ID SENT ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0001 అత్యున్నతమైన వ్యవసాయ సాంకేతికత-లింక్ 11: ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0003 వరి వెద పద్దతిలో విత్తనాలు విత్తడం- తక్కువ ఖర్చుతో అధిక ఉత్పత్తి ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0005 సరైన పద్ధతిలో మరియు సరైన సమయంలో విత్తనాలు విత్తడం ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0007 వరిని వెద పద్దతిలో విత్తడం అనేది వనరుల సాయంతో చేస్తున్న రక్షిత వ్యవసాయ సాంకేతికత. దీని వలన 20 శాతం నీరు మరియు శ్రమను ఆదా చేయవచ్చు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0008 గతంలో వరిని వెద పద్దతిలో విత్తనాలను విత్తడం వలన సాంకేతిక పరిజ్ఞానంలో సత్ఫాలితాలను పొందలేదు. దీనికి ప్రధాన కారణం సరైన విత్తన డ్రిల్ మరియు ఉపయోగకరమైన కలుపు సంహారకాలు లభించకపోవడం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0009 ప్రస్తుతం వరిని వెద పద్దతిలో విత్తడానికి అనేక యంత్రాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. అదేవిధంగా విస్తృతమైన కలుపు నిర్వహణ పద్ధతులు కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0010 ఈ సాంకేతికత విజయవంతం కావడానికి విత్తనాలను సరైన పద్ధతిలో మరియు సరైన సమయంలో విత్తాలి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0011 ఈ పద్ధతిలో రైతులు నేల సారవంతతను మెరుగుపరచడం మరియు ఉత్పత్తి వ్యయాన్ని తగ్గించడం ద్వారా ఎక్కువ ప్రయోజనాలను పొందవచ్చు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0013 వరిలో మంచి పంట దిగుబడిని పొందడం కోసం విత్తన రేటు, విత్తనాలను విత్తుకొనే లోతు, విత్తనాలను విత్తుకునే సమయం, విత్తన శుద్ధి మరియు కలుపు నియంత్రణ మొదలైనవి ముఖ్యమైనవి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0014 ఇది అధిక దిగుబడితో పాటు డబ్బును, నీటిని మరియు శ్రమను ఆదా చేస్తుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0015 విత్తన డ్రిల్ ద్వారా వరిని ప్రత్యక్షంగా విత్తడం వల్ల గత పంట అవశేషాలను శుభ్రం చేయడంలోనూ మరియు పొలం తయారీకి సమయం ఆదా అవుతుంది. దీని వలన వరి పంట 10 నుండి 15 రోజుల ముందుగానే పంట కోతకు తయారవుతుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0019 వరిని వెద పద్దతిలో విత్తడానికి లేజర్ లెవెలర్ ద్వారా భూమిని చదును చేయడం అవసరం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0020 విత్తనం విత్తుటలో సమాన లోతు పాటించడం, పంట మొక్కలలో మంచి పెరుగుదల, పంట మొక్కలు ప్రకాశవంతంగా పెరగడం, కలుపు నియంత్రణ మరియు నీటిని సమపాళ్లలో పంపిణీ చేయడం వంటివి ఈ పద్దతిలో చాలా అవసరం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0022 విత్తన రేటు ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0024 పంట వేయడం కోసం విత్తన రేటును మధ్యస్థ ధాన్యం రకం విత్తనాలను హెక్టారుకు 15-20 కిలోలు మరియు పెద్ద రకం ధాన్యాలను హెక్టారుకు 20-25 కిలోలు వాడుకోవాలి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0026 విత్తనాలను విత్తుకొనే లోతు ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0028 వరి పంటలో వెద పద్దతిలో విత్తనాలను లోతుగా విత్తుకోవడం చాలా ముఖ్యమైన అంశం. విత్తనం యొక్క లోతు 2-3 సెం.మీ. ఉంచుకోవాలి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0029 లోతుగా విత్తడం లేదా నిస్సారమైన విత్తనాల ద్వారా నిక్షేపణ (మొలకెత్తక పోవడం) వంటి సమస్యలు ప్రభావిత మౌతాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0030 చాలా డ్రిల్ యంత్రాలలో లేదా మొక్కల పెంపకందారుల వద్ద విత్తన నియంత్రిక చక్రం అనేది ఒకటి ఉంటుంది. దీని ద్వారా విత్తనం యొక్క లోతు సర్దుబాటు చేయబడుతుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0031 మొలకెత్తిన విత్తనాలను చల్లుకోవాలి. తద్వారా తేమను కాపాడుకోవచ్చు మరియు విత్తనాలలో మొలకెత్తే సామర్థ్యం పెంచుకోవచ్చు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0033 సరైన విత్తన రకాలను ఎంచుకోండి ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0035 ప్రారంభ దశలో వేగంగా పెరగడం, వేరు వ్యవస్థ లోతుగా పెరగడం మరియు తక్కువ నీటిని ఉపయోగించుకొనే సరైన రకాలను ఎంచుకోవడం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0037 వరి రకాలు ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0039 జె.ఆర్-201, పూసా సుగంధ-3, పూసా సుగంధ-5, క్రాంతి, సోనమ్, పూసా బాస్మతి, ఎం.టి.యు-1010, తులసి, వందన, పంత్-4, ఎం.ఆర్-219, డబ్ల్యు.జి.ఎల్-32100, జె.జి.ఎల్-3844, హెచ్‌.ఎం.టి, షబ్నం, గోవింద, దుబ్రాజ్, విష్ణుభోగ్. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0041 హైబ్రిడ్ వరి రకాలు ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0043 ఎన్‌.పి.హెచ్-567, ఎన్‌.పి.హెచ్-207, ఎస్.‌బి.హెచ్-999, బాయర్-6129, బాయర్-158, జె.ఆర్.‌హెచ్-5, ఎన్.‌పి.హెచ్-207, ప్రో ఆగ్రో-6201, పి.ఎ-6444, పి.హెచ్.‌బి-71. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0045 పొలం తయారీ మరియు విత్తనాలు విత్తుట ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0047 మునుపటి పంటకు సంబంధించిన కలుపు మొక్కలు ఉంటే గ్లైఫోసేట్ కలుపు మందును పిచికారీ చేయాలి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0048 ఒక ఎకరం పొలం కోసం 100 లీటర్ల నీటిలో 1.5 లీటర్ల పరిమాణాన్ని కలిపి పిచికారీ చేయండి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0049 గ్లైఫోసేట్ చల్లడానికి కలుపుకునే నీటిని శుభ్రంగా ఉందో లేదో అని నిర్ధారించుకొని, ఆ తర్వాత ఫ్లాట్-ఫైన్ నాజిల్ ఉపయోగించండి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0050 లీటరు నీటిలో గ్లైఫోసేట్‌తో పాటు 2,4-డి అనే ద్రావణాన్ని 2 మి.లీ కలిపి పిచికారీ చేసినప్పుడు చాలా బాగా కలుపు నియంత్రించబడుతుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0052 విత్తనాలు విత్తడంలో సాంకేతికత ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0054 పొలంలో విత్తనాల విత్తు ఖచ్చితమైన పరిమాణం కోసం ఒకే పరిమాణంలో విత్తనాల విత్తు పంపిణీ వ్యవస్థ గల (బెంట్ ప్లేట్లు, కాడల్ స్కేల్స్ లేదా పేర్చబడిన ప్లేట్లు) యంత్రాలను వాడండి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0055 నేలలో తేమ సంరక్షించు కోవడం మరియు నీటి సరఫరా తర్వాత నిరంతర పటా/ చేకి ని నడపడం ద్వారా విత్తనాలు విత్తడం వలన మంచి విత్తన నిక్షేపణ (విత్తనాలు ఎక్కువ మొత్తంలో మొలకెత్తడం) జరుగుతుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0057 విత్తనాలు విత్తే యంత్రం ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0059 జీరో టిల్ ప్లాంటర్ ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0061 అవశేషాలు లేని భూమిలో బోవింగ్ ప్లేట్ లేదా అల్మరా ప్లేట్ వంటివి పొలంలో విత్తనాలు విత్తడం కోసం యంత్రాలను ఉపయోగించడం వలన చాలా బాగా విజయవంతమయ్యాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0062 ఈ క్రింద ఇవ్వబడిన రకరకాల జీరో టిల్ యంత్రాలు పొలంలో చెల్లాచెదురుగా ఉన్న అవశేషాల సమక్షంల విత్తనాలు విత్తు కోసం ఉపయోగించే ఈ పరికరాలు మంచి ఫలితాలను ఇచ్చాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0064 టర్బో సీడర్ యంత్రం ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0066 టర్బో సీడర్ ద్వారా విత్తనాలను హెక్టారుకు 8-10 టన్నుల అవశేషాలతో పొలాలలో చాల సులభంగా విత్తుకోవచ్చు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0067 ఈ యంత్రాన్ని నడపడానికి 50 హార్స్‌పవర్ ఉన్న ట్రాక్టర్ అవసరం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0069 పి.సి.ఆర్. ప్లాంటర్ యంత్రం ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0071 పి.సి.ఆర్.ప్లాంటర్ అంటే ఈ యంత్రంలో ఉన్న నిలువ పలకల ద్వారా వివిధ రకాల పంటలలోని కొంత మొత్తంలో విత్తనాలు విత్తడం మరియు వరుస క్రమాన్ని నియంత్రించే పరికరాలు కలిగి ఉండడమే ఈ యంత్రం ప్రధాన లక్షణం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0072 ఈ యంత్రం హెక్టారుకు 8-10 టన్నుల వరకు అన్ని రకాల అవశేషాలలో విత్తనాలను విత్తడానికి అనుకూలంగా ఉంటుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0073 ఈ పరికరాన్ని చిన్న ట్రాక్టర్లతో (35 హార్స్‌పవర్ ఉన్న) కూడా నడపవచ్చు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0075 రోటరీ డిస్క్ డ్రిల్ యంత్రం ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0077 ఈ యంత్రం యాంత్రీకరణ వరకు రోటరీ పై ఆధారపడి ఉంటుంది. అదేవిధంగా రోటరీ డిస్క్ డ్రిల్ ట్రాక్టర్(rotary disc drill tractor) యొక్క పవర్ టేక్ ఆఫ్ షాఫ్ట్(power take of shaft) ద్వారా నడపబడుతుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0078 తిరిగే డిస్క్ ద్వారా అవశేషాలను సమానంగా కత్తిరించి, విత్తనం మరియు ఎరువులను నేల లోపల ఒక చిన్న గాడిలో వేస్తారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0079 ఈ యంత్రం ద్వారా చెల్లాచెదురుగా మరియు నిలబడి ఉన్న అవశేషాలలో విత్తనాలను హెక్టారుకు 7-8 టన్నులు నాటవచ్చు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0081 డబుల్ డిస్క్ కల్టర్ యంత్రం ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0083 ఈ యంత్రంలో డిస్క్ యొక్క కొన భాగం నేలను తాకి మొక్కల అవశేషాలను కత్తిరిస్తుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0084 'టి' ఆకారపు గాడిని తయారు చేయడం ద్వారా విత్తనాలను మట్టిలో నాటుతారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0085 ఈ యంత్రంలోని ప్రధాన సమస్య ఏమిటంటే దాని తక్కువ బరువు కారణంగా ఇది అవశేషాలను పూర్తిగా కత్తిరించదు. అలాగే విత్తనాలు మరియు ఎరువులు అవశేషాలను ఉపరితలంపై అసంపూర్తిగా వదిలేస్తుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0086 విత్తనాల అంకురోత్పత్తి కోసం విత్తిన వెంటనే నీటి సరఫరా ద్వారా మంచి నిక్షేపాలను సృష్టిస్తుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0087 ఈ యంత్రం ద్వారా హెక్టారుకు 3-4 టన్నుల అవశేషాలను విత్తుతుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0089 విత్తు సమయం ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0091 రుతుపవనాల ప్రారంభానికి 10-12 రోజుల ముందు ఖరీఫ్‌ సీజన్లో నేరుగా వరిని విత్తుకోవడం మంచిది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0092 వరి విత్తనాలకు మంచి అంకురోత్పత్తి కోసం మరియు తక్కువ వర్షపాతం ఉన్నట్లయితే నీటి సరఫరా చేసిన తర్వాత మాత్రమే విత్తుకోవాలి లేదా విత్తిన వెంటనే నీటి సరఫరా చేయాలి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0093 అధిక వర్షపాతం వచ్చినప్పుడు వరి మొక్క నీటిలో మునిగిపోకుండా కాపాడటానికి వర్షం రావడానికి ముందుగా వరి మొక్కల నారు పెంచడం అవసరం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0095 విత్తన చికిత్స (విత్తన శుద్ధి) ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0097 విత్తనాలను విత్తడానికి 10-12 గంటల ముందు నీటిలో నానబెట్టడం వలన విత్తన అంకురోత్పత్తి చాలా బాగా వస్తుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0098 విత్తే ముందు చికిత్స చేసిన విత్తనాలను నీడలో ఆరబెట్టాలి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0099 విత్తన చికిత్స వలన విత్తనాలలో అనేక రకాల జీవరసాయన మార్పులకు దారితీస్తుంది. ఇది విత్తనాల అంకురోత్పత్తి శక్తిని మరియు మొక్కల పెరుగుదలను పెంచుతుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0100 విత్తనాలలోని వ్యాధులను నిర్మూలించడానికి వరి విత్తనాన్ని బాక్టీరియోసైడ్ అయినటువంటి స్ట్రెప్ట్రోసైక్లిన్ (0.25 గ్రా / కేజీ విత్తనం), శిలీంద్ర నాశిని అయినటువంటి కార్బెండజిమ్ లేదా థెరామ్ (కార్బెండజిమ్ / థైరామ్ 2 గ్రా / కేజీ) ద్వారా చికిత్స చేయండి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0101 కీటకాల నష్టాన్ని నివారించడానికి విత్తనాలను థైమెథాక్సామ్ (1 మి.లీ / కేజీ) అనే కీటక నాశినితో చికిత్స చేయండి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0103 ఎరువుల నిర్వహణ ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0105 పొలాల నుండి ప్రతీ యూనిట్‌కు గరిష్ట దిగుబడి పొందడానికి సమతుల్య ఎరువులు ఇవ్వడం చాలా అవసరం ఉంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0106 నేడు సేంద్రియ ఎరువు వాడకం తక్కువ అవుతోంది. అదే సమయంలో రసాయన ఎరువుల వాడకం దిగుబడిని పెంచుతోంది. దీని వలన సూక్ష్మపోషకాల అసమతుల్యతకు దారితీసింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0107 అందువల్ల నేల పరీక్ష ఆధారంగా రసాయన ఎరువులతో పాటు సేంద్రియ ఎరువును ఉపయోగించడం ద్వారా పోషక అసమతుల్యతను నివారించవచ్చు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0109 ఎరువుల మూలకాలలో సహేతుకమైన నత్రజని, భాస్వరం మరియు పొటాష్ హెక్టారుకు 150: 60: 40 కిలోలు ఉన్నట్లు కనుగొనబడింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0110 విత్తుకునే సమయంలో యంత్రంతో ఎకరాకు 50 కిలోలు DAP మరియు 30 కిలోలు మ్యురెట్ ఆఫ్ పొటాష్ లేదా ఎన్‌.పి.కె మిశ్రమాన్ని 12:32:16 వద్ద ఎకరాకు 75 కిలోల చొప్పున యంత్రం ద్వారా విత్తనాలతో పాటు చల్లండి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0111 -యురియాని ఎకరాకు 35 కిలోల చొప్పున విత్తే సమయంలోనూ, మొగ్గ తొడిగే సమయంలోనూ మరియు పూత దశలోనూ వాడాలి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0112 వెద పద్దతిలో నాటిన వరి పంట యొక్క ఆరోగ్యకరమైన మొక్కల కోసం పంట డిమాండ్ ప్రకారం జింక్ లేదా ఐరన్ సల్ఫేట్ వాడండి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0114 కలుపు నియంత్రణ ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0116 వరిని వెద పద్దతిలో విత్తడం వలన కలుపు ప్రధాన సమస్య. కానీ పంట కార్యకలాపాల సమన్వయం మరియు రసాయన పద్ధతుల ద్వారా కలుపు మొక్కలను సమర్థవంతంగా నియంత్రించవచ్చు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0117 సరైన పంట క్రమం యొక్క ఎంపిక, జాతుల ఎంపిక, పంటల తగ్గింపు, పంట అవశేషాల విడుదల మరియు కలుపు మొక్కల ప్రారంభ దశలో రసాయన కలుపు సంహారక మందుల వాడకం ఈ పద్దతిలో ప్రధానంగా ఉన్నాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0119 నేల ఉపరితల ఆచ్ఛాదనం (soil surface mulching) ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0121 పంట అవశేషాలను ఉపరితలంపై వదిలివేయడం వలన కలుపు మొక్కల ద్వారా భౌతిక కలుపు మొక్కలు సృష్టించబడతాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0122 జీరో టైలేజీ పద్ధతిలో ఉపరితల అవశేషాల ద్వారా మాంసాహారులకు కలుపు విత్తనాల వద్ద నివాసాలుగా ఉపయోగపడతాయి. అదే విధంగా విత్తనాలను కలుపుటకు గానూ ఎంతగానో సహాయపడతాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0124 రసాయన నియంత్రణ ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0126 అంకురోత్పత్తికి ముందు కలుపు నివారణా మందుల వాడకం ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0128 పెండిమెథెలిన్ (స్టాంప్) ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0130 500 లీటర్ల నీటిలో 1 కిలో క్రియాశీల పదార్ధాలను కలిపి ఒక హెక్టారుకు వాడండి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0131 నేలలోని తేమను అనుసరించి విత్తనాలను విత్తిన దగ్గర నుండి 3 రోజులు వాడాలి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0133 అంకురోత్పత్తి తరువాత హెర్బిసైడ్ వాడడం ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0135 పైరజోసల్ఫ్యూరాన్(భాగస్వామి) ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0137 విత్తనాలు విత్తిన తరువాత 12-20 రోజులు పాటు హెక్టారుకు 20 గ్రాముల చొప్పున క్రియాశీల పదార్ధాల వాడండి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0138 ఈ హెర్బిసైడ్ తుంగగడ్డి వంటి కలుపు మొక్కలపైనా మరియు పెద్ద పరిమాణంలో ఆకులు గల కలుపు మొక్కలపై మరింత ప్రభావవంతంగా పనిచేస్తుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0140 బిస్పాయరిబెక్ ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0142 25 గ్రాముల క్రియాశీల పదార్థాలు ఒక హెక్టారుకు (టింక్లింగ్, ఫెర్రుల్, తుంగగడ్డి మరియు ఇతర పెద్ద ఆకారంలో గల ఆకు కలుపు మొక్కలపై ప్రభావవంతంగా) విత్తనాలు విత్తిన 15-25 రోజుల తరువాత వాడాలి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0144 పినోక్స్ సులామ్ ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0146 జో గడ్డి మరియు పీత గడ్డి కోసం పంట నాటిన 15-25 రోజుల తరువాత 22.5 గ్రాముల లెప్టోక్లోవా అనే క్రియాశీల పదార్థాలు ఒక హెక్టారుకి చల్లుకోవాలి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0148 ఫినాక్స్ప్రోప్ + ఇథాక్సీ సల్ఫ్యూరాన్ ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0150 (60 గ్రాములు + 18 గ్రాములు క్రియాశీల పదార్థాలు / హెక్టారుకు) విత్తిన 25 రోజుల తరువాత చల్లుకొని, దానికి తగిన సూచనలను పాటించండి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0151 ఈ మిశ్రమాన్ని ఆలస్యం చేయడం వలన వరి పంటకు నష్టం కలిగే అవకాశం ఉంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0152 గడ్డి అనేది కలుపు మొక్కలకు చాలా ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0154 అజిమసల్ఫ్యూరాన్ లేదా ఇథాక్సీ సల్ఫ్యూరాన్ ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0156 విత్తిన 12-20 రోజుల తరువాత హెక్టారుకు 20-25 గ్రాములు లేదా 18 గ్రాముల చొప్పున ఈ మిశ్రమాన్ని వాడండి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0157 ఈ హెర్బిసైడ్ తుంగ గడ్డి నివారణకు మరియు పెద్ద పరిమాణ ఆకు కలుపు మొక్కలకు చాలా ప్రభావవంతంగా పనిచేస్తుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0159 బిస్పాయరిబెక్ + అజిమసల్ఫ్యూరాన్ ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0161 విత్తిన 12-20 రోజుల తరువాత 12.5 గ్రాముల + 17.5 గ్రాముల క్రియాశీల పదార్థాలు / హెక్టారుకు వాడండి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0162 ఈ మిశ్రమం సావ గడ్డి మరియు తుంగ గడ్డి ఎక్కువగా ఉన్న పొలాలలో చాలా ప్రభావవంతంగా పనిచేస్తుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0164 ప్రొపెనైల్ + ట్రైక్లోపైర్ ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0166 ప్రొపెనిల్ అనేది-గడ్డి వేరు వ్యవస్థను, ట్రైక్లోపైర్ అనేది-పెద్ద పరిమాణ ఆకు గల కలుపును మరియు తుంగ గడ్డి కలుపు మొక్కల నిర్మూలనకు చాలా ప్రభావవంతంగా పనిచేస్తాయి. వరి పంట విత్తిన 15-25 రోజుల తరువాత 3 కేజీల ప్రోపనిల్ మరియు ట్రైక్లోపైర్+500 గ్రా క్రియాశీల పదార్ధాల మిశ్రమాన్ని వాడుకోవాలి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0168 2-4 డి ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0170 500 గ్రాముల క్రియాశీల పదార్థాలు / హెక్టారుకి విత్తిన 10-30 రోజులు వాడండి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0171 పెద్ద పరిమాణ ఆకు కలుపు మొక్కలపై ఒక సంవత్సరం ప్రభావవంతంగా పనిచేస్తుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0173 ఉపయోగం తర్వాత సంతృప్తికర పోషకాల నేల ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0175 ఫ్లాట్ ఫెన్ మల్టీ నాజిల్ బూమ్ ను ఖచ్చితంగా ఉపయోగించాలి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0177 నష్టం ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0179 వరిని వెద పద్దతిలో విత్తడం ద్వారా సాగులో కలుపు మొక్కలు అధికంగా ఏర్పడతాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0181 వరిని వెద పద్దతిలో విత్తడం వల్ల ప్రయోజనం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0182 సమయం ఆదా అవుతుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0184 - రైతుపై పడే అదనపు శ్రమను, ఖర్చును తగ్గించవచ్చు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0185 - ఆకస్మిక కరువు నుండి నేల కోత సామర్థ్యాన్ని కోల్పోకుండా కాపాడవచ్చు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0186 - తదుపరి పంటను తయారు చేయడానికి తగిన సమయం పొందవచ్చు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0187 పంట భ్రమణం మరియు వైవిధ్యీకరణను ప్రోత్సహించవచ్చు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0189 మూలం: శాస్త్రవేత్త నిఖిల్ కుమార్ సింగ్, సెంటర్ ఫర్ అగ్రికల్చరల్ సైన్సెస్, అగ్రికల్చరల్ సైన్సెస్, బాందా; మరియు సహ ప్రొఫెసర్ రాజేష్ కుమార్ సింగ్, హార్టికల్చర్ కాలేజ్, బాందా, అగ్రికల్చర్ అండ్ టెక్నాలజీ విశ్వవిద్యాలయం, బాందా, వ్యవసాయ పత్రిక, ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ అగ్రికల్చరల్ రీసెర్చ్ (ICAR). ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0191 అత్యున్నతమైన వ్యవసాయ సాంకేతికత-లింక్ 12: ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0193 స్ప్రింక్లర్ ఇరిగేషన్ (తుంపర పద్దతిలో వీటి సరఫరా)-పంట ఉత్పత్తికి లాభదాయకమైన పద్ధతి ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0195 సరసమైన ఎంపిక ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0197 స్ప్రింక్లర్ ఇరిగేషన్ అనేది నీటి డిమాండ్ మరియు సరఫరా మధ్య వ్యత్యాసాన్ని తగ్గించడానికి మరియు దాని వినియోగ సామర్థ్యాన్ని పెంచడానికి సూక్ష్మ నీటి సరఫరా వ్యవస్థ చాలా ఉత్తమమైనది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0198 సూక్ష్మ నీటి సరఫరా వ్యవస్థ వాడకం పెరుగుదల గత 3 సంవత్సరాల్లో గణనీయంగా పెరిగింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0199 2017-18 సంవత్సరంలో ఈ విధానం 9.2 మిలియన్ హెక్టార్లకు పెరిగింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0200 ఈ సూక్ష్మ నీటి సరఫరా వ్యవస్థను మెరుగుపరచడానికి మరియు రైతుల మధ్య వ్యాప్తి చేయడానికి మరింత సమన్వయ ప్రయత్నాలు చేయాల్సిన అవసరం ఉంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0202 నీటి సరఫరా యాజమాన్యం యొక్క అధునాతన పద్ధతులు (తుంపర మరియు బిందు) మరియు అధిక వ్యవసాయ ప్రాంతం ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0204 వ్యవసాయం మరియు పశుసంవర్ధకంలో నీరు ఒక ముఖ్యమైన ఉత్పాదక కారకం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0205 ఈ కారకాల పరిమాణాన్ని పెంచడానికి మరియు వాటి వినియోగ సామర్థ్యాన్ని పెంచడానికి నీరు ఎంతగానో సహాయపడుతుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0206 దేశంలో అందుబాటులో ఉన్న నీటిలో 78 శాతం వ్యవసాయం రంగంలో నీటి సరఫరాగా ఉపయోగించబడుతుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0207 నీటి లభ్యత క్షీణించడం (రుతుపవనాల వర్షపాతం మరియు అవకతవకలు), వాతావరణంలో మార్పులు మరియు ఆర్థిక వ్యవస్థ యొక్క ఇతర రంగాల నుండి పెరుగుతున్న డిమాండ్ భవిష్యత్తులో నీటి కొరతను సూచిస్తున్నాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0208 ఒక సర్వే ప్రకారం 2050 నాటికి వ్యవసాయంలో నీటి లభ్యత 68 శాతానికి తగ్గుతుందని అంచనా. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0209 నీతి ఆయోగ్ నివేదిక ప్రకారం దేశంలో నీటి లభ్యతకు సంబంధించి భయంకరమైన పరిస్థితి గురించి తెలిపింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0210 ఇతర శాస్త్రీయ వాస్తవాల ఆధారంగా వ్యవసాయంలో నీటి వినియోగాన్ని 50 శాతం కంటే తగ్గించాల్సిన అవసరాన్ని నొక్కి చెబుతున్నారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0211 భూగర్భ జలాల్లో మూడింట ఒక వంతు వ్యవసాయంలో నీటి సరఫరా కొరకు ఉపయోగిస్తారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0212 భూగర్భ జలాలను విచక్షణారహితంగా దోపిడీ చేయడం వలన దాని స్థాయి మరియు లభ్యత శరవేగంగా క్షీణించడానికి దారితీసింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0213 సాంప్రదాయ నీటి సరఫరా పద్ధతి (ప్రవాహ పద్ధతి) లో అధిక నీటి వినియోగం కారణంగా నీటి వినియోగ సామర్థ్యంపై శ్రద్ధ చూపడం చాలా ముఖ్యం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0214 దీనికి అదనంగా నీటి సరఫరా రంగంలో అన్ని స్థాయిలలో (ప్రభుత్వ మరియు ప్రైవేటు) ప్రయత్నాలు చేసినప్పటికీ, దేశంలోని పొడి వ్యవసాయ ప్రాంతంలో సగం (49 శాతం) కంటే తక్కువ నీటిపారుదల సౌకర్యాలు ఇప్పటికీ సృష్టించబడ్డాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0215 మిగిలిన విత్తన విత్తు ప్రాంతం వర్షపాతం మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0216 నీటి సరఫరా (వర్షాధార) ప్రాంతాలపై వాతావరణ మార్పు గొప్ప ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0217 ఒక అంచనా ప్రకారం, వర్షాధారిత పంటల ద్వారా వచ్చే వార్షిక ఆదాయం నీటి సరఫరా ప్రాంతాల ఆదాయం కంటే 25-30 శాతం తక్కువ ఉంటుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0218 అటువంటి పరిస్థితిలో నీటి సరఫరా (స్ప్రింక్లర్ మరియు బిందు) యొక్క అధునాతన పద్ధతుల క్రింద ఎక్కువ వ్యవసాయ ప్రాంతాన్ని తీసుకురావాల్సిన అవసరం ఉంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0219 దీని ద్వారా అందుబాటులో ఉన్న నీటిని సరైన పద్దతిలో మరియు ప్రయోజనకరంగా ఉపయోగించడం జరుగుతుంది. దీని వలన ప్రతీ చుక్క నీటికి అధిక దిగుబడి మరియు ఆదాయం పొందవచ్చు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0221 అందువల్ల వ్యవసాయంలో నీటి లభ్యతను కాపాడటానికి, పెద్ద ప్రాంతానికి సాగునీరు ఇవ్వడానికి మరియు ఖర్చులను తగ్గించడానికి, ఆహార పంటలకు స్ప్రింక్లర్ ఇరిగేషన్ పద్ధతి సరైన ఎంపిక అని చెప్పవచ్చు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0222 ఈ నీటి సరఫరా విధానంలో పంటలకు నీటిని తుంపరుల రూపంలో చల్లుతారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0223 దీనివల్ల వర్షపు బొట్లు మాదిరిగా మొక్కలపై నీరు పడటం జరుగుతుంది. దీని వలన పొలంలో నీరు ఎక్కడా కూడా నిలిచి ఉండదు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0224 ఈ పద్ధతిలో భూమి యొక్క వాలు ప్రకారం నీటి సరఫరా చేయవచ్చు. దీని వలన నేల సంరక్షణకు సహాయపడుతుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0225 ఈ పద్ధతిలో నీటి సరఫరా మొక్కలకు ఒకే మొత్తంలో నీరు అందుతుంది. ఇది వాటి సమాన పెరుగుదలకు సహకరించి అధిక ఉత్పాదకతను నిర్ధారిస్తుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0226 తృణ ధాన్యాల పంటలే కాకుండా, పప్పు ధాన్యాలు మరియు నూనెగింజల పంటలకు కూడా ఈ పద్ధతి చాలా ఉపయోగపడుతుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0227 ఈ పంటలకు తక్కువ నీరు అవసరం ఉంటుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0228 ఇవ్వబడిన ఆర్టికల్ ప్రకారం రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని బికనీర్ జిల్లా నుండి సేకరించబడిన విశ్లేషణ ప్రకారం స్ప్రింక్లర్ ఇరిగేషన్ సిస్టమ్ నుండి పొందిన ప్రయోజనం యొక్క అంచనా, క్షేత్రస్థాయిలో రైతుల నుండి సేకరించిన డేటా మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0229 ఈ గణాంకాలు 2017-18 వ్యవసాయ సంవత్సరానికి సంబంధించినవి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0230 బికనేర్ జిల్లాలో స్ప్రింక్లర్ ఇరిగేషన్ వ్యవస్థను ప్రముఖంగా అవలంబిస్తున్నారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0231 దీని ప్రకారం లాభం అంచనా వేయడానికి యాదృచ్ఛిక పద్ధతి ద్వారా ఎంపిక చేయబడిన 120 మంది రైతుల నుండి డేటా సేకరించబడింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0232 న్యూ ఢిల్లీలోని ICAR-నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ అగ్రికల్చరల్ ఎకనామిక్స్ అండ్ పాలసీ రీసెర్చ్ ద్వారా క్షేత్రస్థాయిలో ఈ డేటా సేకరణ జరిగింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0233 ఎంచుకున్న రైతుల సమూహంలో అంగీకారం తీసుకున్న మరియు అంగీకారం తీసుకోని రైతుల నుండి సమాచారం సేకరించబడింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0235 పట్టిక 1. స్ప్రింక్లర్ ఇరిగేషన్ స్వీకరించిన తరువాత వ్యవసాయ విస్తీర్ణం మరియు దిగుబడిలో వ్యత్యాసం అంచనా వేయడం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0237 సగటు వ్యవసాయ విస్తీర్ణం (హెక్టార్). ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0238 సగటు దిగుబడి (క్వింటాల్/హెక్టారు). ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0239 అంగీకారం తెలిపిన రైతులు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0240 ఇతర రైతులు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0241 అంగీకారం తెలిపిన రైతులు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0243 ఖరీఫ్ పంటలు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0245 మాత్ కీటకం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0246 సజ్జ పంట. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0247 పెసర. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0249 రబీ పంటలు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0250 సజ్జ పెసర రబీ పంటలు గోధుమ ఆవాలు (21.3 శనగలు 4.00 1.13 2.87 1 మూలం: ఫీల్డ్ సర్వే 2017-18, NIAP, న్యూ ఢిల్లీ) కుండలీకరణాల్లో ఇచ్చిన మార్కులు శాతం వ్యత్యాసాన్ని సూచిస్తాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0251 గోధుమ. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0252 ఆవాలు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0255 సూక్ష్మ సేద్యం పద్దతిలో రాష్ట్రాల వారీగా పురోగతి ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0257 సూక్ష్మ సేద్యం విధానాన్ని ప్రధానంగా రైతులు ప్రభుత్వ విధానాలను అనుసరిస్తున్నారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0258 ఈ నీటిపారుదల వ్యవస్థలో అతిపెద్ద వాటా రాజస్థాన్ (19.4 శాతం) లో సాధించ బడింది. ఆ తరువాత స్థానాలలో మహారాష్ట్ర (15.3 శాతం), ఆంధ్రప్రదేశ్ (15.2 శాతం), గుజరాత్ (12.4 శాతం), కర్ణాటక (11.4 శాతం) రాష్ట్రాలు ఉన్నాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0259 ఇవి కాకుండా మరికొన్ని రాష్ట్రాలు-హర్యానా (6.3 శాతం), మధ్యప్రదేశ్ (5.2 శాతం), తమిళనాడు (4.3 శాతం), ఛత్తీస్‌గడ్ (3.1 శాతం) కూడా సూక్ష్మ సేద్యం కింద ఈ ప్రాంతాన్ని విస్తరించడంలో విజయవంతమయ్యాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0260 పైన పేర్కొన్న తొమ్మిది రాష్ట్రాల్లో మొత్తం విస్తీర్ణంలో 93 శాతం సూక్ష్మ సేద్యం ద్వారా వ్యవసాయం చేస్తున్నారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0261 దేశంలో సూక్ష్మ సేద్యం ద్వారా వ్యవసాయం చేయడంలో ముందంజ వేసిన రాష్ట్రాలలో రాజస్థాన్‌ కు గొప్ప ప్రత్యేకత ఉంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0262 దీని ద్వారా ఈ రాష్ట్రంలో ఫౌంటెన్ పద్ధతిలో మూడింట ఒక వంతు (33 శాతం) నీటి వినియోగం సాధించబడింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0263 హర్యానా, గుజరాత్, కర్ణాటక వంటి రాష్ట్రాలు ఫౌంటెన్ పద్ధతిపై ఎక్కువ ఆసక్తి చూపుతున్నాయనీ, ఆంధ్రప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర, తమిళనాడు బిందు పద్ధతిని అనుసరించడానికి ఎక్కువ ఆసక్తి చూపుతున్నాయనీ విశ్లేషణలు చెబుతున్నాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0265 తుంపర సేద్యం వ్యవస్థ యొక్క ప్రయోజనాలు ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0267 తుంపర సేద్యం ద్వారా పంటల వారీగా ప్రయోజనాలు వ్యవసాయ విస్తీర్ణం, దిగుబడి పెరుగుదల మరియు దాని నుండి పొందిన నికర లాభం పరంగా అంచనా వేయబడ్డాయి. ఇవి క్రింది విధంగా ఉన్నాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0269 విత్తన విత్తు విస్తీర్ణం మరియు దిగుబడి పెరుగుదల ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0271 స్ప్రింక్లర్ ఇరిగేషన్ ను స్వీకరించడం ద్వారా, అంగీకారం తెలిపిన రైతులు ఎక్కువ విస్తీర్ణంలో పంటలను విత్తారు. దాని ద్వారా అధిక దిగుబడిని పొందారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0272 రబీ పంటలను విత్తే విస్తీర్ణం పెరిగిందని డేటా చూపిస్తుంది-రాప్‌సీడ్‌, ఆవాలు, శనగ పంటలలో ఊహించని విధంగా 21 శాతం వృద్ధి నమోదయ్యాయి (టేబుల్ 1). ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0273 ఇలాంటి ఖచ్చితమైన నీటి సరఫరా వల్ల శనగ విస్తీర్ణం పెరగడం సాధ్యమైంది. ఇది పంట పెరుగుదలకు మరియు అధిక దిగుబడికి చాలా అవసరం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0274 రబీ సీజన్లో గోధుమ పంట విస్తీర్ణం కూడా 56 శాతం పెరిగింది. సంపూర్ణమైన నీటి సరఫరా వలన పచ్చని పొలాలు పెంచబడ్డాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0275 అదేవిధంగా ఖరీఫ్ పంటల విత్తనాల విస్తీర్ణం పెరుగుదల-గోరు చిక్కుడులో 42 శాతం మరియు సజ్జలో 149 శాతం పెరిగింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0277 ఎంచుకున్న పంటల విత్తనాల విస్తీర్ణం పెరిగినట్లు, హెక్టారుకు దిగుబడిలో కూడా పెరుగుదల ఆకర్షణీయంగా ఉంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0278 ఖరీఫ్ పంటలను స్వీకరించిన రైతులు ఇతర రైతుల కంటే అధిక దిగుబడిని పొందారు. గోరు చిక్కుడులో 15 శాతం నుండి సజ్జలో 41 శాతానికి పెరిగింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0279 రబీ పంటలలో హెక్టారుకు దిగుబడి వ్యత్యాసం గోధుమలలో 6 శాతం నుండి శనగలో 43 శాతం వరకు ఉంటుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0280 అదనంగా అంగీకారము తెలిపిన రైతులు పంట ఉత్పత్తి నాణ్యత మరియు ఎరువుల వినియోగ సామర్థ్యం వంటి ప్రయోజనాలను కూడా అనుభవించారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0282 వ్యవసాయంలో ఫౌంటెన్ ఇరిగేషన్ నీటి లభ్యత మరియు వివిధ ప్రాంతాలలో పెరుగుతున్న డిమాండ్-సరఫరా మధ్య సయోధ్యకు తగిన ఎంపిక ఇది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0283 ఈ పద్ధతిని అవలంబించడం ద్వారా నీటి సరఫరా నీటి వినియోగ సామర్థ్యం పెరగడంతో, నీటి సరఫరా అధిక మొత్తంలో ఉండేలా చేస్తుంది. దీని వలన రైతులకు ఎక్కువ ప్రయోజనాలు లభిస్తాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0284 వాతావరణంలో మార్పుల (రుతుపవనాల వర్షపాతం తగ్గడం మరియు దానిలో అవకతవకలు, పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రత మరియు పారిశ్రామికీకరణ) కారణంగా వ్యవసాయంలో నీటి లభ్యత భవిష్యత్తులో తీవ్రమైన సవాలుగా ఉంటుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0285 అందువల్ల నీటి సరఫరా యొక్క స్ప్రింక్లర్ వ్యవస్థను విస్తృత స్థాయిలో అవలంబించాల్సిన అవసరం ఉంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0286 గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా ఈ ప్రాంతంలో గణనీయమైన విజయం సాధించింది. అయితే దీనికి మరింత సమన్వయ ప్రయత్నాలు అవసరం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0288 నికర లాభంలో పెరుగుదల ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0290 అంగీకారం తీసుకోని రైతుల కంటే అంగీకారం తీసుకున్న రైతులకు అధిక నికర ప్రయోజనాలు లభించినప్పటికీ, స్ప్రింక్లర్ ఇరిగేషన్ వాడకం హెక్టారు సాగుకు ఖర్చును పెంచింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0291 ఇది గోరు చిక్కుడు పంటలో హెక్టారుకు 6,632 రూపాయలు మరియు చిమ్మటలో హెక్టారుకు 20,302 రూపాయలు ఇచ్చింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0292 అదేవిధంగా, గోధుమ మరియు శనగ పంటల పని వ్యయం పెరుగుదల వరుసగా 8.7 శాతం మరియు 1.5 శాతం ఉంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0293 ఈ పంటల ద్వారా నికర ఆదాయం వరుసగా 20.5 శాతం, 38 శాతం పెరిగింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0294 అందువల్ల ఎక్కువ విస్తీర్ణంలో విత్తడం, హెక్టారుకు అధిక దిగుబడి మరియు స్ప్రింక్లర్ ఇరిగేషన్ వాడకం ద్వారా లాభం సాధించవచ్చని డేటా చూపిస్తుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0296 సూక్ష్మ సేద్యం మరియు ప్రభుత్వ ప్రయత్నాల పురోగతి ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0298 సూక్ష్మ సేద్యం వ్యవస్థ నీటి విస్తీర్ణ సామర్థ్యాన్ని పెంచడంతో పాటు పెద్ద విస్తీర్ణంలో నీటి సరఫరా సౌకర్యాన్ని నిర్ధారిస్తాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0299 ఈ పద్ధతిలో రెండు నీటి సరఫరాల పద్ధతులు-స్ప్రింక్లర్ మరియు బిందు (డ్రాప్-బై-డ్రాప్) ప్రాచుర్యం పొందాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0300 నీటి లభ్యత తగ్గడం మరియు ఇతర ప్రాంతాలలో పెరుగుతున్న నీటి డిమాండ్‌ను తీర్చడానికి సూక్ష్మ సేద్యం డిమాండ్-నిర్వహణ వ్యూహంగా 2005-06 సంవత్సరంలో కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకంగా ప్రారంభించబడింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0301 ఈ పథకం యందు సమీక్ష సమావేశాలలో కాలక్రమేణా మార్పులు చేయబడ్డాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0302 2010 సంవత్సరంలో పై పథకాన్ని 'నేషనల్ మిషన్ ఆన్ మైక్రో ఇరిగేషన్' గా మరియు 2014 సంవత్సరంలో 'నేషనల్ మిషన్ ఇన్ సస్టైనబుల్ అగ్రికల్చర్' కింద 'ప్రాంతీయ స్థాయిలో నీటి నిర్వహణ' గా ప్రారంభించబడింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0303 ప్రస్తుతం 'ప్రధాన మంత్రి కృషి సిన్చాయీ యోజన' (2015) కింద సూక్ష్మ సేద్యం మరియు ఇతర నీటి సరఫరాల పథకాలు ఉపసంహరించబడ్డాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0304 'ప్రతి క్షేత్రానికి నీరు' మరియు 'ఒక్కో చుక్కకు అధిక దిగుబడి' పొందడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0305 ప్రధానమంత్రి వ్యవసాయ నీటి సరఫరా కార్యక్రమం అమలు తరువాతి సంవత్సరాల్లో సూక్ష్మ నీటిపారుదల విస్తీర్ణంలో ఆకర్షణీయమైన పెరుగుదల కనబడింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0306 దీని కింద మొత్తం వైశాల్యం 9.2 మిలియన్ హెక్టార్లకు పెరిగింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0307 ఈ పద్ధతిలో తీసుకురావడానికి సంభావ్య విస్తీర్ణంలో (69.5 మిలియన్ హెక్టార్లలో) సరాసరి ఇది 13 శాతంగా నమోదయింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0309 మూలం: సంత్ కుమార్, సురేష్ పాల్, ప్రమోద్ కుమార్ ', మొహమ్మద్ ఆవైస్ మరియు అజయ్ తన్వర్ ICAR-నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ అగ్రికల్చరల్ ఎకనామిక్స్ అండ్ పాలసీ రీసెర్చ్, DPS మార్గ్, పూసా, న్యూ ఢిల్లీ-110012' అగ్రికల్చరల్ ఎకనామిక్స్ డివిజన్, ICAR-ఇండియన్ అగ్రికల్చరల్ రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్, పూసా, న్యూ ఢిల్లీ-110012 ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0311 అత్యున్నతమైన వ్యవసాయ సాంకేతికత-లింక్ 13: ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0313 సమగ్ర వ్యవసాయ నమూనా లేదా ఇంటిగ్రేటెడ్ ఫార్మింగ్ మోడల్-చిన్న రైతులకు లాభ ఒప్పందం ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0317 ప్రపంచంలోని మొత్తం భూభాగంలో 2.4 శాతం, మొత్తం జనాభాలో 18 శాతం భారతదేశానికి చెందినవి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0318 భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో వ్యవసాయం యొక్క సహకారం ముఖ్యమైన అంశం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0319 దేశ మొత్తం జిడిపిలో 17 శాతం వ్యవసాయం నుండి వస్తుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0320 దేశం యొక్క స్థూల ఆర్థిక అభివృద్ధి ఉన్నప్పటికీ, జిడిపికి వ్యవసాయం యొక్క ఆర్థిక సహకారం వేగంగా తగ్గుతోంది. అయినప్పటికీ జనాభా పరంగా వ్యవసాయం ప్రధాన ఆర్థిక రంగంగా ఉంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0321 భారతదేశ మొత్తం జనాభాలో 58 శాతానికి పైగా వ్యవసాయం జీవనోపాధికి ప్రధాన ఆధారం. కానీ చాలా సమస్యల కారణంగా ఈ ప్రాంతం అంతగా అభివృద్ధి చెందలేదు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0322 హరిత విప్లవం 4 దశాబ్దాల తరువాత కూడా పెరుగుతున్న జనాభా మరియు సోదరభావం కారణంగా వ్యవసాయ హోల్డింగ్స్ పరిమాణం తగ్గిపోతోంది మరియు పంటల ఉత్పాదకత శక్తి తక్కువగా ఉంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0323 మన దేశంలో వ్యవసాయం పేలవంగా ఉండటం భారతీయులకు ఆందోళన కలిగించే విషయం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0324 నేడు మన దేశంలో 50 శాతం మంది రైతులకు ఒక హెక్టార్ కంటే తక్కువ భూమి, 80 శాతం మంది రైతులకు రెండు హెక్టార్ల కన్నా తక్కువ భూమి ఉంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0325 70-75 శాతం విస్తీర్ణం చిన్న రైతుల కిందకు వస్తుంది. అందువలన ఇక్కడ వరి-గోధుమ పంట పద్ధతిని అవలంబిస్తున్నారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0326 భారతదేశంలోని పంజాబ్, హర్యానా మరియు పశ్చిమ ఉత్తర ప్రదేశ్ మొత్తం దేశ ఆహార ధాన్యాలలో 25 శాతం అందుకుంటాయి. అందువలన ఈ ప్రాంతాన్ని 'దేశ ధాన్య భాండాగారం'(grain bowl of the country) అని పిలుస్తారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0327 నిరంతర వరి సాగు కారణంగా భూగర్భ నీటి మట్టం గణనీయంగా పడిపోవడం వంటి అనేక సమస్యలతో ఈ ప్రాంతం కూడా బాధపడుతోంది. ఇది ఈ రోజు ఆందోళన కలిగించే అంశంగా మారింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0328 ఈ రోజుల్లో వరి-గోధుమ పంట పద్దతి యొక్క స్థిరత్వం కూడా ప్రశ్నించబడింది. ఎందుకంటే అధిక దిగుబడి పొందడానికి నిరంతరం తీవ్రమైన వ్యవసాయ పద్ధతులను అనుసరించడం ద్వారా మట్టిలో సేంద్రియ పదార్థాలు మరియు పోషకాలు లేకపోవడం, వాటి సమతుల్యత క్షీణించడం, భూగర్భ జల మట్టాలు తగ్గడం, వ్యాధుల వ్యాప్తి మరియు కలుపు మొక్కలు మొదలైనవి సమస్యలను ఎదుర్కొంటున్నాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0329 ఇది కాకుండా గ్లోబల్ వార్మింగ్ ప్రభావం కారణంగా ఉత్తర భారతదేశంలో శీతాకాలం తక్కువగా ఉండి, ఫిబ్రవరి నెల నుండి ఉష్ణోగ్రత పెరగడం మొదలవుతుంది. దీని కారణంగా గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా గోధుమల ఉత్పత్తి తగ్గింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0330 అటువంటి పరిస్థితిలో ఆశించిన దిగుబడి పొందడానికి రైతులు 5-10 శాతం ఎక్కువ ఖర్చు చేయాల్సి వస్తోంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0331 రాబోయే కాలంలో సమర్థవంతమైన చర్యలు తీసుకోకపోతే పై సమస్యలు మరింత అవాంఛనీయ మవుతాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0333 వరి-గోధుమ పంట పద్ధతిని అనుసరించడం వల్ల సంవత్సరానికి రెండుసార్లు పంట కోసే సమయంలో మాత్రమే ఆదాయం వస్తుంది. అయితే రైతుకు మాత్రం ప్రతిరోజూ ఖర్చు చేయడానికి డబ్బు అవసరం అవుతోంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0334 ఒకే పంట పద్ధతిని అవలంబించే మధ్య మరియు దక్షిణ భారతదేశంలో పంటలో వ్యాధి వచ్చే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి. అదేవిధంగా ఇతర కారణాల వల్ల కూడా కావలసిన దిగుబడి లభించడం లేదు. ఈ కారణంగా రైతు రుణ భారం పెరుగుతోంది. పంటలో దిగుబడి లేని కారణంగా తిరిగి చెల్లించలేని స్థితిలో ఉండిపోతున్నాడు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0335 చిన్న మరియు సన్నకారు రైతులు వారి సగటు కుటుంబం 5-6 సభ్యుల రోజువారీ అవసరాలను మరియు అదే సంఖ్యలో ఉన్న పశువుల అవసరాలను తీర్చడం పెద్ద సమస్యగా మారిపోయింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0336 అందువల్ల రైతు యొక్క రోజువారీ అవసరాలను తీర్చగల మరియు సహజ వనరుల సామర్థ్యాన్ని పెంచడంతో పాటు రైతు కుటుంబ సభ్యులందరికీ ఉపాధి అవకాశాలను కల్పించే వ్యవసాయం మాకు అవసరం ఉంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0337 ఇందుకోసం ప్రబలంగా ఉన్న వరి-గోధుమ పంట పద్ధతిని మెరుగుపరచడం, పంటను వైవిధ్యపరచడం మరియు పంట దిగుబడిని వ్యవసాయం యొక్క ఇతర సహాయక వృత్తులతో కలపడం ద్వారా భూమి యొక్క సంతానోత్పత్తిని కొనసాగించడానికి మరియు భూగర్భ నీటి జలాలు పడకుండా నిరోధించడం చాలా అవసరం. అలాగే, రైతు ఏడాది పొడవునా ఆదాయాన్ని పొందడం కూడా మొదలవుతుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0338 అటువంటి పరిస్థితిలో సమగ్ర వ్యవసాయ నమూనా తగిన పరిష్కారంగా ఉద్భవించింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0340 సమగ్ర వ్యవసాయ నమూనా అనేది వ్యవసాయం యొక్క వివిధ భాగాలు / సంస్థలతో కూడిన సమన్వయ వ్యవసాయ సాంకేతికత. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0341 ఈ పద్ధతిలో రైతులు పంట ఉత్పత్తి (ధాన్యం, పశుగ్రాసం, కూరగాయలు, పువ్వు మరియు పండ్ల ఉత్పత్తి) అలాగే వ్యవసాయం లేదా సంస్థలకు సంబంధించిన ఇతర భాగాలు / పశుసంవర్ధక, మత్స్య, పౌల్ట్రీ, తేనెటీగల పెంపకం, బాతు పెంపకం, పుట్టగొడుగుల ఉత్పత్తి, కంపోస్ట్ ఉత్పత్తి, సౌర విద్యుత్ ఉత్పత్తి మరియు సేంద్రీయ వాయువు (బయో గ్యాస్) ఉత్పత్తి మొదలైనవాటిని ఉపయోగించడం ద్వారా, అందుబాటులో ఉన్న వనరులను సరిగ్గా ఉపయోగించడం ద్వారా కుటుంబం యొక్క సగటు ఆదాయం మరియు ఉపాధి అనేక రెట్లు పెరుగుతుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0342 సమగ్ర వ్యవసాయ నమూనాలో ఒక పంట నుండి మిగిలిపోయిన ఉత్పత్తులు మరియు అవశేషాలను ఇతర పంటలలో ఉపయోగించవచ్చు. తద్వారా నికర ఉత్పత్తి ఖర్చులు తగ్గి, నికర లాభం పెరుగుతుంది. అదేవిధంగా ఉపాధి అవకాశాలు కూడా పెరుగుతాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0343 ఈ నమూనాలో పంటల అవశేషాలను కంపోస్ట్ చేయడానికి మరియు జంతువుల నుండి పొందిన పేడను సేంద్రియ వాయువుగా, చేపల ఉత్పత్తి మరియు వర్మి కంపోస్ట్ మొదలైన వాటి తయారీకి ఉపయోగిస్తారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0344 అందువల్ల సమగ్ర వ్యవసాయం చిన్న సన్నకారు రైతుల జీవనోపాధికి కొత్త దిశను అందిస్తుంది. అలాగే భూమి మరియు నీటి వనరుల నాణ్యతను స్థిరీకరిస్తుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0345 ఈ నమూనా యొక్క లక్ష్యాలు క్రింది విధంగా ఉన్నాయి: అవి ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0347 1. మెరుగైన ఆల్కలీన్ నేలల్లో సమగ్ర వ్యవసాయ నమూనాలలో అందుబాటులో ఉన్న పంటలు మరియు భాగాల యొక్క వైవిధ్యతను అంచనా వేయడం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0349 2. చిన్న సన్నకారు రైతులకు లాభదాయకమైన, స్థిరమైన మరియు పర్యావరణ అనుకూలమైన సమగ్ర వ్యవసాయ నమూనాను అభివృద్ధి చేయడం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0351 3. పంట వైవిధ్యీకరణ వ్యవస్థ ద్వారా నీరు మరియు భూమి యొక్క సంతానోత్పత్తి మరియు శక్తి వినియోగం యొక్క సామర్థ్యాన్ని పెంచడం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0353 4. పరిపూర్ణమైన భాగాలలో పంట అవశేషాలను ఉపయోగించడం ద్వారా యూనిట్‌కు ఉత్పత్తి వ్యయాన్ని తగ్గించడం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0355 సమగ్ర వ్యవసాయ భాగాలు ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0357 ఇన్స్టిట్యూట్ ప్రాంతంలోని 2 హెక్టార్ల విస్తీర్ణాన్ని 0.2 హెక్టార్ల సమాన పరిమాణ భాగాలుగా విభజించారు. వీటిలో వివిధ వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు ఈ క్రింది పద్ధతిలో ఉత్పత్తి చేయబడ్డాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0358 సమగ్ర వ్యవసాయ నమూనా యొక్క వివిధ భాగాలు: ప్రధానంగా రెండు భాగాలుగా విభజించబడ్డాయి (పంట భాగాలు మరియు సహాయక భాగాలు). ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0360 పంట భాగం: 1.8 హెక్టార్లు ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0362 (1) ధాన్యం ఉత్పత్తి (40% విస్తీర్ణం / 0.8 హెక్టార్లు) ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0364 వరి-గోధుమ పంట పద్ధతిని అవలంబించడం వల్ల భూగర్భ జలమట్టం మరియు భూమి యొక్క సంతానోత్పత్తి తగ్గుతోంది. ఎందుకంటే ఈ పంట విధానానికి ఎక్కువ నీటి సరఫరా మరియు పోషకాలు అవసరం అవుతాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0365 ఈ నమూనాలో వరి-గోధుమ పంట పద్ధతులతో పాటు మరో 3 ప్రత్యామ్నాయ పంట పద్ధతులు ఎంపిక చేయబడ్డాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0366 నేల సంతానోత్పత్తిని కాపాడటానికి వరి-గోధుమ పంట పద్దతి మినహా అన్ని పంట పద్ధతుల్లో నత్రజని స్థిరీకరణ పంట ఒకటి ఉంది. ఇది వాతావరణం నుండి నత్రజనిని తీసుకొని మట్టిలో నత్రజనిని కలుపుతూ నేల సారవంతతను పెంచుతుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0367 ఆహార ఉత్పత్తిలో 4 పంట పద్ధతులు అవలంబించబడ్డాయి. అవి ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0369 1. 10 శాతం / 0.2 హెక్టార్ల విస్తీర్ణంలో వరి-గోధుమ పంట విధానం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0370 2. 10 శాతం / 0.2 హెక్టార్ల విస్తీర్ణంలో మొక్కజొన్న-గోధుమ పంట విధానం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0371 3. 10 శాతం / 0.2 హెక్టార్ల విస్తీర్ణంలో సోయాబీన్-మొక్కజొన్న పంట విధానం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0372 4. 10% / 0.2 హెక్టార్ల విస్తీర్ణంలో కంది-ఆవాలు-మొక్కజొన్న పంట విధానం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0374 (2) పశుగ్రాసం ఉత్పత్తి (20 శాతం విస్తీర్ణం / 0.4 హెక్టార్లు). ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0376 ఖరీఫ్ మరియు బార్సీమ్‌లో జొన్న, మిల్లెట్ మరియు మొక్కజొన్న వంటి పశుగ్రాస పంటలు, బార్సిమ్ + ఆవాలు మరియు వోట్స్‌ను కొన్ని ప్రాంతాలలో 20% లో పండిస్తారు. ఈ నమూనాలో చేర్చబడిన నాలుగు పెద్ద పశువులకు సంవత్సరమంతా పచ్చని పశుగ్రాసం దొరుకుతుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0377 ఏడాది పొడవునా పశుగ్రాసం తగ్గకుండా పశుగ్రాసం పంటలను పండిస్తారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0379 (3) కూరగాయల ఉత్పత్తి (10% విస్తీర్ణం / 0.2 హెక్టార్లు) ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0381 ఏడాది పొడవునా కూరగాయల లభ్యతను కాపాడటానికి, ఖరీఫ్ సీజన్లో టమోటా, సొరకాయ, దోసకాయ, బెండ మొదలైనవి మరియు రబీలో ఆకు క్యాబేజీ, కాలీఫ్లవర్, టమోటా మొదలైనవి. అదేవిధంగా వేసవి కాలంలో టమోటా, సొరకాయ, దోసకాయ మొదలైన కూరగాయల పంటలను కూడా నాటారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0382 కూరగాయల మార్కెట్ ధరలను దృష్టిలో ఉంచుకుని వీటిని తగిన సమయంలో పండిస్తారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0384 (4) పూల ఉత్పత్తి (10 శాతం / 0.2 హెక్టార్లు) ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0386 ఈ ఉత్పత్తి భాగం కింద బంతి మరియు గ్లాడియోలస్ రబీ సీజన్లో నాటబడ్డాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0387 ఖరీఫ్ సీజన్లో తగిన పుష్పించే పంట అందుబాటులో లేనందున బేబీ కార్న్ పంటను కూడా నాటారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0388 తేనెటీగల పెంపకం కోసం పూల ఉత్పత్తి ప్రాంతానికి సమీపంలో తేనెటీగ పెట్టెలను ఉంచారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0390 (5) పండ్లు మరియు కూరగాయల ఉత్పత్తి (10 శాతం విస్తీర్ణం / 0.2 హెక్టార్లు) ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0392 ఈ ఉత్పత్తి భాగం కింద అలహాబాద్ సీడ్ సఫెడా రకం జామను 5 మీటర్లు X 5 మీటర్ల దూరంలో కూరగాయల పంటలతో నాటారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0393 పండ్ల చెట్ల వరుసల మధ్య ఉన్న ఖాళీ స్థలంలో కాలానుగుణంగా పండే కూరగాయల పంటలను పండించారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0394 టమోటాలు, బెండ, క్యాబేజీ, కాలీఫ్లవర్ మొదలైన కూరగాయలను వీలైనంత వరకు పండిస్తారు. కొనలు సాగే పాదు రకాలకు చెందిన కూరగాయలను (సొరకాయ మరియు దోసకాయ) నాటకూడదు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0396 సహాయక భాగాలు: 0.2 హెక్టార్లు ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0398 1. చేపల ఉత్పత్తి (10% విస్తీర్ణం / 0.2 హెక్టార్లు): సమగ్ర వ్యవసాయ నమూనాలో 0.2 హెక్టార్ల విస్తీర్ణంలో ఉన్న చెరువులో చేపల పెంపకం జరిగింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0399 మత్స్య సంపదతో పాటు చెరువు యొక్క గట్టులపై (6–8 మీ వెడల్పు డైక్స్ / బండ్) పండ్ల చెట్లైన జామ, అరటి, ఉసిరి మరియు వాకా పండ్లు వంటి మొక్కలను నాటారు. అలాగే సీజన్‌ను బట్టి చెట్ల మధ్య ఉన్న ఖాళీ స్థలాలలో బచ్చలికూర, పాలకూర, మెంతులు, ముల్లంగి, క్యాబేజీ వంటి వివిధ ఆకు కూరలను మరియు దొండకాయ, గుమ్మడికాయ, బీరకాయ, పొట్లకాయ మొదలైన కాయకూరలను వేసవి మరియు వర్షాకాలంలో పండిస్తారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0400 పండ్లు మరియు కూరగాయల పంటలో నీటి సరఫరాను సౌరశక్తితో నడిచే బిందు పద్ధతి ద్వారా మరియు అధిక ఎత్తులో ఉన్న నీటి ట్యాంక్ నుండి ఉత్పన్నమయ్యే ఒత్తిడి ద్వారా జరుగుతుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0402 ఇది కాకుండా చెరువు యొక్క గట్టు సమీపంలో సమగ్ర వ్యవసాయం యొక్క ఇతర భాగాలు / వృత్తులు స్వీకరించబడ్డాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0404 1. పశుసంవర్ధకం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0405 2. పౌల్ట్రీ మరియు బాతు పెంపకం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0406 3. పుట్టగొడుగుల ఉత్పత్తి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0407 4. తేనెటీగల పెంపకం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0408 5. జీవ వాయువు ఉత్పత్తి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0409 6. కంపోస్ట్ ఉత్పత్తి మరియు సౌర విద్యుత్ ఉత్పత్తి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0411 పట్టిక 1. సమగ్ర వ్యవసాయ నమూనా యొక్క వివిధ భాగాల నుండి పొందిన ఆదాయం, అమలు ఖర్చు మరియు నికర ఆదాయం యొక్క అకౌంటింగ్. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0413 సమగ్ర వ్యవసాయం యొక్క భాగాలు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0414 సగటు వార్షిక (రూ.) ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0415 మొత్తం రాబడి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0416 అమలు ఖర్చు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0417 నికర ఆదాయం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0419 పంట భాగం-1.8 హెక్టార్లు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0420 ధాన్యం ఉత్పత్తి-హెక్టారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0421 పశుగ్రాసం ఉత్పత్తి-హెక్టారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0422 పుష్ప ఉత్పత్తి-హెక్టారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0423 కూరగాయల ఉత్పత్తి-హెక్టారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0424 పండ్లు మరియు కూరగాయల ఉత్పత్తి-హెక్టారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0425 ఉపయోగం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0426 సహాయక భాగాలు-0.2 హెక్టార్లు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0427 పశుసంవర్ధక (పాలు + కంపోస్ట్ + జీవ వాయువు). ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0428 చెరువు గట్టులలో పండ్ల చెట్లు మరియు కూరగాయలు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0429 చేపల ఉత్పత్తి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0430 పౌల్ట్రీ మరియు బాతు పెంపకం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0432 తేనెటీగల పెంపకం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0434 సంపూర్ణ మొత్తము ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0436 కుండలీకరణాల్లోని గణాంకాలు రోజుకు సగటు ఆదాయాన్ని సూచిస్తాయి (రూ.) ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0438 సమగ్ర వ్యవసాయ భాగాల ఉత్పత్తి ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0440 సమగ్ర వ్యవసాయ నమూనాను స్వీకరించడం వలన పంటకోత సమయంలో సంవత్సరానికి రెండుసార్లు మాత్రమే పంట భాగాల నుండి ఆదాయాన్ని ఇస్తుంది. అయితే సహాయక భాగాల నుండి రోజువారీ ఆదాయం రైతు యొక్క రోజువారీ అవసరాలను తీర్చడంలో మరియు ఉపాధి అవకాశాలను అందించడంలో సహాయపడుతుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0441 పంట మరియు సహాయక భాగాల నుండి వచ్చే మొత్తం ఆదాయం, అమలు ఖర్చు మరియు నికర ఆదాయం వివరాలు టేబుల్ -1 లో చూపబడ్డాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0442 2 హెక్టార్ల సమగ్ర వ్యవసాయ నమూనాను అవలంబించడం ద్వారా సంపాదించిన మొత్తం ఆదాయం రూ .4,11,799 /-కాగా, మొత్తం నికర ఆదాయం 2,70,946 /-రూపాయలు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0443 ఫలితాల్లో 2 హెక్టార్ల సమగ్ర వ్యవసాయ నమూనా రోజుకు రూ .742 /-నికర ఆదాయాన్ని ఇస్తుందని తేల్చారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0445 పంట భాగాల నుండి వచ్చే మొత్తం ఆదాయం రూ .1,55,617 /-కాగా, సంవత్సరానికి రూ .1,19,390 /-మరియు నికర ఆదాయం రోజుకు 327 /-రూపాయలు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0446 పండ్ల ఆధారిత ఉత్పత్తి పద్ధతి 0.2 హెక్టారుకు అత్యధిక నికర లాభం రూ.16,610/-ఇచ్చింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0447 పశుసంవర్ధకం వ్యవసాయంలో ఒక ముఖ్యమైన భాగం. దీని ద్వారా ఏడాది పొడవునా ఆదాయం మరియు ఉపాధి లభిస్తుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0448 పశుసంవర్ధకం లేకుండా సమగ్ర వ్యవసాయం అసంపూర్తిగా ఉంటుంది. కాబట్టి దాని చేరిక చాలా ముఖ్యం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0449 పాడి పశువుల నుండి పాల ఉత్పత్తితో పాటు, ఆవు పేడ మరియు మూత్రం కూడా అందుబాటులో ఉంటాయి. వీటిని కంపోస్ట్, వర్మి కంపోస్ట్ మరియు సేంద్రీయ వాయువు మొదలైన వాటిలో తయారు చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0450 పశువులకు ధాన్యం మిశ్రమం కూడా పొలంలో పంట ఉత్పత్తుల నుండి తయారవుతుంది. తద్వారా ఖర్చు తగ్గుతుంది మరియు దాని నాణ్యతను కాపాడుతుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0451 సహాయక భాగాల నుండి సంపాదించిన మొత్తం ఆదాయం రూ .2,56,182 /-అయితే ఇది నికర ఆదాయాన్ని సంవత్సరానికి రూ .1,51,556 /-మరియు రోజుకు రూ .415 /-ఇచ్చింది, ఇది రోజువారీ అవసరాలను తీర్చడానికి అనుకూలంగా ఉంటుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0452 పశుసంవర్ధక భాగాలు (పాలు + కంపోస్ట్ + సేంద్రీయ వాయువు) నుండి అత్యధిక నికర ఆదాయం సహాయక భాగాల క్రింద 1,08,891 /-రూపాయలు వస్తాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0454 పంట ఉత్పత్తి భాగాలతో సమగ్ర వ్యవసాయ నమూనా యొక్క తులనాత్మక విశ్లేషణ ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0456 వివిధ పంటల ఆర్థిక విశ్లేషణ పట్టిక-2 లో చూపబడింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0457 పండ్ల ఆధారిత ఉత్పత్తి పద్ధతి 2 హెక్టారులకు అత్యధిక రూ .1,66,104 /-నికర లాభాలను ఆర్జించగా, పుష్ప ఉత్పత్తి 2 హెక్టారులకు రూ .92,317 /-కనిష్ట లాభం పొందింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0458 ధాన్యం ఉత్పత్తి కింద మొత్తం 4 పంట పద్ధతులను (వరి-గోధుమ, మొక్కజొన్న-గోధుమ-పెసర, సోయాబీన్-మొక్కజొన్న మరియు కంది-ఆవాలు-మొక్కజొన్న) స్వీకరించడం వల్ల 2 హెక్టారులకు రూ.30,677 /-లాభం లభించింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0459 అన్ని పంట పద్ధతులలో వరి-గోధుమ పంట (2 హెక్టారులకు రూ.1,74,849/-) మరియు మొక్కజొన్న-గోధుమ-పెసర వ్యవస్థ (2 హెక్టారులకు రూ.164375/-) ఎక్కువ దోహదం చేశాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0460 సమగ్ర వ్యవసాయ నమూనా నుండి వచ్చిన నికర ఆదాయాన్ని పంట ఉత్పత్తి భాగాలతో పోల్చినప్పుడు పండ్లు మరియు కూరగాయల ఉత్పత్తి మరియు వరి-గోధుమ పంట విధానం యొక్క నికర ఆదాయం సుమారు రూ .1,00,000 /-కంటే ఎక్కువగా ఉందని కనుగొనబడింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0462 పట్టిక 2: సమగ్ర వ్యవసాయ నమూనాతో పంట ఉత్పత్తి భాగాలు మరియు పంట వ్యవస్థల అంచనా మరియు ఆర్థిక విశ్లేషణ (రూ / 2.) ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0464 పంట ఉత్పత్తి భాగం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0467 నికర ఆదాయం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0468 సమగ్ర వ్యవసాయ నమూనా. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0469 ధాన్యం ఉత్పత్తి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0470 పశు గ్రాసం ఉత్పత్తి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0471 కూరగాయల ఉత్పత్తి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0472 పుష్ప ఉత్పత్తి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0473 పండు మరియు కూరగాయల ఉత్పత్తి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0474 వరి-గోధుమ పంట విధానం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0475 మొక్కజొన్న-గోధుమ-పెసర పంట విధానం. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0477 వనరుల రీసైక్లింగ్ / సమగ్ర యాజమాన్యం ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0479 సమగ్ర వ్యవసాయ నమూనాలో లభించే వివిధ వనరులు నీరు, పోషణ మరియు శక్తి సామర్థ్యాన్ని పెంచడానికి వ్యవసాయ వైవిధ్యీకరణ వ్యవస్థలో రీసైకిల్ చేయబడ్డాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0480 పశువులు, చేపలు, కోళ్లు మరియు బాతులు పశుగ్రాసం మరియు ఆహార పంటల నుండి తమ ఆహారాన్ని పొందుతాయి. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0481 పశువుల పేడలో ఎక్కువ భాగం కంపోస్ట్ తయారీకి ఉపయోగిస్తారు. ఆ ఎరువును పండ్ల చెట్లలో మరియు చెరువు పైన ఉన్న గట్లపై పండించిన కూరగాయల ఉత్పత్తిలో ఉపయోగిస్తారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0482 సేంద్రీయ ఉత్పత్తులను తీసుకోవటానికి చెరువు యొక్క కట్టలపై రసాయన ఎరువులు ఉపయోగించబడవు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0483 ఇలా చేయడం ద్వారా నేలలో సేంద్రీయ కార్బన్ శాతం పెరిగింది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0484 పేడ నుండి ఉత్పత్తి చేయబడిన బయోగ్యాస్ సగటు కుటుంబ ఆహారాన్ని వండడానికి సరిపోతుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0485 చేపల ఆహారం కోసం జంతువుల మూత్రం మరియు వాటి షెడ్లను కడగడం చెరువులో వేయబడుతుంది. ఇది చేపలకు మంచి ఆహార వనరుగా, అలాగే చెరువులో ఉన్న ఫైటోప్లాంక్టోన్లు మరియు జూప్లాంక్టన్ల సంఖ్య మంచి పెరుగుదలకు దారితీస్తుంది. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0486 అరటి ఆకులను, ఎక్కువ పండిన పండ్లు మరియు పండిన కూరగాయలను కూడా చేపల ఆహారంగా ఉపయోగిస్తారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0487 చెరువు యొక్క పోషకమైన నీటిని వేసవి కాలంలో పశుగ్రాసం పంటల నీటిపారుదల కొరకు ఉపయోగిస్తారు. ebs_Unnat-Kirshi-Taknik-Link_11-13-translation-hin2tel_0488 పొలంలో కూడా చెరువు యొక్క మట్టిని ఉపయోగించడం ద్వారా నేల యొక్క భౌతిక, రసాయన మరియు జీవ స్థితి మెరుగుపడుతుంది.