్యాగృహము నడుపుతున్నందుకు లేదా పరిసరములను వేశ్యాగృహముగా దుర్వినియోగము చేసినందుకు/ అనుమతించినందుకు శిక్ష."]
["(1) कोई व्यक्‍ति जो कोई वेश्यागृह चलाता है या उसका प्रबन्धन करता है अथवा उसको चलाने या उसके प्रबन्ध में काम करता है या सहायता करता है वह प्रथम दोषसिद्धि पर एक वर्ष से अन्यून और तीन वर्ष से अनधिक की अवधि के लिए कठोर कारावास से तथा जुर्माने से भी जो दो हजार रुपए तक का हो सकेगा और द्वितीय या पश्‍चात्वर्ती  दोषसिद्धि की दशा में दो वर्ष से अन्यून और पांच वर्ष से अनधिक की अवधि के लिए कठोर कारावास से तथा जुर्माने से भी, जो दो हजार रुपए तक का हो सकेगा, दण्डनीय होगा ।","(1) ఎవరైనా వ్యక్తి వేశ్యాగృహమును నడుపుతున్నా లేదా దానిని నిర్వహిస్తున్నా లేదా దాని నిర్వహణలో పనిచేస్తున్నాలేదా సహాయము చేస్తున్నా, అటువంటి నేరములో మొదటి సారి నేరము నిరూపించబడితే ఒకటి నుండి మూడు సంవత్సరముల కఠిన కారాగార వాసము మరియు రెండువేల రూపాయల జరిమానా కూడా విధించబడుతుంది. ఒకవేళ రెండవసారి కూడా ఆ నేరము నిరూపించబడితే లేదా కొనసాగితే రెండు నుండి ఐదు సంవత్సరముల వరకూ కఠిన కారాగార వాసము మరియు రెండువేల రూపాయల జరిమానా కూడా శిక్షగా విధించబడుతుంది.                     "]
["(2)  कोई व्यक्‍ति जो—","(2) ఎవరైనా వ్యక్తి",null,null,null,"  "]
["(क) किसी परिसर का अभिधारी, पट्टेदार, अधिभोगी या भारसाधक व्यक्‍ति होते हुए ऐसे परिसर या उसके किसी भाग को वेश्यागृह के रूप में प्रयुक्‍त करेगा या जानबूझकर किसी अन्य व्यक्‍ति को प्रयुक्‍त करने देगा ; अथवा","(క) ఏదైనా పరిసరముల యజమాని, అద్దెదారు, ఆక్రమణదారు లేదా ఆ పరిసరములకు బాధ్యత వహించే వ్యక్తి  అటువంటి ప్రాంగణాన్ని లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగాన్ని వేశ్యాగృహముగా ఉపయోగించుకోవడం లేదా ఉద్దేశపూర్వకంగా మరోవ్యక్తిని ఆ  వేశ్యాగృహ నిర్వహణకు నియమించడం; లేదా "]
["(ख) किसी परिसर का स्वामी, पट्टाकर्ता या भूस्वामी अथवा ऐसे स्वामी, पट्टाकर्ता या भूस्वामी का अभिकर्ता होते हुए उसे या उसके किसी भाग को यह जानते हुए पट्टे पर देता है कि उसका या उसके किसी भाग का वेश्यागृह के रूप में प्रयोग किया जाना आशयित है अथवा ऐसे परिसर या उसके किसी भाग के वेश्यागृह के रूप में प्रयोग का जानबूझकर पक्षकार होगा, प्रथम दोषसिद्धि पर कारावास से, जिसकी अवधि दो वर्ष तक की हो सकेगी, और जुर्माने से, जो दो हजार रुपए तक का हो सकेगा तथा द्वितीय या पश्‍चात्वर्ती  दोषसिद्धि की दशा में कठोर कारावास से, जिसकी अवधि पांच वर्ष तक की हो सकेगी और जुर्माने से भी,दण्डनीय होगा ।","ఏదైనా పరిసరము యొక్క యజమాని, అద్దెదారులేదా భూస్వామి మరియు అటువంటి యజమాని, పట్టాదారులేదా భూస్వామి ఉద్దేశపూర్వకంగా అటువంటి ప్రాంగణాన్ని లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగాన్ని వేశ్యాగృహముగా ఉపయోగించడం జరిగితే లేదా అటువంటి పరిసరములు లేదా దానిలో ఏదైనా భాగమును ఉద్దేశ్యపూర్వకముగా ఉపయోగించినట్లుగా నేర నిరూపణ జరిగితే, మొదటి నేరనిరూపణపై జైలు శిక్ష ఒక సంవత్సరము నుండి రెండు సంవత్సరాల వరకు పొడిగించబడవచ్చు మరియు రెండు వేల రూపాయల వరకూ జరిమానా విధించబడవచ్చు మరియు రెండవ సారి నేరనిరూపణ జరిగినా లేక నేరము కొనసాగించినా , ఐదేళ్ల వరకు కఠినమైన జైలు శిక్ష మరియు జరిమానాతో శిక్షింపబడతారు."]
["[(2क) उपधारा (2) के प्रयोजनों के लिए, जब तक कि प्रतिकूल साबित न कर दिया जाए, यह उपधारणा की जाएगी कि उस उपधारा के खंड (क) या खंड (ख) में निर्दिष्‍ट कोई व्यक्‍ति, यथास्थिति, परिसर या उसके किसी भाग को वेश्यागृह के रूप में उपयोग किए जाने के लिए जानबूझकर अनुज्ञात कर रहा है या उसे यह जानकारी है कि परिसर या उसके किसी भाग का वेश्यागृह के रूप में उपयोग किया जा रहा है, यदि,—","(2క) ఉప-సెక్షన్ (2) యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, ప్రతికూలంగా నిరూపించబడకపోతే, ఆ ఉపవిభాగం యొక్క నిబంధన (క) లేదా నిబంధన (ఖ) లో సూచించబడిన ఏ వ్యక్తి అయినా, యథాస్థితి  ప్రాంగణం లేదా దాని ఏదైనా భాగాన్ని వేశ్యాగృహముగా ఉపయోగించడానికి ఉద్దేశ్యపూర్వకముగా అనుమతించినా లేదా ప్రాంగణం లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగాన్ని వేశ్యాగృహముగా ఉపయోగిస్తున్నారని తెలిసినప్పుడు,-- "]
["(क) किसी ऐसे समाचारपत्र में, जिसका उस क्षेत्र में परिचालन है जिसमें ऐसा व्यक्‍ति निवास करता है, इस आशय की रिपोर्ट प्रकाशित की जाती है कि इस अधिनियम के अधीन की गई तलाशी के परिणामस्वरूप यह पाया गया है कि परिसर या उसके किसी भाग का वेश्यावृत्ति के लिए उपयोग किया जा रहा है ; अथवा","(క) అటువంటి వ్యక్తి నివసించే ప్రాంత పరిధిలో ఉన్న ఏదైనా వార్తాపత్రికలోనైనా ఈ విషయము ప్రచురింపబడినా, ఈ చట్టం ప్రకారం నిర్వహించిన ఒక శోధన ఫలితంగా ప్రాంగణం లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగం వేశ్యాగృహముగా నడపబడుతున్నట్టుగా కనుగొనబడినా; లేదా "]
["(ख) खंड (क) में निर्दिष्‍ट तलाशी के दौरान पाई गई सभी वस्तुओं की सूची की एक प्रति ऐसे व्यक्‍ति को दे दी  जाती है ।]","(ఖ) భాగము (క) లో పేర్కొన్న శోధన సమయంలో కనుగొనబడిన అన్ని వస్తువుల జాబితా పత్రాలన్నీ అటువంటి వ్యక్తికి ఇవ్వబడుతుంది.]"]
["(3) तत्समय प्रवृत्त किसी अन्य विधि में किसी बात के होते हुए भी उपधारा (2) के खण्ड (क) या खण्ड (ख) में निर्दिष्‍ट किसी व्यक्‍ति के किसी परिसर या उसके किसी भाग के सम्बन्ध में उस उपधारा के अधीन किसी अपराध के लिए सिद्धदोष होने पर, कोई ऐसा पट्टा या करार जिसके अधीन ऐसा परिसर पट्टे पर दिया गया है या उस अपराध के किए जाने के समय धारित है या अधिभोगाधीन है, उक्‍त दोषसिद्धि की तारीख से शून्य और अप्रवर्तनशील हो जाएगा ।","(3) అటువంటి సమయములో అమలులో ఉన్న ఇతరచట్టములో ఏదైనా విషయము ఉన్నప్పటికీ ఉప-సెక్షన్ (2) లోని భాగము (క) లేదా భాగము (ఖ) లో సూచించబడిన ఏ వ్యక్తి యొక్క ఏదైనా ప్రాంగణానికి లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగానికి సంబంధించి, ఆ ఉప-సెక్షన్ కింద ఏదైనా నేరము జరిగినట్లుగా నేర నిరూపణ జరిగితే అటువంటి ప్రాంగణాన్ని లీజుకు ఇచ్చినట్లుగా ఏదైనా లీజు పత్రము లేదా ఒప్పందం పత్రము లేదా ఆక్యుపెన్సీపత్రము నేరము జరిగిన సమయంలో మంజూరు చేయబడిన లేదా ఉంచబడినది, పైన చెప్పబడిన నేరారోపణ తేదీ నుండి శూన్యమైనది మరియు అమలు చేయబడదు."]
["4. वेश्यावृत्ति के उपार्जनों पर जीवन निर्वाह के लिए दण्ड—","4. వ్యభిచారమును జీవనోపాధిగా చేసుకున్నందుకు జరిమానా- "]
["(1) अठारह वर्ष की आयु से अधिक का कोई व्यक्‍ति जो जानबूझकर [किसी अन्य व्यक्‍ति] की वेश्यावृत्ति के उपार्जनों पर पूर्णतः या भागतः जीवन निर्वाह करेगा, वह कारावास से, जिसकी अवधि दो वर्ष तक की हो सकेगी, या जुर्माने से, जो एक हजार रुपए तक का हो सकेगा, अथवा दोनों से, दण्डनीय होगा [और जहां ऐसे उर्पाजन किसी बालक या अवयस्क की वेश्यावृत्ति से संबंधित हैं, वहां वह सात वर्ष से अन्यून और दस वर्ष से अनधिक की अवधि के लिए कारावास से दण्डनीय होगा] ।","(1) పద్ధెనిమిది సంవత్సరముల కన్నా ఎక్కువ వయసు కలిగిన ఎవరైనా వ్యక్తి ఉద్దేశ్యపూర్వకముగా[ మరొక వ్యక్తి)  వేశ్యావృత్తి పై పూర్తిగా గాని, పాక్షికముగా గాని ఆధారపడి జీవనమును గడుపుతున్నా, అటువంటి వ్యక్తికి ఒక సంవత్సరము కఠిన కారాగార వాసము మరియు వెయ్యి రూపాయల వరకు లేదా ఒక్కోసారి రెండు శిక్షలూ విధించబడతాయి [మరియుఅటువంటి నేరం పిల్లల లేదా మైనర్ల వ్యభిచారానికి సంబంధించినది అయితే, అది ఏడు సంవత్సరాల నుండి పది సంవత్సరముల వరకూ జైలు శిక్ష విధించబడుతుంది]. "]
["[(2) जहां अठारह वर्ष से अधिक आयु के किसी व्यक्‍ति की बाबत यह साबित हो जाता है कि वह,—","[(2) పద్దెనిమిది సంవత్సరాల కంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్న వ్యక్తికి సంబంధించి ఈ విధముగా నిరూపణ జరిగితే,-"]
["(क) किसी वेश्या के साथ निवास करता है या अभ्यासतः उसके संग रहता है ; या","(క) ఆ వ్యక్తి వేశ్యతో నివసిస్తున్నా లేదా సాధన చేస్తుంది; లేదా కలిసి జీవిస్తున్నా; లేదా"]
["(ख) किसी वेश्या की गतिविधियों का ऐसी रीति से नियंत्रण या निदेशन करता है या उन पर असर डालता है जिससे यह दर्शित होता है कि ऐसा व्यक्‍ति उसे वेश्यावृत्ति करने के लिए सहायता दे रहा है या दुष्प्रेरित या विवश कर   रहा है ; या","(ఖ) ఎవరైనా ఒక వేశ్య యొక్క కార్యకలాపాలను నియంత్రిస్తున్నా లేదా నియంత్రించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాలేదా ఆ వ్యక్తిని ప్రభావితము చేస్తున్నా అటువంటి వ్యక్తి ఆమెకు వ్యభిచారం చేయమని సహాయం చేస్తున్నాడని లేదా బలవంతం చేస్తున్నాడని  సూచిస్తుంది; లేదా "]
["(ग) किसी वेश्या के निमित्त दलाल या कुटना के रूप में कार्य कर रहा है, तो, जब तक तत्प्रतिकूल साबित न कर दिया जाए, यह उपधारणा की जाएगी कि ऐसा व्यक्‍ति उपधारा (1) के अर्थ में अन्य व्यक्‍ति के वेश्यावृत्ति के उपार्जनों पर जानबूझकर जीवन निर्वाह कर रहा है ।]","(గ)ఎవరైనా వేశ్యకు బ్రోకర్ గా  వ్యవహరించడం చేస్తున్నప్పుడు, దానికి వ్యతిరేకముగా నిరూపించబడే వరకూ, ఉప-సెక్షన్ (1) యొక్క అర్ధంలో మరొక వ్యక్తి యొక్క వ్యభిచారం ద్వారా వచ్చే ఆదాయంపై ఆ వ్యక్తి  ఉద్దేశ్యపూర్వకముగా తన జీవనమును నిర్వర్తిస్తున్నాడని అనుకోవచ్చు.] "]
["5. [व्यक्‍ति] को वेश्यावृत्ति के लिए उपाप्‍त करना, उत्प्रेरित करना या ले जाना—","5. వ్యభిచారం కోసం [వ్యక్తిని] బలవంతపెట్టడము, ప్రేరేపించడం లేదా తీసుకువెళ్ళడము"]
["(1) कोई व्यक्‍ति जो—","(1) ఏ వ్యక్తి అయితే"]
["(क) किसी [व्यक्‍ति] को चाहे उसकी सम्मति से या उसके बिना वेश्यावृत्ति के प्रयोजनों के लिए उपाप्‍त करेगा या उपाप्‍त करने का प्रयत्‍न करेगा ;","(క) ఆ వ్యక్తి అనుమతితో లేదా అనుమతి లేకుండా వ్యభిచార ప్రయోజనాల కోసం [[వ్యక్తిని] బలవంతము చేయడం లేదా చేయడానికి ప్రయత్నిస్తున్నా; "]
["(ख) किसी [व्यक्‍ति] को किसी स्थान से जाने के लिए इस आशय से उत्प्रेरित करेगा कि वह वेश्यावृत्ति के प्रयोजनों के लिए किसी वेश्यागृह का अन्तःवासी हो जाए या उसमें प्रायः जाता रहे ; या","(ఖ)ఎవరైనా(వ్యక్తి)ని ఏదైనా ఒక ప్రదేశమునకు తీసుకువెళ్ళే ఉద్దేశ్యముతో బలవంతపెట్టడము వ్యభిచారం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం ఆ వ్యక్తిని బందీగా మార్చవచ్చు లేదా ఆ ప్రదేశమునకు పదేపదే వెళ్ళడం లేదా వేశ్యావృత్తిని కొనసాగించాలనే ఉద్దేశ్యంతో ఒక వ్యక్తిని ఒక ప్రదేశం నుండి తరలించడానికి ప్రేరేపించడం; లేదా"]
["(ग) किसी [व्यक्‍ति] को इस दृष्टि से कि वह वेश्यावृत्ति करे या वेश्यावृत्ति करने के लिए उसका पालन-पोषण किया जाए एक स्थान से दूसरे स्थान को ले जाएगा या ले जाने का प्रयत्‍न करेगा या लिवाएगा ; या","(గ) ఎవరైనా(వ్యక్తి) వ్యభిచారం చేయాలనే ఉద్దేశ్యంతో లేదా వ్యభిచారం చేయించడము కోసం ఆ వ్యక్తి యొక్క నిర్వహణ- పోషణలను చేయడం, ఒక ప్రాంతము నుండి వేరొక ప్రాంతమునకు తీసుకువెళ్ళడానికి ప్రయత్నించడ్  "]
["(घ) किसी [व्यक्‍ति] से वेश्यावृत्ति कराएगा या कराने के लिए उत्प्ररित करेगा,  [दोषसिद्धि पर, तीन वर्ष से अन्यून और सात वर्ष से अनधिक की अवधि के लिए कठोर कारावास से और जुर्माने से भी जो दो हजार रुपए तक का हो सकेगा, दंडनीय होगा और यदि इस उपधारा के अधीन अपराध किसी व्यक्‍ति की इच्छा के विरुद्ध किया जाता है तो सात वर्ष की अवधि के लिए कारावास का दण्ड चौदह वर्ष की अवधि के लिए कारावास तक का होगा :","(ఘ) ఎవరైనా [వ్యక్తి] నుండి వ్యభిచారం చేయడానికి లేదా ప్రేరేపించినా, బలవంతపెట్టినట్లుగా నేరము నిరూపించబడినట్టయితే [అటువంటి నేరారోపణ యొక్క నేరనిరూపణ జరిగినప్పుడు, మూడు సంవత్సరాల నుండి ఏడు సంవత్సరాల కఠిన కారాగారవాసము మరియు రెండు వేల రూపాయల వరకు జరిమానాతో శిక్షించబడతారు మరియు ఈ ఉప-సెక్షన్ కింద నేరం ఏ వ్యక్తి యొక్క ఇష్టానికి వ్యతిరేకంగా జరిగితే, ఏడు సంవత్సరాల నుండి పద్నాలుగు సంవత్సరాల కారాగారవాసముతో శిక్ష విధించబ్డుతుంది:"]
["परन्तु यदि वह व्यक्‍ति जिसकी बाबत इस उपधारा के अधीन अपराध किया गया है,—","కాని ఒకవేళ ఆ వ్యక్తి ఉప-సెక్షన్ కు లోబడినటువంటి నేరము చేస్తే, -  "]
["(i) बालक है तो इस उपधारा में उपबंधित दण्ड सात वर्ष से अन्यून की अवधि के लिए कठोर करने कारावास तक का होगा किन्तु जो आजीवन का हो सकेगा ; और","(i) ఆ వ్యక్తి మైనర్ అయితే, ఈ ఉప సెక్షన్ అందించబడిన శిక్ష ఏడు సంవత్సరాల  వరకు కఠిన కారాగారవాసము ఉంటుంది, అయితే ఇది ఒక్కోసారి జీవితకాలం కావచ్చు; మరియు  "]
["(ii) अवयस्क है तो इस उपधारा में उपबंधित दण्ड सात वर्ष से अन्यून की अवधि के लिए और चौदह वर्ष से अनधिक की अवधि के लिए कठोर कारावास तक का होगा ;]","(ii) మైనర్ అయితే, ఈ ఉపవిభాగంలో అందించిన శిక్ష ఏడు సంవత్సరాల నుండి  పద్నాలుగు సంవత్సరాల వరకూ కఠినమైన జైలు శిక్ష విధించబడుతుంది;] "]
["(3) इस धारा के अधीन अपराध—","3) ఈ సెక్షన్ కింద నేరాలు-"]
["(क) उस स्थान पर विचारणीय होगा जहां से [4][व्यक्‍ति] को उपाप्‍त किया जाता है, जाने के लिए उत्प्रेरित किया जाता है, ले जाया जाता है या लिवा लाया जाता है अथवा जहां से ऐसे 2[व्यक्‍ति] को उपाप्‍त करने या ले जाने का प्रयत्‍न किया जाता है ; या","(క)ఏ ప్రదేశములో అయితే ఆ [4] [వ్యక్తి] ని బలవంతపెట్టినా, వెళ్ళడానికి ప్రేరేపించబడిన, తీసుకువెళ్ళబడినా లేదా అటువంటి 2 [వ్యక్తి]ని ఆ ప్రదేశానికి తీసుకురావడానికి బలవంతపెట్టిన ప్రదేశము పరిశీలించవలసిన ప్రదేశముగా పరిగణించబడుతుంది; లేదా"]
["(ख) उस स्थान पर विचारणीय होगा जहां वह उस उत्प्रेरणा के फलस्वरूप लाया गया हो या जहां वह ले जाया गया हो या लिवा लाया गया हो या उसे ले जाने का प्रयत्‍न किया गया हो ।","(ఖ) బలవంతమునకు ఫలితంగా తీసుకువచ్చిన ప్రదేశంలో లేదా దానిని తీసుకువెళ్ళిన లేదా  తీసుకువెళ్ళడానికి ప్రయత్నించిన చోటు కూడా దర్యాప్తు పరిశీలనకు యోగ్యముగా పరిగణించబడుతుంది."]
["6. किसी व्यक्‍ति को ऐसे परिसर में निरुद्ध करना जहां वेश्यावृत्ति की जाती है—","6. వ్యభిచారం జరిగే ప్రాంగణంలో ఒక వ్యక్తిని అదుపులోకి తీసుకోవడం-"]
["(1) कोई व्यक्‍ति जो [किसी अन्य व्यक्‍ति] को चाहे उसकी सम्मति से या उसके बिना—","(1) ఎవరైనా వ్యక్తి  [మరే ఇతర వ్యక్తి] తన సమ్మతితో లేదా  లేకుండా ఏదైనా వ్యక్తి-"]
["(क) किसी वेश्यागृह में निरुद्ध करेगा, या","(క) ఏదైనా వేశ్యాగృహములో నిర్బంధించడము, లేదా"]
["(ख) किसी परिसर में या पर इस आशय से निरुद्ध करेगा 3[कि ऐसा व्यक्‍ति किसी ऐसे व्यक्‍ति के साथ, जो ऐसे व्यक्‍ति का पति या पत्‍नी नहीं है, मैथुन करे, ] [दोषसिद्धि पर, दोनों में से किसी भांति के कारावास से, जिसकी अवधि सात वर्ष से अन्यून की होगी किन्तु जो आजीवन के लिए या ऐसी अवधि के लिए जो दस वर्ष तक की हो सकेगी, दंडनीय होगा और जुर्माने का भी दायी होगा :","(ఖ) ఏదైనా పరిసరములలోలేదా పై 3 [ఎవరైనా వ్యక్తి మరొకరి భర్త లేదా భార్య సంభోగం చేస్తే], [అటువంటి నేర నిరూపణ పై,  ఏడు సంవత్సరాల వరకు కఠిన కారాగార శిక్ష విధించబడుతుంది, ఇది ఒక్కోసారి జీవిత ఖైదు లేదా పదేళ్ల కఠిన కారాగారవాసముగా కూడా వరకు పొడిగించబడవచ్చు మరియు జరిమానా కూడా విధించబడవచ్చు:  "]
["परन्तु न्यायालय, पर्याप्‍त और विशेष कारणों से, जो निर्णय में उल्लिखित किए जाएंगे, सात वर्ष से कम की अवधि के लिए कारावास का दंडादेश अधिरोपित कर सकेगा ।]","కానీ ఒకవేళ న్యాయస్థానమునకు ప్రత్యేక కారణములు లేదా తగిన కారణములను సమర్పించడము వలన శిక్షను ఏడు సంవత్సరాల కన్నా తక్కువ కాలానికి తగ్గించవచ్చు మరియు ఇది తీర్పులో ఉల్లేఖించబడుతుంది.]        "]
["[(2) जहां कोई व्यक्‍ति किसी वेश्यागृह में किसी बालक के साथ पाया जाता है वहां, जब तक प्रतिकूल साबित न कर दिया जाए, यह उपधारणा की जाएगी कि उसने उपधारा (1) के अधीन कोई अपराध किया है ।","[2) ఎక్కడైనా ఏదైనా వేశ్యాగృహములో ఎవరైనా ఒక వ్యక్తి మైనర్ పిల్లలతో దొరికితే, అతనికి వ్యతిరేకముగా నిరూపించబడితే, అతను ఉప-సెక్షన్ (1) కింద నేరస్థుడని భావించవచ్చు."]
["(2क) जहां किसी वेश्यागृह के अन्दर पाए गए किसी बालक या अवयस्क की चिकित्सा परीक्षा पर उसके साथ लैंगिक दुरुपयोग किए जाने का पता चलता है, वहां जब तक तत्प्रतिकूल साबित न कर दिया जाए यह उपधारणा की जाएगी कि उस बालक या अवयस्क को, यथास्थिति, वेश्यावृत्ति के प्रयोजनों के लिए निरुद्ध किया गया है या उसका वाणिज्यक प्रयोजनों के लिए लैंगिक शोषण किया गया है ।]","(2 క) ఎక్కడైనా ఒక వేశ్యాగృహములో దొరికిన మైనర్ పిల్లలకు జరిపిన వైద్య పరీక్షలలో మైనర్లు లైంగిక వేధింపులకు గురైనట్లుగా గుర్తించబడినట్లయితే, అది వ్యతిరేకముగా నిరూపించబడేంతవరకూ ఆ మైనర్ పిల్లలు లేదా పిల్లలు, ఆ పరిస్థితిలో వేశ్యావృత్తి ఉపయోగముల కోసం, వ్యాపార ప్రయోజనముల కోసం, లైంగిక దోపిడీ కోసం వారు నిర్బంధించబడ్డారని భావించవచ్చు.]       "]
["(3) किसी व्यक्‍ति के बारे में यह उपधारणा की जाएगी कि वह किसी स्‍त्री या लड़की को किसी वेश्यागृह में या अपने विधिसम्मत पति से भिन्न किसी आदमी के साथ मैथुन के प्रयोजनों के लिए किसी परिसर में या उस पर निरुद्ध करता है, यदि ऐसा व्यक्‍ति, उसे वहां रखने के लिए विवश या उत्प्रेरित करने के आशय से—","(3)ఎవరైనా  ఒక వ్యక్తి ఒక స్త్రీ లేదా ఒక అమ్మాయితో ఒక వేశ్యాగృహంలో లేదా ఆమె చట్టబద్ధమైన భర్త కాకుండా వేరే వ్యక్తితో సంభోగం చేసే ప్రయోజనాల కోసం  ఒక ప్రాంగణంలో లేదా ప్రాంగణంలో నిర్బంధిస్తే, ఒకవేళ ఆ ప్రాంగణములో ఉంచడానికి బలవంతము చేస్తే--"]
["(क) उसके किसी आभूषण, पहनने के कपड़े, धन या अन्य सम्पत्ति को उससे विधारित करता है, या","(క) అతని నుండి అతని ఆభరణాలు, బట్టలు, డబ్బు లేదా ఇతర సంపదను అప్పుగా తీసుకున్నా , లేదా"]
["(ख) ऐसे व्यक्‍ति के द्वारा या निदेश से उसे उधार दिए गए या प्रदाय किए गए किसी आभूषण, पहनने के कपड़े, धन या अन्य सम्पत्ति को उसके द्वारा ले जाए जाने की दशा में उसे विधिक कार्यवाहियों की धमकी देता है ।","(ఖ) అతని ద్వారా ఇవ్వబడ్డ లేదా అతని సూచన మేరకు ఇవ్వబడ్డ లేదా ఇచ్చిన ఆభరణాలు, దుస్తులు, డబ్బు లేదా ఇతర వస్తువులు తిరిగి తీసుకొనే పరిస్థితిలో ఆమెకు చట్టపరమైన చర్యలను తీసుకుంటానని బెదిరిస్తారు. "]
["(4) ऐसी स्‍त्री या लड़की के खिलाफ उस व्यक्‍ति के कहने पर जिसके द्वारा वह निरुद्ध की गई है किसी ऐसे आभूषण, पहनने के कपड़े या अन्य सम्पत्ति की वसूली के लिए जो ऐसी स्‍त्री या लड़की को उधार दी गई या प्रदाय की गई अथवा ऐसी स्‍त्री या लड़की द्वारा गिरवी रखी गई अभिकथित है अथवा किसी धन की वसूली के लिए जिसका ऐसी स्‍त्री या लड़की द्वारा संदेय होना अभिकथित है, कोई वाद, अभियोजन या अन्य विधिक कार्यवाही, किसी प्रतिकूल विधि के होते हुए भी, नहीं होगी","(4) అటువంటి స్త్రీ లేదా బాలికకు వ్యతిరేకముగా ఆ వ్యక్తి చెప్పడము వలన అమె నిర్బంధించబడింది మరియు అటువంటి ఆభరణములు, ధరించే దుస్తులు లేదా ఇతర ఆస్తులను వసూలు చేయడము కోసము , అలాంటి స్త్రీ లేదా అమ్మాయికి లేదా అలాంటి వారికి రుణాలు ఇచ్చినందుకు లేదా వస్తువులు తాకట్టు పెట్టినట్టుగా చెప్పబడినా లేదా ఏదైనా ధనమును వసూలు చేయడానికి ఒక స్త్రీ లేదా అమ్మాయి చెల్లించాలని చెప్పబడటం, ఏదైనా వాదన, నింద లేదా ఇతర చట్టపరమైన చర్యలు, వ్యతిరేకమైన చట్టములున్నప్పటికీ, అవి జరగవు.  "]
["[(1) वेश्यावृत्ति करने वाला कोई 2[व्यक्‍ति] और वह व्यक्‍ति जिसके साथ ऐसी वेश्यावृत्ति ऐसे किन्हीं परिसरों में की जाएगी—","[(1) వ్యభిచారం చేసే ఎవరైనా 2 [వ్యక్తి] మరియు ఎవరితో అయితే ఏదైనా ప్రాంగణంలో వ్యభిచారం జరిపే వ్యక్తి-"]
["(क) जो उपधारा (3) के अधीन अधिसूचित क्षेत्र या क्षेत्रों के अन्दर हों, या","క) ఉప సెక్షన్ (3) కింద తెలియజేయబడిన ప్రాంతం లేదా ప్రాంతాలలోపల, లేదా"]
["(ख) जो किसी सार्वजनिक धार्मिक पूजास्थल, शैक्षणिक संस्था, छात्रावास, अस्पताल, परिचर्यागृह या किसी अन्य प्रकार के ऐसे सार्वजनिक स्थान से दो सौ मीटर की दूरी के अन्दर हों, जिसे पुलिस आयुक्‍त या मजिस्ट्रेट विहित रीति में इस निमित्त अधिसूचित करे,कारावास से, जिसकी अवधि तीन मास तक की हो सकेगी, दण्डनीय होगा ।]","(ఖ) ఏదైనా ప్రజా ప్రార్ధన మందిరం, విద్యా సంస్థ, హాస్టల్, హాస్పిటల్, నర్సింగ్ హోమ్ లేదా మరే ఇతర బహిరంగ ప్రదేశం నుండి  రెండు వందల మీటర్ల పరిధిలో పోలీస్ కమిషనర్ లేదా మేజిస్ట్రేట్కు నిర్ణీత వ్యవధిలోగా తెలియజేయగలిగినప్పుడు,  మూడు నెలల వరకు జైలు శిక్ష విధించబడుతుంది.]       "]
["[(1क) जहां उपधारा (1) के अधीन किया गया कोई अपराध किसी बालक या अवयस्क की बाबत है, वहां अपराध करने वाला व्यक्‍ति दोनों में से किसी भांति के कारावास से, जिसकी अवधि सात वर्ष से अन्यून की होगी किन्तु जो आजीवन के लिए या ऐसी अवधि के लिए जो दस वर्ष तक की हो सकेगी, दंडनीय होगा और जुर्माने का भी दायी होगा :","[(1క) ఉప-సెక్షన్ (1) కింద చేసిన ఏదైనా అపరాధము/ నేరము పిల్లలకి లేదా మైనర్‌కు సంబంధించి ఉంటే, అక్కడ నేరానికి పాల్పడిన వ్యక్తి ఏదో ఒక విధముగా ఏడు సంవత్సరముల నుండి జీవితకాలము వరకూ జైలు శిక్ష విధించబడవచ్చు లేదా పది సంవత్సరముల వరకూ శిక్షించబడవచ్చు మరియు జరిమానా కూడా విధించబడుతుంది: "]
["परन्तु न्यायालय, पर्याप्‍त और विशेष कारणों से, जो निर्णय में उल्लिखित किए जाएंगे,  सात वर्ष से कम की अवधि के लिए कारावास का दण्डादेश अधिरोपित कर सकेगा ।]","కానీ న్యాయస్థానము సమక్షములో ప్రత్యేక కారణములను సమర్పించడము వలన ఆ శిక్ష ఏడు సంవత్సరాల కన్నా తక్కువ కాలానికి జైలు శిక్ష విధించవచ్చు మరియు  ఇది  తీర్పులో పేర్కొనబడుతుంది.]"]
["(2) कोई व्यक्‍ति जो—","(2) ఏ వ్యక్తి అయితే--"]
["(क) किसी सार्वजनिक स्थान का पालक होते हुए वेश्याओं को अपने व्यापार के प्रयोजनों के लिए जानबूझकर ऐसे स्‍थान का आश्रय लेने या वहां रहने देगा ; या","(క) ఏదైనా ప్రజా బహిరంగ స్థలాన్ని నిర్వహించేటప్పుడు, ఆ ప్రదేశములోవారి గురించి తెలిసి కూడా తమ వ్యాపార ప్రయోజనముల కోసం వేశ్యలకు ఆశ్రయము ఇవ్వడము లేదా అక్క్డే ఉండనివ్వడమూ చేసినా;  "]
["(ख) उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट किन्हीं परिसरों का अभिधारी, पट्टेदार, अधिभोगी या भारसाधक व्यक्‍ति होते हुए जानबूझकर उनका या उनके किसी भाग का वेश्यावृत्ति के प्रयोजनों के लिए प्रयोग होने देगा ; या","(ఖ) ఉప-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న ఏదైనా ప్రాంగణానికి యజమాని, అద్దెదారు, యజమాని లేదా బాధ్యత వహించే వ్యక్తి , తన ప్రాంగణములోనైనా లేదా ఏదైనా భాగాన్నిగాని వ్యభిచార ప్రయోజనాల కోసం ఉద్దేశపూర్వకంగా అనుమతించడం; లేదా"]
["(ग) उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट किन्हीं परिसरों का स्वामी, पट्टाकर्ता या भूस्वामी अथवा ऐसे स्वामी, पट्टाकर्ता या भूस्वामी का अभिकर्ता होते हुए उनको या उनके किसी भाग को यह जानते हुए पट्टे पर देगा कि उनका या उनके किसी भाग का वेश्यावृत्ति के लिए प्रयोग किया जाए अथवा जानबूझकर ऐसे प्रयोग का पक्षकार होगा, प्रथम दोषसिद्धि पर कारावास से, जिसकी अवधि तीन मास की हो सकेगी, या जुर्माने से, जो दो सौ रुपए तक का हो सकेगा अथवा दोनों से, और द्वितीय या पश्‍चात्वर्ती  दोषसिद्धि की दशा में कारावास से, जिसकी अवधि छह मास तक की हो सकेगी तथा जुर्माने से भी, [जो दो सौ रुपए तक का हो सकेगा, दण्डनीय होगा और यदि सार्वजनिक स्थान या परिसर में कोई होटल है तो तत्समय प्रवृत्त किसी विधि के अधीन ऐसे होटल का कारबार चलाने के लिए अनुज्ञप्‍ति तीन मास से अन्यून की अवधि के लिए किन्तु जो एक वर्ष तक ही हो सकेगी निलंबित किए जाने के दायित्व के अधीन होगी :","(గ) ఉప-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న ఏదైనా ప్రాంగణం యొక్క యజమాని, అద్దెదారు లేదా భూస్వామి లేదా అటువంటి యజమాని, అద్దెదారు లేదా భూస్వామి యొక్క ఏజెంట్ కావడం, అతడు తన ప్రాంగణము లేదా దానిలో ఏదైనా భాగాన్ని వ్యభిచారం కోసం ఉపయోగిస్తే మరియు ఉద్దేశ్యపూర్వకముగా అటువంటి వియోగమునకు బాధ్యుడైనా, మొదటి సారి నేర నిరూపణ పై ఒక నెల నుండి మూడు నెలల వరకు జైలు శిక్షను విధించవచ్చు లేదా జరిమానాతో రెండు వందల రూపాయలు లేదా రెండింటినీ విధించవచ్చు మరియు రెండవసారి నేర నిరూపణలో తరువాత ఆరు నెలల కాలము మరియు జరిమానా కూడా విధించబడుతుంది, [ఇది రెండు వందల రూపాయల వరకు ఉండవచ్చు, శిక్షార్హమైనది మరియు బహిరంగ ప్రదేశంలో లేదా ప్రాంగణంలో ఒక హోటల్ ఉంటే, అటువంటి హోటల్ యొక్క నిర్వహణ మూడు మాసముల నుండి ఒక సంవత్సరము వరకు నిలిపివేసే బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది; "]
["परन्तु यदि इस उपधारा के अधीन किया गया कोई अपराध किसी होटल में किसी बालक या अवयस्क की बाबत है, तो ऐसी अनुज्ञप्‍ति रद्द किए जाने के दायित्व के अधीन होगी ।"," కాని ఈ ఉప-సెక్షన్ కింద ఏదైనా నేరము ఏదైనా హోటల్ లో ఎవరైనా‌ మైనర్‌కు సంబంధించి ఉంటే, అటువంటి హోటల్ కు లైసెన్స్ రద్దు చేసే బాధ్యతకు లోబడి ఉంటుంది. "]
["इस उपधारा के प्रयोजनों के लिए, “होटल” का वही अर्थ होगा जो होटल आमदनी कर अधिनियम, 1980 (1980 का 54) की धारा 2 के खंड (6) में है ।]","ఈ ఉప సెక్షన్ యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, హోటల్ ఆదాయపు పన్ను చట్టం, 1980 (1980 లో 54) లోని సెక్షన్ 2 లోని సెక్షన్ (6) లో ఉంటుంది.]"]
["[(3) राज्य सरकार इस बात को ध्यान में रखते हुए कि राज्य के किसी क्षेत्र या क्षेत्रों में किस प्रकार के व्यक्‍ति बार-बार आते-जाते हैं, और वहां के लोगों की प्रकृति कैसी है और वहां की जानसंख्या कितनी है तथा अन्य सुसंगत बातों को ध्यान में रखते हुए, शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, निदेश दे सकेगी कि वेश्यावृत्ति ऐसे क्षेत्र या क्षेत्रों में नहीं की जाएगी जो अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट किए जाएं ।","[(3) రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, రాష్ట్రంలోని ఏ ప్రాంతంలో లేదా ప్రాంతాలలో తరచుగా వచ్చి పోయే వ్యక్తుల స్వభావములను, అక్కడ ప్రజల జన సంఖ్య, ఆ ప్రాంతములో నివసిస్తున్న ప్రజల స్వభావం మరియు అక్కడి  ఇతర సంబంధాలను  దృష్టిలో ఉంచుకుని, అధికారిక గెజిట్‌లో ప్రకటన ద్వారా ప్రభుత్వం ప్రకటనలో పేర్కొన్న ప్రదేశాలలో లేదా ప్రాంతములలో వ్యభిచారం చేయరాదని నిర్దేశించవచ్చు. "]
["(4) जहां किसी क्षेत्र या क्षेत्रों के सम्बन्ध में उपधारा (3) के अधीन कोई अधिसूचना जारी की जाती है वहां राज्य सरकार अधिसूचना में ऐसे क्षेत्र या क्षेत्रों की परिसीमाएं युक्‍तियुक्‍त निश्‍चितता से परिनिश्‍चित करेगी ।","4) ఏదైనా ఒక ప్రాంతం లేదా ప్రాంతాలకు సంబంధించి ఉప-సెక్షన్ (3) కింద ప్రకటన జారీ చేయబడినప్పుడు, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం  ప్రకటన‌లో అటువంటి ప్రాంతం లేదా అటువంటి ప్రాంతాల పరిమితులను సహేతుకమైన నిశ్చయతతో నిర్ధారించాలి."]
["(5) ऐसी कोई भी अधिसूचना जारी नहीं की जाएगी जो जारी किए जाने के पश्‍चात् नब्बे दिन की अवधि की समाप्‍ति से पूर्व किसी तारीख से प्रभावी हो ।]","(5) అటువంటి ప్రకటన జారీ చేయబడదు, ఇది జారీ చేయబడిన తర్వాత తొంభై రోజుల వ్యవధి ముగియడానికి ముందు ఏ తేదీ నుండి అయినా అమలులోకి వస్తుంది.]"]
["8. वेश्यावृत्ति के प्रयोजनों के लिए विलुब्ध करना या याचना करना—","8. వ్యభిచారం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం దుర్వినియోగం చేయడం లేదా అభ్యర్థించడం-"]
["जो कोई किसी सार्वजनिक स्थान पर या किसी सार्वजनिक स्थान पर दिखाई देते हुए और ऐसी रीति में जिससे दिखाई दे या सुनाई दे, चाहे किसी भवन या घर के अन्दर से या अन्यथा—","ఎవరైనా ఏదైనా బహిరంగ ప్రదేశంలో లేదా సార్వజన ప్రదేశములో కాని అటువంటి రీతిళొ కనిపించినా లేదా వినిపించినా మరియు భవనం లేదా ఇంటి లోపలి నుండి లేదా ఇతరత్రా రీతిలో కనిపించినా లేదా వినిపించినా లేదా--"]
["(क) शब्दों, अंग-विक्षेप, अपने शरीर के जानबूझकर अभिदर्शन द्वारा (चाहे किसी भवन या घर कि खिड़की पर या बालकनी पर बैठकर या किसी अन्य रीति से) या अन्यथा किसी व्यक्‍ति को वेश्यावृत्ति के प्रयोजनों के लिए प्रलोभित करेगा या प्रलोभित करने का प्रयास करेगा अथवा उसका ध्यान आकर्षित करेगा या आकर्षित करने का प्रयास करेगा ; या","(క) అసభ్య పదాలు, అంగప్రదర్శన, తన శరీరం యొక్క ఉద్దేశపూర్వక ప్రదర్శన (ఏదైనా భవనం లేదా ఇంటి కిటికీ లేదా బాల్కనీలో కూర్చోవడం లేదా ఇతర రీతిలో) లేదా వ్యభిచారం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం ఒక వ్యక్తిని ఆకర్షించడం లేదా ప్రలోభపెట్టడం లేదా ప్రలోభపెట్టడానికి ప్రయత్నించడం ద్వారా అతని దృష్టిని ఆకర్షించడానికి ప్రయత్నించడం; లేదా "]
["(ख) वेश्यावृत्ति के प्रयोजनों के लिए किसी व्यक्‍ति से याचना करेगा या छेड़छाड़ करेगा अथवा घूमता-फिरता रहेगा या ऐसी रीति से कार्य करेगा जिससे आस-पास रहने वाले या ऐसे सार्वजनिक स्थान से होकर जाने वाले व्यक्‍तियों को बाधा या क्षोभ हो, अथवा सार्वजनिक शिष्‍टता का अतिवर्तन करेगा,","(ఖ) వ్యభిచారం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం ఎవరైనా ఒక వ్యక్తిని అభ్యర్థించడం లేదా వేధించడం లేదా వేధింపులకు గురిచేయడం లేదా వారి చుట్టూ తిరుగుతూ ఉండడం లేదా సమీపంలో నివసించే లేదా అలాంటి బహిరంగ ప్రదేశాల గుండా వెళ్ళే వ్యక్తులను అడ్డుకోవడం లేదా ఇబ్బంది పెట్టేవిధముగా విధముగా వ్యవహరించడము సభ్యసమాజమును తారుమారు చేస్తుంది,"]
["वह प्रथम दोषसिद्धि पर कारावास से, जिसकी अवधि छह मास तक की हो सकेगी, या जुर्माने से, जो पांच सौ रुपए तक का हो सकेगा अथवा दोनों से, दण्डनीय होगा, और द्वितीय या पश्‍चात्वर्ती  दोषसिद्धि की दशा में कारावास से, जिसकी अवधि एक वर्ष तक की हो सकेगी, तथा जुर्माने से भी, जो पांच सौ रुपए तक का हो सकेगा, दण्डनीय होगा :"," అటువంటి వారి నేరము మొదటిసారి నిరూపణ అయితే ఆరునెలల వరకు కారాగారవాసము లేదా ఐదు వందల రూపాయల వరకు జరిమానా  లేదా రెండింటితోనూ మరియు రెండవ సారి నేరనిరూపణ అయితే కారాగారవాసము ఒక సంవత్సరానికి పొడిగించబడుతుంది మరియు జరిమానాతో ఐదు వందల రూపాయల వరకూ జరిమానా కూడా విధించబడవచ్చు.  "]
["[परन्तु जहां इस उपधारा के अधीन कोई अपराध किसी पुरुष किया जाता है वहां वह कारावास से, जो सात दिन से अन्यून की अवधि के लिए किन्तु जो तीन मास तक की हो सकेगी, दण्डनीय होगा ।]","[కానీ ఈ ఉప-సెక్షన్ కింద ఏదైనా నేరము పురుషుల ద్వారా జరిగితే, అతనికి ఏడు రోజుల నుండి మూడుమాసముల వరకూ కారాగారవాసము శిక్షగా విధించబడుతుంది.] "]
["9. अभिरक्षा में के व्यक्‍ति को विलुब्ध करना—","9. అదుపులో ఉన్న వ్యక్తిని వేధించడం--"]
["कोई व्यक्‍ति जो [5][किसी [6][व्यक्‍ति] को अपनी अभिरक्षा, अपने भाराधीन या देख-रेख में रखते हुए या उस पर प्राधिकार की स्थिति में रहते हुए] उस 4[व्यक्‍ति] को वेश्यावृत्ति के लिए विलुब्ध किए जाने देगा या उसमें सहायता या उसका दुष्प्रेरणा करेगा, प्रथम [7][दोषसिद्धि पर, दोनों में से किसी भांति के कारावास से जिसकी अवधि सात वर्ष से अन्यून की होगी किन्तु जो आजीवन के लिए या ऐसी अवधि के लिए जो दस वर्ष तक की हो सकेगी, दण्डनीय होगा और जुर्माने का भ दायी होगा :"," ఎవరైనా వ్యక్తి  [5] మరొక [6] [వ్యక్తిని] తన అదుపు, అదుపు లేదా సంరక్షణ లేదా అతనిపై అధికారం ఉన్న స్థితిలో ఉంచినప్పుడు] వారిని వేశ్యావృత్తిలోనికి దింపడానికి వేధిస్తూ ఉంటే  లేదా దానికి సహాయపడటానికి లేదా దుష్ప్రేరణ చేసినా, మొదటిసారి నేర నిరూపణ  [7] జరిగితే [ ఏడు సంవత్సరములు లేదా జీవిత ఖైదు లేదా ఒక్కోసారి పది సంవత్సరముల వరకూ శిక్ష మరియు జరిమానా విధించబడుతుంది: "]
["परन्तु न्यायालय, पर्याप्‍त और विशेष कारणों से, जो निर्णय में उल्लिखित किए जाएंगे, सात वर्ष से अन्यून की अवधि के लिए कारावास का दण्डादेश अधिरोपित कर सकेगा ।]","కానీ న్యాయస్థానము సమక్షములో తగిన లేదా ప్రత్యేక కారణములు సమర్పించడము ద్వారా ఏడు సంవత్సరాల వరకూ జైలు శిక్ష విధించవచ్చు మరియు ఇది తీర్పులో పేర్కొనబడుతుంది.]"]
["[10. [सदाचरण की परिवीक्षा पर या सस्यक् भर्त्सना देकर निर्मुक्‍त किया जाना ।]—","[10. [సత్ప్రవర్తన యొక్క పరిశీలనపై లేదా సదాచారము కారణముగా విడుదల కావడము.] -"]
["10क. सुधार संस्था में निरोध—","10 (క) సుధార సంస్థలో నిర్బంధం"]
["(1) जहां—","(1) ఎక్కడైతే-"]
["(क) कोई अपराधी नारी धारा 7 या धारा 8 के अधीन किसी अपराध के लिए सिद्धदोष ठहराई जाती है ; और","(క) సెక్షన్ 7 లేదా సెక్షన్ 8 కింద నేరానికి పాల్పడిన వ్యక్తి స్త్రీగా నేర నిరూపణ జరిగితే; మరియు "]
["(ख) अपराधी का चरित्र, स्वास्थ्य, उसकी मानसिक दशा और मामले की अन्य परिस्थितियां ऐसी हैं कि उसे ऐसी अवधि के निरोध और ऐसे अनुदेश या अनुशासन के अधीन रखना समीचीन है जो उसके सुधार के लिए सहायक हो, जहां न्यायालय के लिए यह विधिपूर्ण होगा कि वह कारावास के दण्डादेश के बदले में दो वर्ष से अन्यून और पांच वर्ष से अनधिक की अवधि के लिए किसी सुधार संस्था में निरोध का ऐसा आदेश पारित करे जो वह ठीक समझे :","(ఖ) నేరస్థుల యొక్క వ్యక్తిత్వము, ఆరోగ్యం, వారి మానసిక స్థితి మరియు కేసు యొక్క ఇతర పరిస్థితులు ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయి ఆమె ఆ సమయములో నిర్బంధములో, ఆమెలో లేదా ఆమె ప్రవర్తనలో మార్పులు సంభవించే విధముగా, అటువంటి ఆదేశములు లేదా క్రమశిక్షణ అధీనములో ఉన్నప్పుడు ఆమెకు కారాగారవాసమునకు బదులుగా రెండు నుండి ఐదు సంవత్సరముల వరకూ ఏదైనా సుధార సంస్థలో నిర్బంధమునకు న్యాయస్థానము తన అభీష్టము మేరకు ఉత్తర్వులు జారీ చేయవచ్చు:             "]
["परन्तु ऐसा आदेश पारित करने से पूर्व—","కానీ అలాంటి ఉత్తర్వును జారీ చేసే ముందు --"]
["(i) न्यायालय अपराधी को सुनवाई का अवसर देगा और ऐसे किसी अभ्यावेदन पर विचार करेगा जो अपराधी, ऐसी संस्था में उपचार के लिए मामले की उपयुक्‍तता के बारे में न्यायालय को करे तथा अपराधी परिवीक्षा अधिनियम, 1958 (1958 का 20) के अधीन नियुक्‍त परिवीक्षा अधिकारी की रिपोर्ट पर भी विचार करेगा ; और","(i) న్యాయస్థానము అపరాధికి వినికిడికి అవకాశమును ఇస్తుంది  మరియు అటువంటి సంస్థలో చికిత్స కోసం కేసు యొక్క సముచితత్వము కోసం న్యాయస్థానము విచారణ చేపట్టడము మరియు క్రిమినల్ ప్రొబేషన్ యాక్ట్, 1958 (1958 లో 20) కు లోబడి నియమించబడిన అధికారి నివేదికను కూడా పరిశీలిస్తుంది; మరియు "]
["(ii) न्यायालय यह अभिलिखित करेगा कि उसका यह समाधान हो गया है कि अपराधी का चरित्र, स्वास्थ्य और उसकी मानसिक दशा और मामले की अन्य परिस्थितियां ऐसी हैं कि जिनसे अपराधी को यथापूर्वोक्‍त अनुदेश और अनुशासन से फायदा होने की संभाव्यता है ।","(ii) అపరాధి యొక్క , ఆరోగ్యం మరియు మానసిక స్థితి మరియు కేసు యొక్క ఇతర పరిస్థితులలో అపరాధి తగిన సూచనలు మరియు క్రమశిక్షణ నుండి ప్రయోజనం పొందే అవకాశం ఉందని న్యాయస్థానము ఉల్లేఖిస్తుంది."]
["(2) उपधारा (3) के उपबंधों के अधीन रहते हुए अपील, निर्देश और पुनरीक्षण से संबंधित दण्ड प्रक्रिया संहिता, 1973                         (1974 का 2 ) के उपबंध और उस अवधि के बारे में, जिसके भीतर अपील फाइल की जाएगी, परिसीमा अधिनियम, 1963 (1963 का 36) के उपबंध, उपधारा (1) के अधीन निरोध आदेश के संबंध में ऐसे लागू होंगे मानो आदेश उतनी अवधि के कारावास का दण्डादेश हो जितनी अवधि के लिए निरोध का आदेश दिया गया था ।","(2) ఉప సెక్షన్ (3) యొక్క నిబంధనలకు లోబడి అప్పీళ్లు, ఆదేశాలు మరియు పునర్విమర్శలకు సంబంధించిన క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1973 (1974 లో 2) మరియు అప్పీల్ దాఖలు చేయవలసిన కాలం, పరిమితి చట్టం, 1963 (1963 లో 36) యొక్క నిబంధనలు ఉప-సెక్షన్ (1) కింద నిర్బంధ ఉత్తర్వులకు సంబంధించి వర్తిస్తాయి, ఈ ఉత్తర్వులెంతకాలమునకు నిర్బంధాన్ని ఆదేశించిందో అంత కాలానికి కారాగారవాస శిక్షగా ఉంటుంది."]
["(3) ऐसे नियमों के अधीन रहते हुए जो इस निमित्त बनाए जाएं यदि राज्य सरकार या इस निमित्त प्राधिकृत प्राधिकारी का यह समाधान हो जाता है कि इस बात की युक्‍तियुक्‍त अधिसंभाव्यता है कि अपराधी नारी एक उपयोगी और परिश्रमी जीवन व्यतीत करेगी,तो वह सुधार संस्था में निरोध के लिए किसी आदेश की तारीख से, छह मास की समाप्‍ति के पश्‍चात् किसी भी समय उसे ऐसी शर्तों के बिना या ऐसी शर्तों सहित, जो ठीक समझी जाएं,  उन्मोचित तक सकेगा और उसे ऐसे प्ररूप में, जो विहित किया जाए, एक लिखित अनुज्ञप्‍ति दे सकेगा ।","(3) అటువంటి నియమములకు లోబడి ఉంటూ రాష్ట్రప్రభుత్వము లేదా దీని కోసము నియమించబడిన అధికారి యొక్క సమాధానముగా ఈ విషయము యొక్క సహేతుకమైన సంభావ్యత ఉండవచ్చు అదేమిటంటే నేరస్థురాలైన స్త్రీ ఒక ఉపయోగకరమైన మరియు కష్టపడి జీవితమును గడిపుతూ ఉండవచ్చు అప్పుడు ఆమె  సుధార సంస్థ నిర్బంధానికి ఏదైనా ఆదేశము వచ్చిన తేదీ నుండి, ఆరునెలల గడువు ముగిసిన తర్వాత ఏ సమయమైనా ఆమె అటువంటి షరతులు లేకుండా లేదా షరతులతో కూడినఏది తగినది అని భావిస్తే అటువంటి పరిస్థితులతో విడుదల చేయవచ్చు మరియు సూచించిన రూపంలో, ఒక వ్రాతపూర్వక అనుమతిని ఇవ్వవచ్చు. "]
["(4) अपराधी को जिन शर्तों पर उन्मोचित किया जाता है उन शर्तों के अन्तर्गत अपराधी के निवास-स्थान और अपराधी के कार्यकलापों और गतिविधियों पर पर्यवेक्षण से संबंधित अपेक्षाएं भी हो सकेंगी ।]","(4) అపరాధి ఏ షరతుల పై విడుదల చేయబడుతుందో ఆ షరతులకు లోబడి అపరాధి యొక్క నివాస ప్రదేశము మరియు అపరాధి యొక్క కార్యకలాపములు మరియు వారికి సంబంధించిన విషయములపై పర్యవేక్షణకు సంబంధించిన అవసరములు కూడా ఉండవచ్చు.]      "]
["11. तत्पूर्व सिद्धदोष अपराधियों के पते की अधिसूचना—","11. అంతకు ముందు నేరనిరూపణ జరిగిన నేరస్థుల చిరునామా యొక్క ప్రకటన- "]
["(1) जब कोई व्यक्‍ति जो—","(1) ఏ వ్యక్తి అయితే-"]
["(क) इस अधिनियम के अधीन दंडनीय या भारतीय दंड संहिता (1860 का 45) की धारा 363, धारा 365, धारा 366, धारा 366क, धारा 366ख, धारा 367, धारा 368, धारा 370, धारा 371, धारा 372, या धारा 373 के अधीन दो वर्ष या उससे अधिक की अवधि के लिए कारावास से दंडनीय किसी अपराध का भारत में किसी न्यायालय द्वारा सिद्धदोष किया जाता है, या","(క) ఈ చట్టమునకులోబడి శిక్షార్హమైన లేదా భారతీయ శిక్షాస్మృతి యొక్క (1860 లో 45) సెక్షన్ 363, సెక్షన్ 365, సెక్షన్ 366 క, సెక్షన్ 366 ఖ, సెక్షన్ 367, సెక్షన్ 368, సెక్షన్ 370, సెక్షన్ 371, సెక్షన్ 372, సెక్షన్ 373 లకు లోబడి రెండు సంవత్సరాల లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం కారాగారవాసము శిక్షను విధించే నేరానికి భారతదేశంలోని న్యాయస్థానము ద్వారా దోషిగా నిర్ధారించబడుతుంది, లేదా"]
["(ख) किसी अन्य देश के न्यायालय या अधिकरण द्वारा ऐसे अपराध से सिद्धदोष किया जाता है जो यदि भारत में किया जाता तो इस अधिनियम के अधीन या उपरोक्‍त धाराओं में से किसी के अधीन उसी अवधि के लिए कारावास से  दंडनीय होता,कारागार से निर्मुक्‍ति के पश्‍चात् पांच वर्ष की कालावधि के अन्दर इस अधिनियम के अधीन या उन धाराओं में से किसी के अधीन दो वर्ष या उससे अधिक की अवधि के लिए कारावास से दंडनीय किसी अपराध के लिए किसी न्यायालय द्वारा पुनः सिद्धदोष किया जाता है तब ऐसा न्यायालय यदि ठीक समझता है तो, ऐसे व्यक्‍ति के विरुद्ध कारावास का दंड पारित करने के समय यह आदेश भी दे सकेगा कि निर्मुक्‍ति के बाद उसका निवास स्थान और ऐसे निवास स्थान की कोई तब्दीली या उससे अनुपस्थित धारा 23 के अधीन बनाए गए नियमों के अनुसार, उस दंडादेश की समाप्‍ति की तारीख से पांच वर्ष से अनधिक की कालावधि तक अधिसूचित की जाए ।","(ఖ) భారతదేశంలో పాల్పడిన నేరము మరొక దేశం యొక్క న్యాయస్థానము లేదా చట్టము ద్వారా దోషిగా నిర్ధారించబడితే  ఈ చట్టమునకు లోబడి లేదా పైన పేర్కొన్న ఏదైనా సెక్షన్ కింద, అదే కాలావ్యవధికి కారాగారవాస శిక్షతో శిక్షించబడాలి,కారాగారము నుండి విడుదలైన ఐదేళ్ల వ్యవధిలో, ఈ చట్టం ప్రకారం లేదా ఆ చట్టములలో దేనికి లోబడైనా రెండు సంవత్సరాల లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం కారాగారవాసము విధించే ఏదైనా నేరానికి న్యాయస్థానము తిరిగి దోషిగా నిర్ధారిస్తుంది. అర్ధమే ఉంటే, అటువంటి వ్యక్తిపై కారాగార శిక్షను జారీ చేసే సమయంలో, సెక్షన్ 23 కు లోబడి చేసిన నిబంధనల ప్రకారం, ఆ శిక్షాదేశము గడువు ముగిసిన తేదీ నుండి,ఐదు సంవత్సరముల కన్నా ఎక్కువ కాలవ్యవధి వరకు సూచించవచ్చు.     "]
["(2) यदि ऐसी दोषसिद्धि अपील पर या अन्यथा अपास्त कर दी जाती है तो ऐसा आदेश शून्य हो जाएगा ।","(2) ఒకవేళ అటువంటి నేరనిరూపణ పై ఇతరత్రా అప్పీలు చేయబడితే అప్పుడు అటువంటి ఆదేశము చెల్లదు. "]
["(3) इस धारा के अधीन आदेश अपील न्यायालय या उच्‍च न्यायालय द्वारा भी, जब वह पुनरीक्षण की शक्‍तियों का प्रयोग कर रहा हो, दिया जा सकेगा ।","(3) ఈ సెక్షన్ కు లోబడి ఆదేశముల అప్పీలు కోసం పునఃపరిశీలనాధికారములను ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు న్యాయస్థానము లేదా ఉన్నత న్యాయస్థానము ద్వారా కూడా ఇవ్వబడవచ్చు."]
["(4) उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट किसी नियम के भंग से आरोपित किसी व्यक्‍ति का विचारण उस जिले में जिसमें उसके निवास-स्थान के रूप में अंतिम बार अधिसूचित स्थान स्थित है, सक्षम अधिकारिता रखने वाले मजिस्ट्रेट द्वारा किया जा सकेगा ।","(4)  ఉప-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న ఏదైనా నిబంధనను ఉల్లంఘించినట్లు అభియోగాలు మోపిన వ్యక్తి తను నివసించే జిల్లాలో త్రిన్శ న్నివాస స్థలమును చివరిసారిగా సూచించబడిన ప్రదేశము వద్ద ఉన్నపుడు, సమర్థ అధికారము కలిగిన ఉన్న మేజిస్ట్రేట్ ద్వారా విచారణ చేయబడవచ్చు."]
["12. [आभ्यासिक अपराधियों से सदाचरण की प्रतिभूति ।]—","12. [అలవాటుపడిన నేరస్థుల నుండి భద్రతా పూచీకత్తు .] -"]
["स्‍त्री तथा लड़की अनैतिक व्यापार दमन (संशोधन) अधिनियम, 1986 (1986 का 44) की धारा 13 द्वारा (26-1-1987 से) निरसित ।","మహిళలు మరియు బాలికలు చట్టవిరుద్ధమైన వాణిజ్య అణచివేత (సవరణ) చట్టం, 1986 (1986 లో 44) లోని సెక్షన్ 13 ద్వారా (26-1-1987 నుండి) రద్దు చేయబడింది. "]
["13. विशेष पुलिस अधिकारी और सलाहकार निकाय—","13. ప్రత్యేక పోలీసు అధికారి మరియు సలహా సంఘం-"]
["(1) राज्य सरकार द्वारा उस निमित्त विनिर्दिष्‍ट किए जाने वाले प्रत्येक क्षेत्र के लिए एक विशेष पुलिस अधिकारी उस क्षेत्र में इस अधिनियम के अधीन अपराध के संबंध में कार्यवाही करने के लिए उस सरकार द्वारा या उसकी ओर से नियुक्‍त किया जाएगा ।","(1) రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తరపున ప్రతి ప్రాంతానికి ఒక ప్రత్యేక పోలీసు అధికారిని ఆ ప్రాంతములోఈ చట్టమునకు లోబడి ఉన్న నేరములకుసంబంధించిన విచారణలు, దర్యాప్తుల కోసం ప్రభుత్వము ద్వారా లేదా ప్రభుత్వము తరపున నియమించబడతారు. "]
["[(2) विशेष पुलिस अधिकारी पुलिस निरीक्षक की पंक्‍ति से नीचे का नहीं होगा ।","[(2) ప్రత్యేక పోలీస్ అధికారి ఇన్స్పెక్టర్ ఆఫ్ పోలీస్ హోదా కంటే తక్కువ ఉండకూడదు."]
["(2क) यदि जिला मजिस्ट्रेट ऐसा करना आवश्यक या समीचीन समझता है, तो वह विशेष मामलों या किसी प्रकार के मामलों या साधारणत: मामलों की बाबत इस अधिनियम द्वारा या उसके अधीन किसी विशेष पुलिस अधिकारी को प्रदत्त या प्रदत्त की जाने योग्य सभी या उनमें से कोई शक्‍ति किसी सेवानिवृत्त पुलिस या सेना अधिकारी को प्रदान कर सकेगा :","(2క) జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ అలా చేయటం అవసరమని లేదా సముచితమని భావిస్తే, అతను ఈ కేసు ద్వారా లేదా ప్రత్యేక సందర్భాలలో లేదా ఏదైనా రకమైన విషయాలు లేదా సాధారణ విషయాలకు సంబంధించి  ఈ చట్టము ద్వారా లేదా ఈ చట్టమునకు లోబడిన అన్ని అధికారములు లేదా ఇవ్వబడే అన్ని అధికారములు లేదా వాటిలో ఏదైనా అధికారము ఏదైనా పదవీవిరమణ ఐన పోలీస్ అధికారిలేదా సైనికాధికారికి ఇవ్వబడతాయి.  "]
["परन्तु ऐसी कोई शक्‍ति निम्‍नलिखित को प्रदान नहीं की जाएगी—","అటువంటి అధికారం కింది వాటికి ఇవ్వబడదు-"]
["(क) किसी सेवानिवृत्त पुलिस अधिकारी को, जब तब कि ऐसा अधिकारी अपनी सेवानिवृत्ति के समय ऐसा पद धारण कर रहा था जो निरीक्षक की पंक्‍ति से नीचे का नहीं है,","(క) పదవీ విరమణ చెందిన పోలీసు అధికారికి, పదవీ విరమణ సమయంలో అటువంటి అధికారి ఇన్స్పెక్టర్ హోదా కంటే తక్కువగా ఉండకూడదు, \n"]
["(ख) किसी सेवानिवृत्त सेना अधिकारी को, जब तक कि ऐसा अधिकारी अपनी सेवानिवृत्ति के समय ऐसा पद धारण कर रहा था जो कमीशंड अधिकारी की पंक्‍ति से नीचे का नहीं है ।]","(ఖ) పదవీ విరమణ చెందిన సైనికాధికారికి‌, పదవీ విరమణ సమయంలో కమాండ్ అధికారి హోదా కన్నా తక్కువ హోదా ఉండకూడదు.]"]
["(3) इस अधिनियम के अधीन अपराधों के संबंध में अपने कृत्यों के दक्षतापूर्ण निर्वहन के लिए—","(3) ఈ చట్టమునకు లోబడి ఉన్న నేరాలకు సంబంధించి అతని విధులను సమర్థవంతంగా నిర్వహించడము కోసము-"]
["(क) किसी क्षेत्र के विशेष पुलिस अधिकारी की सहायता इतने अधीनस्थ पुलिस अधिकारियों द्वारा (जिनके अंतर्गत जहां कहीं साध्य हो स्‍त्री पुलिस अधिकारी भी होंगी) सहायता की जाएगी जितने राज्य सरकार ठीक समझे ; और","(క) ఏదైనా ప్రాంతము యొక్క ప్రత్యేక పోలీస్ అధికారి యొక్క సహాయము అతని అధీనములో పనిచేస్తున్న పోలీస్ అధికారుల ద్వారా( దీని అంతర్గతముగా మహిళా పోలీస్ అధికారులు కూడా ఉండడానికి అవకాశము ఉంది) రాష్ట్రప్రభుత్వము ఎంత వరకూ సమజసమని భావిస్తుందో అంత వరకూ సహాయము చేయబడుతుంది; మరియు "]
["(ख) राज्य सरकार इस अधिनियम के कार्यकरण के बारे में साधारण महत्वपूर्ण प्रश्‍नों पर विशेष, पुलिस अधिकारी को सलाह देने के लिए एक अशासकीय सलाहकार निकाय उसके साथ सहयुक्‍त कर सकेगी जिसमें उस क्षेत्र के पांच से अनधिक सामाजिक कल्याण कार्यकर्ता होंगे (जिनके अन्तर्गत जहां कहीं साध्य हो स्‍त्री सामाजिक कल्याण कार्यकर्ता भी होंगी) ।","(ఖ) ఈ చట్టం యొక్క పనితీరు గురించి సాధారణ ముఖ్యమైన ప్రశ్నలపై ప్రత్యేక పోలీసు అధికారికి సలహా ఇవ్వడానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఒక ప్రభుత్వేతర సలహా సంస్థతో అనుసంధానము జరపవచ్చు మరియు ఆ ప్రాంతంలో ఐదుగురి కంటే ఎక్కువ సాంఘిక సంక్షేమ కార్యకర్తలు ఉండకూడదు (దీనిలో భాగముగా ఎక్కడవీలయితే అక్కడ  మహిళలు కూడా సామాజిక సంక్షేమ కార్యకర్తలు అవుతారు). "]
["[(4) केन्द्रीय सरकार, इस अधिनियम के अधीन या व्यक्‍तियों के लैंगिक शोषण के संबंध में तत्समय प्रवृत्त किसी विधि के अधीन और एक से अधिक राज्य में किए गए किसी अपराध का अन्वेषण करने के प्रयोजन के लिए, उतनी संख्या में पुलिस अधिकारियों को दुर्व्यापार पुलिस अधिकारियों के रूप में नियुक्‍त कर सकेगी और वे उन सभी शक्‍तियों का प्रयोग और सभी कृत्यों का निर्वहन करेंगे जो इस अधिनियम के अधीन विशेष पुलिस अधिकारियों द्वारा प्रयोक्‍तव्य हैं किंतु उसमें यह उपांतर होगा कि वे ऐसी शक्‍तियों का प्रयोग और ऐसे कृत्यों का निर्वहन संपूर्ण भारत के संबंध में करें ।]","[(4) కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఈ చట్టమునకు లోబడి లేదా వ్యక్తుల లైంగిక దోపిడీకి సంబంధించి ఆ సమయములో అమలులో ఉన్నఏదైనా చట్టమునకు లోబడి మరియు ఒకటికన్నా ఎక్కువ రాష్ట్రములలో జరిగిన ఏవైనా నేరముల యొక్క దర్యాప్తు చేసే ఉద్దేశ్యముతో, అదే సంఖ్యలో పోలీసు అధికారులను అక్రమంగా రవాణా  పోలీసు అధికారులుగా నియమించవచ్చు మరియు అన్ని అధికారాలను వినియోగించుకోవాలి మరియు అన్ని విధులనూ నిర్వర్తించాలి ఈ చట్టం ప్రకారం ప్రత్యేక పోలీసు అధికారులు ఉపయోగించగల అన్ని చర్యలను నిర్వర్తించాలి, అయితే అటువంటి అధికారాలను ఉపయోగించడం మరియు భారతదేశం అంతటా ఇటువంటి విధులను నిర్వర్తించడం అనే ప్రత్యేకతను కలిగి ఉంటుంది.] "]
["14. अपराधों का संज्ञेय होना—","14. నేరాలను గుర్తించడము-"]
["[दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1973 का 2)] में किसी बात के होते हुए भी यह है कि इस अधिनियम के अधीन दंडनीय कोई अपराध उस संहिता के अर्थ में संज्ञेय अपराध समझा जाएगा :","[శిక్షా స్మృతి సంహితము, 1973 (1973 యొక్క 2) లో ఏదైనా విషయము ఉన్నప్పటికీ, ఈ చట్టం ప్రకారం శిక్షార్హమైన ఏదైనా నేరం ఆ సంహితము యొక్క అర్ధంలో గుర్తించదగిన నేరంగా పరిగణించబడుతుంది: "]
["परन्तु यह कि उस संहिता में किसी बात के होते हुए भी—","కానీ ఆ సంహితలో ఏదైనా విషయము ఉన్నప్పటికీ-"]
["(i) वारण्ट के बिना गिरफ्तारी केवल विशेष पुलिस अधिकारी द्वारा या उसके निदेश या मार्गदर्शन अथवा उसके पूर्व अनुमोदन के अध्यधीन ही की जा सकेगी ;","(i) ప్రత్యేక పోలీసు అధికారి మాత్రమే వారెంట్ లేకుండా అరెస్ట్ చేయవచ్చు లేదా అతని సూచన లేదా మార్గదర్శకత్వం లేదా ముందస్తు అనుమతికి లోబడి చేయడము జరుగుతుంది; "]
["(ii) जब विशेष पुलिस अधिकारी अपने अधीनस्थ किसी अधिकारी से यह अपेक्षा करता है कि वह इस अधिनियम के अधीन किसी अपराध के लिए किसी व्यक्‍ति को उसकी अनुपस्थिति में वारण्ट के बिना गिरफ्तार करे तो वह उस अधीनस्थ अधिकारी को एक लिखित आदेश देगा जिसमें वह व्यक्‍ति जिसको गिरफ्तार किया जाना है और वह अपराध जिसके लिए गिरफ्तारी की जा रही है विनिर्दिष्‍ट होगा और पश्‍चात् कथित अधिकारी ऐसे व्यक्‍ति को गिरफ्तार करने से पूर्व उसे आदेश के सार से अवगत कराएगा और ऐसे व्यक्‍ति द्वारा अपेक्षा किए जाने पर, उसे आदेश दिखाएगा ;","(ii) ఒక ప్రత్యేక పోలీస్ అధికారి తన అధీనములో వ్ధులని నిర్వర్తిస్తున్నఎవరైనా అధికారిని ఈ చట్టం ప్రకారం వారెంట్ లేకుండా ఒక వ్యక్తిని అరెస్టు చేయాలని ఆశించినప్పుడు, అప్పుడు ఆ పోలీస్ అధికారి తన అధీనములో ఉన్న పోలీస్ అధికారికి ఎవరిని ఏ నేరము కారణముగా అరెస్ట్ చేయాలి అనే విషయములను లిఖిత పూర్వకముగా ఉత్తర్వును ఇవ్వాలి మరియు తరువాత ఆ అధికారి ఆ వ్యక్తిని అరెస్ట్ చేసేటప్పుడు ఆ వ్యక్తికి ఆ ఉత్తర్వులో ఉన్న పూర్తి సారాంశమును  అతనికి అవగతము చేయాలి మరియు ఆ వ్యక్తి కోరుకుంటే ఆ ఉత్తర్వును అతనికి చూపించవచ్చు; "]
["[42. विद्रोह की परिभाषा––","[42. తిరుగుబాటు యొక్క నిర్వచనం"]
["विद्रोह से नौसैनिक विधि, सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 46) या वायु सेना अधिनियम, 1950 (1950 का 45) के अध्‍यधीन के किन्‍हीं दो या अधिक व्‍यक्‍तियों का या ऐसे व्‍यक्‍तियों के बीच, जिनमें से कम से कम दो व्‍यक्‍ति, नौसैनिक विधि या किसी ऐसे अधिनियम के अध्‍यधीन हों, ऐसा कोई जमाव या समुच्‍चय अभिप्रेत है जो––","తిరుగుబాటు నుండి నావికా చట్టము, సైనిక చట్టము, 1950 (1950 లో 46) లేదా వైమానిక దళం చట్టం, 1950 (45 లో 1950) అధీనములో ఏవైనా ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది వ్యక్తుల మధ్య లేదా ఇద్దరు వ్యక్తులు, వీరిలో కనీసం ఇద్దరు వ్యక్తులు, నావికా చట్టము లేదా ఏదైనా అటువంటి చట్టమునకు లోబడి ఉండాలి, అటువంటి సమూహము లేదా దళము ఏర్పడుతుంది అది- "]
["(क) नौसेना, नियमित सेना, या वायु सेना के अथवा उनमें से किसी एक या अधिक के किसी भाग के अथवा उससे सहयोग करने वाले किन्‍हीं बलों के अथवा उनके किसी भाग के विधिपूर्ण प्राधिकारी को सत्ता से हटा देने या उसका प्रतिरोध करने के लिए है; अथवा","క) నావికాదళం,  సైన్యం, లేదా వైమానిక దళం లేదా వాటిలో ఏదైనా ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ భాగాల లేదా ఏదైనా భాగము మరియు వాటికి మద్దతునందించే వేరే దళములు మరియు వాటి యొక్క ఏదైనా చట్టబద్ధమైన అధికారాన్ని తొలగించడం లేదా నిరోధించడం కోసం ఉంటుంది; మరియు "]
["(ख) ऐसे प्राधिकारी की अवज्ञा, ऐसी परिस्‍थितियों में, जिनकी वजह से ऐसी अवज्ञा अनुशासन के लिए ध्‍वंसात्‍मक हो जाती है या ऐसे कर्तव्‍य या सेवा से बचने के उद्देश्‍य से, करने के लिए है, जो शत्रु के विरुद्ध है या जो शत्रु के विरुद्ध संक्रियाओं से सम्‍बद्ध है; अथवा","ఖ) అటువంటి అధికారం యొక్క అవిధేయత, అటువంటి పరిస్థితులలో ఆ అవిధేయత క్రమశిక్షణను నాశనము చేసేదిగా ఉంటుంది లేదా అటువంటి కర్తవ్యము లేదా విధి నుండి తప్పించుకునే ఉద్దేశ్యముతో , శత్రువుకు వ్యతిరేకంగా లేదా శత్రువుకు వ్యతిరేకంగా ఉన్న కార్యకలాపములతో సంబంధము కలిగి ఉంటుంది; మరియు "]
["(ग) ऐसे प्राधिकारी के प्रति, ऐसी परिस्‍थितियों में, अवमान दर्शित करने के लिए है, जिनकी वजह से ऐसा आचरण अनुशासन के लिए ध्‍वंसात्‍मक हो जाता है; अथवा","(గ) అటువంటి అధికారుల పట్ల, ఈ అవిధేయత క్రమశిక్షణకు నాశకారిగా మారుతుంది, ఈ అవమానమును చూపించడానికి ఆ పరిస్థితులలో; లేదా"]
["(घ) नौसेना, नियमित सेना, या वायु सेना में अथवा उनमें से किसी एक या अधिक के किसी भाग में अथवा उससे सहयोग करने वाले किन्‍हीं बलों में अथवा उनके किसी भाग में किसी कर्तव्‍य के पालन में या सेवा के करने में अड़चन डालने के लिए है ।]","(ఘ) నావికా దళ, సైనిక, లేదా వైమానిక దళంలో లేదా వాటిలో ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగానికి మద్దతునిచ్చే లేదా మద్దతు ఇచ్చే దళాలలో ఏదైనా విధులను నిర్వర్తించడం లేదా నిర్వర్తించే విధులలో ఆటమ్కములను సృష్టించడమువంటివి.]"]
["43. विद्रोह के लिए दण्‍ड––","43. తిరుగుబాటుకు శిక్ష"]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो––","నావికా చట్టమునకు లోబడే ప్రతీ వ్యక్తి-"]
["(क) किसी विद्रोह में सम्‍मिलित होगा, अथवा","(క) ఏదైనా తిరుగుబాటులో పాల్గొంటుంది, లేదా"]
["(ख) किसी विद्रोह को आरम्‍भ्‍ा करेगा, उद्दीप्‍त करेगा, कारित करेगा या कारित कराने के लिए किन्‍हीं अन्‍य व्‍यक्‍तियों के साथ षड्‌यंत्र करेगा, अथवा","(ఖ) ఏదైనా తిరుగుబాటును ప్రారంభించడం, ప్రేరేపించడం, కారణం కావడం లేదా చేయించడం లేదా ఇతర వ్యక్తులతో కలిసి కుట్ర చేయడం; మరియు "]
["(ग) किसी विद्रोह में सम्‍मिलित होने के लिए या विद्रोह का कोई कार्य करने के लिए किसी व्‍यक्‍ति को उद्दीप्‍त करने का प्रयास करेगा, अथवा","(గ)ఏదైనా తిరుగుబాటులో పాల్గొనడం కోసం లేదా తిరుగుబాటు యొక్క ఏదైనా పనిని చేయడం ,ఎవరైనా వ్యక్తిని తిరుగు బాటుకు రెచ్చగొట్టే ప్రయత్నము చేయడం, లేదా "]
["(घ) नियमित सेना, नौ-सेना या वायुसेना में के किसी व्‍यक्‍ति को विलुब्‍ध करके संविधान के प्रति उसकी सत्‍यनिष्‍ठा या राज्‍य के प्रति उसकी भक्‍ति या उसके वरिष्‍ठ आफिसरों के प्रति उसके कर्तव्‍य से उसे च्‍युत करने का प्रयास करेगा या ऐसे किसी व्‍यक्‍ति को शत्रु के विरुद्ध कार्य करने से प्रविरत रहने के लिए विवश या उत्‍प्रेरित करने के लिए या ऐसे व्‍यक्‍ति को शत्रु के विरुद्ध कार्य करने से निरुत्‍साहित करने के लिए कोई साधन अपनाएगा, अथवा","(ఘ) సైన్యం, నావికాదళం లేదా వైమానిక దళంలో ఎవరైనా వ్యక్తిని దుష్ప్రభావమునకు లోనుచేసి రాజ్యాంగంపై అతని చిత్తశుద్ధి లేదా దేశం పట్ల ఆయనకున్న భక్తిని విస్మరించడం లేదా తన విధి నుండి తన ఉన్నతాధికారుల పట్ల తన కర్తవ్యము పట్ల విముఖతను చూపించడం లేదా ఎవరైనా వ్యక్తిని శత్రువులపై వ్యతిరేకముగా కార్యములు చేయడానికి నిరుత్సాహపరచడం లేదా నిరుత్సాహపరచడానికి ప్రయత్నించడానికి ఏదైనా సాధనమును ఉపయోగించడం, మరియు "]
["[(ङ) विद्रोह का दमन करने या उसको रोकने के लिए भरसक प्रयास नहीं करेगा, अथवा]","[(జ+) తిరుగుబాటును అణచివేయడానికి లేదా ఆపడానికి తనవంతు కృషి చేయకపోవడం , లేదా] "]
["(च) राज्‍य के विरुद्ध किसी गद्दारीयुक्‍त या विद्रोहात्‍मक आचार या परिकल्‍पना को या कहे गए किन्‍हीं गद्दारीयुक्‍त शब्‍दों को जानबूझकर छिपाएगा, अथवा","(చ) దేశానికి వ్యతిరేకంగా లేదా చెప్పిన దేశద్రోహలు లేదా విద్రోహపూరిత పనులు లేదా విషయములను లేదా చెప్పిన దేశద్రోహ పదాలను ఉద్దేశ్యపూర్వకముగా దాచడం, మరియు"]
["(छ) यह जानते हुए या विश्‍वास करने का कारण रखते हुए कि कोई विद्रोह या विद्रोह करने का आशय विद्यमान है, उसकी इत्तिला अपने पोत के कमान आफिसर को या अन्‍य वरिष्‍ठ आफिसर को अविलम्‍ब नहीं देगा, अथवा","(ఛ) ఏదైనా తిరుగుబాటు లేదా విద్రోహచర్య జరుగుతుందని తెలిసినా  లేదా నమ్మడం, అతని దృష్టిలోనికి వచ్చినప్పటికీ అతని ఓడ/ వెసెల్ యొక్క కమాండ్ ఆఫీసర్ లేదా ఇతర ఉన్నతాధికారికి సంబంధిత సమాచారము ఇవ్వబడదు, మరియు"]
["(ज) राजद्रोह या विद्रोह के शब्‍द उच्‍चारित करेगा, मृत्‍यु से या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दण्‍डित किया जाएगा ।","(జ) దేశద్రోహం లేదా తిరుగుబాటు మాటలు పలకడం, మరణం లేదా ఇతర శిక్షల, దీని తరువాత వివరించబడిన శిక్షల ద్వారా శిక్షించబడాలి."]
["44. पोतों या विमानों के फलक पर के व्‍यक्‍तियों द्वारा नौसैनिक कार्मिकों को विलुब्‍ध्‍ा करके निष्‍ठा से च्‍युत किया जाना––","44. వెసెల్ లేదా నౌకలు లేదా విమానాలలో వ్యక్తుల ద్వారా నావికాదళ సిబ్బందిని తప్పుదోవ పట్టించి వారిని కర్తవ్య నిష్ఠ నుండి విముఖులను చేయడం-- "]
["जो व्‍यक्‍ति नौसैनिक विधि के अन्‍यथा अध्‍यधीन नहीं है वैसा हर व्‍यक्‍ति, जो नौसेना के किसी पोत या विमान के फलक पर या सरकार की सेवा में के किसी पोत के फलक पर होते हुए, नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन के ऐसे किसी व्‍यक्‍ति को विलुब्‍ध करके उसे संविधान के प्रति उसकी सत्‍यनिष्‍ठा या राज्‍य के प्रति उसकी भक्‍ति या वरिष्‍ठ आफिसरों के प्रति उसके कर्तव्‍य से च्‍युत करने का प्रयास करेगा, इस अधिनियम के अधीन मृत्‍यु से या किसी अन्‍य दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, ऐसे दण्‍डित किया जाएगा, मानो वह नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का व्‍यक्‍ति हो ।","నావికాదళ చట్టానికి ఏవిధముగానూ లోబడి లేనటువంటి ఏ వ్యక్తి అయినా,  నావికాదళ నౌక లేదా వెసెల్, విమానము పై లేదా ప్రభుత్వ సేవలో ఏదైనా ఓడ యొక్క విమానంలో ఉన్న వ్యక్తి, నావికాదళ చట్టానికి లోబడి విధిని నిర్వహిస్తున్న వ్యక్తిని దుష్ప్రభావమునకు లోనుచేసి రాజ్యాంగము పట్ల అతని నిజాయితీని, దేశము పట్ల ఉన్న అతని భక్తిని లేదా అతని ఉన్నతాధికారుల పట్ల అతని కర్తవ్య విముఖతను ప్రదర్శించడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు, అతను నావికా చట్టమునకు లోబడి ఉన్నట్లుగానే భావించి ఈ చట్టం ప్రకారం మరణశిక్ష లేదా ఇతర శిక్ష, తరువాత వివరించబడ్డ శిక్షలు విధించబడవచ్చు."]
["45. वरिष्‍ठ आफिसरों पर आघात करना––","45. తన ఉన్నతాధికారులపై దాడి చేయడం-"]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो निम्‍नलिखित अपराधों में से कोई अपराध करेगा, अर्थात् :––","నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి, ఈ క్రింద ఇవ్వబడిన నేరములలో ఏదైనా నేరమునకు పాల్పడతారు, అనగా: -"]
["(क) अपने वरिष्‍ठ आफिसर पर आघात करेगा या आघात करने का प्रयत्‍न करेगा, अथवा","(క) తన ఉన్నతాధికారిపై దాడి చేయడము లేదా చేయడానికి ప్రయత్నించడం, మరియు"]
["(ख) ऐसे आफिसर के विरुद्ध कोई आयुध निकालेगा या उठाएगा, अथवा","(ఖ) అటువంటి ఉన్నతాధికారిపై ఏదైనా ఆయుధమును ప్రయోగించడము లేదా ప్రయోగించడానికి ప్రయత్నించడం; మరియు "]
["(ग) ऐसे आफिसर के विरुद्ध किसी प्रकार की हिंसा का प्रयोग करेगा या प्रयोग करने का प्रयत्‍न करेगा, यदि अपराध सक्रिय सेवा पर होते हुए किया गया है, कारावास से, जिसकी अवधि दस वर्ष तक की हो सकेगी या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दण्‍डित किया जाएगा; तथा","(గ) అటువంటి అధికారికి విరుద్ధముగా ఏదైనా హింసకు పాల్పడడము  లేదా పాల్పడటానికి ప్రయత్నించడం, ఒకవేళ విధి నిర్వహణలో ఉన్నప్పుడు ఈ  నేరానికి పాల్పడితే, పదేళ్ల వరకు కారాగారశిక్ష విధించబడవచ్చు లేదా ఇక ముందు వివరించబోయే శిక్షలతో శిక్షించబడతారు.  "]
["किसी अन्‍य दशा में, कारावास से, जिसकी अवधि पांच वर्ष तक की हो सकेगी या, अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दण्‍डित किया जाएगा ।","మరే ఇతర సందర్భంలోనైనా, ఈ కారాగారవాసం ఐదేళ్ల వరకు విధించబడవచ్చు లేదా ఇక ముందు వివరించబోయే ఇతర శిక్షలతో శిక్షించబడతారు."]
["46. अधीनस्‍थों के साथ बुरा बर्ताव करना––","46. ​తన అధీనములో పనిచేసేవారి పట్ల దురుసుగా వ్యవహరించడం ––"]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो ऐसी विधि के अध्‍यधीन के किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति से जो रैंक या पद में उसके अधीनस्‍थ्‍ा है, बुरा बर्ताव करने का दोषी होगा, कारावास से, जिसकी अवधि सात वर्ष तक की हो सकेगी, या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दण्‍डित किया जाएगा ।","నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి, అటువంటి చట్టమునకు లోబడి  ఉన్న తనకన్నా ఉన్నత హోదాలో గాని పదవిలో ఉన్న వ్యక్తి యొక్క అధీనములో పనిచేసినప్పుడు అతని పట్ల దురుసుగా ప్రవర్తిస్తే, అతనికి ఏడు సంవత్సరముల వరకూ శిక్ష విధించబడే అవకాశము ఉంది మరియు ఇకపై వివరించబోయే శిక్షలలో ఏవైనా విధించబడే అవకాశము ఉంది. "]
["47. अवज्ञा और अनधीनता––","47. విధేయతకు లోబడి ఉండకపోవడం- "]
["(क) अपने वरिष्‍ठ आफिसर के किसी विधिपूर्ण समादेश की जानबूझकर अवज्ञा करेगा, अथवा","(క) తన ఉన్నతాధికారి యొక్క చట్టబద్ధమైన ఆదేశానికి ఉద్దేశపూర్వకంగా అవిధేయతను ప్రదర్శించడం, లేదా"]
["(ख) अपने वरिष्‍ठ आफिसर द्वारा दिए गए विधिपूर्ण समादेश की अवज्ञा करने का अपना आशय ऐसे वरिष्‍ठ आफिसर की उपस्‍थिति में या अन्‍यथा दर्शित या अभिव्‍यक्‍त करेगा, अथवा","(ఖ) తన ఉన్నతాధికారి ఇచ్చిన చట్టబద్ధమైన ఉత్తర్వులకు అవిధేయతను ప్రదర్శించడం లేదా తన ఉద్దేశాన్ని ప్రదర్శించడానికి లేదా వ్యక్తీకరించడానికి లేదా అలాంటి ఉన్నతాధికారి సమక్షంలో లేదా వేరే విధముగా తన అవిధేయతను ప్రదర్శిస్తారు, మరియు"]
["(ग) अपने वरिष्‍ठ आफिसर के प्रति अनधीनताद्योतक, धमकी भरी या अपमानजनक भाषा का प्रयोग करेगा, अथवा","(గ) తన ఉన్నతాధికారితో అమర్యాదకరమైన లేదా అసభ్యకరమైనలేదా బెదిరింపుతో కూడిన భాషను ప్రయోగిచడం; లేదా"]
["(घ) अपने वरिष्‍ठ आफिसर के प्रति अवमानपूर्ण आचरण करेगा, यदि अपराध सक्रिय सेवा पर होते हुए किया गया है या ऐसी रीति से किया गया है जिससे यह दर्शित होता है कि प्राधिकार का जानबूझकर तिरस्‍कार किया गया है, कारावास से, जिसकी अवधि दस वर्ष तक की हो सकेगी, या ऐसे अन्‍य दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा, और अन्‍य दशाओं में, कारावास से, जिसकी अवधि तीन वर्ष तक की हो सकेगी, या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","(ఘ) తన ఉన్నతాధికారి పట్ల అవమానకరమైన ప్రవర్తనను ప్రదర్శించడం,ఒక వేళ ఆ నేరము విధి నిర్వహణలో ఉన్నప్పుడు పాల్పడితే లేదా ఆ రీతిలో ప్రవర్తించడం అతను తన ఉన్నతాధికారి పట్ల ఉద్దేశ్యపూర్వకముగా తిరస్కార ధోరణిని చూపిస్తుంది అటువంటి నేరమునకు పది సంవత్సరముల వరకూ కారాగారవాసము లేదా ఇకముందు వివరించబోయే శిక్షలలో ఏవైనా శిక్షలు విధించబడవచ్చు.   "]
["48. झगड़ा करना, लड़ना और विच्‍छृंखल आचरण––","48. తగాదాలు చేయడం, గొడవలు పడటము మరియు విచ్చలవిడి ప్రవర్తన-"]
["(क) किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति से, चाहे वह व्‍यक्‍ति नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन है, या नहीं, झगड़ा करेगा, लड़ेगा या उस पर आघात करेगा, अथवा","క) వేరొక వ్యక్తి తో, అనగా ఆ వ్యక్తి నావికా చట్టమునకు లోబడి ఉన్నా లేకపోయినా అటువంటి వ్యక్తితో గొడవపడటము, తగాదాలు పడటము, శరీరమును గాయపరిచే విధముగా దాడి చేయటము, మరియు"]
["(ख) झगड़ा या उपद्रव खड़ा करने की प्रवृत्ति वाले निन्‍दामय या प्रकोपक शब्‍दों या अंग विक्षेपों का प्रयोग करेगा,","(ఖ) తగాదా లేదా ఉపద్రవములను సృష్టించే ధోరణిని కలిగి లేదా రెచ్చగొట్టే పదాలు లేదా దుర్భాషలులేదా శారీరకముగా గాయపరచడము,  "]
["(ग) विच्‍छृंखलता से आचरण करेगा, कारावास से, जिसकी अवधि दो वर्ष तक की हो सकेगी या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","(గ) అహంకారంతో ప్రవర్తించడము వంటి నేరములకు  రెండు సంవత్సరాల వరకు కారాగారవాసశిక్ష లేదా ఇక ముందు వివరించబోయే ఇతర శిక్షలతో శిక్షించబడతారు."]
["49. अभित्‍यजन––","49. అభిత్యజనము-"]
["(1) नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का जो भी व्‍यक्‍ति अपने पोत से या ऐसे स्‍थान से, जहां होने के लिए वह अपने कर्तव्‍यवश अपेक्षित है, इस आशय से अनुपस्‍थित होता है, कि उस पोत या स्‍थान पर वापस न आए या तब, जब कि वह अपने पोत या कर्तव्‍य-स्‍थान से अनुपस्‍थित है, किसी भी समय या किन्‍हीं भी परिस्‍थितियों में कोई ऐसा कार्य करता है, जिससे वह दर्शित होता है कि उसका आशय उस पोत या स्‍थान पर वापस न आने का है, तो यह कहा जाता है कि वह अभित्‍यजन करता है ।","(1) నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్నఎవరైనా వ్యక్తి తన ఓడ నుండి లేదా అతను విధినిర్వహణలో ఉండవలసిన ప్రదేశం నుండి, ఆ ఓడ లేదా ప్రదేశానికి తిరిగి రావడం లేదా అతను తన విధి నిర్వహణలో ఉండవలసిన ప్రదేశము వద్ద హాజరు కాలేదు, ఎప్పుడైనా లేదా ఏ పరిస్థితులలోనైనా అతను ఆ నౌకకు లేదా ప్రదేశానికి తిరిగి వెళ్లకూడదని అనుకుంటున్నట్లుగా తెలియపరచడానికి ఏదైనా చర్య చేస్తాడు, అప్పుడుఅతని చర్యను అభిత్యజనము అని అంటారు."]
["(2) हर व्‍यक्‍ति, जो अभित्‍यजन करेगा,––","(2) అభిత్యజనమును చేసే ప్రతి వ్యక్తి, -"]
["(क) यदि वह अभित्‍यजन करके शत्रु के साथ जा मिलेगा, मृत्‍यु से या ऐसे अन्‍य दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा, अथवा","(క) ఒకవేళ ఆ వ్యక్తి అభిత్యజనమును చేసి శత్రువులతో కలిసిమెలిసి ఉంటే అతనికి మరణశిక్ష లేదా ఇకముందు వివరించబోయే ఇతర శిక్షల ద్వారా శిక్షించబడతాడు, లేదా "]
["(ख) यदि वह किन्‍हीं अन्‍य परिस्‍थितियों में अभित्‍यजन करेगा, कारावास से, जिसकी अवधि चौदह वर्ष तक की हो सकेगी, या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दण्‍डित किया जाएगा, और ऐसे हर मामले में, उसका अपने द्वारा उपार्जित, सब वेतन, मथोत, बाउंटी, उदारण, प्राइज, धन और भत्ते, और वे सब वार्षिकियां, पेंशन, उपदान, पदक और अलंकरण, जो उसे अनुदत्त किए गए हैं और वे सब कपड़े और चीजबस्‍त भी, जो वह उस पोत के फलक या उस स्‍थान पर जहां से उसने अभित्‍यजन किया था, तब के सिवाय समपहृत हो जाएंगे जब कि वह अधिकरण, जिसके द्वारा उसका विचारण किया जाता है, या केन्‍द्रीय सरकार या नौसेनाध्‍यक्ष अन्‍यथा निदिष्‍ट करता है ।","(ఖ) అతడు ఏవైనా ఇతర పరిస్థితులలోనైనా అభిత్యజనమును చేస్తే, పద్నాలుగు సంవత్సరాల వరకు కారాగారవాసము విధించబ్డవచ్చు, లేదా ఇక ముందు వివరించబోయే ఇతర శిక్షలతో శిక్షించబడతాడు మరియు అలాంటి ప్రతి సందర్భంలోనూ అతడు స్వయంగా శిక్షించబడతాడు. సంపాదించిన, అన్నివేతనములు,ధనము, బౌంటీలు, జీతాలు, బహుమతులు, డబ్బు మరియు భత్యాలు, మరియు అతనికి ఇవ్వబడిన అన్ని యాన్యుటీలు, పెన్షన్లు, గ్రాట్యుటీ, పతకాలు మరియు అలంకరణలు మరియు అతనికి ఇవ్వవడిన దుస్తులు మరియు వస్తువులు.ఏ వెసెల్ లేదా ఓడ లేదా అతను అభిత్యజనము చేసిన ప్రదేశములో అప్పగించబడతాయి, ఏ చట్టప్రకారము లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా నావికా దళ ప్రధానాధికారి చేత నిర్దేశించబడతాయి.  "]
["50. अभित्‍यजन करने के लिए किसी व्‍यक्‍ति को उत्‍प्रेरित करना––","50. అభిత్యజనము చేయడానికి ఎవరైనా  వ్యక్తిని ప్రేరేపించడం - "]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन के किसी ऐसे अन्‍य व्‍यक्‍ति को अभित्‍यजन करने के लिए विलुब्‍ध करने का प्रयास करेगा, कारावास से, जिसकी अवधि दो वर्ष तक की हो सकेगी या अन्‍य दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","నావికా చట్టానికి లోబడి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి, నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న మరోవ్యక్తిని అభిత్యజనము చేయడానికి చాలా ప్రయత్నము చేస్తే ఆ వ్యక్తికి రెండు సంవత్సరాలవరకూ కారాగారవాసము లేదా ఇతర శిక్షలు లేదా ఇకముందు వివరించబోయే శిక్షలతో శిక్షించబడతారు. "]
["51. पोत से अनधिकृत रूप से निकल जाना और छुट्टी के बिना अनुपस्‍थिति––","51. ఓడ లేదా వెసెల్ నుండి అనధికార నిష్క్రమణ మరియు సెలవు మంజూరు కాకుండా గైర్హ్జరు కావడం. "]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो अभित्‍यजन का दोषी हुए बिना [16][अपने पोत को या कर्तव्‍य-स्‍थान को या किसी ऐसे स्‍थान को, जहां उसका होना अपेक्षित है, अनुचित रूप से छोड़ेगा या छुट्टी बिना अनुपस्‍थित रहेगा,] कारावास से, जिसकी अवधि दो वर्ष तक की हो सकेगी, या ऐसे अन्‍य दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दण्‍डित किया जाएगा और वेतन और भत्तों के ऐसे अपकर्तन से भी दंडित किया जाएगा, जो विहित किया जाए ।","నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి, అభిత్యజనమునకు దోషి కాకుండానే , [16] [తన నౌకను లేదా విధి  నిర్వహణా ప్రదేశమును లేదా అతను ఉండాల్సిన ప్రదేశాన్ని విడిచిపెట్టినా, అనుచితముగా  వదిలిపెట్టి వెళ్ళిపోయినా లేదా సెలవు మంజూరు కాకుండానే విధులకు గైర్హాజరైనా], అటువంటప్పుడు రెండు సంవత్సరాల వరకు కారాగారవాసముతో లేదా ఇకముందు వివరించబోయే ఇతర శిక్షలతో శిక్షించబడాలి మరియు వేతనము, భత్యములలో కోతల ద్వారా కూడా దండింపబడతారు."]
["52. मत्तता––","52. మద్యము మత్తులో ఉండడము---"]
["[(1)] नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो मत्त होने का दोषी होगा, यदि अपराध सक्रिय सेवा पर होते हुए किया गया हो, कारावास से, जो दो वर्ष तक का हो सकेगा या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दण्‍डित किया जाएगा और किन्‍हीं अन्‍य दशाओं में कारावास से, जिसकी अवधि छह मास तक की हो सकेगी, या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","[(1) నావికాదళ చట్టమునకు లోబడి ఉన్న్ ప్రతీ వ్యక్తి, మత్తు పదార్ధములు సేవించినట్టుగా దోషిగా నిరూపణ అయితే, ఒకవేళ విధినిర్వహణలోఉన్నప్పుడు ఈ నేరమునకు పాల్పడినట్లయితే, అతనికి రెండు సంవత్సరములవరకూ కారాగారవాసము, లేదా ఇకముందు వివరించబోయే శిక్షలతోనూ శిక్షించబడతారు, ఇతర పరిస్థితులలోఆరు మాసముల వరకూ కారాగారవాసము లేదా ఇతర శిక్షలతోనూ లేదా ఇకముందు వివరించబోయే శిక్షలతోనూ శిక్షించబడతారు.  "]
["[(2) उपधारा (1) के प्रयोजन के लिए, कोई व्‍यक्‍ति मत होने का दोषी समझा जाएगा, यदि वह मद्यसार या किसी मादक-द्रव्‍य के प्रभाव के कारण, चाहे अकेले या किन्‍हीं अन्‍य परिस्‍थितियों के संसंग में, अपने कर्तव्‍य के या किसी ऐसे कर्तव्‍य के, जिसका पालन करने के लिए वह आहूत किया जाए, सौंपे जाने के अयोग्‍य हो या विच्‍छृंखलता से आचरण करे या ऐसे आचरण करे जिससे नौसैनिक सेवा की अप्रतिष्‍ठा होना सम्‍भाव्‍य हो ।]","[(2) ఉపసెక్షన్(1) యొక్క ప్రయోజనముల కోసము, ఎవరైనా వ్యక్తి మద్యమును సేవించినా లేదా ఏదైనా మత్తు పదార్ధముల ప్రభావము వలన, ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడైనా లేదా సన్నిహితులతో ఉన్నప్పుడైనా, తన విధి నిర్వహణలో లేదా ఏదైనా కర్తవ్యనిర్వహణలో, ఏదైనా కర్తవ్యనిర్వహణకు మరో ప్రదేశమునకు వెళ్ళినప్పుడు, అతనికి ఆ కర్తవ్యమును అప్పగించడానికి ఆ వ్యక్తి అసమర్థునిగా ఉన్నప్పుడు,ఈ కారణముగా నావికా దళమునకు అప్రతిష్ఠ కలిగే అవకాశము ఉన్నప్పుడు అతను దోషిగా నిర్ధారించబడతారు.] "]
["53. गन्‍दगी या अशिष्‍ट कार्य––","53.అసభ్యకరమైన లేదా జుగుప్సాకరమైన పని--"]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति जो,—"," నావికా చట్టానికి లోబడిన ప్రతి వ్యక్తి-- "]
["(क) गन्‍दगी का, अथवा","(క) జుగుప్సాకరమైన లేదా"]
["(ख) किसी अशिष्‍ट कार्य का, दोषी होगा, कारावास से, जिसकी अवधि दो वर्ष तक की हो सकेगी, या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","(ఖ) ఏదైనా ఒక అసభ్యకరమైన నేరము చేసినట్టుగా నేర నిరూపణ జరిగితే అతనికి రెండు సంవత్సరముల వరకు కారాగార శిక్ష విధించబడుతుంది లేదా ఇక ముందు వివరించబోయే ఇతర శిక్షలతో శిక్షించబడతారు."]
["54. क्रूरता और ऐसा आचरण जो आफिसर के लिए अशोभनीय है––","54. అధికారికి  క్రూరత్వం కలిగిన ప్రవర్తన సమ్మతమైనది కాదు-- "]
["(1) नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर आफिसर जो क्रूरता का दोषी होगा, कारावास से, जिसकी अवधि सात वर्ष तक की हो सकेगी, या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","(1) నావికా చట్టమునకు లోబడి ఉన్న ప్రతీ అధికారి తన క్రూరత్వమునకు దోషిగా నేరనిరూపణ జరిగినప్పుడు ఏడు సంవత్సరముల వరకూ కారాగారవాసము లేదా ఇకముందు వివరించబోయే శిక్షల ద్వారా శిక్షించబడతారు."]
["(2) नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर आफिसर, जो कलंकात्‍मक या कपटपूर्ण आचरण का या ऐसे आचरण का, जो आफिसर के लिए अशोभनीय है, दोषी होगा, कारावास से, जिसकी अवधि दो वर्ष तक की हो सकेगी या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","(2) నావికా చట్టమునకు లోబడి ఉన్న ప్రతీ అధికారి, నావికాధికారి ప్రతిష్టకు భంగము కలిగించే విధంగా అప్రతిష్ఠాకరమైన మరియు కపటపూరితమైన ప్రవర్తనను ప్రదర్శించినప్పుడు ఆ నేర నిరూపణ జరిగితే రెండు సంవత్సరముల కారాగారవాసము లేదా ఇకముందు వివరించబోయే శిక్షలద్వారా శిక్షించబడతారు. "]
["55. पोत या वायुयान खो देना––","55. ఓడ లేదా వెసెల్ లేదా విమానమును పోగొట్టడము--"]
["(1) नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो [17][जानबूझकर] भारतीय नौसेना के या सरकार की सेवा में के किसी पोत को खोएगा, उत्‍कूलित करेगा या परिसंकटग्रस्‍त करेगा या उसका खोया जाना, उत्‍कूलन या परिसंकटग्रस्‍त होना सहन करेगा, या भारतीय नौसेना के या सरकार की सेवा में के किसी वायुयान को खोएगा, उसका खोया जाना सहन करेगा, कारावास से, जिसकी अवधि चौदह वर्ष तक की हो सकेगी या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","(1) నావికా చట్టమునకు లోబడిన ప్రతీ వ్యక్తి, ఉద్దేశ్యపూర్వకముగా[17] బారతీయ నావికాదళము యొక్క లేదా ప్రభుత్వ నిర్వహణలో ఉన్నఏదైనా వాహనమును పోగొట్టినా లేదా నాశనము చేసినా లేదా ఇతరులకు హస్తగతము చేసినా లేదా దానిని పోగొట్టినా, లేదా భారతీయ వాయుసేన యొక్క లేదా ప్రభుత్వసేవలో ఉన్న ఏదైనా వాహనమును పోగొట్టినా లేదా ఎవరైనా పోగొట్టినప్పుడు ఏ చర్య తీసుకోకపోయినా ఈ నేర నిరూపణకు పధ్నాలుగు సంవత్సరముల కారాగారవాసము లేదా ఇక ముందు వివరించబోయే ఇతర శిక్షల ద్వారా శిక్షింపబడతారు. "]
["(2) नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो उपेक्षा से या किसी व्‍यतिक्रम द्वारा भारतीय नौसेना के या सरकार की सेवा में के किसी पोत को खोएगा, उत्‍कूलित करेगा या परिसंकटग्रस्‍त करेगा या उसका खोया जाना, उत्‍कूलन या परिसंकटग्रस्‍त होना सहन करेगा या भारतीय नौसेना के या सरकार की सेवा में के किसी वायुयान को खोएगा या उसका खोया जाना सहन करेगा, कारावास  से, जिसकी अवधि दो वर्ष तक की हो सकेगी या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","(2) నావికా చట్టమునకు లోబడిన ప్రతీ వ్యక్తి , నిర్లక్ష్యముగా గాని లేదా అప్రమేయంగా గాని, భారత నావికాదళం లేదా ప్రభుత్వ సేవకు సంబంధించిన ఏదైనా నౌకను కోల్పోయినా లేదా నాశనం చేసినా లేదా దానికి నష్టం కలిగింవినా, పోగొట్టినా లేదా ఇతరులకు హస్తగతము చేసినా లేదా భారతీయుడికి నావికాదళం లేదా ప్రభుత్వ సేవలో ఉన్న ఏదైనా విమానమును పోగొట్తడము పై ఎటువంటి వర్య చేపట్టకపోయినా, రెండు సంవత్సరాల వరకు లేదా ఇక ముందు వివరించబోయే శిక్షలతో జైలు శిక్ష విధించబడుతుంది. "]
["[55क. अप्राधिकृत संकटपूर्ण उड़ान––","[55 ఎ అనధికార క్లిష్టపూరితమైన వాయుయానము--"]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति जो भारतीय नौसेना के किसी वायुयान की उड़ान में या उसका उपयोग करने में या ऐसे किसी वायुयान या वायुयान-सामग्री के सम्‍बन्‍ध में किसी ऐसे कार्य या उपेक्षा का दोषी हो, जिससे किसी व्‍यक्‍ति को जीवन हानि या शारीरिक क्षति कारित होती है या उसका कारित होना संभाव्‍य है––","నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి, భారత నావికాదళమునకు సంబంధించిన ఏదైనా విమానం యొక్క విమానము యొక్క వాడకంలో లేదా అటువంటి విమానాన్ని ఉపయోగించడములో లేదా విమాన సామగ్రికి సంబంధించి ఏదైనా నిర్లక్ష్యానికి పాల్పడినా,  దాని వలన ఏ వ్యక్తికైనా ప్రాణ నష్టం లేదా శారీరక హాని కలిగించే  లేదా సంభవించే అవకాశం ఉన్నప్పుడు--"]
["(क) उस दशा में जिसमें उसने जानबूझकर कार्य किया है या जानबूझकर की गई उपेक्षा से कार्य किया है कारावास से, जिकसी अवधि चौदह वर्ष तक [हो सकेगी, या ऐसे अन्‍य दण्‍ड से जो इसमें इसके पश्‍चात् उल्‍लिखित है, दण्‍डित किया जाएगा]; तथा","(క)అటువంటి పరిస్థితిలో అతను ఉద్దేశపూర్వకంగా వ్యవహరించిన లేదా ఉద్దేశపూర్వక నిర్లక్ష్యంతో వ్యవహరించిన సందర్భంలో పద్నాలుగు సంవత్సరాల వరకు కఠిన కారాగారవాసము లేదా ఇక ముందు వివరించబోయే ఇతర శిక్షలతో శిక్షించబడతారు;] మరియు"]
["(ख) किसी अन्‍य दशा में, कारावास से, जिसकी अवधि पांच वर्ष तक की हो सकेगी या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दण्‍डित किया जाएगा ।","(ఖ) ఇతర పరిస్థితులలో మరేదైనా సందర్భంలో, ఐదేళ్ల వరకు కారాగారవాసం లేదా తరువాత వివరించబోయే ఇతర శిక్షలు విధించబడతాయి."]
["55ख. अयथार्थ प्रमाणपत्र––","55 ఖ. నకిలీ ప్రమాణపత్రం"]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो सरकार के या सरकार की सेवा में किसी वायुयान या वायुयान-सामग्री के सम्‍बन्‍ध्‍ा में किसी प्रमाणपत्र पर उसकी यथार्थता सुनिश्‍चित किए बिना हस्‍ताक्षर करेगा, कारावास से, जिसकी अवधि दो वर्ष तक की हो सकेगी, या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి, ప్రభుత్వానికి లేదా ప్రభుత్వ సేవలో ఏదైనా విమానం లేదా విమాన సామగ్రికి సంబంధించి వాటి యథార్థతను ధృవీకరిస్తూ ధృవీకరణ పత్రములో సంతకం చేయాలి, ఆవిధముగా చేయలేని పక్షములో, రెండు సంవత్సరాల వరకు కారాగారవాసము, లేదా ఇతర ఇకముందు వివరించబోయే శిక్షలతో శిక్షించబడతారు. "]
["55ग. नीची उड़ान और उड़ान से क्षोभ––","55 గ. తక్కువ ఎత్తులో ఎగరడము లేదా పైకి ఎగరడములో ఇబ్బంది--"]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो भारतीय नौसेना के वायुयान का पाइलट है,––","నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి, - ఎవరైతే భారత నావికాదళ విమానానికి పైలట్ గా ఉన్నారో-- "]
["(क) उसे अपने कमान आफिसर द्वारा या समुचित सेवा प्राधिकारी द्वारा प्राधिकृत न्‍यूनतम ऊंचाई से कम ऊंचाई पर तब के सिवाय उड़ाएगा जब वह जमीन से उड़ान कर रहा हो या उतर रहा हो; अथवा","(క) దానిని తన కమాండ్ అధికారి ద్వారా లేదా సముచిత అధికారి ద్వారా నిర్ధారించబడిన కనీస ఎత్తు పై లేదా అంతకన్నా తక్కువ ఎత్తులో భూమి నుండి పైకి ఎగరడము గాని దిగడము గాని చేయాలి; లేదా "]
["(ख) उसे ऐसे उड़ाएगा जिससे किसी व्‍यक्‍ति को अनावश्‍यक क्षोभ कारित हो या कारित होना संभाव्‍य हो, वह कारावास से, जिसकी अवधि दो वर्ष तक की हो सकेगी, या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","(ఖ)ఎవరైనా వ్యక్తికి అనవసరమైన ఒత్తిడిని కలిగించడము లేదా ఒత్తిడిని కలిగించే విధముగా చేయడం అనే ఈ నేర నిరూపణ పై రెండు సంవత్సరముల కారాగారావాసము లేదా ఇక ముందు వివరించబోయే శిక్షలతో శిక్షించబడతారు.     "]
["55घ. वायुयान के कप्‍तान के विधिपूर्ण समादेश की अवज्ञा––","55 ఘ. విమానం కెప్టెన్ యొక్క చట్టబద్ధమైన ఆదేశానికి అవిధేయత."]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति जो उस समय जब वह सरकार के या उसके उपयोग में के किसी वायुयान में है, वायुयान की उड़ान से या उसके हथालना से या उसकी सुरक्षा पर प्रभाव डालने से सम्‍बन्‍ध रखने वाली सभी बातों के सम्‍बन्‍ध में वायुयान के कप्‍तान द्वारा, चाहे ऐसा कप्‍तान नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन हो या न हो, दिए गए किसी विधिपूर्ण समादेश की अवज्ञा करेगा, वह कारावास से, जिसकी अवधि चौदह वर्ष तक की हो सकेगी, या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दण्‍डित किया जाएगा ।]","నావికా చట్టమునకు లోబడి ఉన్న ప్రతీ వ్యక్తి, ప్రభుత్వ లేదా ప్రభుత్వము కోసం ఉపయోగించబడే ఏదైనా విమానములో, విమానము ఎగురుతున్నప్పుడు దాని ఎగిరే సామర్ధ్యము గురించి మాత్రమే కాకుండా దాని రక్షణ లేదా దాని నిర్వహణతో సంబంధము ఉన్న అన్ని విషయముల గురించి విమానము యొక్క కెప్టెన్ ద్వారా, ఆ కెప్టెన్ నావికా చట్టమునకు లోబడి ఉన్నా లేకపోయినా, అతను ఇచ్చే నియమ ఆదేశములను పాటించకుండా ఉండే నేర నిరూపణకు పద్నాలుగేళ్ళు కారాగారవాసము విధించబడవచ్చు మరియు తదుపరి వివరించబడే శిక్షలలో ఏవైనా శిక్షలు విధించబడవచ్చు. "]
["56. कनवाय के भारसाधक आफिसरों द्वारा अपराध––","56. కాన్వాయి ఇన్‌ఛార్జి అధికారి చేసిన నేరాలు."]
["(1) किन्‍हीं पोतों या जलयानों के कनवाय या संरक्षण करने के लिए नियुक्‍त सब आफिसर, अपने कर्तव्‍यों का पालन उस निमित्त उन्‍हें दिए गए अनुदेशों के अनुसार अविलम्‍ब और तत्‍परतापूर्वक करेंगे ।","(1) ఏవైనా ఓడలు లేదా నౌకల యొక్క కాన్వాయి యొక్క సంరక్షణ కోసం నియమించబడే అధికారి, వారి కర్తవ్యములను పాటించడానికి లేదా  నియమించబడిన అన్ని అధికారులు  ఇచ్చిన సూచనలకు అనుగుణంగా తమ విధులను వేగంగా మరియు వెంటనే సక్రమముగా నిర్వర్తించాలి. "]
["(2) नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का ऐसा हर आफिसर, जो––","(2)  నావికా చట్టానికి లోబడి ఉన్న ప్రతీ అధికారి,-- "]
["(क) अपने कनवाय के अधीन पोतों और माल की प्रतिरक्षा, किन्‍हीं अन्‍य उद्देश्‍यों के प्रति विचलित हुए बिना, नहीं करेगा, अथवा","(క) తన కాన్వాయి ఆదీనంలో ఉన్న వెసెల్ లేదా ఓడలు లేదా సరుకు యొక్క రక్షణ, ఏవైనా ఇతర ఉద్దేశ్యముల వైపు ఆకర్షితమవకుండా చేయకపోతే; లేదా    "]
["(ख) यदि उन पर हमला हुआ है तो उनकी प्रतिरक्षा में लड़ने से इन्‍कार करेगा, अथवा","(ఖ) ఒకవేళ అతనిపై దాడి జరిగితే, అతను తన రక్షణలో పోరాడటానికి నిరాకరిస్తాడు; లేదా"]
["(ग) अपने कनवाय के अधीन के पोतों का कायरतापूर्वक परित्‍याग करेगा, या उन्‍हें परिसंकट के लिए उच्‍छन्‍न करेगा, अथवा","(గ) తన అధికార పరిధిలోని ఉన్న ఓడలను ఉద్దేశపూర్వకంగా వదిలివేయడం, లేదా వాటిని ప్రమాదము నుండి రక్షించకుండా ఉండడము, లేదా"]
["(घ) किसी वणिक या मास्‍टर से कोई धन या अन्‍य पुरस्‍कार उन पोतों या जलयानों का, जो उसे रक्षार्थ न्‍यस्‍त हैं, कनवाय करने के लिए मांगेगा या आहरित करेगा, अथवा","(ఘ)ఎవరైనా వాణిజ్యవేత్త నుండి లేదా యజమాని నుండి ఏదైనా డబ్బు లేదా ఇతర పురస్కారము తన కాన్వాయ్ లో ఉన్న నౌకలను రక్షించడానికి తీసుకోవడము, లేదా "]
["(ङ) उनके मास्‍टरों या जहाजियों का दुरुपयोग करेगा, मृत्‍यु से या अन्‍य ऐसे दंड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा और वणिकों, स्‍वामियों और अन्‍यों की नुकसनीस्‍वरूप इतनी हानिपूर्ति भी करेगा, जितनी सक्षम अधिकारिता वाला सिविल न्‍यायालय न्‍यायनिर्णीत करे ।","(జ్జ+) వాటి యజమానులు లేదా నౌకలను దురుపయోగము చేయడము వంటి నేరములు చేసినప్పుడు వారి నేరనిరూపణ జరిగితే, వారికి మరణశిక్ష లేదా వేరొక శిక్ష విధించబడుతుంది మరియు తదుపరి వివరించబడే శిక్షలలో ఏవైనా శిక్షలు విధించబడవచ్చు మరియు వ్యాపారులు, యజమానులు మరియు ఇతరులకు నష్టమును కలిగించిన నేరమునకు సమర్థ అధికారము కలిగిన సివిల్ న్యాయస్థానము న్యాయనిర్ణయము చేస్తుంది."]
["57. अप्राधिकृत माल को पोत के फलक पर लेना––","57. అనధికార సరుకును వెసల్ లేదా ఓడలో రవాణా చేయడము-- "]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का भारतीय नैसेना के किसी पोत का समादेशधारक हर आफिसर, जो किसी ऐसे पोत के फलक पर के, जो खुले समुद्र में या किसी पत्तन, संकरी खाड़ी या बन्‍दरगाह में ध्‍वस्‍त हो गया हो या आसन्‍नसंकट हो, माल या वाणिज्‍या को उसके उचित स्‍वामियों के लिए उसके परिरक्षण के प्रयोजनार्थ के सिवाय या ऐसे माल या वाणिज्‍या के सिवाय, जिसे पोत के फलक पर लेने या प्राप्‍त करने के लिए केन्‍द्रीय सरकार द्वारा या उसके वरिष्‍ठ आफिसर द्वारा किसी समय उसे आदेश दिया जाए, किसी माल या वाणिज्‍या को, चाहे वह कुछ भी क्‍यों न हो, पोत के या पोत वाले व्‍यक्‍तियों के अन्‍य उपयोगार्थ से अन्‍यथा ऐसे पोत के फलक पर प्राप्‍त करेगा, या प्राप्‍त करने देगा, नौसैनिक सेवा से पदच्‍युति से या अन्‍य ऐसे दंड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","నావికా చట్టము యొక్క ఆదీనంలో ఉన్న భారతీయ నావికాదళమునకు సంబంధించిన ఏదైనా వెసెల్ లేదా ఓడ యొక్క ప్రతీ ఒక్క సంరక్షణాధికారి,  సముద్రములొ లేదా ఏడైనా కారణము వలన ధ్వంసమైన లేదా దగ్గరలో ఏదైనా ప్రమాదము ఉన్నా, సరుకు లేదా వ్యాపారమునకు సంబంధించినది ఏదైనా వాటి యజమానులకు వాటి పరిశీలన యొక్క ప్రయోజనముల కోసం కాకుండా,దానిని ఓడపై తీసుకు వెళ్ళడము లేదా తీసుకు రావడము కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వము ద్వారా లేదా వారి ఉన్నతాధికారుల ద్వారా ఏదైనా సమయములో వారికి ఆదేశము ఇవ్వబడినా , ఏదైనా సరుకును , అది ఏమైనా సరే ఓడ లేదా ఒడకు సంబంధించిన వ్యక్తులు యొక్క ఇతర ప్రయోజనముల కోసం లేదా అటువంటి ఓడపై స్వీకరించినా లేదా స్వీకరించబడినా  నావికా దళము నుండి పదవీచ్యుతులు కావడము లేదా జరిమానా లేదా వేరే ఇతర శిక్ష ద్వారా లేదా దీని తరువాత వివరించబోయే శిక్షల ద్వారా శిక్షించబడతారు.               "]
["58. सम्‍पत्ति सम्‍बन्‍धी अपराध––","58. ఆస్తి సంబంధిత నేరం--"]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो किसी सरकारी सम्‍पत्ति या किसी नौसैनिक, सैनिक या वायुसैनिक मैस, बैंड या संस्‍था  की कोई सम्‍पत्ति अपचयकारक रीति से व्‍यय करेगा या कपटपूर्वक खरीदेगा, बेचेगा या प्राप्‍त करेगा और हर व्‍यक्‍ति, जो ऐसा कोई अपचयकारक व्‍यय या ऐसा कोई कपटपूर्ण क्रय, विक्रय या प्राप्‍ति जानते हुए करने देगा, कारावास से, जिसकी अवधि दो वर्ष तक की हो सकेगी, या अन्‍य ऐसे दंड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి, ఏదైనా ప్రభుత్వ ఆస్తి లేదా ఏదైనా నావికాదళ, సైనిక లేదా వైమానిక హోటల్, బ్యాండ్ లేదా సంస్థ యొక్క ఏదైనా ఆస్తిని ఖర్చు చేయడం, లేదా మోసపూరితంగా కొనుగోలు చేయడం, అమ్మడం లేదా సంపాదించడం మరియు అటువంటి దుర్వినియోగ వ్యయానికి పాల్పడే ప్రతి వ్యక్తి లేదా అటువంటి మోసపూరిత కొనుగోలు, అమ్మకం లేదా రశీదు వంటివి జరిపితే వారికి రెండు సంవత్సరముల వరకు కారాగారవాసము లేదా ఇక ముందు వివరించబోయే ఇతర శిక్షల ద్వారా శిక్షించబడతారు. "]
["59. आग लगाना–","59. అగ్నిప్రమాదము--"]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो किसी डाकयार्ड, रसद यार्ड, या वाष्‍प कारखाना यार्ड, आयुधशाला, बारूदशाला, निर्माण भंडार को या किसी पोत, जलयान, हॉय, बार्ज, नौका, वायुयान, या अन्‍य यान या उन किसी में के फर्नीचर को, जो शत्रु की सम्‍पत्ति नहीं है, विधिविरुद्ध रूप से आग लगाएगा मृत्‍यु से या अन्‍य ऐसे दंड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","నావికా చట్టానికి లోబడి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి, డాక్ ‌యార్డ్, లాజిస్టిక్స్ యార్డ్, లేదా ఆవిరి ఫ్యాక్టరీ యార్డ్, ఆయుధాగారము, మందుగుండు సామగ్రి, భవన సామగ్రి లేదా ఏదైనా ఓడ, వెసెల్, హాయ్, బార్జ్, పడవ, విమానం లేదా ఇతర వాహనములు లేదా వాటిలో ఏదైనా శత్రువులకు సంబంధించని సామగ్రిని, చట్ట విరుద్ధముగా తగలబెడితే వారి నేర నిరూపణ జరిగితే వారికి మరణ శిక్ష లేదా ఇతర శిక్షల ద్వారా లేదా ఇక ముందు వివరించబోయే శిక్షల ద్వారా శిక్షించబడతారు.  "]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति––","నావికా చట్టానికి లోబడి ఉన్న ప్రతీ వ్యక్తి-"]
["(क) जो शासकीय प्रयोजनों के लिए प्रयुक्‍त होने के लिए कोई मिथ्‍या रिपोर्ट, विवरण, सूची, प्रमाण, पुस्‍तक, मस्‍टर या अन्‍य दस्‍तावेज जानते हुए बनाएगा, या हस्‍ताक्षरित करेगा, अथवा","(క) అధికారిక ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగించడానికి ఏదైనా తప్పుడు నివేదిక, వివరణ, జాబితా, సాక్ష్యం, పుస్తకం, మస్టర్ లేదా ఇతర దస్తావేజు పత్రాన్ని తయారుచేయడము లేదా సంతకం చేసినా, లేదా"]
["(ख) जो उसके बनाए जाने या हस्‍ताक्षरित किए जाने का समादेश या सलाह देगा या उसका बनाया जाना या हस्‍ताक्षरित किया जाना उपाप्‍त करेगा, अथवा","(ఖ)ఎవరైతే దానిని తయారుచేశారో లేదా సంతకం చేయడము లేదా దానికి సలహా ఇవ్వడము లేదా  సంతకం చేయడానికి ఆదేశమును ఇవ్వడము, లేదా "]
["(ग) जो उसे बनाने और हस्‍ताक्षरित करने में किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति की सहायता करेगा, उसे दुष्‍प्रेरित करेगा, अथवा","(గ) దీన్ని తయారు చేయడానికి మరియు సంతకం చేయడానికి ఏ ఇతర వ్యక్తికి ఎవరు సహాయం చేస్తారు, వారిని దుష్ప్రేరితము చేస్తారో, లేదా"]
["(घ) जो जानते हुए ऐसे किसी दस्‍तावेज में मिथ्‍या या कपटपूर्ण कथन या कपटपूर्ण लोप करेगा, किए जाने का समादेश या सलाह देगा अथवा ऐसे कथन या लोप का किया जाना उपाप्‍त करेगा, कारावास से, जिसकी अवधि सात वर्ष तक की हो सकेगी या अन्‍य ऐसे दंड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","(ఘ) అన్నీ తెలిసి కూడా అటువంటి పత్రమును మోసపూరితము లేదా కపటపూరిత కథనము లేదా  కపటపూరిత ప్రకటన చేయడము, చేయడానికి ఆదేశమును ఇవ్వడము లేదా  అటువంటి పత్రాన్నిలేదా, ఆదేశమును చేయమని సలహా ఇవ్వడము వంటి నేరములకు నేర నిరూపణ జరిగితే  వారికి ఏడు సంవత్సరముల కారాగార వాసము లేదా ఇక పైన వివరించబోయే శిక్షల ద్వారా శిక్షింపబడతారు.  "]
["61. कर्तव्‍य से बचने के लिए रोगी होने का बहाना करना आदि––","61. విధి నిర్వహణ నుండి తప్పించుకోవడానికి వ్యాధిగ్రస్తుడనని ఏదైనా కారణములు చెప్పి నటించడము--      "]
["(क) जो अस्‍पताल में या अन्‍यत्र कोई रोग या अंगशैथिल्‍य उत्‍पन्‍न करने या बढ़ाने या निरोग होने में विलम्‍ब करने के आशय से कोई कार्य जानबूझकर करेगा, या किन्‍हीं आदेशों की जानबूझकर अवज्ञा करेगा; अथवा","(క) ఏదైనా ఆసుపత్రిలో లేదా ఇతర వ్యాధి లేదా రోగము లేదా శరీరములో ఏదైనా అంగము శిథిలము ఉత్పన్నము చేయడము లేదా రోగమును పెంచడము లేదా వ్యాధి లేదా సమస్యను తగ్గించడములో ఆలస్యము చేయడము లేదా ఉద్దేశ్యపూర్వకముగా  చేయడము లేదా ఏవైనా ఆదేశములను ఉద్దేశ్యపూర్వకముగా పాటించకపోవడము; లేదా "]
["(ख) किसी रोग का, अंगशैथिल्‍य का, या अपने कर्तव्‍यपालन में असमर्थ होने का ढोंग करेगा, कारावास से, जिसकी अवधि पांच वर्ष तक की हो सकेगी, या अन्‍य ऐसे दंड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","(ఖ) ఏదైనా రోగము యొక్క, శారీరక అవయవము శిథిలము చెందడము లేదా   తన విధినిర్వహణలో అసమర్థతను నటించడము వంటి నేరములకు నేరనిరూపణ జరిగితే వారికి ఐదు సంవత్సరముల కారాగార వాసము లేదా ఇతర శిక్ష లేదా ఇకముందు వివరించబోయే ఏవైనా శిక్షలు విధించబడతాయి. "]
["62. इस आधार पर कि आहार अस्‍वास्‍थ्‍यकर है या अन्‍य न्‍यायसंगत आधारों पर उपद्रव पैदा करने का प्रयास करने के लिए शास्‍ति––","62. ఆహారము అనారోగ్యకరముగా ఉన్నదని లేదా ఇతర న్యాయ సంగత ఆధారముల పై ఏదైనా సమస్యను సృష్టించడానికి ప్రయత్నించడము వంటి వాటికి శిక్ష-- "]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जिसके पास इस आधार पर कि आहार अस्‍वास्‍थकर है या किसी अन्‍य न्‍यायंगत आधार पर परिवाद करने का कोई हेतुक है, उसकी जानकारी अपने वरिष्‍ठ को या अपने केप्‍टेन को या नौसेनाध्‍यक्ष को संसूचना की विहित प्रणाली के अनुसार शान्‍तिपूर्वक करा देगा और उक्‍त वरिष्‍ठ, केप्‍टेन या नौसेनाध्‍यक्ष वहां तक, जहां तक वह ऐसा करने में समर्थ हो, तुरन्‍त उस बात का उपचार कराएगा और नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो किसी भी बहाने कोई उपद्रव पैदा करने का प्रयत्‍न करेगा, कारावास से, जिसकी अवधि चौदह वर्ष तक की हो सकेगी या अन्‍य ऐसे दंड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి, ఆహారం అనారోగ్యకరముగా ఉన్నదనే లేదా మరేదైనా సమర్థనీయమైన ప్రాతిపదికన ఫిర్యాదు చేయడానికి తగిన కారణం ఉంటే, అతను తన ఉన్నతాధికారికి లేదా అతని కెప్టెన్‌కు లేదా నావికాదళ ఉన్నతాధికారికి సూచించబడిన సమాచార విధానం ప్రకారం శాంతిపూర్వకముగా తెలియజేయవచ్చు మరియు పైన చెప్పబడిన ఉన్నతాధికారి, కెప్టెన్ లేదా నావికాదళ ఉన్నతాధికారి, ఎంతవరకూ అతనికి చేయగలిగే సమర్థత ఉందో అంతవరకూ ఆ సమస్యను పరిష్కరించగలరు మరియు నావికా చట్టమునకు లోబడిఉన్న ప్రతీ వ్యక్తి, ఎవరైనా ఏదైనా సాకుతో దీనిలో ఏదైనా సమస్యను గాని ఉపద్రవమును గాని సృష్టించడానికి ప్రయత్నిస్తే, వారికి పద్నాలుగు సంవత్సరముల కారాగారవాసము లేదా ఇకముందు వివరించబోయే ఇతర శిక్షల ద్వారా శిక్షించబడతారు.        "]
["63. प्राइज सम्‍बन्‍धी कागज-पत्रों की बाबत अपराध––","63. బహుమతి పత్రాలకు సంబంధించి నేరాలు."]
["(1) वे सब कागज-पत्र, पोत भाटक-पत्र, वहनपत्र, पारपत्र और अन्‍य लेख चाहे वे कुछ भी हों, जो किन्‍हीं ऐसे पोतों के फलक पर से, जो प्राइज के तौर पर लिए गए हों, लिए जाएं, अभिगृहीत किए जाएं या पाए जाएं, सम्‍यक् रूप से परिरक्षित किए जाएंगे, और उस पोत का कमान आफिसर जिसने ऐसा प्राइज लिया है, उनकी पूरी मूल प्रतियों को, कपट के बिना, सक्षम अधिकारिता वाले न्‍यायालय को या अन्‍य ऐसे अधिकरण या आयुक्‍तों को, जो यह अवधारित करने के लिए प्राधिकृत किए गए हों कि क्‍या ऐसा प्राइज विधिपूर्ण प्रग्रहण है, भेजेगा जिससे विधि के अनुसार वहां उनका अवलोकन, उपयोग और उनके विषय में कार्यवाही की जाए ।","(1) అన్ని పేపర్లు, ఓడ, ఓడ- రవాణా, వాహన పత్రము, రవాణా పత్రములు మరియు ఇతర పత్రములు, అవి ఏమైనా కావచ్చు, వాటిని బోర్డులోని ఏదైనా ఓడ నుండి పొందవచ్చు,లేదా  బహుమతులుగా తీసుకోబడి ఉండవచ్చు లేదా కనుగొనబడవచ్చు, వాటిని సరైన పద్ధతిలో భద్రపరచాలి, మరియు అటువంటి నౌకను  బహుమతిగా పొందిన కమాండింగ్ అధికారి, అతని నౌక యొక్క మూలపత్రములన్నీ ఎటువంటి కపటము లేకుండా, సమర్థ అధికార పరిధిలోని న్యాయస్థానమునకు లేదా ఇతర ట్రిబ్యునల్ లేదా కమిషనర్లకు అటువంటి బహుమతి చట్టబద్ధమైన సముపార్జన కాదా అనే దానిపై నిర్ణయము తీసుకోవడానికి ఈ పత్రములను సమర్పించవచ్చు, తద్వారా చట్ట ప్రకారము అవలోకనము చేయడం, ఉపయోగించడం మరియు వాటికి సంబంధించిన చర్య తీసుకోవచ్చు. "]
["(2) हर कमान आफिसर, जो उन कागज-पत्रों, पोत भाटक-पत्रों, वहनपत्रों, पारपत्रों या अन्‍य लेखों को, चाहे वे कुछ भी हों, जो किन्‍हीं ऐसे पोतों के फलक पर से, जो प्राइज के तौर पर लिए गए हों, लिए जाएं, अभिगृहित किए जाएं या पाए जाएं, उचित न्‍यायालय या अन्‍य प्राधिकारी को भेजने में जानबूझकर असफल रहेगा, नौसैनिक सेवा से पदच्‍युत किए जाने के दंड से या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा, और इसके अतिरिक्‍त प्रग्रहण में का उसका अंश समपहृत हो जाएगा और जाता रहेगा ।","(2) ప్రతి కమాండ్ అధికారి, ఆ కాగితపు పత్రములు, ఓడ యొక్క పత్రములు, ఓడ యొక్క రవాణా పత్రములు, వాహన పత్రములు లేదా ఇతర పత్రములు, అవి ఏమైనా కావచ్చు, ఏదైనా ఓడ యొక్క బోర్డులో, బహుమతిగా తీసుకొని ఉండవచ్చు వాటిని సమర్ధ న్యాయస్థానమునకు లేదా ఇతర అధికారానికి పంపించడంలో ఉద్దేశపూర్వకంగా విఫలమైతే, నావికాదళ విధుల నుండి వారిని పదవీచ్యుతులను చేసే శిక్ష విధించవచ్చు చేసినందుకు శిక్ష లేదా ఇకపై వివరించబోయే ఇతర శిక్షల ద్వారా శిక్షించబడవచ్చు మరియు అంతేకాకుండా అదనపు సంగ్రహంలో దాని వాటా గ్రహించబడుతుంది మరియు అదే కొనసాగుతూ ఉంటుంది. "]
["64. प्राइज की बाबत अपराध––","64. బహుమతికి సంబంధించి నేరం."]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो किसी प्राइज में से या प्राइज के तौर पर अभिगृहीत पोत में से कोई धन, प्‍लेट या माल, इसके पूर्व कि सक्षम अधिकारिता वाले न्‍यायालय में उसे विधिपूर्ण प्राइज न्‍यायनिर्णीत किया जाए, तब के सिवाय निकाल लेगा जब कि यह निकालना उस धन, प्‍लेट या माल को अधिक सुरक्षित करने के लिए या भारतीय नौसेना के किन्‍हीं युद्धपोतों के आवश्‍यक उपयोग और सेवा के लिए आवश्‍यक है, कारावास से जिसकी अवधि दो वर्ष तक की हो सकेगी या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा और इसके अतिरिक्‍त प्रग्रहण में का उसका अंश समपहृत हो जाएगा और जाता रहेगा ।","నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి, ఏదైనా డబ్బు, ప్లేట్ లేదా వస్తువులను బహుమతులలో గాని, బహుమతులుగా పొందక ముందే సమర్ధ అధికార పరిధిలో ఉన్న న్యాయస్థానంలో చట్టబద్ధముగా ఆ బహుమతికి న్యాయ నిర్ధారణ చేయించాలి లేనిచో ఇది తొలగించబడుతుంది, అయితే ఈ తొలగింపు డబ్బు, ప్లేట్ లేదా వస్తువులను మరింత సురక్షితంగా చేయడానికి లేదా భారత నావికాదళం యొక్క ఏదైనా యుద్ధనౌకల యొక్క అవసరమైన ఉపయోగం మరియు సేవ కోసం చాలా అవసరం, ఇటువంటి నేరములకు నేర నిరూపణ జరిగితే రెండు సంవత్సరముల వరకూ కారాగారవాసము లేదా ఇతర శిక్షలు లేదా ఇకపై వివరించబోయే శిక్షల ద్వారా శిక్షించబడతారు మరియు అంతే కాకుండా అదనపు సంగ్రహణములో దాని వాటా తీసుకోబడుతుంది మరియు అది కొనసాగుతూనే ఉంటుంది. "]
["65. प्राइज पोत के फलक पर के व्‍यक्‍तियों के बारे में अपराध––","65. బహుమతి ఓడ యొక్క బోర్డులో ఉన్న వ్యక్తుల గురించి నేరాలు."]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो प्राइज के तौर पर लिए गए पोत या जलयान के फलक पर के आफिसरों, जहाजियों या अन्‍य व्‍यक्‍तियों की किसी प्रकार लूटमार करेगा, उन्‍हें पीटेगा या उनसे बुरा बर्ताव करेगा या उनके कपड़े विधिविरुद्ध तौर पर उतार लेगा, कारावास से, जिसकी अवधि दो वर्ष तक की हो सकेगी, या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి, ఏదైనా ఒక ఓడ లేదా నౌక బహుమతిగా పొందబడినది అయితే  ఆ ఓడ లేదా ఓడ యొక్క బోర్డులో ఉన్న అధికారులు, ఓడలు లేదా ఇతర వ్యక్తులను ఏదో విధముగా దోచుకుంటూ ఉంటారు, వారిని కొట్టడం లేదా వారితో చెడుగా ప్రవర్తించడం లేదా చట్టవిరుద్ధముగా వారి దుస్తులను తొలగించడం వంటి నేరములకు నేర నిరూపణ జరిగితే వారికి రెండు సంవత్సరముల కారాగారవాసము లేదా ఇతర శిక్షలు లేదా ఇకపై వివరించబోయే శిక్షలు విధించబడతాయి.  "]
["66. प्राइज को विधिविरुद्ध देना या फिरौती लेकर छोड़ देना––","66. బహుమతిని చట్టవిరుద్ధముగా ఇవ్వడం లేదా లంచము తీసుకొని వదిలివేయడము-- "]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का भारतीय सेना के पोत का हर कमान आफिसर जो––","నావికాదళ చట్టానికి లోబడి, భారతీయ సేవలో ఉన్న ఓడ యొక్క ప్రతి కమాండ్ అధికారి ఎవరైతే-- "]
["(क) शत्रु के साथ दुस्‍सन्‍धि करके किसी जलयान, माल या वस्‍तु को प्राइज के तौर पर लेगा, अथवा","(క) శత్రువుతో దురుద్దేశముతో ఏదైనా ఒప్పందముచేసుకొని, ఏదైనా పాత్ర, వస్తువులు లేదా వస్తువును బహుమతిగా తీసుకోవడము, లేదా "]
["(ख) प्राइज के तौर पर लिए गए किसी जलयान, माल या वस्‍तु को फिरौती लेकर छोड़ देने का किसी व्‍यक्‍ति के साथ विधिविरुद्धतया करार करेगा, अथवा","(ఖ) బహుమతిగా తీసుకోబడిన ఏదైనా ఓడ, సరుకు లేదా వస్తువులను లంచము తీసుకొని వదిలివేయాలనే ఒప్పందమును చట్టవిరుద్ధముగా చేసుకోవడం, లేదా"]
["(ग) फिरौती लेकर छोड़ देने के किसी अवैध करार के अनुसरण में या अन्‍यथा दुस्‍सन्‍धि करके किसी ऐसे जलयान, माल या वस्‍तु को जिसे प्राइज के तौर पर लिया गया है, वस्‍तुत: छोड़ेगा या प्रत्‍यावर्तित कर देगा, कारावास से, जिसकी अवधि दो वर्ष तक की हो सकेगी या अन्‍य ऐसे दंड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","(సి) లంచం తీసుకొని వదిలివేయడం లేదా చట్టవిరుద్ధమైన ఒప్పందమును పాటించడం లేదా దురుద్దేశపూర్వకముగా ప్రవర్తించి  బహుమతిగా తీసుకున్న ఏదైనా ఓడ, సరుకు లేదా వస్తువును వదిలివేయడం లేదా స్వదేశానికి రప్పించడం వంటి నేరములకు నేర నిరూపణ జరిగితే ఈ నేరమునకు రెండు సంవత్సరముల వరకు కారాగారవాసము లేదా ఇతర శిక్షలేదా ఇకపై వివరించబోయే శిక్షలు ఏవైనా విధించబడతాయి. "]
["67. प्राइज पोत के फलक पर के माल में से निकाल लेना––","67. బహుమతి ఓడ యొక్క బోర్డులో ఉన్న సరుకును బయటకు తీసివేయడం."]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो प्राइज के तौर पर लिए गए या किसी युद्धमानाधिकार के प्रयोग में या जलदस्‍युता या दास-व्‍यापार या सीमाशुल्‍क से सम्‍बद्ध किसी विधि के अधीन निरुद्ध किसी जलयान के फलक पर के किसी माल में से, इस आशय से कि उसमें की या उसकी किसी वस्‍तु का बेईमानी से दुर्विनियोग किया जाए, कुछ निकाल लेगा, कारावास से, जिसकी अवधि दो वर्ष तक की हो सकेगी, या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","నావికా చట్టమునకు లోబడి ఉన్న ప్రతీ వ్యక్తి,  ఎవరైతే బహుమతిగా తీసుకున్నఏదైనా యుద్ధ హక్కును ప్రయోగించడములో లేదా జలదస్యుత లేదా బానిస-వ్యాపారం లేదా సరిహద్దు పన్నుతో సంబంధము కలిగిన  చట్టమునకు లోబడి రద్దుచేయబడిన ఏదైనా నౌక యొక్క ఫలకముపై ఉన్న ఏదైనా సరుకు నుండి, అనగా ఆ సరుకు నుండి ఏదైనా వస్తువును మోసపూరితముగా దుర్వినియోగము చేయడం, కొంత తీసివేయడం వంటి నేరములకు నేరనిరూపణ జరిగితే ఆ నేరములకు రెండు సంవత్సరముల కారాగారవాసము లేదా ఇతర శిక్ష లేదా ఇకముందు వివరించబోయే ఏవైనా శిక్షల ద్వారా శిక్షించబడతారు. "]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम के किन्‍हीं उपबन्‍धों का या इस अधिनियम के अधीन बनाए गए किसी विनियम का या किसी साधारण या स्‍थानीय आदेश का पालन करने में उपेक्षा करेगा या उसका उल्‍लंघन करेगा, तब के सिवाय, जब कि ऐसी उपेक्षा या उल्‍लंघन के लिए इस अधिनियम में अन्‍य दण्‍ड उपबन्‍धित किया गया है कारावास से, जिसकी अवधि दो वर्ष तक की हो सकेगी, या अन्‍य ऐसे दंड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి, ఈ చట్టం యొక్క ఏదైనా నిబంధన లేదా ఈ చట్టం క్రింద చేసిన ఏదైనా నిబంధన లేదా ఏదైనా మార్పు లేదా ఏదైనా సాధారణ లేదా స్థానిక ఆదేశమును పాటించడములో నిర్లక్ష్యము వహించినా, లేదా దాని ఉల్లంఘించినా , అటువంటి నిర్లక్ష్యము, ఉల్లంఘనలకోసం ఈ నిబంధనలో ఇతర శిక్షలు అనుసంధానము చేయబడ్డాయి, ఇటువంటి నేరముల నేరనిరూపణకు రెండు సంవత్సరముల కారాగారవాసము లేదా ఇతర శిక్షలేదా ఇకపై వివరించబోయే శిక్షలు ఏవైనా విధించబడతాయి.    "]
["69. सेना-न्‍यायालय के सम्‍बन्‍ध्‍ा में अपराध––","69. సైనిక న్యాయస్థానమునకు సంబంధించిన నేరములు-- "]
["(क) किसी सेना-न्‍यायालय के समक्ष साक्षी के तौर पर हाजिर होने के लिए सम्‍यक् रूप से समनित या आदिष्‍ट होने पर हाजिर होने में जानबूझर या युक्‍तियुक्‍त प्रतिहेतु के बिना असफल होगा, अथवा","(క)ఏదైనా న్యాయస్థానము సమక్షములో సాక్షిగా హాజరు కావడానికి సమనులు పొందిన లేదా ఆదేశములు పొందిన తరువాత హాజరు కావడములో ఉద్దేశ్యపూర్వకముగా లేదా యుక్తిపూర్వకముగా విఫలమైతే, లేదా "]
["(ख) उस शपथ या प्रतिज्ञान को, जिसके लिए या किए जाने की अपेक्षा सेना-न्‍यायालय द्वारा वैध रूप से की गई हो, लेने या करने से इंकार करेगा, अथवा","(ఖ) ఆ శపథము లేదా ప్రతిజ్ణానమును, దీని కోసం లేదా చేసిన అభ్యర్థన సైనిక న్యాయస్థానము ద్వారా చట్టపరముగా  చెల్లుబాటు అయ్యే ప్రమాణం లేదా ధృవీకరణను తిరస్కరించడం; లేదా "]
["(ग) शपथ लेने के पश्‍चात् किन्‍हीं ऐसे प्रश्‍नों के उत्तर देने से इंकार करेगा, जिनका उत्तर देने के लिए वह विधि द्वारा आबद्ध है, अथवा","(గ) శపథం చేసిన తరువాత ఏవైనా ఇతర ప్రశ్నలకు సమాధానము ఇవ్వడానికి తిరస్కరించినా, లేదా  అతను చట్టానికి కట్టుబడి ఉన్న ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇవ్వడానికి నిరాకరించడము, లేదా"]
["(घ) अपनी शक्‍ति में की किसी ऐसी दस्‍तावेज को पेश या परिदत्त करने से इंकार करेगा, जिसे न्‍यायालय वैध रूप से मांगे, अथवा","(ఘ) తన శక్తికి మేర ఏదైనా పత్రముని సమర్పించడము లేదా న్యాయస్థానము చట్టబద్ధముగా  కోరిన పత్రములను సమర్పించడానికి తిరస్కరించడము వలన"]
["(ङ) सेना-न्‍यायालय के अवमान का दोषी होगा, कारावास से, जिसकी अवधि तीन वर्ष तक की हो सकेगी, या अन्‍य ऐसे दंड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","(జ+) సైనిక న్యాయస్థానమును అవమానించిన నేరమునకు పాత్రుడౌతారు, ఇటువంటి నేరమునకు మూడు సంవత్సరముల కారాగారవాసము లేదా ఇతర శిక్ష లేదా ఇకముందు వివరించబోయే ఏవైనా శిక్షల ద్వారా శిక్షించబడతారు. "]
["70. कपटपूर्ण प्रवेश––","70. కపటపూరిత ప్రవేశము-- "]
["जो कोई भी व्‍यक्‍ति नौसैनिक सेवा में प्रविष्‍टि पर या प्रविष्‍ट होने के लिए स्‍वयं को पेश करते समय किसी आफिसर या व्‍यक्‍ति से, जो [नौसैनिकों] या अन्‍यों को ऐसी नौसैनिक सेवा में या के लिए प्रविष्‍ट या अभ्‍यावेशित करने के लिए प्राधिकृत है, चाहे मौखिक रूप में चाहे लिखित रूप में कोई मिथ्‍या कथन जानबूझकर करेगा या देगा, यदि वह नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन हो गया है, तो वह कारावास से, जिसकी अवधि पांच वर्ष तक की हो सकेगी, या अन्‍य ऐसे दंड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","ఎవరైనా వ్యక్తి నావికాదళ సేవలో ప్రవేశించడానికి లేదా ప్రవేశించడానికి స్వయముగా లొంగిపోయే సమయములో ఎవరైనా అధికారి అనగా [నావికాదళ సైనికులు] లేదా ఇతరులను అటువంటి నావికాదళ సేవలో ప్రవేశించడానికి లేదా లొంగిపోవడానికి అధికారము కలిగి ఉంటే, అతను కావాలనుకుంటే మౌఖికముగానైనా లేదా లిఖితపూర్వకమైనా ఏదైనా తప్పుడు కథనమును ఉద్దేశ్యపూర్వకముగా చేసినా లేదా సమర్పించినా, ఒకవేళ అతను నావికా చట్టానికి లోబడి ఉంటే, ఈ నేరనిరూపణకు అతనికి  ఐదు సంవత్సరముల వరకు కారాగారవాసము, లేదా ఇకపై వివరించబోయే ఇతర శిక్షలతో శిక్షించబడతారు. "]
["71. अभिरक्षा से निकल भागना––","71. కస్టడీ/ నిర్బంధము నుండి బయటపడటం - "]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो विधिपूर्ण अभिरक्षा में होते हुए, ऐसी अभिरक्षा से निकल भागेगा या निकल भागने का प्रयत्‍न करेगा, कारावास से, जिसकी अवधि पांच वर्ष तक की हो सकेगी, या अन्‍य ऐसे दंड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి, చట్టబద్ధమైన కస్టడీలో ఉన్నప్పటికీ, అటువంటి నిర్బంధము నుండి పారిపోయినా లేదా  తప్పించుకోవడానికి ప్రయత్నించినా, వారికి ఐదు సంవత్సరముల వరకు కారాగారవాసము లేదా ఇకపై వివరించబోయే ఇతర శిక్షల ద్వారా, శిక్షించబడతారు."]
["72. अपराधियों के निरोध में सहायता करने में असफल रहना––","72. నేరస్థులను అదుపు చేయడములో సహాయం చేయడంలో విఫలము కావడము--"]
["(क) इस अधिनियम के विरुद्ध अपराध करने वाले सब अपराधियों का पता लगाने, उन्‍हें पकड़ने या उन्‍हें दंड दिलवाने का भरसक प्रयास नहीं करेगा, अथवा","(క) ఈ చట్టానికి వ్యతిరేకంగా నేరాలకు పాల్పడిన నేరస్థులందరినీ గుర్తించడం, లేదా వారిని  పట్టుకోవడంలో లేదా శిక్షించడానికి కావలసినంత ప్రయత్నము చేయడము. లేదా "]
["(ख) उस प्रयोजन के लिए नियुक्‍त आफिसरों की सहायता नहीं करेगा, कारावास से, जिसकी अवधि दो वर्ष तक की हो सकेगी या अन्‍य ऐसे दंड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","(ఖ) ఆ ప్రయోజనం కోసం నియమించబడిన అధికారులకు సహాయం చేయకపోయినా, అటువంటి నేరమునకు రెండు సంవత్సరాల వరకు కారాగారవాసము లేదా ఇకపై వివరించబోయే ఇతర శిక్షలతో శిక్షించబడతారు."]
["73. बुलाए जाने पर हाजिर होने में रिजर्व बलों के सदस्‍यों के असफल रहने के लिए शास्‍ति––","73. రిజర్వ్ బలముల సభ్యులు సమనులు పంపినా హాజరు కాకపోయినందుకు జరిమానా."]
["भारतीय नौसैनिक रिजर्व बल का हर सदस्‍य, [और इस अधिनियम के अधीन समुत्‍थापित किन्‍हीं सहायक बलों का हर व्‍यक्‍ति] जो इस अधिनियम के अधीन बनाए गए विनियमों के अनुसरण में प्रशिक्षण के लिए बुलाए जाने पर या भारतीय नौसेना में वास्‍तविक सेवा करने के लिए बुलाए जाने पर और ऐसे बुलावे पर इस बात के लिए अपेक्षित होने पर कि वह किसी पोत पर के कर्तव्‍य ग्रहण के लिए पहुंचे या किसी स्‍थान पर हाजिर हो, ऐसी अपेक्षा का अनुपालन करने में, युक्‍तियुक्‍त प्रतिहेतु के बिना असफल रहेगा, कारावास से, जिसकी अवधि तीन वर्ष तक की हो सकेगी या अन्‍य ऐसे दण्‍ड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","భారతీయ నావికా రిజర్వ్ దళములోని ప్రతి సభ్యుడు, [మరియు ఈ చట్టం క్రింద స్థాపించబడిన ఏదైనా సహాయక దళాలకు చెందిన ప్రతి వ్యక్తి] ఈ చట్టమునకు లోబడి చేసిన నిబంధనలను పాటించడంలో లేదా భారత నావికాదళంలో వాస్తవ సేవ కోసం శిక్షణ కోసం పిలిచినప్పుడు భారతీయ నావికాదళములో కర్తవ్య నిర్వహణక్య్ పిలిచినప్పుడు మరియు అటువంటి పిలుపుపై నిర్లక్ష్యము చేసినప్పుడు లేదా హాజరు కావడములో విఫలమైనా , అటువంటి నేరమునకు సంవత్సరము నుండి మూడు సంవత్సరముల వరకు కారాగారవాసము లేదా ఇతర శిక్షలు లేదా దీని తరువాత వివరించబోయే మరేదైనా శిక్షతో శిక్షించబడవచ్చు. "]
["74. अच्‍छी सुव्‍यवस्‍था और नौसैनिक अनुशासन के विरुद्ध अपराध––","74.ఉత్తమ వ్యవస్థ మరియు నావికా క్రమశిక్షణకు వ్యతిరేకంగా నేరాలు."]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो सुव्‍यवस्‍था और नौसैनिक अनुशासन पर प्रतिकूल प्रभाव डालने वाले, ऐसे कार्य, उपद्रव या उपेक्षा का, जो इसमें इससे पूर्व विनिर्दिष्‍ट नहीं की गई है, दोषी होगा, कारावास से, जिसकी अवधि तीन वर्ष तक की हो सकेगी या ऐसे अन्‍य दंड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి, ఉత్తమ వ్యవస్థ మరియు నావికా క్రమశిక్షణపై  ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేసేవారు, ఇంతకుముందు నిర్దేశించబడని నిర్లక్ష్యము, విసుగు లేదా ఆటంకము కలిగించడము వంటి నేరములకు మూడు సంవత్సరాల వరకు కారాగారవాసము లేదా ఇకపై వివరించబోయే ఇతర శిక్షలు లేదా జరిమానాలతో శిక్షించబడతారు."]
["75. प्रयत्‍न––","75. ప్రయత్నాలు"]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो धाराओं 34 से 74 तक और धारा 76 में विनिर्दिष्‍ट अपराधों में से कोई अपराध करने का प्रयत्‍न करेगा, और ऐसा प्रयत्‍न करने में उस अपराध करने की दिशा में कोई कार्य करेगा, उस दशा में, जिसमें कि इस अधिनियम द्वारा कोई अभिव्‍यक्‍त उपबन्‍ध्‍ा ऐसा प्रयत्‍न दंडित करने के लिए नहीं किया गया है,––","నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి, సెక్షన్ 34 నుండి 74 మరియు సెక్షన్ 76 లో పేర్కొన్న ఏదైనా నేరాలకు పాల్పడటానికి ప్రయత్నిస్తే, మరియు అలా చేసినప్పుడు ఆ నేరం చేసే దిశలో ఏదైనా చర్య చేసినా, ఆ సందర్భంలో అటువంటి ప్రయత్నాన్ని శిక్షించడానికి ఈ చట్టం ద్వారా ఎటువంటి నిబంధనలు చేయబడలేదు,--"]
["(क) यदि प्रयतित अपराध मृत्‍यु से दंडित है, कारावास से, जिसकी अवधि चौदह वर्ष तक की हो सकेगी या अन्‍य ऐसे दंड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा, तथा","(క) చేయబడిన నేరమునకు మరణశిక్ష విధించబడితే, వారికి పద్నాలుగు సంవత్సరాల వరకు కారాగారవాసము లేదా ఇతర శిక్షలు లేదా తరువాత వివరించబోయే ఇతర శిక్షలతో శిక్షించబడతారు; మరియు"]
["(ख) यदि प्रयतित अपराध कारावास से दंडनीय है, उस अपराध के लिए उपबन्‍धित अधिकतम दंड के आधे से या अन्‍य ऐसे दंड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","(ఖ) ఒకవేళ చేసిన నేరమునకు కారాగారవాసము శిక్షార్హమైతే, ఆ నేరానికి శిక్ష గరిష్ట శిక్షలో సగం లేదా తరువాత వివరించబోయే ఇతర శిక్షల ద్వారా శిక్షించబడుతుంది."]
["76. अपराधों का दुष्‍प्रेरण––","76. నేరములపై దుష్ప్రేరణ--"]
["नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का कोई व्‍यक्‍ति, जो धाराओं 34 से 74 तक में विनिर्दिष्‍ट अपराधों में से किसी के किए जाने का दुष्‍प्रेरण करेगा और वहां जहां कि इस अधिनियम द्वारा कोई अभिव्‍यक्‍त उपबन्‍ध ऐसे दुष्‍प्रेरण को दण्‍डित करने के लिए नहीं किया गया है, उस अपराध के लिए उपबन्‍धित दंड से दण्‍डित किया जाएगा चाहे दुष्‍प्रेरित कार्य, दुष्‍प्रेरण के परिणामस्‍वरूप किया गया हो या नहीं ।","నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా, సెక్షన్ 34 నుండి 74 వరకు పేర్కొన్న నేరాలలో ఏదైనా  నేరానికి పాల్పడితే మరియు అలాంటి నేరమును శిక్షించడానికి ఈ చట్టం ద్వారా ఎటువంటి నిబంధనలు చేయబడలేదు, ఈ నేరమునకు అనుసంధాన శిక్ష ద్వారా శిక్షించబడుతుంది; అది దుష్ప్రేరణకు ఫలితముగా జరిగిన లేదా జరగని నేరమైనా అది జరిమానాతో శిక్షించబడాలి. "]
["77. सिविल अपराध––","77. పౌర నేరాలు -"]
["(1) नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो मृत्‍यु से या आजीवन कारावास से दंडनीय सिविल अपराध करेगा, उस अपराध के लिए समनुदिष्‍ट दंड से दंडित किया जाएगा ।","(1) నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి, మరణశిక్ష లేదా జీవిత ఖైదుతో శిక్షార్హమైన పౌర నేరానికి పాల్పడినప్పుడు, ఆ నేరము కోసము సమాన నిర్దిష్టమైన శిక్షతో శిక్షించబడతారు. "]
["(2) नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जो कोई अन्‍य सिविल अपराध करेगा, या तो उस अपराध के लिए समनुदिष्‍ट दंड से या कारावास से, जिसकी अवधि तीन वर्ष तक की हो सकेगी, या अन्‍य ऐसे दंड से, जो इसमें इसके पश्‍चात् वर्णित है, दंडित किया जाएगा ।","(2) నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి, ఏదైనా ఇతర పౌర నేరానికి పాల్పడితే, ఆ నేరానికి సమాన నిర్దిష్టమైన శిక్ష ద్వారా లేదా మూడు సంవత్సరాల వరకు కారాగారవాసము లేదా తరువాత వివరించబోయే ఇతర శిక్షల ద్వారా శిక్షించబడుతుంది. "]
["78. स्‍थान और अपराधों के बारे में अधिकारिता––","78. స్థానం మరియు నేరాలకు సంబంధించిన అధికార పరిధి -- "]
["(1) उपधारा (2) के उपबन्‍धों के अध्‍यधीन रहते हुए यह है कि नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का हर व्‍यक्‍ति, जिस पर किसी नौसैनिक अपराध या सिविल अपराध का आरोप लगाया गया है, इस बात का ध्‍यान न करते हुए कि अभिकथित अपराध कहां किया गया था, इस अधिनियम के अधीन विचारित और दंडित किया जा सकेगा ।","(1) ఉప-సెక్షన్ (2) లోని నిబంధనలకు లోబడి ఉంటూ, నావికాదళ చట్టమునకులోబడి ఉన్నప్రతీ వ్యక్తి,  ఏ వ్యక్తిపై నావికా దళ నేరం లేదా పౌర నేరము అనే ఆరోపణలు ఆరోపించబడినప్పుడు, ఆ అపరాధము ఎక్కడ జరిగింది అనే విషయమును దృష్టిలో ఉంచుకోవాలి, ఆ నేరము కోసము ఈ చట్టమునకు లోబడి విచారణ మరియు శిక్ష విధించబడుతుంది. "]
["(2) नौसैनिक विधि के अध्‍यधीन का व्‍यक्‍ति, जो ऐसे व्‍यक्‍ति के विरुद्ध जो सैनिक, नौसैनिक या वायुसेना विधि के अध्‍यधीन नहीं है, हत्‍या का या ऐसे व्‍यक्‍ति के विरुद्ध हत्‍या की कोटि में न आने वाले आपराधिक मानव वध का या ऐसे व्‍यक्‍ति से बलात्‍संग करने का अपराध करेगा, इस अधिनियम के अधीन विचारित और दंडित तब के सिवाय नहीं किया जाएगा जब कि वह उक्‍त अपराधों में से कोई अपराध––","2) నావికాదళ చట్టానికి లోబడి ఉన్న వ్యక్తి, సైనిక, నావికాదళ లేదా వైమానిక దళ చట్టానికి లోబడి లేని వ్యక్తిపై, హత్య లేదా అటువంటి వ్యక్తికి వ్యతిరేకముగా హత్యగా భావించబడని నేరముగా మానవ హత్య లేదా అటువంటి వ్యక్తిపై బలాత్కారము చేసిన నేరము ఆరోపించబడినప్పుడు,ఈ నేరములలో ఏ నేరమైనా ఈ చట్టం ప్రకారం విచారణ మరియు శిక్షింపబడదు, ఈ క్రింది కారణములలో ఏదైనా-- "]
["(क) सक्रिय सेवा पर रहते समय करता है, अथवा","(క) విధి నిర్వహణ సమయములో చేసి ఉంటే, లేదా"]
["(ख) भारत के बाहर किसी स्‍थान पर करता है, अथवा","(ఖ) భారతదేశం వెలుపల ఏ ప్రదేశంలోనైనా జరిగితే, లేదా"]
["(ग) किसी ऐसे स्‍थान पर करता है जो केन्‍द्रीय सरकार द्वारा इस निमित्त अधिसूचना द्वारा विनिर्दिष्‍ट हो ।","(గ) కేంద్ర ప్రభుత్వం దీని నిమిత్తము ప్రకటనను విడుదల చేసిన ఏ ప్రదేశంలోనైనా."]
["[(घ) “राज्‍य सरकार” से किसी संघ राज्‍यक्षेत्र के सम्‍बन्‍ध में उसका प्रशासक अभिप्रेत है;]","[(ఘ) \"కేంద్ర ప్రభుత్వం\" ద్వారా ఏదైనా సంస్థ కేంద్ర భూభాగానికి సంబంధించి నిర్వాహకుడు ప్రేరేపించబడితే;]"]
["[(ङ) “चीनी” से अभिप्रेत है––","[(జ+) \" చక్కెర\" ద్వారా ప్రేరేపించబడితే-- "]
["(i) किसी प्रकार की चीनी जिसमें नब्‍बे प्रतिशत से अधिक सुक्रोज अन्‍तर्विष्‍ट हो, और उसके अन्‍तर्गत मिश्री भी है;","(i) తొంభై శాతం కంటే ఎక్కువ సుక్రోజ్ కలిగి ఉన్న చక్కెర మరియు దీనిలో భాగముగా పటిక చక్కెరను కూడా కలిగి ఉంటుంది; "]
["(ii) खांडसारी चीनी या बूरा चीनी या पीसी हुई चीनी अथवा रवे या चूर्ण के रूप में कोई चीनी; अथवा","(ii) కండ చక్కెర లేదా బురా చక్కెర లేదా పొడి చేయబడిన చక్కెర లేదా రవ్వ లేదా పొడి రూపంలో ఏదైనా చక్కెర; లేదా"]
["(iii) वैक्‍यूम पैन चीनी कारखाने में प्रक्रियाधीन चीनी या उससे उत्‍पादित कच्‍ची चीनी ।]","(iii)  వాక్యూమ్ పాన్ చక్కెర కర్మాగారము నుండి ఉత్పత్తి చేయబడిన ముడి చక్కెర.] "]
["[2क. आवश्‍यक वस्‍तुओं की घोषणा, आदि––","[2 క. ముఖ్యమైన వస్తువుల ప్రకటన మొదలైనవి."]
["(1) इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए “आवश्‍यक वस्‍तु” से अनुसूची में विनिर्दिष्‍ट वस्‍तु अभिप्रेत है ।","(1) ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, \"ముఖ్యమైన వస్తువులు\" అంటే సూచికలో పేర్కొన్న వస్తువు."]
["(2) केन्‍द्रीय सरकार, यदि उसका यह समाधान हो जाता है कि लोकहित में और उन कारणों से जो राजपत्र में प्रकाशित अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट किए जाएं ऐसा करना आवश्‍यक है, उपधारा (4) के उपबंधों के अधीन रहते हुए, अनुसूची का संशोधन कर सकेगी जिससे कि वह राज्‍य सरकारों के परामर्श से––","(2) కేంద్ర ప్రభుత్వం, ప్రజా ప్రయోజనాల కోసం మరియు అధికారపత్రములో, ఉపవిభాగం (లో ప్రచురించిన  పేర్కొన్న కారణాల వల్ల అలా చేయాల్సిన అవసరం ఉందని తేల్చినట్లయితే ఉప-సెక్షన్ (4) యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలతో సంప్రదించి, ఈ షేడ్యూల్ను సవరించవచ్చు. "]
["(क) उक्‍त अनुसूची में से किसी वस्‍तु को जोड़ सके;","(క) చెప్పిన షెడ్యూల్‌కు ఏదైనా వస్తువును జోడించవచ్చు;"]
["(ख) उक्‍त अनुसूची में से किसी वस्‍तु को हटा सके ।","(ఖ) చెప్పిన షెడ్యూల్ నుండి ఏదైనా వస్తువును తొలగించవచ్చు."]
["(3) उपधारा (2) के अधीन जारी किसी अधिसूचना द्वारा यह भी निदेश दिया जा सकेगा कि उक्‍त अनुसूची में ऐसी वस्‍तु के सामने यह घोषणा करते हुए प्रविष्‍टि की जाएगी कि ऐसी वस्‍तु छह मास से अनधिक की ऐसी अवधि के लिए, जो अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट की जाए, आवश्‍यक वस्‍तु समझी जाएगी :","(3) ఉప-సెక్షన్ (2) కింద జారీ చేయబడిన ఏదైనా ప్రకటన ద్వారా, చెప్పిన షెడ్యూల్‌లో, అటువంటి వస్తువును ధ్రువీకరణ రూపంలో తయారు చేయాలని సూచించవచ్చు మరియు అటువంటి ప్రకటనలో పేర్కొన్న విధంగా ఆరు నెలలు మించని కాలానికి, అటువంటి అంశం అవసరమని భావించబడుతుంది:"]
["परन्‍तु केन्‍द्रीय सरकार, लोकहित में और उन कारणों से जो विनिर्दिष्‍ट किए जाएं, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा ऐसी अवधि को उक्‍त छह मास की अवधि से आगे बढ़ा सकेगी ।","కానీ కేంద్ర ప్రభుత్వం తన అధికారపత్రములో ప్రకటన ద్వారా, ప్రజా ప్రయోజనాల కోసం మరియు పేర్కొన్న కారణాల వల్ల ఆరు నెలల కాలానికి మించి పొడిగించవచ్చు"]
["(4) केन्‍द्रीय सरकार, किसी ऐसी वस्‍तु के संबंध में, जिसके लिए संसद् को संविधान की सातवीं अनुसूची की सूची 3 की प्रविष्‍टि 33 के आधार पर विधि बनाने की शक्‍ति है, उपधारा (2) के अधीन अपनी शक्‍तियों का प्रयोग कर सकेगी ।","(4) కేంద్ర ప్రభుత్వం, అటువంటి వస్తువుకు సంబంధించి పార్లమెంట్ కు రాజ్యాంగంలోని ఏడవ షెడ్యూల్ యొక్క జాబితా 3 యొక్క ఎంట్రీ 33 ఆధారంగా, చట్టాలను రూపొందించే అధికారం ఉంది, ఉప-సెక్షన్ (2) కింద దాని అధికారాలను ఉపయోగించుకోవచ్చు."]
["(5) उपधारा (2) के अधीन जारी की गई प्रत्‍येक अधिसूचना, उसके जारी किए जाने के पश्‍चात्, यथाशीघ्र संसद् के दोनों सदनों के समक्ष रखी जाएगी ।]","(5) సబ్ సెక్షన్ (2) కింద జారీ చేసిన ప్రతి నోటిఫికేషన్ జారీ అయిన తర్వాత వీలైనంత త్వరగా పార్లమెంటు ఉభయ సభల సమక్షములో ఉంచబడుతుంది.]"]
["3. आवश्‍यक वस्‍तुओं के उत्‍पादन, प्रदाय, वितरण, आदि का नियंत्रण करने की शक्‍तियां––","3. అవసరమైన వస్తువుల ఉత్పత్తి, సరఫరా, పంపిణీ మొదలైన వాటిని నియంత్రణ చేయడానికి  అధికారములు-- "]
["(1) यदि केन्‍द्रीय सरकार की यह राय हो कि किसी आवश्‍यक वस्‍तु के प्रदाय को बनाए रखने या बढ़ाने के लिए या उसका साम्‍यिक वितरण और उचित कीमतों पर उसकी उपलभ्‍यता सुनिश्‍चित करने के लिए [अथवा भारत की रक्षा के लिए या सैनिक संक्रियाओं के दक्ष संचालन के लिए किसी आवश्‍यक वस्‍तु की प्राप्‍ति के लिए ऐसा करना] आवश्‍यक या समीचीन है तो वह आदेश द्वारा उसके उत्‍पादन, प्रदाय और वितरण तथा उसमें व्‍यापार और वाणिज्‍यिक के विनियमन या प्रतिषेध के लिए उपबंध कर सकेगी ।","(1) ఏదైనా ముఖ్యమైన వస్తువుల సరఫరాను కొనసాగించడం లేదా పెంచడం లేదా సమానమైన పంపిణీ మరియు సరసమైన ధరలకు వాటి లభ్యతను నిర్ధారించడం కేంద్ర ప్రభుత్వ అభిప్రాయం అయితే [లేదా భారతదేశం యొక్క రక్షణ కోసం లేదా సైనిక కార్యకలాపాల సమర్థవంతమైన పనితీరు కోసం అవసరమైన వస్తువు లభ్యత కోసం ఆవిధముగా చేయడము] లేదా ప్రయోజనకరంగా ఉంటే, ఆ ఆదేశము ద్వారా  దాని ఉత్పత్తి, సరఫరా మరియు పంపిణీ మరియు దానిలో వాణిజ్యం మరియు వాణిజ్యం యొక్క నియంత్రణ లేదా నిషేధమును అమలు చేయవచ్చు."]
["(2) उपधारा (1) द्वारा प्रदत्त शक्‍तियों की व्‍यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, तद्‌धीन किए गए आदेश द्वारा निम्‍नलिखित का उपबन्‍ध किया जा सकेगा––","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) చేత ఇవ్వబడిన అధికారాల సాధారణతకు ప్రతికూలముగా ఎటువంటి ప్రభావములూ లేకుండా, విడుదల చేయబడిన ఒక ఆదేశము ద్వారా ఈ క్రింది వాటిని అందుబాటులో ఉంచవచ్చు-"]
["(क) किसी आवश्‍यक वस्‍तु के उत्‍पादन या विनिर्माण का अनुज्ञप्‍तियों, अनुज्ञापत्रों द्वारा या अन्‍यथा विनियमन;","(క) ఏదైనా అవసరమైన వస్తువు యొక్క ఉత్పత్తి, లైసెన్సులు, లైసెన్స్‌ పత్రముల ద్వారా వాటి  తయారీ లేదా ఇతరత్రా నియంత్రణ లేదా; "]
["(ख) किसी बंजर या कृष्‍य भूमि को, चाहे वह किसी भवन से अनुलग्‍न हो या न हो उस पर सामान्‍यत: खाद्य फसलों या विनिर्दिष्‍ट खाद्य फसलों को उगाने के लिए खेती के अधीन लाना और सामान्‍यत: खाद्य फसलों या विनिर्दिष्‍ट खाद्य फसलों की खेती अन्‍यथा बनाए रखना या बढ़ाना;","(ఖ) ఒక భవనముతో కలిసి ఉన్న బంజరు లేదా పంట భూమికి, ఆ భూమి భవనముతో కలిసి ఉన్నా లేకపోయినా వాటిలో సాధారణముగా ఆహారపంటలు లేదా మరే నిర్ధిష్టమైన పంటలను సాగు చేయడానికి పంటభూమిని ఆధీనములోనికి తీసుకురావడము మరియు సాధారణముగా  ఆహారపంటలు లేదా మరే నిర్ధిష్టమైన పంటల సాగును అదేవిధముగా కొనసాగించడము లేదా పెంచడము;  "]
["(ग) ऐसी कीमत नियंत्रित करना जिस पर किसी आवश्‍यक वस्‍तु का क्रय या विक्रय किया जा सकेगा;","(గ)ఏదైనా అవసరమైన వస్తువును కొనుగోలు చేసే విధముగా ధరలను నియంత్రణ చేయడము; "]
["(घ) किसी आवश्‍यक वस्‍तु के भण्‍डारकरण, परिवहन, वितरण, व्‍ययन, अर्जन, प्रयोग या खपत का अनुज्ञप्‍तियों, अनुज्ञापत्रों द्वारा या अन्‍यथा विनियमन;","(ఘ) ఏదైనా అవసరమైన వస్తువును నిల్వచేయడము, రవాణా, పంపిణీ, పారవేయడం, సముపార్జన, ఉపయోగం లేదా వినియోగములకు సంబంధించిన అనుమతి పత్రములు, లైసెన్సులు వంటి వాటి ద్వారా వాటి నియంత్రణ; "]
["(ङ) सामान्‍यत: विक्रय के लिए रखी गई किसी आवश्‍यक वस्‍तु को विक्रय से रोक रखने का प्रतिषेध;","(జ+) సాధారణంగా అమ్మకానికి ఉంచిన ఏదైనా ముఖ్యమైన వస్తువును అమ్మడాన్ని నిలిపి ఉంచడానికి నిషేధము;"]
["[(च) किसी व्‍यक्‍ति से, जो किसी आवश्‍यक वस्‍तु को स्‍टाक में रखता है या उसके उत्‍पादन में या उसके क्रय या विक्रय के कारबार में लगा हुआ है, यह अपेक्षा करना कि वह––","[(చ) ఎవరైనా వ్యక్తి, ఒక ముఖ్యమైన, అవసరమైన వస్తువును నిల్వ చేయడము లేదా దాని ఉత్పత్తి లేదా కొనుగోలు లేదా అమ్మకం వంటి వ్యవహారములలో నిమగ్నమై ఉన్న వ్యక్తి నుండి ఈ క్రింది వాటిని ఆశించడం -"]
["(क) उस सम्‍पूर्ण मात्रा या उसके विनिर्दिष्‍ट भाग का जिसे वह स्‍टाक में रखता है या जिसका उसने उत्‍पादन किया है या जिसे उसने प्राप्‍त किया है, अथवा","క) అతను ఎంత మొత్తములో సరుకును పొందాడో లేదా ఉత్పత్తి చేశాడో ఆ మొత్తం సరుకునంతా అమ్మకమునకు ఉంచడము, లేదా "]
["(ख) किसी ऐसी वस्‍तु की दशा में, जिसका वह सम्‍भवत: उत्‍पादन करेगा या जिसे वह सम्‍भवत: प्राप्‍त करेगा, उसके द्वारा उत्‍पादन या प्राप्‍त करने पर उस सम्‍पूर्ण वस्‍तु या उसके विनिर्दिष्‍ट भाग का,  केन्‍द्रीय सरकार या किसी राज्‍य सरकार को या ऐसी सरकार के किसी अधिकारी या अभिकर्ता को या ऐसी सरकार के स्‍वामित्‍वाधीन या उसके द्वारा नियंत्रित किसी निगम को या ऐसे अन्‍य व्‍यक्‍ति या व्‍यक्‍तियों के वर्ग को और ऐसी परिस्‍थितियों में जो आदेश में विनिर्दिष्‍ट की जाएं, विक्रय करे ।","(ఖ)ఏదైనా ఒక వస్తువుకు సంబంధించిన విషయములో, సాధ్యమైనంతవరకూ ఉత్పత్తి చేయగలిగేది లేదా సాధ్యమైనంతవరకూ పొందగలిగినప్పుడు, మొత్తం వస్తువు లేదా  దాని యొక్క నిర్దిష్ట భాగం, కేంద్ర ప్రభుత్వానికి లేదా ఏదైనా రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి లేదా అటువంటి ప్రభుత్వ యాజమాన్యం లేదా అటువంటి ప్రభుత్వ యాజమాన్యములో ఉన్న ఏదైనా నియంత్రణా సంస్థ యొక్క అధికారి లేదా ఏజెంట్‌కు లేదా ఇతర వ్యక్తి లేదా వ్యక్తుల సమూహమునకు ఆ ఆదేశములో పేర్కొన్న పరిస్థితులలో విక్రయించడానికి.  "]
["स्‍पष्‍टीकरण 1––","వివరణ -1"]
["खाद्यान्‍नों, खाद्य तिलहनों या खाद्य तेलों के सम्‍बन्‍ध में इस खण्‍ड के अधीन किए गए किसी आदेश द्वारा, संबंधित क्षेत्र में ऐसे खाद्यान्‍नों, खाद्य तेलों के प्राक्‍कलित उत्‍पादन को ध्‍यान में रखते हुए, ऐसे क्षेत्र में उत्‍पादकों द्वारा विक्रय की जाने वाली मात्रा नियत की जा सकेगी और श्रेणी के आधार पर ऐसी मात्रा उत्‍पादकों द्वारा धृत या उनकी जोत के कुल क्षेत्र को ध्‍यान में रखते हुए भी नियत की जा सकेगी या उसके नियतन के लिए उपबंध किया जा सकेगा ।","ఆహార ధాన్యాలు, ఆహార నూనెగింజలు లేదా ఆహార నూనెలకు సంబంధించి, ఈ విభాగం కింద తయారుచేయబడిన ఏదైనా ఆదేశము ద్వారా సంబంధిత ప్రాంతంలో  అటువంటి ఆహార ధాన్యాలు, ఆహార నూనెల అంచనా ఉత్పత్తిని దృష్టిలో ఉంచుకుని, అటువంటి ప్రాంతంలో ఉత్పత్తిదారులు విక్రయించాల్సిన పరిమాణాన్ని నిర్ణయించవచ్చు. వర్గాన్ని బట్టి, అటువంటి పరిమాణాన్ని ఉత్పత్తిదారులు  వారి సామర్ధ్యము బట్టి నిర్ణయించవచ్చు లేదా వారి ఆధీనములో ఉన్న మొత్తం వైశాల్యాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకోవచ్చు లేదా వాటి కేటాయింపుల కోసం ఏర్పాట్లను చేయవచ్చు. "]
["स्‍पष्‍टीकरण 2––","వివరణ 2––"]
["इस खण्‍ड के प्रयोजन के लिए, “उत्‍पादन” के अन्‍तर्गत, उसके व्‍याकरणिक रूपभेदों और सजातीय पदों सहित, खाद्य तेलों और चीनी का विनिर्माण भी है;]","(చ) ఈ విభాగం యొక్క ప్రయోజనం కోసం, \"ఉత్పత్తి\" లో భాగముగా వాటి రూప భేధములు మరియు సజాతి పదములతో సహితముగా  ఆహార నూనెలు మరియు చక్కెర తయారీ కూడా ఉంది;   "]
["(छ) खाद्य पदार्थों  से सम्‍बन्‍ध ऐसे वर्ग के किन्‍हीं वाणिज्‍यिक या वित्तीय संव्‍यवहारों का विनियमन या प्रतिषेध जो कि आदेश देने वाले प्राधिकारी की राय में लोकहित के लिए हानिकार है यदि अविनियमित रहे तो हानिकार हो सकते हैं;","(ఛ) ఆహార వస్తువులకు సంబంధించిన ఏదైనా వాణిజ్య లేదా ఆర్థిక లావాదేవీల నియంత్రణ లేదా నిషేధం వంటి ప్రక్రియలు, ఆదేశములను జారీ చేసే అధికారం యొక్క అభిప్రాయం ప్రకారం, నియంత్రించబడకపోతే అవి ప్రజా ప్రయోజనానికి హానికరము కావచ్చు ;"]
["(ज) पूर्वोक्‍त बातों में से किसी का विनियमन या प्रतिषेध करने की दृष्‍टि से किसी जानकारी या आंकड़ों का संग्रहण;","(జ) పైన పేర్కొన్న వాటిలో దేనినైనా నియంత్రించే లేదా నిషేధించే ఉద్దేశ్యంతో ఏదైనా సమాచారం లేదా వివరములను సేకరించడము; "]
["(झ) किसी आवश्‍क वस्‍तु के उत्‍पादन, प्रदाय या वितरण अथवा उसमें व्‍यापार और वाणिज्‍य में लगे व्‍यक्‍तियों से यह अपेक्षा करना कि वे अपने कारबार से सम्‍बद्ध ऐसी पुस्‍तकें, लेखे और अभिलेख रखें और निरीक्षण के लिए पेश करें तथा उसके संबंध में ऐसी जानकारी दें जैसा कि आदेश में विनिर्दिष्‍ट किया जाए;","(ఝ) ఏదైనా ముఖ్యమైన వస్తువుల ఉత్పత్తి, సరఫరా లేదా పంపిణీలో లేదా వ్యాపారము మరియు వాణిజ్యంలో నిమగ్నమైన వ్యక్తులు తమ వ్యాపారానికి సంబంధించిన పుస్తకాలు, ఖాతాలు మరియు రికార్డులను జాగ్రత్తగా ఉంచడం మరియు వాటిని తనిఖీ కోసం సమర్పించడం మరియు దానికి సంబంధించినటువంటి సమాచారాన్ని అందుకున్న ఆదేశముల ప్రకారము అందించడము;"]
["[(झझ) अनुज्ञप्‍तियों, अनुज्ञापत्रों या दस्‍तोवजों का दिया जाना या जारी किया जाना, उनके लिए फिसें लिया जाना, ऐसी किसी अनुज्ञप्‍ति, अनुज्ञापत्र या अन्‍य दस्‍तावे की शर्तों के सम्‍यक् पालन के लिए प्रतिभूति के रूप में ऐसी राशि का, यदि कोई है, जो आदेश में विनिर्दिष्‍ट हो, जमा किया जाना, ऐसी जमा की गई राशि या उसके किसी भाग का किन्‍हीं ऐसी शर्तों के उल्‍लंघन पर समपहरण तथा ऐसे समपहरण का ऐसे प्राधिकारी द्वारा जो आदेश में विनिर्दिष्‍ट किया जाए न्‍यायनिर्णयन;]","[(ఝ ఝ) అనుమతి పత్రములు, లైసెన్సులు లేదా పత్రాలను మంజూరు చేయడం లేదా జారీ చేయడం, వాటి కోసం రుసుమును తీసుకోవడము, అటువంటి అనుమతి పత్రము, లైసెన్స్ లేదా ఇతర పత్రముల యొక్క షరతులను సరిగ్గా పాటించడానికి, ధరావత్తు రూపములో మొత్తం లేదా అలాంటి ఏదైనా షరతుల యొక్క నిబంధనలను పాటించటానికి భద్రతగా, ఆదేశములలో పేర్కొన్న విధంగా ఏదైనా ధనమును జమచేయడానికి ,      ఆవిధముగా జమచేయబడిన ఏదైనా మొత్తము లేదా దానిలో కొంత భాగముల యొక్క ఏవైనా షరతుల ఉల్లంఘన పై న్యాయపరమైన చర్యలు మరియు అటువంటి చర్యలపై ఆదేశములో పేర్కొనబడిన అధికారుల ద్వారా అటువంటి సంకలనం యొక్క తీర్పు;] "]
["[(ञ) कोई आनुषंगिक और अनुपूरक विषय, जिनके अन्‍तर्गत विशिष्‍टतया परिसरों, विमानों, गाड़ियों अथवा अन्‍य प्रवहणों में प्रवेश तथा उनकी एवं पशुओं की तलाशी और परीक्षा एवं ऐसा प्रवेश, तलाशी या परीक्षा करने के लिए प्राधिकृत व्‍यक्‍ति द्वारा निम्‍नलिखित कार्य भी हैं :––","[(ఇ+) విశిష్ఠత కలిగి ఉన్నపరిసరములు మరియు విమానం, రైళ్లు లేదా ఇతర వాహనాలు మరియు వాటి మరియు జంతువుల తనిఖీ మరియు పరీక్షలు కలిగి ఉన్న ఏవైనా యాదృచ్ఛిక మరియు అనుబంధ విషయం మరియు అటువంటి తనిఖీ, శోధన లేదా పరీక్షలు చేయడానికి అధికారం ఉన్న వ్యక్తి ద్వారా ఈ క్రింది విధులు కూడా ఉంటాయి. - -"]
["(i) किन्‍हीं ऐसी चीजों का, जिनकी बाबत ऐसे व्‍यक्‍ति के पास यह विश्‍वास करने का कारण है कि आदेश का उल्‍लंघन किया गया है, किया जा रहा है या किया ही जाने वाला है, और किन्‍हीं ऐसे पैकेजों, आवेष्‍टकों या पात्रों का, जिनमें ऐसी चीजें पाई जाएं, अभिग्रहण;","(i) ఏవైనా కొన్ని విషయముల కారణముగా , వాటికి సంబంధించిన వ్యక్తి వద్ద ఆదేశముల ఉల్లంఘన జరిగిందని లేదా ఉల్లంఘించబడిందని, లేదా ఉల్లంఘన జరగబోతోందని లేదా ఉల్లంఘన చేయబోతున్నాడని విశ్వసించడానికి తగిన కారణములు ఉన్నప్పుడు మరియు ఏవైనా అటువంటి ప్యాకేజీలు, నమ్మకాలు లేదా పాత్రలతో ఇటువంటి వస్తువులను కనుగొనబడినప్పుడు, వాటి స్వీకరణ;  "]
["(ii) ऐसी चीजों को ले जाने में प्रयुक्‍त विमानों, जलयानों, गाड़ियों अथवा अन्‍य प्रवहणों या पशुओं का उस दशा में अभिग्रहण, जब ऐसे व्‍यक्‍ति के पास यह विश्‍वास करने का कारण हो कि ऐसा विमान, जलयान, गाड़ी या अन्‍य प्रवहण या पशु इस अधिनियम के उपबन्‍धों के अधीन समपहरणीय है ;","(ii) అటువంటి వ్యక్తికి ఈ విమానం, ఓడ, వాహనం లేదా ఇతర ప్రయాణాలు లేదా జంతువులు ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనల ప్రకారం రవాణా చేయదగినదని నమ్మడానికి కారణం ఉన్నప్పుడు;  అటువంటి సామానులను తీసుకువెళ్ళడం కోసం విమానములు, ఓడలు, రైళ్లు లేదా ఇతర వాహనములు లేదా జంతువులను ఆ పరిస్థితిలో స్వీకరించడము. "]
["[(iii) किन्‍हीं ऐसी लेखा-पुस्‍तकों और दस्‍तावेजों का अभिग्रहण, जो ऐसे व्‍यक्‍ति की राय में इस अधिनियम के अधीन किसी कार्यवाही के लिए उपयोगी या सुसंगत हों तथा वह व्‍यक्‍ति, जिसकी अभिरक्षा में ऐसी   लेखा-पुस्‍तकों या दस्‍तावेजों का अभिग्रहण किया गया है, उस अधिकारी की उपस्‍थिति में, जिसकी अभिरक्षा में ऐसी लेखा-पुस्‍तकें या दस्‍तावेजें हैं, उनकी प्रतियां बनाने या उनसे उद्धरण लेने का हकदार होगा ।]","[iii) అటువంటి వ్యక్తి యొక్క అభిప్రాయం ప్రకారం, అటువంటి పత్రములు- పుస్తకముల సేకరణ, ఈ చట్టం మరియు ఈ చట్టమునకులోబడి ఏదైనా చర్యలకు ఉపయోగపడే లేదా సంబంధితమైనవిగా ఉంటాయి , ఆ పుస్తకములూ, పత్రములు ఏ అధికారి వద్దనైతే సంరక్షించబడతాయో, వారికే వాటిని ప్రతులుగా చేయడానికి మరియు వాటి నుండి కొటేషనులు తీసుకోవడానికి హక్కులు కలిగి ఉంటారు.]"]
["(3) जहां कोई व्‍यक्‍ति किसी आवश्‍यक वस्‍तु का विक्रय उपधारा (2) के खण्‍ड (च) के प्रति निर्देश से किए गए किसी आदेश के अनुपालन में करता है वहां उसके लिए उसे ऐसी कीमत दी जाएगी जो इसमें इसके पश्‍चात् उपबन्‍धित है :––","(3) ఉప-సెక్షన్ (2) లోని క్లాజ్ (ఎఫ్) కు సంబంధించి చేసిన ఆదేశానికి అనుగుణంగా ఒక వ్యక్తి ఒక ముఖ్యమైన వస్తువును విక్రయిస్తే, ఆ తర్వాత అందించబడే ధర అతనికి చెల్లించబడుతుంది."]
["(क) जहां कीमत, इस धारा के अधीन नियत नियंत्रित कीमत से, यदि कोई हो, संगत रह कर करार पाई जा सकती है वहां वह करार पाई गई कीमत;","(క) ఎక్కడైతే ఈ సెక్షన్ కు లోబడి ధర నియంత్రిత ధరతో స్థిరంగా ఉందో, వాటితో పాటూ నిర్ధారించబడుతుందో అక్కడ నిర్ధారించబడిన ధర;"]
["(ख) जहां ऐसा कोई करार नहीं हो सकता वहां नियंत्रित कीमत के, यदि कोई हो, प्रति निर्देश से परिकलित कीमत;","(ఖ) అటువంటి ఒప్పందం లేని చోట, నియంత్రిత ధర యొక్క లెక్కించిన ధర, ఏదైనా ఉంటే, సూచనల ప్రకారం;"]
["(ग) जहां न तो खण्‍ड (क) और न खण्‍ड (ख) ही लागू होता है वहां उस परिक्षेत्र में विक्रय की तारीख को अभिभावी बाजार दर पर परिकलित कीमत ।","(సి) నిబంధన (ఎ) లేదా నిబంధన (బి) వర్తించని చోట, ఆ మండలములో  అమ్మిన తేదీన మాతృ మార్కెట్ రేటు వద్ద లెక్కించిన ధర."]
["[(3क) (i) यदि केन्‍द्रीय सरकार की यह राय है कि किसी परिक्षेत्र में किन्‍हीं खाद्य पदार्थों में कीमतों के चढ़ाव को नियंत्रित करने या उनमें जमाखोरी को निवारित करने के लिए ऐसा करना आवश्‍यक है तो वह शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा निदेश दे सकेगी कि उपधारा (3) में अन्‍तर्विष्‍ट किसी बात के होते हुए भी, वह कीमत, जिस पर कि उस परिक्षेत्र में खाद्य पदार्थ का विक्रय उपधारा (2) के खण्‍ड (च) के प्रति निर्देश से किए गए आदेश के अनुपालन में किया जाएगा, इस उपधारा के उपबन्‍धों के अनुसार विनियमित की जाएगी ।"," [(3క) ఏదైనా  ఒక మండలములో  ఆహార పదార్థాల ధరల పెరుగుదలను అదుపు చేయడానికి లేదా వాటిలో నిల్వలను నివారించడము అవసరమని కేంద్ర ప్రభుత్వం అభిప్రాయపడితే, అది అధికారిక పత్రములో ప్రకటన ద్వారా నిర్దేశించవచ్చు, ఆ ఉప-సెక్షన్ (3) లో ఏదైనా విషయము ఉన్నప్పటికీ, ఆ మండలములో ఆహారం అమ్మకం ధర ఉప-విభాగం (2) యొక్క నిబంధన (చ) కు సూచనగా చేసిన ఆదేశమునకు అనుగుణంగా పాటించబడుతుంది, ఈ ఉప విభాగం యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా నియంత్రించబడుతుంది."]
["(ii) इस उपधारा के अधीन जारी की गई कोई अधिसूचना तीन मास से अधिक की ऐसी कालावधि के लिए प्रवृत्त रहेगी जैसी उस अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट हो ।","(ii) ఈ ఉప విభాగం కింద జారీ చేయబడిన ఏదైనా ప్రకటన ఆ ప్రకటనలో పేర్కొనబడిన విధంగా మూడు నెలలకు మించిన కాలానికి అమలులో ఉంటుంది."]
["(iii) जहां इस उपधारा के अधीन अधिसूचना के जारी होने के पश्‍चात् कोई व्‍यक्‍ति उसमें विनिर्दिष्‍ट प्रकार के खाद्य पदार्थ का, और ऐसे विनिर्दिष्‍ट परिक्षेत्र में, विक्रय उपधारा (2) के खण्‍ड (च) के प्रति निर्देश से किए गए किसी आदेश के अनुपालन में करता है, वहां उसके लिए विक्रेता को निम्‍नलिखित कीमत दी जाएगी :––","(iii) ఈ ఉప-సెక్షన్ కింద ప్రకటన జారీ చేసిన తర్వాత, ఎవరైనా వ్యక్తి  దానిలో నిర్ధేశించబడినట్లుగా అందులో పేర్కొన్న ఆహారం యొక్క రకం, మరియు ఆ ఆహారము లభించిన మండలము, అమ్మకం ఉప-విభాగం (2) యొక్క నిబంధన (చ) పట్ల నిర్దేశించబడినట్లుగా ఆ అదేశమును పాటించడము జరుగుతుంది:--  "]
["(क) जहां कीमत, इस धारा के अधीन नियत खाद्य पदार्थ की नियंत्रित कीमत से, यदि कोई हो, संगत रह कर करार पाई जा सकती है वहां वह करार पाई गई कीमत;","(క) ఈ విభాగం కింద నిర్ణయించిన ఆహార వస్తువు యొక్క ఏదైనా ఉంటే, నియంత్రిత ధరతో స్థిరంగా ఉన్నట్లు కనుగొనవచ్చు, ఒకవేళ ఉంటే, దానితో పాటూ నిర్ధారించబడుతుంది, అప్పుడు అక్కడ నిర్ధారించబడిన ధర;   "]
["(ग) जहां न तो खण्‍ड (क) और न खण्‍ड (ख) ही लागू होता है वहां अधिसूचना की तारीख के ठीक पूर्वगामी तीन मास की कालावधि के दौरान उस परिक्षेत्र में अभिभावी औसत बाजार दर के प्रति निर्देश से परिकलित कीमत ।","(గ) ఎక్కడైతే నిబంధన (క) లేదా నిబంధన (గ) వర్తించదో, అక్కడ ప్రకటన జారీ చేయబడిన తేదీకి ముందే మూడు నెలల వ్యవధిలో ఆ మండలములో  మాతృ ధర  యొక్క సగటు మార్కెట్ రేటును సూచిస్తూ లెక్కించిన ధర."]
["(iv) खण्‍ड (iii) के उपखण्‍ड (ग) के प्रयोजनों के लिए उस परिक्षेत्र में अभिभावी औसत बाजार दर का अवधारण इस निमित्त केन्‍द्रीय सरकार द्वारा प्राधिकृत अधिकारी द्वारा उस परिक्षेत्र की या पड़ोस के परिक्षेत्र की बाबत अभिभावी ऐसे बाजार दरों के प्रति निर्देश से किया जाएगा जिनके लिए प्रकाशित आंकड़े उपलभ्‍य हैं, और ऐसे अवधारित औसत बाजार दर अन्‍तिम होंगे और किसी न्‍यायालय में प्रश्‍नगत नहीं किए जाएंगे ।]"," (iv) నిబంధన (iii) యొక్క ఉప-నిబంధన (గ) యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, ఆ మండలములో సంరక్షకుడి సగటు మార్కెట్ రేటు యొక్క నిర్ణయం, కేంద్ర ప్రభుత్వం ద్వారా ఈ ప్రక్రియ కోసం నియమించబడిన అధికారి చేత నిర్ణయించబడాలి, అటువంటి మార్కెట్ రేట్లకు సంబంధించి ఆ మండలము యొక్క పొరుగు ప్రాంతానికి లేదా పొరుగు మండలములకు సంబంధించి మార్కెట్ రేట్లు నిర్ధారించబడతాయి, దీని కోసం ప్రచురించబడిన గణాంకాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి మరియు అటువంటి నిర్ణీత సగటు మార్కెట్ రేటు అంతిమంగా ఉంటుంది మరియు ఏ న్యాయస్థానములోనూ ప్రశ్నించబడదు.]"]
["[(3ख) जहां उपधारा (2) के खण्‍ड (च) के प्रति निर्देश से किए गए किसी आदेश द्वारा किसी व्‍यक्‍ति से यह अपेक्षा की गई है कि वह केन्‍द्रीय सरकार या किसी राज्‍य सरकार को या ऐसी सरकार के किसी अधिकारी या अभिकर्ता को अथवा ऐसी सरकार के स्‍वामित्‍वाधीन या उसके द्वारा नियंत्रित किसी निगम को, किसी ऐसी श्रेणी या किस्‍म के खाद्यान्‍नों, खाद्य तिलहनों या खाद्य तेलों का, विक्रय करे जिनके संबंध में उपधारा (3क) के अधीन या तो कोई अधिसूचना निकाली ही नहीं गई है या ऐसी अधिसूचना निकाली गई है किन्‍तु प्रवृत्त नहीं है, वहां संबंधित व्‍यक्‍ति को, उपधारा (3) में किसी प्रतिकूल बात के होते हुए भी, उतनी रकम का संदाय, जो राज्‍य सरकार द्वारा विनिर्दिष्‍ट, यथास्‍थिति, ऐसे खाद्यान्‍नों, खाद्य तिलहनों या खाद्य तेलों की वसूली कीमत के बराबर हो, निम्‍नलिखित बातों का ध्‍यान रखते हुए किया जाएगा :––","[(3 ఖ) ఎక్కడైతే ఉప-సెక్షన్ (2) లోని (చ) భాగము పట్ల నిర్దేశించబడిన ఏదైనా ఆదేశము ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి లేదా అటువంటి ప్రభుత్వానికి చెందిన ఏ అధికారి లేదా ఏజెంట్‌కు లేదా ప్రభుత్వాధికారములో లేదా వాటి ద్వారా నియంత్రింపబడే ఏదైనా సంస్థ సూచించినట్లు ఆహార ధాన్యాలు, ఆహార నూనెగింజలు లేదా ఏదైనా వర్గమునకు చెందిన లేదా వివిధ ప్రభుత్వానికి చెందిన తినదగిన నూనెలను వీటికి సంబంధించిన ఉపసెక్షన్ (3) కు లోబడి  ఎటువంటి ఉపసంహరణ చేయబడలేదు లేదా అటువంటి ఉపసంహరణ జారీ చేయబడినా అది అమలులో లేదు, దానికి సంబంధిత వ్యక్తికి ఉపసెక్షన్ (3) కు లోబడి లేదా ప్రతికూల విషయం ఉన్నప్పటికీ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన మొత్తాన్ని చెల్లించడం, యథాస్థితిలో, అటువంటి ఆహార ధాన్యాలు, తినదగిన నూనె గింజలు లేదా ఆహార నూనెల రికవరీ ధర ఈ క్రింది విషయాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని జరుగుతుంది: - "]
["(क) यदि ऐसी श्रेणी या किस्‍म के खाद्यान्‍नों, खाद्य तिलहनों या खाद्य तेलों के लिए कोई नियंत्रित कीमत इस धारा के अधीन या तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि द्वारा या उसके अधीन नियत की गई हो तो उस कीमत का;","(క ) అటువంటి వర్గం లేదా రకానికి చెందిన ఆహార వర్గాలు, తినదగిన నూనె గింజలు లేదా ఆహార నూనెల కోసం ఏదైనా నియంత్రిత ధర ఈ సెక్షన్ కింద లేదా కింద లేదా ఆ సమయములో అమలులో ఉన్న ఏ ఇతర చట్టం ద్వారా అయినా నిర్ణయించబడితే; "]
["(ख) फसल की साधारण सम्‍भावनाओं का;","(ఖ) సాధారణ పంట అవకాశాలు;"]
["(ग) उपभोक्‍ताओं की विशेष रूप से उपभोक्‍ताओं के दुर्बल वर्गों को, ऐसी श्रेणी या किस्‍म के खाद्यान्‍न, खाद्य तिलहन या खाद्य तेल युक्‍तियुक्‍त कीमत पर उपलब्‍ध कराने की आवश्‍यकता का; और","(గ) వినియోగదారులకు, ముఖ్యంగా బలహీన వర్గాలకు చెందిన వినియోగదారులకు, అటువంటి వర్గం లేదా వివిధ రకాల ఆహార ధాన్యాలు, ఆహార నూనె గింజలు లేదా ఆహార నూనెలను సరసమైన ధరలతో అందుబాటులో ఉంచాల్సిన అవసరం; మరియు"]
["(घ) यदि संबंधित श्रेणी या किस्‍म के खाद्यान्‍नों, खाद्य तिलहनों या खाद्य तेलों की कीमत के संबंध में कृषि मूल्‍य आयोग की सिफिरिशें, यदि कोई हों, तो उन सिफारिशों का ।]","(ఘ) ఒక వేళ సంబంధిత వర్గమునకు చెందిన ఆహార ధాన్యాలు, ఆహార నూనె గింజలు, ఆహార నూనెలకు సంబంధించిన వ్యవసాయ ధరల కమిషన్ యొక్క సిఫార్సులు, ఏదైనా ఉంటే,  "]
["[(3ग) जहां उपधारा (2) के खंड (च) के प्रति निर्देश से किए गए किसी आदेश द्वारा किसी उत्‍पादक से यह अपेक्षित है कि वह किसी प्रकार की चीनी (चाहे केन्‍द्रीय सरकार या किसी राज्‍य सरकार को या ऐसी सरकार के किसी अधिकारी या अभिकर्ता को या किसी अन्‍य व्‍यक्‍ति या व्‍यक्‍तियों के वर्ग को) विक्रीत करे, चाहे उपधारा (3क) के अधीन कोई अधिसूचना जारी की गई थी या अन्‍यथा, वहां उपधारा (3) में किसी बात के होते हुए भी, उस उत्‍पादक को केवल वह रकम संदत्त की जाएगी, जो केन्‍द्रीय सरकार, निम्‍नलिखित को ध्‍यान में रखते हुए, आदेश द्वारा, अवधारित करे––","[(3 గ) ఉప-సెక్షన్ (2) లోని భాగము (చ) కు సంబంధించి ఏదైనా ఉత్తర్వు ద్వారా, ఒక ఉత్పత్తిదారుడు ఎటువంటి చక్కెరను తయారు చేయాలి (కేంద్ర ప్రభుత్వానికి లేదా ఏదైనా రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి లేదా అలాంటి ప్రభుత్వానికి  చెందిన ఎవరైనా అధికారి లేదా ఏజెంట్ కు లేదా ఎవరైనా ఇతర వ్యక్తులు లేదా వ్యక్తుల సమూహము) ద్వారా నిర్దేశించబడిన ఆదేశము ద్వారా అమ్మకము జరపాలి, ఉప-సెక్షన్ (3A) కింద ప్రకటన జారీ చేయబడినా, లేదా ఆ ఉప-సెక్షన్ (3) లో ఏదైనా విషయము ఉన్నప్పటికీ, ఆ ఉత్పత్తిదారునికి చెల్లించాల్సిన మొత్తం, ఈ క్రింది వాటిని పరిగణనలోకి తీసుకొని కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆర్డర్ ద్వారా నిర్ణయించవచ్చు: - "]
["(क) उचित और लाभकारी कीमत, यदि कोई हो, जो इस धारा के अधीन विचार में ली जाने वाली गन्‍ने की कीमत के रूप में केंद्रीय सरकार द्वारा अवधारित की गई हों;","(క) ఈ సెక్షన్ కింద పరిగణనలోకి తీసుకోవలసిన చెరకు ధరగా కేంద్ర ప్రభుత్వం ద్వారా నిర్ధారించబడిన సరసమైన మరియు లాభకరమైన ధర ఏదైనా ఉంటే;"]
["(ख) चीनी की विनिर्माण लागत;","(ఖ) చక్కెర తయారీ ఖర్చు;"]
["(ग) उस पर संदत्त या संदेय शुल्‍क या कर, यदि कोई हो; और","(గ) దాని పై విధించబడిన పన్నులు లేదా రుసుములు వంటివి ఏమైనా ఉంటే; మరియు"]
["(घ) चीनी विनिर्माण के कारबार में लगाई गई पूंजी पर युक्‍तियुक्‍त प्रत्‍यागम :","(ఘ) చక్కెర తయారీ వ్యాపారములో పెట్టిన పెట్టుబడి పై సహేతుకమైన రాబడి:"]
["परंतु केंद्रीय सरकार भिन्‍न-भिन्‍न क्षेत्रों या कारखानों अथवा भिन्‍न-भिन्‍न प्रकार की चीनी के लिए, समय-समय पर, भिन्‍न-भिन्‍न कीमतें अवधारित कर सकेगा :","కానీ కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఎప్పటికప్పుడు, వివిధ ప్రాంతాలు లేదా కర్మాగారాలకు లేదా వివిధ రకాల చక్కెరలకు వేర్వేరు ధరలను నిర్ధారించవచ్చు:"]
["परंतु यह और कि जहां चीनी सत्र 2008-2009 तक उत्‍पादित चीनी के संबंध में उद्गृहीत चीनी की कीमत का कोई अनंतिम अवधारण किया गया है, वहां अंतिम कीमत, इस उपधारा के उपबंधों के अधीन, जैसी वह 1 अक्‍तूबर, 2009 से ठीक पूर्व थी, अवधारित की जा सकेगी ।","అయితే ఇది మరియు చక్కెర సీజన్ 2008-2009 వరకు ఉత్పత్తి చేయబడిన చక్కెరకు సంబంధించి విధించబడిన చక్కెర ధరపై తాత్కాలిక నిర్ణయం ఉన్నచోట, తుది ధర, ఈ ఉప-సెక్షన్ యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, అక్టోబర్ 1, 2009 ముందు వెంటనే, నిర్ణయించవచ్చు. "]
["[स्‍पष्‍टीकरण 1––","[వివరణ 1––"]
["इस उपधारा के प्रयोजनों के लिए,––","ఈ ఉపసెక్షన్ యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, -"]
["(क) “उचित और लाभकारी कीमत” से इस धारा के अधीन केन्‍द्रीय सरकार द्वारा अवधारित गन्‍ने की कीमत अभिप्रेत है;","(క) \"సరైన మరియు లాభకరమైన ధర\" అంటే ఈ సెక్షన్ కు లోబడి కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన చెరకు ధర వర్తిస్తుంది;"]
["(ख) “चीनी की विनिर्माण लागत” से गन्‍ने के चीनी में संपरिवर्तन पर उपगत शुद्ध लागत अभिप्रेत है, जिसके अंतर्गत उत्‍पादक द्वारा वहन की गई सीमा तक क्रय केन्‍द्र से कारखाने के द्वार तक गन्‍ने के परिवहन की शुद्ध लागत भी है;","(ఖ) \"చక్కెర తయారీ వ్యయం\" అంటే చక్కెరను చెరకుగా మార్చడానికి అయ్యే నికర వ్యయం, దీనిలో చెరకును కొనుగోలు కేంద్రం నుండి ఫ్యాక్టరీ గేటుకు ఉత్పత్తిదారుడు తీసుకునే మేరకు నికర ఖర్చు కూడా ఉంటుంది;"]
["(ग) “उत्‍पादक” से चीनी विनिर्माण का कारबार करने वाला व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है;","(గ) \" ఉత్పత్తిదారుడు\" అంటే చక్కెర తయారీ వ్యాపారాన్ని నిర్వహించే  వ్యక్తి;"]
["(घ) “लगाई गई पूंजी पर युक्‍तियुक्‍त प्रत्‍यागम” से चीनी के विनिर्माण के संबंध में कुल स्‍थिर आस्‍तियों सहित उत्‍पादक की कामकाज पूंजी पर प्रत्‍यागम अभिप्रेत है, जिसके अंतर्गत इस धारा के अधीन अवधारित उचित और लाभकारी कीमत पर गन्‍ने का उपापन भी है ।]","(ఘ) \"పెట్టిన పెట్టుబడి పై సహేతుకమైన ఆదాయము\" అంటే చక్కెర తయారీకి సంబంధించి మొత్తం స్థిర ఆస్తులతో సహా ఉత్పత్తిదారు యొక్క పెట్టుబడి పై రాబడి, ఈ సెక్షన్ కింద నిర్ణయించబడినట్లు చెరకు సరసమైన మరియు లాభసాటి ధరలకు లభిస్తుంది."]
["[स्‍पष्‍टीकरण 2––","[వివరణ 2––"]
["शंकाओं को दूर करने के लिए यह घोषित किया जाता है कि इस उपधारा के खंड (क) में निर्दिष्‍ट “उचित और लाभकारी कीमत” खण्‍ड (ख) में निर्दिष्‍ट “चीनी का विनिर्माण लागत” और खंड (घ) में निर्दिष्‍ट “लगाई गई पूंजी पर युक्‍तियुक्‍त प्रत्‍यागम” पदों में किसी राज्‍य सरकार के किसी आदेश या किसी अधिनियमिति के अधीन संदत्त या संदेय कीमत तथा उत्‍पादक और गन्‍ना उगाने वाले या गन्‍ना उगाने वालों की किसी सहकारी समिति के बीच तय की गई कोई कीमत, सम्‍मिलित नहीं है ।]","సందేహాలను దూరము చెయ్యడం కోసం, ఈ ఉప సెక్షన్ యొక్క భాగము (క) లో పేర్కొన్న \"సరసమైన మరియు లాభసాటి ధర\" లో భాగము (ఖ) లో పేర్కొన్న \"చక్కెర తయారీ వ్యయం\" మరియు \"నిబంధన (ఘ) లో పేర్కొన్న\"  పెట్టుబడి ఉంటాయి. కానీ \" పెట్టిన పెట్టుబడి పై సహేతుకమైన ఆదాయము\" యొక్క పదవులలో ఏ ఆదేశము కింద లేదా చెల్లించాల్సిన ధర లేదా ఒక రాష్ట్ర ప్రభుత్వం యొక్క ఏదైనా చట్టం మరియు ఉత్పత్తిదారుడు మరియు చెరకు పెంపకందారుల లేదా చెరకు సాగుదారుల యొక్క ఏదైనా సహకారం మధ్య నిర్ణయించిన ధర ఉండదు.] "]
["[(3घ) केन्‍द्रीय सरकार यह निदेश दे सकेगी कि कोई भी उत्‍पादक, आयातकर्ता या निर्यातकर्ता, ऐसे कारखाने के जिसमें वह उत्‍पादित की जाती है, बंधित गोदामों से, भले ही ऐसे गोदाम उस कारखाने के परिसर के भीतर स्‍थित हों या बाहर अथवा, यथास्‍थिति, आयातकर्ताओं या निर्यातकर्ताओं के भांडागारों से, उस सरकार द्वारा जारी निदेश के अधीन या उसके अनुसार के सिवाय, किसी प्रकार की चीनी का विक्रय नहीं करेगा या उसका किसी अन्‍य रीति में व्‍ययन नहीं करेगा अथवा परिदान नहीं करेगा या किसी प्रकार की चीनी को नहीं हटाएगा :","[(3 ఘ) ఉత్పత్తిదారుడు, దిగుమతిదారుడు లేదా ఎగుమతిదారుడు,అది ఉత్పత్తి చేయబడే కర్మాగారం ,  గిడ్డంగుల నుండి, అటువంటి గోడౌన్లు ఆ కర్మాగారం యొక్క ప్రాంగణంలో లేదా వెలుపల ఉన్నాయా లేదా అనేది యథాస్థితి, దిగుమతిదారులు లేదా ఎగుమతిదారుల గిడ్డంగుల నుండి, ఆ ప్రభుత్వం ద్వారా  జారీ చేయబడిన ఆదేశాలకు లోబడి లేదా అనుగుణంగా ఉత్పత్తిదారులు, దిగుమతిదారులు లేదా ఎగుమతిదారుల గిడ్డంగుల నుండి ఏ రకమైన చక్కెరను విక్రయించకూడదు, పారవేయకూడదు లేదా తొలగించకూడదు:"]
["परंतु यह धारा, किसी उत्‍पादक या आयातकर्ता द्वारा ऐसी चीनी को भारतीय रिजर्व बैंक अधिनियम, 1934 (1934 का 2) की धारा 2 के खंड (ङ)  में यथापरिभाषित किसी अनुसूचित बैंक या बैंककारी कंपनी (उपक्रमों का अर्जन और अंतरण) अधिनियम, 1970 (1970 का 5) की धारा 3 के अधीन गठित किसी तत्‍स्‍थानी नए बैंक के पक्ष में गिरवी रखने को प्रभावित नहीं करेगी, तथापित ऐसा कोई बैंक उसके पास गिरवी रखी गई चीनी का, केन्‍द्रीय सरकार द्वारा जारी किसी निदेश के अधीन और उसके अनुसार के सिवाय, विक्रय नहीं करेगा ।","ఈ సెక్షన్, ఒక ఉత్పత్తిదారుడు లేదా దిగుమతిదారుని ద్వారా, అటువంటి చక్కెరను భారతీయ రిజర్వు బ్యాంక్ చట్టము బ్యాంక్, 1934 (1934 లో 2) యొక్క సెక్షన్2 యొక్క భాగము (జ+)లో యథాతథముగా చెప్పిబడినట్లుగా ఏదైనాసూచించబడిన బ్యాంక్ లేదా బ్యాంకింగ్ కంపెనీ ( ఉపక్రమముల ఆర్జన మరియి బదిలీ) చట్టం,1970 యొక్క 5) సెక్షన్ 3 కింద ఏర్పడిన ఏదైనా తత్స్థాన కొత్త బ్యాంకులో తనఖా పెట్టిన చక్కెరను ప్రభావితము చెయ్యదు, అయినప్పటికీ, అటువంటి బ్యాంకు, కేంద్ర ప్రభుత్వం జారీ చేసిన ఆదేశమునకు లోబడి మరియు దానిని అనుసరించకుండా, తనఖా పెట్టిన చక్కెరను అమ్మదు. "]
["(3ङ) केन्‍द्रीय सरकार, समय-समय पर, साधारण या विशेष आदेश द्वारा, किसी उत्‍पादक या आयातकर्ता या निर्यातकर्ता या मान्‍यताप्राप्‍त व्‍यौहारी या उत्‍पादकों अथवा मान्‍यताप्राप्‍त व्‍यौहारियों के किसी वर्ग को किसी प्रकार की चीनी के, उस निदेश में विनिर्दिष्‍ट रीति से, उत्‍पादन, स्‍टाक के रखरखाव, भंडारकरण, विक्रय, श्रेणीकरण, पैकिंग, चिह्नांकन, तौल, व्‍ययन, परिदान और वितरण के संबंध में कार्रवाई करने के लिए निदेश दे सकेगी ।","(3) కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎప్పటికప్పుడు, సాధారణ లేదా ప్రత్యేక ఆదేశము ద్వారా, ఏదైనా ఉత్పాదకుడు లేదా దిగుమతిదారులకు లేదా ఎగుమతిదారులకు లేదా గుర్తించబడిన డీలర్లకు లేదా గుర్తింపు పొందిన డీలర్ల యొక్క ఏదైనా ఒక వర్గమునకు ఒక రకమైన చక్కెరను ఉత్పత్తి చేస్తుంది, ఆ దిశలో నిర్ధిష్ఠ పద్దతిలో, సరుకు నిర్వహణ, నిల్వ, అమ్మకం, శ్రేణీకరణ, ప్యాకింగ్, మార్కింగ్, తూకము వేయడము, వితరణ చేయడము, వినియోగదారులకు చేర్చడము మరియు పంపిణీకి సంబంధించి చర్యలు తీసుకోవడానికి దిశానిర్దేశం చేయవచ్చు. "]
["उपधारा (3घ) और इस उपधारा के प्रयोजनों के लिए,––","ఉప సెక్షన్ (3ఘ) మరియు ఈ ఉపసెక్షన్ ప్రయోజనాల కోసం, -"]
["(क) “उत्‍पादक” से ऐसा व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है जो चीनी विनिर्माण का कारबार कर रहा है;","(క) \"ఉత్పాదకుడు\" అంటే చక్కెర తయారీ వ్యాపారాన్ని కొనసాగించే వ్యక్తి;"]
["(ख) “मान्‍यताप्राप्‍त व्‍यौहारी” से ऐसा व्‍यक्‍ति अभिप्रेत है जो चीनी का क्रय करने, विक्रय करने या वितरण करने का कारोबार कर रहा है;","(ఖ) \"గుర్తింపు పొందిన డీలర్\" అంటే చక్కెర కొనుగోలు, అమ్మకం లేదా పంపిణీ చేసే వ్యాపారాన్ని కొనసాగించే వ్యక్తి;"]
["(ग) “चीनी” के अन्‍तर्गत रोपण सफेद चीनी, कच्‍ची चीनी और परिष्‍कृत चीनी भी है, भले ही वह देश में ही उत्‍पादित हो या आयात की गई हो ।]","(గ) \"చక్కెర\"లో తెలుపు చక్కెర, ముడి చక్కెర మరియు శుద్ధి చేసిన చక్కెర కూడా ఉంటుంది, ఇది దేశంలో ఉత్పత్తి చేయబడిందా లేదా దిగుమతి చేయబడినప్పటికీ.]"]
["(4) यदि केन्‍द्रीय सरकार की यह राय हो कि किसी आवश्‍यक वस्‍तु के उत्‍पादन और प्रदाय को बनाए रखने या बढ़ाने के लिए ऐसा करना आवश्‍यक है तो वह आदेश द्वारा किसी व्‍यक्‍ति को (जो इसके पश्‍चात् इसमें प्राधिकृत नियंत्रक के रूप में निर्दिष्‍ट है) उस वस्‍तु के उत्‍पादन और प्रदाय में संलग्‍न किसी ऐसे उपक्रम या उसके किसी भाग की बाबत, जैसा कि उस आदेश में विनिर्दिष्‍ट हो, नियंत्रण के ऐसे कृत्‍यों का प्रयोग करने के लिए प्राधिकृत कर सकेगी जैसे उसमें उपबंधित किए जाएं और जब तक ऐसे आदेश किसी उपक्रम या उसके भाग की बाबत प्रवृत्त हैं––","(4) ఒక ముఖ్యమైన వస్తువు యొక్క ఉత్పత్తి మరియు సరఫరాను నిర్వహించడానికి లేదా పెంచడానికి అలా చేయాల్సిన అవసరం ఉందని కేంద్ర ప్రభుత్వ అభిప్రాయం ఉంటే, అది ఒక వ్యక్తికి (ఇకపై ఆధీకృత నియంత్రికునిగా సూచించబడుతుంది) ఆ క్రమంలో పేర్కొన్నట్లుగా, వస్తువుల ఉత్పత్తి మరియు సరఫరాలో అటువంటి ఏదైనా పనికి లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగానికి సంబంధించి, అందులో అందించబడే నియంత్రణ చర్యలను అమలు చేయడానికి అధికారం ఇవ్వవచ్చు మరియు ఏదైనా ఆదేశము ద్వారా అటువంటి ఆదేశమును ఇవ్వకపోతే లేదా దాని భాగానికి సంబంధించి ధోరణులు ఉన్నాయి. "]
["(क) जो भी आदेश प्राधिकृत नियंत्रक को केन्‍द्रीय सरकार द्वारा दिए जाएं उनके अनुसार वह अपने कृत्‍यों का प्रयोग करेगा किन्‍तु इस प्रकार कि उसे उपक्रम के प्रबन्‍ध के भारसाधक व्‍यक्‍तियों के कृत्‍यों का अवधारण करने वाली किसी अधिनियमिति या किसी लिखत के उपबन्‍धों से असंगत कोई निदेश वहां तक के सिवाय, जहां तक कि आदेश द्वारा विनिर्दिष्‍ट या उपबंधित हों, देने की शक्‍ति नहीं होगी; और","(క) కేంద్ర ప్రభుత్వం అధీకృత నియంత్రికునికి ఇచ్చిన ఆదేశాలకు అనుగుణంగా అతను విధులను  నిర్వహించాలి, కానీ అవసరమయ్యే పద్ధతిలో,  నిర్వహణ బాధ్యత కలిగిన వ్యక్తుల పనులను నిర్ణయించడానికి ఏదైనా చట్టం లేదా ఏదైనా లిఖిత ఆదేశం ద్వారా పేర్కొన్న లేదా అందించిన చోట తప్ప, ఏదైనా పరికరం యొక్క నిబంధనలకు విరుద్ధంగా ఏ ఆదేశమును ఇచ్చే అధికారం ఉండదు; మరియు        "]
["(ख) आदेश के उपबन्‍धों के अधीन प्राधिकृत नियंत्रक द्वारा जो भी आदेश दिए जाएं उनके अनुसार उपक्रम या उसके भाग को चलाया जाएगा और उस उपक्रम या उस भाग के सम्‍बन्‍ध में प्रबन्‍ध के किन्‍हीं कृत्‍यों से सम्‍बद्ध कोई भी व्‍यक्‍ति ऐसे सभी निर्देशों का अनुपालन करेगा ।","(గ) ఆదేశము యొక్క నిబంధనల ప్రకారం అధీకృత నియంత్రికుని చేత ఏ ఆదేశాలు వచ్చినా, వాటి ప్రకారము ఆ బాధ్యత లేదా దాని భాగాన్ని కొనసాగించాలి మరియు ఆ పని లేదా ఆ భాగమునకు సంబంధించిన అన్ని సూచనలు లేదా ఆ భాగానికి సంబంధించి నిర్వహణలో ఏదైనా భాగం ఏ వ్యక్తి అయినా పాటిస్తారు."]
["(5) इस धारा के अधीन किया गया कोई आदेश––","(5) ఈ సెక్షన్ కింద చేసిన ఏదైనా ఆదేశము-"]
["(क) सामान्‍य प्रकार के या व्‍यक्‍तियों के किसी वर्ग को प्रभावित करने वाले आदेश की दशा में, शासकीय राजपत्र में अधिसूचित किया जाएगा; और","(క) సాధారణమైన లేదా ఏదైనా వర్గము యొక్క వ్యక్తులను ప్రభావితం చేసే ఆదేశమునకు సంబంధించిన విషయములో, అధికారిక పత్రములో ప్రకటన రూపము‌లో తెలియజేయబడుతుంది; మరియు"]
["(ख) किसी विनिर्दिष्‍ट व्‍यक्‍ति को निदिष्‍ट आदेश की दशा में, ऐसे व्‍यष्‍टि पर––","(ఖ) ఒక నిర్దిష్ట వ్యక్తికి పేర్కొన్న నిర్ధిష్ట ఆదేశము విషయంలో, అటువంటి వ్యక్తిపై-"]
["(i) उस व्‍यष्‍टि को देकर या देने के लिए प्रस्‍तुत करके तामील किया जाएगा, या","(i)ఆ వ్యక్తికి ఇవ్వడం లేదా ఇవ్వడానికి సమర్పించి దాని ద్వారా సేవలు అందించాలి, లేదా"]
["(ii) यदि वह इस प्रकार दिया या देने के लिए प्रस्‍तुत नहीं किया जा सकता तो उसे उन परिसरों के जिनमें वह व्‍यष्‍टि रहता है बाहरी दरवाजे या किसी अन्‍य सहजदृश्‍य भाग पर लगा कर तामील किया जाएगा और उसकी एक लिखित रिपोर्ट तैयार की जाएगी और पड़ोस में रहने वाले दो व्‍यक्‍तियों द्वारा साबित की जाएगी ।","(ii) దానిని ఇవ్వలేకపోయినా లేదా సమర్పించలేకపోతే,  ఆ వ్యక్తి నివసించే ప్రాంగణంలో బయటి తలుపు మీద లేదా సహజముగా కనిపించే ఇతర భాగాలపై ఉంచడం ద్వారా అందజేస్తారు మరియు వ్రాతపూర్వక నివేదిక తయారు చేసి, పొరుగున నివసిస్తున్న ఇద్దరు వ్యక్తుల ద్వారా నిరూపిస్తారు. "]
["(6) केन्‍द्रीय सरकार द्वारा या केन्‍द्रीय सरकार के किसी अधिकारी या प्राधिकारी द्वारा इस धारा के अधीन किया गया हर एक आदेश, किए जाने के पश्‍चात् यथाशक्‍य शीघ्र संसद् के दोनों सदनों के समक्ष रखा जाएगा ।","(6) ఈ సెక్షన్ కింద, కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వంలోని ఏ అధికారి ద్వారా అయినా ఈ సెక్షన్ కు లోబడి జారీ చేయబడ్డ ప్రతీ ఒక్క ఆదేశము, జారీ చేయబడిన తరువాత యథాతథముగా  ప్రతి ఉత్తర్వు పార్లమెంటు ఉభయ సభల సమక్షములో ఉంచబడుతుంది. "]
["धारा 3 के अधीन किया गया कोई आदेश केन्‍द्रीय सरकार या राज्‍य सरकार अथवा केन्‍द्रीय सरकार या राज्‍य सरकार के अधिकारियों और प्राधिकारियों को शक्‍तियां प्रदत्त कर सकेगा और उन पर कर्तव्‍य अधिरोपित कर सकेगा तथा उसमें ऐसी किन्‍हीं शक्‍तियों के प्रयोग या ऐसे किन्‍हीं कर्तव्‍यों के निर्वहन के बारे में किसी राज्‍य सरकार या उसके अधिकारियों और प्राधिकारियों के लिए निदेश भी हो सकेंगे ।","సెక్షన్ 3 లోబడి చేసిన ఏ ఉత్తర్వు అయినా  కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వంపై లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వము ద్వారా నియమించబడిన అధికారులు మరియు ఉన్నతాధికారులకు ఈ అధికారములను ప్రదానము చేయవచ్చు మరియు అటువంటి అధికారాలను అమలు చేయడం లేదా అటువంటి కర్తవ్యములను నిర్వర్తించడం గురించి ఏదైనా రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి లేదా ఆ ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన అధికారులు మరియు ఉన్నతాధికారులకు నిర్దేశములు కూడా ఉండవచ్చు. "]
["5. शक्‍तियों का प्रत्‍यायोजन––","5. అధికారాల అప్పగింత-----"]
["केन्‍द्रीय सरकार अधिसूचित आदेश द्वारा निदेश दे सकेगी कि [धारा 3 के अधीन आदेश करने या अधिसूचना निकालने की शक्‍ति], ऐसे विषयों के सम्‍बन्‍ध में और ऐसी शर्तों के अध्‍यधीन, यदि कोई हों, जो उस निदेश में विनिर्दिष्‍ट की जाएं, निम्‍नलिखित द्वारा भी प्रयोक्‍तव्‍य होंगी––","కేంద్ర ప్రభుత్వం, ప్రకటిత ఆదేశముల ద్వారా, [సెక్షన్ 3 కింద ఒక ఆదేశమును చేయడానికి లేదా  తొలగించే అధికారాన్ని], అటువంటి విషయాలకు సంబంధించి మరియు అటువంటి షరతులకు లోబడి, ఏదైనా ఉంటే, ఆ దిశలో పేర్కొన్నట్లుగా, కింది వినియోగదారుల ద్వారా కూడా నిర్దేశించబడవచ్చు."]
["(क) केन्‍द्रीय सरकार के अधीनस्‍थ ऐसा अधिकारी या प्राधिकारी; अथवा","(క)  కేంద్ర ప్రభుత్వానికి లోబడి అటువంటి అధికారి లేదా ఉత్తరాధికారులు ఉంటారు; లేదా"]
["(ख) ऐसी राज्‍य सरकार या राज्‍य सरकार के अधीनस्‍थ ऐसा अधिकारी या प्राधिकारी, जो निदेश में विनिर्दिष्‍ट हो ।","(ఖ) నిర్దేశములో పేర్కొన్న విధంగా అటువంటి అధికారి లేదా అధికారం రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి లోబడి ఉంటుంది."]
["6. अन्‍य अधिनियमितियों से अंसगत आदेशों का प्रभाव–","6. ఇతర చట్టాల నుండి జారీ చేసిన ఉత్తర్వుల ప్రభావం"]
["धारा 3 के अधीन किया गया कोई आदेश, इस आधिनियम से भिन्‍न किसी अधिनियमिति में या इस अधिनियम से भिन्‍न किसी अधिनियमिति के आधार पर प्रभावी किसी लिखत में उससे असंगत किसी बात के होते हुए भी, प्रभाव रखेगा ।","సెక్షన్ 3 కింద చేసిన ఉత్తర్వు ఈ చట్టం కాకుండా వేరే చట్టములో లేదా ఈ చట్టం కాకుండా వేరే చట్టం ఆధారంగా సమర్థవంతమైన ఏదైనా లిఖితములో అస్థిరంగా ఏదైనా విషయము ఉన్నప్పటికీ తన ప్రభావమును చూపుతుంది."]
["[6क. खाद्यान्‍नों, खाद्य तिलहनों और खाद्य तेलों का अधिहरण––","[6 క. ఆహార ధాన్యాలు, ఆహార నూనె గింజలు మరియు ఆహార నూనెల వినియోగం"]
["[(1)] जहां कोई [आवश्‍यक वस्‍तु] उसके सम्‍बन्‍ध में धारा 3 के अधीन किए गए आदेशों के अनुसरण में [अभिगृहीत की जाती है] [जहां ऐसे अभिग्रहण की रिपोर्ट; अयुक्‍तियुक्‍त विलंब के बिना,] उस जिले या प्रेसीडेंसी नगर के, जिसमें ऐसी [आवश्‍यक वस्‍तु का अभिग्रहण किया जाता है] कलक्‍टर को [की जाएगी] और चाहे ऐसे आदेश के उल्‍लंघन के लिए अभियोजन संस्‍थित किया जाता है या नहीं, 4[यदि कलक्‍टर ऐसा करना समीचीन समझता है तो वह इस प्रकार अभिगृहीत आवश्‍यक वस्‍तु को अपने समक्ष निरीक्षण के लिए पेश किए जाने का निदेश दे सकेगा और यदि उसका समाधान हो जाता है कि] आदेश का का उल्‍लंघन हुआ है [तो वह––","[(1)]  ఏదైనా [అవసరమైన వస్తువు] కు సంబంధించి సెక్షన్ 3 కింద ఇచ్చిన ఆదేశాలకు అనుగుణముగా [ స్వీకరించబడుతుంది] [అటువంటి స్వీకరణ యొక్క నివేదిక ఇక్కడ; అనవసరమైన జాప్యము లేకుండా; ఆ జిల్లా లేదా నగరం లేదా ప్రెసిడెన్సీ యొక్క [అవసరమైన వస్తువు స్వీకరించబడినది] [కలెక్టర్‌కు అందజేయబడుతుంది మరియు అటువంటి ఉత్తర్వును ఉల్లంఘించినందుకు ప్రాసిక్యూషన్ ప్రారంభించాలా వద్దా, 4 [కలెక్టర్ ఉంటే అలా చేయటం ఉపయోగకరంగా ఉందని భావిస్తే, అతను తనకు అవసరమైన కథనాన్ని సమర్థవంతమైన తనిఖీ కోసం సమర్పించవలసి ఉంటుంది మరియు అది పరిష్కరించబడితే] ఆ ఆదేశము ఉల్లంఘించబడిందని [అటువంటప్పుడు--- "]
["(क) ऐसे अभिगृहीत की गई आवश्‍यक वस्‍तु के;","(క) అలా స్వీకరించబడిన ముఖ్యమైన వస్తువు యొక్క;"]
["(ख) जिसे पैकेज, आवेष्‍टक या पात्र में ऐसी आवश्‍यक वस्‍तु पाई जाए उसके; और","(ఖ)ఎవరైతే ఆ ముఖ్యమైన వస్తువును ప్యాకేజీ, ఇండక్షన్ లేదా కంటైనర్‌లో కనుగొన్నారో; మరియు"]
["(ग) ऐसी आवश्‍यक वस्‍तु को ले जाने में प्रयुक्‍त किसी पशु, गाड़ी, जलयान या अन्‍य प्रवहण के, अधिग्रहण का आदेश कर सकेगा :]","(గ) అటువంటి ముఖ్యమైన వస్తువులను తీసుకువెళ్ళడానికి ఏదైనా జంతువు, వాహనము, ఓడ లేదా ఇతర రవాణాను స్వీకరించాలని ఆదేశము చేయవచ్చు:]"]
["परन्‍तु इस अधिनियम के किसी अन्‍य उपबन्‍ध के अधीन की जा सकने वाली किसी कार्यवाही पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना कोई खाद्यान्‍न; खाद्य तिलहन जो उनके सम्‍बन्‍ध में धारा 3 के अधीन किए गए आदेश के अनुसरण में किसी उत्‍पादक से अभिगृहीत किए गए हों, यदि अभिगृहीत खाद्यान्‍न या खाद्य तिलहन उसके द्वारा उत्‍पादित किए गए हों, इस धारा के अधीन अधिगृहीत नहीं   किए जाएंगे ;","కానీ ఈ చట్టం యొక్క ఇతర నిబంధనలకు లోబడి జరిగే ఎటువంటి చర్యలకు ప్రతికూల ప్రభావములు లేకుండా; ఏదైనా ఆహారం, ఆహార నూనె గింజలు వాటికి సంబంధించి సెక్షన్ 3 కింద చేసిన ఉత్తర్వులకు అనుగుణంగా, ఏదైనా ఉత్పత్తి చేసిన ఆహార ధాన్యాలు లేదా ఆహార నూనె గింజలను ఈ సెక్షన్ కింద ఉత్పాదకుని నుండి పొందినట్లయితే; ఏదైనా ఉత్పత్తి చేసిన ఆహార ధాన్యాలు లేదా ఆహార నూనె గింజలను ఈ సెక్షన్ కు లోబడి పొందడము జరుగదు. "]
["[परन्‍तु यह और कि भाड़े पर माल या यात्रियों को ले जाने के लिए प्रयुक्‍त किसी पशु, गाड़ी, यान या अन्‍य प्रवहण की दशा में ऐसे पशु, गाड़ी, यान या अन्‍य प्रवहण के स्‍वामी को उसका अधिहरण किए जाने के बदले में ऐसा जुर्माना जो ऐसे पशु, गाड़ी, यान या अन्‍य प्रवहण द्वारा ले जाई जाने वाली आवश्‍यक वस्‍तु के अभिग्रहण की तारीख को उसकी बाजार कीमत से अधिक का न हो संदाय करने का विकल्‍प दिया जाएगा ।]","[ కిరాయిపై ఏవైనా వస్తువులు లేదా ప్రయాణీకులను తీసుకువెళ్ళడానికి ఏవైనా జంతువులు, బండి, వాహనం మొదలైనవి ఉపయోగించినట్లయితే, అటువంటి జంతువులు, బండి,వాహనము లేదా  ఇతర రవాణా యొక్క యజమానిని వాటిని అధిహరణము చేసినందుకు అటువంటి జరిమానా , అటువంటి జంతువు, బండి, వాహనం లేదా ఇతర రవాణా ద్వారా తీసుకురాగలిగే ముఖ్యమైన వస్తువును పొందే తారీఖున ఆ రోజు ఉన్న దాని మార్కెట్ ధర కంటే ఎక్కువ చెల్లించని ఎంపికను తీసుకోవాలి .] "]
["[(2) जहां उपधारा (1) अधीन किसी आवश्‍यक वस्‍तु के अभिग्रहण की रिपोर्ट प्राप्‍त करने पर या उसके निरीक्षण पर कलक्‍टर की यह राय है कि आवश्‍यक वस्‍तु शीघ्रतया और प्रकृत्‍या क्षयशील है या लोकहित में ऐसा करना अन्‍यथा समीचीन है वहां वह––","[(2) ఎక్కడైతే ఉప-సెక్షన్ (1) కి లోబడి ఒక ముఖ్యమైన వస్తువును స్వాధీనం చేసుకున్న నివేదికను అందుకున్నప్పుడు లేదా దాని తనిఖీ పై కలెక్టర్ అది చాలా త్వరితముగా మరియు సహజసిద్ధముగా అధోకరణము చెందుతుందని మరియు ఆ విధముగా చేయడము ప్రజాప్రయోజనము  కోసం అవసరమని అభిప్రాయపడితే అప్పుడు అతను--"]
["(i) उसका विक्रय उस नियंत्रित कीमत पर, यदि कोई हो, किए जाने का आदेश दे सकेगा जो ऐसी आवश्‍यक वस्‍तु के लिए इस अधिनियम या तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि के अधीन नियत की गई हो; या","i) ఈ చట్టమునకు లోబడి లేదా మరేదైనా చట్టం ప్రకారం నిర్దేశించిన అటువంటి ముఖ్యమైన వస్తువు కోసం, ఏదైనా ఉంటే, దానిని నియంత్రిత ధరకు విక్రయించమని ఆదేశించడం; లేదా"]
["(ii) जहां कोई ऐसी कीमत नियत नहीं की गई है वहां लोक नीलाम द्वारा उसका विक्रय किए जाने का आदेश दे सकेगा :","(ii) అటువంటి ధర నిర్ణయించబడని చోట, దానిని ప్రజా వేలం ద్వారా విక్రయించమని ఆదేశించవచ్చు:"]
["परन्‍तु क्‍लक्‍टर, खाद्यानों की दशा में, उनके साभियक वितरण और उनकी उचित कीमत पर उपलभ्‍यता के लिए उनका विक्रय उचित दर की दुकानों के माध्‍यम से जनता को उस कीमत पर किए जाने का आदेश दे सकेगा जो, यथास्‍थिति, केन्‍द्रीय सरकार या राज्‍य सरकार द्वारा ऐसे खाद्यान्‍नों के फुटकर विक्रय के लिए नियत की गई हो ।","కానీ కలెక్టర్, ఆహార ధాన్యాల విషయంలో, వాటిని సరైన పంపిణీ మరియు లభ్యత కోసం సరైన ధరల దుకాణాల ద్వారా ప్రజలకు విక్రయించమని ఆదేశించవచ్చు, అదే విధంగా, కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం. ఆహార ధాన్యాల రిటైల్ అమ్మకం కోసం ఆదేశించవచ్చు."]
["(3) जहां किसी आवश्‍यक वस्‍तु का विक्रय पूर्वोक्‍त रीति से किया जाता है वहां उसके विक्रय आगम, किसी ऐसे विक्रय या नीलाम के व्‍यय या उससे संबंधित अन्‍य आनुषंगिक व्‍यय की कटौती करने के पश्‍चात्––","3)ఎక్కడైతే ముఖ్యమైన వస్తువు యొక్క అమ్మకము పైన చెప్పబడిన విధముగా చేయబడుతుందో అక్కడ ఆ అమ్మకము యొక్క ఆదాయమును, ఏదైనా అటువంటి అమ్మకము లేదా వేలము యొక్క ఖర్చు లేదా దానికి సంబంధించిన ఇతర యాదృచ్చిక ఖర్చులను మినహాయించిన తరువాత--  "]
["(क) जहां अधिहरण का कोई आदेश कलक्‍टर द्वारा अन्‍तिम रूप से पारित नहीं किया जाता है,","(క) ఎక్కడైతే జప్తుకు సంబంధించిన కలెక్టర్ ఉత్తర్వులను చివరకు ఆమోదించని చోట,"]
["(ख) धारा 6ग की उपधारा (1) के अधीन अपील में पारित किसी आदेश में ऐसी अपेक्षा की गई है, या","(ఖ) సెక్షన్ 6 గ యొక్క ఉప-సెక్షన్ (1) కి లోబడి అప్పీల్‌లో ఆమోదించిన ఏదైనా ఉత్తర్వుకు అవసరమైన, లేదా"]
["(ग) जहां ऐसे आदेश के उल्‍लंघन के लिए, जिसके संबंध में इस धारा के अधीन अधिहरण का आदेश किया गया है संस्‍थित किसी अभियोजन में संबंधित व्‍यक्‍ति दोषमुक्‍त कर दिया जाता है,  वहां उसके स्‍वामी या उस व्‍यक्‍ति को, जिससे उसका अभिग्रहण किया गया है, संदत्त किए जाएंगे ।]","(గ) ఈ సెక్షన్ కింద ఏ విధమైన  ఉత్తర్వులకు సంబంధించిన ఆదేశములను ఉల్లంఘించినందుకు దీనికి సంబంధించిన సెక్షన్ కు లోబడి జప్తు యొక్క ఆదేశము ఏర్పాటు చేసిన ఏదైనా ప్రాసిక్యూషన్‌లో సంబంధిత వ్యక్తిని నిర్దోషిగా ప్రకటించిన చోట, యజమాని లేదా అతను నిర్దోషిగా ప్రకటించబడిన వ్యక్తికి, దేని ద్వారా అది స్వీకరించబడిందో దాని నుండి అది చెల్లించబడుతుంది.]"]
["6ख. खाद्यान्‍नों आदि के अधिहरण से पूर्व हेतु दर्शित करने की सूचना का दिया जाना––","6 ఖ. ఆహార ధాన్యాలు మొదలైనవి జప్తు చేయడానికి ముందు చూపించడానికి సమాచారం ఇవ్వబడడము--"]
["[(1)] [किसी [आवश्‍यक वस्‍तु पैकेज, आवेष्‍टक, पात्र, पशु, गाड़ी, जलयान या अन्‍य प्रवहण]] का अधिहरण करने वाला कोई आदेश धारा 6क के अधीन तब तक नहीं किया जाएगा जब तक कि उसका [आवश्‍यक वस्‍तु पैकेज, आवेष्‍टक, पात्र, पशु, गाड़ी, जलयान या अन्‍य प्रवहण] के स्‍वामी या उस व्‍यक्‍ति को ][जिससे वह अभिगृहीत की जाती है]––","[(1)] ఏదైనా [అవసరమైన వస్తువు ప్యాకేజీ, ధరఖాస్తుదారుడు , ఓడ, జంతువు, వాహనం, ఓడ లేదా ఇతర రవాణా] జప్తు చేసే ఏ ఆదేశమును సెక్షన్ 6 కు లోబడి చేయకూడదు. ఎంతవరకైతే దాని[అవసరమైన వస్తువు ప్యాకేజీ, ధరఖాస్తుదారుడు , ఓడ, జంతువు, వాహనం, ఓడ లేదా ఇతర రవాణా] యొక్క యజమాని లేదా వ్యక్తికి, [దీని ద్వారా అది జప్తు చేయబడుతుంది.]---"]
["(क) उन आधारों की, जिन पर उस 3[आवश्‍यक वस्‍तु पैकेज, आवेष्‍टक, पात्र, पशु, गाड़ी, जलयान या अन्‍य प्रवहण] को अधिहृत करने का विचार है, उसे जानकारी देने वाली एक लिखित सूचना नहीं दे दी जाती;","క) ఏ ఆధారములపై 3 [అవసరమైన వస్తువుల ప్యాకేజీ, దరఖాస్తుదారు, ఓడ, జంతువు, కారు, ఓడ లేదా ఇతర రవాణా] ను పొందాలనే ఆలోచన ఉందో, వారికి ఆ సమాచారమును ఇచ్చే ఒక వ్రాతపూర్వకమైన సూచన ఇవ్వబడదు;  "]
["(ग) मामले में सुनवाई का युक्‍तियुक्‍त अवसर नहीं दे दिया जाता ।","(గ) కేసులో విచారణకు సహేతుకమైన అవకాశం ఇవ్వబడలేదు."]
["[(2) उपधारा (1) के उपबन्‍धों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, धारा 6क के अधीन किसी पशु, गाड़ी, जलयान या अन्‍य प्रवहण का अधिहरण करने वाला आदेश उस दशा में नहीं दिया जाएगा जब उस पशु, गाड़ी, जलयान या अन्‍य प्रवहण का स्‍वामी कलक्‍टर को समाधान रूप में यह साबित कर देता है कि आवश्‍यक वस्‍तु को ले जाने में उसका प्रयोग उस पशु, गाड़ी, जलयान या अन्‍य प्रवहण के स्‍वामी या अभिकर्ता, यदि कोई हो, और भारसाधक व्‍यक्‍ति की जानकारी या मौनानुकूलता के बिना किया गया था और उनमें से प्रत्‍येक ने ऐसे प्रयोग के विरुद्ध सभी उचित और आवश्‍यक पूर्वावधनियां बरती थी ।]","[(2) ఉప-సెక్షన్ (1) యొక్క నిబంధనల ఎటువంటి వ్యతిరేక ప్రభావము లేకుండా, సెక్షన్6 కు లోబడి ఏదైనా జంతువు, బండి, ఓడ లేదా ఇతర రవాణాను జప్తు చేసే ఉత్తర్వు ఆ జంతువు, బండి, ఓడ లేదా ఇతర రవాణా యొక్క యజమాని లేదా బాధ్యత కలిగిన వ్యక్తి ఎటువంటి అస్పష్టత లేకుండా  జంతువు, బండి, ఓడ లేదా ఇతర రవాణాను అవసరమైన వస్తువును తీసుకువెళ్ళడానికి ఇది సహేతుకముగా ఉపయోగించబడుతుందని యజమాని కలెక్టర్‌కు నిరూపిస్తాడు. మరియు వారిలో ప్రతి ఒక్కరూ అటువంటి ఉపయోగానికి వ్యతిరేకంగా తగిన మరియు అవసరమైన అన్నిజాగ్రత్తలనూ తీసుకున్నారు.]  "]
["[(3) यदि ऐसी सूचना देने में उस खण्‍ड के उपबन्‍धों का पर्याप्‍त रूप से पालन कर दिया गया है तो किसी आवश्‍यक वस्‍तु, पैकेज, आवेष्‍टक, पात्र, पशु, गाड़ी, जलयान या अन्‍य प्रवहण का अधिहरण करने वाला कोई आदेश केवल इस कारण अविधिमान्‍य नहीं होगा कि उपधारा (1) के खण्‍ड (क) के अधीन दी गई सूचना में कोई त्रुटि या अनियमितता है ।]","[(3) అటువంటి సూచనను ఇవ్వడంలో ఆ సెక్షన్ యొక్క నిబంధనలకు తగినంతగా కట్టుబడి ఉంటే, అప్పుడు ఏదైనా ముఖ్యమైన వస్తువు, ప్యాకేజీ, ధరఖాస్తుదారుడు, ఓడ, జంతువు, కారు, ఓడ లేదా ఇతర రవాణాను జప్తు చేసే ఏదైనా ఉత్తర్వు ఉప సెక్షన్ (1) లోని భాగము (క) కు లోబడి ఇచ్చిన సమాచారంలో ఏదైనా లోపం లేదా అవకతవకలు ఉన్నప్పుడు అది చెల్లదు.]  "]
["6ग. अपील––","6 గ. అప్పీల్ -"]
["(1) धारा 6क के अधीन अधिहरण के किसी आदेश से व्‍यथित कोई व्‍यक्‍ति ऐसे आदेश की अपने को संसूचना की तारीख से एक मास के भीतर [किसी ऐसे न्‍यायिक प्राधिकारी को अपील कर सकेगा जो सम्‍बन्‍धित राज्‍य सरकार द्वारा नियुक्‍त हो और वह न्‍यायिक प्राधिकारी, अपीलार्थी को सुने जाने का अवसर देने के पश्‍चात् उस आदेश को, जिसके विरुद्ध अपील की गई है, पुष्‍ट, उपान्‍तरित या बातिल करते हुए ऐसा आदेश पारित करेगा, जैसा वह ठीक समझे ।","(1) సెక్షన్ 6 కులోబడి జారీ చేయబడిన  జప్తు ఉత్తర్వులతో బాధపడుతున్న వ్యక్తి అటువంటి సమాచారమును అందుకున్న తేదీ నుండి ఒక నెలలోపు [సంబంధిత రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నియమించిన ఏదైనా న్యాయ అధికారికి  మరియు ఆ న్యాయవ్యవస్థకు, అప్పీల్ చేయవచ్చు.అప్పీల్ కోసం వినడానికి అవకాశం ఇచ్చిన తరువాత, అప్పీల్ చేసిన విజ్ఞప్తిని సరైనదిగా భావిస్తే, జారీ చేయబడిన ఆదేశము రద్దు చేయబడుతుంది."]
["(2) जहां धारा 6क के अधीन हुआ कोई आदेश ऐसे न्‍यायिक प्राधिकारी द्वारा उपान्‍तरित या बातिल किया जाता है या जहां किसी ऐसे आदेश के जिसकी बाबत अधिहरण का आदेश धारा 6क के अधीन किया गया है, उल्‍लंघन के लिए संस्‍थित अभियोजन में, सम्‍बन्‍धित व्‍यक्‍ति दोषमुक्‍त कर दिया जाता है, तथा दोनों में से किसी भी दशा में किसी कारण से यह सम्‍भव नहीं है कि [अभिगृहीत आवश्‍यक वस्‍तु लौटा दी जाए] [ऐसे व्‍यक्‍ति को, धारा 6क की उपधारा (3) द्वारा जैसा उपबंधित है उसके सिवाय, उनके लिए कीमत [उस आवश्‍यक वस्‍तु] के अभिग्रहण के दिन से परिकलित ब्‍याज सहित इस प्रकार संदत्त की जाएगी] [मानो] सरकार को उस[आवश्‍यक वस्‍तु] का विक्रय किया गया हो] [और ऐसी कीमत निम्‍नलिखित रूप से अवधारित की जाएगी––","(2) సెక్షన్ 6క కు లోబడి చేసిన ఉత్తర్వు అటువంటి న్యాయ అధికారం ద్వారా ఇవ్వబడుతుంది లేదా రద్దు చేయబడితే లేదా సెక్షన్ 6 ఎ కింద ఏ నిర్బంధ ఉత్తర్వులకు సంబంధించి ఒక ఉత్తర్వు ఇవ్వబడిందో, ఆ ఉల్లంఘన కోసం ఏర్పాటు చేసిన ప్రాసిక్యూషన్‌లో, సంబంధిత వ్యక్తిని నిర్దోషిగా ప్రకటించారు మరియు రెండు సందర్భాల్లోనూ ఏ కారణము వల్లనైనా [అవసరమైన వస్తువు యొక్క స్వాధీనతను తిరిగి ఇవ్వడం] [అటువంటి వ్యక్తికి, సెక్షన్ 6A లోని ఉప-సెక్షన్ (3) అందించినది తప్ప,[ఆ ముఖ్యమైన వస్తువు] ను స్వాధీనం చేసుకున్న రోజు నుండి లెక్కించిన వడ్డీతో సహా, ధరను చెల్లించాలి, [అనగా] ప్రభుత్వమునకు దానిని [ఆ అవసరమైన వస్తువును]  విక్రయించినట్లుగా [[మరియు అటువంటి ధర ఈ క్రింద ఇవ్వబడిన  విధంగా నిర్ణయించబడుతుంది: - "]
["(i) खाद्यान्‍नों, खाद्य तिलहनों या खाद्य तेलों की दशा में धारा 3 की उपधारा (3ख) के उपबन्‍धों के अनुसार;","(i) ఆహార ధాన్యాలు, తినదగిన నూనె గింజలు లేదా తినదగిన నూనెల విషయంలోసెక్షన్ 3 లోని ఉప-సెక్షన్ (3 ఖ) నిబంధనల ప్రకారం; "]
["(ii) चीनी की दशा में, धारा 3 की उपधारा (3ग) के उपबन्‍धों के अनुसार; और","(ii) చక్కెర విషయంలో, సెక్షన్ 3 లోని ఉప-సెక్షన్ (3 గ) నిబంధనలకు అనుగుణంగా; మరియు"]
["(iii) किसी अन्‍य आवश्‍यक वस्‍तु की दशा में धारा 3 की उपधारा (3) के उपबन्‍धों के अनुसार ।]","(iii) సెక్షన్ 3 లోని ఉప-సెక్షన్ (3) లోని నిబంధనల ప్రకారం మరే ఇతర ముఖ్యమైన అవసరమునకు సంబంధించిన విషయంలో.] "]
["6घ. अधिहरण के अधिनिर्णय का अन्‍य दंडों में बाधा न करना––","6 ఘ. ఇతర పెనాల్టీలతో జప్తుకు ఆటంకం కలిగించకుండా ఉండడము--- "]
["कलक्‍टर द्वारा इस अधिनियम के अधीन किसी अधिहरण का अधिनिर्णय किसी ऐसे दंड के दिए जाने को निवारित नहीं करेगा जिसका कि उस द्वारा प्रभावित व्‍यक्‍ति इस अधिनियम के अधीन भागी है ।]","కలెక్టర్ ద్వారా ఈ చట్టమునకు లోబడి చేసిన ఏదైనా జప్తు ఆదేశమును ఏదైనా శిక్షను ఇవ్వడము వలన ఆపడము జరుగదు, దాని నుండి ప్రభావితమైన వ్యక్తి ఈ చట్టమునకు లోబడి ఉండడములో భాగస్థుడుగా ఉంటాడు.]"]
["[6ङ. कतिपय मामलों में अधिकारिता का वर्जन––","కలెక్టర్ ఈ చట్టం క్రింద ఏదైనా నిర్బంధాన్ని తీర్పు ఇవ్వడం వలన ఈ చట్టం ప్రకారం దాని నుండి ప్రభావితమైన వ్యక్తికి జరిమానా ఇవ్వడాన్ని నిరోధించదు.]"]
["जब कभी कोई आवश्‍यक वस्‍तु उसके सम्‍बन्‍ध में धारा 3 के अधीन किए गए आदेश के अनुसरण में अभिगृहीत की जाती है या धारा  6क के अधीन अधिहरण के लम्‍बित रहने के दौरान ऐसा कोई पैकेज, आवेष्‍टक या पात्र, जिसमें ऐसी आवश्‍यक वस्‍तु पाई जाती है, या ऐसा कोई पशु, गाड़ी, जलयान या अन्‍य प्रवहण जिसे ऐसी आवश्‍यक वस्‍तु को ले जाने में प्रयुक्‍त किया गया है, अभिगृहीत किया जाता है, तब, यथास्‍थिति, कलक्‍टर को या धारा 6ग के अधीन संबंधित राज्‍य सरकार को ऐसी आवश्‍यक वस्‍तु, पैकेज, आवेष्‍टक, पात्र, पशु, गाड़ी, जलयान या अन्‍य प्रवहण के कब्‍जे, परिदान, व्‍ययन, निर्मोचन या वितरण के संबंध में आदेश करने की अधिकारिता होगी और तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि में किसी प्रतिकूल बात के होते हुए भी, किसी न्‍यायालय, अधिकरण या अन्‍य प्राधिकारी को ऐसी अधिकारिता नहीं होगी ।]","సెక్షన్ 3 కింద చేసిన ఆదేశమును అనుసరించి లేదా సెక్షన్ 6 క కింద జప్తు  వాయిదా‌లో ఉన్నప్పుడు అవసరమైన వస్తువును పొందినప్పుడు, అటువంటి ఏదైనా ప్యాకేజీ, ఒప్పందం లేదా అర్హత, అటువంటి ముఖ్యమైన వస్తువు కనుగొనబడినప్పుడు, లేదా అటువంటి ముఖ్యమైన వస్తువును తీసుకువెళ్ళడానికి ఉపయోగించే ఏదైనా జంతువు, బండి, ఓడ లేదా ఇతర రవాణా అంగీకరించబడుతుంది, అప్పుడు, కలెక్టర్‌కు లేదా సెక్షన్ 6 గ కింద సంబంధిత రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి, అటువంటి ముఖ్యమైన వస్తువు, ప్యాకేజీ, దరఖాస్తుదారు ఒక నౌక, జంతువు, బండి, ఓడ లేదా ఇతర రవాణా యొక్క స్వాధీనం, పంపిణీ, పారవేయడం, విడుదల లేదా పంపిణీకి సంబంధించి ఒక ఉత్తర్వు ఇవ్వడానికి మరియు ఇతర చట్టంలో ఏదైనా ప్రతికూల విషయం ఉన్నప్పటికీ,  ఆ సమయములో ఏదైనా చట్టం అమలులో ఉన్నప్పుడు, ఏదైనా న్యాయస్థానము, ట్రిబ్యునల్ లేదా ఇతర అధికారం అటువంటి అధికార పరిధిని కలిగి ఉండదు.] "]
["7. शास्‍तियां––","7. జరిమానాలు -"]
["[(1) यदि कोई व्‍यक्‍ति धारा 3 के अधीन किए गए किसी आदेश का उल्‍लंघन करेगा,––","[(1) సెక్షన్ 3 కు లోబడి చేసిన ఏదైనా ఆదేశమును‌ను ఎవరైనా ఉల్లంఘిస్తే, -"]
["(क) तो वह,––","(క) అప్పుడు అది--"]
["(i) उस धारा की उपधारा (2) के खण्‍ड (ज) या खण्‍ड (झ) के प्रति निर्देश से किए गए आदेश की दशा में कारावास से जिसकी अवधि एक वर्ष तक की हो सकेगी, दण्‍डनीय होगा और जुर्माने का भी दायी होगा, तथा","(1)ఆ సెక్షన్ యొక్క ఉప-సెక్షన్ (2) లోని భాగము (జ) లేదా భాగము (ఝ) ప్రకారముగా సూచించిన ఉత్తర్వు విషయంలో, ఒక సంవత్సరము కారాగారావాసము మరియు జరిమానా కూడా విధించబడుతుంది; మరియు"]
["(ii) किसी अन्‍य आदेश की दशा में कारावास से जिसकी अवधि तीन मास से कम की नहीं होगी किन्‍तु सात वर्ष की हो सकेगी, दण्‍डनीय होगा और जुर्माने का भी दायी होगा :","(ii) మరేదైనా ఉత్తర్వు విషయంలో, మూడు నెలల కన్నా తక్కువ కాకుండా ఏడు సంవత్సరాల జైలు శిక్ష, శిక్షార్హమైనది మరియు జరిమానా విధించబడుతుంది:"]
["परन्‍तु न्‍यायालय किन्‍हीं पर्याप्‍त और विशेष कारणों के आधार पर, जिनका निर्णय में उल्‍लेख किया जाएगा, तीन मास से कम की अवधि के कारावास का दण्‍डादेश दे सकेगा;","కానీ తగిన మరియు నిర్దిష్ట కారణాలు న్యాయస్థానము సమక్షములో ప్రవేశపెట్టినప్పుడు మూడు నెలల కన్నా తక్కువ కాలానికి కారాగార వాసము విధించబడవచ్చు, ఇది తీర్పులో పేర్కొనబడుతుంది;"]
["(ख) तो ऐसी सम्‍पत्ति जिसकी बाबत आदेश का उल्‍लंघन किया गया है सरकार के पक्ष में समपहृत कर ली जाएगी,","(ఖ) ఆదేశమును ఉల్లంఘించిన ఆస్తి ప్రభుత్వానికి స్వాధీనము చెయబడుతుంది;"]
["(ग) तो कोई पैकेज, आवेष्‍टक या पात्र जिसमें सम्‍पत्ति पाई गई हो और कोई पशु, गाड़ी, जलयान या अन्‍य प्रवहण जिसे सम्‍पत्ति को ले जाने में प्रयुक्‍त किया गया हो, न्‍यायालय द्वारा आदेश दिए जाने पर सरकार के पक्ष में समपहृत कर लिए जाएंगे ।","(గ) అప్పుడు ఆస్తి లభించిన ఏదైనా ప్యాకేజీ, ప్రదేశము లేదా కంటైనర్ మరియు ఆస్తిని తీసుకువెళ్ళడానికి ఉపయోగించే ఏదైనా జంతువు, వాహనం, ఓడ లేదా ఇతర రవాణా కోర్టు ఆదేశించినప్పుడు ప్రభుత్వానికి అనుకూలంగా లొంగిపోతాయి. "]
["(2) यदि कोई व्‍यक्‍ति जिसके धारा 3 की उपधारा (4) के खण्‍ड (ख) के अधीन निदेश दिया गया हो उस निदेश का अनुपालन करने में असफल रहेगा तो वह कारावास से, जिसकी अवधि तीन मास से कम नहीं होगी किन्‍तु सात वर्ष तक की हो सकेगी, दण्‍डनीय होगा और जुर्माने का भी दायी होगा :","(2) సెక్షన్ 3 లోని -సెక్షన్ (4) లోని భాగము(ఖ) కింద నిర్దేశము ఇవ్వబడ్డ వ్యక్తి దానిని పాటించడంలో విఫలమైతే, అతనికి మూడు నెలల కన్నా తక్కువ కాకుండా ఏడు సంవత్సరాల వరకు కారాగారశిక్ష విధించబడుతుంది మరియు జరిమానా కూడా విధించబడుతుంది.  "]
["परन्‍तु न्‍यायालय किन्‍हीं पर्याप्‍त और विशेष कारणों के आधार पर, जिनका निर्णय में उल्‍लेख किया जाएगा, तीन मास से कम की अवधि के कारावास का दण्‍डादेश दे सकेगा ।","కానీ న్యాయస్థానము సమక్షములో తగిన ఆధారములు సమర్పించినప్పుడు, వాటి ఆధారంగా మూడు నెలల కన్నా తక్కువ కాలానికి జైలు శిక్ష విధించవచ్చు, ఇది తీర్పులో పేర్కొనబడుతుంది."]
["(2क) यदि उपधारा (1) के खण्‍ड (क) के उपखण्‍ड (ii) के अधीन या उपधारा (2) के अधीन सिद्धदोष ठहराया गया कोई व्‍यक्‍ति उसी उपबन्‍ध के अधीन किसी अपराध के लिए पुन: सिद्धदोष ठहराया जाएगा तो, वह द्वितीय और प्रत्‍येक पश्‍चात्‌वर्ती अपराध के लिए कारावास से जिसकी अवधि छह मास से कम की नहीं होगी किन्‍तु सात वर्ष तक की हो सकेगी, दण्‍डनीय होगा और जुर्माने का भी दायी होगा :","(2క) ఉప సెక్షన్ (1) లోని భాగము(క) లోని ఉప భాగము (ii) కింద లేదా ఉప సెక్షన్ (2) కింద దోషిగా తేలిన వ్యక్తి అదే నిబంధన ప్రకారం ఏదైనా నేరానికి పాల్పడినట్లయితే, అతడు రెండసారి కూడా దోషిగా నిర్ధారింపబడితే , అప్పుడు అతని రెండవ మరియు ప్రతి తదుపరి నేరానికి, ఆరునెలల కన్నా తక్కువ కాని మరియు ఏడు సంవత్సరాల వరకు కారాగారవాసము మరియు జరిమానా విధించబడుతుంది; "]
["परन्‍तु न्‍यायालय किन्‍हीं पर्याप्‍त और विशेष कारणों के आधार पर, जिनका निर्णय में उल्‍लेख किया जाएगा, छह मास से कम की अवधि के कारावास का दंडादेश दे सकेगा ।","కానీ తీర్పులో ప్రస్తావించబడే తగిన మరియు నిర్దిష్ట కారణాల ఆధారంగా, కోర్టు ఆరు నెలల కన్నా తక్కువ జైలు శిక్ష విధించవచ్చు. "]
["(2ख) उपधारा (1), (2) और (2क) के प्रयोजनों के लिए यह बात कि उपधारा (1) के खण्‍ड (क) के उपखण्‍ड (ii) के अधीन या उपधारा (2) के अधीन किसी अपराध से जनसाधरण या किसी व्‍यक्‍ति को कोई खास हानि नहीं हुई है, यथास्‍थिति, तीन मास या छह मास से कम की अवधि के लिए कारावास का दण्‍डादेश देने का पर्याप्‍त और विशेष कारण होगी ।]","(2 ఖ) ఉప-సెక్షన్ల (1), (2) మరియు (2 క) ప్రయోజనాల కోసం, ఉప-సెక్షన్ (1) యొక్క నిబంధన (క) యొక్క ఉప-సెక్షన్ (ii) కింద లేదా ఏదైనా ఉప-విభాగం (2) లోబడి ఏదైనా అపరాధము వలన సామాన్య ప్రజలకు గాని లేదా ఏ వ్యక్తికైనా గణనీయమైన నష్టం లేకపోతే, అట్టి పరిస్థితిలో, మూడు నెలల నుండి ఆరు నెలల కాలం కారాగారవాసము మరియు ప్రత్యేకమైన కారణం ఉంటుంది.] "]
["[(3) जहां उपधारा (1) के अधीन किसी अपराध से सिद्धदोष हुआ कोई व्‍यक्‍ति, किसी आवश्‍यक वस्‍तु की बाबत किसी आदेश के उल्‍लंघन के लिए उस उपधारा के अधीन किसी अपराध का पुन: सिद्धदोष होता है वहां वह न्‍यायालय जिसके द्वारा ऐसा व्‍यक्‍ति सिद्धदोष किया जाए उस किसी शास्‍ति के अतिरिक्‍त, जो उस धारा के अधीन उस पर अधिरोपित की जाए, आदेश द्वारा निदेश दे सकेगा कि वह व्‍यक्‍ति उस आवश्‍यक वस्‍तु से छह मास से अन्‍यून ऐसी कालावधि तक, जैसी आदेश में न्‍यायालय द्वारा विनिर्दिष्‍ट की जाए, कोई कारोबार नहीं करेगा ।]"," [(3) ఎక్కడైతే ఉప-సెక్షన్ (1) కు లోబడి ఏదైనా నేరము వలన నేర నిరూపణ జరిగిన ఎవరినా వ్యక్తి, ఏదైనా అవసరమిన వస్తువుకు సంబంధించి ఏదైనా ఆదేశమును ఉల్లంఘించినందుకు ఆ ఉప-సెక్షన్ కింద నేరానికి పాల్పడినట్లు తేలితే, అటువంటి వ్యక్తి రెండవసారి దోషిగా నిర్ధారించబడినప్పుడు, ఆ సెక్షన్ కింద అతనిపై వ ఏదైనా జరిమానాతో పాటు, ఆదేశం ప్రకారం, ఆ వ్యక్తి అవసరమైన వస్తువుకు సంబంధించి ఆరు నెలల వరకు న్యాయస్థానము , ఏదైనా వ్యాపారంలో చేయడానికి వీలు లేదని ఆదేశించవచ్చు.] "]
["[7क. केन्‍द्रीय सरकार को कुछ रकमों को भू-राजस्‍व की बकाया के रूप में वसूल करने की शक्‍ति––","[7 క కేంద్ర ప్రభుత్వము కొంత మొత్తాన్ని భూమి ఆదాయ బకాయిలుగా పొందే అధికారము--"]
["(1) जहां कोई व्‍यक्‍ति, जो––","(1) ఎక్కడైతే"]
["(क) धारा 3 के अधीन किए गए, किसी आदेश के अनुसरण में, किसी रकम का संदाय करने के लिए, या","(క) సెక్షన్ 3 కింద చేసిన ఆదేశమునకు అనుగుణంగా ఏదైనా మొత్తాన్ని చెల్లించడం లేదా"]
["(ख) किसी रकम को किसी खाते में या उस धारा के अधीन किए गए किसी आदेश द्वारा या उसके अनुसरण में गठित निधि में जमा करने के लिए,  दायी है ऐसी सम्‍पूर्ण रकम या उसके किसी भाग का संदाय करने में या उसे जमा करने में व्‍यतिक्रम करता है वहां ऐसी रकम जिसकी बाबत ऐसा व्‍यतिक्रम किया गया है [चाहे ऐसा आदेश आवश्‍यक वस्‍तु (संशोधन) अधिनियम, 1984 के प्रारंभ के पूर्व या पश्‍चात् किया गया हो और चाहे ऐसे व्‍यक्‍ति का ऐसी रकम का संदाय करने या जमा करने का दायित्‍व ऐसे प्रारंभ के पूर्व या पश्‍चात् उत्‍पन्‍न हुआ हो] सरकार द्वारा, ऐसे व्‍यक्‍तिक्रम की तारीख से ऐसी रकम के वसूल किए जाने की तारीख तक प्रतिवर्ष [पन्‍द्रह प्रतिशत] की दर से उन पर संगणित साधारण ब्‍याज सहित, भू-राजस्‍व की बकाया के रूप में [या लोक मांग के रूप में] वसूल की जाएगी ।","(ఖ) ఒక ఖాతాలో ఏదైనా కొంత మొత్తమును లేదా ఆసెక్షన్ కు లోబడి చేసిన ఆదేశము ద్వారా లేదా దానిని అనుసరించి ఏర్పాటు చేసిన నిధి‌లో ఏదైనా మొత్తాన్ని జమ చేయడం, మొత్తం ధనాన్ని లేదా దాని భాగాన్ని చెల్లించడానికి లేదా జమచేయడంలో ఏదైనా అక్రమమునకు పాల్పడినప్పుడు  [1984 అటువంటి వస్తువుల (సవరణ) చట్టం ప్రారంభానికి ముందు లేదా తరువాత అలాంటి ఆదేశము చేయబడినా మరియు అలాంటి వ్యక్తికి ఆ మొత్తాన్ని చెల్లించాల్సిన లేదా జమచేసే బాధ్యత ఉందా?  ప్రారంభమునకు ముందు లేదా తరువాత, అటువంటి  తేదీ నుండి భూమి ఆదాయం బకాయిలు వంటి మొత్తాన్నిస్వీకరించే తేదీ వరకు, సంవత్సరానికి [పదిహేను శాతం] చొప్పున లెక్కించిన సాధారణ వడ్డీతో సహా [లేదా ప్రజల డిమాండ్ వలె] తిరిగి పొందాలి."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन वसूल की गई रकम को ऐसे आदेश के अनुसार बरता जाएगा जिसके अधीन ऐसी रकम का संदाय या जमा करने का दायित्‍व उत्‍पन्‍न हुआ था ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) కింద స్వాధీనం చేసుకున్న మొత్తాన్ని అటువంటి ఆదేశము ప్రకారం చెల్లించాలి, ఆ మొత్తాన్ని చెల్లించడం లేదా జమ చేయవలసిన భాధ్యతను కలిగి ఉంది."]
["(3) उस समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि में या उसके प्रतिकूल किसी संविदा में अन्‍तर्विष्‍ट किसी बात के होते हुए भी कोई न्‍यायालय, अधिकरण या अन्‍य प्राधिकरण किसी सरकार को उपधारा (1) के उपबन्‍धों के अनुसरण में भू-राजस्‍व की बकाया के रूप में [या लोक मांग के रूप में] किसी रकम को वसूल करने से प्रतिषिद्ध या अवरुद्ध करने वाला कोई व्‍यादेश मंजूर नहीं करेगा या कोई आदेश नहीं करेगा ।"," (3) ఆ సమయమునకు అమలులో ఉన్న మరే ఇతర చట్టంలోనైనా లేదా దీనికి విరుద్ధంగా ఏదైనా ఒప్పందంలో ఉన్నప్పటికీ, ఏదైనా న్యాయస్థానము, ట్రిబ్యునల్ లేదా ఇతర అధికారం ఉప-సెక్షన్ (1) యొక్క నిబంధనలను అనుసరించి ఏ ప్రభుత్వానికైనా బకాయిల భూమి ఆదాయాన్నీ ఇవ్వాలి. [లేదా ప్రజల డిమాండ్ రూపంలో ఏదైనా మొత్తాన్ని తిరిగి పొందడాన్ని నిషేధించే లేదా నిషేధించే ఏ ఉత్తర్వును ఆమోదించకూడదు.  "]
["(4) यदि कोई आदेश, जिसके अनुसरण में कोई रकम सरकार द्वारा उपधारा (1) के अधीन भू-राजस्‍व की बकाया के रूप में [या लोक मांग के रूप में] वसूल की गई है किसी सक्षम न्‍यायालय द्वारा सरकार को सुनवाई का युक्‍तियुक्‍त अवसर देने के पश्‍चात् अविधिमान्‍य घोषित कर दिया जाता है, तो सरकार उसके द्वारा इस प्रकार वसूल की गई रकम का प्रतिदाय उस व्‍यक्‍ति को जिससे ऐसी रकम वसूल की गई थी, उसके वसूल किए जाने की तारीख से उस तारीख तक जिसको ऐसा प्रतिदाय किया जाता है, प्रतिवर्ष [पंद्रह प्रतिशत] की दर से उस पर संगणित साधारण ब्‍याज सहित करेगी ।","(4)  ఏదైనా ఆదేశము,దానిని అనుసరిస్తూ ఏదైనా మొత్తమును ప్రభుత్వము ద్వారా ఉప-సెక్షన్ (1) [లేదా ప్రజా డిమాండ్] కింద భూమి ఆదాయ బకాయిలుగా ప్రభుత్వం తిరిగి వసూలు చేయవలసి ఉంటే, సమర్థ న్యాయస్థానం ద్వారా ప్రభుత్వానికి విచారణకు సహేతుకమైన అవకాశం ఇచ్చిన తరువాత అది చెల్లదని ప్రకటించినట్లయితే, తద్వారా ప్రభుత్వము ద్వారా ఇటువంటి వసూలు చెలదని అవుతుంది ప్రకటించిన తరువాత, ప్రభుత్వం సేకరించిన మొత్తాన్ని తిరిగి పొందిన వ్యక్తికి, అది స్వీకరించిన  తేదీ నుండి, అటువంటి వసూలును తిరిగి చేసిన తేదీ వరకు, సాధారణ వడ్డీతో సంవత్సరానికి [పదిహేను శాతం] చొప్పున లెక్కించబడుతుంది. "]
["इस धारा के प्रयोजनों के लिए, “सरकार” से वह सरकार अभिप्रेत है जिसने धारा 3 के अधीन संयुक्‍त आदेश किया था, अथवा जहां ऐसा आदेश किसी सरकार के अधीनस्‍थ किसी अधिकारी या प्राधिकारी द्वारा किया गया था वहां वह सरकार  अभिप्रेत है ।]","ఈ సెక్షన్ యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, \"ప్రభుత్వం\" అంటే సెక్షన్ 3 కింద ఉమ్మడి ఆదేశములను జారీ చేసిన ప్రభుత్వం, లేదా ఏదైనా ప్రభుత్వమ మరియు అటువంటి ఆదేశములు ఏదైనా ప్రభుత్వము యొక్క ఆధీనములో ఉన్న ఎవరైనా అధికారి ద్వారా చేయబడుతుంది,] "]
["8. प्रयत्‍न और दुष्‍प्रेरण––","8. ప్రయత్నం మరియు దుష్ప్రేరణ--"]
["ऐसे किसी व्‍यक्‍ति के बारे में जो धारा 3 के अधीन किए गए किसी आदेश का उल्‍लंघन करने का प्रयत्‍न करता है या उल्‍लंघन का दुष्‍प्रेरण करता है, यह समझा जाएगा कि उसने उस आदेश का उल्‍लंघन किया है ।","ఎవరైనా ఒక వ్యక్తి గురించి, సెక్షన్ 3కు లోబడి చేసిన ఆదేశమును ఉల్లంఘించడానికి ప్రయత్నించిన లేదా ఉల్లంఘించడానికి ప్రేరేపించినా,  ఆ ఉత్తర్వును ఉల్లంఘించినట్లు పరిగణించబడుతుంది. "]
["9. मिथ्‍या कथन––","9. తప్పుడు కథనము--"]
["यदि कोई व्‍यक्‍ति––","ఎవరైనా ఒక వ్యక్తి--"]
["(i) धारा 3 के अधीन किए गए आदेश द्वारा कोई कथन करने या कोई जानकारी देने के लिए अपेक्षित होने पर कोई ऐसा कथन करेगा या ऐसी जानकारी देगा जो किसी सारवान् विशिष्‍टि में मिथ्‍या हो और जिसके मिथ्‍या होने का उसे ज्ञान हो या विश्‍वास करने के लिए उसके पास युक्‍तियुक्‍त हेतुक या जिसके सही होने का उसे विश्‍वास न हो, या","(i) సెక్షన్ 3 కు లోబడి చేసిన ఆదేశము ద్వారా అవసరమైనప్పుడు ఏదైనా కథనము చేయడానికి లేదా ఏదైనా సమాచారము ఇవ్వడానికి నిర్లక్ష్యము వహించినప్పుడు, ఏదైనా సారాంశపరముగా తప్పుడు కథనాన్ని చేస్తారు మరియు అది తప్పుడు కథనము అని తెలిసినా, లేదా దానిని విశ్వసించడానికి అతను సహేతుకముగా ఉన్నా లేదా లేకపోయినా,  లేదా"]
["(ii) यथापूर्वोक्‍त कोई कथन किसी पुस्‍तक, लेखा अभिलेख, घोषणा, विवरणी या अन्‍य दस्‍तावेज में करेगा जिसे रखने या देने के लिए वह किसी ऐसे आदेश द्वारा अपेक्षित है, तो वह कारावास से, जिसकी अवधि [पांच वर्ष] तक की हो सकेगी या जुर्माने से अथवा दोनों से दण्‍डनीय होगा ।","(ii) పైన చెప్పబడినట్లుగా ఏదైనా కథనము, ఏదైనా పుస్తకం, అకౌంటింగ్ రికార్డ్, డిక్లరేషన్, రిటర్న్ లేదా ఇతర పత్రంలో చేసినట్లయితే, దానిని ఆ విధముగా ఉంచడానికి లేదా సమర్పించడానికి ఆ వ్యక్తి ఏదైనా ఆదేశము ద్వారా నిర్లక్ష్యము చేసినట్లయితే, అప్పుడతనికి ఐదు సంవత్సరముల వరకు కారాగారవాసము లేదా జరిమానా లేదా రెండూ విధించబడవచ్చు"]
["10. कम्‍पनियों द्वारा उपराध––","10. కంపెనీల ద్వారా నేరములు-- "]
["(1) यदि धारा 3 के अधीन किए गए किसी आदेश का उल्‍लंघन करने वाला व्‍यक्‍ति कम्‍पनी हो तो प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति, जो उस उल्‍लंघन के समय उस कम्‍पनी के कारबार के संचालन के लिए उस कम्‍पनी के लिए उस कम्‍पनी का भारसाधक और उसके प्रति उत्तरदायी था, और साथ ही वह कम्‍पनी भी ऐसे उल्‍लंघन के दोषी समझे जाएंगे तथा तदनुसार अपने विरुद्ध कार्यवाही किए जाने और दण्‍डित किए जाने के भागी होंगे :","(1) సెక్షన్ 3 కు లోబడి చేసిన ఆదేశమును ఉల్లంఘించిన వ్యక్తి ఒక సంస్థ అయితే, ఉల్లంఘన సమయంలో ఆ సంస్థ యొక్క వ్యాపారం యొక్క నిర్వహణకు ఆ సంస్థకు బాధ్యత వహించే మరియు బాధ్యత వహించిన ప్రతి వ్యక్తి, అదే సమయంలో ఆ సంస్థ కూడా అలాంటి ఉల్లంఘనకు పాల్పడినట్లు పరిగణించబడుతుంది మరియు తదనుగుణంగా వారికి వ్యతిరేకముగా విచారణ చేపట్టి వారిని శిక్షించాలి.  "]
["परन्‍तु इस उपधारा की कोई बात ऐसे किसी व्‍यक्‍ति को दण्‍ड का भागी नहीं बनाएगी यदि वह साबित कर दे कि उल्‍लंघन उसकी जानकारी के बिना किया गया था या उसने ऐसे उल्‍लंघन का निवारण करने के लिए सब सम्‍यक् तत्‍परता बरती थी ।","కానీ, ఆ వ్యక్తి  తనకు తెలియకుండానే ఉల్లంఘన జరిగిందని నిరూపిస్తే లేదా అలాంటి ఉల్లంఘనను నివారించడానికి అతను తగిన శ్రద్ధ వహించాడని నిరూపిస్తే ఈ ఉప విభాగం క్రింద అతను శిక్షింపబడడు.  "]
["(2) उपधारा (1) में किसी बात के होते हुए भी, जहां इस अधिनियम के अधीन कोई अपराध किसी कम्‍पनी द्वारा किया गया हो तथा यह साबित हो कि वह अपराध कम्‍पनी के किसी निदेशक, प्रबन्‍धक, सचिव या अन्‍य अधिकारी की सम्‍मति या मौनानुकूलता से किया गया है, या उसकी किसी उपेक्षा के कारण हुआ माना जा सकता है वहां ऐसा निदेशक, प्रबन्‍धक, सचिव या अन्‍य अधिकारी भी उस अपराध का दोषी समझा जाएगा तथा तदनुसार अपने विरुद्ध कार्यवाही किए जाने और दण्‍डित किए जाने का भागी होगा ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) లో ఏదైన విషయము ఉన్నప్పటికీ, ఈ చట్టం ప్రకారం ఒక సంస్థ ద్వారా ఒక నేరం జరిగిందని  మరియు ఆ నేరము సంస్థ యొక్క ఎవరినా డైరెక్టర్, మేనేజర్, కార్యదర్శి లేదా ఇతర అధికారి చేసిన నేరముగా నిరూపించబడితే, లేదా ఏదైనా నిర్లక్ష్యం కారణంగా సంభవించినట్లు భావించవచ్చు, అటువంటి సందర్భములో ఆ డైరెక్టర్, మేనేజర్, సెక్రటరీ లేదా ఇతర అధికారి కూడా ఆ నేరానికి పాల్పడినట్లు పరిగణించబడతారు మరియు తదనుగుణంగా విచారణ చేపట్టిన తరువాత శిక్షించబడతారు. "]
["(क) “कम्‍पनी” से कोई निगमित निकाय अभिप्रेत है और उसके अन्‍तर्गत फर्म या व्‍यष्‍टियों का अन्‍य संगम  भी है; तथा","(క) \"కంపెనీ\" అనగా ఏవైనా ఇతర సంస్థలు లేదా వ్యక్తులతో సంఘటితముగా ఏర్పడిన ఒక సంస్థ; "]
["[10क. अपराधों का संज्ञेय और जमानतीय होना––","[10 క గుర్తించదగిన నేరములు మరియు బెయిల్ లభించే నేరములు."]
["[दण्‍ड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2)] में किसी बात के होते हुए भी इस धारा के अधीन दण्‍डनीय हर एक अपराध संज्ञेय  होगा ।]","[శిక్షాస్మృతి చట్టం, 1973 (1974 లో 2) లో ఏదైనా  విషయము ఉన్నప్పటికీ, ఈ సెక్షన్ కింద శిక్షార్హమైన ప్రతి నేరం గుర్తించదగినది.]"]
["[10ख. न्‍यायालय को अधिनियम के अधीन सिद्धदोष कम्‍पनियों के नाम, कारबार के स्‍थान आदि प्रकाशित करने की शक्‍ति––","[10 ఖ. ఈ చట్టం ప్రకారం నేర నిరూపణ జరిగిన కంపెనీల పేర్లు, వ్యాపార ప్రదేశాలు మొదలైనవి న్యాయస్థానమునకు ప్రచురించే అధికారం-- "]
["(1) जब कोई कम्‍पनी इस अधिनियम के अधीन सिद्धदोष ठहराई जाती है तब उस कम्‍पनी को सिद्धदोष ठहराने वाला न्‍यायालय इस बात के लिए सक्षम होगा कि वह कम्‍पनी का नाम और कारबार का स्‍थान, उल्‍लंघन का स्‍वरूप, यह बात कि कम्‍पनी उस प्रकार सिद्धदोष ठहराई गई है और ऐसी अन्‍य विशिष्‍टियां, जिन्‍हें न्‍यायालय मामले की परिस्‍थितियों में समुचित समझे, कम्‍पनी के खर्चे पर ऐसे समाचारपत्रों में या ऐसी अन्‍य रीति से प्रकाशित कराए जैसी, न्‍यायालय निदिष्‍ट करे ।","(1) ఈ చట్టం ప్రకారం ఒక సంస్థ దోషిగా నిర్ధారించబడినప్పుడు, ఆ సంస్థను దోషిగా తేల్చే న్యాయస్థానం వ్యాపారం యొక్క పేరు మరియు ప్రదేశం, ఉల్లంఘన యొక్క స్వభావం, కంపెనీని కలిగి ఉన్న వాస్తవాన్ని పేర్కొనడానికి సమర్థవంతముగా ఉండాలి మరియు ఎటువంటి అన్య ప్రత్యేకతలూ, వాటిని కేసు విషయములో న్యాయస్థానము సముచితముగా భావించినా, ఆ సంస్థ ఖర్చులతో అటువంటి వార్తాపత్రికలలో లేదా ఇతర పద్దతులలో న్యాయస్థానము నిర్దేశించినట్లుగా ప్రచురించబడతాయి.  "]
["(2) उपधारा (1) के अधीन कोई प्रकाशन तब तक नहीं किया जाएगा जब तक न्‍यायालय के आदेशों के विरुद्ध अपील करने की अवधि अपील किए बिना समाप्‍त न हो गई हो या ऐसी अपील किए जाने पर निपटा न दी गई हो ।","(2) న్యాయస్థానము ఆదేశాలకు వ్యతిరేకంగా అప్పీల్ లేకుండా అప్పీల్ గడువు ముగిసే వరకు లేదా అటువంటి అప్పీల్ చేసినప్పుడు దానిని పరిష్కరించేంతవరకూ  ఉప-సెక్షన్ (1) కి లోబడి ఎటువంటి ప్రచురణలు చేయరాదు."]
["(3) उपधारा (1) के अधीन किसी प्रकाशन के खर्चे कम्‍पनी से इस प्रकार वसूल किए जा सकेंगे मानो वे न्‍यायालय द्वारा अधिरोपित जुर्माने हों ।","(3) సబ్ సెక్షన్ (1) కింద ఒక ప్రచురణ యొక్క ఖర్చులు సంస్థ నుండి దానికి విధించిన జరిమానా ద్వారా సంస్థ నుండి తిరిగి పొందవచ్చు "]
["इस धारा के प्रयोजनों के लिए “कम्‍पनी” का वही अर्थ है जो धारा 10 के स्‍पष्‍टीकरण के खण्‍ड (क) में है ।","ఈ సెక్షన్ యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, సెక్షన్ 10 వివరణ యొక్క భాగము (క) లో \"కంపెనీ\" కి అదే అర్ధం ఉంది."]
["10ग. आपराधिक मन:स्‍थिति की उपधारणा––","10 గ. అపరాధుల మానసిక స్థితుల యొక్క ఉపధారణ-- "]
["(1) इस अधिनियम के अधीन किसी ऐसे अपराध के अभियोजन में जिसमें अभियुक्‍त की आपराधिक मन:स्‍थिति होनी अपेक्षित है न्‍यायालय ऐसी मन:स्‍थिति विद्यमान होने की उपधारणा करेगा, किन्‍तु अभियुक्‍त के लिए यह साबित करना प्रतिवाद होगा कि उस अभियोजन में अपराध के रूप में आरोपित कार्य की बाबत उसकी ऐसी मन:स्‍थिति नहीं थी ।","(1) ఈ చట్టం ప్రకారం ఎవరైనా ఒక వ్యక్తి ఒక నేరానికి పాల్పడడములో, నిందితుడికి అపరాధ మనస్తత్వము ఉండాలి, మరియు న్యాయస్థానము అటువంటి మనస్తత్వం ఉన్నట్లుగా భావించాలి, కాని  అతనిపై ఆరోపించబడిన నేరానికి సంబంధించి ఆ వ్యక్తికి అటువంటి మనస్తత్వం లేదు అని నిరూపించడానికి నిందితులకు ప్రతివాదము ఉంటుంది. "]
["इस धारा में “आपराधिक मन:स्‍थिति” के अन्‍तर्गत आशय, मन्‍तव्‍य, किसी तथ्‍य की जानकारी और किसी तथ्‍य पर विश्‍वास या विश्‍वास करने कारण का है ।","ఈ సెక్షన్లో, \" అపరాధి మనస్తత్వము\" అంటే ఉద్దేశ్యం, ఒక వాస్తవం యొక్క జ్ఞానం, సమాచారము మరియు ఒక వాస్తవాన్ని నమ్మడము లేదా నమ్మడానికి కారణం. "]
["(2) इस धारा के प्रयोजन के लिए कोई तथ्‍य तभी साबित हुआ कहा जाता है जब न्‍यायालय को विश्‍वास है कि उसका विद्यमान होना युक्‍तियुक्‍त रूप से संदेह के परे है न कि जब उसका विद्यमान होना केवल अत्‍यधिक संभावनाओं से सिद्ध होता है ।]","(2) ఈ సెక్షన్ యొక్క ప్రయోజనం కోసం, ఏదైనా వాస్తవం నిరూపించబడుతుందని, దాని ఉనికి సహేతుకమైన సందేహానికి అతీతమైనదని మరియు దాని ఉనికి అత్యధిక సంభావ్య అవకాశాల ద్వారా మాత్రమే నిరూపించబడినప్పుడు కాదు.] "]
["11. अपराधों का संज्ञान––","11. నేరాల జ్ఞానం -"]
["कोई न्‍यायालय इस अधिनियम के अधीन दण्‍डनीय किसी अपराध का संज्ञान उस दशा के सिवाय नहीं करेगा जिसमें कि ऐसे अपराध को गठित करने वाले तथ्‍यों की लिखित रिपोर्ट ऐसे व्‍यक्‍ति द्वारा की गई हो जो भारतीय दण्‍ड संहिता (1860 का 45) की धारा 21 में यथापरिभाषित लोक सेवक है [या कोई व्‍यथित व्‍यक्‍ति या कोई मान्‍यताप्राप्‍त उपभोक्‍ता संगम है, चाहे ऐसा व्‍यक्‍ति उस संगम का सदस्‍य है या नहीं] ।","ఏదైనా న్యాయస్థానము ఈ చట్టమునకు లోబడి ఏదైనా శిక్షార్హమైన ఏదైనా నేరము యొక్క వివరములు భారతీయ శిక్షాస్మృతిలోని సెక్షన్ 21 (1860 లో 45) లో నిర్వచించిన విధంగా అటువంటి నేరానికి సంబంధించిన వాస్తవాల యొక్క వ్రాతపూర్వక నివేదిక ఒక ప్రభుత్వ సేవకుని ద్వారా [లేదా బాధిత వ్యక్తి లేదా గుర్తింపు పొందిన వినియోగదారుల సంఘం, అలాంటి వ్యక్తి ఆ సంఘంలో సభ్యుడైనా, కాకపోయినా] తయారు చేయబడిన సందర్భంలో తప్ప మరే విధముగానూ గుర్తించదు. "]
["[स्‍पष्‍टीकरण––","వివరణ--"]
["इस धारा और धारा 12कक के प्रयोजनों के लिए “मान्‍यताप्राप्‍त उपभोक्‍ता संगम” से कम्‍पनी अधिनियम, 1956 (1956 का 1) या तत्‍समय प्रवृत्त किसी अन्‍य विधि के अधीन रजिस्‍ट्रीकृत स्‍वैच्‍छिक उपभोक्‍ता संगम अभिप्रेत है ।]","ఈ సెక్షన్ మరియు సెక్షన్ 12 కక  యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, \"గుర్తింపు పొందిన వినియోగదారుల సంఘం\" అంటే కంపెనీల చట్టం, 1956 (1956 లో 1) లేదా ప్రస్తుతానికి అమలులో ఉన్న ఏదైనా ఇతర చట్టం క్రింద నమోదు చేయబడిన స్వచ్ఛంద వినియోగదారుల సంఘం.]"]
["12. जुर्माने के बारे में विशेष उपबन्‍ध––","12. జరిమానాకు సంబంధించి ప్రత్యేక నిబంధన"]
["दण्‍ड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) की धारा 29 में किसी बात के होते हुए भी, धारा 3 के अधीन किए गए आदेश के उल्‍लंघन के लिए सिद्धदोष किसी व्‍यक्‍ति के बारे में पांच हजार रुपए से अधिक जुर्माने का दण्‍डादेश पारित करना किसी महानगर मजिस्‍ट्रेट या किसी प्रथम वर्ग न्‍यायिक मजिस्‍ट्रेट के लिए जो इस निमित्त राज्‍य सरकार द्वारा विशेष रूप से सशक्‍त किया गया हो विधिसम्‍मत होगा ।","భారతీయ శిక్షాస్మృతి, 1973 (1974 లో 2) లోని సెక్షన్ 29 లో ఏదైనా విషయము ఉన్నప్పటికీ, సెక్షన్ 3 కు లోబడి  చేసిన ఉత్తర్వును ఉల్లంఘించిన నేరము యొక్క నిరూపణ జరిగితే  ఐదువేల రూపాయలకు పైగా జరిమానా విధించాలనే ఆదేశము ఏదైనా మహానగర మేజిస్ట్రేట్ లేదా ప్రథమ శ్రేణి జ్యూడిషియల్ మేజిస్ట్రేట్ కోసం రాష్ట్ర ప్రభుత్వము ద్వారా నియమించబడిన ప్రత్యేకముగా అధికారములు పొందిన అధికారిచే జారీ చేయబడవచ్చు."]
["[12क. संक्षेपत: विचारण की शक्‍ति––","[12 క. క్లుప్తంగా ఆలోచించే శక్తి"]
["(1) यदि केन्‍द्रीय सरकार की राय हो कि ऐसी परिस्‍थिति पैदा हो गई है जिसमें  [किसी आवश्‍यक वस्‍तु के जो उपधारा (2) के खण्‍ड (क) में निर्दिष्‍ट आवश्‍यक वस्‍तु नहीं है,] उत्‍पादन, प्रदाय या वितरण अथवा उसमें व्‍यापार या वाणिज्‍य और अन्‍य सुसंगत बातों के हित में यह आवश्‍यक है कि ऐसी आवश्‍यक वस्‍तु के सम्‍बन्‍ध में धारा 3 के अधीन किए गए किसी आदेश के उल्‍लंघन का सक्षेपत: विचारण किया जाए तो केन्‍द्रीय सरकार शासकीय राजपत्र में अधिसूचना द्वारा ऐसे आदेश को इस धारा के अधीन संक्षिप्‍त विचारण के प्रयोजन के लिए विशेष आदेश विनिर्दिष्‍ट कर सकेगी और ऐसी हर एक अधिसूचना, जारी किए जाने के पश्‍चात् यथाशक्‍य शीघ्र संसद् के दोनों सदनों के समक्ष रखी जाएगी :","1) [ఉప-సెక్షన్ (2) యొక్క నిబంధన (క) లో పేర్కొన్న ఏదైనా ముఖ్యమైన వస్తువు యొక్క ఉత్పత్తి, సరఫరా లేదా పంపిణీ, లేదా అందులో వాణిజ్యం లేదా వాణిజ్యం మరియు ఇతర సంబంధిత విషయాల యొక్క ఆసక్తితో, అటువంటి ముఖ్యమైన వస్తువుకు సంబంధించి సెక్షన్ 3 కింద చేసిన ఏదైనా ఉత్తర్వులను ఉల్లంఘించిన నేరము యొక్క సమర్థ విచారణ చేపట్టినప్పుడు కేంద్ర ప్రభుత్వాధికారిక  పత్రములో ప్రకటన ద్వారా అటువంటి ఆదేశములను ఈ సెక్షన్ కు లోబడి విచారణ యొక్క ప్రయోజనము కోసం ప్రత్యేక ఆదేశములను నిర్దేశము చేయగలదు మరియు అటువంటి ప్రతీ ఒక్క ప్రకటన పార్లమెంటు ఉభయ సభల సమక్షములో ఉంచబడుతుంది:"]
["[परन्‍तु––","[కానీ--"]
["(क) आवश्‍यक वस्‍तु (संशोधन) अधिनियम, 1971 के प्रारम्‍भ के पश्‍चात् निकाली गई हर ऐसी अधिसूचना जब तक वह पहले ही विखंडित न कर दी जाए, राजपत्र में उस अधिसूचना के प्रकाशन के पश्‍चात् दो वर्ष के अवसान पर प्रवृत्त न रह जाएगी;","(క) అత్యవసర సరుకులు (సవరణ) చట్టం, 1971 ప్రారంభమైన తర్వాత జారీ చేయబడ్డ ప్రతీ ప్రకటన, అది ముందుగానే రద్దు చేయకపోతే, అధికార పత్రములో ఈ ప్రకటన ప్రచురించబడిన రెండు సంవత్సరాల కాలము తరువాత ఇది అమలులో ఉండదు;"]
["(ख) ऐसे प्रारम्‍भ के ठीक पूर्व प्रवृत्त हर ऐसी अधिसूचना, जब तक वह पहले ही विखंडित न कर दी जाए, ऐसे प्रारम्‍भ के पश्‍चात् दो वर्ष के अवसान पर प्रवृत्त न रह जाएगी :","(ఖ) అటువంటి ప్రారంభానికి ముందే అమలులో ఉన్న ప్రతి ప్రకటన అటువంటి రద్దుకు ముందే రెండు సంవత్సరముల తరువాత అవి అమలులో ఉండవు: "]
["परन्‍तु यह और कि यदि किसी अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट किसी विशेष आदेश के उल्‍लंघन से संबंधित किसी मामले में संक्षिप्‍त विचारण के रूप में कार्यवाही उस अधिसूचना के विखण्‍डित किए जाने के या प्रवृत्त न रह जाने के पूर्व प्रारम्‍भ की गई हो तो पूर्वगामी परन्‍तुक की कोई बात उस मामले पर कोई प्रभाव न डालेगी और इस धारा के उपबन्‍ध उस मामले को ऐसे लागू बने रहेंगे मानो वह अधिसूचना विखण्‍डित न की गई हो या उसका प्रवृत्त रहना समाप्‍त न हुआ हो ।]","ప్రకటనలో పేర్కొన్న ఒక నిర్దిష్ట ఉత్తర్వు యొక్క ఉల్లంఘనకు సంబంధించిన విషయంలో, ప్రకటన రద్దు చేయబడటానికి లేదా అమలులో ఉండటానికి ముందే సారాంశ విచారణగా చర్యలు ప్రారంభించబడతాయి, అప్పుడు పైన పేర్కొన్న నిబంధన యొక్క ఏదైనా విషయం ఈ విషయాన్ని ప్రభావితం చేయకూడదు మరియు ఈ సెక్షన్ యొక్క నిబంధనలు ఆ ప్రకటన రద్దు చేయబడకపోతే లేదా అమలులో లేనట్లుగా వర్తిస్తూనే ఉంటుంది.]"]
["[(2) दण्‍ड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2) में किसी बात के होते हुए भी, उन सभी अपराधों का जो,––","[(2) భారతీయ శిక్షాస్మృతి, 1973 (1974 లో 2) లో ఏదైనా విషయము ఉన్నప్పటికీ,అన్ని ఆపరాధముల యొక్క---"]
["(क) धारा (3) के अधीन किए गए किसी आदेश के––","(క) సెక్షన్ (3) కు లోబడి చేసిన ఏదైనా ఆదేశము, - "]
["(ii) खाद्य पदार्थ की बाबत जिसके अन्‍तर्गत खाद्य तिलहन और तेल भी है; या","(ii) ఆహార నూనె గింజలు మరియు నూనెతో సహా ఆహారానికి సంబంధించి; లేదా"]
["(iii) ओषधि की बाबत,  उलंल्‍घन से संबंधित है; और","(iii) ఔషధ సంబంధిత ఉల్లంఘనలు; మరియు"]
["(ख) उस दशा में जब किसी विशेष आदेश के संबंध में उपधारा (1) के अधीन जारी की गई अधिसूचना प्रवृत्त है ऐसे विशेष आदेश के उल्‍लंघन से संबंधित है,  राज्‍य सरकार द्वारा इस निमित्त विशेष रूप से सशक्‍त प्रथम वर्ग के न्‍यायिक मजिस्‍ट्रेट द्वारा या महानगर मजिस्‍ट्रेट द्वारा संक्षेपत: विचारण किया जाएगा और जहां तक हो सकेगा उक्‍त संहिता की धारा 262 से लेकर धारा 265 तक के उपबन्‍ध ऐसे विचारण को लागू होंगे :","(ఖ) ఒక నిర్దిష్ట ఆదేశమునకు సంబంధించి ఉప-సెక్షన్ (1) కింద జారీ చేయబడిన ప్రకటన అమలులో ఉన్నప్పుడు, అటువంటి ప్రత్యేక ఉత్తర్వులను ఉల్లంఘనతో సంబంధము కలిగిన, ప్రత్యేక అధికారం పొందిన మొదటి తరగతి రాష్ట్ర మేజిస్ట్రేట్ లేదా మెట్రోపాలిటన్/ మహానగర మేజిస్ట్రేట్ చేత క్లుప్తంగా సమర్థ విచారణ చేపట్టబడాలి మరియు సాధ్యమైనంత వరకు ఈ కోడ్ యొక్క సెక్షన్ 262 నుండి సెక్షన్ 265 లోని నిబంధనలు అటువంటి పరిశీలనకు వర్తిస్తాయి:"]
["परन्‍तु इस धारा के अधीन संक्षिप्‍त विचारण में दोषसिद्धि की दशा में, मजिस्‍ट्रेट के लिए यह विधिसम्‍मत होगा कि वह इतनी अवधि के लिए जो एक वर्ष से अधिक की न हो कारावास का दण्‍डादेश पारित करे :","కాని ఈ సంక్షిప్త విచారణలో ఈ సెక్షన్ కు లోబడి దోషిగా నేర నిరూపణ జరిగిన స్థితిలో, మేజిస్ట్రేట్ ఒక సంవత్సము పాటు కారాగారవాస శిక్షను విధించడము చట్టబద్ధమవుతుంది:"]
["परन्‍तु यह और कि यदि इस धारा के अधीन संक्षिप्‍त विचारण के प्रारम्‍भ में या उसके दौरान मजिस्‍ट्रेट को यह प्रतीत होता है कि मामले की प्रकृति ऐसी है कि एक वर्ष से अधिक की अवधि के लिए कारावास का दण्‍डादेश पारित करना पड़े या किसी अन्‍य कारण से मामले का संक्षेपत: विचारण करना अवांछनीय है तो मजिस्‍ट्रेट पक्षकारों को सुनने के पश्‍चात्, उस भाव का आदेश अभिलिखित करेगा और तत्‍पश्‍चात् किन्‍हीं भी साक्षियों को जिनकी परीक्षा की जा चुकी हो पुन: बुलाएगा और मामले को उक्‍त संहिता द्वारा उपबंधित रीति से सुनने या पुन: सुनने के लिए अग्रसर होगा ।]","ఈ విభాగం కింద క్లుప్త విచారణ ప్రారంభంలో లేదా సమయంలో మేజిస్ట్రేట్ ఉంటే, కేసు యొక్క పద్ధతి ప్రకారము ఒక సంవత్సరం మించని కాలానికి కారాగారవాసమును విధించవచ్చని లేదా ఏవైనా ఇతర కారణముల వలన కేసు యొక్క సంక్షిప్త వివారణ అవసరము లేకపోయినా లేక అవాంఛనీయమైనా మేజిస్ట్రేట్, ఇరు పక్షముల వాదనలు విన్న తరువాత, ఆ భావనల యొక్క క్రమాన్ని రికార్డ్ చేసి, ఆ తరువాత ఇప్పటికే పరిశీలించిన సాక్షులను పిలిచి, కేసును విన్న లేదా సంహితలో వివరించబడిన విధముగా విచారించడానికి లేదా మరలా వినడానికి సిద్ధపడతారు."]
["(3) [दण्‍ड प्रक्रिया संहिता, 1973 (1974 का 2)] में किसी प्रतिकूल बात के होते हुए भी, इस धारा के अधीन संक्षेपत: विचारित किसी मामले में सिद्धदोष व्‍यक्‍ति द्वारा उस दशा में कोई अपील नहीं हो सकेगी जिसमें कि मजिस्‍ट्रेट एक मास से अनधिक के कारावास का [और दो हजार रुपए से अनधिक के जुर्माने का] दण्‍डादेश पारित करता है चाहे ऐसे दण्‍डादेश के अतिरिक्‍त सम्‍पत्ति के समपहरण का कोई आदेश या उक्‍त संहिता की [धारा 452] के अधीन कोई आदेश किया जाता है या नहीं, किन्‍तु उस दशा में अपील हो सकेगी जिसमें मजिस्‍ट्रेट द्वारा उपरोक्‍त परिसीमाओं से अधिक का दण्‍डादेश पारित किया जाता है ।"," (3) [శిక్షాస్మృతి సంహితము, 1973 (1974 లో 2)] కు విరుద్ధంగా ఏదైనా విషయము ఉన్నప్పటికీ,  ఈ సెక్షన్ కు లోబడి దోషిగా నిరూపించబడిన వ్యక్తి ఈ పరిస్థితిలో ఎటువంటి అప్పీల్ చేయలేడు.మేజిస్ట్రేట్ ఒక మాసము కన్నా తక్కువ కారాగార వాసము [మరియు రెండు వేల రూపాయలకు మించకుండా జరిమానా] శిక్షగా విధిస్తారు, కావాలనుకుంటే శిక్షకు అదనముగా ఏదైనా ఆస్తి యొక్క సమర్పణ యొక్క ఏదైనా ఆదేశము [సెక్షన్ 452] కు లోబడి ఇచ్చినా, ఇవ్వకపోయినా, మేజిస్ట్రేట్ పై పరిమితులను మించి ఉత్తర్వులు జారీ చేసిన సందర్భంలో అప్పీల్ చేయవచ్చు."]
["[(4) उपधारा (2) के खण्‍ड (क) में निर्दिष्‍ट आदेश के, जो विशेष आदेश नहीं है, उल्‍लंघन से संबंधित सभी मामलों का, जो आवश्‍यक वस्‍तु (संशोधन) अधिनियम, 1974 के प्रारम्‍भ के ठीक पहले किसी मजिस्‍ट्रेट के समक्ष लम्‍बित है और जहां किसी विशेष आदेश के संबंध में उपधारा (1) के अधीन कोई अधिसूचना जारी की जाती है वहां ऐसे विशेष आदेश के उल्‍लंघन से संबंधित सभी मामलों का, जो ऐसी अधिसूचना के जारी किए जाने की तारीख से ठीक पहले किसी मजिस्‍ट्रेट के समक्ष लम्‍बित है, इस धारा के अधीन उस दशा में संक्षेपत: विचारण किया जाएगा, जब, यथास्‍थिति, ऐसे प्रारम्‍भ या उक्‍त तारीख से पहले किसी साक्षी की परीक्षा नहीं हुई है और यदि वह मामला किसी ऐसे मजिस्‍ट्रेट के समक्ष लम्‍बित है जो इस धारा के अधीन उसका संक्षेपत: विचारण करने के लिए सक्षम नहीं है तो वह इस प्रकार सक्षम मजिस्‍ट्रेट को भेजा जाएगा ।]","[(4) ఉప-సెక్షన్ (2) లోని నిబంధన (ఎ) లో నిర్దేశించబడిన ఉత్తర్వు ఉల్లంఘనకు సంబంధించిన అన్ని విషయాలు, ఇది ప్రత్యేక ఉత్తర్వులు కావు, అత్యవసర సరుకుల  (సవరణ) చట్టం, 1974  ప్రారంభానికి ముందు మేజిస్ట్రేట్ ముందు పెండింగ్లో ఉంది. ఒక నిర్దిష్ట ఉత్తర్వుకు సంబంధించి ఉప-సెక్షన్ (1) కు లోబడి ప్రకటన జారీ చేయబడితే, అటువంటి ప్రత్యేక ఉత్తర్వు ఉల్లంఘనకు సంబంధించిన అన్ని విషయాలు, అటువంటి ప్రకటన జారీ చేసిన తేదీకి ముందే మేజిస్ట్రేట్ ముందు పెండింగ్‌లో ఉన్నాయి. ఈ సెక్షన్కు లోబడి అటువంటి పరిస్థితిలో సంక్షిప్త విచారణ చేపట్టబడుతుంది, ఎప్పుడయితే కేసు ప్రారంభమైన ముందు లేదా చెప్పిన తేదీకి ముందు ఏ సాక్షిని పరిశీలించలేదు మరియు ఈ సెక్షన్ కు లోబడి ఉన్న మేజిస్ట్రేట్ ముందు ఈ విషయం పెండింగ్‌లో ఉంటే సంక్షిప్త విచారణ చేపట్టకపోతే ఆ కేసు సమర్థ మేజిస్ట్రేట్‌కు పంపబడుతుంది.]"]
["[12ख. सिविल न्‍यायालयों द्वारा व्‍यादेशों आदि का दिया जाना––","[12 బి. సివిల్ న్యాయస్థానముల ద్వారా ఆర్డినెన్స్‌లు మంజూరు చేయడము-- "]
["इस अधिनियम के अधीन या तद्‌धीन बनाए गए किसी आदेश के अधीन केन्‍द्रीय सरकार या किसी राज्‍य सरकार या किसी लोक अधिकारी द्वारा अपनी पदीय हैसियत से किए गए या किए गए तात्‍पर्यित किसी कार्य की बाबत उस सरकार या उस लोक अधिकारी के विरुद्ध कोई सिविल न्‍यायालय तब तक कोई व्‍यादेश नहीं देगा या किसी अन्‍य अनुतोष के लिए आदेश नहीं करेगा जब तक ऐसे व्‍यादेश या अनुतोष के लिए आवेदन की सूचना उस सरकार या अधिकारी को न दे दी गई हो ।]","ఈ చట్టం క్రింద చేసిన లేదా ఆ విధంగా చేసిన ఏ ఉత్తర్వులలోనైనా కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా ఏదైనా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం లేదా తన అధికారిక సామర్థ్యంలో ఏదైనా ప్రభుత్వ అధికారి చేసిన లేదా చేయవలసిన పనికి సంబంధించి ఆ ప్రభుత్వానికి లేదా ప్రభుత్వ అధికారికి వ్యతిరేకంగా సివిల్ న్యాయస్థానము లేదు. అటువంటి పరిస్థితి కోసం నోటీసు లేదా దరఖాస్తు ఆ ప్రభుత్వానికి లేదా అధికారికి ఇచ్చే వరకు ఎటువంటి నిషేధాన్ని ఇవ్వకూడదు లేదా ఇతర ఉపశమనం ఇవ్వకూడదు.] "]
["13. आदेशों के बारे में उपधारणा––","3. ఆదేశాలకు సంబంధించిన అంచనాలు -"]
["जहां कोई आदेश इस धारा के द्वारा या अधीन प्रदत्त किसी शक्‍ति के प्रयोग में किसी प्राधिकारी द्वारा किया गया और हस्‍ताक्षरित हुआ तात्‍पर्यित है वहां न्‍यायालय यह उपधारित करेगा कि ऐसा आदेश भारतीय साक्ष्‍य अधिनियम, 1872 (1872 का 1) के अर्थ में उस प्राधिकारी द्वारा वैसे किया गया था ।","ఈ సెక్షన్  ద్వారా లేదా సెక్షన్కు లోబడి ఇవ్వబడిన ఏదైనా అధికారాన్ని వినియోగించి ఎవరైనా అధికారి ద్వారా ఏదైనా ఒక ఆదేశము జారీ చేయబడి, సంతకం చేయబడితే, అటువంటి ఉత్తర్వును  భారతీయ సాక్షి చట్టము, 1872 (1872 లో 1) యొక్క అర్ధంలో ఆ ఆదేశము ఆ అధికారి ద్వారా జారీ చేయబడాలను న్యాయస్థానము భావిస్తుంది."]
["14. कतिपय मामलों में सबूत का भार––","14. కొన్ని సందర్భాల్లో సాక్ష్యం యొక్కప్రమాణము--"]
["जहां कोई व्‍यक्‍ति धारा 3 के अधीन किए गए किसी ऐसे आदेश का उल्‍लंघन करने के लिए अभियोजित किया जाता है जो उसे विधिपूर्ण प्राधिकार के बिना अथवा किसी अनुज्ञा-पत्र, अनुज्ञप्‍ति या अन्‍य दस्‍तावेज के बिना कोई कार्य करने से या किसी चीज का कब्‍जे में रखने से प्रतिषिद्ध करता है वहां यह साबित करने का भार कि उसके पास ऐसा प्राधिकार, अनुज्ञा-पत्र, अनुज्ञप्‍ति या अन्‍य दस्‍तावेज है, उसी पर होगा ।","సెక్షన్ 3 కు లోబడి చేసిన ఏదైనా ఉత్తర్వులను ఉల్లంఘించినందుకు ఒక వ్యక్తిపై విచారణ జరిపినట్లయితే, అతను చట్టబద్ధమైన అధికారం లేకుండా లేదా అనుమతి పత్రము, లైసెన్స్ లేదా ఇతర పత్రం లేకుండా లేదా ఏదైనా వస్తువును స్వాధీనం చేసుకోవాలి అతనికి అలాంటి అధికారం, లైసెన్స్, లైసెన్స్ లేదా ఇతర పత్రం ఉందని రుజువు చేయవలసిన భాధ్యత అతనిపైనే ఉంటుంది."]
["15. अधिनियम के अधीन की गई कार्रवाई के लिए परित्राण––","15. చట్టం కింద తీసుకున్న చర్యలకు విముక్తి––"]
["(1) किसी व्‍यक्‍ति के खिलाफ कोई वाद, अभियोजन या अन्‍य विधिक कार्यवाही किसी ऐसी बात के लिए नहीं हो सकेगी जो धारा 3 के अधीन किए गए किसी आदेश के अनुसरण में सद्‌भावपूर्वक की गई है या की जानी आशयित है ।","(1) సెక్షన్ 3 కు లోబడి చేసినఏదైనా ఉత్తర్వులను అనుసరించి మంచి భావముతో చేసిన లేదా ఉద్దేశ్యముతో ఉన్నా, అటువంటి ఏదైనా విషయంలో ఏ వ్యక్తిపైనా ఎటువంటి దావా, ప్రాసిక్యూషన్ లేదా ఇతర చట్టపరమైన చర్యలు జరగకూడదు."]
["(2) सरकार के खिलाफ कोई वाद या अन्‍य विधिक कार्यवाही किसी ऐसे नुकसान के लिए नहीं हो सकेगी जो धारा 3 के अधीन किए गए किसी आदेश के अनुसरण में सद्‌भापूर्वक की गई या की जाने के लिए आर्शात किसी बात से कारित हुआ हो या कारित होना संभाव्‍य हो ।","(2) మంచి విశ్వాసంతో లేదా సెక్షన్ 3 కు లోబడి చేసిన ఏదైనా ఉత్తర్వులను అనుసరించి ఏదైనా కారణంగా సంభవించిన లేదా సంభవించిన నష్టానికి బాధ్యత వహించకూడదు. ఆ ఉత్తర్వులను అనుసరించి జరిగిన నష్టానికి ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా ఎటువంటి దావా లేదా ఇతర చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోకూడదు.  "]
["[15क. लोक सेवकों का अभियोजन––","15 క. ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల అభియోగజనము-- ",null,null,null," "]
["जहां कोई ऐसा व्‍यक्‍ति, जो सेवक है, किसी ऐसे अपराध का अभियुक्‍त है जो धारा 3 के अधीन किए गए किसी आदेश के अनुसरण में उसके कर्तव्‍य के निर्वहन में कार्य करने या किए जाने के लिए तात्‍पर्यित कार्य करने के दौरान उसके द्वारा किया गया अभिकथित है वहां कोई न्‍यायालय ऐसे अपराध का संज्ञान निम्‍नलिखित की पूर्व मंजूरी के बिना नहीं करेगा, अर्थात् :–","ఒక వ్యక్తి, ఒక సేవకుడు, సెక్షన్ 3 కు లోబడి జారీ చేసిన ఉత్తర్వులో లేదా తన విధిని నిర్వర్తించటానికి ఉద్దేశించిన పనిని చేసేటప్పుడు అతడు చేసిన నేరానికి పాల్పడినట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి. కిందివాటి యొక్క ముందస్తు అనుమతి లేకుండా అటువంటి నేరాన్ని ఏ  న్యాయస్థానము గుర్తించదు, అవి: -"]
["(क) उस व्‍यक्‍ति की दशा में जो अभिकथित अपराध के किए जाने के समय संघ के कार्यकलापों के संबंध में, यथास्‍थिति, नियोजित है या था, केन्‍द्रीय सरकार;","(క) ఆ వ్యక్తి యొక్క పరిస్థితిలో చెప్పబడినట్లుగా నేరం జరిగిన సమయంలో సంఘము యొక్క కార్యకలాపాలకు సంబంధించి, యథాస్థితిలో , నియోగింపబడిన లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వము;"]
["(ख) उस व्‍यक्‍ति की दशा में जो अभिकथित अपराध के लिए किए जाने के समय राज्‍य के कार्यकलापों के संबंध में, यथास्‍थिति, नियोजित है या था, राज्‍य सरकार ।]","(ఖ) పైన చెప్పబడిన వ్యక్తి యొక్క పరిస్థితిలో అపరాధము కోసం ఉద్యోగం చేసిన లేదా ఉన్న వ్యక్తి విషయంలో, నేరం జరిగినప్పుడు రాష్ట్ర కార్యకలాపాలకు సంబంధించి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం.] "]
["16. निरसन और व्‍यावृत्तियां––","16. రద్దు మరియు ప్రకటనలు -"]
["(1) निम्‍नलिखित विधियां एतद्‌द्वारा निरसित की जाती हैं :––","(1) ఈ క్రింది పద్ధతులు దీని ద్వారా రద్దు చేయబడతాయి: -"]
["(क) आवश्‍यक वस्‍तु अध्‍यादेश, 1955 (1955 का 1);","(క) అత్యవసర సరుకుల చట్టము, 1955 (1955 లో 1);"]
["(ख) इस अधिनियम के प्रारम्‍भ के ठीक पूर्व किसी राज्‍य में प्रवृत्त कोई अन्‍य विधि जहां तक कि ऐसी विधि किसी आवश्‍यक वस्‍तु के उत्‍पादन, प्रदाय और वितरण तथा उसमें व्‍यापार और वाणिज्‍य को नियंत्रित करती है या उसका नियंत्रण प्राधिकृत करती है ।","(ఖ) ఈ చట్టం ప్రారంభమవడానికి సరిగ్గా ముందు ఒక రాష్ట్రంలో అమలులో ఉన్న ఏ ఇతర చట్టం అయినా, అటువంటి చట్టం ఏదైనా అత్యవసరమైన వస్తువుల ఉత్పత్తి, సరఫరా మరియు పంపిణీని నియంత్రిస్తుంది మరియు అందులో వ్యాపారము మరియు వాణిజ్యాన్ని నియంత్రిస్తుంది లేదా  దాని నియంత్రణను అధికారికము చేస్తుంది. "]
["(2) ऐसे निरसन के होते हुए भी, एतद्‌द्वारा निरसित और इस अधिनियम के प्रारम्‍भ के ठीक पूर्व प्रवृत्त किसी विधि के अधीन किसी भी प्राधिकारी द्वारा किया गया समझा गया कोई आदेश जहां तक कि ऐसा आदेश इस अधिनियम के अधीन किया जा सकता है, इस अधिनियम के अधीन किया गया समझा जाएगा और प्रवृत्त रहेगा, तथा ऐसी कोई नियुक्‍ति, अनुज्ञप्‍ति या अनुज्ञापत्र अथवा निदेश जो ऐसे किसी आदेश के अधीन की गई हो, अनुदत्त हो, किया गया हो या जारी किया गया हो और ऐसे प्रारम्‍भ से ठीक पूर्व प्रवृत्त हो, तब तक प्रवृत्त रहेगी या रहेगा जब तक कि उसे ऐसी किसी नियुक्‍ति, अनुज्ञप्‍ति या अनुज्ञा-पत्र अथवा निदेश से अतिष्‍ठित नहीं कर दिया जाता जो इस अधिनियम के अधीन की गई, अनुदत्त, दिया गया या जारी किया गया हो ।","(2) అటువంటి రద్దు ఉన్నప్పటికీ, ఈ చట్టం ప్రారంభమయ్యే ముందు, అమలులో ఉన్న ఏ చట్టంలోనైనా ఏ అధికారం అయినా రద్దు చేయబడి, జారీ చేయబడిన ఏ ఉత్తర్వు అయినా, ఈ చట్టం క్రింద అటువంటి ఉత్తర్వు జారీ చేయవచ్చు, మరియు ఈ చట్టం క్రింద తయారు చేయబడినట్లుగా పరిగణించబడుతుంది మరియు అమలులో ఉంటుంది, మరియు అటువంటి నియామకం, అనుమతి పత్రము, లైసెన్స్ లేదా అటువంటి ఆర్డర్ కింద చేసిన ఏదైనా మంజూరు,  జారీ మరియు  అటువంటి ప్రారంభానికి ముందు వెంటనే అమలులో ఉంటుంది. , ఈ చట్టం క్రింద నియామకం, లైసెన్స్ లేదా లైసెన్స్ లేదా ఆదేశాలు, మంజూరు, మంజూరు లేదా జారీ చేయబడినంత వరకు లేదా దానిని అధిగమించే వరకు కొనసాగించాలి లేదా అమలులో ఉండాలి. "]
["(3) उपधारा (2) के उपबन्‍ध साधारण खण्‍ड अधिनियम, 1897 (1897 का 10) की धारा 6 के उपबन्‍धों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना होंगे जो कि उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट अध्‍यादेश या अन्‍य विधि के निरसन को भी लागू होंगे मानो ऐसा अध्‍यादेश या अन्‍य विधि कोई अधिनियमिति रहा हो ।","(3) ఉప-సెక్షన్ (2) లోని నిబంధనలు జనరల్ క్లాజ్ యాక్ట్, 1897 (1897 లో 10) లోని సెక్షన్ 6 లోని నిబంధనల పై ఎటువంటి ప్రతికూల ప్రభావము పడకుండా ఉండాలి, ఇది ఆర్డినెన్స్ లేదా ఉప-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న ఇతర చట్టాన్ని రద్దు చేయడానికి కూడా వర్తింపజేయవచ్చు, లేదా మరేదైనా చట్టం అమలు చేయబడి ఉండాలి."]
["[अनुसूची","[షెడ్యూల్"]
["(धारा 2क देखिए)","(సెక్షన్ 2 క ను చూడండి) "]
["आवश्‍यक वस्‍तुएं","అవసరమైన వస్తువులు"]
["(1) ओषधि ।","1)ఔషధములు"]
["स्‍पष्‍टीकरण––","వివరణ--"]
["इस अनुसूची के प्रयोजनों के लिए “ओषधि” का वही अर्थ है जो ओषधि और प्रसाधन सामग्री अधिनियम, 1940 (1940 का 23) की धारा 3 के खंड (ख) में है;","ఈ షెడ్యూల్ యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, \"ఔషధము\" డ్రగ్స్ అండ్ కాస్మటిక్స్ యాక్ట్, 1940 (1940 లో 23) లోని సెక్షన్ 3 లోని భాగము (ఖ) లో అదే అర్ధాన్ని కలిగి ఉంది;"]
["(2) उर्वरक, चाहे वह अकार्बनिक, कार्बनिक या मिश्रित हो;","(2) ఎరువులు, అది అకర్బన, సేంద్రీయ లేదా మిశ్రమమైనా;"]
["(3) खाद्य पदार्थ, जिनके अंतर्गत खाद्य तिलहन और तेल भी है;","(3) ఆహారం అని నూనె గింజలు మరియు నూనెలతో సహా ఆహారాలు;"]
["(4) पूर्णतया कपास से बने अट्टी सूत;","(4) పూర్తిగా పత్తితో తయారు చేయబడిన అట్టి నూలు;"]
["(5) पेट्रोलियम और पेट्रोलियम उत्‍पाद;","(5) పెట్రోలియం మరియు పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు;"]
["(6) कच्‍चा पटसन और पटसन टेक्‍सटाइल;","(6) ముడి జనపనార మరియు జనపనార వస్త్రాలు;"]
["(7) (i) खाद्य फसलों के बीज और फलों तथा सब्‍जियों के बीज;","(7) (i) ఆహార పంటల విత్తనాలు మరియు పండ్లు మరియు కూరగాయల విత్తనాలు;"]
["(ii) पशु चारे के बीच; और","(ii) పశువుల మేతలో; మరియు"]
["(iii) पटसन बीज ।","(iii) జనపనార విత్తనం."]
["उच्‍चतम न्यायालय (न्यायाधीश संख्या) अधिनियम, 1956","సుప్రీంకోర్టు (న్యాయమూర్తి సంఖ్య) చట్టం, 1956"]
["(1956 का अधिनियम संख्यांक 55)","(1956 యొక్క చట్టం 55)"]
["[16 सितम्बर, 1956]","16 సెప్టెంబర్ 1956]"]
["(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम उच्‍चतम न्यायालय (न्यायाधीश संख्या) अधिनियम, 1956 है ।","(1) ఈ చట్టము యొక్క సంక్షిప్త నామము సుప్రీంకోర్టు (న్యాయమూర్తి సంఖ్య) చట్టం, 1956 . "]
["2. मुख्य न्यायाधिपति से भिन्‍न उच्‍चतम न्यायालय के न्यायाधीशों की अधिकतम संख्या—","2. ప్రధాన న్యాయమూర్తి కాకుండా సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల గరిష్ట సంఖ్య-"]
["भारत के मुख्य न्यायाधिपति को छोड़कर उच्‍चतम न्यायालय के न्यायाधीशों की अधिकतम संख्या [तीस] होगी ।"," భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి మినహా,సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల గరిష్ట సంఖ్య [ముప్పై]. "]
["औषधीय और प्रसाधन निर्मितियां (उत्‍पाद-शुल्‍क)अधिनियम, 1955","ఔషధములు సౌందర్య ఉత్పత్తుల (ఎక్సైజ్) చట్టం, 1955"]
["(1955 का अधिनियम संख्‍यांक 16)","(1955 యొక్క చట్టం సంఖ్య 16)"]
["[27 अप्रैल, 1955]","[ఏప్రిల్ 27, 1955]",null,null," "]
["ऐल्‍कोहाल, [स्‍वापक] औषधि या स्‍वापकयुक्‍त औषधीय औ प्रसाधन निर्मितियों पर, उत्‍पाद-शुल्‍क के उद्‌ग्रहरण और संग्रहण का उपबंध करने के लिए अधिनियम","ఆల్కహాల్, డ్రగ్ లేదా మాదక ద్రవ్యములు, ఔషధ ఉత్పత్తులపై ఎక్సైజ్ సుంకాలను వసూలు చేయడానికి మరియు అమలు చేయడానికి చట్టాలు"]
["भारण गणराज्‍य के छठे वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो :––","దీనిని భరన్ రిపబ్లిక్ యొక్క ఆరవ సంవత్సరంలో పార్లమెంట్ ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేసింది: "]
["1. संक्षिप्‍त नाम, विस्‍तार और प्रारंभ––","1. సంక్షిప్త నామము, విస్తార నామము మరియు ప్రారంభం -"]
["(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम औषधीय और प्रसाधन निर्मितियां (उत्‍पाद-शुल्‍क) अधिनियम, 1955 है ।","(1) ఈ చట్టము యొక్క సంక్షిప్త నామము  ఔషధ మరియు సౌందర్య తయారీ (ఉత్పత్తి-పన్ను) చట్టం, 1955 అని పిలుస్తారు."]
["(2) इसका विस्‍तार संपूर्ण भारत पर है ।","(2) ఇది భారతదేశమంతటా విస్తరించి ఉంది."]
["(3) यह उस तारीख[1] को प्रवृत्त होगा जिसे केंद्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, नियत करे ।","(3) ఇది కేంద్ర ప్రభుత్వము యొక్క అధికారిక పత్రములో ప్రకటన ద్వారా ఆ తేదీ [1] నుండి అమల్లోకి వస్తుంది. "]
["2. परिभाषाएं––","2. నిర్వచనాలు -"]
["इस अधिनियम में, जब तक कि संदर्भ से अन्‍यथा अपेक्षित न हो,––","ఈ చట్టములో, ఎంత వరకూ సందర్భము నుండి అవసరము అయితే తప్ప,-"]
["(क) “ऐल्‍कोहाल” से किसी भी प्रबलता और शुद्धता वाली एथिल ऐल्‍कोहाल अभिप्रेत है जिनकी रासायनिक संरचना C2 H5 OH हो;","(క) \"ఆల్కహాల్\" అంటే ఏదైనా బలం మరియు స్వచ్ఛతతో రసాయన కూర్పు C2 H5 OH/ సి2 హెచ్5 ఒహెచ్ ను కలిగి ఉన్న ఈథైల్ ఆల్కహాల్;"]
["[(कक) “कोका के व्‍युत्‍पाद” से अभिप्रेत है,––","[(క క)  \"కోకా యొక్క ఉత్పన్నం\", అనగా---"]
["(i) कच्‍चा कोकेन, अर्थात् कोका की पत्ती का कोई सत्‍व जिसका प्रयोग कोकेन के विनिर्माण के लिए प्रत्‍यक्षत: या अप्रत्‍यक्षत: किया जा सकता है;","(i) ముడి కొకైన్, అనగా కొకైన్ తయారీకి ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా ఉపయోగించగలిగే కోకా ఆకు యొక్క సారం;"]
["(ii) एकगोनिन, अर्थात् लेवो-एकगोनिन जिसका रासायनिक सूत्र C9H15NO3H2O है और लेवोएकगोनिन के सभी व्‍युत्‍पाद जिनसे उसे प्राप्‍त किया जा सकता है; और","(ii) ఎక్ గోనిన్, అనగా, లెవో-ఎక్ గోనిన్, దీని రసాయన సూత్రం C9H15NO3H2O మరియు లెవోకాగోనిన్ యొక్క అన్ని ఉత్పన్నాలు, దాని నుండి పొందవచ్చు; మరియు "]
["(iii) कोकेन, अर्थात् मेथिल-बेंजायन-लेवो-एकगोनिन जिसका रासायनिक सूत्र C17H21NO4 है और उसके लवण;","iii) కొకైన్, అనగా మిథైల్-బెంజీన్-లెవో-అకాగోనిన్, దీని రసాయన సూత్రం C17H21NO4/ సి17 హెచ్ 21 ఎన్ ఒ 4 మరియు దాని లవణాలు; "]
["(कख) “कोका की पत्ती” से अभिप्रेत है,––","క ఖ) \"కోకా యొక్క ఆకు\" అనగా,--"]
["(i) किसी कोका के पौधे की, अर्थात् एरिथ्रोक्‍साइलन कोका (लम्‍क) और एरिथ्रोक्‍साइलन नोबोग्रेनेटेंस (हीयरन) और उनकी किस्‍मों की तथा इस वंश की किसी अन्‍य जाति की जिसे केंद्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए कोका का पौधा घोषित करे, पत्ती और नई कोंपलें; और","i) ఒక కోకా మొక్క, అనగా ఎరిథ్రాక్సిలాన్ కోకా (ముద్ద) మరియు ఎరిథ్రాక్సిలాన్ నోబోగ్రెనెటెన్స్ (హైరాన్) మరియు వాటి రకాలు మరియు ఈ వంశంలో ఉన్న ఇతర జాతులను కేంద్ర ప్రభుత్వం, అధికారిక పత్రంలో ప్రకటన ద్వారా ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం కోకా మొక్కను ప్రకటించింది, ఆకు మరియు కొత్త ఆకులు; మరియు"]
["(ii) उनका कोई मिश्रण चाहे वह निष्‍प्रभावी पदार्थों के सहित हो या उनसे रहित हों];","(ii) దాని యొక్క ఏదైనా మిశ్రమం, అవి తటస్థ పదార్ధాలను కలిగి ఉన్నా లేకపోయినా,];"]
["[(खख) “अफीम के व्‍युत्‍पाद” से अभिप्रेत है,––","[(ఖ ఖ)  \"నల్లమందు ఉత్పన్నాలు\", అనగా,--"]
["(i) औषधीय अफीम, अर्थात् वह अफीम जिसमें उसे औषधीय प्रयोग के लिए अनुकूलित करने के लिए आवश्‍यक प्रक्रियाएं कर दी गई हों;","(i) ఔషధ నల్లమందు, అనగా నల్లమందు, దీనిని ఔషధములలో ఉపయోగించడానికి అనుకూలముగా  చేయడానికి అవసరమైన విధానాలు చేయబడ్డాయి;"]
["(ii) निर्मित अफीम, अर्थात् अफीम को धूम्रपान के लिए उपयुक्‍त सत्‍व में परिवर्तित करने के लिए उद्दिष्‍ट किन्‍हीं क्रमबद्ध संक्रियाओं द्वारा प्राप्‍त अफीम का कोई उत्‍पाद और अफीम का धूम्रपान करने के पश्‍चात् बचा हुआ कोई चूरा या अन्‍य अवशेष;","(ii) తయారు చేసిన నల్లమందు, అనగా నల్లమందు ధూమపానానికి అనువైన పదార్ధంగా మార్చడానికి ఉద్దేశించిన ఏవైనా క్రమబద్ధమైన పద్ధతుల ద్వారా పొందిన నల్లమందు యొక్క ఏదైనా ఉత్పత్తి మరియు నల్లమందు యొక్క ధూమపానం తర్వాత మిగిలిపోయిన పొడి వంటి పదార్ధము లేదా ఇతర అవశేషాలు; "]
["(iii) मारफीन, अर्थात् अफीम का मुख्‍य एलकेलाइड जिसका रासायनिक सूत्र C17H19NO3 है और उसके व्‍युत्‍पाद;]","(iii) మార్ఫిన్, దీని యొక్క రసాయన సూత్రం C17H19NO3/ సి17 హెచ్19 ఎన్ ఒ3 మరియు దాని ఉత్పన్నాలతో నల్లమందు యొక్క ప్రధాన ఆల్కలాయిడ్లు;]"]
["(ग) “शुल्‍क्‍य माल” से अनुसूची में विनिर्दिष्‍ट औषधीय और प्रसाधन निर्मितियां अभिप्रेत हैं जिन पर इस अधिनियम के अधीन उद्गृहीत उत्‍पाद-शुल्‍क लगता है;","(గ) \" పన్నులు కలిగిన సరుకులు\" నుండి షెడ్యూల్‌లో పేర్కొన్న ఔషధ మరియు సౌందర్య ఉత్పత్తుల అంతర్గతముగా అంటే ఈ చట్టం ప్రకారం వీటి పై ఎక్సైజ్ సుంకము వర్తిస్తుంది  ;"]
["(घ) “उत्‍पाद-शुल्‍क अधिकारी” से किसी राज्‍य के उत्‍पाद-शुल्‍क विभाग का कोई अधिकारी अभिप्रेत है और इसके अंतर्गत ऐसा व्‍यक्‍ति भी है जिसे इस अधिनियम के अधीन किसी उत्‍पाद-शुल्‍क अधिकारी की सीमा या किन्‍हीं शक्‍तियों का प्रयोग करने के लिए संग्रह करने वाली सरकार द्वारा सशक्‍त किया जाता है;","(ఘ) \"ఎక్సైజ్ అధికారి\" అంటే ఒక రాష్ట్రంలోని ఎక్సైజ్ విభాగానికి చెందిన అధికారి మరియు దీని అంతర్గతముగా ఈ చట్టమునకు లోబడి ఏదైనా ఎక్సైజ్ సుంకము అధికారి యొక్క పరిధి లేదా అధికారములను ఉపయోగించడము కోసం ప్రభుత్వము ద్వారా వీరికి అధికారము ఇవ్వబడుతుంది. "]
["[(ङ) “भारतीय हेम्‍प” से अभिप्रेत है,––","(జ+) \"ఇండియన్ హెంప్\" అంటే, -"]
["(i) भारतीय हेम्‍प के पौधे (केनोविस सतिवा एल०) की पत्तियां, छोटे डंठल और फूलने या फलने वाले सिरे जिनके अंतर्गत भांग, सिद्धि या गांजे के रूप में ज्ञात उसके सभी रूप हैं;","(i) భారతీయ హెంప్ యొక్క మొక్క (కనోవిస్ సాటివా ఎల్.) యొక్క ఆకులు, చిన్నచిన్న కాండాలు మరియు పుష్పించే లేదా ఫలాలు కాస్తాయి, ఇవన్నీ గంజాయి, సిద్ధి లేదా జనపనార అని పిలవబడే అన్ని రూపములు;"]
["(ii) चरस, अर्थात् भारतीय हेम्‍प के पौधे से अभिप्रेत प्राप्‍त रेजिन जिस पर पैक करने और परिवहन करने के लिए आवश्‍यक क्रियाओं से भिन्‍न कोई क्रिया नहीं की गई है;","(ii) చరస్, అనగా భారతీయ హెంప్ మొక్క నుండి పొందిన రెసిన్లు, వీటిని ప్యాక్ చేయడానికి మరియు రవాణా చేయడానికి అవసరమైన చర్యలు తప్ప వేరే చర్యలు ఏమీ తీసుకోలేదు;"]
["(iii) भारतीय हेम्‍प के उपरोक्‍त रूपों में से किसी का कोई मिश्रण, चाहे वह निष्‍प्रभावी पदार्थों के सहित हो या उनसे रहित हो, या उससे निर्मित कोई पेय; और","(iii)  భారతీయ హెంప్ యొక్క పైన చెప్పబడిన రూపాలలో ఏదైనా ఒక మిశ్రమం, అది నిష్ప్రభావ పదార్ధములతో కూడినదైనా లేక అవి లేనిదైనా లేదా వాటితో తయారైనదైనా; మరియు "]
["(iv) भारतीय हेम्‍प के उपरोक्‍त रूपों में से किसी का सत्‍व या टिंक्‍चर;]","(iv) భారతీయ హెంప్ యొక్క పైన పేర్కొన్న రూపాలలో ఏదైనా సారం లేదా టింక్చర్;]"]
["(च) “विनिर्माण” के अन्‍तर्गत शुल्‍क्‍य माल का विनिर्माण पूर्ण होने तक की आनुषंगिक या प्रासंगिक प्रक्रिया है;","(చ) \"తయారీ\" లో విధి వస్తువుల తయారీ పూర్తయ్యే వరకు యాదృచ్ఛిక లేదా యాదృచ్ఛిక ప్రక్రియ ఉంటుంది;"]
["(छ) “औषधीय निर्मिति” के अन्‍तर्गत वे सभी औषधि हैं, जो मनुष्‍यों का जीव-जन्‍तुओं के आन्‍तरिक या बाह्य उपयोग के लिए तैयार की गई दवा या नुस्‍खा है और वे सभी पदार्थ भी हैं, जो मनुष्‍यों या जीव-जन्‍तुओं में किसी रोग का उपचार, उसे कम करने या उसका निवारण करने में या उनके लिए, उपयोग में लाने के लिए आशयित हैं;","(చ) \"ఔషధ రూపం\" లో భాగముగా అన్ని ఔషధములూ ఉన్నాయి, అవి మానవుల, జీవ- జంతువుల అంతర్గత లేదా బాహ్య ఉపయోగం కోసం తయారు చేసిన ఔషధములు మరియు మానవులలో లేదా జంతువులలో ఏదైనా వ్యాధుల యొక్క చికిత్సకు  కారణమయ్యే అన్ని పదార్థాలు వాటిలో ఉంటాయి. వ్యాధులకు చికిత్స చేయడానికి, వ్యాధులను నివారించడానికి లేదా నిరోధించడానికి లేదా వాటి కోసం ఉపయోగించటానికి ఉద్దేశించినవి;"]
["[(ज) “स्‍वापक औषधि” या “स्‍वापक” से कोई ऐसा पदार्थ अभिप्रेत है जो कोका की पत्ती है या कोका का व्‍युत्‍पाद है या अफीम है या अफीम का व्‍युत्‍पाद है, या भारतीय हेम्‍प है और इसके अन्‍तर्गत ऐसे अन्‍य पदार्थ भी हैं जो मनुष्‍यों में आश्रितता, सह्यता और वर्जन के संलक्षण कारित करने या उत्‍पन्‍न करने में समर्थ हैं और जिन्‍हें केंद्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, स्‍वापक औषधि या स्‍वापक घोषित करे;]","[(జ) \"నార్కోటిక్ డ్రగ్\" లేదా \"నార్కోటిక్\" అనగా కోకా ఆకు లేదా కోకా ఉత్పత్తి లేదా ఓపియం లేదా ఓపియం ఉత్పత్తులు, లేదా ఇండియన్ హెంప్, మరియు ఇతర పదార్థాలను కలిగి ఉన్న ఏదైనా పదార్థం మానవులలో ఇతరులపై ఆధారపడటం, సహనం మరియు ఒంటరితనము వంటి లక్షణాలను కలిగించే లేదా కలిగించే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటాయి మరియు అధికార పత్రములో ప్రకటన ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం మాదకద్రవ్య పదార్ధము లేదా మాదకద్రవ్యంగా ప్రకటించవచ్చు;] "]
["[(झ) “अफीम” से अभिप्रेत है,––","(I) \"నల్లమందు\" అంటే-"]
["(1) पोस्‍त (पैपेवर सोम्‍नीफेरम एल०) के कैपसूल चाहे वे अपने मूल रूप में हों या काटे हुए या कुचले हुए हों या चूर्णकृत हों और चाहे उनमें से रस निकाला गया हो अथवा नहीं;","(1) ఓపియం పాపీ  (పాపావర్ సోమ్నిఫెరం ఎల్.) యొక్క గుళికలు వాటి మూలం రూపంలో ఉన్నా లేదా కత్తిరించబడినా లేదా చూర్ణం చేయబడినా  మరియు వాటి నుండి రసం తీసినా లేదా తీయకపోయినా;"]
["(2) ऐसे कैपसूलों का स्‍वत: स्‍कंधित रस जिस पर पैक करने और परिवहन करने के लिए आवश्‍यक क्रियाओं से भिन्‍न कोई क्रिया नहीं की गई है; और","(2) గుళికల యొక్క స్వయం స్రావాలు, దీనిపై ప్యాక్ మరియు రవాణా చేయడానికి అవసరమైన చర్యలు తప్ప వేరే చర్య తీసుకోబడదు; మరియు"]
["(3) अफीम के उपरोक्‍त रूपों में से किसी का कोई मिश्रण, चाहे वह निष्‍प्रभावी पदार्थों के सहित हो या उनसे रहित हो,  और इसके अंतर्गत अफीम का कोई व्‍युत्‍पाद भी है;]","(3) పైన పేర్కొన్న ఏదైనా ఓపియం ( నల్లమందు) యొక్క మిశ్రమం, తటస్థ పదార్ధాలను కలిగి ఉన్నాయో లేక తటస్థ పదార్ధములు లేవో, మరియు వాటి అంతర్గతముగా ఓపియం యొక్క ఇతర ఉత్పత్తులు కూడా ఉంటాయి; ]"]
["(ञ) “विहित” से इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों द्वारा विहित अभिप्रेत है;","(ఇ+) \"సూచించిన\" అంటే ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడుతుంది; "]
["(ट) “प्रसाधन निर्मिति” से ऐसी निर्मित अभिप्रेत है, जो मानव शरीर के प्रसाधन में या किसी भी वर्णन के वस्‍त्र को सुगंधित करने में उपयोग करने के लिए आशयित है या कोई ऐसा पदार्थ अभिप्रेत है जो रंगरूप, त्‍वचा, बाल या दांतों की सफाई, उनमें सुधार या परिवर्तन करने के लिए आशयित है और इसके अंतर्गत गंधहारक और सुगंध भी है ।","(ట) \"సౌందర్య సాధనాలు\" అంటే మానవ శరీరం యొక్క సౌందర్య సాధనాలు లేదా ఏదైనా వర్ణన యొక్క భాగమును సుగంధ భరితము చేయడానికి లేదా రూపాన్ని, చర్మం, జుట్టు లేదా దంతాలను శుభ్రపరచుకునే, వాటిలో ఏవైనా మార్పులు లేదా మెరుగుదలను తీసుకు రావడానికి ఉద్దేశింపబడినవి మరియు వీటి అంతర్గతముగా సుగంధ భరితమైన పదార్దములు మరియు సుగంధములను కూడా కలిగి ఉంటుంది. "]
["शुल्‍क का उद्गृहण और संग्रहण","ఎక్సైజ్ సుంకము వర్తింపు మరియు వసూలు"]
["3. कुछ माल पर उत्‍पाद-शुल्‍क का उद्‌ग्रहण और संग्रहण––","3. కొన్ని వస్తువులపై ఎక్సైజ్ సుంకం వర్తింపజేయడము మరియు వసూలు చేయడం."]
["(1) भारत में विनिर्मित सभी शुल्‍क्‍य माल [(जिसके अंतर्गत विशेष आर्थिक जोन में उत्‍पादित या विनिर्मित माल नहीं है)] पर उत्‍पाद-शुल्‍क अनुसूची में विनिर्दिष्‍ट दरों से उद्गृहीत किया जाएगा ।","(1) భారతదేశంలో తయారు చేయబడిన అన్ని వస్తువులు [(ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలంలో తయారు చేయబడినవి లేదా ఉత్పత్తి చేయబడినవి కావు)] వాటిపై ఎక్సైజ్ షెడ్యూల్‌లో పేర్కొన్న పన్నులు విధించబడతాయి."]
["(2) पूर्वोक्‍त उत्‍पाद शुल्‍क,––","(2) పైన పేర్కొన్న ఎక్సైజ్ సుంకం, - "]
["(क) जहां शुल्‍क्‍य माल बंधपत्राधीन विनिर्मित किया जाता है वहां, उस राज्‍य में उद्‌ग्रहणीय होगा जिसमें वह माल किसी बंधित भाण्‍डागार से, उस राज्‍य में देशी उपभोग के लिए निकाला जाता है, चाहे उसका उस राज्‍य में विनिर्माण किया जाता हो या नहीं;","(క) ఎక్కడైతే ఎక్సైజ్ వస్తువులు బంధపత్రాధీనము కింద తయారు చేయబడిన చోట, ఆ రాష్ట్రంలో దేశీయ వినియోగం కోసం ఒక బాండెడ్ గిడ్డంగి నుండి సరుకులను సేకరించే రాష్ట్రంలో, అది ఆ రాష్ట్రంలో  పన్నులు ఆ వస్తువులపై వర్తించబడవు, అవి ఆ రాష్ట్రములో తయారుచేయబడినా లేదా తయారుచేయబడకపోయినా;  "]
["(ख) जहां शुल्‍क्‍य माल बंधपत्राधीन विनिर्मित नहीं किया जाता है वहां, उस राज्‍य में उद्‌ग्रहणीय होगा जिसमें वह माल विनिर्मित किया जाता है ।","(ఖ) సరుకు బంధపత్రాధీనమునకు లోబడి తయారుచేయకపోతే ఆ చోట, ఆ వస్తువులను తయారుచేసే రాష్ట్రంలో ఈ సుంకము విధించబడుతుంది."]
["(3) इस अधिनियम के अन्‍य उपबंधों के अधीन रहते हुए पूर्वोक्‍त शुल्‍कों का ऐसी रीति से संग्रहण किया जाएगा जो विहित की जाए ।","(3) ఈ చట్టం యొక్క ఇతర నిబంధనలకు లోబడి, పైన పేర్కొన్న పన్నులు సూచించిన విధంగా వసూలు చేయబడతాయి."]
["इस धारा के अर्थ में शुल्‍क्‍य माल का बंधपत्राधीन विनिर्मित होना तब कहा जाता है जब उनका विनिर्माण ऐल्‍कोहाल, [2][स्‍वापक ओषधि या स्‍वापक] की बाबत, जिसका प्रयोग ऐसे माल के विनिर्माण में संघटक के रूप में किया जाना है, तत्‍समय प्रवृत्त किसी विधि के अधीन उद्‌ग्रहणीय उत्‍पाद शुल्‍क का संदाय किए बिना अनुज्ञात किया जाता है ।","ఈ సెక్షన్ యొక్క అర్థములో, తయారు చేయబడిన మద్యం, [2] [మాదకద్రవ్య పదార్ధములు లేదా మాదకద్రవ్యాలు], అటువంటి వస్తువుల తయారీలో ఒక మూల పదార్ధంగా ఉపయోగించబడుతున్నప్పుడు ఆ వస్తువులు ఎక్సైజ్ సుంకము పరిధిలో తయారుచేయబడుతున్నాయని అర్థము.  ఆ సమయములో ఏదైనా చట్టమునకు లోబడి ఎక్సైజ్ సుంకం చెల్లించకుండా అనుమతించబడుతుంది."]
["4. शुल्‍क्‍य माल के विनिर्माण के लिए प्रदाय किए गए ऐल्‍कोहाल आदि पर शुल्‍क का रिबेट––","4. ఎక్సైజ్ వస్తువుల తయారీకి సంబంధించిన మద్యం మొదలైన వాటిపై సుంకము తగ్గింపు."]
["जहां ऐल्‍कोहाल, स्‍वापक ओषधि या स्‍वापक] का प्रदाय किसी शुल्‍क्‍य माल के संघटक के रूप में उपयोग के लिए ऐसे माल के विनिर्माता को संग्रहण करने वाली सरकार द्वारा या उसके अधिकार के अधीन किया गया है और इस प्रकार प्रदाय किए गए माल पर उस सरकार द्वारा, तत्‍समय प्रवृत्त किसी विधि के अधीन, उत्‍पाद-शुल्‍क पहले ही वसूल कर लिया गया है वहां संग्रह करने वाली सरकार, इस निमित्त उसे किए गए आवेदन पर, उस विनिर्माता को इस अधिनियम के अधीन उद्‌ग्रहणीय उत्‍पाद-शुल्‍क की बाबत, इस अधिनियम के अधीन उद्‌ग्रहणीय शुल्‍क से इस प्रकार अधिक वसूल किए गए शुल्‍क के आधिक्‍य के, यदि कोई हो, बराबर रिबेट देगी ।","మద్యం, మాదకద్రవ్య పదార్ధములు లేదా మాదకద్రవ్యాలను] సేకరించే ఏదైనా ఎక్సైజ్ వస్తువు యొక్క మూల పదార్ధముగా ఉపయోగించే పదార్ధమును తయారు చేసి సరఫరా చేసే ప్రభుత్వము ద్వారా లేదా ప్రభుత్వ అధీనములో ఉన్న ఏదైనా సంస్థ ఈ సుంకమును వసూలు చేస్తుంది మరియు ఇటువంటి సరఫరా కోసము తయారుచేయబడ్డ వస్తువుల ద్వారా, ఆ సమయములో అమలు లో ఉన్న ఏదైనా చట్టమునకు లోబడి, ఉత్పత్తి సుంకము ముందుగానే వసూలు చేయబడుతుంది, దీని నిమిత్తము చేయబడ్డ ధరఖాస్తు పై, ఆ తయారీ దారునికి ఈ చట్టము యొక్క అధీనములో విధించబడిన ఉత్పత్తి సుంకమునకు సంబంధించి విధించబడిన సుంకము కన్నా ఎక్కువగా వసూలు చేయబడిన సుంకమునకు సమానముగా రాయితీ కూడా ఇవ్వబడుతుంది. "]
["5. सरकार को देय राशियों की वसूली––","5. ప్రభుత్వానికి బకాయిల వసూలు--"]
["इस अधिनियम या इसके अधीन बनाए गए नियमों के किन्‍हीं उपबन्‍धों के अधीन संग्रह करने वाली सरकार को संदेय उत्‍पाद-शुल्‍क और अन्‍य किसी प्रकार की राशियों की बाबत, उत्‍पाद-शुल्‍क अधिकारी, जो ऐसा शुल्‍क उद्गृहीत करने अथवा ऐसी राशियों के संदाय की अपेक्षा करने के लिए उक्‍त नियमों द्वारा सशक्‍त है, इस प्रकार संदेय रकम ऐसे धन में से काट सकेगा जो उक्‍त व्‍यक्‍ति को देय है जिससे ऐसी राशियां वसूल की जानी हैं या देय हैं जो उस अधिकारी के पास हों, या उसके व्‍ययन या नियंत्रण के अधीन हों, अथवा उस रकम को उस व्‍यक्‍ति के शुल्‍क्‍य माल की कुर्की और विक्रय करके वसूल कर सकेगा, और यदि संदेय रकम इस प्रकार वसूल नहीं होती है तो वह अपने द्वारा हस्‍ताक्षरित एक प्रमाणपत्र तैयार करेगा जिसमें उस व्‍यक्‍ति से देय रकम विनिर्दिष्‍ट की जाएगी जो उस राशि को देने का दायी है, और उसे उस जिले के कलक्‍टर को भेजेगा जिसमें वह व्‍यक्‍ति निवास करता है या अपना कारबार करता है और उक्‍त कलक्‍टर ऐसे प्रमाणपत्र की प्राप्‍ति पर उस व्‍यक्‍ति से, उस प्रमाणपत्र में विनिर्दिष्‍ट रकम, उसी रीति से वसूल करने की कार्यवाही करेगा जिससे भू-राजस्‍व की बकाया वसूल की जाती है ।","ఈ చట్టమునకు లోబడి చేయబడ్డ నిబంధనల యొక్క ఏవైనా నియమముల అధీనములో వసూలు చేసే ప్రభుత్వానికి చెల్లించాల్సిన ఎక్సైజ్ సుంకము మరియు ఇతర మొత్తాలకు సంబంధించి లేదా దాని ఎక్సైజ్ అధికారి, అటువంటి రుసుమును వసూలు చేయవలసి ఉంటుంది లేదా అలాంటి మొత్తాలను చెల్లించడానికి పైన చెప్పిన నిబంధనల ద్వారా అతను అధికారమును కలిగి ఉంటారు, ఈ ప్రకారముగా చెల్లించబడిన మొత్తం రాశి నుండి  వ్యక్తికి చెల్లించాల్సిన డబ్బును మినహాయించవచ్చు లేదా ఆ అధికారి నియంత్రణకు లోబడి ఉండవచ్చు, లేదా అతను వ్యయము లేదా నియంత్రణకు లోబడి ఉండాలి, లేదా  చెప్పిన వస్తువులను అటాచ్ చేసి అమ్మడం ద్వారా వ్యక్తి ఆ మొత్తాన్ని తిరిగి పొందగలుగుతారు, మరియు చెల్లించవలసిన మొత్తాన్ని ఈ విధంగా తిరిగి పొందకపోతే, అతను ఆ మొత్తాన్ని చెల్లించాల్సిన వ్యక్తి నుండి చెల్లించాల్సిన మొత్తాన్ని పేర్కొంటూ అతను సంతకం చేసిన ధృవీకరణ పత్రమును సిద్ధం చేయాలి మరియు ఆ వ్యక్తి తన వ్యాపారంలో లేదా నివసించే ప్రాంతమునకు చెందిన జిల్లా కలెక్టర్‌కు పంపాలి మరియు అటువంటి ధృవీకరణ పత్రము అందిన తరువాత, ఆ ధృవీకరణ పత్రములో‌ పేర్కొన్న మొత్తాన్ని వ్యక్తి నుండి తిరిగి పొందటానికి కలెక్టర్ చర్య తీసుకుంటారు, దీని ద్వారా భూ-అధికారము బకాయి వసూలు చేయబడుతుంది.  దారులను"]
["6. कुछ क्रियाओं का अनुज्ञप्‍तियों के अधीन होना––","6. కొన్ని ప్రక్రియలు అనుమతులకు లోబడి ఉండము."]
["(1) केंद्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, यह उपबंध कर सकेगी कि ऐसी तारीख से जो उस अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट की जाए, कोई व्‍यक्‍ति किसी शुल्‍क्‍य माल के या ऐसे माल के किन्‍हीं विनिर्दिष्‍ट घटक भागों या संघटकों के ऐसे माल के विनिर्दिष्‍ट आधानों के या ऐसे आधानों के लेबलों के उत्‍पादन या विनिर्माण में, इस अधिनियम के अधीन दी गई अनुज्ञप्‍ति के प्राधिकार के अधीन और ऐसी अनुज्ञप्‍ति के निबंधनों और शर्तों के अनुसार ही लगेगा, अन्‍यथा नहीं ।","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వము యొక్క అధికారిక పత్రములో ప్రకటన ద్వారా, ప్రకటించిన తేదీ నుండి ఎవరైనా వ్యక్తి ఏదైనా ఎక్సైజ్ వస్తువు యొక్కలేదా అటువంటి వస్తువుల యొక్క ఏవైనా నిర్దిష్ట మూల పదార్ధముల భాగములు లేదా మూల పదార్ధములకు భాధ్యత వహించవలసి ఉంటుంది లేదా   అటువంటి కంటైనర్ల లేబుల్స్ ఉత్పత్తి లేదా తయారీలో, ఈ చట్టం క్రింద మంజూరు చేయబడిన అనుమతి పత్రము యొక్క అధికారానికి లోబడి మరియు అటువంటి లైసెన్స్ యొక్క నిబంధనలు మరియు షరతులకు అనుగుణముగా ఉంటాయి లేకపోతే లేదు. "]
["(2) उपधारा (1) के अधीन प्रत्‍येक अनुज्ञप्‍ति ऐसे क्षेत्र के लिए, यदि कोई हो, उतनी अवधि के लिए, ऐसे निबंधनों और शर्तों के अधीन, और ऐसे प्ररूप में और ऐसी विशिष्‍टियों सहित जो विहित की जाएं, दी जाएगी ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) కు లోబడి చేసిన ప్రతి లైసెన్స్ అటువంటి ప్రాంతానికి,ఒకవేళ  ఏదైనా ఉంటే, అటువంటి సమయానికి, అటువంటి నిబంధనలు మరియు షరతులకు లోబడి, మరియు అటువంటి రూపంలో మరియు సూచించిన ప్రత్యేకతలతో మంజూరు చేయబడుతుంది. "]
["7. अपराध और शास्‍तियां––","7. నేరాలు మరియు జరిమానాలు -"]
["यदि कोई व्‍यक्‍ति,––","ఎవరైనా ఒక వ్యక్తి, -"]
["(क) धारा 6 के अधीन जारी की गई किसी अधिसूचना के किसी उपबंध का उल्‍लंघन करेगा; अथवा","(క) సెక్షన్ 6 కు లోబడి జారీ చేసిన ప్రకటన యొక్క ఏదైనా నిబంధనను ఉల్లంఘించినా; లేదా"]
["(ख) इस अधिनियम के अधीन संदेय किसी उत्‍पाद-शुल्‍क के संदाय का अपवंचन करेगा; अथवा","(ఖ) ఈ చట్టం ప్రకారం చెల్లించాల్సిన ఎక్సైజ్ సుంకం చెల్లింపు నుండి తప్పించుకోవడం; లేదా "]
["(ग) ऐसी कोई जानकारी देने में असफल रहेगा जिसका दिया जाना इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों द्वारा उससे अपेक्षित है या (जब तक उसे यह युक्‍तियुक्‍त विश्‍वास न हो जिसे साबित करने का भार उसी पर होगा कि उसके द्वारा दी गई जानकारी सही है) मिथ्‍या जानकारी देगा; अथवा","(గ) ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ప్రకారం అతను ఇవ్వవలసిన సమాచారం ఇవ్వడంలో విఫలమైనా లేదా (అతను ఇచ్చిన సమాచారం సరైనదని రుజువు చేసే భాధ్యత లేదా సహేతుకమైన నమ్మకం అతనికి లేకపోతే) ) తప్పుడు సమాచారం ఇచ్చినా లేదా నిర్లక్ష్యము వహించినా; లేదా "]
["(घ) खंड (क) या खंड (ख) में वर्णित कोई अपराध करने का प्रयत्‍न करेगा या अपराध किए जाने का दुष्‍प्रेरण करेगा, तो वह ऐसे प्रत्‍येक अपराध के लिए कारावास से, जिसकी अवधि छह मास तक की हो सकेगी, या जुर्माने से, जो दो हजार रुपए तक का हो सकेगा, या दोनों से, दंडनीय होगा ।","(ఘ) భాగము (క) లేదా భాగము (ఖ) లో వివరించిన నేరానికి పాల్పడటానికి ప్రయత్నించినా లేదా నేరానికి పాల్పడితే, అతను ఆరు నెలల వరకు కారాగారవాసము లేదా జరిమానాతో  శిక్షింపబడవచ్చు, ఒక్కోసారి ఈ జరిమానా రెండు వేల రూపాయల వరకు ఉండవచ్చు లేదా రెండు శిక్షలూ విధించబడవచ్చు. "]
["8. समपहरण का आदेश देने की न्‍यायालयों की शक्‍ति––","8. నిర్బంధానికి ఆదేశించే న్యాయస్థానముల అధికారం-"]
["धारा 7 के अधीन किसी अपराध का विचारण करने वाला कोई न्‍यायालय, ऐसे शुल्‍क्‍य माल का जिसके संबंध में न्‍यायालय का यह समाधान हो जाता है कि इस अधिनियम के अधीन कोई अपराध किया गया है, संग्रह करने वाली सरकार को समपहरण करने का आदेश दे सकेगा, और किसी ऐसे ऐल्‍कोहाल, ओषधि या सामग्री का, जिनके माध्‍यम से वह अपराध किया गया है और ऐसे किन्‍हीं पात्रों, पैकेजों या आवरणों की, जिनमें ऐसा माल या ऐसी वस्‍तुएं अंतर्विष्‍ट हों, और ऐसे माल या वस्‍तुओं के वहन में प्रयोग में लाए गए जीव-जंतुओं, यानों, जलयानों या अन्‍य प्रवहणों तथा ऐसे माल के विनिर्माण में प्रयोग में लाए गए उपकरणों या मशीनरी के समपहरण का भी आदेश दे सकेगा ।","సెక్షన్ 7 కు లోబడి ఒక నేరాన్ని పరిశీలిస్తున్న ఏ న్యాయస్థానమైనా , ఈ చట్టం ప్రకారం నేరం జరిగిందని కోర్టు తేల్చే విధంగా అటువంటి ఎక్సైజ్ వస్తువులను సేకరించే ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించవచ్చు మరియు ఏదైనా ఆల్కహాల్, మాదకద్రవ్యాలు లేదా పదార్థం ద్వారా నేరం జరిగితే, మరియు ఏదైనా వస్తువులు లేదా అటువంటి  పాత్రలు, ప్యాకేజీలు లేదా ప్రదేశములు మరియు అటువంటి వస్తువులు లేదా వస్తువులను తీసుకువెళ్ళడానికి ఉపయోగించే జీవులు - జంతువులు, వాహనాలు లేదా ఇతర వాహనాలు మరియు అటువంటి వస్తువుల తయారీలో ఉపయోగించే పరికరాలు లేదా యంత్రాలను కూడా స్వాధీనం చేయమని ఆదేశించవచ్చు. "]
["अधिकारियों और भू-धारकों की शक्‍तियां और उनके कर्तव्‍य","అధికారులు మరియు భూస్వాముల అధికారాలు మరియు విధులు"]
["9. गिरफ्तार करने की शक्‍ति––","9. అరెస్టు చేసే అధికారము -"]
["(1) इस निमित्त बनाए गए नियमों द्वारा सम्‍यक् रूप से सशक्‍त कोई उत्‍पाद-शुल्‍क अधिकारी ऐसे किसी व्‍यक्‍ति को गिरफ्तार कर सकेगा जिसके बारे में उसके पास यह विश्‍वास करने का कारण है कि वह इस अधिनियम के अधीन दंडनीय है ।","(1) దీని నిమిత్తముగా తయారు చేసిన నిబంధనల ద్వారా అధికారం పొందిన ఎక్సైజ్ అధికారి ఈ చట్టం ప్రకారం అతను శిక్షార్హుడు అని నమ్మడానికి కారణం ఉన్న వ్యక్తిని అరెస్టు చేయవచ్చు."]
["(2) कोई व्‍यक्‍ति, जो इस अधिनियम या इसके अधीन बनाए गए किन्‍हीं नियमों के अधीन किसी अपराध के करने के लिए अभियुक्‍त है या जिस पर ऐसा अपराध करने का युक्‍तियुक्‍त संदेह है और जो इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों द्वारा सम्‍यक् रूप से सशक्‍त किसी उत्‍पाद-शुल्‍क अधिकारी की मांग पर अपना नाम और निवास बताने से इंकार करता है अथवा ऐसा नाम या निवास बताता है जिसके बारे में उक्‍त अधिकारी के पास यह विश्‍वास करने का कारण है कि वह मिथ्‍या है, उस अधिकारी द्वारा गिरफ्तार किया जा सकेगा ताकि उसके नाम और निवास का अभिनिश्‍चय किया जा सके ।","(2) ఈ చట్టం ప్రకారం నేరానికి పాల్పడినట్లు ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న ఎవరైనా లేదా దానిపై చేసిన ఏదైనా నియమాలు లేదా అలాంటి నేరానికి సహేతుకమైన అనుమానం ఉన్నవారు మరియు ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ప్రకారం అధికారం పొందినవారు. ఎక్సైజ్ ఆఫీసర్ యొక్క డిమాండ్ మేరకు, అతని పేరు మరియు నివాసం గురించి వెల్లడించడానికి నిరాకరిస్తాడు లేదా అలాంటి పేరు లేదా నివాసం గురించి పేర్కొన్న అధికారి  అతని వివరములు అబద్ధమని నమ్మితే  ఆ వ్యక్తిని అరెస్టు చేయటానికి అతని పేరు మరియు నివాసం గుర్తించవచ్చు. "]
["10. इस अधिनियम के अधीन जांच में साक्ष्‍य देने और दस्‍तावेज पेश करने के लिए व्‍यक्‍तियों को समन करने की शक्‍ति––","10. ఈ చట్టమునకు లోబడి దర్యాప్తు కోసం సాక్ష్యాలను మరియు పత్రాలను సమర్పించడానికి వ్యక్తులను పిలిచే అధికారం."]
["(1) इस निमित्त बनाए गए नियमों द्वारा सम्‍यक् रूप से सशक्‍त किसी उत्‍पाद-शुल्‍क अधिकारी को ऐसे व्‍यक्‍ति को समन करने की शक्‍ति होगी जिसकी हाजिरी वह किसी ऐसी जांच में, जो ऐसा अधिकारी इस अधिनियम के किसी भी प्रयोजन के लिए कर रहा है, साक्ष्‍य देने या कोई दस्‍तावेज या अन्‍य वस्‍तु पेश करने के लिए आवश्‍यक समझे ।","(1)దీని నిమిత్తము చేయబడిన నిబంధనల ప్రకారం అధికారం పొందిన ఏ ఎక్సైజ్ అధికారి అయినా, ఈ చట్టం యొక్క ఏదైనా ప్రయోజనం కోసం అటువంటి అధికారి చేస్తున్న విచారణలో అవసరమైన వ్యక్తిని  సాక్ష్యం ఇవ్వడానికి లేదా ఏదైనా పత్రం లేదా ఇతర వస్తువును సమర్పించడానికి అవసరమని భావిస్తే పిలిపించే అధికారం ఉంటుంది, "]
["(2) उपधारा (1) के अधीन दस्‍तावेजों या अन्‍य वस्‍तुओं को पेश करने का समन कुछ विनिर्दिष्‍ट दस्‍तावेजों या वस्‍तुओं को पेश करने के लिए या किसी वर्णन की ऐसी सभी दस्‍तावेजों या वस्‍तुओं को पेश करने के लिए हो सकता है जो संबंधित व्‍यक्‍ति के कब्‍जे या नियंत्रण में है ।","2) ఉప-సెక్షన్ (1) కొన్ని పేర్కొన్న పత్రాలు లేదా వస్తువులను సమర్పించడానికి పత్రాలు లేదా ఇతర వస్తువులను సమర్పించడానికి లేదా అటువంటి వ్యక్తి యొక్క స్వాధీనంలో ఉన్న ఏదైనా వివరణ యొక్క అతని స్వాధీనములో ఉన్న పత్రాలు లేదా వస్తువులను సమర్పించడానికి పిలువబడవచ్చు. "]
["(3) इस प्रकार समन किए गए सभी व्‍यक्‍ति, स्‍वयं या किसी प्राधिकृत अभिकर्ता द्वारा, जैसा वह अधिकारी निदेश दे, हाजिर होने के लिए आबद्ध होंगे, और इस प्रकार समन किए गए सभी व्‍यक्‍ति किसी ऐसे विषय पर, जिसके संबंध में उनकी परीक्षा की जानी है, सच बोलने या कथन करने या ऐसी दस्‍तावेजों या अन्‍य वस्‍तुएं पेश करने के लिए आबद्ध होंगे जिनकी अपेक्षा की जाए :","(3) ఆవిధముగా పిలువబడిన వ్యక్తులందరూ తమచేత లేదా అధీకృత ఏజెంట్ ద్వారా, అధికారి నిర్దేశించినట్లుగా, మరియు హాజరుకావడానికి బాద్ధులై ఉండాలి మరియు ఇటువంటి సమనులు అందుకున్న వ్యక్తులందరూ, విచారణకు సంబంధించిన విషయము గురించి నిజము మాట్లాడడానికి లేదా వివరించడానికి  లేదా అటువంటి పత్రాలు లేదా ఇతర విషయాలను తెలియపరచడానికి కట్టుబడి ఉంటారు: "]
["परन्‍तु सिविल प्रक्रिया संहिता, 1908 (1908 का 5) की धारा 132 और धारा 133 के अधीन छूट, इस धारा के अधीन हाजिर होने के संबंध में की गई अपेक्षाओं को लागू होगी ।","కానీ సివిల్ ప్రక్రియ సంహిత, 1908 (1908 లో 5) లోని సెక్షన్ 132 మరియు సెక్షన్ 133 కింద మినహాయింపు ఈ సెక్షన్ కు లోబడి హాజరుకు సంబంధించి చేసిన అవసరాలకు వర్తిస్తుంది. "]
["(4) यथापूर्वोक्‍त ऐसी प्रत्‍येक जांच भारतीय दंड संहिता (1860 का 45) की धारा 193 और धारा 228 के अर्थ में न्‍यायिक कार्यवाही समझी जाएगी ।","(4) భారత శిక్షాస్మృతిలోని సెక్షన్ 193 మరియు సెక్షన్ 228 (1860 లో 45) యొక్క అర్ధంలో న్యాయ విచారణగా పరిగణించబడుతుంది"]
["11. उत्‍पाद शुल्‍क अधिकारियों की सहायता करने के लिए अपेक्षित अधिकारी––","11. ఎక్సైజ్ అధికారులకు సహాయం చేయాల్సిన అధికారులు - "]
["सीमाशुल्‍क और केंद्रीय उत्‍पाद-शुल्‍क के सभी अधिकारी और केंद्रीय सरकार के ऐसे अन्‍य अधिकारी जो इस निमित्त विनिर्दिष्‍ट किए जाएं, और सभी पुलिस अधिकारी तथा भू-राजस्‍व के संग्रहण में लगे हुए सभी अधिकारी इस अधिनियम के निष्‍पादन में उत्‍पाद-शुल्‍क अधिकारियों की सहायता करने के लिए सशक्‍त किए जाते हैं और उनसे सहायता करने की अपेक्षा की जाती है ।","కస్టమ్స్ మరియు సెంట్రల్ ఎక్సైజ్ యొక్క అధికారులు మరియు  కేంద్ర ప్రభుత్వంలోని ఇతర అధికారులు, మరియు  పోలీసు అధికారులు మరియు భూ ఆదాయ సేకరణలో నిమగ్నమై ఉన్న అందరు అధికారులు ఈ చట్తమునకు లోబడి ఎక్సైజ్ అధికారులకు సహాయం చేయడానికి అధికారములు కలిగి ఉంటారు మరియు వారి నుండి ఎప్పుడైనా ఎక్సైజ్ అధికారులు సహాయమును ఆశించవచ్చు. "]
["12. विनिषिद्ध शुल्‍क्‍य माल के विनिर्माण के संबंध में भूमि के स्‍वामियों और अधिकारियों द्वारा रिपोर्ट––","12. నిషేధిత సుంకం వస్తువుల తయారీకి సంబంధించి భూమి యజమానులు మరియు అధికారులు ఇచ్చిన నివేదిక."]
["भूमि का प्रत्‍येक स्‍वामी या अधिभोगी, और ऐसे किसी स्‍वामी या अधिभोगी का ऐसा अभिकर्ता, जो उस भूमि के प्रबंध का भारसाधक है, यदि इस अधिनियम या इसके अधीन बनाए गए नियमों के उपबंधों के उल्‍लंघन में वहां शुल्‍क्‍य माल का विनिर्माण किया जाता है तो, उचित प्रतिहेतु के अभाव में उस विनिर्माण की सूचना किसी मजिस्‍ट्रेट या उत्‍पाद-शुल्‍क, सीमाशुल्‍क, पुलिस या भू-राजस्‍व विभाग के किसी अधिकारी को, उस तथ्‍य के उसकी जानकारी में आते ही देने के लिए आबद्ध होगा ।","ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను లేదా దానిపై చేసిన నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తూ అక్కడ వస్తువులను తయారు చేస్తే, భూమి యొక్క ప్రతి యజమాని లేదా ఆక్రమణదారుడు మరియు భూమి నిర్వహణ బాధ్యత కలిగిన ఏదైనా యజమాని లేదా ఆక్రమణదారుడి ఏజెంట్, సరైన కౌంటర్ నోటిఫికేషన్ లేనప్పుడు, ఆ తయారీ సమాచారం మేజిస్ట్రేట్ లేదా ఎక్సైజ్, కస్టమ్స్, పోలీస్ లేదా ల్యాండ్ రెవెన్యూ శాఖ అధికారికి వాస్తవం తెలిసిన వెంటనే ఇవ్వబడుతుంది."]
["13. अपराधों के प्रति मौनानुकूलता के लिए दंड––","13. నేరాల పట్ల నిర్లిప్తతకు శిక్షలు-- -"]
["भूमि का प्रत्‍येक स्‍वामी या अधिभोगी, या ऐसे किसी स्‍वामी या अधिभोगी का कोई ऐसा अभिकर्ता, जो उस भूमि के प्रबन्‍ध का भारसाधक है और जो इस अधिनियम या इसके अधीन बनाए गए किन्‍हीं नियमों के उपबंधों के विरुद्ध किसी अपराध के प्रति जानबूझकर मौनानुमति देगा, ऐसे प्रत्‍येक अपराध के लिए कारावास से, जिसकी अवधि छह मास तक की हो सकेगी, या जुर्माने से, जो पांच सौ रुपए तक का हो सकेगा, या दोनों से, दंडनीय होगा ।","భూమి యొక్క ప్రతి యజమాని లేదా ఆక్రమణదారుడు, లేదా భూమి యొక్క నిర్వహణ బాధ్యత కలిగిన అటువంటి యజమాని లేదా ఆక్రమణదారుడి యొక్క ఏ ఏజెంట్ మరియు ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లేదా దానిపై చేసిన ఏదైనా నిబంధనలకు వ్యతిరేకంగా జరిగే ఏదైనా నేరానికి ఉద్దేశపూర్వకంగా సమ్మతినిస్తాడు, అటువంటి నేరములు పాల్పడిన ప్రతి ఒక్కరికి ఆరు నెలల వరకు జైలు శిక్షతో లేదా ఐదు వందల రూపాయల వరకు జరిమానా విధించబడుతుండి లేదా ఒక్కోసారి రెండు శిక్షలూ విధించబడతాయి."]
["14. तलाशियां और गिरफ्तारियां कैसे की जाएंगी––","14. నేరస్థుని కోసం వెతకడం మరియు అరెస్టులు ఏవిద్హముగా చేయబడతాయి?"]
["(1) इस अधिनियम या इसके अधीन बनाए गए किन्‍हीं नियमों के अधीन की गई सभी गिरफ्तारियां और तलाशियां, दंड प्रक्रिया संहिता, 1898 (1898 का 5)[3] के अधीन तलाशियों और और गिरफ्तारियों से संबंधित उस संहिता के उपबंधों के अनुसार की जाएंगी ।","(1) ఈ చట్టము లేదా దీనికి లోబడి చేసిన అన్ని అరెస్టులు మరియు శోధనలు లేదా దానిపై చేసిన ఏవైనా నియమాలు  కోడ్ ఆఫ్ క్రిమినల్ ప్రొసీజర్, 1898 (1898 లో 5) [3] యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా శోధనలు మరియు తదుపరి అరెస్టులకు సంబంధించినది . "]
["15. गिरफ्तार किए गए व्‍यक्‍तियों के संबंध में कार्यवाही––","15. అరెస్టు చేసిన వ్యక్తుల విషయంలో చేయబోయే తదుపరి చర్యలు--"]
["(1) इस अधिनियम के अधीन गिरफ्तार किया गया प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति अविलंब ऐसे निकटतम उत्‍पाद-शुल्‍क अधिकारी के समक्ष भेजा जाएगा जो इस प्रकार गिरफ्तार किए गए व्‍यक्‍तियों को किसी मजिस्‍ट्रेट के समक्ष भेजने के लिए सशक्‍त है, या यदि उचित दूरी के भीतर ऐसा कोई उत्‍पाद-शुल्‍क अधिकारी नहीं है तो वह व्‍यक्‍ति निकटतम पुलिस थाने के भारसाधक अधिकारी के समक्ष भेजा जाएगा ।","(1) ఈ చట్టం ప్రకారం అరెస్టయిన ప్రతి వ్యక్తిని ఆలస్యమూ లేకుండా వెంటనే సమీపంలోని ఎక్సైజ్ అధికారి సమక్షమునకు పంపడము జరుగుతుంది, ఈ విధముగా అరెస్టు చేసిన వారిని మేజిస్ట్రేట్ వద్దకు పంపే అధికారం ఉంది, లేదా దగ్గర లో ఉన్న ఎటువంటి ఎక్సైజ్ సుంకపు అధికారి లేకపోతే, ఆ వ్యక్తిని సమీప పోలీస్ స్టేషన్ ఇన్‌ఛార్జి అధికారి వద్దకు పంపడము జరుగుతుంది."]
["(2) किसी पुलिस थाने का भारसाधक अधिकारी जिसके समक्ष उपधारा (1) के अधीन कोई व्‍यक्‍ति भेजा जाता है, या तो अधिकारिता रखने वाले मजिस्‍ट्रेट के समक्ष हाजिर होने के लिए उसकी जमानत मंजूर कर लेगा, या जमानत न होने की दशा में उसको अविलंब ऐसे मजिस्‍ट्रेट के समक्ष अभिरक्षा में भेज देगा ।","(2) సబ్ సెక్షన్ (1) కు లోబడి ఒక వ్యక్తిని పోలీస్ స్టేషన్ కు  పంపించే బాధ్యత వహించే అధికారి తన అధికార పరిధిలో ఉన్న మేజిస్ట్రేట్ ముందు హాజరుకావడానికి లేదా అతనిని బెయిల్ పై విడుదల చేయించడానికి తీసుకువెళతారు, ఒక వేళ అతనిని బెయిల్ పై విడుదల చేయని పక్షములో ఎటువంటి ఆలస్యమూ లేకుండా  మేజిస్ట్రేట్ సమక్షమునకు కస్టడీకి పంపడం జరుగుతుంది. "]
["16. गिरफ्तार किए गए व्‍यक्‍तियों को उत्‍पाद-शुल्‍क अधिकारियों के समक्ष भेजे जाने पर जांच कैसे की जाएगी––","16. అరెస్టు చేసిన వారిని ఎక్సైజ్ అధికారులకు పంపినప్పుడు విచారణ ఏవిధముగా జరుగుతుంది? "]
["(1) जब धारा 15 के अधीन कोई व्‍यक्‍ति किसी ऐसे उत्‍पाद-शुल्‍क अधिकारी के समक्ष भेजा जाता है जो इस प्रकार गिरफ्तार किए गए व्‍यक्‍तियों को, किसी मजिस्‍ट्रेट के समक्ष भेजने के लिए सशक्‍त है तब वह उत्‍पाद-शुल्‍क अधिकारी उसके विरुद्ध लगाए गए आरोप की जांच करने के लिए कार्यवाही करेगा ।","1) సెక్షన్ 15 కు లోబడి అరెస్టు చేసిన వ్యక్తులను మేజిస్ట్రేట్ వద్దకు పంపించగలిగే అధికారములు కలిగిన ఎక్సైజ్ అధికారి వద్దకు పంపినప్పుడు, ఆ ఎక్సైజ్ అధికారి ఆ వ్యక్తి పై మోపబడ్డ అభియొగముల పై దర్యాప్తును ప్రారంభించడానికి  చర్యలు తీసుకుంటారు. "]
["(2) उपधारा (1) के प्रयोजनों के लिए उत्‍पाद-शुल्‍क अधिकारी वैसी ही शक्‍तियों का प्रयोग कर सकेगा और वैसे ही उपबंधों के अधीन होगा जिनका किसी संज्ञेय मामले का अन्‍वेषण करते समय पुलिस थाने का कोई भारसाधक अधिकारी, दंड प्रक्रिया संहिता, 1898 (1898 का 5) के अधीन जिन शक्‍तियों का प्रयोग कर सकता है और जिन उपबंधों के अधीन होता है :","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, ఎక్సైజ్ అధికారి అటువంటి అధికారాలను వినియోగించుకోవచ్చు మరియు అవే నిబంధనలకు ఒక పోలీసు స్టేషన్‌కు బాధ్యత వహించే ఏ అధికారి అయినా లోబడి ఉండాలి. శిక్షా స్మృతి సంహితలో (1898యొక్క 5) కు లోబడి అమలు చేయగల అధికారాలు మరియు నిబంధనలు వాటికి లోబడి ఉన్న నిబంధనలు: "]
["परंतु––","కాని--"]
["(क) यदि उत्‍पाद-शुल्‍क अधिकारी की यह राय है कि अभियुक्‍त व्‍यक्‍ति के विरुद्ध पर्याप्‍त साक्ष्‍य है या संदेह करने का उचित आधार है तो वह या तो उस मामले में अधिकारिता रखने वाले मजिस्‍ट्रेट के समक्ष हाजिर होने के लिए उसकी जमानत मंजूर कर लेगा या उसकी अविलंब ऐसे मजिस्‍ट्रेट के समक्ष अभिरक्षा में भेज देगा;","(క) నేరారోపణ జరిగిన వ్యక్తికి విరుద్ధముగా తగిన సాక్ష్యాలు ఉన్నప్పుడు లేదా అనుమానించడానికి సహేతుకమైన కారణాలు ఉన్నాయని ఎక్సైజ్ అధికారి అభిప్రాయము కలిగి ఉంటే, అతను ఆ కేసులో అధికార పరిధి లో ఉన్న మేజిస్ట్రేట్ ముందు హాజరు కావడానికి ఆ వ్యక్తి బెయిల్ మంజూరు చేస్తాడు లేదా అటువంటి వ్యక్తిని ఆలస్యము లేకుండా మేజిస్ట్రేట్ సమక్షమునకు వెంటనే పంపాలి;  "]
["(ख) यदि उत्‍पाद-शुल्‍क अधिकारी को प्रतीत होता है कि अभियुक्‍त व्‍यक्‍ति के विरुद्ध पर्याप्‍त साक्ष्‍य  नहीं है या संदेय करने का उचित आधार नहीं है तो वह अभियुक्‍त व्‍यक्‍ति को, उसके द्वारा, प्रतिभुओं सहित या रहित, जैसा उत्‍पाद-शुल्‍क अधिकारी निर्दिष्‍ट करे, ऐसा बंधपत्र निष्‍पादित करने पर छोड़ देगा कि यदि और जब उससे अपेक्षा की जाए तो वह अधिकारिता रखने वाले मजिस्‍ट्रेट के समक्ष हाजिर होगा, और वह अधिकारी मामले के सभी विवरणों की पूरी रिपोर्ट अपने पदीय वरिष्‍ठ को देगा ।","(ఖ) నిందితుడిపై తగిన సాక్ష్యాలు లేవని లేదా అతడిని నిర్బంధించడానికి  సరైన ఆధారం లేదని ఎక్సైజ్ అధికారి భావిస్తే, అప్పుడు ఎక్సైజ్ అధికారి, నిందిత వ్యక్తిని సాక్ష్యములతో సహితముగా లేదా రహితముగా, ఎక్సైజ్ అధికారి నిర్దేశించిన విధముగా బంధన పత్రమును సమర్పించిన తరువాతవదిలివేస్తారు, ఒకవేళ ఆ విధముగా జరగక పోతే ఆ అధికార పరిధి కలిగి ఉన్న మేజిస్ట్రేట్ సమక్షములో హాజరుపరుస్తారు, మరియు ఆ అధికారి కేసు యొక్క పూర్తి వివరాలు మరియు నివేదికను అతని / ఆమె సీనియర్ అధికారికి అందిస్తారు."]
["(3) धारा 15 या इस धारा के अधीन शक्‍तियों का प्रयोग करने वाले सभी अधिकारी अपनी शक्‍तियों का प्रयोग इस प्रकार करेंगे कि यह सुनिश्‍चित हो सके कि ऐसा प्रत्‍येक व्‍यक्‍ति जो गिरफ्तार किया गया है और अभिरक्षा में निरुद्ध किया गया है, ऐसी गिरफ्तारी के चौबीस घंटे की अवधि के भीतर, गिरफ्तारी के स्‍थान से मजिस्‍ट्रेट के न्‍यायालय तक यात्रा के लिए आवश्‍यक समय को छोड़ कर पेश किया जाएगा ।","(3) తాము అరెస్ట్ చేసి మరియు నిర్బంధములో ఉంచిన ప్రతీ వ్యక్తిని గంట వ్యవధి లోపల అరెస్ట్ చేసిన ప్రదేశము నుండి మేజిస్ట్రేట్ న్యాయస్థానము వరకూ ప్రయాణ సమయమును మినహాయించి మేజిస్ట్రేట్ ముందు హాజరు పరచే విధముగాసెక్షన్ 15 లేదా ఈ సెక్షన్ కు లోబడి అధికారాలు వినియోగించే అధికారులందరూ తమ అధికారాలను ఉపయోగించుకోవాలి. "]
["17. उत्‍पाद-शुल्‍क अधिकारी द्वारा तंग करने वाली तलाशी, अधिग्रहण, आदि––","17. ఎక్సైజ్ అధికారి చేత ఇబ్బంది పెట్టేవారిని శోధించడం/ తనిఖీ, స్వాధీనం మొదలైనవి."]
["(1) इस अधिनियम या इसके अधीन बनाए गए नियमों के अधीन शक्‍तियों का प्रयोग करने वाला कोई अधिकारी, जो––","(1) ఈ చట్టం లేదా దాని అధీనముగా చేసిన నిబంధనల ప్రకారం అధికారాలను వినియోగించే అధికారి, ఎవరైనా -"]
["(क) संदेह के उचित आधार के बिना, किसी स्‍थान, वाहन या जलयान की तलाशी लेगा या तलाशी कराएगा;","(క) సందేహం కోసం సహేతుకమైన కారణాలు లేకుండా స్థలం, వాహనం లేదా ఓడ యొక్క శోధన/ తనిఖీ నిర్వహించినా;"]
["(ख) तंग करने की दृष्‍टि से और अनावश्‍यक रूप से किसी व्‍यक्‍ति को निरुद्ध करेगा, उसकी तलाशी लेगा या उसे गिरफ्तार करेगा;","(ఖ) వేధింపులకు గురి చేసే ఉద్దేశ్యముతో మరియు అనవసరంగా ఒక వ్యక్తిని అదుపులోకి తీసుకోవడం, వారిని  తనిఖీ చేయడం లేదా అరెస్టు చేయడం;"]
["(ग) किसी ऐसी वस्‍तु का अभिग्रहण करने या उसकी तलाशी लेने के बहाने जिसका इस अधिनियम के अधीन अधिहरण किया जा सकता है, किसी व्‍यक्‍ति की किसी जंगम संपत्ति का, तंग करने की दृष्‍टि से और अनावश्‍यक रूप से अभिग्रहण करेगा,","(గ) ఈ చట్టం ప్రకారం జప్తు చేయబడిన ఏదైనా వస్తువును స్వాధీనము చేసుకునే ఉద్దేశ్యముతో తనిఖీను నిర్వహించడము, మరియు ఏదైనా స్థిరాస్థిని ఆ వ్యక్తిని వేధించే ఉద్దేశ్యముతో అనవసరముగా స్వాధీనము చేసుకోవడాన్ని ప్రయత్నము చేయడము,"]
["(घ) किसी व्‍यक्‍ति को क्षति पहुंचाने के लिए ऐसे अधिकारी के रूप में कोई अन्‍य कार्य, यह विश्‍वास करने का कारण रखे बिना, करेगा कि ऐसा कार्य उसके कर्तव्‍य के निष्‍पादन के लिए अपेक्षित है, ऐसे प्रत्‍येक अपराध के लिए जुर्माने से, जो दो हजार रुपए तक का हो सकेगा, दंडनीय होगा ।","(ఘ) ఒక వ్యక్తికి హాని కలిగించడానికి అధికారి వలె ఇతర చర్యలను చేయడము,ఇటువంటి చర్యలు తన విధి నిర్వహణకు అవసరమని నమ్మడానికి కారణము లేకుండా నిర్లక్ష్యముగా ప్రవర్తించడము వంటి ప్రత్యేక నేరములకు రెండు వేల రూపాయల వరకూ శిక్ష విధించబడవచ్చు. "]
["(2) कोई व्‍यक्‍ति, जो जानबूझकर और विद्वेषत: मिथ्‍या जानकारी देगा और इस प्रकार इस अधिनियम के अधीन कोई गिरफ्तारी या तलाशी कराएगा, करावास से, जिसकी अवधि दो वर्ष तक की हो सकेगी, या जुर्माने से, जो दो हजार रुपए तक का हो सकेगा, या दोनों से, दंडनीय होगा ।","(2) ఎవరైనా ఒక వ్యక్తిక్తి ఉద్దేశ్యపూర్వకముగా మరియు హానికలిగించే విధముగా సమాచారమును ఇవ్వడము మరియు ఈ చట్టమునకు లోబడి ఏదైనా అరెస్ట్ లేదా తనిఖీ చేయడము వంటి నేరములకు రెండు సంవత్సరముల వరకూ కారాగారవాసము లేదా రెండు వేల రూపాయల వరకు జరిమానా లేదా రెండూ విధించబడవచ్చు."]
["18. कर्तव्‍यारूढ़ उत्‍पाद-शुल्‍क अधिकारी की असफलता––","18. కర్తవ్య బద్ధుడైన ఎక్సైజ్ అధికారి యొక్క వైఫల్యము -"]
["प्रत्‍येक उत्‍पाद-शुल्‍क अधिकारी, जब तक कि उसे उसके वरिष्‍ठ अधिकारी की अभिव्‍यक्‍त रूप से लिखित अनुज्ञा प्राप्‍त न हो गई हो या उसने उस वरिष्‍ठ अधिकारी को अपने उस आशय की दो मास की लिखित सूचना न दे दी हो, या उसके पास कोई अन्‍य विधिपूर्ण प्रति हेतु न हो, अपने पद के कर्तव्‍यों का पालन करना बन्‍द कर देगा या पालन करने से इंकार करेगा या उन कर्तव्‍यों से अपने को हटा लेगा, कारावास से, जिसकी अवधि तीन मास तक की हो सकेगी, या जुर्माने से, जो तीन मास के वेतन तक का हो सकेगा, या दोनों से, दंडनीय होगा ।","ప్రతి ఎక్సైజ్ అధికారి,  తన ఉన్నతాధికారి యొక్క వ్యక్తీకరణ రూపములో  వ్రాతపూర్వక అనుమతి పొందకపోయినా లేదాా తన ఉన్నతాధికారికి  తన ఉద్దేశ్యం గురించి రెండు నెలల వ్రాతపూర్వక నోటీసు ఇవ్వకపోయినా లేదా అతని వద్ద చట్టబద్ధమైన ప్రతి లేకపోయినా, తన కార్యాలయం యొక్క విధులను నిర్వర్తించడం మానివేసినా లేదా ఆ విధులను నిర్వహించడానికి తిరస్కరించినా లేదా విధుల నుండి తాను తప్పుకున్నాఅటువంటి నేరములకు మూడు నెలల వరకూ కారాగారవాస శిక్ష  లేదా మూడు నెలల వేతనము జరిమానా గా విధించబడుతుంది లేదా రెండూ విధించబడతాయి. "]
["अनुपूरक उपबंध","అనుబంధ నిబంధనలు"]
["19. नियम बनाने की शक्‍ति–","19. నియమాలను ఏర్పరచే అధికారము-"]
["(1) केंद्रीय सरकार इस अधिनियम के प्रयोजनों को कार्यान्‍वित करने के लिए नियम राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, बना सकेगी ।","(1) కేంద్ర ప్రభుత్వం యొక్క అధికార పత్రములో ప్రకటన ద్వారా ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాలను అమలు చేయడానికి నియమాలను రూపొందించవచ్చు."]
["(2) विशिष्‍टतया और पूर्वगामी शक्‍ति की व्‍यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, ऐसे नियम,––","(2) ప్రత్యేక మరియు పైన పేర్కొన్న అధికారము యొక్క ప్రాబల్యానికి వ్యతిరేకముగా ప్రభావములు పడకుండా, అటువంటి నియమాలు, -"]
["(i) इस अधिनियम के अधीन उद्गृहीत शुल्‍क के निर्धारण और संग्रहण के, उन प्राधिकारियों के जिनके द्वारा इस अधिनियम के अधीन कृत्‍यों का निर्वहन किया जाना है, संदाय की अपेक्षा करने वाली सूचनाएं जारी करने के, उस रीति के जिससे शुल्‍क संदेय होंगे, और असंदत्त शुल्‍क की वसूली के लिए उपबंध कर सकेंगे;","(i) ఈ చట్టం అధీనములో విధించబడిన సుంకము యొక్క నిర్ధారణ మరియు వసూలుకు, ఈ చట్టము అధీనములో కార్యములను నిర్వర్తించవలసిన అధికారులు, సుంకమును చెల్లించడములో నిర్లక్ష్యము వహించి చెల్లించాల్సిన వారికి నోటీసులు జారీ చేయడం అటువంటి పద్ధతులు అనగా వీటి ద్వారా సుంకము వసూలు చేయబడుతుందో, మరియు వసూలు కాబడిన సుంకము యొక్క వసూలు కోసం నిబంధనలను తయారు చేయగలరు;"]
["(ii) शुल्‍क्‍य माल, या उनके घटक भागों या संघटकों या आधानों के इस प्रयोजन के लिए अनुमोदित भूमि या परिसरों पर के सिवाय, विनिर्माण या विनिर्माण की किसी प्रक्रिया को, संपूर्णतया, या ऐसे उपवादों सहित या ऐसी शर्तों के अधीन रहते हुए, जो केंद्रीय सरकार ठीक समझे, प्रतिषिद्ध कर सकेंगे;","(ii) సుంకము గల వస్తువులు, లేదా వాటి యొక్క మూల భాగములు లేదా వాటి కంటైనర్లు, దీని వినియోగం కోసం కేటాయించబడిన భూమి లేదా ప్రాంగణములో మినహా, నిర్మాణము లేదా నిర్మాణము యొక్క ఏదైనా ప్రక్రియులను , సంపూర్ణముగా, లేదా అటువంటి సౌకర్యములతో సహితముగా లేదా అటువంటి షరతులకు లోబడి ఉంటూ, కేంద్ర ప్రభుత్వము సరైనది అని భావించవచ్చు లేదా నిషేధించవచ్చు;    "]
["(iii) उस स्‍थान से, जहां कोई शुल्‍क्‍य माल भंडार में रखा जाता है या उसका विनिर्माण किया जाता है या उस पर उत्‍पादन या विनिर्माण की कोई प्रक्रिया की जाती है, उस माल को हटाने का और किसी अनुज्ञप्‍त व्‍यक्‍ति के परिसरों, या किसी बंधित भांडगार को, या वहां से, या किसी मंडी तक ले जाने के लिए परिवहन का विनियमन कर सकेंगे;","(iii) ఏవైనా సుంకముతో ఉన్న వస్తువులు నిల్వ చేసే గిడ్డంగి లో ఉంచబడతాయి లేదా వాటి నిర్మాణము చేయబడుతుందో లేదా వాటి ఉత్పత్తి లేదా నిర్మాణ ప్రక్రియలు చేయబడతాయో, ఆ సరుకును తీసివేయడము మరియు ఏదైనా అనుమతి పత్రము పొందిన వ్యక్తి యొక్క పరిసరములు, లేదా ఏదైనా గిడ్డంగి లేదా అక్కడి నుండి లేదా ఏదైనా మార్కెట్ వరకు తీసుకు రావడానికి వాహనముల యొక్క ఏర్పాట్లు చేయగలరు;    "]
["(iv) शुल्‍क्‍य माल या उसके घटक भागों या संघटकों या आधानों के उत्‍पादन या विनिर्माण का या उत्‍पादन या विनिर्माण की [किसी प्रक्रिया का या] उसे कब्‍जे में रखने और भंडार में रखने का, वहां तक विनियमन कर सकेंगे जहां तक ऐसा विनियमन इस अधिनियम के अधीन उद्गृहीत शुल्‍कों के समुचित उद्‌ग्रहण और संग्रहण के लिए आवश्‍यक है;","(iv) సుంకముగల వస్తువులు  లేదా దాని మూల భాగములు లేదా భాగాలు లేదా కంటైనర్లు లేదా ఉత్పత్తి లేదా తయారీ యొక్క ఏదైనా ప్రక్రియ [లేదా ప్రక్రియ], వాటిని నియంత్రణలో ఉంచుకోవడము మరియి గిడ్డంగులలో ఉంచుకోవడము వంటివి ఈ నిబంధనలకు లోబడి విధించబడిన సుంకముల యొక్క సముచిత విధింపులు మరియు వసూలు కోసం ఈ నియంత్రణ ఆవశ్యకము.  "]
["(v) इस अधिनियम के अधीन बनाए गए किन्‍हीं नियमों के कार्यान्‍वयन का पर्यवेक्षण करने के लिए उत्‍पाद-शुल्‍क अधिकारियों के नियोजन के लिए उपबंध कर सकेंगे;","(v) ఈ చట్టం ప్రకారం చేసిన ఏదైనా నిబంధనల అమలును నిర్వహించడానికి, పర్యవేక్షించడానికి ఎక్సైజ్ అధికారుల నియామకానికి ఏర్పాట్లను చేయడము;"]
["(vi) इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों के कार्यान्‍वयन का पर्यवेक्षण करने के लिए नियोजित उत्‍पाद-शुल्‍क अधिकारियों के लिए किसी विनिर्माता से या किसी भांडागार के अनुज्ञप्‍तिधारी से उसके कारखाने या भाण्‍डागार की प्रसीमाओं के भीतर आवास की व्‍यवस्‍था करने की अपेक्षा कर सकेंगे और ऐसे आवास का मापमान विहित कर सकेंगे;","(vi) ఈ చట్టం ప్రకారం చేసిన నిబంధనల అమలును నిర్వహించడానికి పర్యవేక్షించడానికి నియమించబడిన ఎక్సైజ్ అధికారుల కోసం ఎవరైనా కర్మాగార యజమాని తన కర్మాగారం లేదా గిడ్డంగి యొక్క పరిమితుల్లో వసతి ఏర్పాట్లు చేయడానికి ఒక గిడ్డంగి యొక్క తయారీదారు లేదా లైసెన్సు అవసరం మరియు అటువంటి వసతి స్థాయిని సూచించగలదు;  "]
["(vii) बंधित भांडगारों को नियत करने, अनुज्ञात करने, उनका प्रबंध और पर्यवेक्षण करने तथा शुल्‍क्‍य माल ऐसे भांडागारों में भेजने और वहां से निकालने में या शुल्‍क्‍य माल को एक बंधित भांडागार से दूसरे में ले जाने में अनुसरित की जाने वाली प्रक्रिया के लिए उपबंध कर सकेंगे;","(vii) బంధిత గిడ్డంగులను పరిష్కరించడం, అనుమతించడం, నిర్వహించడం మరియు పర్యవేక్షించడం మరియు అటువంటి గిడ్డంగులకు సుంకము కలిగిన వస్తువులను పంపడం మరియు వాటిని అక్కడి నుండి తొలగించడం లేదా ఒక బంధిత గిడ్డంగి నుండి మరొక ప్రదేశమునకు రవాణా చేయడంలో అనుసరించాల్సిన విధానం కోసం ఏర్పాట్లను చేయగలుగుతారు; "]
["(viiii) ऐसे शुल्‍क्‍य माल का, जो अनुज्ञप्‍ति के अधीन विनिर्मित किया गया है, ऐसी सामग्रियों का जिनका अनुज्ञप्‍ति के अधीन आयात किया गया है, और ऐसे माल का जिस पर शुल्‍क का संदाय कर दिया गया है या जिसे इस अधिनियम के अधीन शुल्‍क से छूट प्राप्‍त है, अलग-अलग करने के लिए उपबंध कर सकेंगे;","(viiii) అటువంటి సుంకము కలిగిన వస్తువుల యొక్క, లైసెన్స్ కింద తయారు చేయబడిన వస్తువులు, లైసెన్స్ కింద దిగుమతి చేసుకున్న వస్తువులు మరియు సుంకం విధించబడిన వస్తువులు లేదా ఈ చట్టము ప్రకారము సుంకము నుండి మినహాయింపు లభించిందో వాటిని వేరు-వేరుగా చేయటానికి ఏర్పాట్లు చేస్తారు; "]
["(ix) ऐसे व्‍यक्‍तियों पर, जो विनिर्माण, भंडारकरण या विक्रय में लगे हुए हैं (चाहे अपनी ओर से अथवा दलालों या कमीशन अभिकर्ताओं के रूप में), जानकारी देने, अभिलेख रखने और विवरणियां तैयार करने का कर्तव्‍य वहां तक अधिरोपित कर सकेंगे जहां तक ऐसा अधिरोपण इस अधिनियम के अधीन उद्गृहीत शुल्‍क के समुचित उद्‌ग्रहण और संग्रहण के लिए आवश्‍यक है तथा ऐसी जानकारी की प्रकृति और ऐसे अभिलेखों और विवरणियों के प्ररूप, और उसमें उल्‍लिखित की जाने वाली विशिष्‍टियों तथा उस रीति को विहित कर सकेंगे जिससे वे सत्‍यापित किए जाएंगे;","(ix) తయారీ, నిల్వ చేయడం లేదా అమ్మకంలో నిమగ్నమైన వ్యక్తులపై సమాచారం ఇవ్వడం, రికార్డులు నమోదు చేసి ఉంచడం మరియు రాబడిని సిద్ధం చేయడం (వారి తరపున లేదా బ్రోకర్లు లేదా కమిషన్ ఏజెంట్లుగా) విధించబడే సుంకముల యొక్క విధింపు మరియు వసూలు కోసం ఇటువంటి చట్టములు అవసరం మరియు అటువంటి సమాచారం యొక్క స్వభావం మరియు అటువంటి రికార్డులు మరియు రాబడి యొక్క రూపాన్ని మరియు అందులో పేర్కొన్న ప్రత్యేకతలు మరియు అవి ధృవీకరించబడే విధానాన్ని సూచిస్తాయి; "]
["(x) यह अपेक्षा कर सकेंगे कि शुल्‍क्‍य माल विहित आधानों में के सिवाय, जिन पर इस प्रकार की बैण्‍डरोल, स्‍टाम्‍प या लेबल लगा हो, जो इस रीति से चिपका हो, जो विहित की जाए, न तो विक्रय किया जाएगा और न विक्रय के लिए प्रस्‍थापित किया जाएगा या रखा जाएगा;","(x) నిర్దేశించబడిన కంటైనర్లలో తప్ప, ఈ సుంకము కలిగిన వస్తువులు విక్రయించబడదు లేదా విక్రయించబడదని ఆశించండి, వీటి పై బ్యాండ్ రోల్, స్టాంప్ లేదా లేబుల్ సూచించిన విధంగా అమర్చబడి ఉంటుంది. ఈ విధముగా వివరములు అతికించి లేకపోతే  వాటి అమ్మకము లేదా కొనుగోలు నిలిపి వేయబడుతుంది. "]
["(xi) अनुज्ञप्‍तियों और परिवहन अनुज्ञापत्रों को जारी करने का, तथा उसके लिए प्रभारित की जाने वाली फीस का, यदि कोई हो, उपबंध कर सकेंगे;","(xi) లైసెన్సులు మరియు రవాణా లైసెన్సుల జారీ , మరియు వసూలు చేసిన ఫీజులు ఏదైనా ఉంటే;"]
["(xii) शुल्‍क का आहरण करने के प्रयोजनों के लिए शुल्‍क्‍य माल, संयंत्र, मशीनरी या सामग्री को निरुद्ध करने का उपबंध कर सकेंगे;","(xii) సుంకము యొక్క ఉపసంహరణ చేసే ప్రయోజనాల కోసం, సుంకం కలిగిన వస్తువులు,  యంత్రాలు లేదా సామగ్రిని అనుమతించకుండా ఉండటానికి ఏర్పాట్లు చేయగలరు; "]
["(xiii) ऐसे शुल्‍क्‍य माल के, जिसकी बाबत इस अधिनियम के अधीन बनाया गया कोई नियम भंग किया गया है, अधिहरण, और ऐसे ऐल्‍कोहाल, औषधियों या सामग्रियों के, जिनके माध्‍यम से ऐसा भंग किया गया है, और उन पात्रों, पैकेजों, या आवरणों के, जिनमें वह माल या वे वस्‍तुएं रखी हों, और उस माल या उन वस्‍तुओं को लाने ले जाने में प्रयोग में लाए गए जीव-जंतुओं, यानों, जलयानों, तथा अन्‍य प्रवहणों के, और ऐसे माल के विनिर्माण में प्रयोग में लाए गए किन्‍हीं उपकरणों या मशीनरी के अधिहरण का उपबंध कर सकेंगे;","(xiii) ఈ చట్టం ప్రకారం తయారు చేయబడిన ఏ నియమాన్ని ఉల్లంఘించినా, జప్తు చేసినా, మరియు అలాంటి ఆల్కహాల్, ఔషధములు లేదా సామగ్రి లేదా ఏ వస్తువుల ద్వారా ఆ ఉల్లంఘన జరిగిందో మరియు వాటి కంటైనర్లు, ప్యాకేజీలు,లేదా ఆ సరుకు లేదా ఆ వస్తువులు ఉంచబడిన ప్రదేశము మరియు ఆ వస్తువులను లేదా సరుకును తీసుకు వెళ్ళడానికి లేదా తీసుకు రావడానికి లేదా రవాణాకు ఉపయోగించిన జీవ జంతువులు, వాహనములు, ఓడలు మరియు ఇతర రవాణా సౌకర్యములు మరియు అటువంటి సరుకుల తయారీలో ఉపయోగించిన యంత్ర సామగ్రి వంటి వాటిని జప్తు చేయగలరు; "]
["(xiv) इस अधिनियम के अधीन बनाए गए किसी नियम को भंग करने के लिए दो हजार रुपए से अनधिक की शास्‍ति उद्गृहीत करने का उपबन्‍ध कर सकेंगे;","xiv)ఈ చట్టం ప్రకారం చేసిన ఏదైనా నిబంధనను ఉల్లంఘిస్తే రెండు వేల రూపాయలకు మించకుండా జరిమానా విధించబడుతుంది; "]
["(xv) ऐसे अधिहरण और ऐसी शास्‍ति के अधिरोपण, उन अधिकतम सीमाओं जिन तक विशिष्‍ट वर्गों के उत्‍पाद-शुल्‍क अधिकारी ऐसे अधिहरण या शास्‍ति का न्‍यायनिर्णयन कर सकेंगे, ऐसे अधिकारियों के आदेशों से अपील और किसी उच्‍चतर प्राधिकारी द्वारा उन आदेशों के पुनरीक्षण, ऐसी अपीलों और पुनरीक्षणों के लिए समय-सीमा, तथा अधिहृत माल और वस्‍तुओं का व्‍ययन करने के संबंध में प्रक्रिया का उपबंध कर सकेंगे;"," (xv) అటువంటి జప్తు మరియు జరిమానా విధించడం, నిర్దిష్ట తరగతుల ఎక్సైజ్ అధికారులు  నిర్ధారించగలుగుతారు, అటువంటి అధికారుల ఆదేశాలకు అప్పీల్ మరియు ఎవరైనా ఉన్నతాధికారి ద్వారా ఆ ఆదేశముల పునః పరిశీలన, అటువంటి పునః పరిశీలన కోసం కాల-పరిమితి, మరియు ఓవర్‌లోడ్ చేసిన వస్తువులు మరియు వస్తువులను పారవేసే విధానం యొక్క నిబంధన చేయవచ్చు; "]
["(xvi) इस अधिनियम या इसके अधीन बनाए गए नियमों के विरुद्ध अपराधों के प्रशमन, या उसके अधीन उपगत दायित्‍वों को प्राधिकृत और विनियमित कर सकेंगे;","(xvi) ఈ చట్టం లేదా దానిపై చేసిన నిబంధనలకు వ్యతిరేకంగా నేరాలను తగ్గించడానికి లేదా దానిపై ఉన్న బాధ్యతలకు అధికారం మరియు నియంత్రణ చేయగలము; "]
["(xvii) कारखानों का निरीक्षण प्राधिकृत और विनियमित कर सकेंगे तथा उनमें उत्‍पादित किसी पदार्थ के नमूने लेने और उनका परीक्षण करने तथा शुल्‍क्‍य माल के उत्‍पादन, भंडारकरण, विक्रय या परिवहन के लिए प्रयोग में लाए जाने वाले किसी स्‍थान, प्रवहन या जलयान या निरीक्षण या तलाशी करने के लिए वहां तक उपबंध कर सकेंगे जहां तक ऐसा निरीक्षण या तलाशी इस अधिनियम के अधीन उद्गृहीत शुल्‍कों के समुचित उद्‌ग्रहण के लिए आवश्‍यक है;","(xvii) కర్మాగారాల పరిశీలనకు అధికారం ఇవ్వడం మరియు నియంత్రించడం మరియు వాటిలో ఉత్పత్తి చేయబడిన ఏదైనా పదార్థం యొక్క నమూనాలను తీసుకొని పరీక్షించడం మరియు సుంకము కలిగిన వస్తువుల ఉత్పత్తి, నిల్వ, అమ్మకం లేదా రవాణా కోసం ఉపయోగించే ఏదైనా ప్రదేశం, రవాణా లేదా ఓడ లేదా పరిశీలన లేదా తనిఖీ చేయడానికి ఉపబంధము చేయగలము,  అటువంటి తనిఖీ లేదా పరిశీలన ఈ చట్టము ప్రకారం విధించబడిన సుంకముల యొక్క సముచిత విధింపుకు అవసరం;"]
["(xviii) ऐसे शुल्‍क्‍य माल पर, जिसका निर्यात भारत से बाहर किया जाता है या जो भारत से बाहर के किसी पत्तन तक की समुद्र यात्रा पर उपभोग के लिए पोत पर लाया जाता है, दिए गए शुल्‍क पर रिबेट देने का उपबंध कर सकेंगे;","(xviii) భారతదేశం వెలుపల ఎగుమతి చేయబడిన లేదా భారతదేశం వెలుపల ఉన్న ఓడ రేవుకు సముద్ర యాత్రలో వినియోగం కోసం ఒక నౌకపై తీసుకు వచ్చే అటువంటి సరుకుపై విధించిన సుంకంపై తగ్గింపును అందిస్తుంది; "]
["(xix) किसी शुल्‍क्‍य माल को इस अधिनियम के अधीन उद्गृहीत समस्‍त शुल्‍क या उसके किसी भाग से ऐसी दशा में छूट दे सकेंगे जब केंद्रीय सरकार की यह राय है कि ऐसी छूट का दिया जाना व्‍यापार के हित में या लोकहित में आवश्‍यक है;","(xix) ఈ సుంకము పై మినహాయింపు వ్యాపారం యొక్క ప్రయోజనానికి లేదా ప్రజా ప్రయోజనానికి అవసరమని కేంద్ర ప్రభుత్వం అభిప్రాయపడినప్పుడు ఈ చట్టం ప్రకారం విధింపబడిన మొత్తం సుంకము లేదా కొంత భాగము పై మినహాయింపు ఇవ్వడం జరుగుతుంది;  "]
["(xx) ऐसी निर्मितियों के नामों और वर्णनों की सूचियां, जो निर्धारण के लिए अनुसूची की किसी विशिष्‍ट मद के अधीन आती हों, या जिनके विनिर्माण, परिवहन और वितरण को विनियमित करने के लिए, राजपत्र में अधिसूचित कर सकेंगे;","(xx) అటువంటి తయారీదారుల పేర్లు మరియు వర్ణనల జాబితాలు నిర్ధారణ కోసం షెడ్యూల్ యొక్క ప్రత్యేక అంశమునకు లోబడి ఉంటాయి, లేదా ఆ వస్తువుల తయారీ, రవాణా మరియు పంపిణీని నియంత్రించడం వంటి విషయములన్నీ అధికార పత్రములో సూచించబడతాయి;"]
["(xxi) विशिष्‍ट वर्गों के उत्‍पाद-शुल्‍क अधिकारियों को इस बात के लिए प्राधिकृत कर सकेंगे कि वे इस धारा के अधीन केंद्रीय सरकार द्वारा बनाए गए किसी नियम से उद्भूत होने वाले अनुपूरक विषयों के लिए लिखित अनुदेश द्वारा उपबंध करे ।","xxi) ఈ విభాగం కింద కేంద్ర ప్రభుత్వం చేసిన ఏదైనా నియమం వల్ల ఉత్పన్నమయ్యే అనుబంధ విషయాల కోసం వ్రాతపూర్వక సూచనల ద్వారా నిర్దిష్ట తరగతుల ఎక్సైజ్ అధికారులకు ఈ విషయమునకు సంబంధించి అధికారములు ఇవ్వడము జరుగుతుంది. "]
["(3) जहां इस अधिनियम के अधीन किसी नियम के भंग होने की बाबत, जो धारा 7 के अधीन अपराध भी हो, कोई अधिग्रहण या शास्‍ति न्‍यायनिर्णीत की गई है वहां संबंधित व्‍यक्‍ति को उस धारा के अधीन अभिनियोजित नहीं किया जाएगा ।","(3) ఈ చట్టం ప్రకారం ఏదైనా నిబంధన యొక్క ఉల్లంఘనకు సంబంధించి ఏదైనా సముపార్జన లేదా జరిమానా తీర్పు ఇవ్వబడినప్పుడు, ఇది సెక్షన్ 7 కింద కూడా నేరం, సంబంధిత వ్యక్తికి ఆ సెక్షన్ ప్రకారం  నియమించబడరు. "]
["[(4) इस धारा के अधीन बनाया गया प्रत्‍येक नियम, बनाए जाने के पश्‍चात् यथाशीघ्र, संसद् के प्रत्‍येक सदन के समक्ष, जब वह सत्र में हो, तीस दिन की अवधि के लिए रखा जाएगा ।","[(4) ఈ సెక్షన్ కు లోబడి  చేసిన ప్రతి నియమం, తయారైన వెనువెంటనే  పార్లమెంట్ నందు ప్రత్యేక సభ సమక్షములో, సెషన్ నందు ముప్పై రోజుల వ్యవధి వరకు ఉంచబడుతుంది.  "]
["यदि उस सत्र के या पूर्वोक्‍त आनुक्रमिक सत्रों के ठीक बाद के सत्र के अवसान के पूर्व] दोनों सदन उस नियम में कोई परिवर्तन करने के लिए सहमत हो जाएं तो तत्‍पश्‍चात् वह ऐसे परिवर्तित रूप में ही प्रभावी होगा ।","ఆ సెషన్ గడువుకు ముందే లేదా మునుపటి వరుస సెషన్ల తర్వాత వెంటనే ముగింపుకు ముందు] ఆ నిబంధనలో ఏదైనా మార్పు చేయడానికి ఉభయ సభలు ఈ నియమములో ఏవైనా మార్పులకు అంగీకరిస్తే, అది మార్చబడిన రూపంలో మాత్రమే ప్రభావవంతంగా జారీ చేయబడుతుంది. "]
["किंतु नियम के ऐसे परिवर्तित या निष्‍प्रभाव होने से उनके अधीन पहले की गई किसी बात की विधिमान्‍यता पर प्रतिकूल प्रभाव नहीं पड़ेगा ।]","కానీ నియమం యొక్క ఏదైనా మార్పు లేదా ప్రభావకరముగా లేనప్పుడు వాటి అధీనములో ముందుగా చేయబడిన ఏదైనా విషయము యొక్క చట్టబద్ధమైన చెల్లుబాటు పై ఎటువంటి ప్రతికూల ప్రభావము కలుగదు. ]"]
["20. वादों का वर्जन तथा वादों और अन्‍य विधिक कार्यवाहियों की परिसीमा–","20. వాగ్దానాలను మినహాయించడం మరియు వాగ్దానముల మరియు ఇతర చట్టపరమైన చర్యల యొక్క పరిమితి--"]
["(1) कोई भी वाद या अन्‍य विधिक कार्यवाही किसी भी ऐसे आदेश के बारे में जो इस अधिनियम के अधीन सद्‌भावपूर्वक पारित किया गया हो या ऐसे किसी कार्य के लिए, जो इस अधिनियम के अधीन सद्‌भावपूर्वक किया गया हो, या जिसे करने का आदेश दिया गया हो, संग्रह करने वाली सरकार या किसी अधिकारी के विरुद्ध न होगी ।","(1) ఏదైనా వాదనలేదా ఇతర చట్టపరమైనచర్యలు, ఈ చట్టమునకు లోబడి  సదుద్దేశముతో జారీచేయబడిన ఏదైనా ఉత్తర్వుకు సంబంధించి లేదా ఈ చట్టమునకు లోబడి సదుద్దేశముతో చేసిన ఏదైనా చర్యకు సంబంధించి లేదా దీనిని అమలు పరచమని ఆదేశము ఇవ్వబడినా, వసూలు చేసే ప్రభుత్వము లేదా ఎవరైనా అధికారికి వ్యతిరేకముగా తీసుకోబడవు. "]
["(2) कोई भी वाद या अन्‍य विधिक कार्यवाही किसी ऐसी बात के लिए, जो इस अधिनियम के अधीन की गई है, या जिसे करने का आदेश दिया गया है, वाद हेतुक प्रोद्भूत होने से, या ऐसे कार्य या आदेश की तारीख से जिसके विरुद्ध परिवाद किया गया है, छह मास की समाप्‍ति के पश्‍चात्, संग्रह करने वाली सरकार या किसी अधिकारी के विरुद्ध संस्‍थित नहीं की जाएगी ।","(2) ఏదైనా వాదన లేదా ఇతర చట్టపరమైన విచారణ,  ఈ చట్టమునకు లోబడి చేయబడిన లేదా దానిని చేయటానికి ఆదేశము ఇవ్వబడినా, వాదన సహేతుకమైనది ఐనా లేదా అటువంటి పని లేదా ఉత్తర్వు యొక్క తేదీ నుండి ఆరు నెలల గడువు  ముగిసిన తరువాత దీనికి విరుద్ధముగా ఫిర్యాదు చేసినా వసూలు చేసే ప్రభుత్వమునకు లేదా ఎవరైనా అధికారికి వ్యతిరేకముగా ఏదీ ఏర్పాటు చేయబడదు.  "]
["21. निरसन और व्‍यावृत्ति––","21. రద్దు మరియు వృత్తివ్యాపకత-- "]
["यदि इस अधिनियम के प्रारंभ से ठीक पूर्व किसी राज्‍य में इस अधिनियम की तत्‍समान कोई विधि प्रवृत्त है तो वह विधि इसके द्वारा निरसित की जाती है :","ఈ చట్టం ప్రారంభానికి సరిగ్గా ముందు ఏ రాష్ట్రంలోనైనా ఈ చట్టమునకు సమానమైన ఏదైనా చట్టము అమలులో ఉంటే ఆ చట్టము ఈ కొత్త చట్టము ద్వారా రద్దు చేయబడుతుంది: "]
["परंतु इसके द्वारा निरसित किसी विधि के अधीन बनाए गए सभी नियमों, जारी की गई सभी अधिसूचाओं, दी गई सभी अनुज्ञप्‍तियों या अनुज्ञापत्रों, या प्रदत्त की गई सभी शक्‍तियों का, वहां तक जहां तक वे इस नियम से असंगत न हों, वही बल और प्रभाव होगा मानो वे इस अधिनियम के अधीन, और उस निमित्त इसके द्वारा सशक्‍त प्राधिकारी द्वारा बनाए गए हों, जारी की गई हों, दी गई हों या प्रदत्त की गई हों ।"," కాని దీని ద్వారా రద్దు చేయబడిన ఏదైనా చట్టమునకు లోబడి చేయబడిన అన్ని నియమములు, జారీ చేయబడ్డ అన్ని నోటిఫికేషనులు, మంజూరు చేయబడ్డ అన్ని లైసెన్సులు లేదా ఇవ్వబడ్డ అన్ని అధికారములు ఈ నిబంధనకు విరుద్ధంగా లేవు. ఈ చట్టమునకు లోబడి మరియు దీని నిమిత్తము ఈ చట్టము ద్వారా మరింత శక్తివంతమైన అధికారములతో చేయబడినవి, జారీ చేయబడినవి, మంజూరు చేయబడినవి లేదా ఇవ్వబడినవిగా ఉంటాయి. "]
["कमाण्‍डर-इन-चीफ (पदाभिधान परिवर्तन) अधिनियम, 1955","కమాండర్-ఇన్-చీఫ్ (ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ మార్పు) చట్టం, 1955"]
["(1955 का अधिनियम संख्‍यांक 19)","(1955 యొక్క చట్టం సంఖ్య 19) "]
["सशस्‍त्र बलों के कमाण्‍डर-इन-चीफों के पदाभिधान में परिवर्तन करने के प्रयोजन के लिए कतिपय अधिनियमितियों को संशोधित करने के लिए अधिनियम","సాయుధ దళాల కమాండర్-ఇన్-చీఫ్స్ కార్యాలయంలో మార్పులు చేసే ఉద్దేశ్యంతో కొన్ని చట్టాలను సవరించడానికి చట్టం "]
["भारण गणराज्‍य के छठे वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो :––","దీనిని భరన్ రిపబ్లిక్ యొక్క ఆరవ సంవత్సరంలో పార్లమెంట్ ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేసింది: -"]
["1. संक्षिप्‍त नाम और प्रारम्‍भ––","1. సంక్షిప్త నామము మరియు ప్రారంభం - "]
["(1) इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम कमाण्‍डर-इन-चीफ (पदाभिधान परिवर्तन) अधिनियम, 1955 है ।","1) ఈ చట్టాన్ని కమాండర్-ఇన్-చీఫ్ (కార్యాలయ మార్పు) చట్టం, 1955 అని పిలుస్తారు."]
["2. [कुछ अधिनियमतियों का संशोधन ।]","2. [కొన్ని చట్టాల సవరణ.]"]
["निरसन और संशोधन अधिनियम, 1960 (1960 का 58) की धारा 2 और अनुसूची 1 द्वारा निरसित ।","రద్దు మరియు సవరణ చట్టం, 1960 (1960 లో 58) లోని సెక్షన్ 2 మరియు షెడ్యూల్ 1 ద్వారా రద్దు చేయబడింది."]
["3. अधिनियमितियां या लिखतों में कमाण्‍डर-इन-चीफों के प्रति निर्देशों का अर्थान्‍वियन––","3. చట్టాలు లేదా సాధనాలలో కమాండర్-ఇన్-చీఫ్ లకు సూచనల అమలు."]
["नियमित सेना, भारतीय नौसेना और वायुसेना के कमाण्‍डर-इन-चीफ के प्रति किसी तत्‍समय प्रवृत्त विधि या किसी लिखत या अन्‍य दस्‍तावेज में जो भी निर्देश हो, भले ही वह किन्‍हीं शब्‍दों में क्‍यों न हो, उसका यह अर्थ लगाया जाएगा कि वह क्रमश: थल सेनाध्‍यक्ष, नौ सेनाध्‍यक्ष और वायुसेनाध्‍यक्ष के प्रति निर्देश है ।","భారత మిలటరీ సైన్యం, నావికాదళం మరియు వైమానిక దళం యొక్క కమాండర్-ఇన్-చీఫ్ పట్ల ఏదైనా ఆ సమయములో అమలులో ఉన్న ఏదైనా చట్టము లేదా ఏదైనా వ్రాతపూర్వక లేదా ఇతర దస్తావేజులో ఏ విధముగా నిర్దేశించబడిందో, అది ఎటువంటి పదాలతో ఉన్నప్పటికీ, దాని అర్థము ఆర్మీ స్టాఫ్ చీఫ్, నావల్ స్టాఫ్ చీఫ్ మరియు ఎయిర్ స్టాఫ్ చీఫ్ గురించిన ప్రస్తావన. "]
["[अनुसूची ।]––","[షెడ్యూల్.]-"]
["निरसन और संशोधन अधिनियम, 1960 (1960 का 58) की धारा 2 और अनुसूची 1 द्वारा निरसित ।","రద్దు మరియు సవరణ చట్టం, 1960 (1960 లో 58) లోని సెక్షన్ 2 మరియు షెడ్యూల్ 1 ద్వారా రద్దు చేయబడింది."]
["गन्दी बस्ती क्षेत्र (सुधार तथा उन्मूलन) अधिनियम, 1956","మురికివాడ ప్రాంతం (సంస్కరణ మరియు నిర్మూలన) చట్టం, 1956"]
["(1956 का अधिनियम संख्यांक 96)","(1956 యొక్క చట్టం 96)"]
["[29 दिसम्बर 1956]","[29 డిసెంబర్ 1956]"]
["कतिपय संघ राज्यक्षेत्रों में गन्दी बस्ती क्षेत्रों में सुधार तथा उन्मूलन के लिए और ऐसे क्षेत्रों में किराएदारों की बेदखली से संरक्षण के लिए उपबन्ध करने हेतु  अधिनियम","కొన్ని కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలలో మురికివాడల ప్రాంతాల అభివృద్ధి మరియు నిర్మూలనకు మరియు అటువంటి ప్రాంతాలలో అద్దెదారుల తొలగింపు నుండి రక్షణ కోసం చట్టం."]
["भारत गणराज्य के सातवें वर्ष में संसद् द्वारा निम्‍नलिखित रूप में यह अधिनियमित हो :—","గణతంత్ర భారత దేశము యొక్క ఏడవ సంవత్సరంలో దీనిని పార్లమెంట్ ఈ క్రింది విధంగా అమలు చేసింది: "]
["1. संक्षिप्‍त नाम, विस्तार और प्रारंभ—","1. సంక్షిప్త నామము, పొడిగింపు మరియు ప్రారంభ నామము-"]
["इस अधिनियम का संक्षिप्‍त नाम गन्दी बस्ती क्षेत्र (सुधार तथा उन्मूलन) अधिनियम, 1956 है ।","ఈ చట్టాన్ని మురికివాడ ప్రాంత (సంస్కరణ మరియు నిర్మూలన) చట్టం, 1956 అని పిలుస్తారు. "]
["(2) इसका विस्तार अंदमान तथा निकोबार द्वीप समूह तथा लक्‍कदीव, मिनिकोय और अमीनदीवी द्वीव के संघ राज्यक्षेत्रों के सिवाय सभी संघ राज्यक्षेत्रों पर है ।","(2) ఇది అండమాన్ మరియు నికోబార్ దీవులు మరియు యూనియన్ టెరిటరీస్ ఆఫ్ లాకాడివ్, మినికోయ్ మరియు అమీన్ దీవి ద్వీపము మినహా అన్ని కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు విస్తరించింది. "]
["(3) यह किसी संघ राज्यक्षेत्र में उस तारीख[1] को प्रवृत्त होगा, जिसे केन्द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा नियत करे ; और विभिन्न संघ राज्यक्षेत्रों के लिए विभिन्न तारीखें नियत की जा सकती हैं ।","(3) ఇది కేంద్ర భూభాగంలో అమల్లోకి వస్తుంది [1] ఇది అధికార పత్ర ప్రకటన ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించవచ్చు; మరియు వివిధ కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు వేర్వేరు తేదీలను నిర్ణయించవచ్చు. "]
["2. परिभाषाएं—","2. నిర్వచనాలు—"]
["इस अधिनियम में, जब तक कि संदर्भ से अन्यथा अपेक्षित न हो,—","ఈ చట్టంలో, సందర్భం అవసరమైతే తప్ప,-"]
["(क) “प्रशासक” से किसी संघ राज्यक्षेत्र का प्रशासक अभिप्रेत है ;","(క) \"అధికారి\" అంటే కేద్ర పాలిత భూభాగం యొక్క నిర్వాహకుడు;"]
["(ग) “सक्षम प्राधिकरण” से ऐसा अधिकारी या प्राधिकरण अभिप्रेत है, जिसे प्रशासक, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए सक्षम प्राधिकरण के रूप में नियुक्‍त करे ;","(గ) \"సమర్థ అధికారం\" అంటే, నిర్వాహకుడు వంటి అధికారి లేదా అధికారం,అధికార పత్రములో ప్రకటన  ద్వారా, ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం సమర్థ అధికారిగా నియమించవచ్చు; "]
["(घ) किसी इमारत के सम्बन्ध में “निर्माण” के अन्तर्गत उसका विस्तार, परिवर्तन या पुनर्निर्माण है ;","(ఘ) భవనానికి సంబంధించి \"నిర్మాణం\" దాని విస్తరణ, మార్పు లేదా పునర్నిర్మాణం కలిగి ఉంటుంది;"]
["[(ङ) “भूमि” के अन्तर्गत भूमि से उद्भूत फायदे और भूमि से संलग्‍न या भूमि से स्थायी रूप से जकड़ी हुई  वस्तुएं हैं ;","[(4) \"భూమి\" భూమి నుండి ఉత్పన్నమయ్యే మరియు భూమికి అనుసంధానించబడిన లేదా భూమి నుండి శాశ్వతంగా నింపబడిన ప్రయోజనాలను కలిగి ఉంటుంది; "]
["(च) “अधिष्ठाता” के अन्तर्गत निम्‍नलिखित हैं :—","(జ+) \"స్థాపన\" క్రింద ఈ క్రిందివి: -"]
["(क) कोई ऐसा व्यक्‍ति जो तत्समय स्वामी को ऐसी भूमि या इमारत का किराया या किराए का प्रभाग, जिसकी बाबत ऐसे किराए का संदाय किया जाता है या संदेय है, संदाय करता है या संदाय करने का दायी है ;","(క) ఎవరైనా వ్యక్తి అప్పటి యజమానికి అటువంటి భూమి లేదా భవనం యొక్క అద్దె లో భాగము, దీనికి సంబంధించి చెల్లించవలసినది లేదా చెల్లించినది, చెల్లించాల్సిన విషయంలో;"]
["(ख) अपनी भूमि या इमारत का अधिभोग करने वाला या अन्यथा उसका उपयोग करने वाला स्वामी ;","(ఖ) యజమాని తన భూమిని లేదా భవనాన్ని ఆక్రమించడం లేదా వేరే విధముగా దానిని ఉపయోగించడం;"]
["(ग) किसी भूमि या इमारत का बिना-किराए वाला किराएदार ;","(గ) భూమి లేదా భవనం యొక్క కిరాయిని చెల్లించని అద్దెదారు; "]
["(घ) किसी भूमि या इमारत का अधिभोग करने वाला अनुज्ञप्‍तिधारी ; और","(ఘ) భూమి లేదా భవనాన్ని ఆక్రమించిన లైసెన్సుదారు; మరియు"]
["(ङ) कोई ऐसा व्यक्‍ति जो स्वामी को किसी भूमि या इमारत के उपयोग या अधिभोग के लिए नुकसानी देने के लिए दायी है ;]","(ఇ+) ఏదైనా భూమి లేదా భవనం యొక్క ఉపయోగం లేదా ఆక్రమణ కోసం యజమానికి నష్టం కలిగించే బాధ్యత కలిగిన వ్యక్తి;]"]
["(छ) “स्वामी” के अन्तर्गत कोई ऐसा व्यक्‍ति है जो किसी इमारत या भूमि का किराया, चाहे अपनी ओर से या अपनी तथा औरों की ओर से या अभिकर्ता या न्यासी के रूप में प्राप्‍त करता है या प्राप्‍त करने का हकदार है, या जो, यदि वह इमारत या भूमि किसी किराएदार को किराए पर दी गई होती तो इस प्रकार किराया प्राप्‍त करता या उसे प्राप्‍त करने का हकदार होता ;","(చ)  ఎవరైనా వ్యక్తి ఏదైనా భూమి లేదా భవనము యొక్క కిరాయిని, తన స్వంత లేదా ఇతరుల తరపున లేదా ఏజెంట్ లేదా ట్రస్టీగా లేదా ఒక భవనం లేదా భూమి యొక్క అద్దెను స్వీకరించడానికి లేదా అర్హత పొందిన వ్యక్తిని \"యజమాని\" అంటారు. , ఆ భవనం లేదా భూమిని అద్దెదారునికి అద్దెకు ఇచ్చినట్లయితే, అతను ఆ భవనము లేదా భూమికి అద్దె పొందుతాడు లేదా అద్దె పొందడానికి అర్హత పొందాడు;"]
["(ज) “विहित” से इस अधिनियम के अधीन बनाए गए नियमों द्वारा विहित अभिप्रेत है ;","(జ) \"సూచించిన / తెలియపరచిన\" అంటే ఈ చట్టం క్రింద చేసిన నిబంధనల ప్రకారం సూచించబడుతుంది; "]
["(झ) “गन्दी बस्ती उन्मूलन” से इमारतों को तोड़ कर या हटाकर किसी गन्दी बस्ती क्षेत्र का उन्मूलन अभिप्रत  है ; और","(ఝ) \"మురికివాడల నిర్మూలన\" అంటే మురికివాడ ప్రాంతాన్ని భవనాలను విచ్ఛిన్నం చేయడం లేదా తొలగించడం ద్వారా రద్దు చేయడం; మరియు"]
["[(ञ) किसी गन्दी बस्ती क्षेत्र में किसी इमारत के सम्बन्ध में “सुधार-संकर्म” के अन्तर्गत निम्‍नलिखित संकर्मों में से किसी एक या अधिक का निष्पादन है, अर्थात् :—","[(ఇ+) మురికివాడ ప్రాంతంలోని భవనానికి సంబంధించి \"మెరుగుదల-పని\" అంటే కింది వాటిలో ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పనులను అమలు చేయడం: -"]
["(i) आवश्यक मरम्मत ;","(i) అవసరమైన మరమ్మతులు;"]
["(ii) संरचनात्मक परिवर्तन ;","(ii) నిర్మాణాత్మక మార్పులు;"]
["(iii) बत्तियों, पानी के नलों तथा नहाने के स्थानों की व्यवस्था ;","(iii) లైట్లు, నీటి కుళాయిలు మరియు స్నాన స్థలాల ఏర్పాట్లు;"]
["(iv) आवृत्त या अनावृत्त नालियों का निर्माण ;","(iv)  మూసి ఉన్న లేదా తెరచి ఉన్న కాలువల నిర్మాణం; "]
["(v) शौचालय की व्यवस्था, जिसके अन्तर्गत सूखे शौचालयों को पानी वाले शौचालयों में परिवर्तन करना भी है ;","(v) మరుగుదొడ్ల సదుపాయం, దీని కింద పొడి మరుగుదొడ్లు కూడా నీటి మరుగుదొడ్లుగా మార్చబడతాయి;"]
["(vi) अतिरिक्‍त या सुधार किए गए फिक्सचरों या फिटिंगों की व्यवस्था ;","(vi) దానికి సంబంధించిన అదనపు లేదా మెరుగైన పరికరముల లేదా అమరికల ఏర్పాట్లు; "]
["(vii) आंगन खोलना या उसमें फर्श लगाना ;","(vii) ప్రాంగణాన్ని తెరవడం లేదా గచ్చును తయారు చేయించడం; "]
["(viii) कूड़ा हटाना ; और","viii) చెత్తను తొలగించడం; మరియు"]
["(ix) कोई अन्य संकर्म, जिसमें किसी ऐसी इमारत या उसके किसी भाग को तोड़ना है, जो सक्षम प्राधिकरण की राय में उपर्युक्‍त विनिर्दिष्‍ट संकर्मों में से किसी के निष्पादन के लिए आवश्यक है ।]","(ix) భవనం లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగాన్ని విచ్ఛిన్నం చేసే ఏదైనా ఇతర పని, సమర్థ అధికారం యొక్క అభిప్రాయం ప్రకారం, పైన పేర్కొన్న ఏదైనా పనులను అమలు చేయడానికి అవసరం.]"]
["गन्दी बस्ती क्षेत्र","మురికివాడ ప్రాంతం "]
["3. गन्दी बस्ती क्षेत्र की घोषणा—","3. మురికివాడ ప్రాంతం యొక్క ప్రకటన-"]
["(1) जहां सक्षम प्राधिकरण या उसके किन्हीं अधिकारियों की रिपोर्ट पर या उसके पास की अन्य जानकारी पर किसी क्षेत्र की बाबत यह समाधान हो जाता है कि उस क्षेत्र की इमारतें—","(1) సమర్థ అధికారం లేదా దాని అధికారుల నివేదిక లేదా దాని సమీపంలో ఉన్నఇతర సమాచారం ఆధారముగా ఏదైనా ప్రాంతమునకు సంబంధించి పరిష్కరించబడేవాటిలో, ఆ ప్రాంతపు భవనాలు-- "]
["(क) किसी भी बाबत मानव निवास के लिए अयोग्य हैं, या","(క) ఏ విషయంలోనైనా మానవ నివాసానికి అనర్హమైనది, లేదా"]
["(ख) टूटफूट, भीड़, ऐसी इमारतों के दोषपूर्ण आयोजन और डिजाइन सड़कों की संकीर्णता  या दोषपूर्ण आयोजन, संवातन, प्रकाश, सफाई की सुविधाओं के अभाव या इन कारणों में से मिले-जुले कारणों से सुरक्षा, स्वास्थ्य या सदाचार के लिए अपायकर हैं, वहां वह, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, ऐसे क्षेत्र को गन्दी बस्ती क्षेत्र घोषित कर सकता है ।","(ఖ) విరిగిపోయి ఉన్న/ శిథిలావస్థలో ఉన్న,రద్దీగా, లోపభూయిష్టమైన ఏర్పాట్లు మరియు ప్రణాళిక, వెలుతురు, శుభ్రతకు సదుపాయముల లోటు లేదా ఈ మిశ్రమ కారణములు ఆరోగ్యం లేదా మంచి అలవాట్లకు అపాయకరముగా ఉంటాయి; అప్పుడు అక్కడ అధికార పత్రములో ప్రకటన ద్వారా అటువంటి ప్రాంతమును మురికివాడ ప్రాంతముగా ప్రకటించవచ్చు. "]
["(2) इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए कोई इमारत मानव निवास के लिए अयोग्य है या नहीं इसका अवधारण करने में निम्‍नलिखित बातों के बारे में उसकी दशा पर ध्यान दिया जाएगा, अर्थात् :—","(2) ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, ఒక భవనం మానవ నివాసానికి అనర్హమైనదా అని నిర్ణయించడంలో, ఈ క్రింది విషయాలు పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి, అవి: -"]
["(क) मरम्मत ;","(క) మరమ్మత్తు;"]
["(ख) मजबूती ;","(ఖ) ధృఢత్వము;"]
["(ग) नमी से मुक्‍तता ;","(గ) చెమ్మ/ తేమ నుండి విముక్తి;"]
["(घ) प्राकृतिक प्रकाश तथा वायु ;","(ఘ) సహజమైన వెలుతురు మరియు గాలి; "]
["(ङ) जल प्रदाय ;","(జ+) నీటి సరఫరా;"]
["(च) जल निकास तथा सफाई की सुविधाएं ;","(చ) నీటి పారుదల మరియు శుభ్రపరిచే సౌకర్యాలు;"]
["(छ) खाद्य के भण्डारकरण, बनाने तथा पकाने की और अपशिष्‍ट जल के निकालने की सुविधाएं,और वह इमारत केवल तभी यथापूर्वोक्‍त अयोग्य समझी जाएगी यदि वह उक्‍त बातों में से एक या अधिक बातों में वहां तक सदोष है कि उस दशा में वह अधिभोग के लिए उचित रूप से उपयुक्‍त नहीं है ।","(ఛ) ఆహారాన్నినిల్వ చేయడం, తయారుచేయడం మరియు వంట చేయడం మరియు వ్యర్థ జలాలను వెలికి తీయడానికి సౌకర్యాలు, మరియు పైన చెప్పిన విషయములలో ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ విషయాలతో ఏకీభవించినప్పుడే ఆ భవనము అనర్హమైనదిగా మరియు నివాసమునకు యోగ్యము కానిదిగా పరిగణించబడుతుంది.  "]
["गन्दी बस्ती सुधार","మురికివాడ అభివృద్ధి"]
["4. मानव निवास के लिए अयोग्य इमारतों के सुधार की अपेक्षा करने की सक्षम प्राधिकरण की शक्‍ति—","4. మానవ నివాసానికి అనర్హమైన భవనాల మెరుగుదల అవసరమయ్యే సమర్థ అధికారం యొక్క అధికారములు-- "]
["(1) जहां समक्ष प्राधिकरण का,  उसके किन्हीं अधिकारियों की रिपोर्ट पर या उसके पास की अन्य जानकारी पर, यह समाधान हो जाता है कि किसी गन्दी बस्ती क्षेत्र में कोई इमारत, किसी भी बाबत मानव निवास के लिए आयोग्य है, तो वह, सिवाय तब जब उसकी राय में वह इमारत समुचित व्यय पर इस प्रकार योग्य बनाए जाने के सक्षम नहीं है, इमारत के स्वामी पर ऐसी सूचना तामील कर सकता है कि सूचना में विनिर्दिष्‍ट सुधार-संकर्मों को, उतने समय के भीतर जो सूचना में विनिर्दिष्‍ट किया जाए, और तीस दिन से कम न हो, निष्पादित करे और प्राधिकरण की राय में ऐसे संकर्मों से इमारत मानव निवास के योग्य हो जाएगी : ","1)ఎక్కడైతే సమర్ధ  అధికారం, దాని యొక్క ఎవరైనా అధికారుల నివేదిక ఆధారముగా లేదా  వారి వద్దనున్న ఇతర సమాచారము ద్వారా, ఒక మురికివాడ ప్రాంతంలోని ఏదైనా భవనం మానవ నివాసానికి పనికిరాదని, అయితే ఆ భవనము సహేతుకమైన ఖర్చులతో మార్పులు చేసినప్పటికీ  దానిని నివాస యోగ్యముగా చేయడానికి పనికిరాదు, ఆ భవనము యొక్క యజమానికి నిర్ధిష్టమైన మరమ్మత్తులు పనులను నిర్వహించడానికి నోటీసును పంపించవచ్చు, మరియు నోటీసు జారీ చేసిన తేదీ నుండి నుండి ముప్పై రోజులలోపు అమలు చేయవచ్చు,  అథారిటీ అభిప్రాయం ప్రకారం ఇటువంటి పనుల ద్వారా అటువంటి భవనాలను మానవ నివాసానికి యోగ్యముగా మార్చవచ్చు:   "]
["[परन्तु जहां इमारत का स्वामी, जिस भूमि पर वह इमारत खड़ी है उसके स्वामी से भिन्न है और जहां निष्पादन के लिए अपेक्षित सुधार-संकर्म, पानी के नल, नहाने के स्थान, आवृत्त या अनावृत्त नालियों का निर्माण, जलवाहित शौचालय की व्यवस्था या कूड़ा हटाने की व्यवस्था से संबंधित है और ऐसे संकर्म इमारत के बाहर निष्पादित किए जाने वाले हैं, वहां सूचना की तामील भूमि के स्वामी पर की जाएगी ।]","(2) ఈ సెక్షన్ కు లోబడి ఎక్కడైతే భవనము యొక్క యజమాని, ఆ భవనము ఉన్న భూమి యొక్క వ్యక్తి మేరే అయితే మరియు అమలు జరపడానికి  మరమ్మత్తులు, నీటి కొళాయిలు, స్నానపు ప్రదేశాలు , తెరిచి ఉన్నలేదా మూసి ఉన్న కాలువల నిర్మాణము, నీరు ప్రవహించే శౌచాలయములు / మరుగుదొడ్ల యొక్క ఏర్పాట్లు లేదా చెత్తను తరలించే వ్యవస్థలతో సంబంధము కలిగి ఉన్నాయి మరియు అటువంటి పక్కా భవనమునకు బయట అమలు చేయవసి ఉంటుంది, ఆ సూచన యొక్క సమాచారము భూమి యొక్క యజమానికి అందజేయడం జరుగుతుంది.] "," "]
["(2) इस धारा के अधीन स्वामी पर सूचना की तामील करने के अतिरिक्‍त, सक्षम प्राधिकरण सूचना की प्रति की तामील किसी ऐसे अन्य व्यक्‍ति पर कर सकता है जिसका इमारत में [या जिस पर वह इमारत खड़ी है उस भूमि में], चाहे पट्टाधारी या बंधकदार के रूप में या अन्यथा, कोई हित है ।","2) ఈ సెక్షన్ కు లోబడి యజమానికి సమాచారాన్ని అందించడమే కాకుండా, సమర్థుడైన అధికార సూచన  ఎవరైనా ఇతర వ్యక్తికి అందించవచ్చు, ఎవరి భవనములో [లేదా ఆ భవనం ఉన్న భూమిలో], పట్టాదారుడైనా లేదా తనఖాదారుడైనా లేదా వేరే ఎవరైనా, ఎవరైనా శ్రేయోభిలాషి. "]
["(3) इस अधिनियम के प्रयोजनों के लिए यह अवधारित करने के लिए कि क्या कोई इमारत समुचित व्यय पर मानव निवास के लिए योग्य बनाई जा सकती है, उसे इस प्रकार योग्य बनाने के लिए आवश्यक संकर्म की प्राक्‍कलित लागत तथा संकर्म पूरा होने पर उस इमारत के प्राक्‍कलित मूल्य पर ध्यान दिया जाएगा ।","(3) ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, ఒక భవనాన్ని మానవ నివాసానికి సహేతుకమైన వ్యయంతో నివాసయోగ్యముగా చేయవచ్చో లేదో నిర్ణయించడానికి, ఈ విధముగా నివాస యోగ్యముగా చేయడానికి అవసరమైన అంచనా వ్యయం మరియు మరమ్మత్తు  పని పూర్తయిన తర్వాత భవనంగా యొక్క అంచనా విలువ పరిగణనలోకి తీసుకోబడుతుంది. "]
["5. सुधार-संकर्म के निष्पादन की अपेक्षा की सूचना का प्रवर्तन—","5. మరమ్మతు- మెరుగుదల పనిని అమలు చేయడానికి అవసరమైన సమాచారం అమలు- "]
["(1) यदि, यथास्थिति, इमारत के स्वामी से, [2][या जिस पर वह इमारत खड़ी है, उस भूमि के स्वामी से] सुधार-संकर्म निष्पादित करने की अपेक्षा की धारा 4 के अधीन सूचना की तामील का अनुपालन नहीं किया जाता, तो सक्षम प्राधिकरण सूचना में विनिर्दिष्‍ट समय की समाप्‍ति के पश्‍चात्, सूचना में अपेक्षित संकर्म स्वयं कर सकता है ।","1) సెక్షన్ 4 కు లోబడి జారీ చేయబడిన నొటీస్ను భవనం యజమాని అమలు చేయవలసి వస్తే, [2] [లేదా భవనం ఉన్న భూమి యజమాని నుండి], ఈ మరమ్మత్తు పనిని అమలు చేయడానికి; సమర్థ అధికారం,  నోటీసులో పేర్కొన్న సమయం ముగిసిన తరువాత, నోటీస్ లో ప్రస్తావించబడిన అవసరమైన పనిని స్వంతముగా చేయవచ్చు. "]
["(2) इस धारा के अधीन सक्षम प्राधिकरण द्वारा उपगत सभी व्यय, ऐसी दर पर ब्याज सहित, जैसी केन्द्रीय सरकार आदेश द्वारा नियत करे, उस तारीख से जिससे व्यय के लिए मांग की गई है, और उसके संदाय तक, यथास्थिति, इमारत के, या जिस भूमि पर वह इमारत खड़ी है उस भूमि के स्वामी से सक्षम प्राधिकरण द्वारा भू-राजस्व की बकाया के रूप में वसूल किए सकते हैं :","(2) ఈ సెక్షన్ కు లోబడి సమర్థ అధికారం చేత చేయబడిన అన్ని ఖర్చులు వడ్డీతో సహా, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆదేశము ద్వారా, ఖర్చును కోరిన తేదీ నుండి, మరియు ఆ భవనం ఉన్న భూమి యజమాని నుండి సమర్థ అధికారం ద్వారా భూమి ఆదాయ బకాయిలుగా తిరిగి పొందవచ్చు:"]
["परन्तु यदि वह स्वामी यह साबित करता है कि—","కానీ ఆ భవన యజమాని దీనిని నిరూపిస్తే-"]
["(क) किसी अन्य व्यक्‍ति के लिए वह केवल अभिकर्ता या न्यासी के रूप में किराया प्राप्‍त करता है ; और","(ఎ) ఏ ఇతర వ్యక్తికైనా, అతను ఏజెంట్ లేదా ట్రస్టీగా మాత్రమే అద్దె పొందుతాడు; మరియు"]
["(ख) उसके पास उस अन्य व्यक्‍ति की ओर से प्राधिकरण की संपूर्ण मांग को पूरा करने के लिए पर्याप्‍त धन नहीं है, तो उसका दायित्व ऐसे धन की कुल राशि तक सीमित होगा जो यथापूर्वोक्‍त उसके हाथ में है ।","(బి) ఆ ఇతర వ్యక్తి తరపున అధికారం యొక్క మొత్తం డిమాండ్‌ను తీర్చడానికి అతనికి తగినంత నిధులు లేకపోతే, అతని బాధ్యత అతని చేతిలో ఉన్న మొత్తం డబ్బుకు పరిమితం అవుతుంది. "]
["6. सुधार, आदि के संकर्मों को बनाए रखने के व्यय इमारत के अधिष्ठाताओं से वसूलीय—","6. మరమ్మత్తులు- మెరుగుదల వంటివి నిర్వర్తించడానికి జరిగే వ్యయము మొత్తము భవన ఆక్రమణదారుల నుండి వసూలు చేయడం.     "]
["हां सुधार-संकर्म किसी गन्दी बस्ती क्षेत्र की किसी इमारत के संबंध में, धारा 4 और 5 के उपबंधों के अनुसरण में सुधार-संकर्म निष्पादित किए गए हैं, वहां ऐसे सुधार-संकर्मों को बनाए रखने या ऐसे संकर्मों द्वारा संभवतः बनाई गई प्रसुविधाओं तथा सुविधाओं के उपभोग के संबंध में, यथास्थिति, सक्षम प्राधिकरण या किसी स्थानीय प्राधिकारी द्वारा उपगत व्यय इमारत के अधिष्ठाता या अधिष्ठाताओं से भू-राजस्व की बकाया के रूप में वसूलीय होंगे ।","అవును, మురికివాడ ప్రాంతంలోని భవనానికి సంబంధించి, సెక్షన్లు 4 మరియు 5 లోని నిబంధనలకు అనుగుణంగా అభివృద్ధి పనులు జరుగుతాయి, ఇక్కడ నిర్వహణ మరియు సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. వినియోగానికి సంబంధించి, సమర్థ అధికారం లేదా ఏదైనా స్థానిక అధికారం చేసిన వ్యయం, భవనం యొక్క ఆక్రమణదారు లేదా ఆక్రమణదారుల నుండి భూమి ఆదాయ బకాయిలుగా తిరిగి పొందబడుతుంది. "]
["[6क. गन्दी बस्ती क्षेत्रों में इमारत, आदि पर निर्बन्धन—","[6 క. మురికివాడ ప్రాంతాల్లో భవనం మొదలైన వాటిపై పరిమితులు-"]
["(1) सक्षम प्राधिकरण, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, यह निदेश दे सकता है कि कोई भी व्यक्‍ति किसी गंदी बस्ती क्षेत्र में सक्षम प्राधिकरण की लिखित पूर्व मंजूरी के बिना किसी भी इमारत का निर्माण नहीं करेगा ।","1) సమర్థ అధికారం,అధికార పత్రములో ప్రకటన ద్వారా, సమర్థుడైన అధికారం యొక్క వ్రాతపూర్వక ముందస్తు అనుమతి లేకుండా ఏ వ్యక్తి మురికివాడ ప్రాంతంలో ఏ భవనాన్ని నిర్మించవద్దని నిర్దేశించవచ్చు."]
["(2) उपधारा (1) के अधीन जारी की गई प्रत्येक अधिसूचना का उसकी तारीख से दो वर्ष की समाप्‍ति पर, ऐसी समाप्‍ति के पूर्व की गई या छोड़ दी गई बातों के सिवाय, प्रभावी होना समाप्‍त हो जाएगा ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) కి లోబడి జారీ చేయబడిన ప్రతి ప్రకటన దాని తేదీ నుండి రెండు సంవత్సరాల గడువు ముగిసే సమయానికి ప్రభావవంతంగా ఉండదు, అటువంటి గడువుకు ముందే చేసిన లేదా విస్మరించిన పనులు తప్ప."]
["(3) उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट मंजूरी प्राप्‍त करने की इच्छा करने वाला प्रत्येक व्यक्‍ति सक्षम प्राधिकरण को ऐसे प्ररूप में, तथा उस इमारत के निर्माण के सम्बन्ध में, जिससे आवेदन संबंधित है, ऐसी जानकारी समाविष्‍ट करते हुए, जो विहित की जाए, लिखित आवेदन करेगा ।","(3) ఉప-సెక్షన్ (1) లో సూచించిన మంజూరును పొందాలని కోరుకునే ప్రతి వ్యక్తి, అటువంటి రూపంలో సమర్థ అధికారానికి మరియు దరఖాస్తుకు సంబంధించి మరియు భవనం నిర్మాణానికి సంబంధించి, సూచించిన సమాచారాన్ని జోడిస్తూ,లిఖితపూర్వక దరఖాస్తును సమర్పిస్తారు. "]
["(4) ऐसे आवेदन की प्राप्‍ति पर, सक्षम प्राधिकरण ऐसी जांच करने के पश्‍चात् जैसी वह आवश्यक समझे, लिखित आदेश द्वारा,—","(4) అటువంటి దరఖాస్తు అందిన తరువాత, సమర్థుడైన అధికారి తగిన విచారణ చేపట్టిన తరువాత, అతను అవసరమని భావిస్తే, ఒక లిఖితపూర్వక ఉత్తర్వు ద్వారా, -"]
["(क) ऐसे निबन्धनों तथा शर्तों के अधीन रहते हुए, यदि कोई हों, जो आदेश में विनिर्दिष्‍ट की जाएं, या तो मंजूरी  देगा ; या","(క) అటువంటి నిబంధనలు మరియు షరతులకు లోబడి, ఎవరైనా ఉంటే, ఆ ఆదేశములో పేర్కొన్నట్లుగా, అయితే ఆమోదము లభిస్తుంది, లేదా "]
["(ख) ऐसी मंजूरी देने से इंकार करेगा :","(ఖ) అటువంటి అనుమతిని ఇవ్వడానికి నిరాకరించవచ్చు:"]
["परन्तु ऐसी मंजूरी देने से इन्कार करने का आदेश करने के पूर्व आवेदक को यह हेतुक दर्शित करने का उचित अवसर दिया जाएगा कि मंजूरी देने से इंकार क्यों नहीं किया जाए ।","కాని అటువంటి ఆమోదానికి ఆదేశించే ముందు, దరఖాస్తుదారుడు ఆమోదాన్ని ఎందుకు తిరస్కరించకూడదో చూపించడానికి తగిన అవకాశం ఇవ్వబడుతుంది. "]
["(5) उपधारा (1) की कोई भी बात, निम्‍नलिखित को लागू नहीं होगी—","(5) ఉప-సెక్షన్ (1) లోని ఏ విషయమూ ఈ క్రింది వాటికి వర్తించదు— "]
["(क) धारा 4 की उपधारा (1) के अधीन किसी सूचना द्वारा या धारा 7 की उपधारा (2) के अधीन दिए गए किसी वचन के अनुसरण में निष्पादित किए जाने के लिए अपेक्षित कोई सुधार-संकर्म, या","(క) సెక్షన్ 4 లోని ఉప-సెక్షన్ (1) కు లోబడి లేదా సెక్షన్ 7 లోని ఉప-సెక్షన్ (2)కు లోబడి ఇచ్చిన వాగ్దానానికి అనుగుణంగా అమలు పరచడానికి మరమ్మత్తు- మెరుగుదల, లేదా "]
["(ख) किसी ऐसे क्षेत्र में किसी इमारत का निर्माण, जिसकी बाबत धारा 10 के अधीन गंदी बस्ती उन्मूलन आदेश दिया गया है ।]","(ఖ) మురికివాడల నిర్మూలన ఉత్తర్వును సెక్షన్ 10 కు లోబడి ఇచ్చిన ప్రాంతంలో ఏదైనా భవనం నిర్మాణం.]"]
["7. मानव निवास के लिए अयोग्य इमारतों को तोड़ने का आदेश देने की सक्षम प्राधिकरण की शक्‍ति—","7. మానవ నివాసానికి అనుకూలముగా లేని భవనాలను కూల్చివేయాలని ఆదేశించే సమర్థ అధికారం యొక్క అధికారము-- "]
["(1) जहां सक्षम प्राधिकरण का, उसके किन्हीं अधिकारियों को रिपोर्ट पर या उसके पास की अन्य जानकारी पर, यह समाधान हो जाता है कि किसी गन्दी बस्ती क्षेत्र में कोई इमारत मानव निवास के लिए अयोग्य है और समुचित व्यय करने पर भी इस योग्य नहीं बनाई जा सकती वहां वह इमारत के स्वामी पर और इमारत में चाहे पट्टेदार या बंधकदार के रूप में या अन्यथा हित रखने वाले किसी अन्य व्यक्‍ति पर, वह ऐसे समय के भीतर जो सूचना में विनिर्दिष्‍ट किया जाए, यह हेतुक दर्शित करने की सूचना को तामील करेगा कि इमारत को तोड़ने का आदेश क्यों न दिया जाए ।","(1) సమర్థ అధికారం, ఇతర అధికారులపై లేదా దాని అధికారులకు నివేదించినప్పుడు, ఒక మురికివాడ ప్రాంతంలో ఉన్న భవనం మానవ నివాసానికి అయోగ్యమైనది మరియు సహేతుకమైన ఖర్చు చేసినప్పటికీ కూడా అది నివాస యోగ్యముగా తయారుచేయలేనిదైతే, అప్పుడు ఆ భవనం యొక్క యజమాని మరియు భవనంపై ఆసక్తి ఉన్న ఏ ఇతర వ్యక్తి అయినా, అద్దెదారు లేదా తనఖా లేదా ఇంకెవరైనా, నోటీసులో పేర్కొన్నగడువు లోపల భవనాన్ని కూల్చివేయమని ఎందుకు ఆదేశించకూడదు? అనే ప్రశ్నకు సహేతుకమైన కారణములను ప్రదర్శించాలని సూచనను ఇస్తుంది.        "]
["(2) यदि उन व्यक्‍तियों में से कोई व्यक्‍ति, जिन पर उपधारा (1) के अधीन सूचना की तामील की गई है, उसके अनुसरण में सक्षम प्राधिकरण के समक्ष उपस्थित होता है और प्राधिकरण को यह वचन देता है कि वह प्राधिकरण द्वारा विनिर्दिष्‍ट अवधि के भीतर इमारत के संबंध में ऐसे सुधार संकर्म निष्पादित करेगा जो प्राधिकरण की राय में इमारत को मानव निवास के लिए योग्य बना देंगे, या कि वह तब तक मानव निवास के लिए उपयोग में नहीं लाई जाएगी जब तक प्राधिकरण, यह समाधान होने पर कि वह उस प्रयोजन के योग्य बना दी गई है, वचनबद्धता को रद्द नहीं करता, तो प्राधिकरण इमारत को तोड़ने का कोई आदेश नहीं देगा ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) కింద నోటీసు అందించబడిన వ్యక్తులలో ఎవరైనా ఉంటే, దానిని అనుసరించే సమర్థ అధికారం సమక్షములో హాజరవుతారు మరియు అధికారం పేర్కొన్న గడువులోగా భవనమునకు సంబంధించిన మరమ్మత్తు- మెరుగుదల పనులను పూర్తిచేసి మానవ నివాసమునకు అనుకూలముగా చేయడానికి లేదా మానవ నివాసమునకు అనుకూలముగా చేయలేకపోయినంత వరకూ, అధికారము  లేదా  మానవ నివాసానికి ఉపయోగించబడదు. భవనం ప్రయోజనం కోసం తగినట్లుగా చేయబడితే, నిబద్ధతను రద్దు చేయదు మరియు సమర్ధ అధికారము దానిని కూల్చివేయడానికి ఎటువంటి ఉత్తర్వు ఇవ్వదు.  "]
["(3) यदि उपधारा (2) में यथावर्णित कोई ऐसा वचन नहीं दिया जाता है या यदि किसी ऐसे मामले में, जहां कोई ऐसा वचन दिया गया है, उस वचन से संबंधित कोई सुधार-संकर्म विनिर्दिष्‍ट अवधि के भीतर कार्यान्वित नहीं किया जाता है या वचन के निबंधनों के उल्लंघन में किसी समय इमारत का उपयोग किया जाता है, तो सक्षम प्राधिकरण यह अपेक्षा करते हुए इमारत के तोड़ डालने का तत्काल आदेश देगा कि वह इमारत आदेश में विनिर्दिष्‍ट अवधि के भीतर, जो आदेश की तारीख से तीस दिन से कम नहीं होगी, खाली की जाए, और वह उस अवधि की समाप्‍ति के पश्‍चात् छह सप्‍ताह के भीतर तोड़ डाली जाए ।","3) ఉప-సెక్షన్ (2) లో సూచించినట్లు అలాంటి వాగ్దానం చేయకపోతే లేదా అలాంటి వాగ్దానం చేసిన సందర్భంలో, ఆ వాగ్దానానికి సంబంధించిన మరమ్మత్తు-మెరుగుదల నిర్ణీతకాల వ్యవధిలో అమలు చేయబడదు లేదా వాగ్దానం నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తూ ఎప్పుడైనా భవనం ఉపయోగించబడితే, భవనం యొక్కఆదేశములో ఇవ్వబడిన నిర్ణీత కాలవ్యవధి లోపల, మరియు ఆదేశము జారీ చేయబడిన తేదీనుండి ముప్పై రోజులలోపు భవనమును కూల్చివేసేందుకు ఆదేశమును ఇస్తుంది, ఆదేశము జారీ చేసిన ముప్పై రోజులలలోగా భవనమును ఖాళీ చేయడము మరియు నిర్ణీత గడువు ముగిసిన వెంటనే ఆరు వారములలో భవనమును కూల్చివేయడము జరుగుతుంది."]
["8. तोड़ने का आदेश देने की दशा में अनुसरण की जाने वाली प्रक्रिया—","8. కూల్చివేత ఉత్తర్వుల విషయంలో అనుసరించాల్సిన విధానం-"]
["(1) जहां धारा 7 के अधीन किसी इमारत को तोड़ने के लिए आदेश दिया गया है, वहां इमारत का स्वामी या उसमें हित रखने वाला कोई अन्य व्यक्‍ति उस इमारत को, उस आदेश द्वारा उस निमित्त विनिर्दिष्‍ट समय के भीतर तोड़ डालेगा, और यदि उस समय के भीतर इमारत तोड़ी नहीं जाती है तो सक्षम प्राधिकरण इमारत में प्रवेश करेगा और उसे तोड़ देगा, और उसकी सामग्री का विक्रय करेगा ।","(1) సెక్షన్ 7 కింద ఒక భవనమును కూల్చివేయడానికి ఒక ఉత్తర్వులు జారీ చేయబడినప్పుడు, భవనం యొక్క యజమాని లేదా దానిపై ఆసక్తి ఉన్న ఇతర వ్యక్తి  ఈ ఉత్తర్వు పేర్కొన్న సమయానికి భవనాన్ని కూల్చివేస్తారు, మరియు నిర్ణీత సమయము లోపు భవనం కూల్చివేయబడకపోతే, సమర్థ అధికారం భవనంలోకి ప్రవేశించి కూల్చివేస్తుంది మరియు దాని సామగ్రిని విక్రయిస్తుంది. "]
["(2) उपधारा (1) के अधीन सक्षम प्राधिकरण द्वारा उपगत कोई व्यय, यदि इमारत की सामग्री के विक्रय के आगमों में से पूरे न हो जाएं, तो इमारत के स्वामी या उसमें हित रखने वाले किसी अन्य व्यक्‍ति से भू-राजस्व की बकाया के रूप में वसूलीय होंगे ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) కింద సమర్థ అధికారం చేత చేయబడిన ఏదైనా వ్యయం, నిర్మాణ సామగ్రి అమ్మకం ద్వారా వచ్చిన ఆదాయముతో పూర్తికాకపోతే, భవనం యజమాని లేదా దానిపై ఆసక్తి ఉన్న ఇతర వ్యక్తి నుండి భూమి ఆదాయం రూపములో బకాయిగా తిరిగి పొందబడుతుంది. "]
["गन्दी बस्ती उन्मूलन और पुनर्विकास","మురికివాడల నిర్మూలన మరియు పునరాభివృద్ధి"]
["9. किसी गन्दी बस्ती क्षेत्र को उन्मूलन क्षेत्र के रूप में घोषित करने की शक्‍ति—","9. మురికివాడ ప్రాంతాన్ని ఉన్మూలనా క్షేత్రంగా ప్రకటించే శక్తి-"]
["(1) जहां सक्षम प्राधिकरण का, उसके किन्हीं अधिकारियों की रिपोर्ट पर या उसके पास की अन्य जानकारी पर, किसी गन्दी बस्ती क्षेत्र के सम्बन्ध में यह समाधान हो जाता है कि उस क्षेत्र की दशायों में कार्रवाई करने की सबसे अधिक समाधानकारक पद्धति उस क्षेत्र में सभी इमारतों को तोड़ डालना है, तो वहां प्राधिकरण, राजपत्र में अधिसूचित आदेश द्वारा, उस क्षेत्र को उन्मूलन क्षेत्र के रूप में घोषित करेगा, अर्थात् वह क्षेत्र जिसमें से इस अधिनियम के प्रयोजनों के अनुसरण में सभी इमारतों को गिराया जाना है :","(1) సమర్థ అధికారం, దాని అధికారుల నివేదిక లేదా వారి వద్ద ఉన్న ఇతర సమాచారం మీద, మురికివాడ ప్రాంతానికి సంబంధించి పరిష్కరించబడుతుంది, ఆ ప్రాంతంలోని దశలవారీ చర్యలు చేపట్టడము పరిష్కార పద్ధతి, ఆ ప్రదేశములో ఉన్న భవనములను కూల్చివేయడము జరిగితే, అప్పుడు సమర్ధ అధికారము, అధికారపత్రములో  తెలియజేసిన ఉత్తర్వు ద్వారా, ఆ ప్రాంతాన్ని ఉన్మూలనా క్షేత్రముగా ప్రకటించాలి, అనగా, ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల మేరకు అన్ని భవనాలను కూల్చివేయవలసి ఉంటుంది. "]
["परन्तु उस क्षेत्र में कोई ऐसी इमारत जो मानव निवास के लिए आयोग्य नहीं है या स्वास्थ्य के लिए खतरनाक या हानिकर नहीं है उस घोषणा से अपवर्जित की जा सकती है यदि सक्षम प्राधिकरण ऐसा आवश्यक समझे ।","కాని ఆ ప్రాంతములో ఏదైనా అటువంటి భవనము, మానవ నివాసానికి అనుకూలముగా లేని లేదా ప్రమాదకరం లేదా ఆరోగ్యానికి హాని కలిగించని ఈ ప్రాంతంలోని ఏదైనా భవనం సమర్థ అధికారం అవసరమని భావిస్తే ఆ ప్రకటన నుండి మినహాయించవచ్చు."]
["(2) सक्षम प्राधिकरण प्रशासक को इस धारा के अधीन घोषणा की प्रति उन व्यक्‍तियों की संख्या के विवरण सहित तत्काल भेजेगा जो विवरण में विनिर्दिष्‍ट तारीख को उन्मूलन क्षेत्र में समाविष्‍ट इमारतों के अधिष्ठाता थे ।","(2) సమర్థ అధికారం అధికారి వెంటనే ఈ సెక్షన్ కు లోబడి  ఉత్తర్వులో పేర్కొన్న తేదీన ఉన్మూలనా క్షేత్రము పరిధిలో ఉన్న భవనాల యజమానుల సంఖ్య తో పాటు ఆ ప్రాంతములో ఉన్న భవనముల సంఖ్యను కూడా ఆ  ప్రాంత నిర్వాహకుడికి పంపాలి, "]
["10. गंदी बस्ती उन्मूलन आदेश—","10. మురికివాడల తొలగింపు ఉత్తర్వు--"]
["(1) सक्षम प्राधिकरण किसी गन्दी बस्ती क्षेत्र को उन्मूलन क्षेत्र घोषित करने के पश्‍चात् यथाशक्य शीघ्र उस क्षेत्र के संबंध में गंदी बस्ती उन्मूलन का आदेश देगा जिसमें, उसमें विनिर्दिष्‍ट इमारतों में से प्रत्येक को तोड़ डालने तथा प्रत्येक ऐसी इमारत को ऐसे समय के भीतर खाली करने की अपेक्षा करने का आदेश होगा, जो आदेश में विनिर्दिष्‍ट की जाए और आदेश के पुष्टिकरण के लिए आदेश प्रशासक को प्रस्तुत करेगा ।"," (1) సమర్థులైన అధికారం, ఏదైనా మురికివాడ ప్రాంతాన్ని కూల్చివేత ప్రాంతముగా ప్రకటించిన తరువాత, వెంటనే ఆ ప్రాంతమునకు సంబందించిన, మురికివాడను కూల్చివేయమని ఆదేశించవలసి ఉంటుంది, ఈ ఉత్తర్వులో పేర్కొన్న అన్ని భవనాలు కూల్చివేయబడతాయి మరియు ఆ ప్రాంతములో ఉన్న ప్రతీ భవనమును ఖాళీ చేయమని ఆదేశము ఇవ్వబడుతుంది, ఆ ఆదేశమును మరింత బలోపేతము చేయడానికి ఆ ఆదేశమును అధికారికి ఇవ్వడము జరుగుతుంది. "]
["(2) प्रशासक आदेश को या तो संपूर्णतः या ऐसे उपांतरणों के अधीन रहते हुए, जैसे वह आवश्यक समझे, पुष्‍ट करेगा या आदेश को नामंजूर कर सकेगा ।","(2) అధికారి ఆ ఉత్తర్వును పూర్తిగా ధృవీకరించాలి లేదా అతను అవసరమని భావించిన మార్పులకు లోబడి ఉండాలి లేదా అతను ఏది సరైనదొ అని భావిస్తే ఆ విధముగా అనగా అయితే ఆమోదించనూ వచ్చు లేదా తిరస్కరించవచ్చు."]
["(3) यदि प्रशासक आदेश की पुष्टि करता है तो ऐसे पुष्टिकरण की तारीख से आदेश प्रवृत्त होगा ।","(3) అధికారి ఆ ఉత్తర్వును ఏ తేదీన ధృవీకరిస్తే,ఆ తేదీ నుండి ఆ ఉత్తర్వు అమల్లోకి వస్తుంది. "]
["(4) जब गन्दी बस्ती उन्मूलन आदेश प्रवृत्त हो जाने पर उन इमारतों के स्वामी, जिन्हें वह आदेश लागू होता है, इमारतों को उस तारीख से, जब आदेश द्वारा इमारतें  खाली की जाने की अपेक्षा की जाती है, छह सप्‍ताह की समाप्‍ति के पूर्व या ऐसी दीर्घतर अवधि की समाप्‍ति के पूर्व, जो उन परिस्थितियों में सक्षम प्राधिकरण उचित समझे, तोड़ डालेंगे ।","(4) మురికివాడల నిర్మూలన ఉత్తర్వు అమల్లోకి వచ్చినప్పుడు, ఆ ఉత్తర్వులు వర్తించే భవనాల యజమాని,  భవనాలు ఖాళీ చేయాల్సిన తేదీ నుండి ఆరు వారాల గడువుకు ముందే, లేదా ఇంత సుదీర్ఘ కాలం ముగిసేలోపు, ఈ పరిస్థితులలో సమర్థ అధికారం సరిపోతుందని భావించినప్పుడు భవనముల కూల్చివేత జరుగుతుంది. "]
["(5) यदि वे इमारतें, उपधारा (4) में वर्णित अवधि की समाप्‍ति के पूर्व तोड़ नहीं डाली जाती हैं, तो सक्षम प्राधिकरण उन इमारतों में प्रवेश करेगा तथा उन्हें तोड़ डालेगा और उनकी सामग्री का विक्रय करेगा ।","ఒకవేళ (5) ఉప-సెక్షన్ (4) లో ఉత్తర్వులో ఇవ్వబడిన నిర్ణీత గడువు ముగిసేలోపు ఆ భవనాలు  కూల్చివేయబడకపోతే, సమర్థ అధికారం ఆ భవనాల్లోకి ప్రవేశించి కూల్చివేసి వాటి సామగ్రిని విక్రయిస్తుంది. "]
["(6) सक्षम प्राधिकरण द्वारा किसी इमारत को तोड़ने में उपगत कोई व्यय, यदि उसकी सामग्री के विक्रय के आगमों से पूरा न हो जाए, तो सक्षम प्राधिकरण द्वारा भू-राजस्व की बकाया के रूप में वसूलीय होगा ।","(6) ఒక భవనం కూల్చివేతలో సమర్థ అధికారం చేత చేయబడిన ఏదైనా వ్యయం, దాని సామగ్రి అమ్మకం ద్వారా వచ్చిన ఆదాయము ద్వారా పూర్తి కాకపోతే, సమర్థ అధికారం ద్వారా భూమి ఆదాయ బకాయిలుగా తిరిగి పొందబడుతుంది. "]
["[(7) इस अधिनियम के उपबंधों के अधीन रहते हुए, जहां गन्दी बस्ती उन्मूलन आदेश प्रवृत्त हो वहां, ऐसी भूमि का स्वामी, जिसे वह आदेश लागू होता है, सक्षम प्राधिकरण द्वारा अनुमोदित नक्शों के अनुसार और, यदि कोई हो, तो ऐसे निर्बन्धनों तथा शर्तों के अधीन रहते हुए (जिसके अन्तर्गत यह शर्त भी है कि कितने समय में पुनर्विकास पूरा किया जाएगा), जिन्हें अधिरोपित करना प्राधिकरण ठीक समझे, भूमि का पुनर्विकास कर सकता है :","[(7) మురికివాడల రద్దు ఉత్తర్వు అమల్లో ఉన్న ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు లోబడి, ఆ అధికారం వర్తించే అటువంటి భూమి యొక్క యజమాని, సమర్థ అధికారం ఆమోదించిన ప్రణాళికలకు అనుగుణంగా మరియు ఏదైనా ఉంటే,  మరియు షరతులకు లోబడి (పునరాభివృద్ధి ఎంత సమయంలో పూర్తవుతుందనే సమాచరముతో సహా), వారికి తగినట్లుగా అనిపించినప్పుడు దీనిని తిరిగి అభివృద్ధి పరుస్తుంది. "]
["परन्तु कोई ऐसा स्वामी, जो अपनी भूमि के उपयोग पर इस प्रकार अधिरोपित किसी ऐसे निर्बन्धन या शर्त द्वारा या किसी ऐसे निर्बन्धन या शर्त को रद्द करने या उपांतरित करने के सक्षम प्राधिकरण के पश्‍चात्वर्ती इंकार द्वारा व्यथित है, ऐसे समय के भीतर, जो विहित किया जाए, प्रशासक को अपील कर सकता है और प्रशासक उस मामले में ऐसा आदेश देगा जैसा वह ठीक समझे और उसका विनिश्‍चय अंतिम होगा ।]","కానీ ఎవరైనా యజమాని తన భూమిని ఉపయోగించడంపై ఆంక్షలు విధించిన అటువంటి పరిమితి లేదా షరతు ద్వారా లేదా ఆ ఉత్తర్వు లేదా షరతును రద్దు చేయడానికి లేదా సవరించడానికి సమర్థ అధికారాన్ని తిరస్కరించినట్లయితే, ఆ యజమాని, నిర్వాహకుడికి విజ్ఞప్తి చేయవచ్చు మరియు నిర్వాహకుడు సరైనదిగా భావించి తీసుకునే నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది.] "]
["(8) उपधारा (7) के अधीन अनुमोदित नक्शों या अधिरोपित किसी निर्बन्धन या शर्त के उल्लंघन में कोई भी व्यक्‍ति किसी संकर्म का प्रारम्भ नहीं करेगा या प्रारम्भ नहीं करवाएगा ।","(8) ఆమోదించబడిన  లేదా ఉప-సెక్షన్ (7) కింద విధించిన ఏదైనా పరిమితి లేదా షరతును ఉల్లంఘిస్తూ ఏ వ్యక్తి అయినా ఏదైనా పనిని ప్రారంభించకూడదు లేదా చేపట్టకూడదు."]
["[11. उन्मूलन क्षेत्र का पुनर्विकास करने की सक्षम प्राधिकरण की शक्‍ति—","11.కూల్చివేత ప్రాంతమును పునరాభివృద్ధి చేయడానికి సమర్థ అధికారం యొక్క శక్తి- "]
["(1) सक्षम प्राधिकरण, धारा 10 की उपधारा (7) में अंतर्विष्‍ट किसी बात के होते हुए भी, गन्दी बस्ती उन्मूलन आदेश के अनुसार भूमि से इमारतों का उन्मूलन किए जाने के पश्‍चात् किन्तु स्वामी द्वारा उस भूमि के पुनर्विकास के संकर्म के प्रारम्भ होने के पूर्व, आदेश द्वारा, उस भूमि के पुनर्विकास का विनिश्‍चय कर सकता है यदि प्राधिकरण का यह समाधान हो जाए कि लोकहित में ऐसा करना आवश्यक है ।","(1) మురికివాడల నిర్మూలన ఉత్తర్వులకు అనుగుణంగా ఆ ప్రాంతములో భవనాలను కూల్చివేసిన తరువాత, సెక్షన్ 10 లోని ఉప-సెక్షన్ (7) లో ఏదైనా ఉన్నప్పటికీ సమర్థ అధికారం, కానీ యజమాని భూమిని పునరాభివృద్ధి చేసే పనిని ప్రారంభించడానికి ముందు ప్రజా ప్రయోజనం కోసం అలా చేయాల్సిన అవసరం ఉందని అధికారం పరిష్కరిస్తే,  ఆ ప్రాంతము యొక్క పునరాభివృద్ధిని నిర్ణయించవచ్చు. "]
["(2) जहां किसी गन्दी बस्ती उन्मूलन आदेश के अनुसार भूमि से इमारतों का उन्मूलन कर दिया गया है, वहां सक्षम प्राधिकरण का यदि यह समाधान हो जाता है कि धारा 10 की उपधारा (7) के अधीन प्राधिकरण द्वारा अनुमोदित नक्शों या अधिरोपित किन्हीं निर्बन्धनों या शर्तों के उल्लंघन में स्वामी द्वारा भूमि का पुनर्विकास किया गया है या किया जा रहा है या उस समय के भीतर, यदि कोई हो, जो ऐसी शर्तों के अधीन विनिर्दिष्‍ट है, उसका पुनर्विकास नहीं हुआ है, तो वह  आदेश द्वारा भूमि के पुनर्विकास का विनिश्‍चय कर सकता है ;"," (2) మురికివాడల నిర్మూలన ఉత్తర్వులకు అనుగుణంగా భవనాలు నిర్మూలించబడిన చోట, సమర్థ అధికారం,  సెక్షన్ 10 లోని ఉప-సెక్షన్ (7) ప్రకారం, ఏదైనా ఆమోదించిన ప్రణాళికలు లేదా అమలు పరచబడిన ఏవైనా నియమములు లేదా షరతుల యొక్క ఉల్లంఘనలో యజమాని ద్వారా ఆ భూమి యొక్క పునరాభివృద్ధి చేయబడితే లేదా ఉత్తర్వులో ఇవ్వబడ్డ నిర్ణీత సమయానికి లోపల, ఉత్తర్వులలో ఇవ్వబడ్డ విధముగా పునరాభివృద్ధి జరగకపోతే,అప్పుడు అతని అదేశము ద్వారా అతను భూమి యొక్క పునరాభివృద్ధిని నిర్ణయించగలడు; "]
["परन्तु ऐसा आदेश पारित करने के पूर्व, स्वामी को यह हेतुक दर्शित करने के लिए समुचित अवसर दिया जाएगा कि आदेश क्यों न पारित किया जाए ।]","కానీ అలాంటి ఉత్తర్వు జారీ చేయడానికి ముందు, ఆ ఉత్తర్వును ఎందుకు జారీ చేయకూడదో నిరూపించడానికి యజమానికి తగినంత అవకాశం ఇవ్వబడుతుంది.] "]
["भूमि का अर्जन","భూమిని స్వాధీనం చేసుకోవడం"]
["12. भूमि अर्जन करने की केन्द्रीय सरकार की शक्‍ति—","12. భూమిని స్వాధీనం చేసుకోవడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారం-"]
["(1) जहां सक्षम प्राधिकरण के किसी अभ्यावेदन पर केन्द्रीय सरकार को यह प्रतीत होता है कि प्राधिकरण को किसी गन्दी बस्ती क्षेत्र में किसी इमारत के संबंध में किसी सुधार-संकर्म का निष्पादन करने हेतु सक्षम बनाने के लिए या किसी उन्मूलन क्षेत्र का पुनर्विकास करने के लिए यह आवश्यक है कि किसी ऐसे क्षेत्र के भीतर की, उससे संलग्‍न या उसके चारों ओर की भूमि का अर्जन किया जाना आवश्यक है वहां, केन्द्रीय सरकार, राजपत्र में इस प्रभाव की सूचना प्रकाशित करके कि केन्द्रीय सरकार ने इस धारा के अनुसरण में उस भूमि को अर्जित करने का विनिश्‍चय किया है, भूमि का अर्जन कर सकती है ;"," (1) మురికివాడ ప్రాంతంలోని భవనానికి సంబంధించి ఏదైనా మెరుగుదల- మరమ్మత్తు పనులను నిర్వహించడానికి లేదా రద్దు చేసే ప్రాంతాన్ని పునరాభివృద్ధి చేయడానికి ఆ ప్రాంతము లోపల, దానితో కలిసి ఉన్న లేదా ఆ భూమికి నాలుగు వైపులా ఉన్నభూమిని కూడా స్వాధీనము చేసుకోవడము అవసరము,  అప్పుడు కేంద్ర ప్రభుత్వము ఇన్స్పెక్షన్ కు  లోబడి ఆ భూమిని స్వాధీనము చేసుకోవడానికి నిర్ణయించుకొని అధికార సంస్థకు సమర్థ అధికారం యొక్క ఏదైనా ప్రాతినిధ్యంపై కేంద్ర ప్రభుత్వము, అధికార పత్రములోఈ సమాచారమును ప్రచురింపజేయవచ్చు, తదుపరి ఆ భూమిని స్వాధీనము చేసుకోవచ్చు; "]
["परन्तु ऐसी सूचना के प्रकाशन के पूर्व केन्द्रीय सरकार ऐसी भूमि के स्वामी से या किसी ऐसे अन्य व्यक्‍ति से, जो केन्द्रीय सरकार की राय में ऐसी भूमि में हितबद्ध हो, यह हेतुक दर्शित करने की मांग कर सकती है कि उसका अर्जन क्यों न किया जाए और स्वामी द्वारा या भूमि में हितबद्ध किसी अन्य व्यक्‍ति द्वारा दिखाए गए कारण पर विचार करने के पश्‍चात् केन्द्रीय सरकार ऐसे आदेश पारित कर सकती है जैसे वह ठीक समझे ।","కానీ అటువంటి సమాచారం ప్రచురించడానికి ముందు,  కేంద్ర ప్రభుత్వ అభిప్రాయం ప్రకారం ఆ భూమిని ఎందుకు స్వాధీన పరచుకోకూడదో మరియు దానికి తగిన కారణములను చూపించాలని అటువంటి భూమిపై ఆసక్తి ఉన్న ఇతర వ్యక్తి లేదా అటువంటి భూమి యజమానిని కేంద్ర ప్రభుత్వం కోరవచ్చు, తదుపరి అటువంటి భూమిపై ఆసక్తి ఉన్న ఇతర వ్యక్తి లేదా అటువంటి భూమి యజమాని సమర్పించిన  కారణాలను పరిశీలించిన తరువాత, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆ కారణములను సముచితము అని భావిస్తే అలాంటి ఉత్తర్వులను జారీ చేయవచ్చు. "]
["(2) जब यथापूर्वोक्‍त सूचना राजपत्र में प्रकाशित की गई हो, तब वह भूमि ऐसी तारीख पर और तारीख से, जब सूचना इस प्रकार प्रकाशित की गई हो, सभी विल्लंगमों से मुक्‍त, आत्यंतिक रूप से, केन्द्रीय सरकार में निहित होगी ।","(2) ముందుగా చెప్పిన విధముగా సమాచారము అధికార పత్రములో ప్రచురించబడినప్పుడు, ఆ  సమాచారము  ప్రచురించబడిన తేదీ నుండి అన్ని విధములైన జాప్యములూ కేంద్ర ప్రభుత్వమునకు వర్తిస్తాయి."]
["13. केन्द्रीय सरकार द्वारा अर्जित भूमि का सक्षम प्राधिकरण को उपलभ्य कराना—","13. కేంద్ర ప్రభుత్వం స్వాధీనం చేసుకున్న భూమిని సమర్థ అధికారానికి అందుబాటులో ఉంచడం."]
["जहां किसी गन्दी बस्ती क्षेत्र में या उन्मूलन क्षेत्र में किसी भूमि का इस अधिनियम के अधीन अर्जन किया गया है, वहां केन्द्रीय सरकार भूमि को सक्षम प्राधिकरण को कोई सुधार-संकर्म निष्पादित करने या तोड़ डालने के किसी आदेश को कार्यान्वित करने के प्रयोजन के लिए या पुनर्विकास करने के प्रयोजन के लिए उपलभ्य करेगी :","ఈ చట్టం ప్రకారం ఒక మురికివాడ ప్రాంతంలో లేదా రద్దు చేసిన ప్రదేశంలో భూమిని స్వాధీనం చేసుకున్న చోట, కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఏదైనా అధికారాన్ని అమలు చేయడానికి లేదా కూల్చివేసే ఉత్తర్వులను సమర్థ అధికారానికి అమలు చేయడానికి లేదా పునరాభివృద్ధి ప్రయోజనం కోసం అందుబాటులో ఉంటుంది:"]
["[परन्तु जहां सक्षम प्राधिकरण के किसी अभ्यावेदन पर केन्द्रीय सरकार का यह समाधान हो जाए कि कोई ऐसी भूमि या उसका कोई भाग इस धारा में वर्णित प्रयोजनों के लिए उपयुक्‍त नहीं है, वहां केन्द्रीय सरकार भूमि का उपयोग कर सकती है या उसे ऐसे अन्य लोक प्रयोजन या प्रयोजनों के हेतु उपयोग करने के लिए अनुज्ञात कर सकती है जैसा वह ठीक समझे ।]","[అయితే, ఈ విభాగంలో వివరించిన ప్రయోజనాలకు అటువంటి భూమి లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగం తగినది కాదని సమర్థ అధికారం యొక్క ఏదైనా ప్రాతినిధ్యంపై కేంద్ర ప్రభుత్వం సమ్మతించిన చోట, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ భూమిని ఉపయోగించుకోవచ్చు లేదా ఇతర ప్రజా ప్రయోజనాలకు అందించవచ్చు. లేదా సరిపోతుందని భావించినందున ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగించడానికి అనుమతించవచ్చు.] "]
["14. प्रतिकर प्राप्‍त करने का अधिकार—","14. పరిహారం పొందే హక్కు-"]
["इस अधिनियम के अधीन अर्जित किसी भूमि में कोई हित रखने वाला प्रत्येक व्यक्‍ति केन्द्रीय सरकार से ऐसा प्रतिकर प्राप्‍त करने का हकदार होगा जैसा इस अधिनियम में इसके पश्‍चात् उपबंधित किया गया है ।","ఈ చట్టం ప్రకారం స్వాధీనం చేసుకున్న ఏదైనా భూమిపై ఆసక్తి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తికి ఈ చట్టంలో అందించిన విధంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం నుండి అటువంటి పరిహారం పొందటానికి అర్హత ఉంటుంది."]
["15. प्रतिकर के अवधारण के लिए आधार—","15. పరిహారం నిలుపుకోవటానికి ఆధారాలు"]
["(1) इस अधिनियम के अधीन अर्जित किसी भूमि की बाबत प्रतिकर के रूप में संदेय राशि धारा 12 में निर्दिष्‍ट सूचना के प्रकाशन की तारीख के ठीक पूर्वगामी पांच आनुक्रमिक वर्षों की अवधि के दौरान ऐसी भूमि से वास्तविक रूप से व्युत्पन्न शुद्ध औसत मासिक आय के साठ गुना राशि के बराबर होगी ।","(1) ఈ చట్టం ప్రకారం స్వాధీనం చేసుకున్న ఏదైనా భూమికి పరిహారంగా చెల్లించవలసిన మొత్తం, సెక్షన్ 12 లో పేర్కొన్న సమాచారం ప్రచురించబడిన తేదీకి ముందే వరుసగా ఐదు సంవత్సరాల కాలంలో అటువంటి భూమి నుండి పొందిన నికర సగటు నెలవారీ ఆదాయంలో అరవై రెట్లకు సమానముగా ఉంటుంది. "]
["(2) उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट शुद्ध औसत मासिक आय अनुसूची में उपबन्धित रीति से तथा सिद्धान्तों के अनुसार संगणित की जाएगी ।","(2) ఉప-విభాగం (1) లో పేర్కొన్న నికర సగటు నెలవారీ ఆదాయాన్ని షెడ్యూల్‌లో అందించిన పద్ధతిలో మరియు సూత్రాలకు అనుగుణంగా లెక్కించబడుతుంది."]
["(3) सक्षम प्राधिकरण, विहित रीति से जांच करने के पश्‍चात्, उपधारा (2) के उपबन्धों के अनुसार, उस भूमि से वास्तविक रूप से व्युत्पन्न शुद्ध औसत मासिक आय अवधारित करेगा और इस प्रकार अवधारित की गई राशि विनिर्दिष्‍ट करते हुए तथा भूमि के स्वामी और उसमें हितबद्ध प्रत्येक व्यक्‍ति से सूचना में विनिर्दिष्‍ट तारीख के पूर्व उसे संसूचित करने की मांग करते हुए राजपत्र में सूचना प्रकाशित करेगा जिसमें यह पूछा जाएगा कि क्या ऐसा स्वामी या व्यक्‍ति इस प्रकार अवधारित राशि से सहमत है और यदि इस प्रकार सहमत नहीं है, तो भूमि से वास्तविक रूप से व्युत्पन्न शुद्ध औसत मासिक आय के रूप में कितनी रकम का दावा करता है ।","3) సమర్థ అధికారం నిర్దేశించిన పద్ధతిలో పరిశీలించిన తరువాత, ఉప-సెక్షన్ (2) లోని నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఆ భూమి నుండి పొందిన నికర సగటు నెలవారీ ఆదాయాన్ని నిర్ణయిస్తుంది మరియు తద్వారా నిర్ణయించిన మొత్తాన్ని మరియు భూమి యొక్క యజమానికి నోటీసులో పేర్కొన్న తేదీకి ముందే దాని గురించి ఆసక్తి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తిని సంప్రదించమని కోరుతున్నసూచనను,అధికార పత్రములో ప్రచురిస్తుంది, అటువంటి యజమాని లేదా వ్యక్తి నిర్ణయించిన మొత్తానికి సమ్మతిస్తారా మరియు అలా అంగీకరించకపోతే భూమి నికర సగటు నెలవారీ ఆదాయంగా ఎంత మొత్తమును ఆశిస్తారు."]
["(4) कोई व्यक्‍ति जो उपधारा (3) के अधीन सक्षम प्राधिकरण द्वारा अवधारित शुद्ध औसत मासिक आय की रकम से सहमत नहीं है और इस रकम से अधिक राशि का दावा करता है, उस उपधारा में निर्दिष्‍ट सूचना में विनिर्दिष्‍ट तारीख से तीस दिन के भीतर प्रशासक को अपील कर सकता है ।","(4) ఉప-సెక్షన్ (3) కింద సమర్థ అధికారం నిర్ణయించిన నికర సగటు నెలవారీ ఆదాయాన్ని అంగీకరించని పక్షములో మరియు ఈ మొత్తము కన్నా అధిక మొత్తమును దావా చేస్తే ఆ ఉప- సెక్షన్కు లో ఇవ్వబడిన సమాచారములో పేర్కొన్న తేదీ నుండి ముప్పై రోజులలోపు ఈ మొత్తానికి మించి మొత్తాన్ని క్లెయిమ్ చేసే వ్యక్తి నిర్వాహకుడికి విజ్ఞప్తి చేయవచ్చు. "]
["(5) अपील पर अपीलार्थी की सुनवाई के पश्‍चात् प्रशासक शुद्ध औसत मासिक आय का अवधारण करेगा और उसका अवधारण अंतिम होगा और किसी न्यायालय में प्रश्‍नगत नहीं किया जाएगा ।","(5) అప్పీలుపై అప్పీలుదారుని వాదన విన్న తరువాత, నిర్వాహకుడు నికర సగటు నెలవారీ ఆదాయాన్ని నిర్ణయిస్తాడు మరియు ఆ నిర్ణయము అంతిమంగా ఉంటుంది మరియు ఏ కోర్టులోనూ ప్రశ్నించబడదు"]
["(6) जहां उस भूमि पर, जिसके बारे में शुद्ध औसत मासिक आय अवधारित की गई है, कोई इमारत है, वहां ऐसी इमारत के संबंध में कोई पृथक् प्रतिकर संदत्त नहीं किया जाएगा :","6) నికర సగటు నెలవారీ ఆదాయాన్ని నిర్ణయించే భూమిపై ఒక భవనం ఉన్నచోట, అటువంటి భవనానికి సంబంధించి ప్రత్యేక పరిహారం చెల్లించబడదు:"]
["परन्तु जहां भूमि का स्वामी और ऐसी भूमि पर की इमारत का स्वामी भिन्न है, वहां सक्षम प्राधिकरण प्रतिकर की रकम का भूमि के स्वामी तथा इमारत के स्वामी के बीच [3][उसी अनुपात में प्रभाजन करेगा, जो अर्जन की तारीख पर भूमि के बाजार मूल्य का इमारत के बाजार मूल्य से है ।]","కానీ  ఆ భవనం ఉన్న భూమి యొక్క యజమాని మరియు భవనము యొక్క యజమాని వేరైతే , సమర్థ అధికారం భూమి యొక్క యజమాని మరియు భవనం యొక్క యజమాని మధ్య పరిహార మొత్తాన్నిసమంగా విభజిస్తుంది [3] [స్వాధీనం చేసుకున్న తేదీన భూమి యొక్క మార్కెట్ మాదిరిగానే భవనం యొక్క మార్కెట్ విలువ కూడా లెక్కించబడుతుంది.]"]
["16. प्रतिकर का प्रभाजन—","16. పరిహారము యొక్క భాగము"]
["(1) जहां धारा 15 के अधीन अवधारित प्रतिकर की रकम में कई व्यक्‍ति हितबद्ध होने का दावा करते हैं, वहां सक्षम प्राधिकरण उन व्यक्‍तियों का, जो उसकी राय में प्रतिकर प्राप्‍त करने के हकदार हैं, और उनमें से प्रत्येक को संदेय राशि का, अवधारण करेगा ।","(1) సెక్షన్ 15 కింద నిర్ణయించిన పరిహారం మొత్తంపై చాలా మంది వ్యక్తులు ఆసక్తి చూపుతున్నారని, సమర్థులైన అధికారులు తమ అభిప్రాయం ప్రకారం పరిహారాన్ని స్వీకరించడానికి  ఎవరు అర్హులో, వారిలో ప్రతి ఒక్కరికి చెల్లించవలసిన మొత్తాన్నిఅందజేస్తారు."]
["(2) यदि प्रतिकर या उसके किसी भाग के प्रभाजन के बारे में या उन व्यक्‍तियों के बारे में, जिन्हें वह प्रतिकर या उसका कोई भाग संदेय है, कोई विवाद उत्पन्न होता है, तो सक्षम प्राधिकरण विवाद को प्रशासक के विनिश्‍चय के लिए विनिर्दिष्‍ट कर सकता है और प्रशासक, किसी ऐसे विवाद का विनिश्‍चय करने में, यावत्शक्य भूमि अर्जन अधिनियम, 1894 (1894 का 1) के भाग 3 के उपबंधों का अनुसरण करेगा ।","(2) ప్రతివాది యొక్క పరిహారం లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగానికి సంబంధించి ఏదైనా వివాదం తలెత్తితే, లేదా పరిహారం లేదా దానిలో కొంత భాగాన్ని చెల్లించాల్సిన వ్యక్తుల గురించి, సమర్థ అధికారం నిర్వాహకుడి నిర్ణయం కోసం వివాదాన్ని పేర్కొనవచ్చు మరియు నిర్వాహకుడు, అటువంటి వివాదాన్ని నిర్ణయించడంలో, 1894 (1894 లో 1) యావత్శక్య భూసేకరణ చట్టం యొక్క 3వ భాగములోని నిబంధనలను పాటించాలి."]
["17. प्रतिकर का संदाय या उसका न्यायालय में निक्षेप—","17. పరిహారం యొక్క చెల్లింపు లేదా న్యాయస్థానములో పూచీకత్తు చెల్లింపు- "]
["(1) प्रतिकर की रकम का अवधारण किए जाने के पश्‍चात् सक्षम प्राधिकरण, केन्द्रीय सरकार की ओर से प्रतिकर के हकदार व्यक्‍तियों को संदाय निविदत्त करेगा और देगा ।","(1) పరిహారం మొత్తాన్ని నిర్ణయించిన తరువాత, సమర్థ అధికారం పరిహారానికి అర్హత ఉన్న వ్యక్తులకు కేంద్ర ప్రభుత్వం తరపున చెల్లింపును అందించాలి. "]
["(2) यदि प्रतिकर के लिए हकदार व्यक्‍ति उसे प्राप्‍त करने के लिए सम्मति नहीं देते हैं या यदि प्रतिकर प्राप्‍त करने के हक के बारे में या उसके प्रभाजन के बारे में कोई विवाद है तो सक्षम प्राधिकरण प्रतिकर की रकम जिला न्यायाधीश के न्यायालय में जमा करेगा और वह न्यायालय इस प्रकार जमा की गई रकम के बारे में भूमि अर्जन अधिनियम, 1894 (1894 का 1) की धारा 32 तथा 33 में उपवर्णित रीति से व्यवहार करेगा ।","(2) పరిహారం కోసం అర్హత ఉన్న వ్యక్తి దానిని స్వీకరించడానికి సమ్మతి ఇవ్వకపోతే లేదా పరిహారం పొందే హక్కు లేదా దాని విభజన గురించి వివాదం ఉంటే, సమర్థ అధికారం పరిహారం మొత్తాన్ని జిల్లా  న్యాయస్థానములో జమ చేస్తుంది. భూసేకరణ చట్టం, 1894 (1894 లో 1) లోని సెక్షన్లు 32 మరియు 33లలో వివరించిన పద్ధతిలో జమ చేసిన మొత్తంతో ఆ న్యాయస్థానము తగురీతిలో వ్యవహరిస్తుంది.  "]
["18. प्रतिकर, आदि के अवधारण के संबंध में सक्षम प्राधिकरण की शक्‍तियां—","పరిహారం నిలుపుకోవటానికి సంబంధించి సమర్థ అధికారం యొక్క అధికారాలు."]
["(1) सक्षम प्राधिकरण प्रतिकर की रकम का अवधारण करने या उसके प्रभाजन के प्रयोजनों के लिए आदेश द्वारा किसी व्यक्‍ति से यह अपेक्षा कर सकता है कि वह उस आदेश में विनिर्दिष्‍ट की गई ऐसी जानकारी दे जो उसके पास है ।","(1) సమర్థ అధికారం, పరిహారం లేదా విభజన మొత్తాన్ని నిర్ణయించే ప్రయోజనాల కోసం, ఒక వ్యక్తి ఆ క్రమంలో పేర్కొన్న విధంగా అటువంటి సమాచారాన్ని అందించాల్సి ఉంటుంది."]
["(2) सक्षम प्राधिकरण को धारा 15 के अधीन जांच करते समय, निम्‍नलिखित विषयों की बाबत वे सभी शक्‍तियां होंगी जो सिविल प्रक्रिया संहिता, 1908 (1908 का 5) के अधीन वाद का विचारण करने वाले सिविल न्यायालय की हैं, अर्थात् :—","(2) సమర్థ అధికారానికి సెక్షన్ 15 కింద విచారణ చేస్తున్నప్పుడు, సివిల్ కోర్ట్ యొక్క కింది విషయాలకు సంబంధించి అన్ని అధికారాలు సివిల్ ప్రొసీజర్, 1908 (1908 లో 5) కింద ఒక కేసును పరిగణనలోకి తీసుకుంటాయి, అవి: -"]
["(क) किसी व्यक्‍ति को समन करना और हाजिर कराना तथा शपथ पर उसकी परीक्षा करना ;","(క) ఒక వ్యక్తిని పిలవడం/ సమన్ ఇవ్వడం మరియు హాజరు పరచడం మరియు ప్రమాణం చేయటానికి అతనిని పరీక్షించడం; "]
["(ख) किसी दस्तावेज के प्रकटीकरण और पेश किए जाने की अपेक्षा करना ;","(ఖ) ఏదైనా పత్రం యొక్క ప్రకటన మరియు సమర్పణను కోరడం;"]
["(ग) शपथ-पत्र पर साक्ष्य ग्रहण करना ;","(గ) అఫిడవిట్లో ఇవ్వబడ్డ వివరములకు తగిన ఆధారాలు స్వీకరించడానికి;"]
["(ङ) साक्षियों की परीक्षा के लिए कमीशन निकालना ।","(ఘ) సాక్షుల పరీక్ష కోసం కమిషన్ ఉపసంహరణ."]
["गन्दी बस्ती क्षेत्रों में बेदखली से किराएदारों का संरक्षण","మురికివాడ ప్రాంతాలలో బహిష్కరణ నుండి అద్దెదారుల రక్షణ"]
["[19. सक्षम प्राधिकरण की मंजूरी के बिना किराएदारों की बेदखली के लिए कार्यवाहियां न करना—","[19. సమర్థ అధికారం యొక్క అనుమతి లేకుండా అద్దెదారులను తొలగించటానికి చర్యలు తీసుకోకూడదు-"]
["(1) तत्समय प्रवृत्त किसी अन्य विधि में अंतर्विष्‍ट किसी बात के होते हुए भी, कोई भी व्यक्‍ति, सक्षम प्राधिकरण की लिखित पूर्व मंजूरी के सिवाय,—","(1) ఆ సమయానికి ఏ ఇతర చట్టంలో ఈ విషయము   ఉన్నప్పటికీ, సమర్థుడైన అధికారం యొక్క వ్రాతపూర్వక ముందస్తు అనుమతితో తప్ప, ఏ వ్యక్తి అయినా, - "]
["(क) गंदी बस्ती क्षेत्र (विकास तथा उन्मूलन) संशोधन अधिनियम, 1964 (1964 का 43) प्रारम्भ के पश्‍चात् किसी गंदी बस्ती क्षेत्र में किसी इमारत या भूमि से किसी किराएदार की बेदखली के लिए कोई डिक्री या आदेश प्राप्‍त करने के लिए कोई दावा या कार्यवाही संस्थित नहीं करेगा, या","(ఎ) మురికివాడ ప్రాంతం (అభివృద్ధి మరియు నిర్మూలన) సవరణ చట్టం, 1964 (1964 లో 43) ప్రారంభమైన తరువాత మురికివాడ ప్రాంతంలోని భవనం లేదా భూమి నుండి అద్దెదారుని తొలగించటానికి డిక్రీ లేదా ఆర్డర్ పొందటానికి ఏదైనా దావా లేదా 1964 చర్యను స్థాపించదు, లేదా "]
["(ख) जहां ऐसे क्षेत्र में किसी इमारत या भूमि से किसी किराएदार की बेदखली के लिए ऐसे प्रारम्भ के पूर्व संस्थित किसी वाद या कार्यवाही में कोई डिक्री या आदेश प्राप्‍त किया गया है, वहां ऐसी डिक्री या आदेश का निष्पादन नहीं करेगा ।","(బి) అటువంటి ప్రాంతంలోని భవనం లేదా భూమి నుండి అద్దెదారుడిని ఏ దావాలోనైనా తొలగించడానికి లేదా అటువంటివి ప్రారంభానికి ముందు ఏర్పాటు చేసినందుకు ఒక డిక్రీ లేదా ఆర్డర్ వచ్చినట్లయితే, అటువంటి డిక్రీ లేదా ఆర్డర్‌ను అమలు చేయకూడదు. "]
["(2) उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट मंजूरी प्राप्‍त करने की वांछा करने वाला प्रत्येक व्यक्‍ति, सक्षम प्राधिकरण को, ऐसे प्ररूप में और ऐसी विशिष्टियां अन्‍तर्विष्‍ट करते हुए जो विहित की जाएं, लिखित आवेदन करेगा ।","(2) ఉప-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న అనుమతిని పొందాలని కోరుకునే ప్రతి వ్యక్తి సమర్థుడైన అధికారానికి  దరఖాస్తును ఇవ్వాలి, అటువంటి రూపంలో మరియు సూచించిన ప్రత్యేకతలు ఉంటాయి మరియు అది లిఖితపూర్వకముగా ఉంటుంది. "]
["(3) ऐसे आवेदन की प्राप्‍ति पर, सक्षम प्राधिकरण, पक्षकारों को सुनवाई का अवसर देने के पश्‍चात् और मामले की परिस्थितियों में जैसी वह ठीक समझे वैसी संक्षिप्‍त जांच करने के पश्‍चात् लिखित आदेश द्वारा, या तो ऐसी मंजूरी देगा या ऐसी मंजूरी देने से इंकार करेगा ।","(3) అటువంటి దరఖాస్తు అందిన తరువాత, సమర్థులైన అధికారం, ఇరు పక్షములకు వినికిడి అవకాశాన్ని ఇచ్చిన తరువాత మరియు కేసు పరిస్థితులలో సంక్షిప్త దర్యాప్తు జరిపిన తరువాత, వ్రాతపూర్వక ఉత్తర్వు ద్వారా, అటువంటి అనుమతిని ఆమోదించడము లేదా అటువంటి అనుమతిని నిరాకరించడమో జరుగుతుంది. "]
["(4) उपधारा (3) के अधीन मंजूरी देने में या मंजूरी देने से इंकार करने में, सक्षम प्राधिकरण, निम्‍नलिखित बातों पर ध्यान देगा, अर्थात् :—","(4) ఉప-సెక్షన్ (3) కింద అనుమతి ఇవ్వడానికి లేదా నిరాకరించడంలో, సమర్థ అధికారం ఈ క్రింది విషయాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటుంది, అవి: -"]
["(क) यदि किराएदार को बेदखल किया जाए तो क्या उसे उसकी आय के भीतर वैकल्पिक वास-सुविधा उपलब्ध हो सकेगी ;","(ఎ) అద్దెదారుని తొలగించినట్లయితే, అతను తన ఆదాయంలో ప్రత్యామ్నాయ వసతి పొందగలడు;"]
["(ख) क्या बेदखली गन्दी बस्ती क्षेत्र के विकास तथा उन्मूलन के हित में है ;","(బి) ఆ బహిష్కరణ మురికివాడల అభివృద్ధి మరియు నిర్మూలనకు ప్రయోజనకరముగా ఉందా?"]
["(ग) अन्य बातें, यदि कोई हों, जो विहित की जाएं ।","(సి) సూచించబడే ఇతర విషయాలు ఏదైనా ఉంటే"]
["(5) जहां सक्षम प्राधिकरण मंजूरी देने से इंकार करता है, वहां वह ऐसे इंकार के कारणों का संक्षिप्‍त विवरण लिखेगा और आवेदक को उसकी प्रति देगा ।]","(5) సమర్థ అధికారం ఆమోదించడానికి నిరాకరించిన చోట, అతను నిరాకరించడానికి గల కారణాల గురించి క్లుప్త వివరణ వ్రాసి, దాని ప్రతిని దరఖాస్తుదారునికి ఇవ్వాలి.]"]
["[20. अपील—","[20. అప్పీల్—"]
["धारा 6क की उपधारा (1) में या धारा 19 की उपधारा (1) में निर्दिष्‍ट मंजूरी देने से इंकार करने वाला सक्षम प्राधिकरण के आदेश से व्यथित कोई व्यक्‍ति, ऐसे समय के भीतर जो विहित किया जाए, प्रशासक को अपील कर सकता है और प्रशासक अपीलार्थी की सुनवाई के पश्‍चात् ऐसी अपील का विनिश्‍चय कर सकता है और उसका विनिश्‍चय अंतिम होगा ।]","సెక్షన్ 6 ఎ యొక్క ఉప-సెక్షన్ (1) లేదా సెక్షన్ 19 లోని ఉప-సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న అనుమతిని ఇవ్వడానికి నిరాకరించిన సమర్థ అధికారం యొక్క ఉత్తర్వుతో బాధపడుతున్న ఏ వ్యక్తి అయినా, సూచించిన సమయానికి, నిర్వాహకుడికి మరియు నిర్వాహకుడికి విజ్ఞప్తి చేయవచ్చు విన్న తరువాత అప్పీలుదారు అటువంటి విజ్ఞప్తిని నిర్ణయించవచ్చు మరియు అతని నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది.] "]
["[20क. किसी किराएदार द्वारा खाली किए गए परिसर के कब्जे का प्रत्यावर्तन—","[20 క అద్దెదారు ఖాళీ చేసిన ప్రాంగణాన్ని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడం-"]
["(1) जहां किसी गन्दी बस्ती क्षेत्र में किसी इमारत का अधिभोगी किराएदार कोई इमारत खाली करता है या उससे उसे इस आधार पर बेदखल किया जाता है कि वह इमारत किसी विकास-संकर्म का निष्पादन करने के प्रयोजन के लिए या इमारत के पुनःनिर्माण के प्रयोजन के लिए अपेक्षित थी, वहां किराएदार, ऐसे समय के भीतर, जो विहित किया जाए, सक्षम प्राधिकरण के पास ऐसी घोषणा प्रस्तुत कर सकता है कि वह, यथास्थिति, विकास-संकर्म की पूर्ति के पश्‍चात् या इमारत के पुनःनिर्माण के पश्‍चात् पुनःइमारत का अधिभोगी बनना चाहता है ।","(1) ఒక మురికివాడ ప్రాంతంలో ఒక భవనం యొక్క కిరాయిదారుడు ఖాళీ చేయాలనుకుంటే లేదా భవనం అభివృద్ధి పనులను నిర్వహించడం కోసం లేదా భవనం యొక్క పునర్నిర్మాణం కోసం అవసరమైన చోట, అద్దెదారు, సూచించిన సమయములో, సమర్థుడైన అధికారానికి అటువంటి ప్రకటనను సమర్పించవచ్చు, అతను అభివృద్ధి పనులు పూర్తయిన తర్వాత లేదా భవనం యొక్క పునర్నిర్మాణం తరువాత తిరిగి ఆ భవనం యొక్క యజమాని కావాలని కోరుకుంటాడు. "]
["(2) ऐसी घोषणा की प्राप्‍ति पर, सक्षम प्राधिकरण, आदेश द्वारा उस इमारत के स्वामी से ऐसे समय के भीतर, जो विहित किया जाए, विकास-संकर्म या पुनः निर्माण के नक्शे तथा उसके व्यय के प्राक्‍कलन तथा ऐसी अन्य विशिष्टियां, जो आवश्यक हों, देने की अपेक्षा करेगा और ऐसे दिए गए नक्शों और प्राक्‍कलनों और विशिष्टियों, यदि कोई हों, के आधार पर और धारा 20ख की उपधारा (3) के उपबंधों पर ध्यान देते हुए और ऐसी जांच करने के पश्‍चात्, जो वह ठीक समझे, अनन्तिम रूप से ऐसे किराए का अवधारण करेगा जो किराएदार द्वारा, यदि वह उपधारा (1) के अधीन उसके द्वारा की गई घोषणा के अनुसरण में इमारत का पुनः अधिभोगी बनता तो संदेय होता ।","(2) అటువంటి ప్రకటన అందిన తరువాత, సమర్థ అధికారం, భవనం యొక్క యజమాని నుండి సూచించిన సమయానికి, పని లేదా పునర్నిర్మాణం యొక్క ప్రణాళికను అభివృద్ధి చేయాలి మరియు దాని వ్యయం యొక్క అంచనా మరియు అవసరమైన ఇతర ప్రత్యేకతలు అటువంటి పటాలు మరియు అంచనాలు మరియు విశిష్టతల ఆధారంగా ఏదైనా ఇవ్వవలసి ఉంటుంది మరియు సెక్షన్ 20 బి యొక్క ఉప-సెక్షన్ (3) యొక్క నిబంధనలను పరిగణనలోకి తీసుకున్న తరువాత మరియు తగినట్లుగా, తాత్కాలికంగా భావిస్తున్నట్లుగా విచారణ జరిపిన తరువాత. ఉప-సెక్షన్ (1) కింద అతను చేసిన ప్రకటనకు అనుగుణంగా అద్దెదారు తిరిగి భవనం యొక్క యజమానిగా మారి ఉంటే అద్దెదారు చెల్లించాల్సిన అద్దెను నిర్ణయిస్తాడు. "]
["(3) उपधारा (2) के अधीन अन्तिम रूप से अवधारित किराया किराएदार तथा स्वामी को विहित रीति से संसूचित किया जाएगा ।","(3) చివరకు ఉప-సెక్షన్ (2) కింద నిర్ణయించిన అద్దె అద్దెదారు మరియు యజమానికి సూచించిన పద్ధతిలో తెలియజేయబడుతుంది. "]
["(4) यदि ऐसी संसूचना की प्राप्‍ति के पश्‍चात् किराएदार, ऐसे समय के भीतर जो विहित किया जाए, सक्षम प्राधिकरण को लिखित रूप में यह संसूचित करता है कि जब उसे उपधारा (1) के अधीन उसके द्वारा की गई घोषणा के अनुसरण में इमारत का पुनः अधिभोगी बनाया जाए तब वह स्वामी को उपधारा (2) के अधीन अनन्तिम रूप से अवधारित किराए का संदाय तब तक करेगा जब तक धारा 20 के अधीन किराया अंतिम रूप से अवधारित नहीं कर दिया जाता, तो सक्षम प्राधिकरण स्वामी को यह निदेश देगा कि वह, यथास्थिति, सुधार-संकर्म की पूर्ति के पश्‍चात् या इमारत के पुनः निर्माण के पश्‍चात् किराएदार को इमारत का अधिभोगी बना दे और स्वामी ऐसे निदेश का अनुपालन करने के लिए बाध्य होगा ।","(4) అటువంటి సూచన అందిన తరువాత, అద్దెదారు, సూచించిన గడువులోగా, సమర్థ అధికారితో వ్రాతపూర్వకంగా ఉప-సెక్షన్ (1) కింద అతను చేసిన ప్రకటనకు అనుగుణంగా ఉన్నప్పుడు,  భవనమునకు తిరిగి యజమానిగా చేస్తే,  ఎంతవరకైతే సెక్షన్20 ప్రకారము  భవనము యొక్క కిరాయి అంతిమముగా నిర్ణయింపబడదో అంతవరకూ సెక్షన్ 2 ప్రకారము తాత్కాలికముగా నిర్ణయించిన అద్దెను యజమానికి చెల్లించాలి, అప్పుడు  సమర్థ అధికారము, మరమ్మత్తు పనులు పూర్తయిన తర్వాత లేదా భవనం యొక్క పునర్నిర్మాణం తరువాత అద్దెదారుని భవనం యొక్క అద్దెదారుని చేస్తుంది మరియు యజమాని అటువంటి ఆదేశమును పాటించాల్సిన అవసరం ఉంది.  "]
["20ख. गंदी बस्ती क्षेत्र में इमारतों का किराया—","20 బి. మురికివాడ ప్రాంతాలలో భవనాల అద్దె-"]
["(1) जहां किसी गंदी बस्ती क्षेत्र में कोई इमारत किसी विकास के संकर्म के निष्पादन के पश्‍चात् या उसके पुनः निर्माण के पश्‍चात् किराएदार को किराए पर दी गई है, वहां इमारत का किराया इस धारा के उपबधों के अनुसार अवधारित किया जाएगा ।","1) ఒక మురికివాడ ప్రాంతంలో ఒక భవనం అద్దెదారునికి అద్దెకు ఇవ్వబడినప్పుడు, అది అభివృద్ధి చేసిన తరువాత లేదా దాని పునర్నిర్మాణం తరువాత, భవనం యొక్క అద్దె ఈ విభాగం యొక్క నిబంధనల ప్రకారం నిర్ణయించబడుతుంది."]
["(2) जिस किराएदार को धारा 20क की उपधारा (4) के अधीन जारी किए गए निदेश के अनुसरण में उस इमारत का कब्जा दिया गया है उससे भिन्न किसी भी किराएदार को यदि ऐसी कोई इमारत किराए पर दी जाती है तो वह स्वामी को निम्‍नलिखित का संदाय करने का दायी होगा :—","(2) సెక్షన్ 20 క లోని ఉప-సెక్షన్ (4) కింద జారీ చేసిన ఆదేశాలకు అనుగుణంగా ఆ భవనాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్న అద్దెదారు కాకుండా వేరే అద్దెదారుకు అలాంటి భవనం అద్దెకు ఇస్తే, యజమానికి చెల్లించడానికి భాధ్యత వహిస్తారు. "]
["(क) यदि उस क्षेत्र में किराया नियंत्रण से संबंधित कोई साधारण विधि प्रवृ्त है और वह उस इमारत को लागू है, तो उस विधि के उपबन्धों के अनुसार अवधारित किराया ;","క) ఆ ప్రాంతంలో అద్దె నియంత్రణకు సంబంధించిన సాధారణ చట్టం ఉంటే మరియు ఆ భవనానికి వర్తిస్తే, ఆ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు అనుగుణంగా అద్దె నిర్ణయించబడుతుంది; "]
["(3) जहां कोई ऐसी इमारत धारा 20क की उपधारा (4) के अधीन जारी किए गए किसी निदेश के अनुसरण में किसी किराएदार को किराए पर दी गई है, वहां किराएदार उस क्षेत्र में प्रवृत्त किराए के नियंत्रण से संबंधित किसी विधि के होते हुए भी स्वामी को निम्‍नलिखित का संदाय करने का दायी होगा :—"," 3) సెక్షన్ 20 క యొక్క ఉప-సెక్షన్ (4) కింద జారీ చేయబడిన ఏదైనా నిర్దేశమును అనుసరించి అటువంటి భవనం అద్దెదారుకు అద్దెకు ఇవ్వబడినప్పుడు, అద్దెదారు, ఆ ప్రాంతంలో ఉన్న అద్దె నియంత్రణకు సంబంధించిన ఏదైనా చట్టం ఉన్నప్పటికీ నిర్దేశించిన కింది మొత్తాన్ని చెల్లించడానికి యజమాని బాధ్యత వహించాలి: - "]
["(क) यदि उस इमारत के संबंध में कोई विकास-संकर्म किया गया है, तो निम्‍नलिखित कुल रकमों की बराबर की राशि का वार्षिक किराया, अर्थात् :—","(క) ఆ భవనానికి సంబంధించి ఏదైనా అభివృద్ధి పనులు జరిగితే, కింది మొత్తం మొత్తాలకు సమానమైన వార్షిక అద్దె, అంటే: -"]
["(i) वह वार्षिक किराया, जो किराएदार विकास-संकर्म के निष्पादन के प्रयोजन के लिए उस इमारत के खाली करने के ठीक पूर्व देता था ;","(i) ఖాళీగా ఉన్న భవనం ముందు అభివృద్ధి పనులను అమలు చేయడానికి అద్దెదారు చెల్లించిన వార్షిక అద్దె."]
["(ii) विकास-संकर्मों की लागत का छह प्रतिशत ; और","ii) అభివృద్ధి పనుల ఖర్చులో ఆరు శాతం; మరియు"]
["(iii) किसी ऐसी भूमि की बाबत संदेय प्रतिकर के बराबर राशि का छह प्रतिशत, जो ऐसा विकास करने के प्रयोजन के लिए ऐसे अर्जित की गई हो मानो वह विकास-संकर्म के प्रारम्भ की तारीख पर धारा 12 के अधीन अर्जित की गई थी ;","iii) ఏదైనా అభివృద్ధి పనులు కోసం సెక్షన్ 12 ప్రకారము స్వాధీనం చేసుకున్న భూమికి సంబంధించి చెల్లించాల్సిన పరిహారానికి సమానమైన మొత్తంలో ఆరు శాతం; "]
["(ख) यदि इमारत का पुनः निर्माण किया गया है, तो इमारत के पुनः निर्माण की कुल लागत के तथा जिस पर इमारत का पुनः निर्माण किया गया है उस भूमि की लागत के चार प्रतिशत के बराबर राशि का वार्षिक किराया ।","(బి) భవనం పునర్నిర్మించబడితే, భవనం యొక్క పునర్నిర్మాణానికి అయ్యే మొత్తం ఖర్చులో నాలుగు శాతం సమానమైన వార్షిక అద్దె మరియు భవనం పునర్నిర్మించిన భూమి ఖర్చు."]
["स्पष्टीकरण—","వివరణ-"]
["इस खण्ड के प्रयोजनों के लिए भूमि की लागत, यदि वह भूमि धारा 12 के अधीन उस इमारत के पुनः निर्माण के प्रारम्भ की तारीख पर अर्जित की गई थी वही राशि समझी जाएगी जो उस भूमि की बाबत संदेय प्रतिकर के बराबर है ।","ఈ సెక్షన్ యొక్క ప్రయోజనాల కోసం, ఆ భవనం యొక్క పునర్నిర్మాణం ప్రారంభించిన తేదీన సెక్షన్ 12కు లోబడి ఆ భూమిని స్వాధీనం చేసుకుంటే, ఆ భూమికి సంబంధించి చెల్లించాల్సిన పరిహారానికి సమానమైన అదే మొత్తంగా పరిగణించబడుతుంది. "]
["(4) उपधारा (3) के अधीन किसी इमारत की बाबत किसी किराएदार द्वारा संदेय किराया, किराएदार या स्वामी द्वारा किए गए आवेदन पर, उपधारा (5) में निर्दिष्‍ट प्राधिकरण द्वारा अवधारित किया जाएगा :","4) ఉప-సెక్షన్ (3) కింద ఒక భవనానికి సంబంధించి అద్దెదారు చెల్లించాల్సిన అద్దె, అద్దెదారు లేదా యజమాని చేసిన దరఖాస్తుపై ఉప-సెక్షన్ (5) లో పేర్కొన్న అధికారం ద్వారా నిర్ణయించబడుతుంది: "]
["परन्तु स्वामी या किराएदार द्वारा ऐसे किराए के अवधारण के लिए आवेदन, पर्याप्‍त कारण बिना, ऐसे प्राधिकरण द्वारा, यथास्थिति, सुधार-संकर्म की पूर्ति या इमारत के पुनः निर्माण से नब्बे दिन की समाप्‍ति के पश्‍चात स्वीकृत नहीं होगा ।","మరమ్మత్తు పనులు పూర్తయినప్పటి నుండి లేదా భవనం యొక్క పునర్నిర్మాణం నుండి తొంభై రోజులు పూర్తయిన తరువాత, యజమాని లేదా అద్దెదారు అటువంటి అద్దె కోసం సమర్పించిన దరఖాస్తు తగిన కారణం లేకుండా అంగీకరించబడదు. "]
["(5) वह प्राधिकरण, जिसे उपधारा (4) में निर्दिष्‍ट आवेदन किया जाएगा, निम्‍नलिखित होगा :—","(5) ఉప-సెక్షన్ (4) లో సూచించబడిన దరఖాస్తు ఎవరికైతే ఇవ్వబడుతుందో, ఈ క్రింది విధంగా ఉండాలి: - "]
["(क) जहां उस क्षेत्र में, जिसमें इमारत स्थित है, किराए के नियंत्रण से संबंधित कोई साधारण विधि प्रवृत्त है, वहां वह प्राधिकरण जिसे उस क्षेत्र में स्थित इमारतों के किराए नियत करने के लिए आवेदन किए जाए ; और इस धारा के अधीन किराए का अवधारण करने के प्रयोजन के लिए वह प्राधिकरण जो उक्‍त साधारण विधि के अधीन प्राप्‍त सभी शक्‍तियों या उनमें से किसी का प्रयोग कर सकता है और ऐसी विधि के उपबंध, अपीलों से संबंधित उपबन्‍धों सहित, तद्नुसार लागू होंगे ;","(క) భవనం ఉన్న ప్రాంతంలో అద్దె నియంత్రణకు సంబంధించిన సాధారణ చట్టం ఉన్నచోట, ఆ ప్రాంతంలో ఉన్న భవనాల అద్దెను నిర్ణయించడానికి దరఖాస్తు చేసే అధికారం; మరియు ఈ సెక్షన్కు లోబడి అద్దెను నిర్ణయించే ప్రయోజనం కోసం, అన్ని అధికారాలను లేదా వాటిలో దేనినైనా సాధారణ చట్టం ప్రకారం పొందిన అధికారం మరియు అప్పీళ్లకు సంబంధించిన నిబంధనలతో సహా అటువంటి చట్టం యొక్క నిబంధనలు తదనుగుణంగా వర్తిస్తాయి; "]
["(ख) यदि उस क्षेत्र में कोई ऐसी विधि प्रवृत्त नहीं है, तो ऐसा प्राधिकरण, जिसे केन्द्रीय सरकार द्वारा इस निमित्त बनाए गए नियमों द्वारा विनिर्दिष्‍ट किया जाए और ऐसे नियम उस प्रक्रिया का उपबंध कर सकते हैं, जो उस प्राधिकरण द्वारा किराए का अवधारण करने के लिए तथा ऐसे प्राधिकरण के विनिश्‍चय के विरुद्ध अपीलों का अवधारण करने के लिए भी अनुसरित की जाएगी ।","(ఖ) ఆ ప్రాంతంలో అటువంటి చట్టం అమలులో లేనట్లయితే, ఈ సెక్షన్ తరపున రూపొందించిన నిబంధనల ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన అధికారం మరియు అద్దెను నిర్ణయించడానికి ఆ అధికారం తీసుకునే విధానానికి అటువంటి నియమాలు అందించవచ్చు. అటువంటి అధికార నిర్ణయానికి వ్యతిరేకంగా మరియు వ్యతిరేకంగా విజ్ఞప్తుల నిర్ణయం కోసం కూడా అనుసరించాలి. "]
["(6) जहां इस धारा के अधीन किराया अंतिम रूप से अवधारित किया गया है, वहां किराएदार द्वारा संदत्त किराए की रकम, इस प्रकार अंतिम रूप से अवधारित किराए के प्रति समायोजित की जाएगी और जहां इस प्रकार संदत्त रकम अन्तिम रूप से अवधारित किराए से कम है या अधिक है, तो वहां किराएदार, यथास्थिति, कमी का संदाय करेगा या वापसी का हकदार होगा ।","6) ఈ సెక్షన్ కు లోబడి అద్దె చివరికి నిర్ణయించబడిన చోట, అద్దెదారు చెల్లించిన అద్దె మొత్తం చివరకు నిర్ణయించిన అద్దెకు సర్దుబాటు చేయబడుతుంది మరియు చివరకు నిర్ణయించిన అద్దె కంటే చెల్లించిన మొత్తం తక్కువగా ఉంటుంది. లేదా అంతకంటే ఎక్కువగా కూడా ఉండవచ్చు, అప్పుడు అద్దెదారు, యథాతథముగా తక్కువైన మొత్తము యొక్క చెల్లింపుకు లేదా వసూలుకు హక్కుదారులుగా ఉంటారు.  "]
["21. कतिपय इमारतों से किराएदारों की बेदखली को अध्याय का लागू नहीं होना—","21. కొన్ని భవనాల నుండి అద్దెదారులను తొలగించటానికి అధ్యాయం వర్తించదు-"]
["इस अध्याय की कोई भी बात सरकार, [4][दिल्ली विकास प्राधिकरण] या किसी अन्य प्राधिकरण के गन्दी बस्ती क्षेत्र में, किसी इमारत के किराएदार पर या उसके संबंध में, [5][किसी विधि के अधीन बेदखली को लागू नहीं होगी] ।","ఈ అధ్యాయంలో ఏ విషయమైనా,[4][ఢిల్లీ డెవలప్‌మెంట్ అథారిటీ] లేదా మరేదైనా అధికారం లో ఉన్న మురికివాడప్రాంతములో, ఏదైనా భవనము యొక్క అద్దెదారునిపై లేదా దానికి సంబంధించి,  [5] [భవనం యొక్క అద్దెదారుకు బహిష్కరణ సంబంధించిన ఏ చట్టమూ అమలు జరుగదు]"]
["22. प्रवेश की शक्‍तियां—","22. ప్రవేశించడానికి అధికారములు"]
["सक्षम प्राधिकरण द्वारा इस निमित्त प्राधिकृत किसी व्यक्‍ति के लिए यह विधिपूर्ण होगा कि वह किसी गन्दी बस्ती क्षेत्र में सहायकों या कर्मकारों सहित या उनके बिना, किसी इमारत या भूमि में या भूमि पर, कोई जांच, निरीक्षण, माप या मूल्यांकन करने या सर्वेक्षण करने के लिए या कोई ऐसा संकर्म निष्पादित करने के लिए, जो इस अधिनियम द्वारा या उसके अधीन प्राधिकृत किया गया है या जिसका निष्पादन करना इस अधिनियम या इसके अधीन बनाए गए किसी नियम या आदेश के उपबंधों में से किसी के प्रयोजनों के लिए या उसके अनुसरण में आवश्यक है, प्रवेश करे ।","ఒక మురికివాడ ప్రాంతంలో సహాయకులు లేదా కార్మికులతో లేదా లేకుండా, ఒక భవనం లేదా భూమి లేదా భూమిపై ఏదైనా దర్యాప్తు, తనిఖీ, కొలత లేదా మూల్యాంకనం లేదా సర్వే నిర్వహించడం సమర్థ అధికారం ద్వారా ఈ తరపున అధికారం పొందిన ఏ వ్యక్తికైనా చట్టబద్ధంగా ఉంటుంది. ఈ చట్టం ద్వారా లేదా కింద అధికారం పొందిన లేదా నిర్వహించాల్సిన లేదా ఈ చట్టం యొక్క ఏదైనా నిబంధనల యొక్క ప్రయోజనాల కోసం లేదా దానిపై చేసిన ఏదైనా నియమం లేదా ఉత్తర్వులను తీసుకోవటానికి లేదా అమలు చేయడానికి  ఇది అవసరము, ప్రవేశము చేయాలి. "]
["23. निरीक्षण की शक्‍तियां—","23. తనిఖీ యొక్క అధికారాలు—"]
["(1) सक्षम प्राधिकरण, साधारण या विशेष आदेश द्वारा, किसी व्यक्‍ति को निम्‍नलिखित के बारे में प्राधिकृत कर सकता है :—","(1) సమర్థ అధికారం, సాధారణ లేదా ప్రత్యేక ఆదేశము ప్రకారం, ఒక వ్యక్తికి అధికారం ఇవ్వవచ్చు: - "]
["(क) किसी गन्दी बस्ती क्षेत्र में किसी इमारत या भूमि में या या उस पर कोई नाली, शौचालय, मूत्रालय, नाबदान, पाइप, मलवाहिका या वाहिका का निरीक्षण करना और स्वविवेकानुसार, यथास्थिति, उस नाली, शौचालय, मूत्रालय, नाबदान, पाइप, मलवाहिका या वाहिका से उत्पन्न किसी न्यूसेंस को रोकने या हटाने के प्रयोजन के लिए भूमि की  खुदाई करना ;","(క) మురికివాడ ప్రాంతంలోని ఏదైనా భవనం లేదా భూమిపై లేదా వారి అభీష్టానుసారం ఏదైనా కాలువ, మరుగుదొడ్డి, మూత్ర, సంప్, పైపు, మురుగునీటి వాహికలను పరిశీలించడం మరియు వారి వివేకానుసారము, ఆ కాలువ, మరుగుదొడ్డి, మూత్ర, సంప్, పైపు,  మలమూత్ర వాహికల నుండి ఉత్పన్నమయ్యే ఏదైనా హానికరమైన ప్రభావములను నివారించడం లేదా తొలగించడం కోసం భూమి యొక్క తవ్వకము చేయడం;  "]
["(ख) गन्दी बस्ती क्षेत्र में निर्माणाधीन संकर्मों की परीक्षा करना, तलमापन करना या किसी मीटर को हटाना, उसकी परख करना, परीक्षा करना, उसे प्रतिस्थापित करना या पढ़ना ।","(గ) మురికివాడ ప్రాంతంలో పనులను పరీక్షించడానికి లేదా తొలగించడానికి లేదా పరిశీలించడానికి, లేదా  పరీక్షించడానికి, భర్తీ చేయడానికి లేదా చదవడానికి."]
["(2) यदि ऐसे निरीक्षण पर किसी न्यूसेंस को रोकने या हटाने के लिए जमीन खोदना आवश्यक हो जाए, तो उसके द्वारा उपगत व्यय, इमारत या भूमि के स्वामी या अधिष्ठाता द्वारा संदत्त किए जाएंगे, किन्तु यदि यह पाया जाए कि कोई भी न्यूसेंस विद्यमान नहीं है या ऐसे न खोदने के कारण वह उत्पन्न हो जाती है तो ऐसे निरीक्षण के प्रयोजन के लिए किसी इमारत, नाली या अन्य संकर्म की खोली हुई, नुकसान पहुंचाई गई या हटाई गई जमीन या उसका प्रभाग सक्षम प्राधिकरण द्वारा, यथास्थिति, भरा जाएगा, पूर्ववत किया जाएगा या ठीक किया जाएगा ।"," 2) అటువంటి తనిఖీపై చెడు ప్రభావమును నివారించడానికి లేదా తొలగించడానికి భూమిని త్రవ్వడం అవసరమైతే, దాని కోసం అయ్యే ఖర్చు భవనం లేదా భూమి యొక్క యజమాని లేదా ఆక్రమణదారుడు చెల్లించాలి, కాని అటువంటిదేమీ లేదని తేలితే, మరియు అటువంటి తవ్వకం వల్ల, లేదా పరిశీలించిన ప్రయోజనం కోసం ఏదైనా భవనం, కాలువ లేదా ఇతర పనుల యొక్క తెరిచిన, దెబ్బతిన్న లేదా తొలగించబడిన భూమి లేదా ఆ విభజన సమర్థ అధికారం ద్వారా, యథాతథముగా నింపబడుతుంది లేదా చేయబడుతుంది లేదా సరిదిద్దబడుతుంది. "]
["24. जहां काम चालू है वहां संलग्‍न भूमि में प्रवेश करने की शक्‍ति—","24. పని పురోగతిలో ఉన్న పరివేష్టిత భూమిలోకి ప్రవేశించే అధికారము-- "]
["(1) इस निमित्त सक्षम प्राधिकरण द्वारा प्राधिकृत कोई व्यक्‍ति, सहायकों या कर्मकारों सहित या उसके बिना, इस अधिनियम द्वारा या उसके अधीन प्राधिकृत किसी संकर्म के पचास गज के भीतर किसी भूमि पर, प्रवेश कर सकता है और ऐसा उस भूमि पर मृदा, गिट्टी, पत्थर या अन्य सामग्रियां रखने या ऐसे संकर्म तक पहुंच पाने या उस पर कार्यान्वित किए जाने वाले किन्हीं अन्य प्रयोजनों के संबंध में किया जा सकेगा ।","1) దీని నిమిత్తం సమర్థ అధికారం ద్వారా అధికారం పొందిన ఎవరైనా, సహాయకులు లేదా కార్మికులతో గాని లేదా వారు లేకుండా గాని, ఈ చట్టం ద్వారా లేదా కింద అధికారం పొందిన ఏదైనా పనికి యాభై గజాల లోపల ఏదైనా భూమిపైకి ప్రవేశించవచ్చు మరియు అటువంటి భూమి, నేల, రాళ్ళు లేదా ఇతర సామగ్రిని ఉంచడం లేదా అలాంటి పనిని జరిగేలా చేయడం లేదా అమలు చేయడం కోసం ఏదైనా ఇతర ప్రయోజనాలకు సంబంధించి చేయవచ్చు. "]
["(2) इस प्रकार प्राधिकृत व्यक्‍ति उपधारा (1) के अधीन किसी भूमि पर प्रवेश करने के पूर्व उसका प्रयोजन कथित करेगा और यदि अधिष्ठाता या स्वामी द्वारा इस प्रकार अपेक्षित हो तो इतनी भूमि पर बाड़ लगाएगा जितनी ऐसे प्रयोजन के लिए आवश्यक हो ।","(2) అధికారం ఉన్న వ్యక్తి ఉప-సెక్షన్ (1) కింద ఏదైనా భూమిలోకి ప్రవేశించే ముందు తన ఉద్దేశ్యాన్ని ప్రకటించాలి, మరియు ఆక్రమణదారుడు లేదా యజమాని అవసరమైతే, అటువంటి ప్రయోజనం కోసం అవసరమైన భూమికి కంచె వేయాలి."]
["(3) इस प्रकार प्राधिकृत व्यक्‍ति, इस धारा द्वारा प्रदत्त किसी शक्‍ति का प्रयोग करते हुए, जितना हो सके उतना कम नुकसान करेगा और सक्षम प्राधिकरण द्वारा ऐसी भूमि के स्वामी या अधिष्ठाता को, या दोनों को, किसी नुकसान के लिए, चाहे वह स्थायी हो या अस्थायी, प्रतिकर संदेय होगा ।","(3) ఈ విధముగా అధికారం ఉన్న వ్యక్తి, ఈసెక్షన్ ద్వారా  ఇవ్వబడిన ఏదైనా అధికారాన్ని ఉపయోగించి, సాధ్యమైనంత తక్కువ నష్టమును కలుగజేసే మరియు సమర్థ అధికారం ద్వారా, అటువంటి భూమి యొక్క యజమాని లేదా ఆక్రమణదారునికి లేదా రెండింటికీ ఏదైనా నష్టం కోసం లేదా తాత్కాలికమైనా, లేదా శాశ్వతమైనా పరిహారము చెల్లించబడుతుంది. "]
["25. इमारतों में अनाधिकृत प्रवेश करना—","25. భవనాలలో అనధికారముగా ప్రవేశించడం-- "]
["इस निमित्त सक्षम प्राधिकरण द्वारा प्राधिकृत किसी व्यक्‍ति के लिए यह विधिपूर्ण होगा कि वह किसी स्थान में किसी दरवाजे, फाटक या रोध को खोलने या खुलवाने के लिए प्रवेश करे—","దీని నిమిత్తం సమర్థ అధికారం ద్వారా అధికారం పొందిన వ్యక్తి ఒక ప్రదేశంలో ఏదైనా తలుపు, గేట్ లేదా తాళం తెరిచి ప్రవేశించడం చట్టబద్ధము. "]
["(क) यदि वह समझता है कि ऐसे प्रवेश के प्रयोजन के लिए उसका खोलना आवश्यक है ; और","(క) అటువంటి ప్రవేశం కోసం ఆవిధముగా తెరవడం అవసరమని అతను భావిస్తే; మరియు"]
["(ख) यदि स्वामी या अधिष्ठाता अनुपस्थित है या उपस्थित होते हुए ऐसा दरवाजा, फाटक या रोध खोलने से इंकार करता है ।","(ఖ) యజమాని లేదా ఆక్రమణదారుడు లేనట్లయితే లేదా ఉన్నపుడు, అలాంటి తలుపు, గేట్ లేదా తాళం తెరవడానికి నిరాకరిస్తాడు. "]
["26. प्रवेश दिन में किया जाना—","పగటి పూట ప్రవేశించడం-- "]
["इस अधिनियम द्वारा या उसके अधीन प्राधिकृत कोई भी प्रवेश सूर्योदय तथा सूर्यास्त के समय के बीच के सिवाय नहीं किया जाएगा ।","సూర్యోదయం మరియు సూర్యాస్తమయం మధ్య తప్ప మిగతా సమయములలో ఆ ప్రదేశములలోనికి ప్రవేశించడానికి ఈ చట్టం ద్వారా లేదా అధికారం ఇవ్వబడదు. "]
["27. स्वामी की सम्मति का साधारण तौर पर प्राप्‍त किया जाना—","27. సాధారణంగా యజమాని యొక్క సమ్మతిని పొందడం-"]
["[इस अधिनियम में यथा उपबंधित से सिवाय, किसी भी इमारत या भूमि] में अधिष्ठाता की या यदि कोई अधिष्ठाता नहीं है, तो उसके स्वामी की, सम्मति के बिना प्रवेश नहीं किया जाएगा और कोई भी ऐसा प्रवेश, यथास्थिति, उक्‍त अधिष्ठाता या स्वामी को ऐसे प्रवेश करने के आश्य की चौबीस घंटों से अन्यून लिखित सूचना दिए बिना नहीं किया जाएगा :","ఈ చట్టంలో ఉన్న నిబంధన మినహా, ఏదైనా భవనం లేదా భూమి] ఆక్రమణదారుడి అనుమతి లేకుండా ప్రవేశించకూడదు లేదా, ఆక్రమణదారుడు లేకపోతే, దాని యజమాని సమ్మతి లేకుండా మరియు అటువంటి ప్రవేశమేదైనా జరిగితే, అటువంటి ఆక్రమణదారునికి ఇరవై నాలుగు గంటల వ్రాతపూర్వక నోటీసు లేకుండా ప్రవేశము అనుమతించబడదు. "]
["परन्तु कोई ऐसी सूचना आवश्यक नहीं होगी यदि निरीक्षण किए जाने वाला स्थान जानवरों का सायबान है या शौचालय, मूत्रालय या निर्माणाधीन संकर्म है ।","పరిశీలించాల్సిన ప్రదేశం జంతువుల పెంట్ హౌస్ లేదా టాయిలెట్, యూరినల్ లేదా నిర్మాణంలో ఉన్న పని అయితే అలాంటి సమాచారం ఇవ్వవలసిన అవసరం లేదు.  "]
["28. बेदखली की शक्‍ति का केवल सक्षम प्राधिकरण द्वारा प्रयोग किया जाना—","28. బహిష్కరణ అధికారము సమర్థ అధికారం ద్వారా మాత్రమే ఉపయోగించబడుతుంది- "]
["जहां सक्षम प्राधिकरण का या तो किसी इमारत के स्वामी के प्रत्यावेदन पर या उसके कब्जे में की अन्य जानकारी पर यह समाधान हो जाता है कि इमारत के अधिष्ठाताओं ने प्राधिकरण द्वारा जारी की गई या दी गई सूचना, आदेश या निदेश के अनुसरण में उसे खाली नहीं किया है, वहां वह प्राधिकरण आदेश द्वारा इमारत से अधिष्ठाताओं की बेदखली के लिए ऐसी रीति से और ऐसे समय के भीतर, जो आदेश में विनिर्दिष्‍ट किया जाए, निदेश [6][और ऐसी बेदखली के प्रयोजनों के लिए ऐसे बल का प्रयोग कर सकेगा या करवा सकेगा जैसा आवश्यक हो] :","ఒక భవనం యొక్క యజమాని యొక్క నివేదికపై లేదా వారి ఆధీనంలో ఉన్న ఇతర సమాచారమును సమర్థ అధికారం సమ్మతించిన చోట, భవనం యొక్క యజమానులు అధికారం ద్వారా జారీ చేసిన లేదా ఇచ్చిన సమాచారం, ఆదేశం లేదా నిర్దేశమును అనుసరించి దానిని ఖాళీ చేయరు. అప్పుడు దానిలో, అథారిటీ భవనం నుండి యజమానులను బహిష్కరించాలని ఆదేశిస్తూ, ఆ పద్ధతిలో మరియు ఆదేశములో ఇవ్వబడిన సమయానికి, [6] [మరియు అటువంటి తొలగింపు ప్రయోజనాల కోసం అటువంటి అధికారమును ఏ విధముగా అవసరమో ఆ విధముగా ఉపయోగించుకోవచ్చు. ]:"]
["परन्तु इस धारा के अधीन कोई आदेश देने के पूर्व सक्षम प्राधिकरण उस इमारत के अधिष्ठाताओं  को यह हेतुक दर्शित करने के लिए समुचित अवसर न दिया गया हो कि ऐसा आदेश क्यों न बेदखल किया जाए ।","కానీ ఈ సెక్షన్ కు లోబడి ఏదైనా ఆదేశమును ఇచ్చే ముందు, అలాంటి భవనం ఎందుకు తొలగించకూడదో చూపించడానికి ఆ భవనం యొక్క సమర్థ అధికారానికి తగిన అవకాశం ఇవ్వలేదు. "]
["29. गन्दी बस्ती क्षेत्र से आपत्तिजनक या खतरनाक व्यवसायों को हटाने की शक्ति—","29. మురికివాడ ప్రాంతం నుండి అభ్యంతరకరమైన లేదా ప్రమాదకరమైన వృత్తులను తొలగించే శక్తి- "]
["सक्षम प्राधिकरण लिखित आदेश द्वारा, किसी गन्दी बस्ती क्षेत्र में खतरनाक या आपत्तिजनक व्यवसाय करने वाले किसी व्‍यक्‍ति को, उस क्षेत्र से उस व्यवसाय को, ऐसे समय के भीतर जो आदेश में विनिर्दिष्ट किया जाए, हटाने का निदेश दे सकता है :","సమర్థ అధికారం, వ్రాతపూర్వక ఉత్తర్వు ద్వారా, మురికివాడ ప్రాంతంలో ప్రమాదకరమైన లేదా అభ్యంతరకరమైన వ్యాపారాన్ని నిర్వహిస్తున్న ఏ వ్యక్తినైనా ఆ వ్యాపారాన్ని క్రమం లో పేర్కొన్న విధంగా ఆ ప్రాంతం నుండి తొలగించమని నిర్దేశించవచ్చు: "]
["परन्तु इस धारा के अधीन कोई भी आदेश तब तक नहीं दिया जाएगा जब तक व्यवसाय करने वाले व्यक्‍ति को यह हेतुक दर्शित करने के लिए समुचित अवसर न दिया गया हो कि ऐसा आदेश क्यों न दिया जाए ।","అటువంటి ఆర్డర్ ఎందుకు చేయలేదో చూపించడానికి వ్యాపారం చేస్తున్న వ్యక్తికి సహేతుకమైన అవకాశం ఇవ్వకపోతే ఈ విభాగం కింద ఎటువంటి ఆర్డర్ చేయరాదు."]
["30. अपीलें—","30. అప్పీల్ లు-"]
["(1) इस अधिनियम में यथा अन्यथा अभिव्यक्‍त रूप से उपबंधित के सिवाय, सक्षम प्राधिकरण द्वारा जारी की गई या दी गई किसी सूचना, आदेश या निदेश द्वारा व्यथित कोई भी व्यक्‍ति, ऐसी सूचना, आदेश या निदेश जारी करने की तारीख से तीस दिन की अवधि के भीतर प्रशासक को अपील कर सकता है ।","(1) ఈ చట్టంలో స్పష్టంగా అందించినవి తప్ప, ఏదైనా నోటీసు, ఉత్తర్వు లేదా సమర్థ అధికారం ద్వారా జారీ చేయబడిన లేదా ఇచ్చిన ఆదేశాల భాధిత వ్యక్తి అయినా, అటువంటి నోటీసు, ఆదేశము లేదా నిర్దేశము జారీ చేసిన తేదీ నుండి ముప్పై రోజులు వ్యవధిలో నిర్వాహకుడికి విజ్ఞప్తి చేయవచ్చు. "]
["(2) इस अधिनियम के अधीन प्रत्येक अपील, लिखित याचिका द्वारा, जिसके विरुद्ध अपील की गई है, उस सूचना, आदेश या निदेश की प्रति के साथ की जाएगी ।","(2) ఈ చట్టం క్రింద ఉన్న ప్రతి అప్పీల్ వ్రాతపూర్వక పిటిషన్ ద్వారా, ఆ నోటీసు, ఆదేశము లేదా నిర్దేశము యొక్కప్రతితో పాటు అప్పీల్ చేయబడుతుంది. "]
["(3) किसी अपील की स्वीकृति पर उस सूचना, आदेश या निदेश को प्रवृत्त करने की सभी कार्यवाहियां और उसके उल्लंघन के लिए सभी अभियोजन अपील का विनिश्‍चय लम्बित होने तक स्थगित रखे जाएंगे, और यदि सूचना, आदेश या निदेश अपील पर अपास्त किया गया है, उसकी अवज्ञा अपराध के रूप में नहीं समझी जाएगी ।","(3) అప్పీల్ను స్వీకరించిన తరువాత, ఆ నోటీసు, ఆదేశము లేదా నిర్దేశము అమలు చేసే అన్ని చర్యలు మరియు దాని ఉల్లంఘన కోసం అన్ని ప్రాసిక్యూషన్ అప్పీళ్లు తీర్పు వచ్చే వరకు వాయిదా వేయబడతాయి మరియు సమాచారం,  ఆదేశము లేదా నిర్దేశము అప్పీల్‌పై పక్కన పెడితే , అతని అవిధేయత నేరంగా పరిగణించబడదు. "]
["(4) इस धारा के अधीन कोई भी अपील तब तक विनिश्चित नहीं की जाएगी जब तक अपीलार्थी की सुनवाई न की गई हो या अपीलार्थी को वैयक्‍तिक रूप से या किसी विधि व्यवसायी द्वारा सुनवाई का समुचित अवसर प्राप्‍त न हुआ हो ।","4) అప్పీలుదారు వినికిడి లేదా అప్పీలుదారు వ్యక్తిగతంగా లేదా న్యాయ అభ్యాసకుడి ద్వారా వినడానికి సహేతుకమైన అవకాశం ఉంటే తప్ప ఈ సెక్షన్ కు లోబడి ఎటువంటి అప్పీల్ నిర్ణయించబడదు. "]
["(5) अपील पर प्रशासक का विनिश्‍चय अंतिम होगा और किसी न्यायालय में प्रश्‍नगत नहीं किया जाएगा ।","(5) అప్పీల్‌పై నిర్వాహకుడి నిర్ణయం అంతిమంగా ఉంటుంది మరియు ఏ న్యాయస్థానములోనూ ప్రశ్నించబడదు. "]
["31. सूचना, आदि की तामील—","31. సమాచారమును అందించడం మొదలైనవి--"]
["(1) इस अधिनियम के अधीन जारी की गई प्रत्येक सूचना, आदेश या निदेश की तामील, इस अधिनियम में अन्यथा अभिव्यक्‍त रूप से उपबंधित के सिवाय, निम्‍नलिखित रूप में की जाएगी,—","(1) ఈ చట్టం క్రింద జారీ చేయబడిన ప్రతి నోటీసు,  ఆదేశము లేదా నిర్దేశము  ఈ చట్టంలో స్పష్టంగా అందించినవి తప్ప, ఈ చట్టములో వేరే విధముగా వ్యక్తీకరణ రూపములో అందించబడలేదు, అవి ఈ క్రింది రూపంలో అందించబడతాయి, -"]
["(क) उस व्यक्‍ति को, जिसके लिए वह आशयित है, सूचना, आदेश या निदेश को देकर, या प्रस्तुत करके या डाक द्वारा भेज कर, या","(క) సమాచారం,  ఆదేశము లేదా నిర్దేశము ఇవ్వడం ద్వారా లేదా ప్రకటనను ప్రదర్శించడం లేదా పంపడం ద్వారా లేదా అతను ఉద్దేశించిన వ్యక్తికి, "]
["(ख) यदि ऐसा व्यक्‍ति नहीं पाया जा सकता है तो उस सूचना, आदेश या निदेश को उसके निवास या कारबार के अन्तिम ज्ञात स्थान के किसी सहजदृश्य भाग पर चिपकाकर या उस सूचना, आदेश या निदेश को कुटुम्ब के किसी वयस्थ पुरूष सद्स्य को या नौकर को देकर या प्रस्तुत करके या जिससे वह संबंधित है उस इमारत या भूमि के, यदि कोई है, किसी सहजदृश्य भाग पर चिपकाकर ।","(ఖ) ఆ వ్యక్తిని కనుగొనలేకపోతే, ఆ నోటీసు, ఆదేశము లేదా నిర్దేశము , తన నివాసం లేదా వ్యాపారం యొక్క బాగా తెలిసిన ప్రదేశంలో అతికించడము ద్వారా, స్పష్టంగా గుర్తించడం ద్వారా లేదా ఆ నోటీసు,  ఆదేశము లేదా నిర్దేశము  కుటుంబంలోని వయోజన మగ సభ్యునికి లేదా సేవకుడికి పంపించడం ద్వారా ఇవ్వడం లేదా ప్రదర్శించడం ద్వారా లేదా దానికి సంబంధించిన భవనం లేదా భూమి యొక్క సహజముగా కనిపించే భాగములకు ఆ ఆదేశములను అతికించడం ద్వారా ."]
["(2) जहां वह व्यक्‍ति, जिस पर किसी सूचना, आदेश या निदेश की तामील की जानी है, अवयस्क है, वहां उसके संरक्षक पर या उसके कुटुम्ब के किसी वयस्थ पुरूष सदस्य या नौकर पर उसकी तामील अवयस्क पर तामील के रूप में समझी जाएगी ।","(2) ఏదైనా సమాచారం,ఆదేశము లేదా నిర్దేశము అందించాల్సిన వ్యక్తి మైనర్ అయితే, అతని  సంరక్షకుడు లేదా వృద్ధుడైన మగ సభ్యుడు లేదా అతని కుటుంబ సేవకునికి అందించబడుతుంది.  "]
["(3) ऐसी प्रत्येक सूचना, आदेश या निदेश के बारे में जिसकी इस अधिनियम द्वारा या उसके अधीन किसी लोक सूचना, आदेश या निदेश के रूप में या ऐसी सूचना, आदेश या निदेश के रूप में, जिसकी उसमें विनिर्दिष्‍ट किसी व्यष्टि पर तामील की जानी आवश्यक नहीं है, तामील की जानी है, यथा अन्यथा अभिव्यक्‍त रूप से उपबंधित के सिवाय यह समझा जाएगा कि वह पर्याप्‍त रूप से तामील की गई है, यदि उसकी एक प्रति ऐसी अवधि के दौरान सक्षम प्राधिकरण के कार्यालय के ऐसे सहजदृश्य भाग पर या किसी अन्य सार्वजनिक स्थान में चिपकाई गई है या ऐसे स्थानीय समाचारपत्र में या किसी अन्य रीति से, जैसा सक्षम प्राधिकरण निदेश दे, प्रकाशित की गई है ।","3) ఏదైనా ప్రత్యేక సమాచారం, ఆదేశము లేదా నిర్దేశము కోసము ఈ చట్టం ద్వారా లేదా ఈ చట్టమునకు లోబడి అవసరమయ్యే ప్రతి నోటీసు ఆదేశము లేదా నిర్దేశము అందులో పేర్కొన్న ఏ వ్యక్తికైనా అందించాల్సిన అవసరం లేదు, అందించవలసి ఉంటే, ఇతర వ్యక్తీకరణ రూపములో అందించబడుతుంది, అప్పుడు ఇది తగిన రీతిలో అందించబడిందని భావించడం జరుగుతుంది, ఒక వేళ ఒక ప్రతి సమర్థవంతమైన అధికారం యొక్క కార్యాలయం యొక్క కనిపించే భాగంలో లేదా మరే ఇతర బహిరంగ ప్రదేశంలోనైనా లేదా అటువంటి స్థానిక వార్తాపత్రికలో లేదా సమర్థ అధికారం నిర్దేశించిన ఏ ఇతర పద్ధతిలోనైనా అతికించవచ్చు లేదా ప్రచురించవచ్చు. "]
["32. शास्तियां—","32. శిక్షలు-"]
["(1) जो कोई इस अधिनियम के अधीन जारी की गई या दी गई किसी सूचना, आदेश या निदेश का [7][अनुपालन करने में असफल रहता है] कारावास से, जिसकी अवधि तीन मास तक की हो सकेगी, या जुर्माने से, जो एक हजार रुपए तक का हो सकेगा, या दोनों से दण्डनीय होगा ।","(1) ఈ చట్టం ప్రకారం జారీ చేయబడిన లేదా ఇచ్చిన ఏదైనా సమాచారం, ఉత్తర్వు లేదా ఆదేశాలను పాటించడములో విఫలమైతే, మూడు నెలల వరకు కారాగారవాసము, వెయ్యి రూపాయల వరకు జరిమానా శిక్షగా విధించవచ్చు లేదా ఒక్కోసారి రెండూ విధించబడవచ్చు."]
["(2) जो कोई धारा 10 की उपधारा (7) के अधीन अधिरोपित किसी निर्बन्धन या शर्त के उल्लंघन में किसी संकर्म या उन्मूलन क्षेत्र के पुनर्विकास के लिए किसी योजना का प्रारम्भ करता है, या करवाता है, वह कारावास से, जो तीन मास तक का हो सकेगा, या जुर्माने से, जो एक हजार रुपए तक का हो सकेगा, या दोनों से, दण्डनीय होगा ।","(2) సెక్షన్ 10 లోని ఉప-సెక్షన్ (7) కింద విధించిన ఏదైనా పరిమితి లేదా షరతును ఉల్లంఘిస్తూ, లేదా మూడు నెలల పాటు జైలు శిక్ష విధించే పని లేదా రద్దు చేసిన ప్రాంతం యొక్క పునరాభివృద్ధి కోసం ఎవరైతే ఒక పథకాన్ని ప్రారంభిస్తారు. జరిమానాతో శిక్షించబడవచ్చు లేదా వెయ్యి రూపాయల వరకు ఉండవచ్చు లేదా రెండింటికి శిక్షార్హమైనది"]
["(3) जो कोई इस अधिनियम के अधीन किसी इमारत या भूमि में या भूमि पर प्रवेश करने के लिए प्राधिकृत किसी व्यक्‍ति के प्रवेश में बाधा डालता है या ऐसे प्रवेश के पश्‍चात् ऐसे व्यक्‍ति को सताता है, वह जुर्माने से, जो एक हजार रुपए तक का हो सकेगा, दण्डनीय होगा ।","(3) ఈ చట్టం ప్రకారం భవనం లేదా భూమి లేదా భూమిపైకి ప్రవేశించడానికి అధికారం ఉన్న వ్యక్తి ప్రవేశానికి ఎవరు అడ్డుపడినా, లేదా అటువంటి ప్రవేశం తరువాత, ఆ వ్యక్తిని ఇబ్బంది పెట్టినా వారికి వెయ్యి రూపాయల వరకు జరిమానా శిక్షగా విధించవచ్చు. "]
["(4) यदि इस अधिनियम के अधीन अपराध करने वाला व्यक्‍ति कम्पनी है, तो प्रत्येक व्यक्‍ति जो उस अपराध के समय उस कम्पनी के कारबार के संचालन के लिए उस कम्पनी का भारसाधक और उसके प्रति उत्तरदायी था, और साथ ही वह कम्पनी भी, ऐसे अपराध के दोषी समझे जाएंगे तथा तद्नुसार अपने विरुद्ध कार्यवाही किए जाने और दण्डित किए जाने के भागी होंगे :","(4) ఈ చట్టం ప్రకారం నేరానికి పాల్పడిన వ్యక్తి ఒక సంస్థ అయితే, ఆ నేరం జరిగిన సమయంలో ఆ సంస్థ యొక్క వ్యాపారం యొక్క బాధ్యత మరియు బాధ్యత వహించిన ప్రతి వ్యక్తి, అలాగే ఆ సంస్థ కూడా అలాంటి నేరానికి బాధ్యులుగా మరియు దోషులుగా పరిగణించబడతారు మరియు వీరికి తదనుగుణంగా శిక్ష విధించబడుతుంది. "]
["परन्तु इस उपधारा की कोई बात किसी ऐसे व्यक्‍ति को इस अधिनियम में उपबन्धित किसी दण्ड का भागी नहीं बनाएगी, यदि वह यह साबित कर दे कि अपराध उसकी जानकारी के बिना किया गया था या उसने ऐसे अपराध का निवारण करने के लिए सम्यक् तत्परता बरती थी ।","తనకు తెలియకుండానే నేరం జరిగిందని నిరూపిస్తే లేదా అలాంటి నేరాన్ని నివారించడానికి తగిన శ్రద్ధ వహించాడని నిరూపిస్తే, కానిఈ సెక్షన్ యొక్క ఈ ఉప విభాగంలో ఉన్న ఏ శిక్షకైనా అర్హత పొందదు."]
["(5) उपधारा (3) में किसी बात के होते हुए भी जहां इस अधिनियम के अधीन कोई अपराध किसी कम्पनी द्वारा किया गया है तथा यह साबित होता है कि वह अपराध कम्पनी के किसी निदेशक या प्रबन्धक, सचिव या अन्य अधिकारी की सम्मति या मौनानुकूलता से किया गया है या उस अपराध का किया जाना उसकी किसी उपेक्षा के कारण हुआ माना जा सकता है, वहां ऐसा निदेशक, प्रबन्धक, सचिव या अन्य अधिकारी भी उस अपराध का दोषी समझा जाएगा और तद्नुसार अपने विरुद्ध कार्यवाही किए जाने और दण्डित किए जाने का भागी होगा ।","(5) ఉప-సెక్షన్ (3) లో ఏదైనా విషయము ఉన్నప్పటికీ, ఈ చట్టం ప్రకారం ఒక సంస్థ ఒక నేరం చేసిందని మరియు ఈ నేరం ఏదైనా డైరెక్టర్ లేదా మేనేజర్, కార్యదర్శి లేదా సంస్థ యొక్క ఇతర అధికారి యొక్క సమ్మతితో లేదా సమ్మతితో జరిగింది  లేదా ఆ నేరం ఏదైనా నిర్లక్ష్యం వల్ల జరిగిందని భావించవచ్చు, అటువంటి పరిస్థితులలో డైరెక్టర్, మేనేజర్, సెక్రటరీ లేదా ఇతర అధికారి కూడా ఆ నేరానికి పాల్పడినట్లు భావించబడతారు మరియు తదనుగుణంగా దర్యాప్తు కొనసాగిన తరువాత శిక్షించబడతారు.  "]
["इस धारा के प्रयोजनों के लिए—","ఈ సెక్షన్ యొక్క ప్రయోజనాల కోసం—"]
["(क) “कम्पनी” से कोई निगमित निकाय अभिप्रेत है और उसके अन्तर्गत फर्म या व्यष्टियों का अन्य संगम भी है, और","(క) \"కంపెనీ\" అంటే ఏదైనా ఎన్నుకోబడిన వ్యక్తుల సంఘం, దీని అంతర్గతముగా ఏదైనా సంస్థ లేదా ఇతర వ్యక్తులు కూడా ఉండవచ్చు, మరియు "]
["(ख) फर्म के सम्बन्ध में “निदेशक” से उस फर्म का भागीदार अभिप्रेत है ।","(ఖ) ఒక సంస్థకు సంబంధించి \"డైరెక్టర్\" అంటే ఆ సంస్థ యొక్క భాగస్వామి. "]
["33. कतिपय दशाओं में इमारतों को तोड़ डालने का आदेश—","33. కొన్ని పరిస్థితులలో భవనాలను కూల్చివేయాలని ఆదేశించడము--"]
["[(1)] जहां धारा 10 की उपधारा (3) के अधीन अधिरोपित किसी निर्बन्धन या शर्त के या किसी उन्मूलन क्षेत्र के पुनर्विकास की योजना के उल्लंघन में या इस अधिनियम के अधीन जारी की गई या दी गई किसी सूचना, आदेश या निदेश के उल्लंघन में किसी इमारत के निर्माण का प्रारम्भ किया गया है या उसे निष्पादित किया जा रहा है या उसे पूरा किया गया है, वहां सक्षम प्राधिकरण किसी अन्य उपचार के अतिरिक्‍त, जो इस अधिनियम के अधीन या किसी अन्य विधि के अधीन किया जाए, यह निदेशित करते हुए आदेश दे सकता है कि ऐसा निर्माण, उसके स्वामी द्वारा दो मास से अनधिक ऐसी अवधि के भीतर, जो आदेश में विनिर्दिष्‍ट की जाए, तोड़ डाला जाएगा और स्वामी के ऐसे आदेश का अनुपालन करने में असफल रहने पर सक्षम प्राधिकरण स्वयं निर्माण तुड़वा सकता है और ऐसे तोड़ने के व्यय भू-राजस्व की बकाया के रूप में स्वामी से वसूलनीय होंगे :","[[1 ] ఎక్కడైతే సెక్షన్ 10 యొక్క ఉప సెక్షన్(3)కు లోబడి ఉన్న ఏదైనా నిబంధన లేదా షరతు యొక్క లేదా ఏదైనా ఉన్మూలనా క్షేత్రం యొక్క పునః అభివృద్ధి ప్రణాళిక యొక్క ఉల్లంఘనలో ఏదైనా ఒక భవనము యొక్క నిర్మాణమును ప్రారంభము చేసినా లేదా అది ఉల్లంఘించబడితే లేదా పూర్తి చేస్తే, అక్కడ సమర్ధ అధికారి  ఏదైనా ఇతర పరిష్కారము, ఈ చట్టం క్రింద లేదా మరే ఇతర చట్టం ప్రకారం అయినా, రెండు నెలలు మించని కాల వ్యవధిలో, నిర్దేశించబడిన ఆదేశముల ప్రకారం ఆ భవనము కూల్చివేయబడుతుంది మరియు ఆ భవన యజమాని ఆ నిర్దేశములను పాటించడములో అసఫలమైతే  సమర్థ అధికారం నిర్మాణాన్ని మరియు అటువంటి విరామం యొక్క ఖర్చులు యజమాని నుండి భూమి ఆదాయ బకాయిలుగా తిరిగి పొందవచ్చు: "]
["परन्तु कोई भी ऐसा आदेश तब तक नहीं दिया जाएगा जब तक स्वामी को सुनवाई का समुचित अवसर न दिया गया हो ।","కానీ యజమానికి న్యాయమైన విచారణకు సముచిత అవకాశము ఇవ్వనంతవరకూ అటువంటి ఆదేశము ఇవ్వబడదు. "]
["[(2) उपधारा (1) के अधीन किसी इमारत को तुड़वाने के प्रयोजन के लिए सक्षम प्राधिकरण ऐसे बल का उपयोग कर सकेगा या करवा सकेगा जैसा आवश्यक हो ।]","[(2) ఉప-సెక్షన్ (1) కింద ఒక భవనాన్ని కూల్చివేసే ప్రయోజనం కోసం, సమర్థ అధికారం అటువంటి అధికారమును ఉపయోగించుకోవచ్చు లేదా చేయించవచ్చు.]"]
["34. न्यायालयों की अधिकारिता—","4. న్యాయస్థానాల అధికార పరిధి"]
["प्रथम वर्ग के मजिस्ट्रेट से अन्यून वर्ग का कोई भी न्यायालय इस अधिनियम के अधीन दण्डनीय किसी अपराध का विचारण नहीं करेगा ।","మొదటి తరగతి మేజిస్ట్రేట్ చేత లెక్కించబడని తరగతి యొక్క ఏ న్యాయస్థానము ఈ చట్టం ప్రకారం శిక్షార్హమైన నేరాన్ని పరిగణించదు. "]
["35. अभियोजन के लिए सक्षम प्राधिकरण या उसके द्वारा प्राधिकृत अधिकारी की पूर्व मंजूरी—","35. ప్రాసిక్యూషన్ కోసం సమర్థ అధికారం లేదా అతనిచే అధికారం పొందిన అధికారికి ముందుగా  అనుమతి-"]
["इस अधिनियम के अधीन दण्डनीय किसी अपराध के लिए अभियोजन सक्षम प्राधिकरण की या इस निमित्त सक्षम प्राधिकरण द्वारा प्राधिकृत किसी अधिकारी की पूर्व मंजूरी के सिवाय संस्थित नहीं किया जाएगा ।","ఈ చట్టం ప్రకారం శిక్షార్హమైన ఏదైనా నేరానికి ప్రాసిక్యూషన్ సమర్థ అధికారం యొక్క ముందస్తు అనుమతితో లేదా ఈ ప్రయోజనం కోసం సమర్థ అధికారం చేత అధికారం పొందిన ఏ అధికారితో తప్ప ఏర్పాటు చేయబడదు. "]
["36. प्रत्यायोजन करने की शक्‍ति—","36. ప్రతినిధికి అధికారం -"]
["[(1)] सक्षम प्राधिकरण राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, निदेश दे सकता है कि इस अधिनियम के अधीन उसके द्वारा प्रयोक्‍तव्य किसी शक्‍ति का, ऐसे मामलों में तथा ऐसी शर्तों के अधीन रहते हुए, यदि कोई हों, जो अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट की जाएं, ऐसे अधिकारी या स्थानीय प्राधिकारी द्वारा भी, जो उसमें विनिर्दिष्‍ट किया जाए, प्रयोग किया जा सकता है ।","[(1)] సమర్థుడైన అధికారం, అధికారపత్రములో ప్రకటన ద్వారా, ఈ చట్టం ప్రకారం, ఏ సందర్భంలోనైనా, మరియు అటువంటి పరిస్థితులకు లోబడి, ప్రకటనలో పేర్కొన్న విధంగా ఏదైనా ఉంటే, అటువంటి అధికారి లేదా స్థానిక అధికారం కూడా పేర్కొనవచ్చు లేదా ఉపయోగించవచ్చు. "]
["[(2) केन्द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, निदेश दे सकती है कि धारा 10 की उपधारा (7), धारा 15, धारा 20 तथा धारा 30 के अधीन प्रशासक द्वारा प्रयोक्‍तव्य किसी शक्‍ति का, ऐसी शर्तों के अधीन रहते हुए, यदि कोई हों, जो उस अधिसूचना में विनिर्दिष्‍ट की जाएं, मुख्य सचिव द्वारा या ऐसे अन्य अधिकारी द्वारा भी, जो उसमें उल्लिखित किया जाए, प्रयोग किया जा सकता है ।]","[(2) అధికార పత్రములో ప్రకటన ద్వారా, ఉప-సెక్షన్ (7), సెక్షన్ 15, సెక్షన్ 20 మరియు సెక్షన్ 10 లోని సెక్షన్ 30 కింద నిర్వాహకుడు వినియోగించే ఏదైనా అధికారమైనా అటువంటి షరతులకు లోబడి ఉంటే, [2 ఆ ప్రకటనలో పేర్కొన్న విధంగా ఎవరైనా, ప్రధాన కార్యదర్శి లేదా అందులో పేర్కొన్న ఇతర అధికారి చేత ఉపయోగించబడవచ్చు.] "]
["37. सद्‌भावपूर्वक की गई कार्रवाई के लिए परित्राण—","37. సద్భావనతో  చేసిన దర్యాప్తుకు ఫలితము-"]
["कोई भी वाद, अभियोजन या अन्य विधिक कार्यवाही सक्षम प्राधिकरण या किसी व्यक्‍ति के प्रति किसी ऐसी बात के लिए नहीं होगी, जो इस अधिनियम या इसके अधीन बनाए गए नियमों के अधीन सद्‌भावपूर्वक की गई है या जिसका सद्‌भापूर्वक किया जाना आशयित है ।","ఈ చట్టం లేదా దానికి లోబడి చేసిన నిబంధనల ప్రకారం సద్భావనతో చేయబడిన లేదా సద్భావనతో చేయటానికి ఉద్దేశించిన దేనికైనా సమర్థ అధికారం లేదా ఏ వ్యక్తిపై ఎటువంటి దావా, ప్రాసిక్యూషన్ లేదా ఇతర చట్టపరమైన చర్యలు జరగవు. "]
["[37क. अधिकारिता का अपवर्जन—","[37  అధికార పరిధిని మినహాయించడం"]
["इस अधिनियम में अन्यथा अभिव्यक्‍त रूप से उपबन्धित के सिवाय, किसी भी सिविल न्यायालय को किसी ऐसी बात की बाबत अधिकारिता नहीं होगी, जिसे सक्षम प्राधिकरण या कोई अन्य व्यक्ति इस अधिनियम द्वारा या उसके अधीन अवधारित करने के लिए सशक्‍त किया गया है, और इस अधिनियम द्वारा या उसके अधीन प्रदत्त किसी शक्ति के अनुसरण में की गई या की जाने वाली किसी कार्रवाई की बाबत किसी न्यायालय या अन्य प्राधिकरण द्वारा कोई भी व्यादेश नहीं दिया जाएगा ।]","ఈ చట్టంలో స్పష్టంగా అందించినట్లు మినహా, ఈ చట్టం ద్వారా లేదా కింద, మరియు ఈ చట్టంలో నిర్ణయించడానికి సమర్థ అధికారం లేదా మరే వ్యక్తికి అధికారం ఉన్న దేనికైనా సివిల్ కోర్టుకు అధికార పరిధి ఉండదు. ఏదైనా అధికారం లేదా దాని క్రింద ఇవ్వబడిన ఏదైనా అధికారాన్ని అనుసరించి తీసుకున్న లేదా తీసుకున్న చర్యలకు సంబంధించి ఏ కోర్టు లేదా ఇతర అధికారం ఎటువంటి నిషేధాన్ని ఇవ్వదు.]"]
["38. सक्षम प्राधिकरण, आदि का लोक सेवक होना—","38. సమర్థ అధికారం మొదలైన ప్రభుత్వ సేవకులుగా ఉండటం."]
["सक्षम प्राधिकरण, तथा इस अधिनियम के अधीन [8][इसके] द्वारा प्राधिकृत कोई व्यक्ति, भारतीय दण्ड संहिता (1860 का 45) की धारा 21 के अर्थ में लोक सेवक समझा जाएगा ।","సమర్థ అధికారం, మరియు ఈ చట్టం ప్రకారం [8] [దాని] చేత అధికారం పొందిన వ్యక్తి, భారత శిక్షాస్మృతిలోని సెక్షన్ 21 (1860 లో 45) యొక్క అర్ధంలో ప్రభుత్వ సేవకుడిగా పరిగణించబడతారు."]
["39. अधिनियम का अन्य विधियों पर अध्यारोही होना—","39. చట్టము యొక్క ఇతర నిబంధనలను అతిక్రమించడం--"]
["इस अधिनियम तथा इसके अधीन बनाए गए नियमों के उपबन्ध, किसी अन्य विधि में अन्तर्विष्ट उससे असंगत किसी बात के होते हुए भी, प्रभावी होंगे ।","ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు మరియు దానిపై తయారు చేసిన నియమాలు, ఏ ఇతర చట్టంలోనైనా అస్థిరంగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రభావవంతంగా ఉంటాయి."]
["40. नियम बनाने की शक्ति—","40. నిబంధనలను తయారుచేసే అధికారము--"]
["(1) केन्द्रीय सरकार, राजपत्र में अधिसूचना द्वारा, इस अधिनियम के प्रयोजनों को कार्यान्वित करने के लिए नियम बना सकती है ।","1) కేంద్ర ప్రభుత్వం అధికారపత్రములో ప్రకటన ద్వారా ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాలను అమలు చేయడానికి నియమాలను రూపొందించవచ్చు. "]
["(2) विशिष्टतया और पूर्वगामी शक्ति की व्यापकता पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना, ऐसे नियम निम्‍नलिखित सभी बातों या उनमें से किसी के लिए उपबन्ध कर सकते हैं, अर्थात् :—","(2) పైన పేర్కొన్న అధికారము యొక్క సాధారణతకు ప్రత్యేకంగా మరియు పక్షపాతం లేకుండా, ఇటువంటి నియమాలు క్రిదనీయబడ్డ అన్ని లేదా ఏదైనా కొన్నింటికి అందించవచ్చు, అవి:  "]
["(क) सक्षम प्राधिकरण की सूचनाओं, आदेशों या अन्य लिखतों के अधिप्रमाणन की रीति ;","(క) సమర్థ అధికారం యొక్క నోటీసులు, ఆదేశాలు లేదా ఇతర సాధనాల ప్రామాణీకరణ విధానం;"]
["(ख) किसी गन्दी बस्ती क्षेत्र के पुनर्विकास के लिए योजनाओं का बनाना और ऐसी योजनाओं में सम्मिलित किए जाने वाले विषय ;","(ఖ) మురికివాడ ప్రాంతం యొక్క పునరాభివృద్ధికి ప్రణాళికలు రూపొందించడం మరియు అటువంటి పథకాలలో చేర్చవలసిన విషయాలు; "]
["[(खख) वह प्ररूप जिसमें धारा 6क की उपधारा (3) के अधीन आवेदन किया जाएगा और ऐसे आवेदन की बाबत दी जाने वाली जानकारी तथा उद्गृहीत की जाने वाली फीसें ;","[(ఖ ఖ) సెక్షన్ 6 క  యొక్క ఉప-సెక్షన్ (3) కింద దరఖాస్తు చేయవలసిన రూపం మరియు అటువంటి దరఖాస్తుకు సంబంధించి ఇవ్వవలసిన సమాచారం మరియు వసూలు చేయవలసిన రుసుములు: "]
["(खखख) वह रीति जिसमें धारा 15 तथा 19 के अधीन जांच की जा सकती है ;]","(ఖ ఖ ఖ)  ఆ రీతిలో సెక్షన్ 15 మరియు 19కు లోబడి విచారణ జరిపే విధానం;] "]
["(ग) वह प्ररूप और रीति जिसमें धारा 19 की उपधारा (2) के अधीन अनुज्ञा के लिए आवेदन किए जाएंगे और ऐसे आवेदनों की बाबत उद्गृहीत की जाने वाली फीसें ;","(గ) సెక్షన్ 19 లోని సబ్ సెక్షన్ (2) ప్రకారం లైసెన్స్ కోసం దరఖాస్తులు చేసే రూపం మరియు విధానం మరియు అటువంటి దరఖాస్తులకు సంబంధించి చెల్లించవలసిన రుసుము; "]
["(घ) सक्षम प्राधिकरण द्वारा धारा 19 के अधीन अनुज्ञा देने या देने से इन्कार करने के पूर्व अनुसरित की जाने वाली प्रक्रिया 1[तथा विचार में ली जाने वाली बातें]  ;","(ఘ) సెక్షన్ 19 ప్రకారం అనుమతి ఇవ్వడానికి లేదా తిరస్కరించడానికి ముందు సమర్థ అధికారం అనుసరించే విధానం 1 [మరియు పరిగణనలోకి తీసుకోవలసిన విషయాలు];"]
["(ङ) वह समय जिसके भीतर [9][धारा 10 की उपधारा (7) या धारा 20] के अधीन अपील की जा सकती है ;","(జ+)  [9] [ఉప-విభాగం (7) లేదా సెక్షన్ 10 లోని సెక్షన్ 20] కింద అప్పీల్ చేయగల సమయం;"]
["[(ङङ) वह समय जिसके भीतर उपधारा (1) के अधीन घोषणा फाइल की जा सकती है या धारा 20क की   उपधारा (4) के अधीन सूचना भेजी जा सकती है और वह फीस, यदि कोई हो, जो ऐसी घोषणा की बाबत उद्गृहीत  की जानी है ;","[(జ+ జ+) ఉప-సెక్షన్ (1) కింద ప్రకటన దాఖలు చేసే సమయం లేదా సెక్షన్ 20ఎలోని ఉప-సెక్షన్ (4) కింద నోటీసు పంపవచ్చు మరియు అటువంటి ప్రకతనకు సంబంధించి విధించే రుసుములు ఏవైనా ఉంటే  తెలుసుకోవాలి;"]
["(ङङङ) वह समय जिसके भीतर धारा 20क की उपधारा (2) में निर्दिष्ट नक्शे, प्राक्‍कलन या अन्य विशिष्टियां दी जा सकती है ;","(జ+ జ+ జ+) సెక్షన్ 20 క యొక్క ఉప-సెక్షన్ (2) లో పేర్కొన్న పటాలు, అంచనాలు లేదా ఇతర ప్రత్యేకతలకు ఇవ్వబడిన సమయం; "]
["(ङङङङ) सक्षम प्राधिकरण द्वारा धारा 20क की उपधारा (2) के अधीन अन्तिम किराया नियत करने के लिए अनुसरित की जाने वाली प्रक्रिया ;","(జ+ జ+ జ+ జ+) సెక్షన్ 20క లో ఉప-సెక్షన్ (2) కింద తుది ఛార్జీలను నిర్ణయించడానికి సమర్థ అధికారం అనుసరించాల్సిన విధానం;"]
["(ङङङङङ) वह रीति जिसमें धारा 20क के अधीन अन्तिम रूप से अवधारित किराया किराएदारों तथा स्वामियों को संसूचित किया जाएगा ;","(జ+ జ+ జ+ జ+ జ+) సెక్షన్ 20 క ప్రకారం కిరాయిలు, కిరాయిదారులు మరియు యజమానులు చివరకు నిర్ణయించిన విధానం తెలియజేయబడుతుంది;  "]
["(ङङङङङङ) वे बातें, जिनकी बाबत धारा 20ख की उपधारा (5) के अधीन उपबन्ध किया जा सकता है ;]","(జ+ జ+ జ+ జ+ జ+ జ+) సెక్షన్ 20 ఖ యొక్క ఉప-సెక్షన్ (5) కింద ఏ నిబంధనలు చేయవచ్చో;] "]
["(च) वे अधिकारी तथा स्थानीय प्राधिकारी जिन्हें धारा 36 के अधीन शक्तियां प्रत्यायोजित की जा सकती हैं ; और","చ) సెక్షన్ 36 ప్రకారము అధికారాలు అప్పగించే అధికారులు మరియు స్థానిక అధికారులు; మరియు "]
["(छ) कोई ऐसा अन्य विषय जो विहित किया जाना है या विहित किया जा सकता है ।","(ఛ)  సూచించాల్సిన లేదా సూచించదగిన ఏదైనా ఇతర విషయం. "]
["[(3) इस धारा के अधीन बनाया गया प्रत्येक नियम बनाए जाने के पश्‍चात् यथाशीघ्र संसद् के प्रत्येक सदन के समक्ष, जब वह सत्र में हो, कुल तीस दिन की अवधि के लिए रखा जाएगा ।","[(3) ఈ సెక్షన్ కు లోబడి చేసిన ప్రతి నియమాన్ని ప్రతి పార్లమెంటు సభ సమక్షములో అది సమావేశమైన తర్వాత, మొత్తం ముప్పై రోజుల పాటు ఉంచాలి. "]
["यदि उस सत्र के या पूर्वोक्‍त आनुक्रमिक सत्रों के ठीक बाद के सत्र के असान के पूर्व दोनों सदन उस नियम में कोई परिवर्तन करने के लिए सहमत हो जाएं तो तत्पश्‍चात् वह ऐसे परिवर्तित रूप में ही प्रभावी होगा ।","ఆ సమావేశానికి ముందు లేదా మునుపటి సెక్షన్ల తర్వాత ఆ నిబంధనలో ఏదైనా మార్పు చేయడానికి ఉభయ సభలు అంగీకరిస్తే, అది మార్చబడిన రూపంలో మాత్రమే ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది. "]
["(धारा 15 देखिए)","(సెక్షన్ 15 చూడండి)"]
["शुद्ध औसत मासिक आय के अवधारण के सिद्धान्त","నికర సగటు నెలవారీ ఆదాయాన్ని నిలుపుకునే సూత్రాలు"]
["1. सक्षम प्राधिकरण पहले अर्जित भूमि के, जिसके अन्तर्गत उस पर कोई इमारत भी है, स्वामी द्वारा धारा 15 की उपधारा (1) में निर्दिष्ट पांच क्रमवर्ती वर्षों की अवधि के दौरान वास्तविक रूप से व्युत्पन्न कुल किराए का पहले अवधारण करेगा ।","1. ఇంతకుముందు స్వాధీనం చేసుకున్న భూమి యొక్క సెక్షన్ 15 లోని ఉప-సెక్షన్ (1) లో యజమాని పేర్కొన్న ఐదు సంవత్సరాల వ్యవధిలో యజమాని పొందిన అసలు అద్దెను సమర్థ అధికారం మొదట నిర్ణయిస్తుంది."]
["2. ऐसे अवधारण के लिए सक्षम प्राधिकरण स्थानीय जांच कर सकता है और यदि आवश्यक हो तो सम्बन्धित नगरपालिका या अन्य स्थानीय प्राधिकारी की सम्पदा-कर-निर्धारण बहियों से ऐसी भूमि के किराए मूल्य को दर्शित करने वाली प्रतियां प्राप्‍त कर सकता है ।","2. అటువంటి నిలుపుదల కోసం సమర్థ అధికారం స్థానిక దర్యాప్తును నిర్వహించవచ్చు మరియు అవసరమైతే, సంబంధిత మునిసిపాలిటీ లేదా ఇతర స్థానిక అధికారం యొక్క ఆస్తి పన్ను అంచనా పుస్తకాల నుండి అటువంటి భూమి యొక్క అద్దె విలువను చూపించే ప్రతులను పొందవచ్చు.  "]
["3. धारा 15 की उपधारा (1) में निर्दिष्ट शुद्ध औसत मासिक आय ऐसे औसत मासिक कुल किराए का साठ प्रतिशत होगी जो पैरा 1 के अधीन सक्षम प्राधिकरण द्वारा यथा अवधारित पांच क्रमवर्ती वर्षों के दौरान कुल किराए का 1/60 भाग होगा ।","3. సెక్షన్ 15 లోని ఉప-సెక్షన్ (1) లో సూచించిన నికర సగటు నెలవారీ ఆదాయం సగటు నెలవారీ మొత్తం అద్దెలో అరవై శాతం ఉండాలి, ఇది పారా 1 కింద సమర్థ అధికారం నిర్ణయించినట్లు వరుసగా ఐదు సంవత్సరాలలో మొత్తం అద్దెలో 1/60 ఉంటుంది. "]
["4. ऊपर निर्दिष्ट कुल मासिक किराए का चालीस प्रतिशत, शुद्ध औसत मासिक आय का अवधारण करने में विचार में नहीं लिया जाएगा किन्तु वह ऐसे व्यय के बदले में घटाया जाएगा, जो भूमि का स्वामी सामान्यताया, किसी नगरपालिका या अन्य स्थानीय प्राधिकारी को किसी सम्पदा कर के संदाय के लिए, वसूली के प्रभारों के लिए, आय-कर या डूबन्त ऋणों के लिए तथा भूमि पर की इमारतों की मरम्मत तथा अनुरक्षण संकर्मों के लिए, यदि कोई हों, उपगत करे ।","4. పైన పేర్కొన్న మొత్తం నెలవారీ అద్దెలో నలభై శాతం నికర సగటు నెలవారీ ఆదాయాన్ని నిర్ణయించడంలో పరిగణనలోకి తీసుకోబడదు కాని ఖర్చుకు బదులుగా భూమి యజమాని మునిసిపాలిటీ లేదా ఇతర స్థానిక అధికారానికి, ఏదైనా ఆస్తి పన్నుకు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. చెల్లించడానికి, వసూలు ఛార్జీల కోసం, ఆదాయ-పన్ను లేదా  అప్పుల కోసం మరియు భూమిపై భవనాల మరమ్మత్తు మరియు నిర్వహణ పనులు ఏదైనా ఉంటే "]
["5. जहां भूमि या उसका कोई भाग किसी के अधिभोग में नहीं रहा है, या स्वामी को पोच वर्ष की उक्‍त सम्पूर्ण अवधि के दौरान या उसके किसी भाग के दौरान भूमि के अधिभोग के लिए कोई किराया प्राप्‍त नहीं हुआ है, वहां कुल किराया ऐसी आय के रूप में लिया जाएगा जो स्वामी को वास्तविक रूप से प्राप्‍त होता यदि भूमि उक्‍त अवधि के दौरान पट्टे पर दी गई होती ; और इस प्रयोजन के लिए, उस अवधि के पूर्व या पश्‍चात्, जिसके दौरान वह खाली रही है, किसी अवधि के दौरान भूमि से वास्तविक रूप से व्युत्पन्न किराया या समीप की तत्समान भूमि से वास्तविक रूप से व्युत्पन्न किराया विचार में लिया जाएगा ।","5. భూమి లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగం ఎవరి ఆక్రమణలో లేనట్లయితే, లేదా యజమానికి సంవత్సరపు మొత్తం వ్యవధిలో లేదా దానిలోని ఏదైనా భాగంలో భూమిని ఆక్రమణకు యజమాని ఎటువంటి అద్దె పొందలేరు, వాస్తవానికి ఈ కాలంలో యజమాని ఆ భూమిని లీజుకు ఇచ్చినట్లయితే అతనికి లభించే అద్దె మొత్తం ఆదాయముగా పరిగణించబడుతుంది, మరియు ఈ ప్రయోజనం కోసం, అది ఖాళీగా ఉన్న కాలానికి ముందు లేదా తరువాత కాలంలో లేదా భూమి నుండి వాస్తవంగా పొందిన అద్దెను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. "]