హలో ! మీ అందరికీ NPTEL ఆన్ లైన్ సాఫ్ట్ స్కిల్స్ కోర్స్ కి స్వాగతం! ఉపన్యాసాలు విని అందరూ ఆనందిస్తున్నారనుకుంటాను. ప్రస్తుతం మనం రచనా నైపుణ్యాల విభాగంలో ఉన్నాము. పూర్వపు ఉపన్యాసంలో రచనా నైపుణ్యాలలోని వివిధ సూత్రాల గురించి తెలుసుకున్నాం. ఇవాళ వ్యాపార లేఖల గురించి ఉపన్యాసంలో తెలుసుకుందాం. ఒక విద్యార్థి ప్రొఫెషనల్ గా మారటానికి అవసరమైన పత్రాల రచన గురించి చర్చించాం. మరియు వ్యాపార పత్రాలు భిన్నంగా ఉండాలని మేము నిర్ణయించుకున్నాము. ఉపన్యాసాలు ఉంటాయి. నేటి ఉపన్యాసంలో మేము వ్యాపార అక్షరాలపై దృష్టి పెట్టబోతున్నాము. అయితే వ్యాపార లేఖలంటే ఏమిటి ? అవి ఎందుకు వ్రాయాలి?. మేము వ్యాపార లేఖల వివరాల్లోకి వెళ్ళే ముందు, అక్షరాలు ఏమిటో మరియు మనకు అవి ఎందుకు అవసరమో అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్దాం. సాంకేతిక పురోగతి సాధించిన ఈ కాలంలో లేఖలు అవసరమా ? చాలా మంది ఈ విషయంలో లేఖలు అనవసరమని వాటి ప్రాముఖ్యత తగ్గిందని అనుకుంటారు. అది పూర్తిగా నిజం కాదు. ఎందుకంటే మీరు వినియోగదారులు, ఖాతాదారులు, వాటాదారులతో వ్యవహారాలు నడిపేటపుడు అన్ని సంస్థల్లో ఏదో ఒక రకమైన కమ్యూనికేషన్ అవసరం. ఆ కమ్యూనికేషన్ లిఖిత రూపంలో ఉంటే దాన్ని వ్యాపార లేఖలు అంటారు. మనం గమనించినట్లయితే పూర్వపు కాలం నుండి ఇప్పటికి లేఖారచనలో అనంతమైన మార్పులు వచ్చాయి. ఇక్కడ నాకు Horace Walpole వ్యాసంలో ఒక యువతి వ్రాసిన వాక్యాలు గుర్తొస్తున్నాయి. ఏంటంటే "నేను నీకు లేఖ వ్రాస్తున్నాను ఎందుకంటే నాకు ఏం పని లేదు లేఖను ముగిస్తున్నాను ఎందుకంటే చెప్పటానికి ఏం లేదు". అయితే మిత్రులారా ఈ కాలంలో చాలా చెప్పవలసిన, వ్రాయవలసిన విషయాలు ఉన్నాయి కాబట్టి మనం వ్యాపార లేఖలు వ్రాయాలి. వ్యాపార లేఖలు అంటేనే వ్యాపారానికి సంబంధించినవని తెలుస్తునే ఉంది. ఈ లిఖిత పత్రాలు ముఖ్యంగా అధికారికంగా ఉంటాయి. ఇక్కడ మీరు గమనించాల్సింది ఏంటంటే అనధికారికంగా వ్రాసే వ్యక్తిగత లేఖలు ఇంకా సాధారణ లేఖల కంటే వ్యాపార లేఖలు చాలా భిన్నంగా ఉంటాయి. ఆ బేధాలేంటి ? వ్యక్తిగత లేఖలు వ్రాసేటపుడు అవతలి వ్యక్తి మనకు పరిచయస్తుడై ఉంటాడు. కాని వ్యాపార లేఖలు వ్రాసేటపుడు చాలా సందర్భాల్లో అవతలి వారు మనకు తెలియదు. వ్యాపార రచనల లక్ష్యాలు భిన్నంగా ఉంటాయి. అందువలన వాటి కంటెంట్, స్వరం పద్ధతి వేరుగా ఉంటాయి. ఈ నాటి ప్రపంచంలో మన జీవితపు ప్రతి అడుగులో వ్యాపారం ముంచెత్తుతుంది. కాబట్టి ఈనాడు విజయం సాధించాలంటే వ్యాపార లేఖల ప్రాముఖ్యతని అర్థం చేసుకోవాలి. అంతే కాకుండా వివిధ సంధర్భాలకి తగినట్లుగా విభిన్న లేఖలు ఎలా వ్రాయాలో తెలుసుకోవాలి. ఎందుకంటే ప్రతి లేఖ భిన్నంగా, నిర్ధిష్టంగా ఉంటుంది. పూర్వకాలంలో లేఖారచనలో చాలా జాగ్రత్తలు పాటించేవారు. వాస్తవానికి అతను వాతావరణం గురించి కూడా చాలా జాగ్రత్తగా ఉండేవాడు, మరియు ఆ రోజుల్లో రాసిన  ఒక మంచి లేఖ ఒక మంచి వ్యాసంలాగా గుర్తింపు పొందేది. కాని ఇప్పుడు విషయాలు, అవసరాలు, అంచనాలు మారిపోయాయి. ముఖ్యంగా కార్యాలయాల్లో, వ్యాపార సంస్థల్లో వచ్చే విభిన్న సందర్భాల వలన అనేక రకాలలైన లేఖలు వ్రాయాల్సిన అవసరం ఏర్పడుతుంది. వ్యాపార లేఖ యొక్క విధులేంటి ? మేము చెబుతున్నట్లుగా ఒక వ్యాపార లేఖ. వ్యాపార లేఖ ఒక సంస్థకు, వినియోగదారునికి మధ్య రెండు సంస్థలకి మధ్య లేదా ఇద్దరు అధికారుల అంటే ఇద్దరు వ్యక్తుల మధ్య జరిగే అధికారిక కమ్యూనికేషన్. అందుకే వ్యాపార లేఖ సఖ్యత భావాన్ని పునరుద్ధరించటానికి ఉద్దేశించినా, వ్యాపార ప్రక్రియ వేగవంతం చేయడానికి ఒక కమ్యూనికేషన్ గా తోడ్పడుతుంది. అంతేకాకుండా లేఖలను ఒక రికార్డుగా భద్ర పరచవచ్చు. భవిష్యత్తు లావాదేవీలలో రిఫరెన్స్ గా ఉపయోగపడతాయి.  కొన్ని పరిస్థితులలో రావచ్చు. పూర్వం మీరు ఒక సంస్థలో లావాదేవీలు నిర్వహించి, మరొకసారి అదే సంస్థతో వ్యవహరించాల్సి వస్తే, మీరు పాత రికార్డ్ ని ప్రస్తావిస్తూ వారికి వ్యాపార లేఖ వ్రాస్తే ఆ వ్యవహారం చాలా సున్నితంగా సాగుతుంది. అలాగే ప్రతి సంస్థకూ ఒక నిర్ధిష్ట విషయంలో ఎలాంటి అభివృద్ధి జరిగిందో తెలుసుకోవాలనుకుంటారు. అందుకు ఈ వ్యాపార లేఖలు అవసరం. అలాగే ఉత్పత్తుల ప్రమోషన్ కూడా లేఖల ద్వారానే జరుగుతుంది. వినియోగదారుల ఫీడ్ బ్యాక్ తెలుస్తుంది. రాష్ట్రం వెలపల వ్యాపారాన్ని అభివృద్ధి చేయాలన్నా లేదా దేశం బయట విస్తరించాలన్నా ఈ వ్యాపార లేఖల ద్వారా ఇతర సంస్థలతో, మానేజర్లతో అందమైన సఖ్యతని పెంపొందించుకోవచ్చు. ఈ లేఖా మాధ్యమం ద్వారా, ప్రజలు, సంఘాలు, సంస్థలు ఇంకా దేశాలు ఒకరి గురించి మరొకరు తెలుసుకోగలుగుతారు. కాబట్టి వ్యాపార లేఖల ప్రాముఖ్యత తగ్గట్లేదు, పెరుగుతూనే ఉంది. అయితే, సాంకేతిక పురోభివృద్ధి వలన మేము దీనిని గ్రహించాము. పూర్వ కాలంలా వ్రాసినట్లుగా కాగితం, కలం ఉపయోగించకుండా, వర్డ్ ప్రాసెసర్ సహాయంతో లేఖ వ్రాసినప్పటికీ, రచన అనేది ఇతరులను మెప్పించటానికి తప్పక అవసరం. వ్యాపార లేఖ అనేది రెండు సంస్థల మధ్య కమ్యూనికేషన్ అయినప్పటికీ, దాన్ని వ్రాసే వ్యక్తి సంస్థ తరపున వ్రాసినప్పటికీ, ఆ లేఖ ద్వారా అతని వ్యక్తిత్వం, సామర్థ్యం, ఆలోచనా శక్తి మరియు ప్రామాణికత వెలుగులోకి వస్తుంది. మనం గమనించినట్లయితే చాలా సంస్థలు ఉద్యోగులను నియమించేటపుడు  వారు కేవలం మౌఖిక నైపుణ్యాలే కాక చక్కని లిఖిత నైపుణ్యాలు కూడా ఉండేలా ఎంచుకుంటుంది. వారు లిఖిత నైపుణ్యాలు అన్నప్పుడు తప్పక వ్యాపార లేఖలను పరిగణిస్తారు. ఒక వ్యాపార లేఖ వ్రాసినపుడు మీరు అవతలి వారిని ఒప్పించి కొంత సమాచారం తీసుకోవడం లేదా ఇవ్వడం జరుగుతుంది. ఒకోసారి మీరు వస్తువులకై ఆర్డర్ చేయడం, ఫీడ్ బాక్ ఇవ్వడం, ఒక ఉత్పత్తి గురించి తెలియజేయడం లేదా ఒక MoU  తయారు చేయటం ఉండవచ్చు. ఏ వ్యాపారం కూడా వ్యాపార లేఖల ద్వారా డాక్యుమెంటేషన్, వితరణ లేకుండా జరగదు. వ్యాపార లావాదేవీల్లో లేఖలు నిరంతరంగా ఒక సంస్థకి లేదా వ్యక్తులకి వ్రాయబడుతూ ఉంటాయి. అలాగే వారిచ్చే ఫీడ్ బాక్ ననుసరించి మీ ఉత్పత్తులలో అంటే పాత లేదా కొత్త వాటిలో మార్పులు చేసే ప్రయత్నం జరుగుతుంది. పోటీ ప్రపంచంలో కేవలం సమాచారం వలనే మనం బలం పుంజుకోగలము. కాబట్టి మనం వ్యాపార లేఖలు, సాధారణ లేఖల మధ్య ఉన్న తేడాలు తెలుసుకోవాలి. సాధారణ లేఖలు మీరు, మీ స్నేహితులు, బంధువులు, సంబంధీకులు లేదా ఇతరులకు వ్రాస్తారు. అయితే వ్యాపారలేఖ ఒక సంస్థకి లేదా సంస్థలో వ్యక్తులకి వ్రాసినపుడు అది అందరికీ అన్వయిస్తుంది. ఈ కాలంలో లేఖల ద్వారానే చాలా వ్యాపార లావాదేవీలు నడుస్తాయి కాబట్టి వాటిలో సరైన సహృద్భావం, సహకారం ఉండాలి. మేము వ్యాపార రచన యొక్క విభిన్న సిద్ధాంతాల గురించి మాట్లాడుతున్నప్పుడు, మేము ఇప్పటికే మా ఉపన్యాసాలలో వివిధ సిద్ధాంతాలను చర్చించాము. వ్యాపార లేఖారచన, వ్యాపార రచనలో ఒక ముఖ్య భాగం. వ్యాపార మరియు సాధారణ లేఖల మధ్య బేధం స్వరంలో ఉంటుంది. అయితే స్వరం ఎలా ఉండాలి ? కంటెంట్ ఏమిటి ? వ్యక్తిగత లేఖలు వ్రాసేటపుడు అనేక నియంత్రణలు, పరిమితులు ఉండవు. నాకు గొప్ప రచయితలైన ఛార్లెస్ లాంబ్, థామస్ గ్రే, కార్లెల్, రాబర్ట్ లిండ్ వంటి వారు వ్రాసిన గొప్ప లేఖలు గుర్తుకు వస్తున్నాయి. అలాగా వారు తమ లేఖలలో సీజన్లను చిత్రించారని చూశారు. కుటుంబంలో కొందరు వ్యక్తుల ఆరోగ్యం మరియు అందరి గురించి కూడా మాట్లాడారు. కానీ వ్యాపార లేఖలలో ఇవన్నీ పరిగణించరాదు. వ్యాపార అక్షరాలు అంటే వ్యాపారం గురించి మాత్రమే మాట్లాడాలి, కుటుంబ విషయాలు ప్రస్తావించకూడదు. కాబట్టి కంటెంట్, స్వరం అన్నీ వేరుగా ఉంటాయి. స్వరం ఎలా ఉండాలి? మునుపటి ఉపన్యాసాలలో మేము ఇప్పటికే మాట్లాడాము, రెండు రకాల అచ్చులు ఉండవచ్చు, ఇక్కడ ఒప్పించే స్వరం వాడాలి. చాలా వ్యాపార పత్రాలు, మేము వ్రాయబోతున్నప్పుడు మీరు ఒప్పించే స్వరాన్ని అనుసరించబోతున్నారు. అలాగే వ్యాపార వేత్తలు రచన ఎప్పుడూ కూడా చాలా స్పష్టంగా వ్యక్తపరచాలని, అవ్యక్తంగా అస్పష్టంగా ఉండద్దని కోరుకుంటారు. స్పష్టత ముఖ్యం. ఏ రచనకైనా స్పష్టత అనేది నాణ్యతా చిహ్నం. వ్యాపార లేఖ దీనికి విరుద్ధం కాదు. కాబట్టి విషయం సూటిగా చెప్పాలి. మీరు చాలా ప్రత్యక్షంగా ఉండాలి. నా ఉద్దేశ్యం ఏమిటంటే మీకు కావలసినది మీరు పేర్కొనాలి, ఒక పేరులో నేపధ్యం సృష్టించి ఇంకో పేరాలో దాని వివరించడం కుదరదు. వ్యాపార రంగంలో సమయం ఒక వస్తువే. కాబట్టి సమయం పొదుపు చేయాలి. లేఖా రచయితలు సమయం పొదుపు చేస్తూనే సుహృద్భావాన్ని పాటించాలి. అలాగే తటస్థత  అనుసరించాలి. సాధారణ లేఖలో వ్రాసినట్లుగా చాలా విషయ పూరితంగా లేదా భావోద్వేగ భరితంగా ఉండకూడదు. అలాగే బాధపెట్టే, నేరారోపణ చేసే విధంగా లేదా అవమాన పూరిత స్వరం వాడకూడదు. కొంతమంది కోపo ఉన్నప్పుడు ఏదైనా వ్రాస్తే అది వ్యంగపూరితంగా ఏదైనా వ్రాస్తే దాని ఫలితంగా ఎక్కువ సమయం కనిపిస్తుంది. నిందాస్తుతిలాగా లేక బాధకలిగించేదిగా ఉంటుంది.  అయితే అయితే వ్యాపార లేఖలకి నిర్ధిష్ట ఉద్దేశం ఉంటుంది. కాబట్టి ఇవన్నీ అంగీకరించబడవు. వ్యాపార లేఖల్లో ఒక అధికారిక స్వరం, స్పర్శ ఉంటాయి. భాష చాలా సరళంగా ఉంటుంది. కష్టమైన పదాలకు చోటు లేదని, రాసే సూత్రాలలో కూడా చర్చించాము. తెలివైన లేదా పొడవైన పదాలు, దీర్ఘ వాక్యాలు చెప్పడానికి చోటు లేదు. అందువల్ల వ్యాపార లేఖ అధికారికంగా ఉండాలి, కాని అప్పుడు భాష చాలా సరళంగా ఉండాలి. ఎందుకంటే సెంఢర్ రిసీవర్ ఇద్దరూ ఆ లేఖ ప్రాథమిక ఉద్దేశ్యాన్ని అర్థం చేసుకోవాలి కదా. వ్యక్తిగత లేఖలు చాలా శ్రద్ధగా వ్రాస్తే అవి రెండు చక్కటి వ్యాసాలుగా రూపుదిద్దు కుంటాయి. మనకు విస్తృత ఉదాహరణలున్నాయి. రాబర్ట్ లిండ్, ఎజి గార్ధనర్, థామస్ గ్రే, లార్డ్ కార్లిల్, ఛెస్టర్ ఫీల్డ్ వ్రాసిన లేఖలు, లేఖారచన ఎంత ఆహ్లాదకరంగా ఉంటుందో ప్రజలకు తెలియజేశాయి. వాస్తవానికి, లేఖ రాయడం ఒక ఆహ్లాదకరమైన కళ, అయితే వ్యాపార లేఖలు వ్రాసేటపుడు మీరు సంస్థకు ప్రాతినిథ్యం వహిస్తారు, మీరు ఒక సంస్థ నుండి మరొక సంస్థకు వ్రాస్తున్నప్పుడు,  చాలా శ్రద్ధ తీసుకోవాలి. అయితే బేధాలు పుష్కలంగా ఉంటాయి కాబట్టి మీరు వ్యాపార లేఖ ఎలా వ్రాయాలో నేర్చుకోవాలి. ఈ ముఖ్యమైన అవసరాలు ఏంటి ? మిత్రులారా ఈ కాలంలో ఇ-మెయిల్, ఛాట్, వాయిస్ మెయిల్స్ తో పోలిస్తే లేఖా రచనపై తక్కువ శ్రద్ధ చూపిస్తున్నారు. లేఖ వ్రస్తున్నపుడు చాలా అవాంతరాలు, సమస్యలు వస్తాయి. చాలా సందర్భాలలో లేఖ నిర్మాణత, ఫార్మాట్ కి ప్రాముఖ్యత ఇవ్వరు. అయితే ఇవన్నీ ఒక సంస్థలో పాటించే లేఖా రచన ప్రక్రియలో ముఖ్య అంశాలే. ఇపుడు మనం లేఖ ప్రాథమిక ఫార్మాట్, నిర్మాణత గురించి నేర్చుకుందాం. మనం ఇపుడు లేఖా నిర్మాణ భాగాల గురించి ఒక్కొక్కటిగా తెలుసుకుందాం. ఒక వ్యాపార లేఖలో 10 భాగాలుంటాయి. అన్ని సంస్థలలో లేఖారచనకై ముద్రిత లెటర్ హెడ్స్ ఉంటాయి. కాబట్టి మొదటి భాగం లెటర్ హెడ్ అది ఎలా ఉంటుంది? మరియు లెటర్‌హెడ్ ఎక్కడ ఉండాలి. కొన్ని సంస్థలలో లెటర్ హెడ్ లో సంస్థ పేరు పై భాగం మధ్యలో, కొన్నిట్లో కుడివైపు, కొన్నిట్లో ఎడమవైపు ఉంటుంది. అలాగే అడ్రస్ కూడా కుడి లేదా ఎడమ వైపున వ్రాస్తారు. ఫోన్ నెంబర్లు కూడా వ్రాసి ఉంటాయి. అయితే మీరు మీ సంస్థ అనుసరించే లెటర్‌హెడ్‌ను అనుసరించాలి. సంస్థ లెటర్ హెడ్ ఉపయోగిస్తే మీరు సంస్థ ప్రతినిధిగా లేఖ వ్రాసినట్లుగా ఉంటుంది. అలాగే లేఖ  ఫార్మాట్ కూడా మరియు ఆకృతి పరంగా కూడా అభ్యాసం అనుసరించడానికి ఇది కారణం. సంస్థ పేర్కొన్న ఆకృతిని మీరు అనుసరించాలి. కాబట్టి, మొదట లెటర్ హెడ్ ఉంది, తరువాత తేదీ వస్తుంది, తరువాత సబ్జెక్ట్ లైన్ లోపల చిరునామా మరియు సూచన. అప్పుడు గ్రీటింగ్ భాగం, పరిపూరకరమైన ముగింపు, సంతకం లైన్ మరియు ఆవరణ. మనం ఒక్కొకటీ నేర్చుకుందాం. నా ప్రియమైన మిత్రులారా, మీ అందరికీ లేఖ యొక్క నిర్మాణాత్మక భాగాన్ని తెలుసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. ఈ కాలపు ఇ-మెయిల్స్, సాంకేతిక సంభాషణల తుఫానులో వందనం, రెఫరెన్సెస్ కొట్టుకు పోయాయి. వందనం అనేది చాలా అనాలోచితమై పోయి ఎవరూ పట్టించుకోవట్లేదు. మన అలవాట్లు అత్యధిక సాంకేతికత, కంపూటర్ల వాడకం వలన చెడిపోయాయి. కానీ చాలా సంస్థల్లో లేఖారచనలో అవసరమైన మర్యాదలు, సూచనలు పాటించాలని వారు సమర్థిస్తున్నారా?. ఇప్పుడు, లెటర్ హెడ్ అంటే ఏమిటి? నేను చెప్పినట్లుగా, అనేక సంస్థలకు లెటర్‌హెడ్‌లు ఉండటానికి వివిధ మార్గాలు ఉన్నాయి. సంస్థను బట్టి ఇది మారుతుంటాయి. ఇక్కడ మీరు ఈ సంస్థలో చూడవచ్చు. సంస్థ పేరు ఇక్కడ మధ్యలో ఉంటే, కుడి వైపున ఉన్న పేజీ ఎగువ కేంద్రంలో లోగో ఉంటుందని తెలుసుకోండి. కాని, అది మధ్యలో ఉండకూడదు. అందువల్ల, మీరు అనుమతించిన అభ్యాసాన్ని కొనసాగించాలి మరియు మీరు పనిచేస్తున్న సంస్థలో దానిని అనుసరించండి. లోగో లో అన్ని వివరాలు అంటే స్థలం, టెలిఫోన్ నెంబరు, ఫ్యాక్స్ నెంబర్ మరియు వెబ్ సైట్ గురించి వ్రాసి ఉండాలి. మీరు ఆ సంస్థతో ఉత్తర ప్రత్త్యుత్తరాలు సాగించినపుడు ఈ వివరాలు అవసరం. అలాగే లేఖ వ్రాసే వీలు లేకపోతే వారితే ఫోన్ లో మాట్లాడవచ్చు. కాబట్టి లెటర్ హెడ్ లో ఉన్న వివరాలు మీకు సమాచారం లేదా విచారణ చేయటానికి పనికివస్తాయి. తరువాత వచ్చేది తేదీ. మీరు నిజంగా తేదీని ప్రస్తావిస్తున్నారని గుర్తుంచుకోండి. ఏరోజు లేఖ వ్రాస్తే ఆ రోజు తేదీయే వ్రాయాలి, ఎందుకంటే లేఖలన్నీ రికార్డ్ గా భద్రపరుస్తారు. అలాగే ఇది తరువాత రెఫరెన్స్ తేదీగా ఉపయోగపడుతుంది. అలాగే వ్యాపార లేఖలలో లేఖ సంఖ్య కూడా ఉంటుంది. అప్పుడు అది ఏమిటి? అసలైన, ఈ తేదీ గురించి. కుడివైపు తేదీ వ్రాయాలి. కంపెనీకి లోగో ఉన్నప్పటికీ, దానిపై తేదీ రాయకపోవచ్చు. నా ఉద్దేశ్యం మీరు లేఖ రాసేవారు. కాబట్టి లేఖా రచయిత తేదీని ఈ నమూనాలో వ్రాయచ్చు. "10th March 2017". వారు 10 మార్చి 2017 న ఇలా వ్రాస్తారు. కొన్ని సంస్థల్లో 10/3/2017 అని వ్రాస్తారు. న్ని సందర్భాల్లో, వారికి కొన్ని తేడాలు ఉండవచ్చు, కానీ మీరు దీన్ని మార్చకూడదని గుర్తుంచుకోండి, మీ సంస్థలో ఉన్న నమూనాని పాటించండి. తరవాత ఉండేది రెఫరెన్స్. ఇప్పుడు, నేను చెప్పినట్లు చూడండి. లేఖపై వ్రాసిన తేదీ రెఫరెన్స్ గా పని చేస్తుంది. మరియు చాలా వ్యాపార లేఖలు ఇది విచారణ లేఖ, ఇది ఉత్సుకతతో కూడిన లేఖ, ఇది నిజంగా మా ఆదేశాల లేఖ లేదా ఏమైనా. ఇది వాస్తవానికి సూచన సంఖ్య. ఏదైనా పొరపాటు జరిగితే అది కనిపెట్టటానికి, వెతకటానికి అందరికీ సమయం ఉండదు. ఆ తేదీన ఏ లేఖనో అర్థం చేసుకోవడం చాలా కష్టం. కాబట్టి లేఖ సంఖ్య, తేదీ ఉంటే అది రెఫరెన్స్ గా పని చేస్తాయి. కాబట్టి ఇరుపక్షాల వారి రెఫరెన్స్ ను పేర్కొనట్లయితే తేలిగ్గా ఉంటుంది. మీ సూచన మరియు వారి సూచన నా ఉద్దేశ్యం. కొంత విభాగపు సమాచారం కూడా ఉంటుంది. అందువల్ల, మీరు ఇక్కడ మా సూచనను కూడా సూచించవచ్చు, కొన్నిసార్లు నెల ఉంది, కొన్నిసార్లు డిపార్ట్‌మెంటల్, ఇవన్నీ సంగ్రహించబడిన డిపార్ట్‌మెంటల్ సమాచారం కూడా ఉందని మీకు తెలుసు. అయితే అది సంక్షిప్తంగా ఉంటుంది. విభాగం పేరు ICS / HCW ఇలా ఉండవచ్చు. అందువల్ల, మీరు ఎక్కడ వ్రాస్తున్నారో తెలుసుకోవాలి. రెఫరెన్స్ తరువాత లోపలి చిరునామా వస్తుంది. ఈ చిరునామా లేఖ పొందేవారిది. కాబట్టి తేదీ వ్రాసిన తరువాత ఫార్మాట్ ప్రకారం చిరునామా వ్రాయాలి. ఇప్పుడు మీకు ఇక్కడ చెప్పడం చాలా ముఖ్యం, మీరు ఒక ఫార్మాట్‌లో ఒక లేఖ రాయబోతున్నట్లయితే, ఆ తేదీని కుడి లేదా ఎడమ వైపు వ్రాయడానికి అనుమతిస్తుంది. ఇది మరోసారి సంస్థ నుండి సంస్థకు మారుతుంది. లేఖ ఫార్మాట్ లో తేడాల గురించి ఇంకో ఉపన్యాసంలో చూద్దాం. ఈ చిరునామాలో మానేజర్ అని లేదా మానేజర్ పేరు తెలిస్తే పేరు వ్రాయచ్చు. ఎందుకంటే వ్యాపార లావాదీవీలు చాలా కాలం జరుగుతాయి. కాబట్టి వ్యక్తిగత పరిచయం ప్రకారం Mr. అని పేరు వ్రాయచ్చు. అదే మొదటిసారి వ్రాసినట్లయితే జనరల్ మానేజర్ అని వ్రాయచ్చు. కంపెనీ పేరు ముందు Messers అని వ్రాయండి. మీరు ఎవరైతే లేఖ వ్రాస్తారో వారి పేరు, చిరునామా సరిగ్గా, తప్పు లేకుండా వ్రాయాలి. అలాగే ఆ వ్యక్తి పేరుకు ముందు జెండర్, చదువు బట్టి Miss లేదా Dr. అని వ్రాయచ్చు. పేరు తెలిస్తే పూర్తి పేరు వ్రాయాలి. అంటే శ్రీ రాజ్ కుమార్ భట్, 25 వింటర్ మేయర్ కాటేజ్. సమ్మర్ హిల్స్, సిమ్లా, హిమాచల్ ప్రదేశ్. ఇలా పూర్తి చిరునామా వ్రాయాలి. చిరునామా తరువాత ముఖ్యమైనది వందనం ఇంకా సబ్జెక్ట్ లైన్. మిత్రులారా ఇ-మెయిల్ కాలంలో వందనం అనేది చాలా మార్పు చెందింది. ఇ-మెయిల్ లో వందనం ఉండదు కాని వ్యాపార లేఖలు వ్రాసేటపుడు తప్పక పద్ధతులు పాటించాలి. మనం మర్యాద పద్ధతుల గురించి పూర్వపు ఉపన్యాసంలో తెలుసుకున్నాం. కాబట్టి Dear Sir లేదా Dear Madam అని వ్రాయాలి. అవతలి వ్యక్తి ఎవరో తెలియక పోతే Dear Sir / Dear Madam అని వ్రాయచ్చు. తప్పక Dear అని వ్రాయాలి ఎందుకంటే సఖ్యత కోసం అది అవసరం. దానిలో సందేహం వద్దు. ప్రియమైన రాయాలా వద్దా అని ప్రజలు కూడా అయోమయంలో ఉన్న చాలా అక్షరాలను నేను చూశాను. కొన్నిసార్లు ఇది చాలా కష్టమవుతుంది, కాని మీకు తెలుసా ఎందుకంటే మేము స్నేహపూర్వక జీవులు, ప్రియమైన సర్ రాయడం సముచితం. తరువాత విరామా చిహ్నాలు ఫార్మాట్ ని బట్టి మారుతుంటాయి. కొన్ని ఫార్మాట్స్ లో Dear Sir తరువాత comma పెట్టవచ్చు. కాని full block ఫార్మాట్ లో comma అవసరం లేదు. తరువాత సబ్జెక్ట్ లైన్ వస్తుంది. వ్యాపార వేత్తలు చాలా బిజీగా ఉంటారు. కాబట్టి వారికి లేఖ మొత్తం చదివే సమయం ఉండదు. బహుశా కొన్నిసార్లు ప్రజలకు లేఖలోని మొత్తం విషయాలను చదవడానికి ఎక్కువ సమయం ఉండకపోవచ్చు. అందుకే వారు సబ్జెక్ట్ లైన్ చదివి విషయాన్ని తెలుసుకుంటారు. సబ్జెక్ట్ లైన్ లో విషయం స్పష్టంగా వ్రాయాలి. ఉదాహరణకు సోలార్ పానెల్ బాటరీలను బదిలీ చేయటం గురించి లేదా సేవింగ్స్ అకౌంట్ బదిలీ లేదా నా రచన స్థాయి గురించి ఇలా విషయాన్ని బట్టి  సబ్జెక్ట్ లైన్ స్పష్టంగా వ్రాయాలి. ఈ విధంగా మీ విషయాలు భిన్నంగా ఉపయోగించబడుతున్నాయని మీకు తెలుసు. కాబట్టి, మీ అంశం ఆధారంగా, దయచేసి విషయాన్ని చాలా స్పష్టంగా రాయండి మరియు విషయం రాసిన తరువాత అసలు లేఖ మొదలౌతుంది. దాన్నే లెటర్ బాడీ అంటారు. అవసరాన్ని బట్టి ఇతరుల అంచనాలను బట్టి లేఖ పొడవు ఉంటుంది. ఇక్కడ మీరు లావాదేవీలు చేయాలనుకుంటున్న అంశం లేదా వ్యాపారం గురించి మాట్లాడుతున్నారు, కొన్నిసార్లు 2-3 పేరాలలో వ్రాయాలి. క్లుప్తత వలన రచన మెరుగవుతుంది. మీరు వాడే పదజాలంపై నియంత్రణ ఉండాలి. మొదటి పేరాలో సూటిగా విషయాన్ని స్పష్టంగా లావాదేవీలని వివరించాలి. తరువాత పేరాలో విషయానికి సంబంధించిన చర్చ ఉంటుంది. ఫిర్యాదు లేఖ అయితే ఆ విషయాలుంటాయి. లేఖలో చివరగా ముగింపు వాక్యాలుంటాయి. అభినందనతో ముగింపు వ్రాసే పద్ధతి చాలా మంది పాటించడం లేదు. కాబట్టి వారు చేసేది వారు పార్టీ సిపిఎల్‌ను ముగించడం. ఉదాహరణకి మిమ్మల్ని కలవటానికి ఎదురు చూస్తున్నాను. లేదా మీ సమాధానాన్ని ఆశిస్తున్నాను అని వ్రాస్తారు. ఇవి కొంత ప్రతికూలంగా ఉంటాయి. మంచివి కావు. దానికంటే పూర్తి వాక్యాలు వ్రాయటం మంచిది. ఉదాహరణకు, అంటే మీ నుంచి తొందరలో సమాధానాన్ని ఆశిస్తున్నాను అని వ్రాయాలి. మిమ్మల్ని తొందరగా కలవటానికి ఎదురు చూస్తున్నాను అని వ్రాయచ్చు. త్వరలో మీ సమాధానం అందుతుందని ఆశిస్తున్నాను. ఇలాంటి పూర్తి వాక్యాలు వ్రాసి లేఖను ముగించాలి. అనగా, మీరు అనుబంధాన్ని ముగించి చివరికి మీ లేఖను ముగించబోతున్నారు. ముగింపులో భాగంగా Yours faithfully అని వ్రాస్తారు. లేదా Yours sincerely అంటారు. ఇది వ్రాస్తే వ్యక్తిని బట్టి ఇతరులతో పరిచయాన్ని బట్టి మారుతుంది. ఎప్పుడైనా Yours Faithfully లేదా Sincerely అని వ్రాయడమే ఉత్తమం. కొంతమంది ఫ్యాషన్ కోసం Yours Truly అని లేదా సఖ్యతకోసం Yours Cordially అని వ్రాస్తారు. చాలా మంది తరువాత Apostrophe పెడతారు. అది తప్పు. కాబట్టి నేనిచ్చే సలహా ఏంటంటే Yours faithfully అని పూర్తిగా వ్రాయాలి. ఒక విద్యార్థి ఉపాధ్యాయునికి లేఖ వ్రాస్తే Yours obediently వ్రాయాలి. కాబట్టి సాధారణ పద్ధతిలో Yours faithfully/ sincerely అని వాడాలి. తరువాత సంతకం వస్తుంది. లేఖా రచయిత తన పేరు వ్రాసేటపుడు ఇ-మెయిల్ అయితే బ్రాకెట్లలో ఉంచుతారు. Yours faithfully మరియు పేరుకి మధ్య కొంత ఖాళీ నుంచాలి. అక్కడ సంతకం పెట్టాలి. ఉదాహరణకు, పేరు ప్రణీత గోస్వామి అని వ్రాసి, ఖాళీ ఉంది. కాబట్టి ఎప్పుడూ రెండు స్పేస్ ల ఖాళీ ఇస్తే సంతకం పెట్టడానికి వీలుగా ఉంటుంది. మీరు వేరే వ్యక్తుల తరపున లేదా సంస్థ తరఫున వ్రాయవచ్చు. ఉదాహరణకి for అరవింద్ ప్రకాశన్ లేదా సంస్థ పేరు వ్రాసి సంతకం చేయాలి. వ్యాపార ప్రపంచంలో లేఖలను ఉల్లేఖించే పద్ధతి ఉంది. ఉన్నతాధికారులు అలా చేస్తారు. లేదా ఇతరులు ఆ లేఖలను టైప్ చేస్తారు. అలాంటి సందర్భాల్లో ఉంటే., సంతకం తరువాత గుర్తింపు చిహ్నాలు వ్రాయాలి. ఉదాహరణకు నేను లేఖలు ఉల్లేఖిస్తే, వేరొకరు వ్రాసాటపుడు సంక్షిప్త రూపాలు ఉపయోగిస్తారు. BM or LKI  ఇలాగ. ఒకోసారి టైప్ చేసిన వ్యక్తి తన ఇనీషియల్స్ వేస్తారు. ఉల్లేఖించిన వారి పేరు ఉండకపోవచ్చు. అపుడు గుర్తింపు చిహ్నాలుంచాలి. ఇంకేమయినా పత్రాలు జతపర్చాలంటే వాటిని సాక్ష్యాలుగా పంపించాలి. ఈ పత్రాలన్నిటినీ ఎంక్లోజర్స్ గా వ్రాయాలి. కాబట్టి, దీని కోసం మీకు ప్రత్యేక కాలమ్ ఉంది, ఇక్కడ మీరు జోడింపులను ఉంచవచ్చు. జోడింపులను ఉంచడానికి ఇది వాస్తవానికి సురక్షితమైన మార్గం అని గుర్తుంచుకోండి. ఎందుకంటే కొన్నిసార్లు మీరు జతపర్చిన పత్రాలు పోవచ్చు. అపుడు enclosures లో 3 పేజీలున్నాయని వ్రాస్తే అవన్నీ తప్పక పొందవచ్చు. పేజీలు మాత్రమే కాకుండా Enclosures లో చెక్ ను ఉంచినట్లు లేదా రిసీవ్, ఆర్డర్ ప్రతి పెట్టినట్లుగా వ్రాయచ్చు. ఇవన్నీ సాక్ష్యాలుగా ఉంటాయి. ఇవన్నీ ఒక మంచి వ్యాపార కవర్ లో పెట్టాలి. కొన్ని సంస్థలలో కవర్ పైన చిరునామా వ్రాసి ఉండి పోస్ట్ చేయటానికి తయారుగా ఉంటుంది. ప్పుడు చాలా సంస్థలలో మీరు మీ లేఖ పరిమాణం ఆధారంగా కవరును ఎన్నుకోవాలి, ముద్రించిన కవరులో మీరు మీ లేఖను ఉంచవచ్చు మరియు లేఖ పంపడానికి సిద్ధంగా ఉంది. అలాగే ఈ లేఖ కాపీని రికార్డ్ గా భద్రపరిస్తే భవిష్యత్తులో రెఫరెన్స్ గా పనిచేస్తుంది. అంతేకాకుండా ఈ లేఖల మార్పిడి ప్రక్రియ సౌహార్ధ్రతని పెంచుతుంది. కాబట్టి ప్రతి వ్యాపారం మంచి సంబంధాలు మరియు సౌహార్ధత ఫలితమే. కాబట్టి లేఖలో ఉపయోగించే భాష అంతా చాలా మర్యాద పూర్వకంగా ఉండాలి. ప్రసిద్ధ వ్యాస రచయిత చెస్టర్ ఫీల్డ్ ఏమన్నారంటే మర్యాద అనేది లేఖలకు సరియైన సమయంలో జవాబు ఇవ్వటం వలన కూడా సంభవిస్తుంది. కాబట్టి భవిష్యత్ లేఖా రచయితలుగా మీరు మర్యాద, సఖ్యత పాటించి రెండు సంస్థల మధ్య సంబంధాన్ని పటిష్టం చేయాలి. లేఖలు వ్యాపార అభివృద్ధికి ఎంతో దోహదం చేస్తాయి. ఇవి మనసులో ఉంచుకొని తరువాతి ఉపన్యాసంలో లేఖ ఫార్మాట్ ఇంకా భాష గురించి చర్చిద్దాం. ధన్యవాదాలు !