ID SENT ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0001 2. మూలకాల వర్గీకరణ ఆవర్తన పట్టిక ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0003 మూలకాల వర్గీకరణ ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0005 న్యూలాండ్స్ అష్టక నియమము ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0007 ఆధునిక ఆవర్తన పట్టిక ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0009 డోబెరైనర్ త్రికములు ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0011 మెండలీవ్ ఆవర్తన పట్టిక ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0015 1. పదార్థాల రకాలు ఏవి? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0017 2. మూలకాల రకాలు ఏవి? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0019 3. పదార్థం యొక్క అతి చిన్న కణమును ఏమంటారు? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0021 4. మూలకాల మరియు సమ్మేళనాల అణువులలో తేడా ఏముంటుంది? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0023 మూలకాల వర్గీకరణ (Classification of elements) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0025 ఒక మూలకంలోని అన్ని పరమాణువులు ఒకే రకానికి చెంది ఉంటాయని మనం కింది తరగతులలో నేర్చుకున్నాం. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0026 ఈనాటి వరకు మనకు 118 మూలకాలు తెలుసు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0027 కానీ 1800వ సంవత్సరము వరకు సుమారు 30 మూలకాలు మాత్రమే తెలుసు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0028 కాలానుగుణంగా (కాలక్రమేణ) చాలా మూలకాల యొక్క పరిశోధన జరిగింది ఈ మూలకాల ధర్మాలను గురించిన అత్యధిక సమాచారము పోగు చేయబడింది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0029 అధిక సంఖ్యలో ఉన్న ఈ మూలకాలను అభ్యసించుట సులభంగా ఉండుట కొరకు వాటి గురించిన అంశాల యొక్క ప్రచంఢమైన సమాచారములో ఏమైన నమూనా ఉందా అని శాస్త్రవేత్తలు పరీక్షించడం మొదలుపెట్టారు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0030 మొదటి వర్గీకరణ అనుసరించి మూలకాలను లోహములు మరియు ఆలోహము అనే గ్రూపులు చేశారని మీకు తెలుసు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0031 తర్వాతి కాలంలో మూలకాల యొక్క ధాతు సదృశ మూలకాలు అనే పేరుగల మరొక గ్రూపు దృష్టిలోకి వచ్చింది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0032 మూలకముల మరియు వాటి ధర్మాలకు సంబంధించిన జ్ఞానం ఎలాగైతే పెరుగసాగిందో అలాగే వివిధ శాస్త్రవేత్తలు వర్గీకరణము లో ఇతర అనేక పద్దతులను కనుగొనడం ప్రారంభించారు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0034 డోబెరైనర్ త్రికములు (Dobereiner’s Triads) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0036 1817వ సంవత్సరములో డోబెరైనర్ అనే జర్మన్ శాస్త్రవేత్త మూలకాల ధర్మములు వాటి (పరమాణు భారం) పరమాణు ద్రవ్యరాశి ల మధ్య సంబంధమును తెలిపాడు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0037 అతడు ఒకే విధమైన రసాయనిక ధర్మములు గల ప్రతీ మూడు మూలకాలను సమూహములుగా చేసెను వాటిని ‘త్రికములు’ అంటారు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0038 ఒక త్రికములో మూడు మూలకాల పరమాణు ద్రవ్యరాశులను ఆరోహణ క్రమంలో అమర్చి మధ్య మూలకము యొక్క పరమాణు ద్రవ్యరాశి సుమారుగా ఇతర రెండు మూలకాల పరమాణు ద్రవ్యరాశుల సరాసరి సమానంగా ఉంటుందని చూపాడు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0039 కాని తెలిసిన అన్ని మూలకాలను డోబెరైనర్ త్రికములలో వర్గీకరించుట సాధ్యం కాలేకపోయింది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0043 కింద ఇవ్వబడిన సమూహములలోని ఒకే విధమైన రసాయనిక ధర్మాలను కల్గిన మూలకాల యొక్క డోబరైనర్ త్రికములను గుర్తించండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0044 (కుండలీకరణంలో పరమాణు ద్రవ్యరాశి) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0046 1. Mg (24.3), Ca (40.1), Sr (87.6) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0048 2. S (32.1), Se (79.0), Te (127.6) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0050 3. Be (9.0), Mg (24.3), Ca (40.1) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0054 న్యూలాండ్స్ అష్టక నియమము (Newlands’ Law of Octaves) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0056 ఆంగ్ల శాస్త్రవేత్త జాన్ న్యూలాండ్స్ వేరొక రీతిలో మూలకాల ధర్మాలతో పరమాణు ద్రవ్యరాశుల గల సహసంబంధాన్ని జోడించారు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0057 1866 వ సంవత్సరంలో న్యూలాండ్స్ అప్పటి వరకు తెలిసిన మూలకాలను వాటి పరమాణు ద్రవ్యరాశులను ఆరోహణ క్రమంలో అమర్చినాడు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0058 వీటి అమరిక అన్నిటికంటే తేలికైన హైడ్రోజన్ తో ప్రారంభమై ముగింపు థోరియంతో అయింది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0059 ప్రతి ఎనిమిదవ మూలకము మొదటి మూలకముతో సమానమైన ధర్మాలను కల్గి ఉంటుందని అతనికి కనిపించింది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0060 సోడియం అనేది లిథియం నుండి ఎనిమిదవ మూలకము ఈ రెండింటి ధర్మములు ఒకేలా ఉన్నాయి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0061 అదేవిధంగా మెగ్నీషియం, బేరీ లియంతో, ఫ్లోరిన్, క్లోరిన్ తో సమాన ధర్మాలను కల్గి ఉన్నాయి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0062 న్యూలాండ్స్ ఈ ధర్మాల సారూప్యాన్ని సంగీతములోని సప్తస్వరాలతో పోల్చెను. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0063 అతడు ఎనిమిదవ మరియు మొదటి మూలకాల ధర్మాల మద్య గల సారూప్యాన్ని అష్టక నియమము అని అన్నాడు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0067 భారతీయ సంగీతములో స, రి, గ, మ, ప, ద, ని అనే ఏడు ముఖ్యమైన స్వరాలు గలవు వాటి సమూహమును సప్తస్వరాలు అంటారు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0068 'స' నుండి స్వరాల పౌనఃపున్యం పెరిగి 'ని' స్వరం వస్తుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0069 దాని తర్వాత మూల స్వరం 'స' యొక్క రెట్టింపు పౌనఃపున్యంతో మళ్ళీ ఏడు స్వరాల పై 'స' స్వరము వస్తుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0070 అనగా ఏడు స్వరాలు పూర్తయిన తర్వాత స్వరములు పునరావృతం అవుతాయి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0071 పాశ్చాత్య సంగీతంలో do, re, mi, fa, sol, la, ti అనే ఏడు స్వరములు కలవు మరియు ఎనిమిదవ స్థానంలో రెట్టింపు పౌనఃపున్యంతో do స్వరము మళ్ళీ వస్తుంది ఇది పాశ్చాత్య సంగీతము యొక్క అష్టకము. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0072 స్వరము గల వైవిధ్యభరితమైన ఉపయోగము వలన సంగీతం నిర్మించబడుతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0074 న్యూలాండ్స్ అష్టక నియమములో చాలా లోపాలు కనిపించాయి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0075 ఈ నియమము కాల్షియము వరకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0076 న్యూలాండ్స్ తెలిపిన అన్ని మూలకాలను 7 x 8 ఇలా 56 వరుసలలో మూలకాలను పట్టికలో అమర్చాడు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0077 తెలిసిన అన్ని మూలకాలను పట్టికలో చేర్చుటకు కొన్ని వరుసలలో రెండ్రెండు మూలకాలను అమర్చాడు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0078 ఉదా. Co మరియు Ni, Ce మరియు La ఇవేకాకుండా అతడు భిన్న మూలకాలను అష్టకములో ఒకే స్వరము క్రింద అమర్చాడు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0079 ఉదా. Co మరియు Ni దాతువులను 'డో' స్వరం కింద, Cl మరియు Br లను హలోజన్ లతో న్యూలాండ్స్ అమర్చెను. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0080 దీనికి విరుద్ధంగా Co మరియు Ni వీటితో ఒకే ధర్మాలు గల Fe ను వాటి నుండి దూరంగా O మరియు S అనే ఆలోహాలతో 'టి' అనే స్వరము కింద అమర్చెను అదేవిధంగా నూతనంగా కనుగొనబడే మూలకాలను చేర్చడానికి ఏర్పాట్లు న్యూలాండ్స్ అష్టకములలో లేవు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0081 తర్వాత కాలంలో పరిశోధించిన కొత్త మూలకాల ధర్మాలు న్యూలాండ్స్ అష్టక నియమములో అమర్చ లేక పోయినవి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0083 మెండలీవ్ ఆవర్తన పట్టిక (Mendeleev’s Periodic table) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0085 డిమిట్రి మెండలీవ్ అనే రష్యన్ శాస్త్రవేత్త క్రీ.శ. 1869 నుండి 1872 ఈ కాలంలో మూలకాల ఆవర్తన పట్టికను తయారుచేశాడు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0086 మెండలీవ్ ఆవర్తన పట్టిక మూలకాల వర్గీకరణలలోని ముఖ్యమైన సోపానము. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0087 మూలకాల పరమాణు ద్రవ్యరాశులు, వాటి మూలాధార ధర్మాలను ప్రామాణికంగా తీసుకుని మెండలీవ్ అప్పటి వరకు తెలిసిన 63 మూలకాలను వాటి పరమాణు ద్రవ్యరాశులను బట్టి ఆరోహణ క్రమంలో అమర్చెను. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0088 ఈ మూలకాల భౌతిక, రసాయన ధర్మాలను బట్టి మెండలీవ్ మూలకాల ఆవర్తన పట్టికను తయారుచేశాడు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0092 మెండలీవ్ మూలకాల ఆవర్తన పట్టికను తయారు చేస్తున్నపుడు హైడ్రోజన్ మరియు ఆక్సిజన్ మూలకాలతో ఏర్పడిన హైడ్రైడ్ మరియు ఆక్సైడ్ సమ్మేళనాల అణు ఫార్ములాలను రసాయనిక ధర్మములు అదేవిధంగా మూలకాల హైడ్రైడ్ మరియు ఆక్సైడ్ సమ్మేళనాల యొక్క ద్రవీభవన, భాష్పీభవన మరియు ఘనీభవన స్థానాలను, భౌతిక ధర్మాలను పరిగణలోకి తీసుకొనిరి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0093 భౌతిక, రసాయన ధర్మాలలో సారూప్యత గల మూలకాలు కొంత అవధి తర్వాత పునరావృతం అవుతాయని మెండలీవ్ గమనించాడు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0094 ఈ పరిశీలనల ఆధారంగా, మెండలీవ్ పునరావృత నియమాన్ని ఈ క్రింది విధంగా సమర్పించారు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0095 మూలకాల ధర్మాలు అనేవి వాటి పరమాణు ద్రవ్యరాశుల ఆవర్తన ప్రమేయాలు అవుతాయి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0097 మెండలీవ్ ఆవర్తన పట్టికలోని నిలువు స్తంభాలను ‘గ్రూపులు’ అని అడ్డు వరుసలను ‘పీరియడ్లు’ అని అంటారు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0099 (మెండలీవ్ ఆవర్తన పట్టికలో పై భాగంలో సమ్మేళనాల సాధారణ అణు ఫార్ములాలు R^2O, R^2O^3 పద్ధతిలో సూచించారు. ఇక్కడ R అనగా సంబంధిత మూలకము. ప్రస్తుత పద్ధతిలో అణు ఫార్ములాలను R_2O, R_2O_3 లుగా రాస్తారు.) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0103 దిమిత్రి మెండలీవ్ (1834-1907) సెయింట్ పీటర్స్ బర్గ్ విశ్వవిద్యాలయంలోని ప్రొఫెసర్. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0104 వారు మూలకాల అధ్యయనం కొరకు కనుగొనబడ్డ ప్రతి మూలకానికి ఒక్కొక్క కార్డును తయారు చేసి దానిపై మూలక పరమాణు ద్రవ్యరాశిని చూపి, పరమాణు ద్రవ్యరాశి మరియు ధర్మాల ఆధారంగా కార్డులను ఏ విధంగా కలుపబడినవో వాటి నుండి మూలకాల ఆవర్తన పట్టికను శోధించడం జరిగింది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0110 1. మెండలీవ్ ఆవర్తన పట్టికలో అనేక ఖాళీలను వదలడం జరిగింది. వాటిలోని కొన్ని స్థానాలలో కనుగొనబోయే పరమాణు ద్రవ్యరాశులను ఊహించినట్లు కనిపిస్తుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0111 ఊహించిన మూడు పరమాణు ద్రవ్యరాశుల గ్రూపు మరియు పీరియడ్లతో సహ చెప్పండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0113 2. కొన్ని మూలకాల యొక్క పేర్లు ఖచ్చితంగా లేకపోవడం వలన వాటి సంకేతాల వెనుక ప్రశ్నార్ధకము చూపించారు. అలాంటి సంకేతాలు ఏవి? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0115 మెండలీవ్ ఆవర్తన పట్టిక లక్షణాలు (Merits of Mendeleev’s periodic table) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0117 విజ్ఞాన శాస్త్రం అభివృద్ధి చెందే శాస్త్రం. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0118 ప్రయోగాలు చేయుటకు అభివృద్ధిచెందిన సాధనాలు మరియు పద్ధతులను ఉపయోగించి పాత ఫలితాలను సరిదిద్దే అవకాశం విజ్ఞాన శాస్త్రంలో ఉంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0119 మెండలీవ్ ఆవర్తన పట్టికలో విజ్ఞాన శాస్త్రం యొక్క ప్రత్యేకతలు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0121 మూలకాల ధర్మాలు వాటి పరమాణు భారాల ఆవర్తన ప్రమేయాలు అనే నియమము. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0122 తెలిసిన మూలకాలకు వర్తింప చేస్తున్నపుడు మెండలీవ్ అప్పటి వరకు అందుబాటులో ఉన్న సమాచారము అంతిమం కాదని దానిలో మార్పులు జరుగ వచ్చునని ఆలోచించి అమరిక చేశాడు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0123 దీని ఫలితంగానే మెండలీవ్ ఆవర్తన పట్టికలో కింది లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0125 1. ధర్మాలకనుగుణంగా ఆవర్తన పట్టికలో యోగ్యమైన స్థానాలను కేటాయించుటకొరకు కొన్ని మూలకాల పరమాణు భారాలను మళ్ళీ పరీక్షించి సవరణ చేయడం జరిగింది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0126 ఉదాహరణ మొదట కనుగొన్న బెరిలీయం పరమాణు భారం 14.09 ను 9.4 గా సవరించడం జరిగింది. బెరీలియం స్థానంలో బొరోన్ ఇవ్వబడింది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0128 2. మెండలీవ్ ఆవర్తన పట్టికలో అప్పటి వరకు కనుగొనబడన మూలకాల కొరకు కొన్ని స్థలాలను ఖాళీగా ఉంచాడు. వాటిలోని మూడు తెలియని మూలకాలను తెలిసిన సమీప మూలకాలను బట్టి ఎకా- బోరాన్, ఎకా-అల్యూమినియం మరియు ఎకా-సిలికాన్ అనే పేర్లు పెట్టి మెండలీవ్ వాటి పరమాణు భారాలు వరుసగా 44, 68 మరియు 72 కావొచ్చని సూచించెను. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0129 ఇవే కాకుండా వాటి ధర్మాలను కూడా ఊహించెను. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0130 తర్వాత వీటి పరిశోధనలు జరిగి వాటికి వరుసగా స్కాండియం (Sc), గాలియమ్ (Ga) మరియు జర్మేనియం (Ge) అనే పేర్లు ఇవ్వడం జరిగింది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0131 ఈ మూలకాల ధర్మాలు మెండలీవ్ ఊహించిన వాటితో ఏకీభవించడం కనిపించింది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0132 కింది పట్టిక 2.4ను చూడండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0133 ఈ విజయం వలన మెండలీవ్ ఆవర్తన పట్టిక అందరి దృష్టిని ఆకర్షించింది. మూలకాలను వర్గీకరించే ఈ పద్ధతి వెంటనే స్వీకరించబడింది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0135 3. మెండలీవ్ ఆవర్తన పట్టికలో జడ వాయువులకు స్థలాలను కేటాయించ లేదు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0136 కాని పందొమ్మిదవ శతాబ్దం చివరలో హీలియం, నియాన్, ఆర్గాన్ మొదలైన జడ వాయువులను కనుగొన్న తర్వాత మెండలీవ్ ఆవర్తన పట్టికలో మార్పులు చేయకుండానే ‘శూన్య గ్రూపు’ను తయారు చేయడం జరిగింది. దానిలో జడ వాయువులు సరిగ్గా అమరినవి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0140 క్లోరిన్ కు Cl-35, Cl-37 అనే రెండు సమస్థానీయములు కలవు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0141 వాటి పరమాణు భారాలు వరుసగా 35, 37. ఇలా వేర్వేరుగా గల వాటిని మెండలీవ్ ఆవర్తన పట్టికలో వేర్వేరు క్రమ సంఖ్యలలో అమర్చుట యోగ్యమా? లేదా వాటి రసాయన ధర్మాలు సమానం అని ఒకే క్రమ సంఖ్యలో ఉంచడం సబబా? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0145 మెండలీవ్ ఆవర్తన పట్టికలోని లోపాలు (Demerits of Mendeleev’s periodic table) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0147 1. కోబాల్ట్ (Co) మరియు నికెల్ (Ni) ల పుర్ణాంక పరమాణు భారాలు సమానంగా ఉండటం వలన వాటి క్రమము విషయంలో మెండలీవ్ ఆవర్తన పట్టికలో సందిగ్ధం ఉండెను. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0149 2. మెండలీవ్ ఆవర్తన పట్టికను తయారు చేసిన చాలా కాలం తర్వాత సమస్థానీయముల పరిశోధనలు జరిగినవి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0150 ఐసోటోపుల రసాయనిక ధర్మాలు ఒకే రకంగా ఉన్నా పరమాణు భారాలు భిన్నంగా ఉన్నందువలన వాటికి మెండలీవ్ ఆవర్తన పట్టికలో స్థానం ఏ విధంగా కల్పించాలో అది ఒక పెద్ద సవాలుగా నిలిచింది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0152 3. పెరిగిన పరమాణు భారాల ప్రకారం అమర్చిన మూలకాల పరమాణు భారాలలోని పెరుగుదల నియమిత రేటు ప్రకారం జరుగుట కనిపించుట లేదు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0153 అందువలన రెండు జడ వాయు మూలకాల మధ్య ఎన్ని మూలకాలను కనుగొనగలరో ఊహించుట మెండలీవ్ ఆవర్తన నియమం ప్రకారం వీలుకాలేదు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0155 4. హైడ్రోజన్ స్థానము : హైడ్రోజన్, హలోజన్ లతో (గ్రూపు VII) సారూప్యతను కనబరుస్తుంది. ఏ విధంగానైతే హైడ్రోజన్ అణు ఫార్ములా H_2, అయిన ఫ్లోరిన్, క్లోరిన్ ల అణు ఫార్ములాలు వరుసగా F_2, Cl_2 కలవు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0156 అదేవిధంగా హైడ్రోజన్ మరియు క్షారలోహాలు (గ్రూపు I) రసాయన ధర్మాలలో సారూప్యతను కలిగి ఉంటాయి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0157 హైడ్రోజన్ మరియు క్షార లోహాలు (Na, K,మొదలైనవి) క్లోరిన్, ఆక్సీజన్ లతో తయారుచేసిన సమ్మేళనాల అణు ఫార్ములాలలో సారూప్యత కలదు. పై ధర్మాలను ఆలోచించిన పిమ్మట హైడ్రోజన్ స్థానం క్షార లోహాల గ్రూపు లోనా (గ్రూపు I) లేదా హలోజన్ ల గ్రూపు లోనా (గ్రూపు VII) అనేది నిర్ణయించలేము. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0159 2.6 హైడ్రోజన్, హలోజన్ ల మధ్య సారూప్య పట్టిక ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0163 1. మెండలీవ్ ఆవర్తన పట్టికను ఉపయోగించి మూలకాల యొక్క ఆక్సైడ్ ల అణు ఫార్ములాలు ఏముంటాయో వాటిని రాయండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0165 Na, Si, Ca, C, Rb, P, Ba, Cl, Sn. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0167 2. మెండలీవ్ ఆవర్తన పట్టికను ఉపయోగించి కింది మూలకాలు హైడ్రోజన్ తో తయారు చేయబడిన సమ్మేళనాల అణు ఫార్ములాలు ఏముంటాయో వాటిని రాయండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0169 C, S, Br, As, F, O, N, Cl. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0171 ఆధునిక ఆవర్తన నియమము (Modern Periodic law) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0173 మెండలీవ్ ఆవర్తన పట్టికను తయారు చేసినప్పటికి విజ్ఞాన ప్రపంచంలో పరమాణువు యొక్క అంతర్భాగంలోని సమాచారము తెలియదు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0174 ఎలక్ట్రాన్ ను కనుగొనిన తర్వాత పరమాణువులోని ఎలక్ట్రాన్ ల సంఖ్య మరియు పరమాణు సంఖ్యల మధ్యగల సంబంధమును చాలా కాలం తర్వాత శాస్త్రవేత్తలు కనుగొన్నారు. అప్పటి వరకు పరమాణు సంఖ్య అనేది కేవలం మూలకాల క్రమమును సూచించే సంఖ్యగా ఉండెను. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0176 1913వ సంవత్సరములో ఆంగ్ల శాస్త్రవేత్త హెన్రీ ఎక్స్-రే నాళికను ఉపయోగించి చేసిన ప్రయోగం ద్వారా మూలకాల పరమాణు సంఖ్య (Z) అనగా ఆ మూలకాల యొక్క పరమాణు కేంద్రకం పై గల ధనావేశం లేదా దానిలోని ప్రొటాన్ ల సంఖ్య అవుతుందని చూపించారు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0177 లెక్కించబడిన అనేక మూలకాల పరమాణు సంఖ్య ప్రయోగాల ద్వారా నిర్ణయించబడినవి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0178 అందుచేతనే పరమాణు భారము కంటే మూలకాల అత్యధిక మూలాధార ధర్మములో ‘పరమాణు సంఖ్య’ అని దృష్టికి వచ్చింది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0179 దానిననుసరించి మెండలీవ్ ఆవర్తన నియమములో మార్పు చేసి ఆధునిక ఆవర్తన నియమమును రూపొందించడం జరిగింది. అది ఈ విధంగా ఉంది. మూలకాల ధర్మాలు వాటి పరమాణు సంఖ్యల ఆవర్తన ప్రమేయాలు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0180 ’’ ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0184 ఆధునిక ఆవర్తన పట్టిక మరియు దాని దీర్ఘ రూపము ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0186 (Modern periodic table : long form of periodic table) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0188 మూలకాల అమరిక వాటి పరమాణు సంఖ్యలను ఆరోహణ క్రమంలో రాసిన మూలకాల వర్గీకరణ లభిస్తుంది, అదే ఆధునిక ఆవర్తన పట్టిక. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0189 పరమాణు సంఖ్యను ఆధారంగా చేసుకొని తయారు చేసిన ఆధునిక ఆవర్తన పట్టిక ద్వారా మూలకాల ధర్మాల ఊహను అత్యధిక ఖచ్చితత్వంతో చేయవచ్చును. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0190 ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికనే ఆవర్తన పట్టిక దీర్ఘ రూపము అని కూడా అంటారు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0192 (పట్టిక 2.7లోని) మూలకాల అమరిక వాటి పరమాణు సంఖ్య (Z) ననుసరించి చేయబడింది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0193 మెండలీవ్ ఆవర్తన పట్టికలోని చాలా లోపాలను ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికలో నిర్మూలించినట్లు కనిపిస్తుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0194 కాని హైడ్రోజన్ స్థానం విషయంలోని సందేహం ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికలో కూడా దూరం కాలేదు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0196 మనం కింది తరగతిలో చూశాము, పరమాణువులోని ఎలక్ట్రాన్ లు కేంద్రకం చుట్టు కక్ష్యలలో ఏ విధంగా చేరుతాయో ఆ ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం వాటి మొత్తం సంఖ్యపై నిర్ణయించబడుతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0197 మరియు పరమాణువులోని ఎలక్ట్రానుల మొత్తం సంఖ్య అనేది పరమాణు సంఖ్యకు సమానంగా ఉంటుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0198 మూలక పరమాణు సంఖ్య మరియు దాని ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసాల మధ్య గల సంబంధం ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0202 ఆవర్తన పట్టికలోని మూలకాల స్థానాలను బట్టి...... ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0204 1. కోబాల్ట్ మరియు నికెల్ వీటి స్థానాల సందర్భంలో మెండలీవ్ ఆవర్తన పట్టికలో గల ప్రశ్నకు ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికలో ఎలా సమాధానం లభించింది? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0206 2. Cl (35) మరియు Cl (37) ఈ ఐసోటోప్ స్థానాలు ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికలో ఏ విధంగా నిశ్చయించబడినవి? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0208 3. క్రోమియమ్ మరియు మాంగనీస్ ఈ రెండు మూలకాల మధ్యలో 53 లేదా 54 పరమాణు భారంగల మూలకాలు ఉండవచ్చునా? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0210 4. ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికలో హైడ్రోజన్ ను ఎక్కడ అమర్చారు అని మీరు భావిస్తున్నారు? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0211 హాలోజన్ గ్రూపు 17 లోనా, లేక క్షార లోహాల గ్రూపు 1 లోనా? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0213 ఆవర్తన పట్టిక నిర్మాణం ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0215 (Structure of Modern periodic table) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0217 ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికలో ఏడు అడ్డు వరసలు కలవు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0218 అవి 1 నుండి 7 పీరియడ్లు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0219 అదేవిధంగా ఈ పట్టికలో 18 నిలువు స్తంభాలు అనగా 1 నుండి 18 గ్రూపులు అవుతాయి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0220 పీరియడ్లు, గ్రూపుల నిర్మాణం ద్వారా చట్రాలు తయారౌతాయి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0221 ఈ చట్రాలలో పై భాగంలో పరమాణు సంఖ్య చూపబడుతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0222 ప్రతి చట్రం ఒక మూలకానికి స్థానం అవుతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0224 ఏడు వరసలు కాకుండా ఆవర్తన పట్టిక యొక్క కింది భాగంలో ఇంకా రెండు వరసలు వేరుగా చూపబడ్డాయి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0225 వాటిని వరసగా లాంథనైడ్ శ్రేణి మరియు ఆక్టినైడ్ శ్రేణి అని అంటారు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0226 రెండు శ్రేణులతో సహా ఆవర్తన పట్టికలో 118 చట్రాలు కలవు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0227 అనగా ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికలో 118 మూలకాలకు స్థానాలు కలవు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0228 ఇటీవల కాలంలో కొన్ని మూలకాలను ప్రయోగపూర్వకంగా కనుగొనడం వలన ఇప్పుడు ఆవర్తన పట్టిక పూర్తిగా నిండింది. అలా ఇపుడు మొత్తం 118 మూలకాలు కనుగొనబడినవి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0230 మొత్తం ఆవర్తన పట్టికను ఎస్-బ్లాకు, పి-బ్లాకు, డి-బ్లాకు మరియు ఎఫ్-బ్లాకు అనే నాలుగు బ్లాకులలో విభజించారు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0233 ఎస్-బ్లాకు అనేది 1 మరియు 2 గ్రూపులతో తయారైంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0234 13 నుండి 18 గ్రూపులు పి-బ్లాకులో గలవు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0235 3 నుండి 12 గ్రూపులు డి-బ్లాకు అయిన కింది భాగంలో గల లాంథనైడ్ మరియు ఆక్టినైడ్ శ్రేణిలు, ఎఫ్-బ్లాకు అవుతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0236 డి బ్లాకు మూలకాలను పరివర్తన మూలకాలు అంటారు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0237 ఆవర్తన పట్టిక యొక్క P బ్లాకులో ఒక మెలికలు గల రేఖను చూడవచ్చును. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0238 ఈ మెలికలు గల రేఖల సహాయంతో మూలకాలను సాంప్రదాయబద్ధంగా మూడు రకాలుగా ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికలో స్పష్టంగా చూపవచ్చును. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0239 మెలికలు గల రేఖల మధ్య ధాతు సదృశ మూలకాలు గలవు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0240 మెలికలు గల రేఖకు ఎడమవైపున అన్ని లోహాలు కుడివైపున అన్ని అలోహాలు కలవు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0244 ఆధునిక ఆవర్తన పట్టిక మరియు మూలకాల ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0246 (Modern periodic table and electronic configuration of elements) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0248 ఒక పీరియడులో పక్కపక్కనే ఉండే మూలకాల యొక్క ధర్మాలలో కొద్ది తేడానే ఉంటుంది కాని దూరంగా ఉండే మూలకాల యొక్క ధర్మాలలో చాలా తేడా ఉంటుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0249 ఒక గ్రూపులోని మూలకాల యొక్క రసాయన ధర్మాలలో సారూప్యత మరియు వరస క్రమము (Gradation) కనిపిస్తాయి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0250 ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికలోని గ్రూపు మరియు పీరియడ్ లక్షణాలు మూలకాల యొక్క ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసము వలన ఏర్పడతాయి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0251 ఏదేని ఒక మూలకమును ఆధునిక ఆవర్తన పట్టిక యొక్క ఏ గ్రూపు మరియు పీరియడ్ లో అమర్చవలెనో దాని ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం పై నిర్ణయించబడుతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0253 గ్రూపులు మరియు పీరియడ్స్ లక్షణములు ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0255 మూలకాల ధర్మాలను పోల్చినట్లయితే ఆవర్తన పట్టికలోని గ్రూపు మరియు పీరియడ్ ల లక్షణములు అర్థమవుతాయి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0256 ఒక ప్రత్యేకమైన గ్రూపులోని అన్ని మూలకాల వివిధ ధర్మాలలో సారూప్యత మరియు వరుస క్రమము ఉంటుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0257 కాని ఏదేని ఒక ప్రత్యేకమైన పీరియడ్ లో ఒక చివర నుండి మరొక చివరకి (ఎడమ నుండి కుడి వైపుకు) పోతున్నప్పుడు మూలకాల ధర్మాలు క్రమ క్రమంగా కొద్దికొద్దిగా మారుతుంటాయి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0259 గ్రూపులు మరియు ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసము (Groups and electronic configuration) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0263 1. ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికను (పట్టిక సంఖ్య 2.7) అర్థం చేసుకుని గ్రూపు 1 లోని మూలకాల పేర్లను ఒకదాని కింద ఒకటిని రాయండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0265 2. ఈ గ్రూపులోని మొదటి నాలుగు మూలకాల యొక్క ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసమును రాయండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0267 3. మీకు ఆ ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసాలలో ఏ సారూప్యత కనిపించింది? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0269 4. ఈ నాలుగు మూలకాలలో ప్రతిదానిలో వేలన్సీ ఎలక్ట్రానులు ఎన్ని కలవు? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0271 గ్రూపు 1 అనగా క్షారలోహాల సమూహంలోని అన్ని మూలకాల యొక్క వేలన్సీ ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య సమానం అని మనకు కనిపిస్తుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0272 ఏదైనా ఒక గ్రూపులోని మూలకాలను చూసినట్లయితే వాటి వేలన్సీ ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య సమానంగా ఉంటుందని మీకు కనిపిస్తుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0273 ఉదాహరణ బెరీలియం (Be), మెగ్నీషియం (Mg) మరియు కాల్షియం (Ca) ఈ మూలకాలు గ్రూపు 2 లో అనగా క్షారమృత్తిక లోహాల సమూహంలో కలవు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0274 వాటి యొక్క బాహ్య కక్ష్యలో రెండు ఎలక్ట్రాన్లు కలవు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0275 అదేవిధంగా గ్రూపు 17 అనగా హాలోజన్ గ్రూపులోని ఫ్లోరిన్ (F) మరియు క్లోరిన్ (CI) మొదలగు మూలకాల బాహ్య కక్ష్యలో ఏడు ఎలక్ట్రాన్లు కలవు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0276 ఏదేని ఒక గ్రూపులో పై నుండి కిందికి వెళుతున్నపుడు ఎలక్ట్రాన్ యొక్క ఒక్కొక్క కక్ష్య పెరుగుతూ వెళుతుంది దీని నుండి బాహ్య కక్ష్య యొక్క ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం అనేది ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికలోని ఆయా గ్రూపుల లక్షణములు అని మనం చెప్పవచ్చును అయినప్పటికి ఎలాగైతే మనం ఏదేని గ్రూపులో పై నుండి కిందికి పోతాయో అలాగే కక్ష్యల సంఖ్య పెరుగుతూ ఉంటుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0280 పరమాణు సంఖ్య 92 గల యురేనియం అనే మూలకము తర్వాతి అన్ని మూలకాలు (పరమాణు సంఖ్య 93 నుండి 118) మానవ నిర్మితములు. ఈ అన్ని మూలకాలు కిరణో ద్గారి మరియు అస్థిరత్వం కలిగి వాటి జీవిత కాలం చాలా తక్కువగా ఉంటుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0282 ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికలో....... ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0284 1. మూలకాలు వాటి ఆరోహణ పరమాణు సంఖ్యల ప్రకారం అమరిక చేయబడింది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0286 2. నిలువు స్తంభాలను గ్రూపులు అంటారు. మొత్తం గ్రూపులు 18 గలవు. ఒకే గ్రూపులోని మూలకాల రసాయన ధర్మాలలో సారూప్యత మరియు వరస క్రమం ఉంటుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0288 3. అడ్డు వరసలను పీరియడ్లు అంటారు. మొత్తం 7 పీరియడ్ లు కలవు. ఒక పీరియడ్ లో ఒక చివర నుంచి రెండో చివరకు వెళ్ళునపుడు మూలకాల ధర్మాలు నెమ్మనెమ్మదిగా మారుతూ ఉంటాయి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0292 పీరియడ్లు మరియు ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసము (Periods and electronic configuration) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0296 1. ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికను ఆకలింపు చేసుకొనిన Li, Be, B, C, N, O, F మరియు Ne ఈ మూలకాలు పీరియడ్-2 లో కనిపిస్తాయి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0297 వీటన్నింటి ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసాలు రాయండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0299 2.ఈ మూలకాలలో వేలన్సీ ఎలక్ట్రాన్ ల సంఖ్య ఒకే రకంగా ఉందా? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0301 3. వీటిలోని కక్ష్యల సంఖ్య ఒకే రకంగా ఉందా? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0303 ఈ మూలకాలలో వేలన్సీ ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య వేర్వేరుగా ఉందని మీకు కనిపిస్తుంది. అయినప్పటికి వాటిలోని కక్ష్యల సంఖ్య ఒకే రకంగా ఉన్నవి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0304 పీరియడ్లలో ఎడమ నుండి కుడి వైపుకు వెళ్ళేప్పుడు ఎలాగైతే పరమాణు సంఖ్య ఒకటితో పెరిగినట్లు వేలన్సీ ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య కూడా ఒకటితో పెరుగుతుందని కూడా మీకు కనిపిస్తుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0308 ఏ మూలకాలలో ఎలక్ట్రానులు గల కక్ష్యల సంఖ్య ఒకే రకంగా ఉంటుందో ఆ మూలకాలు ఒకే పీరియడ్ లో ఉంటాయని మనం చెప్పవచ్చును. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0309 రెండవ పీరియడ్ లోని Li, Be, B, C, N, O, F మరియు Ne ఈ మూలకాల ఎలక్ట్రాన్ లు K మరియు L అనే రెండు కక్ష్యలలో ఉంటాయి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0310 మూడవ పీరియడ్ లో గల Na, Mg, Al, Si, P, S, Cl మరియు Ar ఈ మూలకాల ఎలక్ట్రానులు K, L, M అనే మూడు కక్ష్యలలో ఉంటాయి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0311 ఈ మూలకాల ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసమును రాసి సరిచూసుకోండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0312 ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికలోని ఒక పీరియడ్ లో ఎడమ నుంచి కుడి వైపుకు వెళ్ళునపుడు ఎలక్ట్రానులు నింపబడుతాయి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0313 మరొక పీరియడ్ మొదలు అవుతుండగా కొత్త ఎలక్ట్రాన్ లు కక్ష్యను నింపడం మొదలవుతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0314 (పట్టిక 2.8 చూడండి) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0316 మొదటి మూడు పీరియడ్ లోని మూలకాల సంఖ్య అనేది కక్ష్య యొక్క ఎలక్ట్రాన్ సామర్థ్యం మరియు ఎలక్ట్రాన్ అష్టక నియమము ద్వారా నిర్ణయించబడుతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0317 (పట్టిక 2.8 చూడండి) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0321 1. K, L, M ఈ ఎలక్ట్రాన్ కక్ష్యల 'n' యొక్క విలువ ఎంత? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0323 2. ఎలక్ట్రాన్ కక్ష్యలో ఎక్కువలో ఎక్కువ ఎన్ని ఎలక్ట్రాన్ లను చేర్చవచ్చును? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0324 సూత్రమును రాయండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0326 3. K, L మరియు M ఈ కక్ష్యల యొక్క గరిష్ఠ ఎలక్ట్రాన్ సామర్థ్యం ఎంతో కనుగొనండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0328 కక్ష్య యొక్క ఎలక్ట్రానుల సామర్థ్య అనుసారం మొదటి పీరియడ్ లో రెండు మూలకాలు మరియు రెండవ పీరియడ్ లో 8 మూలకాలు గలవు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0329 ఎలక్ట్రాన్ అష్టక నియమం ప్రకారం మూడవ పీరియడ్ లో కూడా 8 మూలకాలు గలవు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0330 తర్వాతి పీరియడ్ లలో ఎలక్ట్రాన్లను – నింపుట నియంత్రించే మరికొన్ని అంశాలు గలవు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0331 వాటి గురించి తరువాతి తరగతులలో నేర్చుకుంటాము. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0333 మూలకాల రసాయనిక చర్యాశీలత వాటి వేలెన్సీ ఎలక్ట్రాన్ ల సంఖ్య మరియు వేలెన్సీ కక్ష్యల ఆధారంగా నిర్ణయించబడుతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0335 2.9 ఎలక్ట్రాన్ కక్ష్యల యొక్క ఎలక్ట్రాన్లను కలిగి ఉండే సామర్థ్యం ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0337 ఈ రెండు విషయాల యొక్క సమాచారము ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికలో మూలకము యొక్క స్థానము ఎక్కడ (ఏ గ్రూపులో మరియు ఏ పీరియడ్ లో) ఉంటుందో వీటి ద్వారా లభిస్తుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0338 అందువలన మూలకముల యొక్క అధ్యయనంలో ఆధునిక ఆవర్తన పట్టిక అత్యంత ఉపయోగకరమైనది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0340 ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికలోని ఆవర్తన ధోరణులు (Periodic trends in the modern periodic table) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0342 ఆధునిక ఆవర్తన పట్టిక యొక్క ఏదేని పీరియడ్ లో లేదా ఏదేని గ్రూపులోని మూలకాల ధర్మాలను పోల్చినట్లయితే వాటిలో ఏర్పడే మార్పులలో కొంత నియమితత్వం కనిపిస్తుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0343 దీనినే ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికలోని ఆవర్తన ధోరణి అంటారు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0344 మనం ఈ తరగతిలో కేవలం మూలకాల వేలెన్సీ, పరమాణు పరిమాణము మరియు లోహాలు-అలోహాల ధర్మాలు ఈ మూడు ధర్మాలలోని ఆవర్తన ధోరణిల గురించి నేర్చుకోబోతున్నాము. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0346 సంయోజకత (Valency) : మూలకాల పరమాణువు యొక్క బాహ్య కక్ష్యలో ఉండే ఎలక్ట్రాన్ అనగా వేలెన్సీ ఎలక్ట్రాన్ ల సంఖ్య ద్వారా ఆ మూలకం యొక్క సంయోజకత నిర్ణయించబడుతుంది అని మీరు కిందటి తరగతిలో చూశారు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0348 1. మూలకాల యొక్క ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం మరియు వాటి వేలెన్సీల మధ్య గల సంబంధం ఏమిటి? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0350 2. బెరీలియం యొక్క పరమాణు సంఖ్య 4 అయిన ఆక్సీజన్ యొక్క పరమాణు సంఖ్య 8. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0351 రెండింటి ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసములను రాయండి మరియు దాని నుండి రెండింటి వేలెన్సీని నిర్ణయించండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0353 3. ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికను ఆధారంగా చేసుకుని తయారు చేసిన కింది పట్టికలోని మొదటి 20 మూలకాల ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసాలను గుర్తుల కింద రాసి వాటి కింద ఆ మూలకాల వేలెన్సీలను రాయండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0354 (ఫ్రేమ్ లో చూపించిన విధంగా) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0356 4. ఒక పీరియడ్ లో ఎడమ నుండి కుడి వైపు వెళుతున్నపుడు వేలెన్సీ మార్పులోని ఆవర్తన ధోరణి ఏమిటి? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0357 రెండవ పీరియడ్ మరియు మూడవ పీరియడ్ లను సందర్భంగా తీసుకొని మీ సమధానాలను స్పష్టీకరించండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0359 5. ఒక గ్రూపులో పై నుండి కిందికి వెళుతున్నపుడు వేలెన్సీ మార్పులోని ఆవర్తన ధోరణి ఏమిటి? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0360 గ్రూపు 1 మరియు గ్రూపు 2 మరియు గ్రూపు 18 లను సందర్భంగా తీసుకుని మీ సమధానమును స్పష్టీకరించండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0364 పరమాణు పరిమాణము (Atomic size) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0366 పరిమాణము అనేది మూలకము యొక్క మూలాధార ధర్మము, అని మీరు కింది తరగతిలో తెలుసుకున్నారు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0367 పరమాణువు పరిమాణము దాని వ్యాసార్థంతో సూచిస్తారు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0368 పరమాణు వ్యాసార్థము అనగా పరమాణు కేంద్రకం మరియు బాహ్య కక్ష్యకు మధ్యగల దూరము. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0370 పరమాణు వ్యాసార్థాన్ని వ్యక్త పరచుటకు నానోమీటర్ కంటే చిన్నవైన పికో మీటర్ (pm) అనే యూనిట్లను వాడతారు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0371 (1 pm = 10^{-12}m) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0373 మూలకాలు: O B C N Be Li ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0375 పరమాణు వ్యాసార్థాలు (pm): 66 88 77 74 111 152 ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0377 ప్రక్కన కొన్ని మూలకాలు మరియు వాటి పరమాణు వ్యాసార్థాలు ఇవ్వబడినవి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0379 పీరియడ్లో ఎడమ నుండి కుడి వైపుకు వెళుతున్నపుడు పరమాణు వ్యాసార్థం తక్కువ అవుతూ ఉంటుందని మీకు కనిపిస్తుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0380 దీని వెనుక కారణం కింది విధంగా ఉంటుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0381 ఒక పీరియడ్ లో ఎడమ నుండి కుడి వైపుకు వెళుతున్నపుడు పరమాణు సంఖ్య ఒక్కొక్కటిగా పెరుగుతుంటుంది. అనగా కేంద్రకం పై ధనావేశం ఒక్కొక్క యూనిట్‌గా పెరుగుతుంటుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0382 అయినప్పటికి ఆవిధంగా పెరిగిన ఎలక్ట్రాన్ లు బాహ్య కక్ష్యలలో చేరుతుంటాయి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0383 పెరిగిన కేంద్రక ధనావేశ ప్రభావం వలన ఎలక్ట్రాన్ లు కేంద్రకం వైపు అధికంగా ఆకర్షించబడతాయి. అందువలన పరమాణు పరిమాణం తగ్గుతూ పోతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0384 కింద కొన్ని మూలకాలు మరియు వాటి పరమాణు వ్యాసార్థాలు ఇవ్వబడినవి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0388 1. ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికను చూసి పై మూలకాల పీరియడ్ లను చెప్పండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0390 2. పై మూలకాలను పరమాణు వ్యాసార్థాల యొక్క అవరోహణ క్రమంలో అమర్చండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0392 3. ఈ అమరిక ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికలోని రెండవ పీరియడ్ తో ఏకీభవిస్తుందా? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0394 4. పై వాటిలో అన్నింటికంటే పెద్దది మరియు చిన్న పరమాణువులు గల మూలకములు ఏవి? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0396 5. ఒక పీరియడ్ లో ఎడమ నుండి కుడి వైపుకు వెళుతున్నపుడు పరమాణు వ్యాసార్థం మార్పు యొక్క ధోరణి ఎలా కనిపిస్తుంది? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0398 మూలకాలు: K Na Rb Cs Li ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0400 పరమాణు వ్యాసార్థాలు (pm) : 231 186 244 262 151 ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0404 1. ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికను చూసి పై మూలకాల గ్రూపులను చెప్పండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0406 2. పై మూలకాల పరమాణు వ్యాసార్థము యొక్క ఆరోహణ క్రమంలో పై నుండి కిందికి ఈ పద్ధతిలో అమర్చండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0408 3. ఈ అమరిక ఆధునిక ఆవర్తన పట్టిక యొక్క గ్రూపు 1 తో ఏకీభవిస్తుందా? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0410 4. పై వాటిలో అన్నింటికంటే పెద్దది మరియు చిన్న పరమాణువులు గల మూలకాలు ఏవి? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0412 5. ఒక గ్రూపులో పై నుండి కిందికి వెళుతున్నపుడు పరమాణు వ్యాసార్థము మార్పు చెందుటలో ఆవర్తన ధోరణి ఏమిటి? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0414 గ్రూపులలో కిందికి వెళుతున్నపుడు పరమాణు పరిమాణము పెరుగుతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0415 దీనికి కారణం గ్రూపులో కిందికి వెళుతున్నపుడు కొత్త కక్ష్యలు చేరుతూ ఉంటాయి. అందువలన బాహ్య ఎలక్ట్రాన్లు మరియు పరమాణు కేంద్రకాల మధ్య దూరం పెరుగుతూ ఉంటుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0416 దీని వలన కేంద్రక ప్రభావము పెరిగినప్పటికి పరమాణు పరిమాణం పెరుగుతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0420 లోహాలు-అలోహాల ధర్మాలు (Metallic-Nonmetallic character) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0424 1. 3 వ పీరియడ్ లోని మూలకాలను చూడండి. వాటిని లోహాలు మరియు ఆలోహాలు గా వర్గీకరించండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0426 2. లోహాలు ఆవర్తన పట్టికకు ఏ వైపున కలవు? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0427 ఎడమ వైపు లేదా కుడి వైపుకు? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0429 3. మీకు అలోహాలు ఆవర్తన పట్టికకు ఏ వైపుకు కనిపించాయి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0431 సోడియం, మెగ్నీషియం లాంటి లోహ రూప మూలకాలు ఎడమ వైపు గలవని. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0432 సల్ఫర్ మరియు క్లోరిన్ లాంటి అలోహ రూప మూలకాలు కుడి వైపు గలవని కనిపిస్తుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0433 ఈ రెండు రకాలలో సిలికాన్ అనే ధాతు సదృశ మూలకము కలదు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0434 ఇలాంటి నిర్మాణాలు ఇతర పీరియడ్ లో కూడా కనిపిస్తాయి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0436 ఆవర్తన పట్టికలో ఒక మెలికలు గల రేఖ లోహాలను అలోహాల నుండి వేరు చేస్తున్నట్లు కనిపిస్తుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0437 ఈ రేఖ యొక్క ఎడమ వైపు లోహాలు కుడి వైపు అలోహాల రేఖ అంచున ధాతు సదృశ మూలకాలు అమర్చబడి కన్పిస్తాయి. ఇలా ఎందువలన జరిగింది? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0439 లోహాల మరియు అలోహాల ప్రత్యేకమైన రసాయనిక ధర్మాలను పోల్చి చూడండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0440 సాధారణ అయానిక సంయోగ పదార్థాల యొక్క రసాయనిక ఫార్ములా నుండి దానిలోని ధనాత్మక అయాన్లు లోహాల నుండి ఋణాత్మక అయాన్లు అలోహాల నుండి తయారయినట్లు కనిపిస్తాయి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0441 దీని నుండి లోహాల యొక్క పరమాణువులు తమ స్వంత వేలెన్సీ ఎలక్ట్రాన్ ను కోల్పోయి ధనాత్మక అయాన్ గా తయారయ్యే ప్రవృత్తిని కల్గి ఉంటాయని అర్థమవుతుంది. దీనినే మూలకాల విద్యుదాత్మకత అంటారు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0442 దీనికి విరుద్ధంగా అలోహాల పరమాణువులకు బయటి నుండి ఎలక్ట్రానులను వేలెన్సీ కక్ష్యలోకి గ్రహించి ఋణాత్మక అయాన్లుగా ఏర్పడే ప్రవృత్తి ఉంటుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0443 అయాన్ల కు జడవాయు ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం ఉంటుందని మనం నేర్చుకున్నాము. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0444 వేలెన్సీ కక్ష్య నుండి ఎలక్ట్రాన్‌ను కోల్పోవడం లేదా గ్రహించడం వలన పరమాణు సామర్థ్యం ఎలా నిర్ణయించబడుతుంది? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0445 ? ఏవైనా పరమాణువులలోని అన్ని ఎలక్ట్రాన్ లు వాటిపై ధనావేశ కేంద్రకం వలన ఏర్పడే ఆకర్షన బలం వలన పరమాణువులో బంధించబడతాయి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0446 వేలెన్సీ కక్ష్యలోని ఎలక్ట్రాన్ లు మరియు పరమాణు కేంద్రకముల మధ్యలోని లోపలి కక్ష్యలలో ఎలక్ట్రానులు ఉంటాయి. అందువలన వేలెన్సీ ఎలక్ట్రాన్ల పై పడే కేంద్రక ప్రభావం అనేది మూల కేంద్రక ప్రభావం కంటే కొంచెం తక్కువగా ఉంటుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0447 లోహాలలో ఉండే వేలన్సీ ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య తక్కువ (1 నుండి 3) మరియు ఈ వేలెన్సీ ఎలక్ట్రాన్ల పై పడే కేంద్రక ఆవేశ ప్రభావం కూడ తక్కువే. ఈ రెండింటి మిశ్రమ ఫలితము లోహాలకు వేలెన్సీ ఎలక్ట్రాన్లను కోల్పోయి స్థిరమైన జడవాయు విన్యాసం గల ధనాత్మక అయాన్లుగా ఏర్పడే ప్రవృత్తి గలదు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0448 మూలకాల యొక్క ఈ ప్రవృత్తి లేదా ధన విద్యుధాత్మకత అనగా ఆ మూలకాల యొక్క లోహ ధర్మము అవుతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0452 1. తగ్గుతూ పోయే పరమాణు వ్యాసార్థం ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0454 2. పెరుగుతూ పోయే ఋణ విద్యుధాత్మకత మరియు అలోహ ధర్మం ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0456 3. తగ్గుతూ పోయే ధన విద్యుధాత్మకత మరియు లోహ ధర్మం ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0458 1. పెరుగుతూ పోయే పరమాణు వ్యాసార్థం ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0460 2. తగ్గుతూ పోయే ఋణ విద్యుధాత్మకత మరియు ఆలోహ ధర్మం ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0462 3. పెరుగుతూ పోయే ధన విద్యుధాత్మకత మరియు లోహ ధర్మం ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0466 ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికలోని స్థానాల నుండి మూలకాల యొక్క లోహ ధర్మాల ధోరణి స్పష్టంగా అర్థమవుతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0468 మొదట ఒక గ్రూపులోని మూలకాల యొక్క లోహ ధర్మాల గురించి ఆలోచిద్దాం. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0469 ఒక గ్రూపులో పై నుండి కిందకి పోయేటపుడు కొత్త కక్ష్యలు చేరి కేంద్రకం మరియు వేలెన్సీ ఎలక్ట్రాన్ ల మధ్య దూరం పెరుగుతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0470 దాని ఫలితంగా కేంద్రక ప్రభావం తగ్గి వేలెన్సీ ఎలక్ట్రాన్ లపై ఆకర్షన శక్తి తగ్గుతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0471 అందువలన వేలెన్సీ ఎలక్ట్రాన్లను కోల్పోయే ప్రవృత్తి పెరుగుతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0472 అదేవిధంగా వేలన్సీ ఎలక్ట్రాన్లను కోల్పోయిన పిదప ఉప అంత్య కక్ష్య బాహ్య కక్ష్యగా నిర్ణయించబడుతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0473 ఈ ఉప అంత్య కక్ష్య అష్టక విన్యాసంలో ఉన్నందున ఏర్పడే ధనాత్మక అయాన్ కు విశేష స్థిరత్వం లభిస్తుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0474 అందువలన ఎలక్ట్రానులను కోల్పోవు ప్రవృతి పరమాణువుకు ఇంకను పెరుగుతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0475 వేలెన్సీ ఎలక్ట్రాన్ ను కోల్పోయే పరమాణు ప్రవృత్తి అనగా లోహ-ధర్మం. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0476 అందువలన ఏదేని గ్రూపులో పై నుండి కిందికి పోయేప్పుడు మూలకాల లోహ ధర్మం పెరిగే ధోరణి కనిపిస్తుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0478 ఒక పీరియడ్ లో ఎడమ నుండి కుడివైపుకు పోతున్నపుడు బాహ్య కక్ష్య అదే ఉంటుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0479 అయినప్పటికీ కేంద్రకం పై ధనావేశం పెరగడం వలన మరియు పరమాణు వ్యాసార్థం తగ్గుతూ పోవడం వలన ఏర్పడే కేంద్రక ప్రభావం పెరుగుతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0480 అందుచేత వేలెన్సీ ఎలక్ట్రాన్లను కోల్పోవు పరమాణు ప్రవృత్తి తగ్గుతూ పోతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0481 అనగా పీరియడ్ లో ఎడమ నుండి కుడివైపుకు వెళ్ళునపుడు మూలకాల లోహ-ధర్మము తగ్గుతూ పోతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0482 (పట్టిక 2.10ను చూడండి) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0484 ఒక పీరియడ్ లో ఎడమ నుండి కుడివైపుకు పోతున్నపుడు పెరుగుతూ పోయే కేంద్రక ఆవేశం మరియు తగ్గుతూ పోయే పరమాణు వ్యాసార్థం ఈ రెండు అంశాల ద్వారా వేలెన్సీ ఎలక్ట్రాన్ లపై పడే కేంద్రక ఆవేశం పెరుగుతూ పోతుంది మరియు వేలన్సీ ఎలక్ట్రాన్లు అత్యధిక ఆకర్షణ శక్తి వలన బంధించబడతాయి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0485 దీనినే పరమాణువు ఋణ విద్యుదాత్మకత అంటారు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0486 ఒక పీరియడ్ లో ఎడమ నుండి కుడి వైపుకు పోతున్నపుడు పెరిగే ఋణ విద్యుధాత్మకత వలన బయటి నుండి ఎలక్ట్రాన్ లను గ్రహించి పూర్తి అష్టక స్థితిలోని ఋణాత్మక అయాన్ తయారయ్యే పరమాణు సామర్థ్యం పెరుగుతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0487 మూలకాల ఋణాత్మక అయాన్ తయారయ్యే ప్రవృత్తి లేదా ఋణ విద్యుదాత్మకత అనగా మూలకాల యొక్క అలోహ ధర్మము. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0491 1. మూలకాలకు అలోహ ధర్మం దేని వలన ఉంటుంది? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0493 2. పీరియడ్ లో ఎడమనుండి కుడివైపుకు పోయే కొద్ది మూలకాల అలోహ ధర్మంలో ఎలాంటి మార్పును అపేక్షించవచ్చును? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0495 3. గ్రూపులలో పై నుండి కిందికి పోయేకొద్ది మూలకాల అలోహ ధర్మములో ఎలాంటి మార్పును అపేక్షించవచ్చును? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0499 1. ఏదైనా గ్రూపులో పై నుండి కిందికి పోయేటపుడు మూలకాల యొక్క ధన విద్యుధాత్మకత పెరుగుతూ పోతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0501 2. ఏదైనా పీరియడ్ లో ఎడమ నుండి కుడివైపుకు పోతున్నపుడు మూలకాల ఋణ విద్యుధాత్మకత పెరుగుతూ పోతుంది మరియు ధన విద్యుధాత్మకత తగ్గుతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0503 మూలకాల ధన విద్యుదాత్మకత లేదా ఋణ విద్యుదాత్మకత ఎంత ఎక్కువగా ఉంటే అంత ఎక్కువ చర్యాశీలత ఉంటుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0505 హాలోజన్ కుటుంబంలోని ప్రవణత క్రమత్వం (Gradation in halogen family) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0507 గ్రూపు 17 లో హాలోజన్ కుటుంబ సభ్యులు కలరు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0508 వీటన్నింటి సర్వసాధారణ అణు ఫార్ములా X_2. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0509 గ్రూపులో పై నుండి కిందికి పోయే కొద్ది వాటి భౌతిక స్థితిలో ప్రవణత కనిపిస్తుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0510 ఫ్లోరిన్ (_F2) మరియు క్లోరిన్ (Cl_2)లు వాయువులు. బ్రోమిన్ (Br_2) అనేది ద్రవము మరియు అయోడిన్ (I_2) అనేది ఘనస్థితిలో ఉంటుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0514 సమాచారమును సేకరించండి మరియు ఇతరులకు మెయిల్ చేయండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0516 1. జడవాయు మూలకాలు ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0518 2. వివిధ మూలకాల ఉపయోగాలు ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0520 మూలకాల పరిశోధన మరియు వివిధ శాస్త్రవేత్తల కృషి వాటికి సంబంధించిన గ్రంథాలయంలోని సందర్భ పుస్తకాలను చదవండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0522 1. Understanding chemistry-C.N.R. Rao ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0524 2. The Periodic Table Book: A Visual Encyclopedia of the Elements ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0530 M + 2H_2O → M (OH)_2 + H_2 ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0532 క్షారమృత్తిక లోహాల యొక్క నీటితో చర్యను సూచించే సర్వసాధారణ రసాయనిక సమీకరణము. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0533 రెండవ గ్రూపులో పై నుండి కిందికి పోయే కొద్ది Be → Mg → Ca → Sr → Ba ఇలా ఈ క్షారమృత్తిక లోహాల ఈ రసాయనిక ధర్మాలలో ప్రవణత కన్పిస్తుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0534 పై నుండి కిందికి పోయేకొద్ది క్షారమృత్తిక లోహల చర్యాశీలత పెరుగుతుంది మరియు దాని వలన ఈ చర్య జరిగే సహజత్వం కూడా పెరుగుతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0535 బెరీలియం (Be) నీటితో చర్య జరపదు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0536 మెగ్నీషియం (Mg)నీటి ఆవిరితో చర్య జరిపే అవకాశం కలదు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0537 కాల్షియం(Ca), స్ట్రాన్షియం (Sr) మరియు బేరియం (Ba) లు నీటితో గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద అత్యధిక రేటుతో చర్య జరపడం చూస్తాము. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0541 1. గ్రూపు క్రమ సంఖ్య 1 తో జత అయ్యె విధంగా గ్రూపు 2 మరియు 3 లను కలిపి రాయండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0543 గ్రూపు క్ర.సం. 1 ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0545 i. త్రికము ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0547 ii. అష్టకము ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0549 iii. పరమాణు సంఖ్య ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0551 iv. పీరియడ్ ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0553 V. పరమాణు కేంద్రకం ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0555 vi. ఎలక్ట్రాన్ ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0557 గ్రూపు క్ర.సం. 2 ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0559 అ. అన్ని పరమాణువులలో తేలికైన మరియు ఋణావేశకణం ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0561 ఆ. కేంద్రీకరింపబడిన ద్రవ్యరాశి మరియు ధనావేశం ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0563 మొదటి, మూడవ పరమాణు భారాల సరాసరి ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0565 ఎనిమిదవ మూలక ధర్మాలు మొదటి దాని వలె ఉండుట ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0567 ఉ. పరమాణు కేంద్రకము పై ధనావేశం ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0569 ఊ. అణు ఫార్ములాలలో క్రమక్రమంగా మార్పులు ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0571 గ్రూపు క్ర.సం. 3 ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0573 1. మెండలీవ్ ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0575 2. థామ్సన్ ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0577 3. న్యూలాండ్స్ ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0579 4. రూథర్ ఫోర్డ్ ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0581 5. డొబెరైనర్ ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0583 6. మోస్లే ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0585 2. యోగ్యమైన ఐచ్చికమును ఎన్నుకొని వాక్యమును మరల రాయండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0587 అ. క్షార లోహాల బాహ్య కక్ష్యలోని ఎలక్ట్రాన్ ల సంఖ్య..... ఉంటుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0589 (i) 1 (ii) 2 (iii) 3 (iv) 7 ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0591 ఆ. క్షారమృత్తిక లోహాల వేలన్సీ 2. అనగా వాటి ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికలోని స్థానం ..... లో కలదు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0593 (i) గ్రూపు 2 ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0595 (ii) గ్రూపు 16 ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0597 (iii) పీరియడ్ 2 ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0599 (iv) డి-బ్లాకు ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0601 ఇ. మూలకము X యొక్క క్లోరైడ్ అణు ఫార్ములా XCl. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0602 ఈ సమ్మేళనము అధిక ద్రవీభవన స్థానం గల ఘనపదార్థం. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0603 X అనేది మూలక ఆవర్తన పట్టిక యొక్క ఏ గ్రూపులో ఉంటుందో ఆ గ్రూపులోని కింది వాటిలో ఏ మూలకం ఉంటుంది? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0605 i. Na ii. Mg iii. Al iv. Si ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0607 ఈ. ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికలో అలోహాలు ఏ బ్లాకులో గలవు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0609 i. s బ్లాకు ii. p బ్లాకు iii. d బ్లాకు iv. f బ్లాకు ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0611 3. ఒక మూలకము యొక్క ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం 2,8,2. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0613 దీని నుండి కింది ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0615 అ. ఈ మూలకము యొక్క పరమాణు సంఖ్య ఎంత? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0617 ఆ. ఈ మూలకము యొక్క గ్రూపు ఏది? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0619 ఇ. ఈ మూలకము ఏ పీరియడ్లో కలదు? ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0621 ఈ. ఈ మూలకము యొక్క రసాయనిక ధర్మాలలో కింది వాటిలో ఏ మూలకము వలె ఉంటుంది? (కుండలీకరణంలో పరమాణు సంఖ్య ఇవ్వబడింది) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0623 N (7), Be (4), Ar (18), Cl (17) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0627 4. ఇవ్వబడిన పరమాణు సంఖ్య ఆధారంగా కింది మూలకాల ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసాలను రాయండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0628 వీటి ద్వారా క్రింది ప్రశ్న యొక్క సమాధానము స్పష్టికరణముతో రాయండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0630 5. వర్ణన నుండి మూలకము యొక్క పేరు మరియు సంకేతాన్ని రాయండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0632 అ. అన్నింటి కంటే తక్కువ పరిమాణం గల పరమాణువు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0634 ఆ. అన్నింటి కంటే తక్కువ పరమాణు ద్రవ్యరాశి గల పరమాణువు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0636 ఇ. అన్నింటి కంటే ఎక్కువ ఋణ విద్యుదాత్మకత గల పరమాణువు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0638 ఈ. అన్నింటి కంటే తక్కువ పరమాణు వ్యాసార్థం గల జడవాయువు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0640 (ఆదర్శ వాయు మూలకం) ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0642 ఉ. అధిక చర్యాశీలత గల అలోహం. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0644 6. క్లుప్తంగా రాయండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0646 అ. మెండలీవ్ ఆవర్తన నియమము. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0648 ఆ. ఆధునిక ఆవర్తన పట్టిక యొక్క నిర్మాణం. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0650 ఇ. మెండలీవ్ మరియు ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికలలోని ఐసోటోపుల యొక్క స్థానము. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0652 7. శాస్త్రీయ కారణాలు రాయండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0654 అ. పీరియడ్ లో ఎడమ నుండి కుడి వైపుకు పోయేకొద్ది పరమాణు వ్యాసార్థం తగ్గుతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0656 ఆ. పీరియడ్ లో ఎడమ నుండి కుడి వైపుకు పోయేకొద్ది లోహ ధర్మం తగ్గుతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0658 ఇ. గ్రూపులలో పై నుండి కిందికి పోయే కొద్ది పరమాణు వ్యాసార్థం పెరుగుతుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0660 ఈ. ఒకే గ్రూపులోని మూలకాల వెలన్సీ సమానంగా వుంటుంది. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0662 ఉ. మూడవ కక్ష్య యొక్క ఎలక్ట్రాన్ సామర్థ్యం 18 అయి ఉండి కూడా మూడవ పీరియడ్ లో కేవలం ఎనిమిది మూలకాలు కలవు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0664 8. ఇచ్చిన వర్ణనను బట్టి పేర్లు రాయండి. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0666 అ. K, L మరియు M ఈ కక్ష్యలలో ఎలక్ట్రాన్లు గల పీరియడ్లు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0668 ఆ. సున్న (శూన్య) వేలెన్సీ గల గ్రూపు ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0670 ఇ. వేలెన్సీ 1 గల అలోహాల కుటుంబం ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0672 ఈ. వేలెన్సీ 1 గల లోహాల కుటుంబం ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0674 ఉ. వేలెన్సీ 2 గల లోహాల కుటుంబం ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0676 ఊ. రెండవ, మూడవ పీరియడ్ లలోని ధాతు సదృశాలు. ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0678 ఎ. మూడవ పీరియడ్ లోని అలోహాలు ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0680 ఐ. వేలెన్సీ 4 గల రెండు మూలకాలు ebs_10th-tatvon-ka-aavarti-vargikaran-page-16-29-translation-hin2tel_0684 అన్ని జడ వాయు మూలకాల యొక్క ఉపయోగాలను శోధించి, పట్టికను తయారు చేసి తరగతిలో ప్రదర్శించండి.